Lời giảng: Ý Nghĩa Tượng Hộ Pháp

  • Thuyết giảng: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Thời lượng: 42:49

Toàn văn lời giảng, chép từ phụ đề. Bấm vào mốc thời gian để nghe đúng đoạn đó.

[0:08]Dạ xin cung thỉnh chư tôn đức Tăng Ni cùng quý Phật tử niệm Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:27]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:41]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:53]Dạ con cung thỉnh Thầy cùng chư tôn đức Tăng Ni an tọa, xin mời quý Phật tử ngồi xuống.

[1:03]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Bây giờ thì thưa Sư Cô, con xin phép là con được trao đổi đạo lý một chút nha, với đại chúng, với quý Phật tử chút nha. Sư Cô ngồi chứng minh giùm con. Cái đề tài hôm nay hơi khó, hơi khó, nên quý Phật tử thôi kệ, có nghe mà chỗ nào không hoan hỷ, không đồng ý thì cứ cứ giả bộ cười cười. Bài này hơi khó. Hôm nay chúng ta nói với nhau về đề tài là: "Ý nghĩa tượng Hộ Pháp". Thông thường là khi chúng ta vào một ngôi chùa, chúng ta trước khi vào trong chánh điện thì ở ngay cái ngoài cửa của chánh điện, ở hai bên, chúng ta sẽ bắt gặp hai cái tượng của hai vị: một là tượng Hộ Pháp, hai là tượng Tiêu Diện Đại Sĩ.

[1:50]Tượng Tiêu Diện Đại Sĩ thì có gương mặt rất là dễ sợ, đầu có sừng, mắt trợn, có nanh, lưỡi le ra, tay cầm một cái phướn hay cờ trong cái tư thế là rất là dữ dằn, dễ sợ. Thì cái ý nghĩa của tượng Tiêu Diện Đại Sĩ có lẽ khi nào khác có nhân duyên, chúng ta sẽ phân tích. Hôm nay chúng ta phân tích cái ý nghĩa tượng của vị Hộ Pháp đứng ở một bên đối diện. Thì vị này có gương mặt rất là oai nghi, đẹp đẽ, mặc cái đồ quan tướng và tay cầm cây gươm. Cây gươm là vũ khí giết người, lạ là như vậy. Thì ở đây chúng ta sẽ hơi thắc mắc một chút là: Chùa là cái nơi tu hành từ bi, thanh tịnh, không bao giờ có cái sự giết hại, thậm chí là nói có một lời

[2:45]nói nặng với nhau thì trong chùa đã xem là sai, là không dám, chứ đừng nói gì tới cái việc mà có thể cầm gươm mà giết người khác. Vậy mà tại sao trong chùa lại thờ cái hình ảnh một vị thần Hộ Pháp rất là oai vệ và tay cầm cái gươm bén? Cho nên hôm nay chúng ta cùng nhau giải thích một chút xíu. Thì chúng ta so sánh tượng Hộ Pháp với tượng của Đức Phật thờ bên trong chánh điện, để chúng ta hiểu cái sự khác biệt. Hiểu được cái này thì sẽ hiểu được cái kia. Thứ nhất, thì chúng ta thấy rằng ở trong chánh điện, ngay cái bệ thờ trang trọng nhất, chúng ta thờ Đức Phật. Thì nếu mà nói theo nghĩa đen, có nghĩa là chúng ta thờ

[3:33]Đức Giáo Chủ của chúng ta, một Đấng Giác Ngộ đã xuất hiện cách đây khoảng 2.600 năm, Người đã mở ra cái con đường chân lý tuyệt vời cho thế giới, đó là nghĩa đen. Còn nếu nói theo nghĩa bóng, thì ở nơi cái bệ thờ trang trọng nhất của một ngôi chùa, chúng ta tôn thờ cái đạo lý tối cao, chúng ta tôn thờ cái lý tưởng giác ngộ, chúng ta tôn thờ cái đạo đức của cuộc sống, chúng ta tôn thờ cái lòng từ bi, sự an định, sự thanh bình, phải không? Bởi vì Đức Phật là tượng trưng cho cho đạo lý. Từ nơi kim khẩu của Đức Phật mà vô số đạo lý được xuất hiện, cho nên thờ Ngài tức là thờ đạo lý. Rồi Đức Phật là Đấng Giác Ngộ, như vậy khi ta thờ Ngài

[4:24]là chúng ta cũng tôn thờ cái lý tưởng giác ngộ. Nghĩa là chúng ta đến với chùa, chúng ta quỳ trước Phật thì chúng ta có thể cầu xin nhiều điều, ví dụ như khi ngày Tết đến chúng ta mang hương hoa, chúng ta lễ Phật, chúng ta có nhiều điều để cầu nguyện, ví dụ như cầu cho gia đình được êm ấm, cầu cho con cái được đỗ đạt, cầu cho tai qua nạn khỏi, bệnh tật tiêu trừ, có nhiều cái điều cầu nguyện, nhưng mà những điều cầu nguyện đó đều là phụ. Cái điều cầu nguyện tối cao, cái điều ước ao tối cao của chúng ta vẫn là làm sao đạt được sự giác ngộ như Đức Phật đã chỉ dạy. Cho nên khi chúng ta quỳ trước Phật, là điều mà chúng ta tôn thờ,

[5:07]điều chúng ta khát khao, ước vọng vẫn là lý tưởng giác ngộ. Đó là cái điều chính yếu khi chúng ta đến với Phật pháp. Rồi một ý nghĩa nữa khi chúng ta thờ Đức Phật nữa là Đức Phật là tượng trưng cho đạo đức của cuộc sống. Bởi vì chúng ta được biết là Đức Phật của chúng ta là một người mà không có một điểm sai lầm nhỏ trong tư cách. Nói về đạo đức và đức hạnh của Đức Phật là không có một cái khuyết lở dù nhỏ như một hạt bụi, nên trong các điều mà Đức Phật không sợ hãi, có một điều là Đức Phật nói thế này: "Như Lai không bao giờ sợ một cái sự phê bình từ trên cõi trời Phạm Thiên cho đến cõi người này về nhân

[5:59]cách của mình." Nghĩa là, ví dụ với cái con mắt tầm thường của con người nhìn vào Đức Phật, không ai có thể tìm thấy được một cái sơ hở nhỏ trong tư cách của Ngài. Và với con mắt siêu việt của những vị ở cõi trời rất cao, những vị Thiên Chủ, những vị Đại Phạm Thiên Vương mà các ngài có thể là trụ ở trên cõi trời vài triệu năm, với con mắt siêu việt đó nhìn vào Đức Phật cũng không bao giờ tìm thấy được một sai lầm nhỏ dù như một hạt bụi. Nên đây là một điều gọi là cái nhân cách đạo đức của Đức Phật, chúng ta có thể dùng đến chữ là tuyệt đối hoàn toàn. Vì vậy khi chúng ta quỳ trước Đức Phật, chúng ta đảnh lễ Đức Phật,

[6:41]chúng ta tôn thờ Phật cũng có nghĩa là chúng ta tôn thờ đạo đức. Vì đây là biểu tượng đạo đức. Rồi thấp hơn hết là những vị thánh, những vị xuất gia và những người tốt trong cuộc sống này mà chúng ta có bổn phận phải noi theo. Cho nên cái điều chính của đạo Phật mà chúng ta tôn thờ, chúng ta đến để chúng ta học hỏi, chúng ta đến để chúng ta chiêm ngưỡng, để chúng ta tu dưỡng theo vẫn là đạo đức của cuộc sống. Đó vẫn là cái chính. Rồi chúng ta đến với Đức Phật, chúng ta nhìn thấy Đức Phật ngồi trong tư thế kiết già phu tọa, an trú trong thiền định và như vậy Đức Phật tượng trưng cho sự thanh tịnh của tâm hồn.

[7:27]Và khi chúng ta quỳ xuống chúng ta lạy Phật, cũng có nghĩa là chúng ta tôn thờ cái sự thanh tịnh của tâm hồn. Cuộc sống của chúng ta thì rất là nhiễu nhương, phức tạp, vô số điều chúng ta phải đối phó, phải giải quyết, cuộc đời này thật là phiền động nên Đức Phật nói: "Đời là bể khổ." Bể khổ bởi vì tâm chúng ta không bao giờ được yên tĩnh, bao nhiêu điều phải lo toan từ miếng ăn, miếng mặc, từ bao nhiêu cái tình cảm, quan hệ giữa người và người phải đối phó, rồi những cái thất bại, rủi ro trong cuộc sống mà chúng ta phải chịu đựng, vân vân, làm cho cái tâm hồn chúng ta thật là mệt mỏi. Và như thế, ai giữ được cái tâm hồn an định

[8:09]thì người đó là người được hạnh phúc và người đó là người tìm thấy được cái giá trị của đạo Phật. Do đó, khi chúng ta quỳ trước Đức Phật để chúng ta đảnh lễ Phật cũng có nghĩa là chúng ta đi tìm cái sự an định, sự thanh thản trong tâm hồn của mình. Và nhiều điều nữa, nhiều điều nữa trước cái hình tượng của Đức Phật, đó là những điều chúng ta kể tổng quát mà chúng ta phải tôn thờ. Còn bên cạnh đó, ở ngoài cửa có tượng của một vị Hộ Pháp cầm gươm với ý nghĩa là để bảo vệ. Như vậy cái bảo vệ cho cái đạo lý tối cao là điều phụ đứng ở bên ngoài, còn cái điều chính là ở bên trong được tôn thờ. Giờ chúng ta so sánh giữa hai điều đó thì chúng ta sẽ

[8:56]thấy là giữa cái điều chính của Đức Phật và cái điều phụ của tượng Hộ Pháp, chúng ta sẽ so sánh thế này: Nếu cái điều chính là sự thanh bình, sự an định thì cái điều phụ là cái sức mạnh để bảo vệ cái sự thanh bình đó. Vì nếu mà không có cái người bảo vệ thì bên trong chùa có thể bị xâm phạm, bị xáo trộn. Cái đạo lý tối cao là sẽ bị xuyên tạc, bị vu khống hoặc là bị người ta dùng nhiều thủ đoạn để khuynh loát. Do đó là cái điều tốt đẹp vẫn cần một cái sức mạnh nào đó để bảo vệ chứ không phải là chỉ cái sức mạnh không là đủ. Do đó, các vị Tổ ngày xưa thật là trí tuệ, đã thờ cái vị tượng Hộ Pháp bên ngoài

[9:45]để nhắc nhở rằng cái điều cao đẹp, điều tối thượng rất cần cái sự bảo vệ. Còn ai bảo vệ thì lát nữa chúng ta nói tiếp. Cái điều chính là đạo lý thì điều phụ là sức mạnh bảo vệ đạo lý. Điều chính là từ bi thì cái điều phụ là sự dũng cảm. Cho nên chúng ta thường hay nghe nói là bi trí dũng là vậy. Nếu trí tuệ, từ bi là điều chính mà chúng ta phải rèn luyện, phải tu tập, thì cái dũng cảm để giữ gìn cái từ bi, trí tuệ đó là cái điều phụ cũng cần phải có. Cái điều chính là thiền định, là sự an định, thì điều phụ chính là cái sự hộ trì. Vì nếu không có cái người hộ trì thì những người khác không thể nhiếp tâm được trong cái thiền định an ổn được.

[10:29]Cho nên do đó, có người tu chuyên thì cũng phải có người bảo vệ sự tu hành. Có cái đạo lý cao cả thì phải có biết bao nhiêu phương tiện để bảo vệ cái đạo lý đó. Ví dụ như là đạo đức, tự giác là cái chính, thì cái khuôn khổ, kỷ luật là điều phụ cũng cần phải có. Ví dụ như chúng ta đến với Phật pháp mà đạo Phật chỉ kêu gọi cái tự giác thôi, nghĩa là ai muốn tới chùa thì tới, ai không tới chùa thì thôi, thì như vậy là chúng ta giống như một cái chùa mà chỉ có thờ Phật mà không có thờ tượng Hộ Pháp. Còn nếu mà Phật tử được hướng dẫn, được nhắc nhở, ví dụ tới ngày rằm, tới ngày sám hối mà ai mà không đến chùa sám

[11:09]hối thì có người mời gọi, nhắc nhở, thì như vậy giống như là ngôi chùa mà có thờ thêm cái tượng Hộ Pháp. Cho nên vì vậy là chúng ta phải thấy rằng đạo Phật cần cả hai. Một là cái đạo đức tự giác, hai là cái khuôn khổ kỷ luật trong một chừng mực nào đó. Chúng ta không giống với những tôn giáo khác lấy cái điều phụ làm điều chính. Là có những cái tôn giáo họ lấy cái điều phụ làm điều chính, ví dụ như là họ xem kỷ luật, sức mạnh là quan trọng. Có những tôn giáo họ bắt buộc là mới đẻ ra bắt phải theo đạo liền hoặc là ai bỏ đạo họ cho người giết liền. Thì cái điều đó là họ dùng cái kỷ luật, khuôn khổ quá sức là thẳng tay, là lấy cái phụ làm cái chính.

[11:54]Còn đạo Phật của chúng ta thì lấy cái từ bi, tự giác làm cái chính, còn cái nhắc nhở, cái khuôn khổ, kỷ luật là cái phụ. Cái chính vì cái mà cái nào chính cái nào phụ hợp lý đó khiến cho đạo Phật của chúng ta đem lại được ích lợi cho con người thật sự, có thể giải phóng được nỗi đau khổ của con người. Còn nếu lấy ngược lại mà lấy cái phụ làm cái chính thì không thể giải phóng được nỗi đau khổ của con người. Ví dụ chúng ta vào một cái nơi thờ tự mà thấy đứng ở giữa cái bệ thờ là một cái người cầm gươm, còn ngoài sân là một cái người ngồi thiền hiền lành, thì chúng ta biết ngay rằng là đây là cái chân lý bị đảo ngược.

[12:31]Và như vậy cái ngôi đền đó không thể giải phóng được đau khổ cho con người. Còn ở trong đạo Phật, cái điều chính chính là cái sự thanh bình, an định, từ bi mà chúng ta đang nhìn thấy, còn cái điều phụ là cái tượng Hộ Pháp ở ngoài cổng. Thiệt tiếc rằng chùa chúng ta chưa có, mà chùa Long Vân thì có, phải không ni sư? Thì chúng ta ở chùa Long Vân chúng ta sẽ thấy cái hình ảnh phù hợp như vậy, ở đây thì chưa có, nên ở đây còn bị cô đơn và hay bị ăn hiếp là vậy. Bữa nào phải thờ tượng Hộ Pháp. Đôi khi đạo Phật chúng ta yếu bởi vì chúng ta chú trọng cái điều chính mà bỏ quên cái điều phụ. Nghĩa là sao?

[13:06]Nghĩa là nhiều khi quý thầy quý cô dạy Phật tử tu hành, giữ giới, nhưng mà sau đó không có cách nào để nhắc quý Phật tử thường xuyên tu tập như vậy, cho nên có người mấy năm không tới chùa. Có người có duyên thì rằm thì tới, mùng một tới, sám hối, còn cái người không ai nhắc thì bỏ lơ luôn, ba bốn năm luôn. Và khi bỏ lơ mình không tới chùa, mình ra ngoài mình dễ quên đạo lý và dễ làm bậy. Ví dụ gặp chuyện mình nóng, mình mắng ai đó, nhưng mà nếu hôm qua mình mới đi chùa bữa nay mình kềm được, còn hôm qua không đi chùa bữa nay mình mắng người ta liền, mình tạo nghiệp liền. Hoặc là mình thấy cái món đồ ai rớt ngoài đường,

[13:42]cái mình cúi xuống mình lượm lên mở ra, thấy trong đó 5 triệu thì mình tính làm sao? Nói thiệt tình nha, quý Phật tử nói thiệt tình thấy 5 triệu thì tính sao? Nói nho nhỏ thôi không nói lớn. Thì nó tùy. Tùy là nếu hôm qua mình mới đi chùa Long Vân về đó thì thôi mình đành đau khổ mà đem cái 5 triệu đem vô chùa nói: "Thưa sư cô, sư cô coi tìm của ai rớt trả lại giùm chứ con không dám lấy sợ mang tội." Nhưng mà nếu hôm qua mình không đi chùa hoặc là hai tháng qua mình không đi chùa, thì mình lượm lên mở ra mà thấy 5 triệu thì làm sao? Lập tức mình liếc qua liếc lại chung quanh có ai thấy nữa hay không,

[14:18]không ai thấy nữa lật đật mình bỏ trong mình mình đi và giả bộ đau bụng. Ví dụ như mình đi với một người bạn, hai người cái người bạn kia không có thấy mình lượm, hai người cùng đi chơi mình cúi xuống mình lượm lên cái mình thấy có mấy chỉ vàng, còn người bạn kia không thấy mình lượm, cái mình bỏ tiền túi xong mình: "Ái da, đau bụng quá! Thôi mày mày đi chơi tao đi về," chạy về mất liền. Là tự nhiên đau bụng nửa chừng là vậy, là bởi vì hôm qua không đi chùa, mấy tháng qua không đi chùa. Cho nên cái mà đạo Phật mà để cho tự giác á thì tự nhiên đạo tâm người ta khi tăng khi khi giảm. Còn nếu đạo Phật mình có kỷ cương một chút,

[14:53]có được sự nhắc nhở thường xuyên một chút thì đạo tâm người ta giữ được ổn định hơn. Vì vậy nên chúng ta thờ Phật và cũng phải thờ Hộ Pháp. Chúng ta dạy sự đạo đức, tự giác cho con người nhưng cũng phải có cái cách nào đó để nhắc nhở thường xuyên. Ví dụ như là quý Phật tử ở ấp Long Đức vậy, chúng ta được cái ngôi chùa cực kỳ là tráng lệ, nghiêm trang là chùa Long Vân, thì chúng ta sẽ tổ chức thành những cái nhóm đạo tràng là có những chúng trưởng, chúng phó để nhắc nhở lẫn nhau, chứ cái chuyện đó quý cô không thể lo được. Quý cô chỉ lo giảng dạy, còn việc mà nhắc nhở lẫn nhau, tới lui thăm viếng nhau, ví dụ ngày mai là ngày 14 sám hối,

[15:32]là hôm nay cái người chúng trưởng, chúng phó đi một vòng các gia đình liền, nhắc ngày mai là tới ngày sám hối nha, ráng đi. Đó là khi đi về sám hối thì sau đó mình được quý cô giảng một bài pháp chừng nửa tiếng, 45 phút và như vậy người ta về người ta giữ được đạo tâm. Thì như vậy cái người mà bỏ công đi từ nhà này qua nhà kia đó nhắc các huynh đệ mình tới chùa sám hối á, người đó được phước không? Được không? Phước rất là lớn. Bởi vì mình đã có công để giữ gìn được cái đạo tâm cho huynh đệ mình. Còn mà mình không làm việc đó, nhiều khi ngày đi sám hối đi lơ thơ, ai đi được đi, không đi được thì thôi, cái người không đi tâm đạo họ giảm sút liền.

[16:10]Thì như vậy rất là tội nghiệp cho họ. Và mình nhìn biết chuyện đó, mình biết những người đó là người Phật tử hết á mà mình không tới lui nhắc người ta, mình cũng mang tội nữa. Còn mình biết những cái nhà đó là Phật tử, cái trước ngày sám hối mình đã đi tới mình nhắc rồi, rồi lần lần mình thành lập những cái nhóm, những đạo tràng nương theo cái ngôi chùa mà tu hành. Thật ra ở một cái vùng quê như chúng ta ở đó, cái vùng đó cũng là quê hương của chúng tôi, của thầy, nên ta gọi đó là quê hương của mình. Cái quê hương của mình có ngôi chùa đẹp như vậy là chúng ta phải hết lòng để mà hỗ trợ, mà nương tựa, mà học hỏi nơi cái ngôi chùa đó.

[16:46]Mà đây chính là nhờ cái gọi là tượng Hộ Pháp, tức là phải có cái sự nhắc nhở để giữ gìn thêm một chút cái khuôn khổ, cái kỷ cương của đạo Phật, chứ đừng để bỏ lỏng quá người ta sẽ giảm cái tâm đạo. Rồi một cái ý nghĩa nơi tượng Hộ Pháp chúng ta thấy nữa đó là ngài mặc mặc áo gì? Quý Phật tử vô chùa thấy tượng Hộ Pháp mặc áo gì? Áo gì? Có phải áo cà sa không? Không, áo gì? Áo ông quan, phải không, đúng rồi, áo ông quan, ông tướng. Thì như vậy nhắc nhở chúng ta điều gì? Tức là cái người mà cầm cái gươm á, vì hồi xưa là cái gươm chứ nếu bây giờ mà thờ tượng Hộ Pháp thì thì cầm cái gì? Giỏi. Bây giờ mà thờ tượng Hộ Pháp là phải cầm súng mới đúng.

[17:31]Thì như vậy cái người đó mà cầm cái vũ khí á để mà bảo vệ Phật pháp, bảo vệ đạo đức cuộc sống á là ai? Ai có nhiệm vụ? Là không phải người xuất gia, phải không? Chừng nào tượng Hộ Pháp mà cái người mà cạo đầu mà quấn xuất gia mà cầm gươm á thì lúc đó là chắc là cho phép cái người xuất gia cầm gươm, cầm súng. Nhưng mà không, cái người mặc áo quan á thì mới cầm vũ khí để bảo vệ. Thì như vậy chúng ta thấy rằng cái người tu sĩ không được sử dụng bạo lực. Rõ ràng phải không? Người tu sĩ chỉ làm cái gì? Chỉ giữ vai trò giáo dục đạo đức thôi. Giáo dục đạo lý, giáo dục đạo đức cho mọi người để cho con người ta thương yêu

[18:16]nhau, để người ta tự giác giữ gìn mình xa lánh khỏi những điều xấu, vậy thôi. Còn cái việc mà bảo vệ kỷ cương, hộ trì Tam Bảo thì việc đó thuộc về ai? Thuộc về nhà nước, đúng. Mình nói gần á là cư sĩ. Cư sĩ tức là những người không phải xuất gia. Nhưng mà quan trọng hơn nữa, những người cư sĩ mà là có chức quyền thì những vị đó chính là những vị mà có cái bổn phận vừa hộ trì Tam Bảo, giữ gìn Phật pháp mà cũng là là giữ gìn đất nước này. Thì công việc đó được phân định rất là rõ ràng. Nên ai mà là cán bộ, là quan chức thì người đó phải có nhiệm vụ hộ trì Tam Bảo. Cái đây rất là lạ. Rất là lạ là trong chùa á lại thờ cái vị Hộ Pháp mặc áo

[19:05]quan, cầm gươm để bảo vệ cho chùa, là hàm cái ý từ ngàn xưa, từ ngàn xưa chư tổ đã nhắc nhở các vị vua quan là hãy biết trân trọng, quý giá, giữ gìn Phật pháp. Bởi vì sao? Bởi vì Phật pháp thứ nhất là Phật pháp không có cái sức mạnh để tự bảo vệ mình, cho nên cần được cái sự bảo vệ của nhà nước. Thứ hai là Phật pháp là đạo lý siêu việt, giữ gìn ổn định cho đất nước, giữ gìn cái linh hồn văn hóa của đất nước, giữ gìn cái tâm linh cho dân tộc. Cho nên vì vậy xứng đáng để nhà nước hết lòng hộ trì, bảo vệ. Từ ngàn xưa đó, chư tổ đã thấy điều đó cho nên đã tạc cái tượng Hộ Pháp mà mang cái hình ảnh của một vị quan, vị tướng cầm gươm.

[19:53]Ở đây là trong đạo Phật thì cái người tu sĩ hoặc là giáo hội gồm những người tu sĩ thì không được quyền cầm cái vũ khí sát thương. Kiếm là cái vũ khí sát thương thì người tu sĩ không được đụng tới, mà giới luật không cho đụng tới. Chúng ta nhớ người cư sĩ thì không nói, chứ nếu cái vị nào mà thọ giới Tỳ-kheo thì sẽ nhớ rằng trong cái giới luật là không cho đụng tới vũ khí. Nhưng chỉ có cái hơi lạ, chúng ta xem phim Hồng Kông thì thấy các vị sư Thiếu Lâm sao? Ông nào ông nấy cầm vũ khí oánh tưng bừng hết trơn á. Chứ thành thử ra hơi cải cách của chùa Thiếu Lâm như một cái đặc trưng văn hóa riêng của Trung Hoa mình không biết.

[20:32]Thế còn thực ra thì trong giới luật không cho đụng tới, đụng tới vũ khí, mà cái giới luật của Phật kỹ lắm. Ngày xưa là không cho đụng tới tiền bạc luôn, bây giờ bất tiện quá buộc phải dùng cái tiền bạc. Ngày xưa đó, nghĩa là Phật có dặn một vị Tỳ-kheo mà bước vào nhà của người cư sĩ, há? Mà nếu lúc đó là gần cái chỗ mình ngồi mà người ta để vàng bạc, tiền bạc là không được lại đó ngồi. Đứng ra xa liền, phải cẩn thận tới cái mức độ đó. Hoặc là bước vào nhà người ta mà lúc đó cái người chủ nhà họ bận việc họ bỏ đi đâu vắng, còn một mình mình ở trong phòng mà trong phòng có đồ quý là Đức Phật không cho ở trong phòng, phải bước ra ngoài liền.

[21:07]Kỹ đến như vậy, mà sau này thì nhiều khi do hoàn cảnh thay đổi nên chúng ta không thể giữ một cách nghiêm túc như vậy được, chứ Phật rất là kỹ. Còn vũ khí thì không được đụng tới. Cho nên là ở trong đạo Phật tu sĩ không được quyền cầm vũ khí sát thương, chỉ có là nhà nước có quân đội, có công an, có cảnh sát thì được quyền cầm vũ khí. Và vì vậy, đạo Phật phải nhờ cậy đến nhà nước, đến luật pháp, đến những vị chiến sĩ bảo vệ giùm cho mình. Đây là điểm khác nhau giữa đạo Phật và các tôn giáo khác. Có một số tôn giáo tự trang bị, nghĩa là tự vũ trang để chiến đấu luôn. Ví dụ như đạo gì? Đạo Hồi. Hiện nay đạo Hồi là họ không biết sao nữa họ được quyền sử dụng vũ khí.

[21:52]Họ muốn giết ai cứ đem mìn cho nổ. Thôi nói nho nhỏ, nói nhiều quá đem mìn đến đây mệt lắm. Không nói nữa. Và cách đây khoảng chừng năm sáu chục năm, chúng ta sẽ thấy rất nhiều tôn giáo sử dụng vũ khí. Lúc đó là đất nước loạn lạc, chiến tranh liên miên và không hiểu là cái hoàn cảnh lúc đó là họ sai hay đúng mình không dám phê phán, nhưng mà đã có nhiều tôn giáo sử dụng vũ khí. Tuy nhiên trong cái giai đoạn đó đã đi qua, rồi thời ngày hôm nay cái thế giới ổn định hơn, riêng đất nước Việt Nam chúng ta ổn định hơn, cho nên cái việc mà tôn giáo mà sử dụng vũ khí là điều đại kỵ, bị cấm. Nhưng mà điều đó đối với đạo Phật mình rất là thoải

[22:28]mái vì trong đạo Phật là cấm sử dụng vũ khí. Và cái việc mà bảo vệ luật pháp, bảo vệ luôn cho đạo Phật thì chuyện đó của nhà nước. Thì như vậy thì chúng ta thấy rằng là trong cái tương quan giữa đạo Phật và dân tộc thì đạo Phật lệ thuộc rất nhiều vào nhà nước để được bảo vệ. Và nhà nước cũng phải sao? Cũng phải dựa vào đạo Phật như là giữ gìn lại cái di sản văn hóa của tổ tiên, bảo vệ cái linh hồn của dân tộc, bảo vệ cái tín ngưỡng chân chính nhất của người dân. Cả hai bên có cái hỗ tương rõ ràng như vậy. Có một số tôn giáo có cái tham vọng là khuynh loát lấy quyền lực của nhà nước, nhiều khi họ dùng rất nhiều thủ đoạn để lôi kéo tín đồ.

[23:11]Rồi đôi khi họ dùng tiền, họ đến cái địa phương nào đó hễ ai nghèo họ bỏ ra mấy triệu, họ kêu theo đạo họ cho tiền. Rồi họ lôi kéo rất là nhiều tín đồ như vậy mà khi tín đồ theo họ đông rồi, có khi họ họ lại gây biến động. Những cái điều đó thật là không hay. Đó là những cái tôn giáo họ mình phải nói là không chân chính. Rồi mà nhiều khi vậy, họ có những cái thủ đoạn nó sâu xa hơn là họ mua chuộc trong Phật giáo khiến cho tu sĩ trong Phật giáo chống lẫn nhau, làm cho đạo Phật chia rẽ, yếu hẳn đi. Nên điều này chúng ta nhắc nhở những người tu sĩ trong đạo Phật cũng như cư sĩ trong đạo Phật, chúng ta lúc nào cũng phải giữ cái sự đoàn kết.

[23:48]Nghĩa là ai đến chúng ta mà nói xấu, hôm nay mình đi chùa cái mình nghe cái chùa này nói xấu chùa kia là mình chấm dứt liền, không được. Mình nói mình không đồng ý chùa này nói xấu chùa kia. Hoặc là nghe mà huynh đệ Phật tử với nhau mà nói cái người này nói xấu người kia, mình ngăn chặn liền, giữ lại liền. Bởi vì sao? Bởi vì điều đó gây ra chia rẽ trong đạo Phật là chúng ta làm cho đạo Phật bị suy yếu. Điều đó phải cẩn thận giữ gìn. Những cái điều này nó còn rất là nhiều, chúng ta không bàn thêm, giờ chúng ta nói cái phần này chút xíu. Chúng ta biết rằng cầm gươm là vũ khí giết người mà ngày xưa thờ hình ảnh cầm gươm cho tới ngày nay như vậy.

[24:26]Thì như vậy cái ngài Hộ Pháp mà ngài cầm gươm như vậy là ngài hù dọa hay là ngài dám làm thiệt? Hả? Nếu mình biết là hù mình không sợ, mà mình không sợ thì cái người xấu cũng không sợ luôn. Coi chừng các ngài dám làm thiệt á. Mà nếu làm thiệt á thì sát sinh là tội nặng, thì như vậy giết ai? Trong khi đạo Phật là một đạo rất hiền lành, không dám giết ai, cả cái sâu bọ, vậy mà hình tượng Hộ Pháp lại là hình ảnh giết chóc. Cho nên ở đây chúng ta để ý là một sự táo bạo của chư Tổ ngày xưa mà cũng là một sự rất là khôn ngoan. Là đôi khi chúng ta muốn bảo vệ một cái hiền lành, bảo vệ cái sự thanh bình, nhiều khi mình phải cứng rắn một

[25:09]chút, phải biết làm dữ một chút, một chút thôi chứ không nhiều. Đôi khi cái sự cứng rắn rất là cần thiết. Có nhiều quốc gia đó họ bỏ cái bản án tử hình, họ nói rằng thế này: Ai phạm tội gì phạm chứ không nên đem bắn người ta, vì con người ta vẫn có lúc để hồi đầu. Cho nên đất nước đó họ biểu quyết là bỏ luôn cái bản án tử hình. Nhưng bỏ được 10 năm thôi, rồi phải phục hồi lại liền. Là vì sao vậy? Bởi vì từ khi mà bản án tử hình được hủy bỏ, tội phạm nổi lên như ong. Chịu không nổi, thế là phải tái lập cái bản án tử hình, nghĩa là ai tội mức độ nào phải đem bắn liền. Thì như vậy tự nhiên họ sợ mà họ không dám tạo tội nữa.

[25:44]Cho nên chúng ta thấy không phải con người luôn luôn sẵn sàng để nghe điều hay lẽ phải, mà có những người chỉ vì sợ mới không dám làm điều sai. Những người mà ngồi đây có mặt ở đây á thì là những người biết nghe điều hay lẽ phải, chúng ta mới đi chùa. Còn có những người giờ này không có ngồi đây, đi lang thang rình rập ở đâu quậy phá đâu đó, thì những người đó đem điều hay lẽ phải nói họ không nghe, mà công an tới cầm cái còng thì sợ liền, không dám làm bậy, không dám quậy. Nên chúng ta thấy sức mạnh trấn áp có cái giá trị trong cuộc sống này, có công đức trong cuộc sống này. Ví dụ mình thấy mấy người công an hung dữ,

[26:22]mình đừng nghĩ rằng họ dữ rồi mình ghét, không có đâu. Nếu không có cái người công an hung dữ, mình không được bình yên đi trên đường đâu, cướp nó chặn giật đồ mình liền. Chính vì sợ cái hình ảnh hung dữ của người công an mà tội phạm bớt và chúng ta được sống bình yên. Chúng ta nhớ cái hình ảnh này, chúng ta suy trong đạo Phật cũng vậy là nếu mà một cái ngôi chùa, ví dụ như cái quý thầy quý cô dạy đạo một cách hiền lành, tự giác, ai muốn đi thì đi không đi thì thôi, chúng ta nói bảo đảm chùa đó sẽ suy yếu. Và nếu tất cả đạo Phật như vậy, chúng ta cũng bảo đảm đạo Phật sẽ suy yếu. Cho nên do đó, trong đạo Phật cũng cần sự cứng rắn một chút.

[26:58]Cái cứng rắn đó là từ trong gia đình của quý Phật tử á. Ví dụ như là quý Phật tử biết đạo rồi, bây giờ nè thầy hỏi quý Phật tử, quý Phật tử thấy đạo Phật có hay không? Trả lời thiệt tình á. Hay không? Chắc không? Chắc phải không? Hay mình mới đi chùa, không hay không đi chùa. Ví dụ như là hay cái gì nào? Ví dụ trong đạo Phật có đạo lý nhân quả, ai làm ác sẽ phải chịu cảnh cảnh ác, cảnh khổ, cảnh dữ. Ai ở hiền giúp người sẽ được được điều lành, điều may mắn. Đó là sự công bằng, đạo Phật dạy ta như thế. Hoặc là đạo Phật dạy chúng ta đạo lý từ bi, thương yêu con người không giận ai hết. Hoặc là đạo Phật dạy chúng ta cái đạo lý là không có chấp.

[27:38]Ví dụ mình làm được nhiều công lao mà không thấy mình có chấp công. Đó con người lúc nào cũng hiền lành, khiêm hạ như vậy, là những cái điều hay, vô số vô số điều hay trong đạo Phật. Bây giờ nếu gia đình mình ai cũng biết đạo Phật hết thì gia đình mình sao? Êm ấm, hạnh phúc, phải không? Từ người con nhỏ cho tới người cha mẹ ông bà sẽ hạnh phúc. Có những gia đình mà khi toàn gia đình theo đạo Phật, tu theo đạo Phật, cả gia đình cực kỳ hạnh phúc. Bây giờ chúng ta may mắn chúng ta biết đạo Phật rồi, bây giờ mình có đành lòng mình giữ một mình mình không? Có không? Phải làm sao? Phải làm sao cho người thân mình cùng biết đạo Phật.

[28:16]Bởi vì chồng mình cùng với mình biết đạo, vợ mình cùng mình biết đạo, con mình cũng cùng biết đạo tu tập, biết từ bi, biết tin nhân quả, gia đình sẽ rất là hạnh phúc. Thì như vậy khi mình muốn cho người thân mình biết đạo thì mình phải làm sao? Mình phải làm sao? Mình phải khuyên, phải không? Và đôi khi làm sao? Phải, phải ngầu chút nữa. Chứ nhiều khi năn nỉ không, ông chồng ổng không đi chùa. Ví dụ như người vợ biết đạo rồi, cái nói: "Thôi bây giờ đạo Phật rất là hay, anh hãy đến Long Vân nghe Ni sư giảng Pháp." Cái ông chồng ổng nói: "Thôi, nay tui mắc nhậu. Chủ nhật thì tui mắc nhậu, hẹn rồi tui không đi."

[28:53]Thì người vợ khuyên không được thì phải làm sao? Phải làm mặt... làm mặt ngầu. Làm mặt ngầu nghĩa là: "Nghỉ chơi với anh ba tháng không gặp mặt, không nói chuyện." Vì ai lỡ cho biết thì ổng lật đật phải bỏ bàn nhậu, ổng phải đưa vợ đi chùa, ví dụ vậy. Hoặc là người chồng cũng vậy. Hoặc nhất là con mình, ví dụ như con mình mà kêu đi chùa nó không đi là nghiêm khắc liền, cắt đứt quyền lợi của nó liền, không chìu nó nữa. Nói: "Con không ngoan thì ba mẹ không chìu con nữa. Con muốn mua xe, không mua. Con muốn mua quần áo đẹp, không mua. Chừng nào con ngoan thì mới có phần thưởng. Con phải biết theo đạo Phật, ngoài cái con ngoan ngoãn học hành

[29:29]ở trường rồi, con phải biết theo đạo Phật, con phải tin nhân quả, con biết kính trọng người lớn, rồi con biết giúp đỡ người nghèo thì như vậy ba mẹ mới có phần thưởng cho con, mới thương yêu con." Nghĩa là mình phải cứng rắn lên. Rồi chúng ta thấy cái sự cứng rắn là cần thiết để giúp những người thân mình theo đạo và như vậy đạo Phật mới ổn định, mới phát triển. Chứ không phải là kêu đi chùa nó không đi thì thôi bỏ qua. Thì như vậy là chỉ tự giác mà không có khuôn khổ thì gia đình mình cũng không mạnh, mà chùa cũng không mạnh, đạo Phật cũng không mạnh. Nên chúng ta hiểu là cần cả hai: cần một cái đạo lý tuyệt vời và cần sự cứng

[30:02]rắn để giữ gìn cái đạo lý tuyệt vời đó. Và trong chùa cũng vậy, giờ quý thầy, quý cô là nhắc nhở quý Phật tử, quy y với Phật tử. Nhưng mà nghe trong xóm có cái người đó quậy, nhiều khi quý thầy, quý cô phải tới tận nhà rầy liền. Nói: "Đã quy y rồi, không được làm thế này, không được làm thế kia, không được phá phách, la lối", ví dụ vậy. Rồi những Phật tử nha, đoàn kết lại với nhau thành từng nhóm thành từng nhóm, từng đạo tràng. Nghĩa là lâu lâu gặp lại nhau nói chuyện đạo, nhờ nhắc nhở nhau đạo lý cho nên chúng ta bớt sa ngã. Cho nên hôm nay thì chúng ta nói về ý nghĩa tượng Hộ Pháp thì chúng ta thấy hai điều.

[30:37]Điều thứ nhất là đạo Phật cần cái sự cứng rắn hơn, cái khuôn khổ kỷ luật hơn để giữ gìn, để phát triển đạo. Ý nghĩa thứ hai là đạo Phật rất cần dựa vào luật pháp nhà nước để mà được bảo vệ trước cái âm mưu phá hoại bên ngoài. Và dĩ nhiên, nhà nước cũng cần đạo Phật để như là một sự giữ gìn di sản văn hóa của tổ tiên, tâm linh của dân tộc. Đó là cái điều chúng ta muốn nói như vậy. Rồi chúng ta để ý đến cái điều cuối cùng chúng ta muốn nói là nơi gương mặt của tượng Hộ Pháp là gương mặt đẹp trai hay xấu trai? Phải không? Gương mặt rất là, rất là đẹp trai, gần giống như là Ni sư Như Dung đây vậy, gương mặt rất là đẹp trai.

[31:18]Thì như vậy tượng trưng cho điều gì? Tức là tượng trưng rằng cái người chân chính khi họ cầm cái sức mạnh để họ làm điều đúng thì cái phước tướng họ hiện ra. Chứ không giống như cái thằng ăn cắp vặt mà cầm con dao mà đi mà cướp giật người ta, gương mặt dòm sao? Rất là nham hiểm, ác độc và xấu xí. Còn cái người họ cầm cái vũ khí nhưng họ làm cái chuyện chân chính thì họ vẫn có phước như thường. Gương mặt đẹp tượng trưng là người có phước. Cho nên khi mà người ta sử dụng sức mạnh nhưng mà sử dụng đúng, làm cái điều tốt đẹp, bảo vệ sự yên bình cho đất nước, hộ trì cho Tam Bảo thì người ta rất là có phước,

[31:56]là tượng trưng nơi cái khuôn mặt của của vị thần Hộ Pháp. Đó, cho nên chúng ta đừng có sợ. Đôi lúc trong cuộc sống có những lúc chúng ta đã cứng rắn để chúng ta giữ gìn cái đạo đức cho gia đình mình, điều đó chúng ta có phước, đừng có sợ. Ví dụ có lúc chúng ta phải quở mắng con cái mình, bắt nó phải ngoan, điều đó hoàn toàn có phước. Hoặc là đôi lúc chúng ta cứng rắn với vợ, với chồng mình để bắt vợ chồng mình phải ngoan, không được làm điều lỗi, bắt vợ chồng mình phải biết đến chùa lễ Phật thì điều đó hoàn toàn có phước, rất có phước chứ không phải là có lỗi, chúng ta nhớ điều đó. Hoặc là quý thầy, quý cô đôi lúc phải nghiêm khắc đối với Phật tử để nhắc Phật

[32:35]tử là không được sai lầm thì quý thầy, quý cô đã làm một điều rất là đúng. Chúng ta nhớ như vậy. Bởi vì sự cứng rắn luôn luôn cần thiết để hỗ trợ cho cái đạo lý từ bi, hiền lành, giải thoát. Hôm nay được cái duyên lành, chúng tôi được Sư bà Long Vân giống như một người mẹ thứ hai của mình, hướng dẫn ni chúng ở Long Vân với Ni sư Như Dung và quý Phật tử về đây thăm chùa thì chúng tôi hết sức là cảm động. Thật là không biết nói làm sao hơn, chỉ mong rằng là Đức Phật gia hộ cho Sư bà tuổi trời được lâu dài, khỏe mạnh, khang kiện để cho cái lòng từ của Sư bà sẽ tỏa cả cái vùng ở ngã ba Thái Lan á, Long Đức, Long Vân của chúng ta.

[33:21]Cũng xin chúc cho Ni sư và ni chúng ở Long Vân là mãi mãi được cái mùa xuân bất tận, Đạo Pháp được tăng thịnh, là mọi người được nương về bóng bồ đề của Long Vân. Cũng xin chúc cho quý Phật tử năm mới được nhiều điều tốt lành, sức khỏe được ổn định, gia đình làm ăn được nhiều may mắn, rồi việc tu tập được tiến bộ, làm được nhiều việc phước và cuối cùng chúng ta cùng nhau thành tâm cầu nguyện cho thế giới này được thanh bình, Phật Pháp được hưng long. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[34:27]Bao nhiêu mến thương thắp lên cho rừng, ngàn cây tươi xanh chở che cuộc sống.

[35:12]Mênh mông núi sông lắng hoa muôn trùng đan thành chiếc áo ôm ấp nhân gian.

[35:23]Chim tung cánh bay, thú hoang từng bầy gọi nhau trong bóng sương mờ giữa đồi.

[35:34]Nước chia muôn lối, suối tuôn ngàn nơi, hoa lạc trên nước cuốn trôi xa vời.

[35:49]Rừng khèm mưa đến, nước sông vừa lên. Rừng che giông bão bước qua trời cao. Ngày thu thay lá xao xác bước nai. Trời đông băng giá tuyết bên hồ bay.

[36:18]Rừng cho thế giới tình đẹp không thôi. Ngàn xưa hoang vắng, rừng là tay nôi tạo nên sự sống, người bước ra đời.

[36:41]Than ôi đớn đau, đứa con của rừng giờ đây quay lưng quên nguồn yêu dấu.

[36:52]Cây rơi lá khô, bóng xanh bây giờ theo từng nhát chém tan biến đi mau.

[37:03]Rừng đang xơ xác, gốc trơ trọi phơi. Bầy chim ngơ ngác, suối khô cạn nước, thú hoang trốn đâu. Hãy lắng nghe rừng lên tiếng với trái tim rừng tha thiết. Nước mắt trên từng chiếc lá rơi qua nghìn đồi khói nhòa. Bão tố thay ngàn tiếng thét, nỗi đớn đau của cái chết. Ngăn cháy nhưng tình đã hết khi con người rất mau quên.

[37:52]Ngày nào mọi người hiểu ra một điều: Cây xanh trong rừng cũng biết thương yêu. Ngàn muôn lá hoa cho ta thật nhiều giọt nắng ban mai hay mưa buổi chiều.

[38:14]Hãy hứa trước khi lìa xa cõi đời gắng sức đắp xây lại cho đất trời.

[38:26]Rừng cây bóng cao mênh mông vời vợi...