[0:00]Xin đại chúng cho một tràng pháo tay thật lớn được không ạ? Một lần nữa xin được cảm ơn các nghệ sĩ. Tiếp theo, chúng con xin được cung thỉnh Đại đức Thích Tâm Phương có lời tiếp nối chương trình. Xin trân trọng kính mời.
[1:02]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Trước hết, cho phép con được thay lời ban tổ chức, xin một lần nữa tán thán công đức của các ca sĩ, phật tử vừa rồi đã gửi đến đại chúng chúng ta những ca khúc rất tuyệt vời. Xin đại chúng chúng ta hãy tán thán một tràng pháo tay.
[1:29]Nam Mô Đạo tràng Giáo chủ Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:35]Cung kính ngưỡng bạch Thượng tọa giảng sư, giờ này đạo tràng chúng con đã trang nghiêm thanh tịnh như pháp. Cho phép con xin được thay lời ban tổ chức của buổi lễ, xin thành tâm cung thỉnh Thượng tọa đăng lâm bảo tòa để an tọa. Chúng con xin thành kính cung thỉnh Thượng tọa và xin đại chúng chúng ta hãy khởi thân trang nghiêm niệm Phật để cung đón Thượng tọa thăng tòa. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[2:20]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[2:30]Chúng con xin thành kính cung thỉnh Thượng tọa an tọa tại pháp tòa và xin đại chúng chúng ta hãy chắp tay trang nghiêm hướng về lễ đài.
[2:44]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cung kính ngưỡng bạch Thượng tọa giảng sư, tân Tiến sĩ Luật học Đạo hiệu Thích Chân Quang,
[3:03]Phó trưởng ban Kinh tế Tài chính Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trụ trì Thiền Tôn Phật Quang, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Kính thưa quý vị đại biểu khách quý! Thưa toàn thể đồng bào phật tử các giới! Hôm nay đây, một vinh dự cho ban tổ chức chúng con cũng như toàn thể đạo tràng phật tử tại huyện Hương Sơn nói chung và tại ngôi chùa mới dựng cùng tên là Hương Sơn nói riêng, được cung nghinh cung thỉnh Thượng tọa trần tích quang lâm về tham dự buổi lễ rót đồng đúc tượng Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni tại chùa Hương Sơn.
[3:54]Và duyên lành, hôm nay nhận lời thỉnh cầu của ban tổ chức chúng con, Thượng tọa quang lâm tại lễ đài để thuyết pháp cho hàng phật tử chúng con.
[4:11]Giờ này, chúng con xin được thay lời ban tổ chức và đạo tràng phật tử, xin thành tâm cung thỉnh Thượng tọa vì thương xót cho hàng phật tử chúng con đang khát khao về Phật pháp mà ban bố cho chúng con những lời pháp để làm hành trang trên bước đường tu tập phụng sự đạo pháp và dân tộc. Ngưỡng mong Thượng tọa từ bi hoan hỷ hứa khả cho chúng con. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật tát đại chứng minh. Dạ, cảm ơn thầy. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thượng tọa giảng sư đã từ bi hoan hỷ và xin đại chúng chúng ta hãy dâng cao một tràng pháo tay thật dài, thật giòn để dâng lên cúng dường Thượng tọa.
[5:14]Và xin đại chúng chúng ta đồng an tọa.
[5:32]Cảm ơn thầy rất nhiều.
[5:38]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[5:47]Chúng ta nghe pháp trong mưa gió, sương mù lạnh lẽo cũng có kỷ niệm lắm. Hồi nãy bài hát có cái câu:
[5:58]"Về răng mà nỏ được", Hà Nội biết không ạ?
[6:07]Này phải học cao hơn tiến sĩ mới hiểu cái câu đó nói gì đó, "về răng mà nỏ được". Đã tới lúc chia tay, "răng mà về nỏ được".
[6:20]Thầy Tâm Phương biết không kìa?
[6:28]Thầy Tâm Phương là một vị tăng chưa già,
[6:34]tức là còn trẻ. Nhưng mà ta nhìn vào cái gương mặt của thầy, ta nhìn vào cái đôi mắt của thầy, ta thấy trong đó bừng lên cái cái lý tưởng tu hành vì đạo pháp, vì dân tộc.
[6:52]Nên mọi việc làm hết sức là vất vả, nhưng mà thầy hết sức là cố gắng. Như hôm nay vậy, về cố gắng dựng một cái ngôi chùa trên một cái đồi rất là đẹp, nhìn xuống cái Hương Sơn... Hương Sơn người ta gọi là gì ta? Thị trấn hay cái gì? Hương Sơn là huyện Hương Sơn. Đây là thị trấn ha? Trấn Sơn Tây hay Tây Sơn gì? Tây Sơn. Xã Sơn Tây mà huyện, thị trấn thì Tây Sơn. Ngược qua ngược lại ha, khó nhớ nhỉ. Con sông, nhìn xuống con sông Ngàn Phố ha. Con sông Ngàn Phố ôm quanh cái cái đồi này. Thầy công nhận thầy hên thật.
[7:33]Cái khu đất này là cái niềm ước mơ của nhiều người. Nhưng mà thầy đã dành khu đất này cũng như là được chính quyền địa phương cúng dường lên cho Phật. Mà từ cái thị trấn qua đây chừng hai cây không ta? Hai cây số hả? Hai cây hơn. Nên mọi người rất là dễ về đây để tu tập. Nên vì thế, nếu mà sau khi ta đúc tượng Phật xong rồi ở đây ta có cái nền nếp, có cái đường lối rõ ràng, cực kỳ lợi ích cho cái phật tử ta ở đây. Nên về một cái nơi thanh tịnh, trang nghiêm, đẹp đẽ mà tu hành theo Phật thì đúng là không còn gì bằng. Thì không quá xa làng mà không quá gần làng. Đây là tiêu chuẩn mà ngày xưa Đức Phật đã đặt ra
[8:26]và thầy Tâm Phương đã làm được đấy, rất là hay.
[8:32]Vì lòng đó là yêu kính đối với Phật pháp, thầy về đây dựng chùa. Và chùa cần có cái tượng và thầy quyết tâm là đúc cái tượng bằng đồng. Đồng để cho có cái độ bền, độ sắc, độ sang. Thầy định bao nhiêu tấn hả thầy Tâm Phương nhỉ, cái tượng? Ba tấn hả? Là cao thước mấy hả, cao bao nhiêu thầy? Cao 3m? Siêu tượng rồi. Tượng ngồi mà cao 3m là ba tấn hả? Siêu tượng. Đây cũng là vậy là một cái công trình
[9:11]có tầm cỡ rất là lớn, có tầm cỡ rất là lớn. Mai đủ đồng chưa thầy hả?
[9:24]À à, mai mới làm lễ thôi hả? Chứ còn đúc thì bắt đầu còn từ từ kiếm tiền đúc chứ? Sao con? Mai đúc luôn nữa hả? À, vậy là ta cũng có đủ đồng rồi ha? Đủ đồng. Đủ đồng nhưng mà chưa đủ tiền nha. Đừng nghe nói đủ đồng rồi ham à. Đủ đồng nhưng mà chưa đủ tiền, vấn đề là ở chỗ đó.
[9:49]Thì thật là ta về đây với thầy dự cái lễ đúc tượng Phật. Mà thực sự là thầy dành cho ta một cái ân huệ, một cái công đức mà không phải dễ ai có được. Không dễ gì trong đời chúng ta được dự một lễ đúc tượng và có cúng dường. Để thấy sư phụ bắt đầu dụ nha. Nhưng mà cái vụ này cần thiết.
[10:23]Mỗi sáng ta nhìn gương và thấy cái gương mặt mình đẹp không ạ?
[10:32]Theo tâm lý thì không ai nhìn thấy mình xấu cả. Cho nên ai cũng thấy mình đẹp, nhìn từ nhỏ tới lớn lúc nào nó cũng đẹp. Mà tại sao ta được cái gương mặt đẹp như vậy?
[10:50]Bởi vì cũng kiếp nào đó ta cũng tham dự cái lễ đúc tượng, và ta cũng đã cúng dường. Và có người cúng bằng tiền, thậm chí có người lấy vàng ra cúng luôn. Có người có ít vàng móc trong người, dây chuyền tháo ra, bỏ vào luôn cái lò nấu luôn, thì coi như cúng vàng trực tiếp vào nơi Đức Phật. Thầy cúng vào tượng, mà ông thầy ổng cũng không xài được, cúng vào tượng. Thậm chí có người bí quá rút luôn cái nhẫn cưới của hai vợ chồng, quăng luôn vô trong cái lò đúc tượng, rồi coi như đem cái tình yêu của đôi ta cúng Phật luôn. Nghĩ đôi ta không cần nữa, cúng Phật luôn. Rồi và nhiều khi chỉ có một chút một dịp nào đó,
[11:32]vậy mà giữ cho ta được cái thân thể này lành lặn, khỏe mạnh, đẹp đẽ qua rất nhiều kiếp. Cho đến cái ngày bắt đầu ta nói bậy, ta nói xấu người này, ta chê bai người kia, thì cái gương mặt ta mới bắt đầu từ từ xấu lại. Chứ nếu ta đừng gây nghiệp, đừng gây khẩu nghiệp, đừng chê bai, đừng khinh thường ai, thì cái công đức ở một kiếp nào ta đã từng dự cái lễ đúc tượng Phật sẽ giữ cho ta cái dung nghi đẹp mãi, đẹp mãi luôn. Mà nếu mà ta vun bồi tiếp, à kiếp này lại được cơ hội gặp một cái dịp để công đức cúng dường tượng nữa, thì kiếp sau là sao? Còn đẹp rất nhiều lần hơn nữa. Đẹp hơn nữa. Nên một ngàn mấy trăm người đang có mặt ở đây,
[12:28]ta được cái vinh dự dự cái lễ đúc tượng này, thì kiếp sau ta sẽ có 1.500 người thi hoa hậu. Đậu không thì sư phụ không bảo bảo đảm, thầy không bảo đảm. Nhưng mà có thi đó, có đăng ký thi, đậu không thì không biết à. Mấy o kia thì hy vọng chút, còn có mấy o nọ thì cũng không hy vọng lắm. Nhưng mà thôi, cũng đăng ký thi được, cũng qua được vài vòng, rồi tới gần tới lên sân khấu thì người ta đuổi xuống thôi. Nhưng cũng được vài vòng. Nhờ công đức mà đúc tượng trong cái kiếp này.
[13:02]Mà tại sao ta cúng dường để đúc kim thân của Phật lại được phúc? Sư phụ chưa nói phúc đến cỡ nào nha, chỉ nói là được cái dung nghi thôi. Chứ còn phúc thật là vô tận, vô biên đó. Mà nếu cái tượng đấy là an tọa nơi một ngôi chùa
[13:27]lừng lẫy, nổi tiếng, nhiều người quy hướng, lợi ích vô vàn cho chúng sinh, thì cái người mà cúng dường đúc cái tượng đó phước là vô tận, vô biên. Và cái phước đó nó đi luôn vào tâm linh, có thể đạt được sự giác ngộ luôn. Nghĩa là ta sẽ chứng chứng đạo ở một kiếp khác luôn. Bởi vì ta cúng nhằm một bức tượng mà nơi cái bức tượng đó đặt nơi một ngôi chùa mà ngôi chùa đó quá lợi ích cho chúng sinh, thì cái phước không thể tính được. Còn mà ít ra cái phước căn bản nhất vẫn là giữ cho ta thân thể lành lặn mà dung nghi đẹp đẽ. Còn nếu ngôi chùa đó làm lợi ích cho chúng sinh thì ta được cái phước tâm linh luôn, đi vào nội tâm của mình.
[14:07]Đời này qua đời sau không bao giờ mất duyên với Phật pháp và rất dễ tu tập, cái phước lớn vô cùng. Thế tại sao mà ta cúng dường tượng Phật, đúc tượng Phật lại được phước lớn như vậy?
[14:23]Mà bây giờ nói nói thẳng ra nói thẳng ra thì giống như là thầy Tâm Phương có thể là thầy đã đủ đồng rồi, mà thậm chí thầy có thể đã đủ tiền rồi. Thầy không biết, nói xin lỗi, I'm sorry. Có khi thầy đang còn mắc nợ. Nhưng mà cứ nói rằng à ngày mai đúc thì coi như thầy đã đủ xong vật liệu rồi, không không cần không cần ta đến nữa. Nhưng thầy vẫn mở lòng, thầy vẫn tổ chức một buổi lễ, mời tất cả chúng ta tham dự. Là không phải thầy thầy quá cần tiền đâu. Cần thì cũng cần hơi hơi thiệt, nhưng không quá cần. Nhưng thầy cho ta một cơ hội để ta được làm một công đức lớn trong cuộc đời của mình. Ta phải cảm ơn thầy, chứ không phải là
[15:07]mình đến đây rồi mình cúng dường rồi thầy cảm ơn mình đâu, không có đâu. Ta được cơ hội đến đây dự cái lễ cúng dường đúc tượng này, ta phải cảm ơn thầy. Một lát không biết trong túi có tiền, không biết có vàng không biết, chắc không có. Chứ không thì cũng cúng đó. Mà tại sao ta cúng dường đúc kim thân của Phật thì được phước nhiều như vậy? Vì sao? Vì Đức Phật của chúng ta là một điều gì tột cùng cao quý trong cái pháp giới vũ trụ này.
[15:47]Nói muôn ngàn lời ta không nói hết được cái sự cao quý của Đức Phật. Đức Phật nhập Niết bàn nhưng mà cái công đức của Người mãi mãi là vô biên, vô tận. Hình ảnh của Người, biểu tượng của Người mãi mãi là ánh sáng trong trái tim của chúng ta, dìu dắt chúng ta đi qua những kiếp luân hồi, bớt vấp ngã, bớt chìm trong tăm tối, bớt chìm trong đau khổ, và dần dần ta tìm thấy con đường sáng để để vượt lên, rồi ta cũng sẽ được giác ngộ, được giải thoát. Nên Đức Phật là một điều gì đó vô cùng cao quý,
[16:29]là ánh sáng rực rỡ, là niềm yêu thương bất tận. Bởi vậy, một ý niệm thiện lành ta cúng dường lên Người, một chút công đức ta dâng lên Người đều tạo thành cái phúc lành của chúng ta mãi mãi muôn kiếp về sau. Rồi nhờ cái công đức đó mà ta
[16:53]hiểu được lời dạy của Người để áp dụng vào trong cuộc sống của mình, để áp dụng vào trong từng ý nghĩ bí mật của mình, biến mình thành một con người khác hẳn. Nhớ như vậy. Chúng ta ngồi đây hầu hết chúng ta là những kẻ phàm phu, tăm tối, vô minh, ngu si, sân si, ác độc, ích kỷ. Nói hoài mắc công mang tội. Thôi, không nói nữa, không rủa miệng rủa nữa. Nhưng khi ta về với ánh sáng của Đức Phật,
[17:30]ánh sáng của Phật rọi vào tim ta, thay đổi từng cái suy nghĩ của ta, từng chút, từng chút một. Mình vừa nghĩ lên một điều sai lầm, bậy bạ, tội lỗi như lúc trước, nhưng bỗng nhiên có một cái gì đó, có một cái lực bí mật ở trong tâm ép ta phải xét lại, đừng tin vào ý nghĩ đó. Cái điều đó hoàn toàn diễn ra bí mật trong tâm ta, không ai biết cả. Ta vừa nghĩ lên một ý nghĩ bậy, chẳng ai biết, rồi bỗng nhiên có một cái lực bí mật khởi lên cũng trong tâm ta, đừng tin vào ý nghĩ đó, cũng không ai biết. Nhưng cái thứ hai đó, một cái lực bí mật khởi lên trong tâm ta, cản ta lại, không cho ta suy nghĩ tiếp điều sai lầm bậy bạ.
[18:13]Cái ý nghĩ thứ hai đó bắt đầu chuyển cuộc đời ta đi dần qua hướng khác, từng ý nghĩ một, từng ý nghĩ một. Mà cứ qua nhiều năm như vậy, ta cứ từ bỏ dần, diệt trừ dần cái ý nghĩ xấu, rồi từ từ cứ xuất hiện dần những ý tưởng, những ý nghĩ, những suy tư cao đẹp, ta đang trở thành một con người khác. Bên ngoài họ nhìn vào, họ vẫn thấy ta mặt mày như vậy, vẫn đôi mắt đó, vẫn cái miệng đó, vẫn mái tóc đó, nhưng khi tiếp xúc với ta thì phát hiện ra đây một con người khác. Một con người mà trước kia họ cứ nhớ mang máng ở trong đầu là chửi bới nè, nguyền rủa nè, sân si, ích kỷ, tham lam, thù hận, thì bữa nay cũng cái con người đó,
[19:00]cũng cái ánh mắt, nụ cười, mái tóc đó, nhưng mà những lời nói ra đều là hiền lành, thánh thượng thánh thiện, là nhường nhịn, hy sinh, cao đẹp, mà ai đến gần cũng thấy yên tâm, dễ chịu, hạnh phúc, tin tưởng. Ta biến thành con người khác. Và cái biến thành con người khác của ta Ta không cần là hạnh phúc, nhưng ta đã đem được hạnh phúc cho rất nhiều người chung quanh mình. Nhớ, khi ta về với Phật pháp để tu hành thì ta hay được nói là ờ tu theo Phật đi, được hạnh phúc, được an lạc. Nhưng mà cái người hiểu được Phật pháp rồi, ta không cần cái đó. Ta không cần cái an lạc cho mình, ta không cần cái hạnh phúc cho
[19:42]mình, mà chỉ có cái là đời sống đạo đức của ta biến thành hạnh phúc, biến thành niềm vui của người chung quanh mình. Cái đó mới là giá trị của Phật pháp chứ không phải hạnh phúc của ta. Ngày ban đầu, ví dụ ta nghe một pháp sư, một giảng sư, một thiền sư nào đó hay dụ ta, nói rằng: "À, đây tu ngồi thiền đi, hạnh phúc lắm. Tu theo Phật đi, an lạc lắm. Tụng theo kinh này đi, là có phước lắm." Đó là lời dụ dỗ ban đầu cho vui thôi chứ không phải là cái mục tiêu mà ta theo đuổi. Vì khi ta hiểu được đúng Phật pháp rồi, cái gì mà cho mình, ta quay lưng liền, không cần. À nói: "Tu theo Phật đi, hạnh phúc lắm. Tu theo Phật đi, có phước lắm.
[20:26]Tu theo Phật đi, là an lạc lắm." Bỗng nhiên tới một ngày nào đó ta không cần những điều đó nữa. À ta không cần có phước, ta không cần hạnh phúc, ta không cần an lạc nữa mà ta sống sao đó người chung quanh ta được những điều đó: người chung quanh ta hạnh phúc, an lạc, có niềm tin, à có niềm vui trong cuộc sống. Cái đó mới là mục tiêu ta theo đuổi. Và ở đây như vậy, khi ta hiểu được Phật pháp rồi, ta hiểu nhân quả: à gieo nhân gì gặt quả nấy và càng lúc càng hiểu nhân quả nó tới sâu xa, tới vi tế, tới trình độ tiến sĩ nhân quả kìa. Như thầy mới là tiến sĩ luật thôi, chứ còn mà ai tiến sĩ luật nhân quả kìa mới ngầu, chứ còn thầy tiến sĩ luật là luật pháp
[21:13]cũng chưa ngon bằng cái tiến sĩ về luật nhân quả. Nên hôm có một lần lễ 20 tháng 11 vậy, thầy có mời các vị à giáo sư bên Đại học Quốc gia Hà Nội đến dự thì có cái vị đó nói câu này: "Dạ, em có đọc mấy cuốn sách của thầy, luật nhân quả của thầy, và em mới phát hiện rằng luật gì luật cũng thua luật nhân quả." Ồ, ở dưới Phật tử mình vỡ òa lên vì cái câu nói này, vì hạnh phúc: "Luật gì luật cũng thua luật nhân quả." Cho nên là mấy tuần trước, mấy tuần rồi sư phụ quên mất rồi, ba tuần hay bốn, hai tuần gì đó, sư phụ nhận bằng tiến sĩ luật học, nhưng mà thua cái người nào đang ngồi ở đây mà đã âm thầm đạt được cái trình độ tiến sĩ luật nhân quả.
[21:58]Cái đó mới siêu hơn cái luật học của thầy. Khi ta theo Phật, ta học được cái luật nhân quả, ta biết cái cuộc đời này là luân hồi, cứ tái sinh mãi, cứ vay rồi trả, trả rồi vay, cực kỳ mệt mỏi. Vì hiện nay trên thế giới cũng vậy, có những cái nhà tâm linh, những nhà bác sĩ, nhà thôi miên, họ thôi miên rồi khiến cho cái người kia quay lại nhớ những tiền kiếp của mình. Và họ ghi nhận lại hết, họ ghi nhận lại những hồ sơ đó hết. Và một điều khi ta đọc hết những cái hồ sơ đó, ta có một nỗi buồn man mác. Là con người cứ luân hồi mãi như vậy sao? Thậm chí có cái có cái ông đó vậy, à nhờ cái việc chữa bệnh thôi miên tìm lại kiếp
[22:46]trước mà ông bác sĩ đó đã tìm lại được hai người yêu nhau mà lạc mất nhau. Bây giờ nhờ cùng đến chỗ ông mà người này kể cái chuyện kiếp trước của mình, ông kia kể chuyện kiếp trước của mình, cô đó kể chuyện kiếp trước của, ông này kể chuyện kiếp trước của ổng, hai câu chuyện trùng nhau. Ổng mới phát hiện: "Ủa, như vậy hai người này đời trước là có liên quan với nhau." Ơ, tại ổng kể câu chuyện về một cái tai nạn của ổng, cô kia kể chuyện một cái người mình thương yêu cũng bị tai nạn trong cái trường hợp đó, hai câu chuyện hoàn toàn trùng khớp. Chỉ chỉ có mình ổng biết là hai câu chuyện này trùng,
[23:19]vậy hai người này là đều là hai nhân vật trong cái câu chuyện đó. Ờ và vô tình duyên đưa đẩy họ đều cùng đến cái chỗ phòng khám bệnh. À rồi ổng cũng không can thiệp, à ổng cũng chủ trương là không can thiệp. Ổng cũng không nói cho người này biết, à nói cho người kia biết là ồ có có cái cô kia là có câu chuyện giống hệt anh, hoặc là nói có cái anh kia có câu chuyện giống hệt cô. Ổng cũng im lặng không nói, ổng coi coi nó như thế nào. Thì một hôm... À, xin được giới thiệu các anh lãnh đạo vừa mới đến, đây. An an an ninh hả? À quý xin chào các anh an ninh nha. Thì anh... À
[24:04]ổng cứ để yên xem. Cái một lần đó, cái ổng mới quan sát ổng thấy là hai người vô tình...
[24:13]Chết, tiêu rồi con ơi. Nước chảy xuống máy là tiêu
[24:26]rồi. Ổng mới quan sát ổng thấy có lần hai người vô tình gặp nhau, thì cái cô kia nhìn thấy ảnh á thì không nghĩ gì, không biết có nghĩ gì không, nhưng ảnh nhìn thấy cô kia là ảnh bị choáng váng liền. Ảnh mới vô ảnh nói với ông bác sĩ: "Sao cái cô gì mà tuyệt vời quá nhờ?" Chúng ta thấy cái tình cảm kiếp xưa nó đọng lại rồi, bắt đầu nó khởi lên lại liền. Thì bao nhiêu người nhìn cô đó cũng thấy trơ trơ, đâu có thấy cô có tuyệt vời đâu, chỉ riêng một mình ảnh nhìn thấy cô là tuyệt vời. Chỉ có ông bác sĩ biết tại sao. Tại ổng biết hai người này đã từng là những người yêu thương nhau từ kiếp trước, nên ông không ngạc nhiên cái việc mà anh này gặp cô cái
[25:02]bị choáng váng liền, tự nhiên niềm yêu thương kiếp xưa trỗi dậy. Rồi lần lần thì hai người cưới nhau, mà đúng như là ổng dự đoán, mà ổng không can thiệp. Cái hay của ông bác sĩ này là không can thiệp. Ổng vậy đó, nhưng ổng biết mà không can thiệp. Bây giờ ta đọc những tài liệu, những hồ sơ về những cái kiếp tái sinh trên khắp thế giới,
[25:23]ta cảm giác buồn man mác.
[25:28]Ta cứ tái sinh như vậy hoài, trôi lăn như vậy hoài, rồi sơ sẩy một chút là tạo tội liền, tạo tội là kiếp sau sẩy liền. Như anh này cũng vậy, có trong một kiếp, khi ảnh kể lại là một kiếp ảnh lại biến thành người nữ và làm gái gái gái điếm. A! Khủng khiếp như vậy. Đúng là hoàn toàn tất cả các kiếp đều là nam, chỉ riêng có một kiếp bỗng nhiên biến thành nữ và làm gái điếm, lạ như vậy. Thôi mình cũng bỏ qua. Nhưng mà xem xong rồi ta thấy mọi người cứ tiếp tục trôi lăn và không có cái hướng đi, không có ánh sáng. Rồi ta sẽ đặt một câu hỏi: "Ta có mặt trên cuộc đời này để làm gì?"
[26:11]Sau khi ta học Phật pháp chín chắn,
[26:18]thấm thía, ai cũng sẽ đặt câu hỏi này: "Ta có mặt trên cuộc đời này để làm gì?" Thế nào ta cũng phải đặt câu hỏi đó. Còn ai chưa đặt câu hỏi đó là vì người đó chưa thấm thía, chưa thấm thía đạo lý của Phật dạy. Chưa thấm rồi phải đặt cái câu hỏi này: "Ta có mặt trên cuộc đời này để làm gì?" Và tự ta phải tìm câu trả lời.
[26:49]Bây giờ ta có hai cái option để trả lời nha. Rồi bây giờ ta đưa ra để xem mọi người chọn cái câu hỏi nào, chọn cái câu trả lời nào, cái đáp án nào: "Ta có mặt trên cuộc đời để làm gì?" Cái câu cái đáp án thứ nhất là để sống, để thụ hưởng, để tìm niềm vui, rồi từ từ già, bệnh, chết.
[27:18]Rất nhiều người chọn cái đáp án này nên họ cứ cố gắng ở đâu có vui là tìm tới, cái gì vui là lấy về. Cứ cố gắng tìm niềm vui thôi, bởi vì sống là thụ hưởng. Nói kiếp người không bao nhiêu nên cố gắng sống để thụ hưởng, tận hưởng cái niềm vui. Mà càng giàu càng sang thì cứ càng cố gắng khai thác, tìm cái niềm vui. Đó là đáp án thứ nhất. Đáp án thứ hai là
[27:46]có thụ hưởng cho nhiều rồi cũng già, cũng bệnh, cũng chết,
[27:53]nên ta đi chọn một cái lối sống khác là chăm sóc cho nhau, cho người khác. Và trong khi ta chăm sóc cho người khác, ta có được một niềm vui chân thật. Đây là đáp án thứ hai. Ai chọn đáp án thứ nhất: sống cho vui, giơ tay lên cho thầy coi.
[28:15]Mai không cho dự lễ đúc đồng luôn. Ai chọn đáp án thứ hai: sống để chăm sóc cho người khác, để lo cho người khác, ai? Giơ tay lên! Thì mai cho dự lễ đúc đúc đồng nha. Rồi, rất là rất là cảm ơn. Rồi, hầu hết chúng ta đã chọn cái thứ hai, và có người không giơ tay lên cái nào hết. Có người câu thứ nhất cũng không giơ tay, câu thứ hai cũng không giơ tay, vì người này có cái đáp án thứ ba. Đáp án thứ ba là gì? Coi coi ai giơ tay theo câu nào nhiều mình giơ theo. Có người như vậy. Thầy vừa nói cái câu nè: "Ta sống để tận hưởng niềm vui cho mình hay để lo cho người khác?" Cái câu mà lo cho người khác á,
[29:01]nghe nó bình thường, nhưng mà suy nghĩ cho kĩ ta mới thấy tất cả những con người thành đạt, tất cả những người thành công, tất cả những vĩ nhân thực sự đều là những người lo cho người khác. Ta nghĩ kĩ đi. Ví dụ bây giờ ta nói: Bác Hồ đi tìm đường cứu nước, là Bác tìm cái gì vậy? Có phải Bác chọn cái đáp án thứ hai là lo cho người khác không? Lo cho cả một dân tộc không? Lo cho vinh quang của Tổ quốc không? Lo cho độc lập của núi sông không? Lo cho người khác đó, cái câu đó. Nhưng mà ở tầm vóc rất là lớn, vậy thôi. Ta thấy tất cả những vĩ nhân, những người thành công đều từ cái buổi ban đầu là lo cho người khác, chăm sóc cho người khác, mà tùy cái mức độ của ta.
[29:49]Những con người thiên tài thì cái gì? Mức độ họ lo được rất là rộng rãi, được cho cái số đông. Còn ở ta, ta không phải là những người mà có cái tầm mức lớn, tài năng cao, thì cái lo của ta cho người khác nó be bé thôi, ít ít thôi. Nhưng ta phải lo cho người khác thì cuộc đời ta mới có niềm vui, có ánh sáng. Còn nếu ta chưa xác định được cái mục tiêu cuộc sống này, ta đang sống trong mờ mịt, tối tăm, loay hoay không biết đường và lạc lối. Bây giờ sống là cái gì vui là ta tìm, cái gì hơn là ta giành, tranh nhau từng chút cái cái lợi, giành nhau từng chút quyền, rồi ta sẽ thấy coi vậy chớ cuộc đời này chỉ là khổ đau, là căng thẳng.
[30:37]Còn khi ta xác định cái mục tiêu là ta sống lo cho người khác, chăm sóc cho người khác, ban đầu còn thấy mơ mơ hồ hồ, nhưng khi ta quyết tâm chọn cái con đường này, ta mới phát hiện đây, hạnh phúc chính là đây. Không sống cho mình, chỉ sống cho mọi người mới là mới là hạnh phúc. Mà cái hạnh phúc đó không nói nên lời, nó cũng không phải là một cảm giác vui. Nó không phải là một cảm giác vui giống như là ta đi vào một bữa tiệc linh đình, vui, hay ta được chúc tụng, hay ta được món lợi lớn.
[31:16]Nó không phải Những cái đó ta được món lợi lớn nè, ta được chúc tụng, ta đi vào một bữa tiệc linh đình, nó đều có cái cảm giác vui. Nhưng cái mà ta sống để lo cho người khác, nó không có cảm giác đó, nhưng nó là hạnh phúc. Và cái hạnh phúc đó chỉ những người rất là tinh tế mới nhìn thấy được, mới cảm nhận được. Bây giờ ví dụ giờ một đứa bé nó nó cầm cái bánh nó ăn, nó cầm cái bánh lên tính ăn, có đứa bé hàng xóm chạy sang: "Mày cho tao với." Thì thằng bé này nó đưa luôn cái bánh cho bạn nó bên hàng xóm ăn.
[31:53]Mà nó đưa rất là mạnh dạn, đưa rất quyết liệt và đưa rất là vui vẻ. Cái thằng bé mà xin được cái bánh á ăn rất là thích, vì vì bánh ngọt mà, tuổi trẻ mà, giành được cái bánh ăn bỏ miệng nhai hết liền. Thằng kia không ăn miếng nào, thằng kia chỉ ngồi nhìn bạn mình ăn, mà không biểu hiện gì.
[32:16]Tại sao vậy? Cái đứa bé mà lại xin miếng bánh ăn xong nó là một đứa bé bình thường như mọi đứa bé khác, thấy bạn có gì ăn cũng xin. Mà thằng bạn tốt nhất là bẻ ra làm đôi cho mày nửa, tao nửa là là thằng bạn đó tốt lắm rồi, phải không? Còn đây thằng bạn cho hết luôn.
[32:36]Mà ta nhìn cái thằng mà thằng bé nó dám cầm cái bánh cho hết bạn nó luôn, ta nhìn gương mặt nó bình thản. Mà tại sao nó cho hết? Bởi vì nó ở một cái tầm hơi bị cao về đạo đức á, có khi nó cao hơn người lớn á. Nó mới nhìn ra được cái mà nhường nhịn, chăm sóc cho người khác, giúp đỡ người khác mới là một cái hạnh phúc. Nó vui vì cái đó. Nó vui vì cái đó, cái vui cái mà vô hình rất khó nhìn thấy, chỉ những người rất có trí tuệ mới nhìn thấy. Còn cái thằng bé kia được cái bánh ăn vui mừng hớn hở, ai nhìn cũng thấy, chính nó cũng thích, chính nó cũng thấy là nó được cho một cái bánh ăn nó vui nó mừng, ai nhìn vô nét mặt nó cũng thấy nó vui nó mừng.
[33:15]Chỉ cái thằng bé cho hết cái bánh ngồi im lặng, không nói gì, không ăn, cho hết nhìn bạn mình ăn vui vậy thôi. Thì cái hạnh phúc của thằng bé đó người ngoài nhìn vô không thấy, mà nếu thằng bé đó nó không thông minh nó cũng không tự thấy. Còn nếu nó rất tinh tế nó mới hiểu cái việc mà cho bạn nó một cái bánh là chính nó mới là người được niềm vui nhiều hơn. Trong cuộc sống của chúng ta cũng vậy. Trong cuộc sống của chúng ta cũng vậy. Mỗi khi ta được một cái điều lợi, ta vui, ta hớn hở, ai nhìn cũng thấy. Nhưng một khi ta làm được điều gì có lợi cho người khác, ta phải vất vả chớ, phải cực khổ chớ.
[33:58]Muốn làm một điều lợi cho người khác là phải vất vả, tốn công, tốn của, tốn tiền, tốn thời gian, cực chớ. Nhưng mà cái hạnh phúc phía sau đó là một cái gì nó vô hình, nó tinh tế, nó mầu nhiệm, nó sâu xa, chỉ những người có trí tuệ mới nhìn thấy. Mà họ thấy được điều điều đó rồi thì họ chọn cái lối sống đó, họ chọn cái mục tiêu sống đó, họ chọn cái mục tiêu sống là sống vì người khác, mà bản thân mình không cần gì. Nhìn vào nét mặt họ thấy bình thản, không có gì hết, không có gì vui, họ không bao giờ có cái hớn hở hiện ra trong gương mặt của họ và cũng không có cái cảm giác vui rộn ràng trong tâm của họ, nhưng họ đang rất hạnh phúc.
[34:41]Cái hạnh phúc đó rất là khó thấy. Ở đây vậy, thầy cũng muốn những người đệ tử Phật của chúng ta đi tìm cái hạnh phúc khó thấy đó, cái hạnh phúc vô hình sâu xa, tế nhị, khó thấy, mà chỉ khi ta vất vả sống theo đạo lý của Phật dạy, ta mới có cái hạnh phúc vô hình đó. Mà thầy nói: "Phải vất vả!" Chứ không phải là dễ dàng để ta tìm thấy được cái hạnh phúc vô hình đó, cái hạnh phúc mà mình đem cuộc đời của mình, đem máu của mình, đem mồ hôi của mình hiến dâng cho nhân loại, cho Tổ quốc, cho cộng đồng, cho những người thân yêu của mình, những người chung quanh mình, không phải sống cho mình. Cái sống để lo cho người khác này
[35:37]vất vả, cực khổ,
[35:40]nhưng mà ta được một cái gì đó, cái đó cực kì khó nói. Cái đó cực kì khó nói. Cũng giống như có cái có cái phim
[35:54]Con làm thầy sầu quá, con muỗi hay con bọ bò lên đây, ớn vậy. Giống như có cái phim vậy: có hai người bạn thân với nhau, nhưng một người bạn là an ninh, à đúng an ninh tình báo, anh có nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Còn anh bạn thân kia là phóng viên và phản phản quốc, bí mật phản quốc. Và dĩ nhiên cái anh bạn phản quốc thì ảnh được nhiều tiền lắm, được cái các tổ chức ngoài nó cho tiền nhiều, cuộc đời sống ảnh sang lên hẳn. Còn cái anh mà anh bạn mà làm an ninh tình báo để bảo vệ Tổ quốc thì nghèo, lương Nhà nước mà, nghèo. Về cái nhà ở nó nó nó sơ sài, còn cái anh phóng viên nhà sang cửa rộng. Đến một lúc mà hai người đối mặt với nhau,
[36:40]lật bài tẩy ra, biết nhau rồi, thì cái anh mà phóng viên phản quốc á mới hỏi cái anh bạn mày bạn mình đó là: "Anh sống như vậy, anh phục vụ Tổ quốc vậy để được cái gì?" Tức là thấy ảnh không có gì hết trơn. Nhà cửa thì sơ sài, lương hướng thì thấp, ít. Ảnh nói một câu này: "Tôi được cái là yên tâm về mình." Cái chữ "yên tâm về mình" nói phải là những con người rất đạo đức mới nói được câu đó, mới hiểu được câu đó. Cũng giống như chúng ta vậy, ta theo lời Phật dạy diệt trừ bản ngã của mình để sống lo cho người khác, sống phụng sự cho người khác, yêu thương người khác. Ta được cái gì? Không có được gì, chỉ tốn, hao.
[37:29]Nhưng ta được cái hồi nãy thầy vừa nói một cái hạnh phúc vô hình, tế nhị, sâu xa, khó thấy là thầy nói dài dòng á, chứ còn nói như cái anh tình báo kia anh nói một câu đơn giản: "Tôi được cái yên tâm về mình." Mà chỉ là cái yên tâm về mình thôi, chấp nhận đánh đổi hết tất cả những điều vật chất trên thế gian này không cần. Cái yên tâm về mình đó nó vô giá như vậy. Mà tuy cái câu nói đơn sơ là chỉ được cái yên tâm về mình, nhưng mà ta phải hiểu đó cái đồng nghĩa với cái hạnh phúc vô hình mà người đệ tử Phật ta đi tìm. Ta làm cái điều đúng, ta làm cái điều cống hiến, hi sinh, phụng sự, ta cực, nhưng ta được một cái hạnh phúc sâu xa,
[38:12]khó thấy, mà bây giờ không biết nói làm sao để để cho diễn tả, thôi cứ nói một câu đơn giản là yên tâm về mình, thì cái yên tâm về mình này nó hơn mọi thứ vàng bạc trên thế gian này. Nên hôm nay vậy, nhân cái lễ đúc đồng của chùa Hương Sơn, thầy Tâm Phương, chúng ta về đây vậy đều vinh dự góp phần cái công đức vào đây. Thầy đang dụ đó nha, góp phần công đức vào đây. Thì ta hãy nhớ đến bậc thầy vĩ đại của pháp giới vũ trụ này là Đức Phật. Vì ta yêu kính Người vô hạn, nên ta không tiếc cái công đức gì với với Phật cả. Ta cố gắng góp phần để cúng dường cái tượng Phật cao tới 3m bằng đồng, khủng khiếp thiệt, dễ sợ thiệt.
[39:01]Và ta nguyện đem cái công đức đó để mãi mãi được đi theo Đức Phật, mãi mãi được sống như lời Phật dạy là lo cho mọi người, không đi tìm cái hạnh phúc của riêng mình nữa, mà sống vì tất cả. Cái điều này không phải dễ làm. Ta phải nguyện ước hết tất cả tấm lòng của mình, với tất cả sự kiên định, với trí tuệ, với đạo đức của mình đặt cái con đường này trong vô lượng kiếp sau, không một chút dè dặt, không một chút bước lui lại. Nha.
[39:40]Cái con người ta đó, ta có hai cái giai đoạn ta bất lực không tự lo cho mình được, là lúc ta mới sinh ra, còn bé thơ, và lúc già nua, bệnh tật. Thì hai khoảng đó ta bất lực, là ta phải nhờ sự chăm sóc của người khác. Còn ở khoảng giữa là ta đang còn khỏe mạnh, thì cái người có trí tuệ lợi dụng cái khoảng giữa mà khỏe mạnh này sống mà cống hiến, mà phụng sự để tạo thành các công đức. Người ngu thì lợi dụng cái khoảng giữa này để hưởng thụ, hưởng thụ cho tàn hết cái phước của mình luôn. Rồi sau đó dùng cái chữ đúng là thân tàn ma dại đó. Hết phước rồi, chưa chết đã là thân tàn ma dại, chết rồi là ma đói, lang thang, vất vả ở bụi, ở bờ, không ai cúng cho ăn.
[40:34]Ta chỉ có một khoảng giữa khỏe mạnh, nên cố gắng tận dụng hết cái giai đoạn này để đem điều lợi ích cho mọi người. Hết sức cố gắng trong từng giây, từng phút, đừng nghĩ gì cho mình nữa. Vì thời gian nó không dài, cái khoảng giữa mà ta có khả năng để dựng xây, để cống hiến, để phụng sự không dài. Cho nên ta tận dụng từng giây từng phút một, đừng có nghĩ đến chuyện phải tận hưởng, ở không. Nên thầy rầu nhất là khi người ta quảng cáo đây là khu nghỉ dưỡng à là năm sao, hạnh phúc tuyệt vời với trời, mây, nước. Ra đó để làm gì? Tận hưởng chi cho nó hết ngày, hết giờ và hết cuộc đời, chi vậy? Phải làm sao ta mai mốt ai kinh doanh thế này:
[41:16]đây là cái khu phụng sự tuyệt vời, vô tới đây là mình đi phụng sự, vô tới đây là tạo phước. Còn bây giờ toàn kinh doanh khu nghỉ dưỡng, resort năm sao, vô đó hưởng thụ cho sung, cho sướng cuộc đời và hết phước luôn á.
[41:35]Tuy nhiên, nãy ta nói rằng ở đầu quãng đời của chúng ta, lúc bé thơ và lúc ta già nua, ta không tự lo cho mình, ta phải nhờ. Còn ở khoảng giữa này thì ta có sức khỏe để có thể phụng sự, cống hiến. Nhưng rất nhiều người bất hạnh, ngay cái khoảng giữa này cũng bị bất lực luôn. Vì sao? Một là bệnh tật; hai là nghèo quá, chẳng lo cho ai được; ba là thất bại, bản thân mình thất bại rồi cũng không còn năng lực để lo cho người khác; bốn là ngu dốt, muốn lo cho người khác nghĩ không ra chuyện gì; và cái năm là tâm bất thiện, ác, có lo cho ai đâu, toàn lừa gạt người ta không; hoặc là vô minh, tăm tối, chẳng bao giờ nghĩ tới điều đạo đức.
[42:18]Thì những cái người này tuy có cái khoảng giữa giống nhau là có sức khỏe, có thể cống hiến, phụng sự, nhưng rơi vào sáu cái trường hợp này rồi cũng không lo cho ai được. Ta nhắc lại: bất lực, bệnh tật chứ, bệnh tật nè cũng không lo cho ai được; hai là nghèo quá cũng không lo cho ai được; hoặc là kinh doanh thất bại thê thảm, thất nghiệp thê thảm rồi cũng không lo cho ai được; rồi ngu dốt, mình cũng không lo cho ai được, ngu quá mình lo cho ai được bây giờ, ngu quá nghĩ gì cũng trật hết trơn; rồi gì? Tâm ác độc, mình cũng không lo cho ai được, mình không có đạo đức mình đâu có nghĩ ra điều gì để tốt đẹp lo cho người khác;
[42:57]và vô minh, vô minh là chìm trong những cái điều tham, sân, si, tội lỗi, không có biết đạo lý để sống, không có lý tưởng để sống, ta gọi là vô minh. Thì cái sáu hạng người này như vậy là tuy còn ở trong cái khoảng tuổi trẻ, có sức khỏe, cũng không hề lo cho ai được. Nên một cuộc đời cũng chìm trong trong tăm tối như vậy. Nên bây giờ ta ngồi ở đây giữa đất trời Hương Sơn đẹp đẽ, quê hương của Hải Thượng Lãn Ông phải không? Quê hương của ta có mấy vị ở Trung ương Đảng cũng quê hương ở Hương Sơn ha, đó. Quê hương của anh Long, phải không? Ta ngồi ở đất trời Hương Sơn để chuẩn bị cho một ngày mai ta dự cái lễ rót đồng đúc tượng.
[43:48]Trong cái không khí se lạnh, trang nghiêm, thanh tịnh này, ta xác định lại: cuộc đời của mình sống để lo cho người khác, để chăm sóc cho người khác, xác định lại. Chịu xác định, ai ngồi đây cũng chịu xác định hết thì thầy giảng tiếp, còn không chịu thầy không giảng nữa. Chịu rồi ha? Chịu rồi nói nữa, chứ không là giận đó, không nói nữa. Nên bây giờ bắt đầu ta mới đặt vấn đề. Tôi không lo cho người khác được tại tôi bệnh tật. Nghe thầy nói cũng hay, nhưng tôi đang bệnh, tôi không lo cho người khác được. Don't worry, đừng lo. Ngay lúc chúng ta tưởng rằng mình bất lực, mình vẫn lo cho người khác được, vẫn chăm sóc cho người khác được.
[44:40]Ví dụ như bây giờ bệnh mình chưa hấp hối mà, coi vậy chứ vẫn lết lết vô nhà bếp nấu bắt một nồi cơm giùm cho cha mẹ, cho gia đình, cho vợ con mình được. Nghĩa là vẫn quyết tâm, ta vẫn có một cái gì đó để làm cho người khác, để chăm sóc cho người khác. Chỉ sợ mình không quyết tâm cứ nghĩ cái bệnh mình không, rồi thấy như là mọi người phải lo cho mình chứ mình không phải lo cho ai, cái mình mất cái mục tiêu, mất cái lý tưởng sống để lo cho người khác. Bị hỏi sao anh không lo người khác: "Tôi bệnh quá mà lo cho ai?" Câu nói đó là câu nói của sự lười nhác, không quyết tâm, không lý tưởng. Chứ có quyết tâm, có lý tưởng rồi, dù rất bệnh vẫn lo cho người khác được.
[45:24]Ta không thấy như trong trong những chiến đấu vậy, có những chiến sĩ họ bị trúng đạn rồi mà không nằm xuống, không có chờ khiêng cáng, mà một tay bịt cái vết thương mình, một tay vẫn cầm súng chiến đấu. Lúc cái chết trước mắt rồi đó, nhưng mà vẫn chiến đấu vì Tổ quốc. Thì ta chưa đến nỗi bị ai bắn trúng đổ máu, chỉ bệnh bệnh, sốt sốt rồi nằm rên rên thôi, thực sự ta vẫn làm được việc gì đó cho vài người chung quanh mình. Hoặc nói: "Tôi nghèo quá, muốn lo cho ai phải giàu." Đừng lo, vẫn còn cơm ăn thì chưa thuộc loại nghèo đói chết ha. Có một câu chuyện ở trên cái clip nó đăng anh chàng đó vô gia cư.
[46:04]Cái bên chắc bên Tây, bên Mỹ đâu không biết thấy mặt Tây phương, thì ảnh xách cái túi đi lang thang chứ đâu có nhà ở, bị mất nhà rồi, gọi là homeless, mất nhà. Lang thang rồi cái bữa đó không biết xoay xở đâu có được hai miếng bánh mì. Cái ngồi xuống cái góc đường ảnh ăn, tay cầm một cái bánh chưa ăn còn một tay thì đang nhai. Thì có một cái người đó ở trong cái hiệp hội thiện nguyện nào ta không biết, cái anh đó ảnh đến ảnh ngồi xuống kế bên ảnh nói: "Anh cho tôi cái bánh kia đi." Ảnh xin. Anh này đang ăn một cái, còn cái chưa ăn, thấy người kia xin nói chắc cái thằng này nó cũng nó cũng te tua như mình.
[46:41]Thôi cho cho luôn, cũng không nói gì, cứ đưa thôi cũng không nói gì, mình cũng tiếp tục nhai. Thì anh kia cầm cái bánh lên cũng nhai một cái. Rồi anh này cũng cắm cúi ăn, thì nghĩ hai thằng chắc cũng giống nhau cũng thất cơ lỡ vận, lang thang vất vưởng, không nhà không cửa, không vợ không con, không gia đình chắc nó cũng giống mình, thôi kệ, cho nó cái bánh ăn đỡ buồn. Anh này ảnh ăn cái xong ảnh nhai hết một cái rồi, cái ảnh nói: "Thôi tôi có chút quà gửi lại anh." Để lại một xấp tiền rồi bỏ đi. Anh này từ lúc mà bị lang thang vô gia cư không bao giờ nhìn thấy cái xấp tiền đó, chưa bao giờ trong cuộc đời cầm được xấp tiền đó.
[47:14]Đứng lên nói không được nữa, không cám ơn, không gì, chỉ ngồi đó khóc ròng. Khóc ròng vì mừng quá, tự nhiên có một số tiền. Còn anh kia là chắc là cũng cái hiệp hội nào thiện nguyện cũng thử thách hay cái gì hay là Bồ Tát trên trời rớt xuống làm sao mình không hiểu, nhưng mà đó là sự việc. Thì đây ta thấy thế này: nếu một người mà cứ ích kỷ đó, một cái bánh mình ăn không đủ no phải không? Mình đang cầm hai cái để chuẩn bị, cái tinh thần của mình là phải ăn hai cái, rồi mới tiếp tục mà xách gói đi lang thang mà sống hết một ngày này rồi từ từ kiếm tết, kiếm tiếp. Vậy mà có người xin cái cũng cho liền, thì cũng nghĩ nó cũng khổ
[47:47]như mình, chắc nó cũng rách rưới như mình, cho liền không nghĩ. Nhưng không ngờ bất ngờ đúng là quả báo nó tới. Thì thực sự cho một cái bánh thì không có được xấp tiền đâu, cái quả báo không thể đến nhanh như vậy mà cũng thể đến nhiều như vậy, chỉ là vì cái tánh, cái tánh của con người đó. Tuy bị homeless, vì lý do gì ta không biết, nhưng trong cái tâm anh này cũng có cái khuynh hướng gì? Thương người, giúp người, đồng cảm với người khác. Cho nên đến cái ngày hôm đó là cái ngày mà quả báo nó trổ ra. Chứ không phải vì mới cho cái bánh mà tự nhiên được xấp tiền. Trước đó đã có nhiều lần giúp ai rồi, đến cái ngày hôm nay là cái quả
[48:24]báo nó trổ ra, được xấp tiền, mà không biết còn nữa hay không tại cái đoạn clip họ chiếu có một chút xíu à, ta cũng không hiểu hết. Thì nó như thế này, đừng ai đổ thừa mình nghèo rồi không lo cho người khác được. Nào giờ mình cứ thấy mình sống trong gia đình mình, lẩn quẩn lo cho gia đình mình, chạy kiếm cơm cho gia đình mình và không bao giờ nghĩ tới hàng xóm, không bao giờ nghĩ tới điều làm phước, không bao giờ nghĩ tới chăm sóc cho ai, ta đã sai lầm nặng rồi. Ta không tạo ra phước mới. Nghĩ sai lắm rồi. Phải nhớ tới cái ông cái ông ông mà homeless vô gia cư đó, cầm hai cái bánh chuẩn bị ăn cho hết,
[48:58]vì cái bụng mình ổng cái to xác mà, người Tây to xác, ăn một cái là không đủ, mà có người ngồi xuống xin, đưa liền, không suy nghĩ, đưa rất nhanh. Rồi cũng nghĩ thôi cũng chẳng cần phải nói, mạnh thằng nào thằng nấy ăn cho rồi, tao đói mày cũng đói, chắc vậy. Nhưng không ngờ là cái phúc lành lúc đó nó tới luôn. Thì ta cũng vậy, đừng bao giờ đổ thừa là tại mình nghèo mà không lo cho ai. Ta vẫn còn có cơ hội, vẫn còn có cách, vẫn còn có nơi có chỗ để lo cho người khác. Chỉ tại ta không có tâm thôi. Nên sống trên đời là phải chăm sóc người khác, phải lo cho người khác. Rồi bây giờ nói: "Tôi cũng thất bại. Trời ơi!
[49:39]Tôi mới công ty mới phá sản đây, bây giờ là vỡ nợ đây. Bây giờ là coi như tuyên bố phá sản, đăng ký phá sản rồi, bây giờ là thợ thuyền, công nhân nghỉ hết, tôi cũng nghỉ vì chuẩn bị bán tháo tài sản để trả nợ ngân hàng, vân vân." Như vậy đó. Thì tôi làm sao mà lo cho ai được? Đừng. Đừng. Chính trong cái thất bại, ta vẫn giúp người khác được. Mình nói: "Ủa, thất bại rồi giúp ai?"
[50:04]Thất bại rồi giúp ai?
[50:09]Ta thất bại, ta sẽ có được một cái rất là hay, là kinh nghiệm.
[50:15]Kinh nghiệm đã đưa đến thất bại và ta cố gắng chia sẻ cái điều đó cho người khác. Như có lần thầy gặp một cái nhà đại gia vậy, ổng kinh doanh bất động sản, giàu khiếp, lớn lắm, dự án lớn kinh hồn á, mà ổng tự hào về những điều đó. Thầy nhìn vô thầy thấy cái điểm hở mà nói không được, tại vì lúc ổng đang tự hào quá. Ổng nói: "Mình phải tạo ra những sản phẩm sang nhất của thế giới này ở đây, tự hào cho dân tộc." Ổng nói hay lắm. Thầy nói cái hở của ổng là chỗ này. Cái hở của ổng là ổng không có nghĩ đến cái cung cấp sản phẩm nhà ở cho được nhiều người, mà ổng chỉ nghĩ ổng chỉ cung cấp những sản phẩm cực sang cho rất ít người giàu thôi.
[51:02]Là ổng tạo sản phẩm chỉ bán cho người giàu. Bởi vì sao? Bởi vì ổng lại nói cái đất Thăng Long Hà Nội này tiền nhiều lắm, nó là cái rốn tiền, tiền các nơi chảy về. Không biết có rốn không, thấy Phật tử sụp nghèo thấy mồ đi. Nói tiền nên ổng sẽ tạo sản phẩm để cho người giàu mua thôi. Và đó là xem như niềm vinh dự, thầy nói ổng hở chỗ này, cái triết lý ổng hở chỗ này. Có một người khác lại cũng kinh doanh nhà đất, nghe lời thầy cứ cố gắng làm những cái nhà mà người nghèo cũng có thể tiếp cận được. Cho nên khi mà cái cơn khủng hoảng kinh tế nó ập tới, cái người này thoát, vượt qua được, vẫn tiếp tục làm ăn được, không bị thất bại.
[51:44]Cho nên khi mà ta thất bại rồi, ta có cái kinh nghiệm để nói với người khác. Ta tìm ra được cái nguyên nhân, nguyên nhân làm sao? Nguyên nhân là tôi không thật sự tạo ra cái điều lợi ích cho xã hội, tôi cứ đi tìm cái lợi cho tôi, tôi không thật sự mong muốn là tạo ra công ăn việc làm cho người khác, à tôi chỉ muốn là cái tiếng tăm cho tôi, tức là toàn cái tào lao không à. Mà trong khi để có thể gọi là cống hiến, phụng sự cho mọi người, ta phải nghĩ tới những người còn khó khăn trên cuộc đời này. Nên chính những cái mà quan điểm, triết lý sai lầm trong việc kinh doanh là thất bại, ta vẫn có thể chia sẻ cái bài học cay đắng đó cho người khác.
[52:25]Các em đừng bắt chước tôi, nha, sống trên cuộc đời, bước vào cái công việc kinh doanh là phải nghĩ đến lợi ích của xã hội, lợi ích của cộng đồng, lợi ích của những người kém yếu thế. Chứ đừng có đi tìm cái lợi cho mình, cái danh của mình, cái uy tín, cái gì gì đó, không, đừng đừng, đừng tìm cái đó, mà thất bại như tôi á. Khi thất bại ta vẫn có bài học. Rồi có người nói: "Tôi ngu dốt." Thì ngu dốt thì phải làm sao? Ta vẫn có thể lo cho người khác được nếu ta muốn lo cho người khác. Trừ cái người bất thiện, người tâm ác thì toàn nghĩ chuyện lừa đảo không à, toàn nghĩ chuyện lừa đảo, xúc phạm, làm tổn thương người khác.
[53:05]Cái người này cần phải được giáo hóa, bởi vì sao? Người này xoay qua xoay lại cái rơi vào trại giam à. Ngồi trại giam lúc đó là phạm vi của người khác xử lý của họ, nhưng rất là khó.
[53:17]Lại có cái thế này, nói: "Dạ, tụi con nghe thầy nói sống trên cuộc đời này là để chăm sóc người khác thì con cũng thích lắm. Thích nhưng rồi sợ. Sợ vì sao? Vì cuộc đời nhiều người quá, con không đủ sức lo cho mọi người. Đi đâu cũng gặp người cần giúp."
[53:37]Đi đâu cũng gặp người cần giúp, mà khả năng thì có hạn. Mà nếu không giúp thì giống như bị cái bài giảng của thầy chê trách là sống mà không lo được cho ai. Cái câu trả lời là chỗ này: Ta cần cái tấm lòng vô tận, còn cái việc làm thì tùy theo khả năng. Có khi ta chỉ giúp được hai người, có khi ta chỉ giúp được ba người, nhưng mà những người cần giúp là ba triệu người ở ngoài kia. Nhưng cần cái tấm lòng của ta, ta thương hết ba triệu người, ta lo hết ba triệu người đó. Còn cái việc làm thật sự thì ta chỉ giúp được có hai, ba người gần ta thôi, một người trong nhà mình và hai người hàng xóm, hết rồi, ta không lo được nổi nữa.
[54:27]Nhưng tấm lòng ta không bao giờ được phép có giới hạn. Tấm lòng này phải nghĩ hết cho đất nước này, tấm lòng phải nghĩ hết cho cái thế giới này. Tấm lòng không được có giới hạn bởi vì có ai cấm ta đâu. Ta đâu phải mua bằng tiền, cái tấm lòng đó không bỏ tiền ra phải mua. Ta chỉ cần cái suy nghĩ đúng thôi. Cái tâm ta là phải lo hết cho cái đất nước này, lo hết cho cái thế giới này, lo hết cho cộng đồng này. Còn việc làm thì tùy khả năng mà mà làm. Như vậy ta rất là hạnh phúc và rất là thanh thản. Có duyên tới đâu giúp người tới đó, có duyên tới đâu chăm sóc người tới đó. Nhưng mà trong tâm mình không bao giờ được có cái giới hạn:
[55:06]"Tôi đây là đủ rồi, tôi làm nhiêu đây là được rồi" là không có chuyện đó. Không bao giờ có cái chuyện là đối với tôi là thôi, tôi đã giúp được cái xóm này là tôi đã giúp cho cái là 20 em đi học, phải không? Tôi đã xây được hai căn nhà tình thương, tình nghĩa kia. À, cái cuối năm rồi là tôi đã theo cái địa phương kêu gọi, tôi đã trồng được cái là 10.000 cây. Thôi đủ rồi! Không có chuyện đủ rồi! Không có chuyện đủ rồi! Khả năng nhiêu đó, làm nhiêu đó là đúng rồi, nhưng trong tâm không bao giờ được nghĩ là được rồi, đủ rồi, không có. Tâm ta là phải vô tận, vô biên, ta phải lo cho hết cả cái thế giới này, cái tâm của ta phải vậy.
[55:48]Cái tâm ta phải lo hết cả cái thế giới này, cả cái đất nước này. Còn năng lực mấy người thì thì tùy duyên thôi. Phải suy nghĩ như vậy, phải suy nghĩ như vậy. Phải đánh vỡ cái giới hạn trong tâm hồn mình ra, nha, lòng phải yêu thương tất cả và muốn chăm sóc hết tất cả, không bao giờ được có giới hạn. Ví dụ như thầy nói như thầy vậy, thầy có mấy trăm đệ tử xuất gia, mỗi một con người là mỗi một thế giới quý giá. Mỗi một con người là một cái vốn quý của cái đất trời, của xã hội này. Mỗi một con người đến với thầy là một người mà ấp ủ cái lý tưởng giác ngộ cao siêu. Mỗi một con người đến với thầy là họ có đằng
[56:28]sau họ cả một cái gia đình yêu thương họ. Thì sư phụ không bao giờ nói: "Trời, tôi đông con quá, lo cực quá, rồi nó bệnh hoạn..." Không có! Lòng sư phụ phải lo hết, thương hết không sót một người đệ tử nào. Nên lại bệnh hoạn thì tốn bao nhiêu tốn, cố gắng lo được phải lo, trừ trường hợp hết tiền thì thôi. Chứ còn lo được, phải lo cho đệ tử mình khỏe mạnh, lo cho đệ tử mình tu hành, lo đệ tử mình giỏi lên từng ngày từng ngày và phải giỏi hơn mình bây giờ. Sau này đệ tử của thầy phải giỏi hơn thầy để giáo hóa chúng sinh. Mà cái lòng của thầy là không bao giờ được có giới hạn: "Thôi thôi, tôi lo bao nhiêu đây bao nhiêu đứa,
[57:02]còn mấy đứa kia thì tụi bây anh em tụi bây lo nhau tiếp đi. Anh lo cho em đi tao hết lo nổi." Không có chuyện đó. Làm thầy là không có chuyện đó, lòng phải lo hết không sót một người đệ tử nào. Mà đó là nói trong chùa, giờ nói tới Phật tử bên ngoài cũng vậy, lòng của thầy không được giới hạn với một thành phần nào, với một số nào. Nghĩa là ai đã đến quy y với mình thì mình đều có trách nhiệm với họ. Dù không làm được gì, nhưng lòng vẫn phải thương họ, phải có trách nhiệm với họ. Và vẫn mong cho những Phật tử đều tu hành tiến bộ. Nhưng thầy không trực tiếp lo được, cái năng lực không đủ, thì tập hợp lại các huynh đệ lo cho nhau.
[57:42]Tập hợp lại huynh đệ từng đạo tràng, chăm sóc cho nhau, khuyến tấn lẫn nhau,
[57:49]lo lắng cho nhau mà ưu tiên những người yếu, người già, người bệnh. Vì sống trên cuộc đời này ta không sống đơn độc được, ta cần phải có tập thể, ta cần phải có cộng đồng.
[58:04]Mỗi người vậy phải mở toang cái tấm lòng mình ra, không bao giờ được giới hạn là: "Thôi tôi chỉ lo được bấy nhiêu người này." Hoặc là có người nói như có lần gặp cái ông ông ông thầy giáo dạy tiếng Anh vậy, nói chuyện này chuyện kia, ổng nói: "Thế giới không quan trọng đối với tôi, chỉ gia đình thôi. Con tôi đủ cơm ăn thì thế giới này là tốt đẹp. Còn ngoài ra thì không cần, không cần quan tâm." Vì cái trách nhiệm của người cha đối với đàn con nặng quá, nên ổng dồn hết cái mục đích sống của ổng là chỉ lo cho vợ cho con đủ rồi. Là dạy từng buổi học kiếm từng bữa cơm, chỉ lo cho mấy người này thôi, vợ, mấy đứa con rồi xong, ngoài thế giới bỏ mặc.
[58:43]Đó là ta không trách được, tại vì họ không có đạo lý của Phật dạy. Còn ta có đạo lý của Phật dạy, trách nhiệm với gia đình thì vẫn là như vậy, vẫn phải lo cho vợ, cho con mình, nhưng cái giới hạn nó phải vỡ toang ra, không giữ lại, mà trong tâm lúc nào cũng mong là lo được cho cả cái thế giới này, cả cái đất nước này, không bao giờ được có giới hạn. Đây là nó thuộc về cái đạo đức, về lý tưởng sống, về trí tuệ mà ta phải quyết tâm thay đổi tâm hồn mình, phải quyết tâm mở cái cửa tâm hồn mình ra, đi theo cái con đường này. Vì Phật dạy ta lòng yêu thương không có giới hạn, mà khi lòng yêu thương tới đâu thì trách nhiệm tới
[59:25]đó, mà trách nhiệm tới đâu thì mệt tới đó. Vì có trách nhiệm cực lắm, có trách nhiệm rất là cực. Ta lo cho người này, ta lo cho người kia, cực lắm nhưng cái cực khổ, vất vả đó chính là con đường của Phật dạy ta.
[59:46]Còn ta chọn con đường nhàn hạ, sung sướng, ta không còn là đệ tử của Đấng Tối Tôn, Tối Giác này nữa. Ta là đệ tử của Người, ta phải chọn con đường vất vả, cứ lo hết cho mọi người. Mà cái giây phút, mà thầy nói cái giây phút mà ta mở cái lòng ta ra, từ trước đây đó ta chỉ chấp nhận là cái trách nhiệm mình chỉ chừng ấy thôi, là trong gia đình mình thôi, hoặc là cơ quan mình thôi, xong rồi, mình nhận cái trách nhiệm tới đây, à với cơ quan mình đi làm kiếm sống thì trách nhiệm mình với chừng ấy người, gia đình mình chừng ấy người thôi, không lòng không nghĩ tới ai nữa. Hôm nay, dưới đất trời Hương Sơn xinh đẹp này, giá buốt này,
[1:00:32]ta mở tấm lòng ta ra, không bao giờ ta đặt một cái giới hạn trong cái trách nhiệm của mình nữa. Trách nhiệm của ta là tất cả thế giới này, là cả cái đất nước này. Mặc dù ta không làm được, nhưng trái tim không còn được có giới hạn. Ngay giây phút này, ngay giây phút này, xin vui lòng, please, vỡ tan cái giới hạn đó ra, nha, lo hết cho tất cả mọi người.
[1:01:03]Lo cho nhau là lo cái gì? Có cái chăm sóc cho nhau là chăm sóc cái thấp nhất và cái cao nhất. Cái thấp nhất là miếng ăn đó, cao nhất là sự giác ngộ, sự đắc đạo. Đó là cái thấp nhất và cái cao nhất. Nên khi mà ai mà tới chùa gặp thầy, thầy đều hỏi câu đầu tiên: "Con ăn gì chưa?" Thì là đó là chăm sóc cái nhu cầu thấp nhất rồi đó. Rồi sau đó mới từ từ mới hỏi tới tu hành như thế nào, là để chăm sóc sự giác ngộ của họ. Hai cái đó là hai cái quan trọng nhất, ta nhớ như vậy. Chăm sóc cho nhau là cái thấp nhất và cái cao nhất: ăn uống, đời sống, và cái cao nhất là sự giác ngộ. Nhưng mà ở khoảng giữa đó là gì?
[1:01:48]Khoảng giữa đó nhiều thứ lắm. Nhiều thứ không phải là chỉ là ăn uống đâu, còn phải học tập, rèn luyện cái đạo đức, rồi nhà ở, công ăn, việc làm, nghề nghiệp, đủ thứ chuyện để chăm sóc cho nhau. Ta tùy duyên, nhưng mà phải hiểu cái cái lộ trình của sự chăm sóc là như vậy. Thì những cái mà lo cho nhau từ nghề nghiệp, kiến thức, học hành, bằng cấp là nó nhiều vô số trên cuộc đời này. Nhưng mà thầy nói một điểm này, hôm nay thầy nói một điểm này, những cái kia về nhà tự suy nghĩ, hôm nay thầy nói một điểm này thôi. Ta chăm sóc cho nhau, chăm sóc tới nội tâm của nhau.
[1:02:27]Một người đến với mình, mình nhìn người đó phải hiểu nội tâm của họ như thế nào: họ đang dễ chịu hay đang khó chịu, đang buồn chán hay đang vui vẻ, họ đang tự mãn hay họ đang khiêm tốn, họ đang có đạo đức hay họ đang kém đạo đức. Ta phải cảm nhận ra liền và phải chăm sóc cái nội tâm của họ, cái đó là mới là cái cái quan trọng. Ta ví dụ như vậy, ví dụ bây giờ ta trong một bữa tiệc ta ngồi ăn với nhau thế này, vui vẻ với nhau, và ta đang chăm sóc cho nhau vấn đề ăn uống, ai cũng ngồi ăn cũng vui. Nhưng mà cái người có đạo đức á thì họ để ý cái người ở góc xa xa trước. Tại sao người này không đến đây ăn có vẻ vui mà cứ
[1:03:05]lầm lũi ngồi ở một góc cột kia ngồi ăn một mình? Họ có cái gì buồn hay có cái gì mặc cảm bởi nghèo khó chăng? Bước tới liền hỏi liền: "Thôi con vô đây ăn, con ngồi ở đây ăn với với với thầy, vô đây." để cho họ vui lên liền, họ không bị cái cái mặc cảm thầm kín. Vì mọi người quên họ hết rồi, có lẽ họ cũng ít kém phước, cho nên họ xuất hiện không ai để ý họ hết, họ nghèo quá không ai để ý. Nhưng ta là đệ tử Phật, ta không được bỏ quên, ta không được bỏ sót, ta không được bỏ quên cái nội tâm của người đó. Phải giữ cho mọi người được vui, được hạnh phúc, được ấm lòng, được cảm thấy là họ được yêu thương,
[1:03:44]được quan tâm, được chăm sóc, chứ không để cho họ có cảm giác họ bị bỏ mặc giữa một cái cộng đồng mênh mông này. Cái cảm giác mà bị bỏ mặc giữa một cộng đồng mênh mông rất là đau khổ. Mọi người ai cũng vui với nhau hết, chỉ có mình mình sao không ai nói với tới mình một câu nào, không ai tới chào mình một câu nào, cái cảm giác nó khủng khiếp vô cùng. Nên ta phải để ý vậy, đó là để ý tới quan sát nội tâm của nhau. Xuất hiện một đám đông vậy nhưng đừng để sót một người nào bị rơi vào cái tâm trạng cô độc, cô đơn giữa một đám đông. Ta chăm sóc cho tới cái nội tâm của họ. Hoặc là người sống gần với mình cũng vậy,
[1:04:23]họ có những cái lầm lỗi bí mật trong nội tâm, ta cố gắng tìm ra để khuyên lơn họ, nhắc nhở họ vượt qua những lỗi lầm bí mật trong nội tâm, là chăm sóc trong nội tâm của họ. Chứ còn cái chăm sóc thấp nhất như là cái việc ăn uống hoặc là cái nghề nghiệp hoặc là kiến thức, học hành, bằng cấp, cái đó dễ thấy. Còn cái người mà tinh tế, cái người mà sâu sắc á, chăm sóc nhau trong nội tâm của nhau. Ví dụ như bây giờ ta nói cái người ca sĩ hát xong, tập một bài hát cực thấy mồ luôn, hát xong người ta vỗ tay, mà nhiều khi lúc đó nhiều người bị đau tay cái làm biếng vỗ, thì người ca sĩ họ buồn vô cùng. Tại vì tập bài hát cực lắm.
[1:05:06]Rồi cái người MC cũng nói: "Ờ cám ơn cám ơn anh ca sĩ Nguyễn Văn A." À xong, cái câu hời hợt. Bởi Sư mới rầy các các MC thấy: "Là con phải nói câu này: Cám ơn giọng hát tuyệt vời, ngọt ngào của chị Nguyễn Thị B, anh Nguyễn Văn C.
[1:05:28]Phải thêm cái lời khen, chứ không có lại cám ơn anh ca sĩ đó rồi thôi. Con cũng không thấy họ hay à? Họ hát đến mức độ như vậy rồi mà không thấy họ hay à? Quá hay đi chứ!" Ví dụ như nãy có cái cái nhóm của Tuệ Đức Xanh, ta nghe cái cô cô cô giáo cô đứng cô hát solo nghe hay không ạ? Cũng không gật đầu là chết nha. Hát quá hay đi phải không ạ? Hát cái trình độ gọi là đẳng cấp luôn vậy đó. Rồi nghe thì ngạc nhiên rồi nói: "Ủa cái cô này là chắc cũng phải cô giáo trở lên thôi, chứ bình thường mà ai hát đến mức độ này." Hay quá đi, rồi nghe coi MC có giới thiệu có có có có...
[1:06:24]Đó, nghe coi MC giới thiệu sau khi cảm ơn có khen nức nở hay không? Vì cái tâm trạng của người ta là như vậy. Hoặc là thế này, lúc nào thầy cũng dạy các Phật tử của mình, đệ tử mình làm phước không chấp công, làm vất vả gì vất vả, quên công mình đi. Làm nên Phật tử của thầy mà vô tới chùa rồi đi kiếm nhà vệ sinh để mà lau lau quét trước, kiếm rác để nhặt trước, việc gì từ từ tính sau. Nhưng mà tiếc rằng chùa Hương Sơn này có một cái nhà vệ sinh một duy nhất thôi, mà nãy giờ ai cũng kẹt cứng luôn. Đó, nhưng mà phải vô cái đó trước, rồi khi ra làm việc tất cả mọi vất vả nhưng không được chấp công.
[1:07:00]Nhưng thầy Tâm Phương phải quan tâm, thầy Tâm Phương phải mắt nhìn phải thấy hết và phải sao? Phải khen, phải đón nhận, phải tiếp thu những cái công lao của người khác. À nói:
[1:07:16]"Ủa con nãy giờ đâu vậy? Dọn nhà vệ sinh hả? Trời ơi, cám ơn con ghê! Chứ cái nhà vệ sinh ít ai chịu làm lắm nha, mà Phật tử tới có cái nhà vệ sinh sạch họ cũng dễ chịu, họ ở chùa được lâu. Thầy rất cám ơn con." Thì nói vài câu, Phật tử thì không được chấp công, nhưng thầy không được bỏ quên con. Đó là cái mà ta chăm sóc tận trong tâm hồn của nhau.
[1:07:40]Hoặc là những người về đầu tắt mặt tối mà cứ ở trong bếp nấu khói mù mịt mù mịt, không bao giờ thấy dự lễ, không thấy gì được, cứ làm cho mọi người khác ăn thôi, không hề xuất hiện. Những người đó thầy lớn dễ quên lắm. Nhưng mà đã làm thầy rồi thì không được quên những người ở trong hóc, trong cái góc xó xỉnh của nhà bếp. Những người đó mới là đáng để ta quan tâm, thương yêu, chăm sóc họ. Mặc dù ông thầy trụ trì nhiều khi phải lúc nào cũng trườn ra bề mặt đón tiếp quan khách, các vị lãnh đạo rồi tới là mình cũng phải mặc đồ đẹp á, nhưng xin vui lòng cái tâm thầy phải rớt ra sau cái góc bếp, một cái góc hèn mọn nhất, vậy đó,
[1:08:22]phải để tâm tới những cái người đó, vì ai cũng cần chăm sóc cái nội tâm. Mặc dầu những người biết đạo họ tự chiến đấu với nội tâm của mình để không chấp công, không kiêu mạn, không đòi hỏi, nhưng mà trách nhiệm của ta phải lo cho họ. Huynh đệ cũng vậy, cũng không phải đợi thầy, huynh đệ với nhau phải lo cho nhau điều đó. Thầy bận quá thầy không lo được, mình phải lo. Mình phải lo mình quan sát những người cặm cụi, lầm lũi đang công quả ở một cái góc nào đó không quan trọng, vì năng lực họ chỉ như đó thôi, nhưng ta không được bỏ sót một người nào, ta phải trân trọng, phải yêu quý từng cái công lao nhỏ nhất của một người đến với chúng ta.
[1:09:14]Hết giờ rồi thì phải hả con? Phải không ta? Hả? Sư nói bao lâu rồi con? Nói quá sợ có người giận, mình phải chăm sóc cái tâm hồn của mọi người đó, nói quá người ta giận. Sư giảng bao nhiêu được con? Một tiếng gì? Một tiếng 10 phút hả? Còn một ít nữa, chiều cưng ngồi nghe nha, nha!
[1:09:49]Mới ban đầu à ta chỉ tập chăm sóc những người gần mình thôi: cha mẹ, con cái, vợ chồng, anh em chăm sóc, rồi bắt đầu từ từ năng lực mình có mình chăm sóc qua tới bạn bè, tới hàng xóm, tập như vậy. Nói: "Dạ, tới bạn bè tới hàng xóm là bắt đầu đứt hơi con chết rồi chứ còn đâu nữa mà làm nổi nữa." Đừng lo, bắt đầu cái phước của ta nó tới. Cái phước của ta nó tới là nghĩa là sao? Ta không chăm sóc trực tiếp bằng cái tay của mình nữa mà ta chăm sóc bằng cái lệnh của mình. Lúc đó người có phước rồi, bắt đầu có quyền lực rồi. Giống như giờ Thầy cũng vậy, thì trong buổi lễ rất là đông người, Thầy đâu có chăm sóc hết từng người.
[1:10:35]Nhưng mà Thầy nói một tiếng thôi: người này lo người kia, người kia lo cho người nọ, tất cả mọi người đều đều hạnh phúc. Tức là Thầy lo cho mọi người đó. Bây giờ Thầy đâu có lo trực tiếp. Hồi xưa thì đúng là Thầy lo trực tiếp, hồi Thầy còn mới đi tu, Thầy phải lo trực tiếp cho người này, lo trực tiếp cho người kia, phải cạo cạo gió cho huynh đệ này, đi chạy tiền thuốc mua cho các ông kia, rồi đem tiền về cho một cái người nghèo bên xóm kia họ nghèo quá, cứ phải lo cho từng người. Nhưng đến khi mình cứ chịu khó như vậy 5 năm, 10 năm, 20 năm bắt đầu mình có phước. Có phước rồi bây giờ mình không cần lo trực tiếp nữa,
[1:11:04]ra một cái lệnh thôi là mọi người lo cho nhau. Nên vì sao ta có những người lãnh đạo lên các cấp cao từ từ, từ cấp xã tới huyện tới tỉnh rồi tới Trung ương. Những người đó đâu có lo trực tiếp cho người dân, nhưng mỗi một cái mệnh lệnh người đó đưa ra thay đổi cuộc sống, thay đổi số phận của biết bao nhiêu người. Ta ta cũng vậy đó, ừ ta cũng vậy.
[1:11:31]Ta cũng vậy là bây giờ chịu cực chịu cực, chịu khó lo cho từng người chung quanh mình. Đến một lúc nào đó năm năm, mười năm sau hoặc qua kiếp sau, tự nhiên cái phước mình vượt lên, bắt đầu có quyền lực, nhớ giùm Thầy, bắt đầu có quyền lực. Quyền lực sinh ra từ cái phước, mà cái phước sinh ra từ nơi mình chăm sóc cho mọi người. Vậy thôi. Đến khi có quyền lực rồi thì mỗi một lời nói của ta khiến cho người này chăm sóc người kia, người kia chăm sóc người nọ. Cái cái cái tinh thần chăm sóc đó nó lan lan lan lan truyền đi bởi cái quyền lực của ta. Mà ở đây cũng vậy, khi ta có quyền lực rồi nó lại có một cái thử thách:
[1:12:13]Người có thể có người có thể dùng quyền lực lại đi tận hưởng, để tham lam, vơ vét, tham nhũng, mất hết phước, rồi lại bị bị kỷ luật, bị bắt, bị tù đày. Nhưng nếu người nào biết thì lại dùng cái quyền lực của mình để lo cho người khác tiếp tục, và lần này ta sẽ lo cho được rất nhiều người bởi quyền lực của mình. Như bởi cái tâm của ta ngay từ buổi đầu là không có giới hạn, không có giới hạn: tôi chỉ lo nhiêu đây, còn người khác không có trách nhiệm, không nghĩ như vậy, ta sẽ có trách nhiệm hết với cả thế giới này. Vậy mà cái phước đến một ngày nào đó đúng là mỗi một lời nói của ta cả thế giới sẽ yêu thương nhau, cả thế giới sẽ chăm sóc cho nhau.
[1:13:03]Khi ta nói hôm nay về cái đề tài về lời Phật dạy cho ta một cái tâm từ bi lớn, vị tha, vô ngã để ta biến thành cái hành động chăm sóc cho nhau. Thì ta cái cái cái đạo lý mà hôm nay ta ngồi đây ta nói nó ngược với cái tính toán của người thế gian. Vì người thế gian là phải có trao đổi: tôi giúp anh cái này anh trả tiền cho tôi, tôi cho anh cái này anh cho tôi kia lại, là có trao đổi. Còn cái đạo lý mà Phật dạy ta không cần có sự trao đổi. Ta chỉ thương yêu và cho đi, không cần lấy lại. Rồi có người hỏi: "Thế cho đi riết rồi con rồi trong nhà còn gì nữa mà cho, thì cho hết sạch rồi còn cái gì?" À rất là lạ,
[1:13:52]bỗng nhiên nó có cái ngõ khác nó tìm về với ta, tiền bạc hay vật chất hay cơm gạo tự nhiên nó sẽ có ngõ khác tìm về với ta. Đây là điều rất là lạ mà người nào gan dạ thực hiện đi rồi sẽ thấy. Thầy có những người Phật tử cũng vậy, nói: "Con nghe lời sư phụ thì con cứ sống mà bố thí vậy, nhiều khi trong làm ăn cũng vậy, cũng bị thiệt thòi, nhưng mà thấy người ta khổ quá rồi thôi mình cũng không nỡ đòi nợ, đành coi như mất. Nhưng mà lạ một điều rồi bắt đầu cái lộc của con nó đến từ ngõ khác, hoàn toàn không dính líu gì với việc con làm, hoàn toàn không dính líu gì cái việc mà mà mà con phải kinh doanh, phải mua phải bán á,
[1:14:34]bỗng nhiên nó chảy đâu tới á, lạ lùng như vậy." Rồi lúc đó bắt đầu mới có niềm tin, mới đúng: "À mình cứ sống đúng lời Phật dạy, cứ thương yêu, cứ hy sinh, cứ phụng sự, Phật không bao giờ bỏ mình." Lạ vậy. Nó giống như chùa mình, chùa mình ở Bà Rịa - Vũng Tàu, ở trên núi vậy,
[1:14:55]nhiều khi mình cũng phải chia sẻ gạo, thức ăn cho các chùa khác. Rồi cái mùa dịch, mùa dịch là căng thẳng luôn á, không ai được ra đi ra đi đâu hết, chùa là đóng cửa luôn, đến nỗi có thời gian chùa mình bị giăng dây luôn, không cho ai bước ra bước vào, đến mức độ như vậy. Nhưng mà sao? Đây là điều rất kỳ lạ. Thầy cứ nghĩ là thôi chắc chùa từ từ đói nha, chắc mà nếu mà mà cứ giăng dây kiểu này riết chừng ba tháng nữa thì chùa coi như là không biết sống như thế nào. Nhưng mà lạ là chưa bao giờ có một ngày chùa mình đói, mà thậm chí ta còn phải đem tiếp thức ăn đem cho các chùa khác tiếp. Nghĩa là sắp xếp xe ở ngoài tới chở tới lấy đi đem phát các chùa khác tiếp.
[1:15:37]Lạ lùng vậy. Nghĩa là lúc mà mọi người khó khăn nhất thì ta vẫn thoát. Chỉ vì sao? Chỉ vì từ nào giờ ta vẫn sống theo cái đạo lý của Phật dạy là cứ yêu thương, cứ hy sinh, cứ phụng sự, không có tính toán, không có cần phải là trao đổi sòng phẳng. Vậy đó mà ta được bề trên yêu thương, ta được trời Phật yêu thương. Nên thế giới này vậy, không phải chỉ những điều lợi lộc mà hay những con người mà ta nhìn thấy đâu, còn cả một thế giới thần thánh lớn lao ở trên kia. Và nếu ta sống đúng lời Phật dạy, các vị trên không bao giờ bỏ ta, không bao giờ bỏ ta.
[1:16:19]Thầy đã đi giảng đạo cũng nhiều năm và Thầy thấy những người nào mà thực hiện đúng lời dạy của Thầy thì qua 5 năm sau, 10 năm sau, 15 năm sau đời sống thay đổi hết, khá lên hết á, khá lên hết. Và Thầy cũng hay hỏi điều đó. Thầy hỏi: "Bây giờ lúc này tụi con sao?" Nói: "Dạ, tụi con nghe lời sư phụ dạy cũng hay làm phước, bố thí thậm chí hiến máu nữa. Nhà nước mỗi lần mà kêu hiến máu là tụi con đi xung phong hiến máu trước. Vậy bây giờ anh em tụi con, huynh đệ tụi con ai thu nhập cũng tăng lên." Lạ vậy đó. Rồi có những người từ lúc mà bắt đầu đi ra ngoài làm ăn, cứ gọi làm ăn là ở nhà trọ, rồi cứ trong khi ở nhà trọ, không có nhà, vẫn cố gắng làm phước.
[1:17:03]Rồi qua 10 năm, tới hôm nay quẹo hôm nay mời, nói: "Mời sư phụ lại nhà con." Năn nỉ quá sư phụ ráng lại ghé qua một cái, ồ cái nhà 300 mét vuông, mấy tầng lầu, xây luôn cả chánh điện cho huynh đệ về tu luôn. Nói: "Ủa sao hay vậy kìa? Hồi trước ở nhà thuê mà, sư phụ nhớ ở nhà thuê." Nói: "Dạ, con theo sư phụ con làm phước, làm phước mãi, kiên nhẫn làm phước từng chút từng chút. Rồi tự nhiên có những cái lộc nó cứ tới, chứ tụi con cũng không có cái biết gì mà mánh mun hết, nhưng mà lộc nó tới một cách tự nhiên. Tự nhiên rồi từ đổi qua ba bốn căn nhà, rồi tới căn nhà này là lên luôn. Nhà thấy nhà ở thành phố mà 300 mét vuông mà mấy tầng lầu
[1:17:38]thành giàu luôn, rất là lạ." Rồi có nhiều người cũng vậy, nói: "Trước dịch vợ chồng con ở nhà chút xíu, nghe lời sư phụ riết nay được cái nhà to." Anh nói là: "Nghe lời sư phụ thì con cũng không thèm đòi nợ họ nữa, họ đưa cái gì đó được cứ đưa, họ nói họ trả nợ con bằng cách cấn đất, mà họ hét giá đất gấp đôi lần cái cái giá thị trường, mà lúc đó mình không lấy thì họ cũng không còn gì để trả, thành coi như là mình lấy mà lỗ đó, cái tiền mà tiền tiền nợ của họ là lỗ đó. Nhưng lấy họ 1 năm sau thì giá đất lên gấp ba lần, lời to luôn." Tức là rất là lạ, cứ chịu thiệt thòi, cứ hy sinh, phụng sự, lo người giúp người,
[1:18:17]mà lộc nó đi đường khác nó nó vào nhà mình, mình cũng không hay luôn. Nghĩa là cái khi mình nghe lời Phật dạy, mình cứ sống làm phước, hy sinh, giúp đỡ thì ngộ cái là lộc nó nó leo nóc nhà mình, nó leo mấy cái kẽ kẽ hở hở nó chui xuống, nó vô nhà mình ngồi đầy thỏng hết trơn.
[1:18:37]Còn mình mình mình tham mình tính toán nha, phải phải sòng phẳng, phải công bằng, rồi sao phải hơn thua cái nọ, từ từ cái lộc trong nhà mình nó đi mất á, nó chui cái ngõ nào nó chui đi mất tiêu hết trơn á, lạ lắm. Nên vì vậy là
[1:18:54]thật ra đó là chỉ có tu sĩ mới sống liều mạng kiểu đó thôi. Thì tu sĩ mới dạy người ta được, còn tu sĩ mà không dám liều mạng kiểu đó là người tu sĩ này cũng không có đạo lý để dạy cho người khác. Thầy nhớ hồi đó thầy thì ở cái cốc, thầy phải làm lúa mà ăn. Làm được hai thùng lúa để xay rồi ăn dần dần, cái có cái gia đình nọ trong xóm nghèo quá mới làm nhà mà nó nhà nó sập hết trơn, phải làm. Làm thì lúc mà làm thì cần ăn, thì đem hai thùng lúa cho luôn. Rồi cho rồi thì đâu còn gì để sống nữa đâu, rồi xách xách gói rồi bỏ xứ đi luôn. Tại vì ở đó mình có miếng ruộng, làm cũng được hai thùng lúa, thấy nó nghèo quá cho nó
[1:19:32]luôn rồi thôi đi luôn chớ ở đó gì đâu nữa thì xách gói đi mất luôn. Nhưng mà vậy cả cuộc đời của thầy rồi đến bây giờ thầy vẫn còn sống, vẫn còn ngồi đây giảng được, không có đói, nó vậy đó. Cứ liều mạng á. Có lần thầy nhớ hồi đó trong túi thầy có 70 đồng, bây giờ nghe chữ 70 đồng nghe không ra, có 70 đồng. Đi ngang thấy người ta bán con rùa 65 đồng, thấy tội quá móc ra mua luôn, rồi còn 5 đồng để sống không biết sống bằng cái gì, không biết trong mấy mấy ngày tới sống bằng cái gì, chỉ còn có 5 đồng trong túi, mà bữa nay vẫn còn sống. Nó vậy, nó vẫn còn sống. Mà sống sướng hơn hồi đó nữa. Sướng hơn là sao?
[1:20:11]Là được thầy Tâm Phương mời về đó, chiều thầy cho ăn ngon ghê vậy đó. Thầy Phương vậy đó, lúc sau này nè. Nên ở đây vậy, cái mà gọi là sống hy sinh, phụng sự, cống hiến mà nó hơi có tính cách liều lĩnh không có so đo, không tính toán cái trở lại với mình, thực sự chỉ có người xuất gia mới làm nổi. Tại khi xuất gia rồi, ta không còn trách nhiệm với gia đình ruột thịt, trách nhiệm của ta là với Phật pháp, với chúng sinh. Mà cái Phật pháp với chúng sinh thì nó rất là trừu tượng, nó không bị áp lực, cho nên cũng giống như không có trách nhiệm thì người tu rất dễ thực hiện được cái đạo lý là cứ hy sinh, phụng sự và bất cần, bất chấp.
[1:20:56]Mà nếu người tu, người xuất gia mà thực hiện được đạo lý đó thì mới có thể dạy lại cho biết bao nhiêu chúng sinh khác. Tại tất cả chúng sinh chúng ta thì ai cũng có gia đình, ai cũng có trách nhiệm. Rất khó để cho ta chọn cái lý tưởng sống là hy sinh, phụng sự cho cộng đồng, cho mọi người, khó lắm, khó lắm. Nhưng nhờ có các thầy chân tu,
[1:21:20]có các thầy chân tu như thầy Tâm Phương vậy đó, thầy sống cái kiểu liều mạng đó, là cứ hy sinh, phụng sự rồi thầy mới có thể mở miệng dạy cho mọi người. Thì lúc đó tâm ta bị hẹp, tâm ta bị ràng buộc lại bởi cái trách nhiệm mình với một cái gia đình nhỏ, nhưng nhờ đến với thầy, nghe thầy dạy về một cái lý tưởng sống phụng sự mênh mông, rộng rãi, không có giới hạn, thế là ta bắt chước thầy. Ta cũng tập, từ từ tập từ từ, nhờ vậy mà công đức của ta vượt lên trong trời đất này. Nên cái vai trò của những người tu sĩ chân chính rất là quan trọng. Nếu không có những người tu sĩ chân chính dạy đạo, chúng ta cứ bị theo cái cái khuynh hướng tự nhiên của thế gian là
[1:22:02]ích kỷ, là hẹp hòi, là giới hạn và cuộc đời này thêm khổ đau, thêm tăm tối. Nhưng chính nhờ những người tu sĩ chân chính dám sống một cách liều mạng để thương yêu mọi người, nhờ vậy ta bắt chước được đôi chút, rồi ta mở tung cái cái cõi lòng mình ra để ta cũng sống yêu thương, sống phụng sự và ta sẽ tìm được một cái hạnh phúc vô hình, tinh tế, sâu xa, khó nói bằng lời. Dù khó nói thì khó, nhưng sáng mai mời mọi người tới đây dự lễ đúc rót đồng đúc tượng nha và cúng dường. Còn bây giờ ai cảm thấy mình có thể làm cử chỉ đẹp được thì mình làm cử chỉ ngay trong tối nay là cúng cho thầy để thầy làm chi phí mà rót đồng đúc tượng.
[1:22:51]Thôi xin chúc cho các anh lãnh đạo, các anh an ninh, những con người này trách nhiệm khủng khiếp lắm nè. Lương thì không bao nhiêu mà trách nhiệm với biết bao nhiêu gia đình, với cả cái xã hội. Bởi vì sư phụ thương mấy anh cán bộ là vậy đó. Lương thì ít xịt à, nhưng mà trách nhiệm thì rất là lớn. Những con người đó ta gặp ta phải thương nha. Nè, lát làm cử chỉ đẹp, anh Vinh, anh Thành, hai anh với mấy anh nha, cử chỉ đẹp cho sư phụ. Rồi cầu chúc tất cả Phật tử an vui nha, hạnh phúc, sống một đời hy sinh. Và bây giờ thì có ai có cảm thấy mình cần phải xếp hàng lên đây để mà nói chuyện với thầy Tâm Phương vài lời không kìa?
[1:23:31]Có không? Rồi thôi xếp hàng lên đi. Ban điều hành của ta sắp xếp cho Phật tử nối nhau nha, đi lên dần dần dần dần. Thỉnh thầy Tâm Phương lên đây thầy ngồi đi. Dạ con xin cung thỉnh Thượng toạ giảng sư an toạ. Xin toàn thể đại chúng chúng ta hãy khởi thân chắp tay hướng về lễ đài.
[1:23:54]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cung kính ngưỡng bạch Thượng toạ giảng sư, tân Tiến sĩ Luật học, đạo hiệu Thích Chân Quang,
[1:24:10]Phó Trưởng Ban Kinh tế Tài chính Trung ương, Trụ trì Thiền Tôn Phật Quang tại Bà Rịa Vũng Tàu. Hôm nay đạo tràng chúng con, Phật tử Hương Sơn chúng con và đạo tràng chùa Hương Sơn chúng con vô cùng hoan hỷ và được thấm nhuần những lời pháp nhũ của Thượng toạ đã ban bố cho chúng con đêm nay. Qua thời pháp này, tất cả chúng con cũng sẽ xác định lại mục tiêu sống của mình là để làm gì: phụng sự và chia sẻ, cống hiến và để
[1:25:01]phụng sự Tam Bảo, hoằng dương Phật pháp. Thật vô cùng hạnh phúc cho miền đất, miền đất vùng bốn của huyện Hương Sơn chúng con đã được sự thương tưởng của Thượng toạ
[1:25:18]về nơi đây chứng minh và ban bố cho chúng con những lời pháp đêm nay thật là ý nghĩa. Mặc dầu Phật sự của Thượng toạ đã đa đoan, tuổi cũng cao nhưng Thượng toạ đã khước từ những nơi khác để về với miền đất Hương Sơn chúng con, đó là một phước đức vô cùng to lớn cho Phật tử của chúng con. Và chúng con nguyện sẽ theo lời hướng dẫn, dạy dạy dạy của Thượng toạ để một lòng trung kiên với Tam Bảo, phụng sự để xây dựng ngôi nhà Phật pháp mãi tồn tại và xưng minh giữa thế gian này để báo Phật ân đức. Và không gì hơn, chúng con xin thay mặt ban tổ chức cũng như đạo tràng xin nguyện cầu Tam Bảo minh huân gia hộ
[1:26:16]cho Thượng toạ giảng sư pháp thể được khinh an, Phật sự được viên thành để giảng dạy và truyền trao Phật pháp cho hàng hậu học chúng con trên đường tu thân hành thiền. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật tác đại chứng minh.
[1:26:38]Và giờ này ch- chúng con cũng xin thành tâm cung thỉnh Thượng toạ và đại chúng đồng hồi hướng trước khi ban nghi lễ cung thỉnh Thượng toạ về lại ngôi tổ đường. Chúng sinh vô số lượng, thệ nguyện đều độ khắp.
[1:27:09]Phiền não không cùng tận, thệ nguyện đều tu học.
[1:27:21]Pháp môn không kể xiết, thệ nguyện đều tu học.
[1:27:34]Phật đạo không gì hơn, thệ nguyện đều viên thành.
[1:27:46]Ban nghi lễ cung nghinh Thượng toạ giảng sư trở về khách đường và cũng xin thay lời cho ban tổ chức xin cảm ơn quý vị đại biểu đã về tại đạo tràng đêm nay để nghe pháp. Chúng con cũng xin thành tâm tri ân chư tôn thiền đức Tăng Ni của đạo tràng của tổ đình Phật Quang và các đạo tràng, và xin mời quý vị sáng ngày mai vào lúc 8:00 trở về nơi đây để tham dự buổi lễ cầu nguyện. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Xin đạo- đại chúng chúng ta hãy niệm Phật để cung nghinh Thượng toạ giảng sư trở về ngôi tổ đường. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni...
[1:28:38]Đứng trước chứng minh để mọi người cúng dường thầy đứng đây. Dạ. À xin thông báo toàn thể quý Phật tử, Phật tử nào có tâm nguyện muốn vấn an và cúng dường xin theo sự sắp xếp của các bạn thanh niên. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:28:55]Quý Phật tử chúng ta lần lượt xếp hàng, mời các Phật tử phía trước chúng ta tạm thời ngồi xuống theo sự sắp xếp của các bạn thanh niên.