[0:10]Ngày Vu Lan thì có nhiều ý nghĩa. Thường á thì người ta hay chú ý vào cái ý nghĩa là ngày báo hiếu, ngày báo ơn cha mẹ, mà thường là chú ý vào người mẹ.
[0:29]Tuy nhiên thì chúng ta phải hiểu, ngày Vu Lan là ngày mà chúng ta đền ơn hoặc là ngày biết ơn với tất cả những người mà mình đã chịu ơn trong cuộc sống này. Thì dĩ nhiên cha mẹ được xem là thiêng liêng nhất, và với người hiểu đạo thì ơn Phật, ơn Tam Bảo là thiêng liêng còn hơn như thế nữa. Ngoài cái ý nghĩa về biết ơn thì ngày Vu Lan gọi là ngày rằm tháng bảy, theo cái tục lệ của Đông phương còn gọi là ngày xá tội vong nhân.
[1:10]Nghĩa là xá tội tức là tha tội, vong nhân là người mất, nghĩa là ngày mà tha tội cho những người đã mất. Theo truyền thuyết thì là khi một người sống trên đời mà tạo nhiều cái tội nặng đó, thì khi chết phải bị đày đọa trong địa ngục. Ở nơi địa ngục này, người tội nhân phải chịu nhiều cái hình phạt thê thảm, đau đớn, hoặc là họ bị nung trong cái lửa đỏ không bao giờ tắt.
[1:48]Bên ngoài đừng nói chuyện. Thấy có ai nói chuyện giữ, nhắc họ giữ im lặng, nhất là những đứa bé. Hoặc là họ bị nằm, à bị chiên trong một cái chảo dầu sôi không dừng, hoặc là họ bị những cái lưỡi gươm, lưỡi đao cắt, chặt à không có lúc nào mà hết được. Nên tuy là một cái hình hài, một cái linh hồn như mây, như sương mà họ vẫn chịu cái đau đớn không có lúc chấm dứt. Đó, nên những cái tội để đền bù lại trong cái cuộc sống này họ đã làm nhiều điều lỗi lầm quá nghiêm trọng.
[2:37]Và cái ngày rằm tháng bảy là ngày mà những tội nhân đó tạm được tha. À vì sao? Là vì ngày rằm tháng bảy cũng là ngày chư Tăng Tự Tứ sau ba tháng an cư tu tập. Do công đức của chư Tăng là tinh tấn sau ba tháng tu tập, nên chư Tăng có cái lời chú nguyện hướng về cho tất cả chúng sinh trong ba cõi, nhất là để dành cho những chúng sinh dưới địa ngục. Nên nói rằng dưới Diêm Vương, dưới địa ngục, các vị quan cũng niệm tình mà cho tội nhân được dừng nghỉ cái hình phạt, nghĩa là cái cửa ngục bỏ trống, những tội nhân đó sẽ được lang thang về cõi dương gian, đi lang thang trong cõi vô hình để chờ ở các nơi, các chùa, nhất là các chùa cúng cho ăn được một ngày.
[3:34]Vì bao nhiêu năm mà bị hình phạt dưới địa ngục thì vừa đói mà vừa đau đớn. Thì chúng ta cứ thấy một cái người mà bị cắt, bị chặt ra, mình mẩy máu me, lở loét thì trông rất là ghê rợn, và họ lang thang trong cái cõi dương gian này vào cái ngày hôm nay. Đó, cho nên mình hôm nay mình đi đường cẩn thận. Và họ chờ chùa cúng hoặc là những nhà dân cúng để họ có ăn. Đó, nên gọi là ngày xá tội vong nhân. Ở đây thì chúng ta thấy là chúng ta lấy cái ý nghĩa cái ngày mà tha tha thứ lỗi lầm, xá tội tức là tha thứ lỗi lầm, chúng ta lấy cái ý nghĩa ngày tha thứ lỗi lầm để chúng ta nói về một cái sự việc, một sự kiện của con người sống trên Trái Đất này
[4:28]khi mà thế kỷ 20 sắp chấm dứt, loài người sắp sửa bước sang thế kỷ 21. Thực ra thì năm 2000 vẫn còn là thế kỷ 20, đến năm 2001 mới thực sự là thế kỷ 21, thì năm 99, năm 2000 cũng được coi là những năm cuối cùng của thế kỷ. Chúng ta thấy đã bao nhiêu năm trôi qua trên cái thế giới này, và ừm khoa học kỹ thuật, cái sự văn minh của loài người đã tiến bộ rất là rực rỡ, và chúng ta cũng sắp sửa bước sang một thế kỷ mới, một thiên niên kỷ mới luôn, vừa là một thế kỷ mới mà vừa là 1.000 năm mới, 100 năm mới và 1.000 năm mới. Vậy mà con người vẫn tiếp tục chiến tranh, chém giết, hận thù không ngừng nghỉ.
[5:24]Đó là một điều chúng ta phải đau lòng và phải suy nghĩ. Nên hôm nay, nhân ngày Vu Lan thì thầy chỉ tạm nhắc sơ cái ý nghĩa báo hiếu, biết ơn, mà thầy muốn gửi gắm đến mọi người một cái bài nói chuyện với đề tài là "Chiến tranh và thù hận" để nói về cái sự kiện đau lòng của con người trên thế giới này. Chúng ta thấy chiến tranh là một sự kiện thường xuyên và kinh khủng của lịch sử loài người. Từ vào cái thời xa xưa, còn con người còn sống trong từng cái bộ tộc nhỏ thì chiến tranh vẫn đã xảy ra. Cứ bộ tộc này à gặp bộ tộc kia, họ tranh giành cái vùng đất để săn bắn và họ chém giết nhau. Đó, từ thời đó đã có như vậy rồi, vì miếng ăn mà họ chém giết nhau.
[6:24]Rồi cái thù hận r... thù hận nó nối tiếp, họ lại mai phục, rình rập để giết hại nhau tiếp. Đó là từ thời xa xưa đã như vậy. Ở những cái vùng mà rừng núi nhiều thì thường thì những người thời xưa họ sống bằng săn bắn, hái trái, nên họ cần những cái vùng đất rộng lớn. Thì nhà có thể là cái hang động hay cái chòi họ ở một chỗ, nhưng mà cái khu vực mà họ đi tìm miếng ăn nó thênh thang. À và có những bộ tộc cũng gần đó cũng mở rộng cái môi trường thì họ lại gặp nhau, và lúc đó họ cạnh tranh, họ giành giật với nhau và họ giết nhau, nên không có thấy đem cái xác thú về để ăn mà chỉ thấy vác cái xác của đồng loại đem về để than khóc.
[7:15]Còn ở những cái vùng mà như Việt Nam mình thì người ta không có không có sống nhiều vào săn bắn mà lại sống nhiều vào đánh bắt cá, người ta chiếm từng cái vùng sông nước để giữ cái miếng ăn của mình. Nghĩa là mỗi bộ tộc họ sẽ kiếm một họ sẽ chiếm giữ một cái khoảng sông, một khoảng nước để họ đánh bắt cá, nên cái bắt cái... cá là thức ăn chính của những cái người ở vùng nước nhiều, nhất là người Việt Nam mình ở cái vùng phía Bắc. Đó là lý do tại sao mà chúng ta thấy cái chữ quê hương, quốc gia của Việt Nam á, mình gọi là nước, như nước tôi, à nước Tàu, nước Campuchia, nước Lào, cái chữ nước, là vì ngày xưa
[8:01]người Việt Nam sống trên sông nước, chiếm từng cái vùng nước, hễ cái vùng nước của ai thì đó là khu vực của người đó. Rồi riết rồi cái chữ nước đó được mở rộng ý nghĩa, mở rộng ý nghĩa cho đến nó thành cả một cái ý nghĩa của cái quốc gia, của cả một cái dân tộc lớn, chứ ngày xưa cái chữ nước chỉ là cái vùng nước, một con sông, biển để đánh bắt mà thôi. Rồi khi mà tiến lên cao hơn thì có những cái bộ tộc họ uy vũ dũng mãnh, họ mới xâm chiếm những cái bộ tộc khác, họ trở thành mở thành cái quốc gia nhỏ nhỏ. Nghĩa là lúc này một quốc gia không còn là một bộ tộc nữa, mà đã bao gồm nhiều bộ tộc. Và mỗi cái bộ tộc mà bị chiếm á, có bổn phận
[8:45]mỗi kỳ, mỗi năm hay mỗi mùa phải đem cống, à đem nộp những cái lương thực, thực phẩm. Còn nếu không là sẽ bị cái bộ tộc trung ương cất quân đi đánh tiêu diệt, trừng trị. Đó là cái thế của kẻ yếu, nghĩa là quốc gia đã hình thành từ từ bằng bạo lực, bằng chiến tranh như vậy. Nên chúng ta rất ít khi nào thấy là những quốc gia, những bộ tộc kết hợp với nhau để thành quốc gia lớn mà bởi sự tự nguyện, bởi cái đạo đức, bởi sự cảm hóa, mà chỉ toàn là bằng bạo lực. Nên cái nhân ở buổi ban đầu đã là giết hại thú vật, kế đến rồi giết hại lẫn nhau. Và cái quả của nó là là từ ngày mà chúng ta được làm con người đến bây giờ chúng
[9:28]ta chỉ nghe lịch sử của loài người chỉ là chém giết, chỉ là chém giết. Bây giờ thì những cái cộng đồng lớn họ vũ trang với những vũ khí tinh vi để tàn sát nhau với mức độ lớn hơn. Hồi đó họ có thể họ cầm một cục đá họ đập nhau, bị thương, bị chết gì đó. Đến khi họ tinh vi hơn thì họ chế ra được những cái mũi tên. Thì một người mà mang một bó tên có thể giết được vài người, hoặc là một người cầm cái gươm mà sắc bén có thể giết được nhiều người. Nhưng ngày hôm nay thì chúng ta thấy khi một khẩu súng cầm trong tay thì có thể giết người hàng loạt. Một quả bom mà nổ thì không biết bao nhiêu người chết,
[10:11]hoặc là những người khủng bố Hồi giáo mà họ đặt bom vào một tòa nhà, khi tòa nhà đó bị sập thì mấy trăm mạng người tiêu hết. Còn khủng khiếp hơn cả là vũ khí nguyên tử. Một trái bom nguyên tử nổ rồi cả thành phố tan tành sạch sẽ, tất cả thành tro bụi. Rồi bên cạnh cái vũ khí nguyên tử đó, còn là những vũ khí vi trùng, vũ khí hóa học. Cái vũ khí vi trùng á là họ chế những loại vi trùng gây bệnh, họ cất vào trong những cái hộp, cái cái viên đạn, họ bắn vào đối phương. Thì khi mà cái viên đạn nó rớt vào trong đối phương thì vi trùng nó lây lan, nó nhiễm vào con người và người ta bị bệnh, người ta không chết liền, bệnh rồi vài bữa mới chết.
[10:54]Mà tùy theo cái loại bệnh mà đối phương muốn gieo cho mình. Muốn gieo bệnh cùi, muốn gieo bệnh dịch tả, muốn gieo bệnh than, bệnh dịch hạch là có hết. Mà sợ nhất sau này mà họ gieo bệnh sida nữa thì rất là khó chữa. Còn cái vũ khí hóa học thì họ nghiên cứu những cái loại hóa học mà khi mà nổ tung ra, cái hơi độc nó phát tán trong không khí, những cái binh lính hay dân thường ngửi phải có thể là bị tê liệt, bị ngợp, bị mất hơi, giãy nảy rồi chết, hoặc điên loạn, vân vân. Đó nên những cái vũ khí nó rất là kinh khủng, rất là ác độc. Chúng ta cứ nhớ lại khi mà chúng ta còn nhỏ đi học ở trong trường,
[11:36]chúng ta học môn lịch sử, chúng ta thấy gì trong đó? Cứ toàn chuyện chiến tranh không à, phải không? Cứ nước Tàu xâm lược mình thì hết cuộc khởi nghĩa này tới cuộc khởi nghĩa kia, một triều đại nào đó được thành lập, truyền được tới đời vua nào rồi cái quân ở đâu nổi dậy đem quân đi trấn áp, đàn áp, dẹp yên rồi người khác lên nổi loạn tiêu diệt triều đại đó thành lập triều đại mới. Nên chúng ta cứ thấy là chuyện chiến tranh là chuyện thường xảy ra của con người nên hễ viết về lịch sử, dường như người ta không biết viết gì nhiều hơn là lịch sử của chiến tranh. Sau này thì những nhà văn hóa họ mới thấy cái điều sai lầm của lịch sử đó, họ mới phê bình.
[12:23]Và vì vậy, những nhà sử học đã bắt đầu không còn nghiên cứu về nhiều không có tập trung hết toàn bộ về chiến tranh, về triều đại nữa mà bắt đầu nghiên cứu những sinh hoạt, những tập quán, văn hóa, những tác phẩm văn học nghệ thuật, những cái công trình của con người làm được qua nhiều triều thời đại để bổ sung vào cái môn lịch sử. Chứ còn trước kia nói tới lịch sử là chỉ có triều đại này thay thế triều đại kia, cuộc chiến này rồi cuộc chiến khác tiếp nối là như vậy. Bây giờ thì chúng ta xem, xét nguyên nhân tại sao mà loài người cứ giẫm sâu vào chiến tranh. Đó. Thì cái nguyên nhân được chia làm hai loại:
[13:06]là nguyên nhân gần và nguyên nhân xa. Đó. Những nguyên nhân gần mà được tìm thấy trên thế giới là chúng ta có thể kể ra như thế này: là chiến tranh
[13:21]à xâm lăng và và bảo vệ. Nghĩa là một quốc gia vì muốn mở rộng bờ cõi mình đã đem quân xâm chiếm quốc gia khác. Và quốc gia kia vì phải bảo vệ đất nước mình hoặc là đã bị chiếm rồi, muốn giành lại độc lập đất nước mình là phải kháng chiến. Đó, nên nên một cái nguyên nhân gần là cái loại chiến tranh gần là chúng ta thấy là loại chiến tranh xâm lược và chiến tranh bảo vệ đất nước là loại như vậy. Thì ở đây nếu mà chúng ta nhìn lại cái đất nước mình, chúng ta thấy là dân tộc mình phải chịu đựng cái loại chiến tranh này rất nhiều trong suốt mấy ngàn năm lịch sử, nhất là đối với cái dân tộc Trung Hoa ở phương Bắc.
[14:12]Người Trung Hoa ở phương Bắc họ đông, họ lớn, mạnh và cái nền văn minh họ đi trước dân tộc mình, nên họ cũng thường xem Việt Nam là một quốc gia như một bộ tộc man rợ và họ muốn lấy lúc nào thì lấy, muốn đánh lúc nào thì đánh. Và hễ khi nào nội bộ của họ được yên, họ tập trung được lực lượng là thế nào cũng đem quân qua đánh Việt Nam. Cứ lịch sử cứ như vậy mãi. Mà hễ hầu như họ đánh là thắng, hầu hết là vậy chỉ có vài lần họ thua chứ hầu như là họ đánh là thắng. Khi họ thắng rồi, họ chiếm được mình rồi thì dân tộc mình trở thành nô lệ. Họ bắt đàn ông, đàn bà đi làm nô lệ à lên rừng tìm những cái vàng bạc, xuống biển mò lấy tài sản quý.
[15:10]Nghĩa là họ xem dân mình chỉ là nô lệ để phục vụ cho mẫu quốc của họ. Và thế là người Việt Nam mình phải đoàn kết để đấu tranh. Cũng nhiều cuộc đấu tranh đẫm máu à xảy ra rồi cũng thất bại rồi cũng thành công, nhưng nói chung là đã thành công nên ngày hôm nay, ở ngoài đừng có đập, đừng có làm ồn.
[15:42]Nói chung là đã thành công nên ngày hôm nay chúng ta mới có một quốc gia Việt Nam độc lập. Tuy nhiên thì cha ông mình cũng đã có lần đi xâm lược nước khác là xâm lược ai?
[15:56]Chiêm Thành. Và bây giờ thì nước Chiêm Thành biến mất trên bản đồ thế giới. Nghĩa là bằng nhiều cái phương pháp: hoặc là có khi đánh để chiếm, hoặc có khi là gả con gái rồi đổi đất rồi cứ gặm nhấm từ từ lấy mất cái nước Chiêm Thành. Còn cái vùng Đông Nam Bộ của chúng ta đang ở hiện nay cho tới miền Tây là vùng của Campuchia. Thì vùng này thì mình không có chiếm mà được Campuchia họ cho. Lúc đó là bên Campuchia có nội loạn, hai cái phe phái trong vương triều tức là chống đối lẫn nhau thì lúc đó nhà Nguyễn, chúa Nguyễn mới đem quân ra ủng hộ một phe. Khi phe đó được nhờ sự ủng hộ của Việt Nam thắng,
[16:37]giành được ngôi vua thì họ đã tặng cho cái phần đất Thủy Chân Lạp này cho Việt Nam. Thì vùng đất này ngày xưa là vùng đất rất là thấp, chỉ có cái vùng Biên Hòa, vùng Trấn Biên là vùng Đông Nam Bộ tương đối cao ráo, còn về miền Tây rất thấp không có người ở nên họ cho một cách rộng rãi bởi vì họ nghĩ rằng không khai thác được. Nhưng không ngờ là ông bà ta của mình đã chịu cực, chịu khổ mà dựng nên một cái vùng đất trù phú như vậy. Thì chúng ta thấy chính bản thân đất nước chúng ta đã bị xâm lược và mình cũng có đi xâm lược. Cái nghiệp nhân cứ trả qua trả lại và không biết bây giờ mình đã trả xong những cái quả báo đó hay chưa.
[17:21]Một cái loại chiến tranh khác mà chúng ta thấy là hận thù sắc tộc. Thì ở đây nó không có cái mục tiêu kinh tế, cũng có thể có nhưng mà không xem là chính mà hận thù sắc tộc là chính. Từ trước xa xưa nào đó, hai cái sắc tộc, hai cái sắc dân họ ở cùng một quốc gia. Nhưng mà rồi từ cái chuyện xích mích nho nhỏ, tỷ người này lỡ đánh người kia một bạt tai. Không ngờ là hai người đó khác sắc tộc, bên đây giận về kích động kéo nguyên xóm qua oánh bên đây lại thì chết vài người. Bên đây nổi sùng kéo hai, ba làng trở lại đánh bên đây thế là chết chừng năm, bảy chục người. Cái bên kia gom tụ mười mấy chục làng kéo qua
[18:03]đánh bên đây, cứ đánh qua đánh lại như vậy. Và mở thành cuộc chiến tranh quy mô toàn diện. Nhất là ở Châu Phi, chúng ta thấy cái vùng Rwanda hai cái sắc tộc Hutu và Tutsi giết nhau không thương tiếc. Họ cũng đen, mình nhìn vô thì mình chẳng phân biệt được ai là Hutu, ai Tutsi hết. Mình thấy ai cũng răng trắng bóc mà da thì đen thui, tóc thì quăn, dòm ai cũng giống ai hết. Nhưng mà không biết sao họ phân biệt được đây là Hutu, đây là Tutsi và họ giết nhau thê thảm. Chúng ta cứ nghĩ thôi, nghĩa là cái người đàn ông họ lấy nhầm cái người vợ họ là người Tutsi, họ lấy người vợ Hutu thì lúc mà sống chung thì
[18:42]cái tình yêu thương cũng không tránh khỏi. Có khi hai sắc tộc họ đã thành đã thành hôn với nhau, kết hôn lẫn nhau. Nhưng đến khi mà chiến tranh xảy ra, hai sắc tộc đánh nhau thì những cái người mà thuộc sắc tộc Hutu đó buộc người đàn ông phải giết vợ. Ông này ổng sợ không dám giết thì những người bạn ùa vào giết người vợ và cầm cái đứa con nít nắm hai chân xé toạc làm hai. Chúng ta thấy loài người dã man như vậy. Đến thế kỷ này rồi mà người ta vẫn còn dã man như vậy. Là người ta không có hiểu nhân quả, nghiệp báo gì hết. Chỉ vì cái xích mích sắc tộc lâu đời mà xuất phát từ những chuyện rất nhỏ thì thành cuộc chiến đẫm máu.
[19:28]Là hễ cái bên nào mà đông người thì lại tàn sát bên kia, bên kia chết hết. Rồi bên kia nghe tin kéo thật đông người qua bên đây tìm để giết lại. Những chuyện không đâu. Chúng ta đau lòng, chúng ta thấy loài người nhiều khi tệ hơn loài thú. Thì loài thú họ không có vậy, nó chỉ vì miếng ăn, nó giết con nào giết một con thôi, nó chạy thoát được thôi, không không có hận thù. Trong các loài thú, chúng ta không thấy khái niệm hận thù, trả thù. Nhưng trong loài người có khái niệm hận thù, trả thù và trả thù khủng khiếp. Bây giờ chúng ta chỉ thấy chút đỉnh là loài voi trả thù loài người, vì nó cần cái vùng đất rộng để sinh sống trong rừng mà loài người đã tàn nhẫn
[20:07]vào phá rừng nó không sống được và nó biết chính loài người là thủ phạm đã phá cái chỗ ở của nó nên nó hay ra cái nương rẫy mà sát rừng nó giẫm đạp. Đó là sự trả thù của loài voi. Hoặc là Luôn luôn nó có nhiều chuyện như vậy. Nhưng mà đó là chúng ta mới thấy chút đỉnh thôi nhưng mà quy mô nó nhỏ. Còn loài người mà khi đã hận thù rồi thì thì khủng khiếp vô cùng, ác độc vô cùng. Những như những qua những chuyện như vậy thì chúng ta mới thấy là cái giáo lý mà xóa bỏ hận thù, tha thứ, thương yêu của đạo Phật rất cần, rất cần cho thế giới ngày hôm nay. Thế giới ngày hôm nay cũng vậy, giữa loài người mà vẫn còn biết oán thù
[20:51]thì phải có cái dòng suối tình thương và tha thứ tưới vào để xoa dịu lại. Chúng ta muôn đời biết ơn lời dạy của Phật là "Hận thù không xóa được hận thù, chỉ có tình thương yêu mới xóa được hận thù". Ví dụ như người bên kia họ tát mình một bạt tai, mà nếu mình xử sự như cái người sắc tộc mà nãy chúng ta vừa kể đó, kéo người đến trả thù thì chiến tranh từng chừng bùng nổ, hận thù hai bên gia đình không bao giờ dứt. Còn nếu họ tát mình một bạt tai, mình làm như Chúa Giê-su đưa luôn má kia cho người ta tát, hoặc là không đưa luôn mình bỏ chạy, nhưng mà về mình nhớ lời Phật dạy, trong lòng không thù oán thì chấm dứt mọi chuyện ngang đó hết,
[21:37]cái nghiệp quá khứ mình hết và công đức của mình được tăng trưởng. Nên cái người ta mà nhẫn nhục được trước cái nghịch cảnh, trước sự sỉ nhục, trước sự ngược đãi, mà lòng tha thứ nhẫn nhục được thì công đức rất là lớn. Chúng ta thấy như là không có gì, nghĩa là khi người ta tát mình một bạt tai, rồi mình lặng lẽ bỏ đi, không giận không hờn không nói gì nữa, bỏ không có giận, trong lòng mình buông luôn, thì mình thấy ồ như vậy thì đâu có gì, nhưng không phải là đâu có gì đâu. Ngay lúc đó, những vị thần linh chung quanh đang khen ngợi mình. Trong vô hình đó, những cái loài vô hình như những vị thần,
[22:15]những cái vong sống chung quanh đó và cả chư thiên trên trời đang khen ngợi, nói rằng dưới loài người có một người tu được cái hạnh nhẫn nhục, trước cái sự sỉ nhục, xúc phạm mà đã giữ được tâm tha thứ. Còn mình với con mắt loài người, mình thấy à mình nhịn rồi thôi không có gì xảy ra, không có đâu. Điều đó nó có rất nhiều đó, có rất nhiều ý nghĩa. Nên những người như vậy cái công đức thầm kín sau này phát triển lớn mà nhiều khi chính người đó không biết, đâu có ngờ rằng một cái nhịn khi mà người ta xúc phạm tới mình nó tạo thành một cái phước, phước lớn không tính kể được. Bây giờ một loại hình chiến tranh khác mà chúng
[22:58]ta cũng thấy, đó là chiến tranh tôn giáo. Nơi cái chiến tranh tôn giáo này đó thì một cái tôn giáo vì theo cái tình cảm, theo cái niềm tin, cho rằng chỉ có đạo của mình là đúng, cái vị thần linh mà mình thờ mới là đúng, còn những người nào mà không thờ thần linh là những người sai. Nhưng mà trường hợp này có hai cái quan điểm. Thứ nhất là họ muốn rằng là cái đạo của mình hay quá nên phải truyền cho nhiều người biết, nên cứ muốn đi truyền đạo. Rồi khi đi truyền đạo có những người mà họ tin thì không nói gì, những người mà không tin thì đâm bực, khi mà họ phản đối, mà khi họ phản đối thế nào họ cũng nói gì bậy bậy bạ bạ.
[23:44]Ví dụ bây giờ mình thờ Chúa, tự nhiên mình mình gặp người cái mình nói Chúa này Chúa như thế kia, có cái người kia họ nghe họ khinh khỉnh khinh khỉnh, họ nói đồ mê tín, Chúa chết mất đất lúc nào ngồi đó mà Chúa Chúa, nói cái câu đó mình chịu không được. Tại vì với người mà mình tôn kính bao lâu, bây giờ gặp người ta xúc phạm mình chịu không được, đánh vào cái tình cảm và có khi mình phải mình phải nghĩa là đánh hoặc giết cái người kia mới hả cái giận của mình, vì cái người đó đã xúc phạm vào cái lòng tôn kính của mình. Nên chúng ta thấy tuy nói là thiện nhưng mà nhúc nhích cái thành ác liền. Chỉ cần sơ hở một cái từ cái rất là thiện biến thành cái ác liền.
[24:26]Nên đây cũng vậy, thì chúng ta thấy ví dụ như trong đạo Phật mình, mình tôn thờ Đức Phật với cái lòng tôn kính tuyệt đối, mỗi ngày mình lễ lạy, một cái đấng đấng từ bi, giác ngộ tuyệt đối như vậy, nhưng mà một lúc nào đó mình gặp một người nào đó họ không hiểu, họ nói nặng Đức Phật, chỗ này mà nếu mình không có vâng lời Phật dạy, có khi mình đánh người ta, hoặc mình chửi bới, mình nói nặng nói nhẹ, đó tới đây là chỗ phải rất là cẩn thận. Hoặc là thầy tổ của mình cũng vậy, thầy tổ của mình là người mà mình tôn trọng, mình thương quý, vậy mà lúc nào đó có một người nào đó họ nói xấu, họ xúc phạm, nhiều khi mình cũng giận dữ.
[25:08]Đây là cái chỗ chúng ta phải khéo vượt qua, đừng để xuất hiện thành cái tình cảm của tôn giáo và cái hận thù chia rẽ giữa loài người. Đó là cái nói rằng mình muốn truyền đạo rồi gặp cái sự phản ứng ngược nên đã nổi giận. Rồi một trường hợp khác là có hai tôn giáo sống gần nhau, thì nhìn thấy cái đền thờ bên kia cái người tín đồ đi đông hơn cái đền thờ bên mình, thế là lòng mình có hơn thua. Cái cái tính con người là xưa giờ vậy, có cái xu hướng là hơn thua. Muốn làm sao là cái đền thờ của mình phải đông tín đồ, bên kia phải ít đi. Nhưng mà thay vì là chúng ta bằng cái đạo lý để mình xây dựng cho con người, thì lại ngược lại đã tìm cái thủ đoạn tiêu diệt
[25:54]bớt bên kia cho nó bớt tín đồ đi để cho mình đông hơn họ. Đó là dùng một cái thủ đoạn nham hiểm bằng cái sự hơn thua không đạo đức để tiêu diệt nhau. Rồi bên kia họ đâu có để yên. Khi mình giết được nghĩa là 5, 7 chục người của họ thì họ sẽ bắt đầu trang bị và họ tìm cách họ tiêu diệt lại cái đền thờ của mình. Đó xuất phát từ đó mà chiến tranh tôn giáo xuất hiện. Vào cái thời xưa ở vùng Trung Đông là
[26:24]Do Thái là nơi khởi nguyên của đạo Kitô, đạo Kitô đó, Công giáo Vatican, mà đạo Kitô đó cũng dựa vào cái Kinh Cựu Ước của đạo Do Thái, nên đầu tiên cái gốc là đạo Do Thái trước. Rồi bao nhiêu mấy trăm năm sau nữa, 5, 6 trăm năm sau mới xuất hiện Chúa Giê-su ra ra đời thì mở thành cái đạo là đạo Kitô, là Chúa Giê-su là giáo chủ. Thì khoảng vài trăm năm sau nữa, 5, 6 trăm năm sau nữa thì cũng tới vùng Ả Rập mới xuất hiện một cái vị bên Hồi giáo gọi là tiên tri tên là Mahomet, hay mình gọi là Ma-hốt-méc ha, thì vị này mới mở một cái đạo mới là Hồi giáo.
[27:14]Và Hồi giáo này thì họ truyền đạo thường là bằng bằng chiến tranh và bạo lực. Cái đạo lý của họ thì thì nói mạnh lắm, kêu gọi cái niềm tin tuyệt đối. Ở trong gia đình á mà người cha theo đạo thì buộc mọi người theo đạo. Ví dụ gia đình đang theo đạo mà trong đó một người bỏ đạo thì gia đình phải giết cái người đó, đừng có để người ngoài giết, tự gia đình phải giết. Mà người trong gia đình giết cái người con phản đạo của mình xem đó một việc làm vừa lòng với Thượng đế, vừa lòng với Thánh Ala. Thì lúc đó, khi mà cái đạo Hồi giáo bắt đầu xuất hiện thì họ sống lẫn với Thiên Chúa giáo vì cái vùng đó Thiên Chúa giáo cũng rải rác đầy hết.
[27:54]Mặc dù đặt căn cứ địa ở Vatican nhưng mà cái vùng Trung Đông cũng có nhiều người Thiên Chúa giáo thì lẫn với Hồi giáo. Nhưng mà cái tinh thần...
[28:06]Mời mấy người đó ra ngoài đi, đừng mặc quần đùi vào trong khu vực người ta đang làm lễ, mời ra ngoài nắng ngồi.
[28:17]Thì khi mà sống lẫn với nhau như vậy, bắt đầu có những xích mích, xích mích. Nhưng người Thiên Chúa giáo họ chưa được trang bị một cái quyết tâm cao, hoặc là một cái vũ lực cao, trong khi người Hồi giáo thì điều này đã được trang bị.
[28:37]Ngay cái vị giáo tổ của họ là Mahomet á đã cầm gươm mà tiêu diệt người này người kia, cho nên cái lớp đệ tử về sau họ xem cái việc cầm gươm giết người là chuyện bình thường. Nếu mà để truyền đạo mà phải giết người đó thì vẫn là có, có phước. Chúng ta thấy ngược nhau, nơi đạo Phật mình á, xúc phạm con người là cái tội nặng, còn bên Hồi giáo nếu vì Ala mà giết người thì có phước. Chính vì cái chữ "có phước" này mà họ giết người không gớm tay. Thế là hai tôn giáo đánh nhau. Đánh nhau thì không bao lâu Thiên Chúa giáo thua vì cái vùng Trung Đông đó người Ả Rập nhiều theo Hồi giáo mạnh mà cái vùng đó thì Thiên Chúa giáo không mạnh, nên là tiêu diệt sạch.
[29:19]Ai là Thiên Chúa tiêu diệt sạch. Và thừa thắng xông lên, họ mới đem chiến tranh lên phía Bắc từ từ hướng về châu Âu dần dần. Họ đánh tới đâu, xây dựng Hồi giáo tới đó, đánh giết tới đâu, xây dựng Hồi giáo tới đó. Lúc đó các quốc gia ở miền Bắc châu Âu mới hết hồn, thấy cái nguy cơ Hồi giáo sợ quá mới đoàn kết lại, tổ chức lại từng cái đội quân...
[29:44]Có cái đường ranh giới nào.
[29:49]Tổ chức lại thành cái đội quân từ nước Anh, nước Pháp, cả nước Đức, lần lần họ tập hợp lại, họ ngăn chặn cái sự xâm lăng tràn lan của Hồi giáo. Cái cuộc chiến tranh đó kéo dài cũng năm thế kỷ. Có những trận đánh, có những trận đánh mà cái số người tham dự quá đông và chết quá nhiều, máu đổ ra cả một cánh đồng mà nước máu nó tuôn chảy như một dòng suối. Lúc đó ngựa mà đi á, máu ngập lên tới đầu gối của con ngựa. Khi mà những người còn sống lại, họ cỡi ngựa để chạy thoát ra khỏi cái bãi chiến trường đó, thì máu nó ngập lên tới đầu gối của con ngựa, để chúng ta hiểu cái số người chết cỡ nào thì mới được cái lượng máu như vậy.
[30:34]Đó là những cuộc chiến tranh là chiến tranh tôn giáo tàn khốc. Và chúng ta thấy thế này, cái người Hồi giáo họ luôn luôn có một cái khuynh hướng này. Đầu tiên họ đến quốc gia đó họ truyền đạo thì họ còn là thiểu số. Nhưng mà bằng mọi phương tiện, họ truyền từ từ, từ từ. Cho tới khi mà cái vùng nào đó đông Hồi giáo rồi, cái họ đòi tách ra khỏi quốc gia. Họ bắt đầu họ vũ trang, họ cầm súng, họ đánh lại với chính quyền quốc gia mà họ trước đây họ đến. Họ cắt cái quốc gia ra thành cái tỉnh riêng, một quốc gia mới của họ, toàn người Hồi giáo không, không cho cái người nào khác lọt vào. Cái phương pháp của Hồi giáo là gặm nhấm thế giới bằng cái cách như vậy. Đó.
[31:14]Ngày xưa vậy, ở cái vùng Indonesia là Phật giáo không, mà bây giờ thì Hồi giáo đặt chân vào là Phật giáo biến mất. Chỉ có sau này có số người Hoa họ sang họ mở mang Phật giáo, nhưng hiện nay thì các đền chùa đang bị người Hồi giáo đốt phá cũng đông. Rồi các giáo sĩ Thiên Chúa giáo cũng đến Indonesia để truyền đạo Thiên Chúa, nên có nhiều cái vùng Thiên Chúa giáo rộng lớn. Bây giờ thì bắt đầu Thiên Chúa giáo và Hồi giáo đang đánh nhau tại một số tỉnh ở Indonesia, đánh nhau rất tàn khốc và người chết cũng bắt đầu nhiều. Tức là bên Thiên Chúa đốt đền Hồi giáo, Hồi giáo đốt đền Thiên Chúa, hai bên xáp lá cà đánh nhau,
[31:51]bắn nhau, hiện nay đang đang tiếp tục diễn ra vì tôn giáo. Và chúng ta không lường được là nó sẽ lan tới mức độ nào. Thì chắc chắn là người Hồi giáo ở các quốc gia khác sẽ tuôn vũ khí về để giúp cái người Hồi giáo ở Indonesia. Mà còn bên Thiên Chúa thì mình không biết như thế nào, nhưng hiện nay họ đang có vũ khí bằng nhau để bắn nhau. Đó là vì lý do tôn giáo mà họ họ giết nhau rất là đau buồn. Rồi một cái loại chiến tranh khác, chúng ta thấy là cái chủ nghĩa chủng tộc siêu đẳng. Tức là lúc đó có một cái quốc gia nào đó, họ mới dựng lên một cái lý luận, một cái lý thuyết cho rằng cái chủng tộc của quốc gia họ là siêu đẳng hơn các
[32:34]quốc gia khác, xứng đáng để cai trị các quốc gia khác, tự họ cho như vậy. Và khi họ kích cái điều đó lên thì nhiều người dân đã nghe theo,
[32:49]nhiều người dân đã nghe theo và lên đường đi đánh các nước khác. Đó là cái chủ nghĩa chủng tộc siêu đẳng. Thì gần đây chúng ta thấy là nước Đức do Hitler đã xây dựng cái lý thuyết về chủng tộc Aryan, hoặc là Nhật với chủ thuyết Đại Đông Á là chỉ có người Nhật mới đáng cai trị cái vùng Đông Á châu này. Vân vân. Tức là nhiều cái lý thuyết về chủng tộc như vậy mà người ta cũng gây chiến được. Dĩ nhiên là lồng trong đó cũng có những lý do về kinh tế. Nhưng nó cũng là một nguyên nhân gây chiến tranh. Rồi một loại chiến tranh nữa là chiến tranh về kinh tế. Tức là người ta giành nhau những cái vùng tài nguyên giống như là ngày
[33:31]xưa giành cái vùng đất săn bắn, cũng có thể gây chiến tranh được. Ví dụ như hiện nay ở ngoài Biển Đông, thì những vùng đảo của chúng ta như là đảo Hoàng Sa, đảo Trường Sa thì có cái được nghi ngờ là dưới đó có những cái mỏ dầu lớn, thế là Trung Quốc đem quân qua chiếm liền, đem quân qua chiếm. Thì các nước ở chung quanh ở Đông Nam Á, khối ASEAN cũng nhận là mình có chủ quyền và cũng ngấp nghé đem quân qua muốn chiếm đóng. Mỗi nơi cứ mảnh đảo ai nấy chiếm, đảo ai nấy chiếm. Thì dĩ nhiên là đang còn kiềm chế, chớ những cái đảo ngoài đó rất dễ xảy ra chiến tranh, chỉ cần một người nào không kiềm chế được là súng nổ liền.
[34:12]Mà cũng có súng nổ rồi, nhưng mà họ kiềm chế dàn lại bằng cái ngoại giao trong đất liền. Đó là do kinh tế mà gây chiến tranh, hoặc là trước đây vào thế kỷ thứ XVIII, XIX vậy, các nước như Anh, Pháp, Đức họ ỷ họ tiến bộ về kỹ thuật, thế là họ đem thuyền đi chiếm các nước thuộc địa, mà Việt Nam chúng ta cũng đã cả trăm năm phải chịu số phận đô hộ, nô lệ, làm thuộc địa cho nước Pháp là như vậy. Họ chiếm thuộc địa để xây dựng kinh tế, làm chư hầu, đó là mục tiêu kinh tế mà với cái lý luận khác, chúng ta cũng là một nạn nhân như vậy. Còn có một cái nguyên nhân nữa là cảm tính của các lãnh tụ độc tài.
[34:56]Có những lãnh tụ độc tài là do cái sự nổi giận cá nhân, hiềm khích cá nhân hoặc tham vọng cá nhân, thế là cầm quân đi đánh nơi này nơi kia. Nên cái quốc gia mà chúng ta thấy họ sắc máu độc tài thì dễ gây chiến là vậy, họ không cần tham khảo ý của ai. Như là thời xưa các ông vua cũng vậy, có những ông vua độc tài mà không cần tham khảo ý của quần thần, hễ giận lên là cứ ra lệnh đi đánh, mấy người dưới cứ phải nghe lời. Thì đó là do cái cảm tính mà đánh nhau vậy. Còn cái nội chiến của Nam Bắc Việt Nam trước đây được xem như là tiêu biểu cho cuộc chiến giữa hai cái chủ thuyết: tự do tư sản và xã hội chủ nghĩa.
[35:36]Đó là người ta cũng nhận định như vậy và cuối cùng là năm 75 thì chúng ta đã biết, là đấy, cuộc chiến đã chấm dứt bằng sự chiến thắng của miền Bắc xã hội chủ nghĩa. Thì đó là những loại hình chiến tranh, những nguyên nhân chiến tranh mà chúng ta đã xem qua. Bây giờ chúng ta mới xem cái nguyên nhân sâu xa của chiến tranh là cái gì, ở đâu mà có như vậy? Thì chúng ta sẽ thấy rằng cái nguyên nhân gần nó chỉ là cái hiện tượng tạm thời, mà cái nguyên nhân thật sự ở kiếp trước, nhiều kiếp trước, là cái sự sát hại sinh vật, mà bây giờ tự nhiên cầm quân đánh nhau, cứ bị lôi vào chiến tranh mà không giải thích được lý do.
[36:20]Như tại sao người đó cứ phải làm lính ra chiến trường đánh nhau tưng bừng hết? Vì lúc đó là cái lệnh như ông vua, hoặc là vị lãnh tụ truyền cái lệnh xuống là tuyên bố tình trạng chiến tranh, tướng lãnh là phải huy động quân đội, rồi cái người dân thường họ bị bắt đi lính là phải tập hợp và trao súng ra, phải đánh, không đánh là bị phạt, bị bắn, vân vân. Thế là tự nhiên mình bị lọt vào một cái một cái dòng nghiệp chung của cả cái đất nước. Tự mình đang là một người dân bình yên sống bỗng trở thành một người phải cầm súng giết người khác hoặc là bị người khác giết lại. Đó, chúng ta thấy nó là một cái sức mạnh mà mình không có quyền cưỡng lại.
[37:03]Khi một người công dân tới cái tuổi này, nhất là người thanh niên, không có quyền cưỡng lại, tự bị mình phải lọt vào trong cái dòng nghiệp chung của cả cái khối dân tộc, cả cái cộng đồng như vậy. Cái nguyên nhân nó là cái nghiệp sát sinh từ nhiều kiếp trước. Cái nguyên nhân gần nó chỉ là cái duyên thôi, chứ còn cái nguyên nhân thật nó nằm ở cái nghiệp sát sinh của từng người, từng người ở kiếp trước. Đó. Bây giờ thì chúng ta thấy, trong các loại mà nghiệp sát sinh ở kiếp trước thì thường là giết cái gì, giết cái gì nhiều nhất? Họ thường là giết thú vật để ăn. Ví dụ như mình giết heo, giết bò, giết gà.
[37:48]Người xưa họ không có chăn nuôi mà họ đi săn bắn, họ cũng phải giết hại thú vật để ăn. Thì cái kiếp này cứ ăn cho đã đi, cứ giết chóc không biết bao nhiêu con vật ăn cho đã đi, thì cứ nhiều kiếp sau là cứ phải trả nợ, cứ bị chém giết lại không biết bao nhiêu lần để đền lại cái tội. Ví dụ như kiếp này một cái người đó họ đi săn bắn hoặc họ làm cái nghiệp sát sinh, họ giết một vài ngàn con vật, cả một kiếp thì họ giết cũng vài ngàn con vật, thì chắc chắn kiếp sau phải làm thú để đền lại chứ không được làm người. Sát sinh nhiều quá thì không có được làm người. Họ phải làm thú cũng lại khoảng
[38:28]họ làm thú cũng phải vài ngàn kiếp trở lại đền bù. Nên chúng ta đừng có thấy mấy con vật như con gà, con vịt mà nó chết kiếp này rồi kiếp sau mình được gọi là hóa kiếp cho nó thành người, không. Kiếp này là con gà chứ nó đang còn làm gà thêm một trăm kiếp nữa chưa xong. Khủng khiếp như vậy. Nên Phật nói là thân người khó được là vậy. Được thân người rất là khó, mà để mất thân người rồi khó lấy lại lắm, cho nên chúng ta được làm người chúng ta phải ráng tu là vậy đó, chứ không có được coi thường.
[39:03]Đó là cái sát hại nè. Rồi cái vấn đề là ăn mặn nhiều quá cũng bị nghiệp chiến tranh nữa. Vì mình không có giết, mình chỉ ra chợ thôi, cái mình thấy gà giết sẵn mình mua về ăn, cá ai đập đầu sẵn mình mua về ăn chứ mình không có tội. Nói: "Họ đập họ có tội chứ tôi không có tội." Nhưng mà nhờ mình mua một lần mấy ký, ngon quá, cái người kia họ biết, họ nói: "Bữa nay làm thêm 1 ký nữa nha con. Tại có bà đó thấy ngon bả mua đó, hôm qua bán không đủ nên phải giết thêm." Là chính cái sự mua của mình, mua cái thú đã giết sẵn mình thúc đẩy người ta giết thêm. Cho nên khi mình ăn như vậy, mình chia hơn phân nửa cái tội sát sinh của người ta.
[39:48]Nên nhớ mình ăn một con, con, con gà hay một con cá, thì cái đau phân nửa của nó bị giết hại mình sẽ trả phân nửa. Thì trong một kiếp mình ăn bao nhiêu con? Tính coi. Từ đây tới già mình nhắm mình ăn bao nhiêu con nữa?
[40:07]Thì nhắm mình trả bao lâu cho hết? Mình trả bao nhiêu kiếp sẽ hết cái nghiệp này? Chúng ta thấy không đơn giản, cứ mỗi ngày ăn một miếng, nhưng mà tính ra một kiếp rồi cái nghiệp nó chồng chất khủng khiếp, nó rất là đáng sợ. Nên vì vậy mà người Phật tử chúng ta phải tập ăn chay là vậy. Chúng ta phải tập ăn chay để mà tránh cái nghiệp sát sinh đi. Qua những đời sau, mình không bị cuốn hút vào trong cái dòng chiến tranh tàn khốc. Hoặc cái nghiệp nữa là giết hại những loài người trong chiến tranh cũ, là biết đâu đời trước mình cũng bị lăn trôi trong chiến tranh, rồi cũng tàn sát người ta, nên đời này cũng phải gặp lại.
[40:49]Hoặc là mình hỗ trợ chiến tranh, nghĩa là mình không trực tiếp đi cầm súng bắn giết ai hết, nhưng mà mình chế súng, chế đạn cho người ta bắn nhau cho nó dễ, loại cho tinh vi, vận chuyển lương thực dùng cho mấy cái người đi xâm lăng vân vân, là làm cho mình đều bị cuốn vào cái nghiệp chiến tranh hết, đó như vậy. Cho nên cái nguyên nhân hiện tại chỉ là một cái duyên, nguyên nhân thật nằm ở cái nghiệp sát sinh tiền kiếp. Bây giờ chúng ta xét trường hợp này, chúng ta sẽ thấy ngày xưa bên Mông Cổ có một cái nhân vật nổi tiếng tên là, tên là gì, nhớ?
[41:26]Thành Cát Tư Hãn. Ổng từ một cái bộ tộc ổng nổi lên, ổng chiếm các bộ tộc khác, tập hợp lại quân đội đi chiếm gần hết thế giới. Cả Trung Hoa lớn như vậy mà bị chiếm sạch sẽ, lan tràn qua bên phía Trung Đông, phía Đông Âu Châu luôn. Cho nên cái nước Hungary là nước mà bị Mông Cổ chiếm, bây giờ người da vàng nó nhiều, cái sắc dân da vàng bị lai vào trong đó. Nga Xô bị chiếm thôi. Là các nước, nghĩa là hầu hết là bị bị bị cái Mông Cổ rộng lớn chiếm tan thành hết trơn. Từ cái bộ tộc nhỏ, một cái con người ở bên ngoài rất là khát máu, không có nhân, không có nghĩa gì hết trơn á. Nó làm bằng cái chân y ngựa dõng mảnh.
[42:11]Ở bên ngoài nhắc những người khác đừng lập ồn. Thì...
[42:20]nghĩa là những người đó họ xem giết người nhiều là cái vinh quang của họ. Chúng ta thấy hoàn toàn không có kỳ nghiệp, chỉ là cái tâm ác và tà kiến sai lầm. Nhưng mà cái nghiệp gì tự nhiên khiến cái con người ác độc như vậy là Thành Cát Tư Hãn và những cái đội quân của ông ta lại thành công một cái thời gian rất là dài, đến nỗi như cái nhà Nguyên cai trị Trung Hoa cũng hơn cả trăm năm, phải không? Đó là là cái cái tại sao như vậy? Thì nguyên nhân nó gồm 3 điều hợp lại. 3 điều hợp lại.
[42:56]Cái điều thứ nhất á, mà Thành Cát Như Hãn thành công được á là do 3 cái điều hợp lại. Điều thứ nhất là cái tâm hiếu sát của ổng từ nhiều kiếp trước. Từ nhiều kiếp trước ổng là con người nuôi cái tâm hiếu sát mà chưa có làm được. Cái điều thứ hai là ổng có tạo cái phước gì rất lớn nên bây giờ uy quyền lừng lẫy. Đó là tâm hiếu sát nhưng mà phước lớn. Và điều thứ ba nữa là lúc đó cái nghiệp sát sinh của chúng sinh đã tới lúc phải trả quả. Ba cái điều đó hợp lại thì tự nhiên xuất hiện cái con người Thành Cát Tư Hàn, gây chiến tranh khắp nơi. Hiện nay cũng vậy, có nhiều người cũng có tâm hiếu sát, tham vọng muốn làm lãnh tụ.
[43:37]Nhưng mà hai cái nhân duyên khác cũng có là thứ nhất là người đó không có phước lớn, thứ hai là cái chúng sinh không có phải tới trải nghiệm thì người đó không có lên làm lãnh tụ. Chúng ta thấy cái người mà lãnh tụ mà gây chiến tranh là phải đủ ba điều nó mới thành. Lúc xuất hiện phải đủ ba điều là người đó có tâm hiếu sát, tham vọng, phước người đó lớn và chúng sinh đã tới lúc trải nghiệm. 3 cái đó phối hợp lại mới xuất hiện những cái con người mà mà dữ dội trong lịch sử, gây chết chóc tùm lum hết trơn. Đó là như vậy. Bây giờ trong cái cuộc chiến tranh thì chúng ta thấy là có người thắng người bại.
[44:15]Thì ở đây tại sao cái người đó thắng, tại sao người đó bại?
[44:24]Tại sao?
[44:28]Chỉ nguyên nhân chỉ đơn giản thế này. Ai phước lớn, người đó sẽ thắng. Nguyên nhân khác thì mọi người có quyền lý luận. Nghĩa là mỗi người sẽ lý luận một cách. Có người sẽ nói là chính nghĩa thắng thiên nghĩa. Có người nói bên kia do tài dùng quân giỏi, có người nói là do bên đó họ thiện chiến, có người nói là do cái địa hình địa vật họ thuận lợi, vân vân. Những nguyên nhân đó mình không có tính. Nếu nhìn trên quan điểm đạo Phật thì cái người nào phước lớn hơn người đó thắng, chứ không có phân biệt chính nghĩa hay phi nghĩa hay trên, không có phân biệt. Chúng ta thấy có những cuộc chiến tranh mà cái kẻ
[45:05]thắng rất là phi nghĩa, giống như là Đức vậy. Tức là Đức ban đầu đã thắng lớn khắp nơi đó chứ, hoặc là Pháp đã thắng được triều đình Huế. Ban đầu đã như vậy, nhưng rồi về sau thì khi mà phước họ hết thì họ mới trở thành kẻ bại trở lại. Nên chúng ta thấy thắng hay thua chỉ toàn là do phước. Và bây giờ, khi mình đã khẳng định được thắng thua là do phước nhiều phước ít, thì chúng ta mới thấy cái quan điểm thế này. Nếu thắng thì mình đừng có nghĩ là do cái tài mà phải biết là do cái phước gì từ trước. Hoặc là nếu mình thua thì phải hiểu là do thiếu phước. Ví dụ như ngày xưa vậy, là hai bà Trưng đã thua cái quân của Mã Viện
[45:51]là vì bà thiếu phước. Lúc đó cái lực lượng mình không xây dựng nổi mà cái phước bà không đủ để làm vua lâu dài, khiến cho Mã Viện đem quân qua, đem lực lượng hùng hậu qua và bán thắng hai bà và chủ tử. Chúng ta thấy như vậy là cái phước nhiều hay ít. Và như vậy là từ đây chúng ta bỏ qua những cái hận thù, những cái lý do lặt vặt hiện nay của con người mà chỉ biết rằng phước nhiều hay ít. Ví dụ như trường hợp có khi một đất nước bị ngoại xâm thì đó là nghiệp chung của cả cái dân tộc.
[46:33]Dân tộc tới lúc bị làm nô lệ nên bị pháp đô hộ nó hành hạ, đày đọa như vậy. Thì bây giờ muốn mà kháng chiến thành công phải làm sao?
[46:47]Chúng ta thấy vào cái thời đó giống như thời Trung Hoa vậy, nhiều cuộc kháng chiến nổ ra rồi thất bại hết. Lý do chỉ bởi vì dân tộc mình lúc đó chưa đủ phước. Chỉ là vậy đó. Nên nếu cái người lãnh tụ của mình lúc đó mà họ biết Phật Pháp, họ đầu tiên mà họ xây dựng cái phước cho dân tộc trước. Phước dân tộc mạnh lên rồi đánh thắng liền. Cho nên, ví dụ như thời Pháp cũng vậy. Biết bao nhiêu cuộc kháng chiến nổ ra mà không thành công. Pháp vậy được. Nhưng mà phải đợi tới cái cuộc kháng chiến mà do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo rồi mới thắng được. Nghĩa là tới lúc đó giống như là cái phước của dân tộc mình đã đủ rồi, mới thành công được.
[47:29]Do cái tâm con người đã đủ lớn mạnh, con người đã đủ vị tha, vân vân, thì làm cho tăng cái phước lên thì người ta mới chiến thắng được, chứ không phải là vậy. Chứ biết bao nhiêu cuộc chiến, tháng chiến đợi tàu đợi phá thất bại. Bây giờ thì chúng ta nhìn trên quan điểm của đạo Phật, chúng ta thấy thế này, chiến tranh nó là một bi hài kịch.
[47:53]Những cái nguyên nhân hiện tại là vì lý do chủ thiết, tôn giáo, sắc tộc khiến mọi người chém giết nhau, nhưng đều do cái nghiệp quá khứ. Mà ở đây chúng ta thấy thế này, mình tạm thời chia ra làm hai bên chính nghĩa, bên phi nghĩa. Nhưng mà nếu cái người nào mà đời trước họ có tâm tốt, có đạo đức, tự nhiên đời này họ bị lôi trong chiến tranh đi, nhưng mà họ sẽ đứng vào trong chính nghĩa. Còn nếu cái người nào mà đời trước cái tâm xấu mà rồi bị nghiệp chiến tranh, đời này cũng bị cuốn vào chiến tranh, sẽ đứng vào trong phía phi nghĩa. Đó là, đó là cái nhân quả nó như vậy. Chúng ta thấy ví dụ như là các vua đời Trần của mình,
[48:34]như ngài Trần Hưng Đạo, vua Trần Nhân Tôn, Trần Thánh Tông, Trần Thái Tông vậy. Những vị vua đó toàn là những thiền sư, những vị thiền sư hiểu đạo, tâm rất là tốt, nhưng mà cũng bị cuốn vào chiến tranh. Vào thời đó, cái người Mông Cổ họ đem quân đánh mình, thế là toàn từ quân cho tới quan, vua tới quan là phải lên ngựa đi đánh trận hết, cũng bị cuốn vào chiến tranh, nhưng vì là tâm tốt nên đứng vào phía chính nghĩa và cuối cùng đã chiến thắng.
[49:04]Bây giờ thì chúng ta, chúng ta đã khảo sát qua, phớt qua về những vấn đề của chiến tranh, thì chúng ta xét lại cái tâm lý, cái tâm trạng, cái đạo đức của con người phía sau cuộc chiến một chút, trên quan điểm của đạo Phật. Tâm trạng phía sau của một cuộc chiến có cái vấn đề thế này, là cái người mà thua thì sẽ xuất hiện cái tâm hận thù, cái người thắng sẽ xuất hiện cái tâm kiêu ngạo. Đó là cái tâm lý rất bình thường, ai cũng bị hết.
[49:42]Đó, cái mà thua thì hận thù và thắng thì kiêu ngạo là tâm lý mà không ai tránh khỏi. Bây giờ nếu chúng ta đứng trên quan điểm là Phật thì hai cái tâm đó, tâm nào hay, tâm nào dở? Tâm hận thù và tâm kiêu ngạo thì tâm nào hay, tâm nào dở? Tâm nào cũng dở hết trơn, chả có tâm nào hay, phải không? Nghĩa là dù thắng dù thua, để rồi có kiêu ngạo hay hận thù, cả hai tâm đó đều là phi đạo đức, không có đạo lý. Nói trên tinh thần của Đạo Phật là sai hoàn toàn. Mà chúng ta biết theo cái luật nhân quả, hễ một cái tâm dở, tâm xấu thì đưa đến cái điều gì? Đưa đến điều gì, ai biết? Ở đây đã nghe về nhân quả, đã đọc cuốn nhân quả chưa?
[50:34]Vậy chứ có nhiều người chưa đọc nữa. Thì nhắc lại nè, từ cái tâm xấu, thấy không? Nó sẽ đưa đến cái gì xấu tiếp theo? Đưa đến cái gì? Hứm? Hành động xấu, nhớ như vậy. Cái tâm xấu sẽ đưa đến hành động xấu. Hành động xấu đưa đến cái gì?
[50:57]Đưa đến quả báo xấu, số phận xấu. Đó. Đầu tiên cái tâm mình xấu trước, mình phải làm bậy, rồi làm bậy sau này mình mới trả quả. Đó là cái tiến trình của nhân quả nằm trong tâm trước. Và bây giờ phía sau của kiến thì người thì hận thù, người thì kiêu ngạo. Hai cái tâm đó thế nào cũng đưa người ta vào những hành động xấu. Hai tâm đó thế nào cũng đưa người ta vào hành động xấu. Bây giờ chúng ta sẽ xem mỗi người sẽ hành động cách gì. Bây giờ cái người thua thì khởi tâm hận thù. Thì cái tâm hận thù này nó đưa đến hành động gì phía sau? Ai đoán ra?
[51:39]Là nhiều kiếp sau đi trong chiến tranh nữa, phải không? Tâm hận thù mà, muốn hơn thua mà, kiếp sau sẽ bị cuốn vào chiến tranh tiếp tục, không giải thoát được. Nên cái người đệ tử Phật, lỡ mình có đứng vào trong cái phía thua, phải buông tâm hận thù liền, không bao giờ được hận thù để gây cái danh xấu tiếp tục ở mai sau. Bây giờ, lỡ mình đứng vào trong cái phe thắng, bị cái tâm kiêu ngạo thì chuyện gì sẽ xảy ra phía sau cái tâm kiêu ngạo, hành động gì sẽ xảy ra? Nhân quả sao? Học rồi, trong tâm lý đạo đức, kiêu mạn thì đưa đến cái gì? Ô nhiễm. Thành thử bên phe nào mà nếu kiêu ngạo thì sẽ xuất hiện cái sự suy đồi về đạo đức.
[52:25]Hễ thắng mà kiêu ngạo thì chắc chắn sau này sẽ rơi vào những tình trạng tham nhũng, suy đồi, sa đọa. Con cái đua xe mà còn mị mà ma túy mà đồn thổi. Đó là cái hậu quả của tâm kiêu ngạo. Vì vậy, khi một người đệ tử Phật mà nếu trong cuộc chiến, sau cuộc chiến mình đứng vào cái phe thắng thì phải buông đi lập tức cái tâm kiêu ngạo để giữ cái đạo đức lại cho mình và cho con cháu của mình. Đó, nên chúng ta cứ nhìn trong lịch sử loài người rồi mình sẽ thấy, sẽ thấy là cái hận thù và cái kiêu ngạo nó cứ tiếp tục tàn phá con người. Chỉ có những người nào mà đúng lời Phật dạy, ví dụ cái nghiệp mình lỡ đi trong chiến tranh,
[53:10]rồi đi sau cuộc chiến đó, hễ mình là người thua thì cũng buông xả tâm hận thù, sống an vui, sống hiền lành đi, thì đó là người dạy của Phật. Hoặc là nếu là mình là người ở phe thắng thì mình buông cái tâm kiêu ngạo luôn, mình thấy mình là thấp bé, sống hòa vui với mọi người, chứ không thấy mình là người ở trên cao. Nếu mà được như vậy thì mình đó là mình gây được nghiệp lành, tránh được những cái nghiệp xấu ở phía sau. Người cổ tưởng phải như vậy, phải vượt qua chiến tranh, tránh chiến tranh, vượt qua hận thù và kiêu ngạo sau cái cuộc chiến. Đó, đó là cái như vậy. Chúng ta nhớ lại vào thời Đức Phật vậy.
[53:50]Lúc đó, cái vương quốc Sa-kia của Đức Phật á, chỉ là một cái tiểu quốc, nó lệ thuộc vào, giống như một cái nước chư hầu, lệ thuộc vào cái vương quốc Kosala. Vương quốc Kosala ở miền Trung, Trung Bắc Ấn Độ lớn, và tiểu quốc Sakya là một tiểu quốc nhỏ. Thì hai bên cũng thường kết hôn qua lại để giữ quan hệ thân tình. Nghĩa là cái vua Kosala ông cũng muốn là bên tiểu quốc Sakya có kết hôn để mà cái tiểu quốc nó trung thành với ổng, đừng có nổi loạn. Mà cái tiểu quốc Sakia là Thích Ca đó, cũng kết hôn với dòng họ Kosala để nghĩ rằng mình được bảo vệ, được che chở khi có chiến tranh xâm lược xảy ra.
[54:32]Nhưng mà rồi có một chuyện xảy ra, chuyện không đáng là thật. Lần đó, khi mà bên Kosala cầu hôn thì bên vương quốc tiểu quốc Sakia này đã đưa một cái người hầu, cung nữ hầu chứ không phải là một cái dòng dõi vương triều đem qua để gả một cái nàng dâu mà giả bộ nói là một công nương, giả bộ nói là một cái công chúa đem gả cho cái thái tử vua của Kosala. Mà thực sự thật là chỉ đem một cái cung nữ tầm thường thì bên Kosala không thiếu, nhưng bên chúng ta thiếu. Nghĩa là mình đưa đi thì mình biết người đó chỉ là cung nữ, giả bộ giấu. Cho đến khi cái người cung nữ bên đó đẻ được người con, gọi là vua Luli sau này.
[55:16]Vua Luli này khi mà còn nhỏ, lúc còn là hoàng tử thái tử, mới về quê ngoại để thăm quê ngoại, là về bên vào hoàng cung của Sakia để thăm. Thì khi vào xong thấy mình là một hoàng tử lớn mà về đây bị đối xử tày bạt, không ra gì. Xong mới tìm hiểu thì mới biết rằng mẹ mình không phải là vương triều chính thức, mẹ mình không phải là công chúa trong triều đại mà chỉ là một cung nữ. Ổng căm thù, ổng căm thù cái cái tiểu quốc Sakiya này đã gian dối, đã lừa gạt mà làm cho thân phận ổng ngày nay là bị đối xử tệ bạc đấy. Bởi vì con vua họ có những kiêu mạn của họ. Ở bên kia là ổng là cành vàng, là lá ngọc, ai cũng nâng niu mà vào cái vương
[55:59]triều bị người ta nghĩ ổng là con của một cung nữ, người ta đối xử tệ bạc. Ổng căm hờn, lớn lên bắt đầu ổng chiếm ngôi vua. Bắt đầu ổng chiếm ngôi vua của cha ổng là vua Ba Tuyên Nặc. Ổng chiếm vua Ba Tuyên Nặc, Ba Tuyên Nặc bị con ổng chiếm ngôi vua buồn chết luôn. Lúc đó bắt đầu vua Lưu Ly rửa hận, cất quân lên, ổng đánh, ổng tàn sát sạch sẽ, không còn người nào trong dòng họ Tích Ca của Phật. Nên vào thời Đức Phật tại thế là dòng họ Thích Ca đã bị tiêu diệt. Cuộc chiến khủng khiếp đã có để ổng trả cái hận mà ngày xưa đã lừa gạt cha của ổng, cả vương triều của ổng. Mặc dù ổng là dòng họ Sakya, mà ổng biết ổng chỉ là cung nữ,
[56:40]ổng không phải dòng họ Sakya, nên ổng giết người Sakya không thương tiếc. Lúc đó Đức Phật đã thấy trước cuộc chiến tranh này. Đức Phật đã khuyên lơn, nhưng mà vua Loli không nghe, vẫn cầm quân đi đánh. Đến khi mà dòng họ Segya bị tàn sát hết sạch sẽ rồi, Đức Phật, Ngài biết cái đó là cái nghiệp và Ngài đã không để trong tâm mình một điều gì xảy ra. Ngài vẫn bình thản đi du hóa, vẫn tới luôn cái quốc gia Kosala ở du hóa bình thường, giáo hóa mọi người bình thường, chứ không xem cái quốc gia Kosala đó là kẻ thù của dòng họ mình. Nghĩa là Ngài vẫn đi lui tới ở các quốc gia như là Kosala nè, vương quốc,
[57:23]cái một vương quốc lớn nữa là của vua Vitisara, à Makita, Maganda. Nghĩa là ổng tới lui những cái vùng nước lớn, những kinh đô lớn để ổng giáo hóa bình thường, mà ổng xem, không xem đó là kẻ thù của dòng họ mình, mặc dù dòng họ mình bị giết. Cái dòng họ Tania chấm dứt nhân đó luôn. Vậy mà ổng không để tâm oán thù, nên chúng ta nhớ chính Đức Phật đã để lại tấm gương và chúng ta phải noi theo, không có hận thù sau chiến tranh, không kiêu ngạo sau chiến tranh. Đó. Thì vì sao như vậy? Vì chúng ta biết loài người thiếu tình thương yêu quá đi, lúc nào cũng còn thiếu tình thương mà hận thù thì quá nhiều,
[58:03]nên chúng ta phải phải bỏ hận thù để tưới thêm cái tình thương yêu vào con người, vào loài người cũng vậy. Để đem lại hạnh phúc cho con người, hận thù kiêu ngạo đã đem lại đau khổ cho con người quá nhiều. Bây giờ thì loài người cần tình thương yêu để hạnh phúc hơn. Và để tránh cái chiến tranh thì chúng ta phải sao? Phải tránh cái nghiệp sát, đừng giết hại chúng sinh, nên tập ăn chay, nha, và đừng phá rừng nữa, vì phá rừng tức là phá cái môi trường sống của loài thú cũng gây nên oán thù, sau này nó hạ thù. Bây giờ chúng ta nói có một điểm nhỏ này một chút, chúng ta nhận định điểm nhỏ để chấm dứt thứ bài về chuyện này, về vấn đề Hitler.
[58:48]Khi mà Hitler muốn gây chiến, ổng đưa ra cái luận thuyết là chủng tộc Aryan thượng đẳng. Ổng cho rằng dân Đức là chủng tộc A-ri-zen thượng đẳng. Cái chủng tộc này đáng để cai trị hết thế giới. Và ổng đem quân đánh khắp nơi. Lúc đó người Đức nghe lời ổng vì nghe ổng khen, nên là ổng khen dân mình là thượng đẳng thì quá vậy.
[59:12]Mà sau cái khoái đó, bị ổng dụ đưa vào chiến tranh luôn, thì ngày hôm nay cũng vậy, ngày hôm nay cũng vậy. Ví dụ như mình là một cái tôn giáo, mình là một cái giáo phái nào đó, ví dụ như mình là giáo phái Hòa Hảo, được cái người nào đó họ khen, họ khen mình lên mây xanh luôn. Ca ngợi mình luôn, họ khen mình lên tới mây xanh. Thì coi chừng, họ cũng bị, đưa mình vào sai lầm. Dụ mình đi vào con đường tàn bậy. Há, đi vào đó. Nếu mà mình nghe người ta khen, rồi mình thích thú, hí hửng, nghĩa là tôn sùng, thì mình đang chuẩn bị đi vào sai lầm, mình đang khởi cái tâm kiêu ngạo, sẽ bị họ dụ đi vào sai lầm, làm chuyện bậy.
[59:58]Sẽ làm gây nên cái chia rẽ giữa người và người, giữa đạo và đạo. Cho nên ở đây, là chúng tôi hôm nay cái bài nói chuyện về ngày Xá tội vong nhân, chúng ta nói nhắc lại cái nỗi đau của thế giới vì chiến tranh và thù hận. Và chúng ta muốn loài người vượt qua những điều đó để sống yên vui, hạnh phúc với nhau. Và chúng ta cũng cảnh giác con người trước những cái sự suy tôn, khen ngợi quá đáng gây thành sự kích động, để có thể chia rẽ và làm thành hơn thua, hận thù, và có thể gây nên chiến tranh. Đó là điều chúng ta cẩn thận. Và vì vậy, cái hoa hồng của năm nay mà chúng ta nhận nơi Đức Phật, có một cái ý nghĩa là không phải để tưởng nhớ,
[1:00:47]mà có cái ý nghĩa là chúng ta đón nhận nơi Đức Phật một cái lời dạy, một cái thông điệp hòa bình cho thế giới. Là một lát nữa đây, khi mỗi người Phật tử chúng ta nhận một hoa hồng lên áo mình, là chúng ta hướng đến Đức Phật, chúng ta sẽ đem cái thông điệp tình thương yêu của Đức Phật đi vào loài người, chúng ta sẽ đem cái thông điệp hòa bình của Đức Phật đến cho loài người, chúng ta sẽ đem cái thông điệp vượt qua hận thù và kiêu ngạo của Đức Phật, giúp cho loài người tránh được lỗi lầm ở mai sau, khiến cho con người gần lại với nhau, xóa đi những cái ranh giới, những cái ngăn cách, những cái chia rẽ.
[1:01:26]Nghĩa là trong cuộc sống, từ ngày hôm nay, khi chúng ta nhận cái hoa hồng, chúng ta sẽ cố gắng đoàn kết con người lại, rồi giúp cho mọi người hiểu nhau, quý mến nhau, thương yêu nhau. Và chính bản thân mình cũng vậy, từng điều nhỏ nhặt trong cuộc sống phải buông xả, phải tha thứ. Chúng ta phải tha thứ cho nhau cũng giống như là trời Phật đã tha thứ cho chúng ta, cũng giống như là cái ngày hôm nay mà ở dưới cõi âm người ta đã tha thứ cho lầm lỗi của tội nhân, để người tội nhân được về đây mà nghe Pháp, được ăn uống, được sống một ngày tạm dừng những đau khổ, đó. Chúng ta phải sống để thương yêu và để tha thứ.
[1:02:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. À bây giờ thì đã chúng ta hiểu được ý nghĩa của hoa hồng. Bây giờ chúng ta sẽ đứng lên, à lần lượt từng bốn người, bốn người lên để nhận hoa hồng rồi lạy Phật một lạy ha. Rồi sau đó chúng ta sẽ tụng bài sám để chấm dứt.