[0:18]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay ngày mưa phùn gió rét, rồi cũng lâu quá nhờ, từ Tết đến giờ.
[0:30]Thầy cũng nhớ Phật tử, thôi về đây thăm chút xíu. Nhưng mà lại thầy cũng bận nên không ở lâu được. Giảng rồi cái mai quay vào Nam lại.
[0:44]Hôm nay chúng ta nói về một đề tài đạo lý rất là quan trọng trong đạo Phật mà được Phật dạy đi dạy lại rất nhiều lần trong suốt cuộc đời của Người, cái tựa đề là Như Lý Tác Ý. Như lý tác ý là một sự tu tập
[1:04]quan trọng.
[1:08]Như lý tác ý tức là mình cố ý suy nghĩ, cố ý tạo ra một ý nghĩ trong tâm mình.
[1:17]Ta đến với đạo Phật á nhiều người cứ bị nhầm ở cái chỗ là cứ đến đạo Phật là tâm đừng suy nghĩ, tâm phải thanh tịnh. Nên hiểu cái đó là sai. Nếu mà tâm phải thanh tịnh, tâm dừng hết mọi sự suy nghĩ, đó là cái giai đoạn đã chứng quả, đã đi vào giai đoạn cuối cùng của sự tu hành thì mới được như vậy. Còn ở giai đoạn đầu của sự tu tập á là ta phải tạo ra một cái tâm hồn tốt đẹp nơi mình. Tâm hồn ta á là do ta tự tạo nên từ vô lượng kiếp, mà cái tâm hồn đó nơi mỗi người khác nhau. Có người tâm hồn đẹp, có người tâm hồn xấu. Đa phần chúng ta, cái tâm hồn của chúng ta
[2:10]nó lẫn giữa xấu và đẹp.
[2:14]Cái tâm hồn của một người tuyệt đẹp thì họ đã sinh lên cõi trời cả rồi. Tâm hồn của những người mà cực kỳ xấu xa thì đã đọa làm thú hay xuống địa ngục cả rồi. Còn chúng ta ngồi đây thì trong tâm hồn mình, cái bức tranh của tâm hồn mình, cái cấu trúc của tâm hồn mình, hình dáng của tâm hồn mình, bản chất của tâm hồn mình nó vừa vừa xấu vừa đẹp. Và chúng ta cứ phải đấu tranh, giằng co vất vả nơi cái kiếp sống này. Hễ ta lơi lỏng, ta dãi đãi, ta dễ dãi thì lập tức cái bản năng xấu của sự ích kỷ, tham lam nó kéo ta đi, làm cho ta khởi lên những ý nghĩ bậy bạ và làm cho bức tranh của tâm hồn của ta cứ xấu đi từng ngày.
[3:05]Còn nếu ta biết chiến đấu, biết giằng co, biết nuôi dưỡng mình trong đạo lý thì ta tạo nên những ý nghĩ tốt đẹp, và cái tâm hồn của ta, cái bức tranh tâm hồn của ta đẹp lên từng ngày.
[3:23]Nên vì vậy mà cái việc mà tạo nên, xây dựng lại một cái tâm hồn đẹp nơi mình là cái điều quan trọng đầu tiên.
[3:37]Mà để có thể tạo nên một cái tâm hồn đẹp nơi mình đó là ta tạo từng chút từng chút bằng mỗi ý nghĩ trong ngày. Thường thường nếu đừng có cái chủ ý thì tâm ta tự nó gì? Khởi hết ý nghĩ này đến ý nghĩ khác, đúng không ạ? Tự nó là nó đã khởi rồi. Nó cứ động tâm mãi vậy, không bao giờ dừng được. Phải tu đến chỗ bắt đầu chứng Thánh hay chứng Thiền thì người ta mới bắt đầu dừng được những cái suy nghĩ của mình. Còn bình thường là ý nghĩ tự nó nó khởi liên tục trong ngày, kể cả trong giấc ngủ. Nhưng mà những ý nghĩ mà tự nó khởi đó thì nó vô định, nó vọng tưởng, nó bất chừng, khi tốt khi xấu, khi ta kiểm soát được và khi ta không kiểm soát được.
[4:34]Đó là cái chướng ngại của chúng sinh.
[4:40]Chướng ngại của chúng sinh là ý nghĩ nó tự nó khởi, ta không làm chủ được. Nhưng ở đây ta bắt đầu tập làm chủ, tập vẽ lại từng nét vẽ trong cái tâm hồn của mình bằng cách sáng tạo ra những ý nghĩ mới cho đúng với đạo lý. Thầy thầy nói lại là: Sáng tạo ra những ý nghĩ mới cho đúng với đạo lý. Cái sự sáng tạo ra những ý nghĩ mới này cũng lệ thuộc mỗi người. Cái người thông minh có trí tuệ thì sáng tạo ra những ý nghĩ mới rất là đúng với đạo lý, rất là sâu sắc. Còn những người không có trí tuệ thì sáng tạo ra những ý nghĩ cũng cố gắng là tạo ra những ý nghĩ đúng với đạo lý nhưng hời hợt, nông cạn. Nó khác nhau.
[5:34]Nên hôm nay ta cùng nhau học cái bài là Như Lý Tác Ý, một cái đạo lý quan trọng của Phật dạy. Nhưng cái việc mà tác ý đó, tạo ra một ý nghĩ đó, chủ động tạo ra ý nghĩ đó không phải là ý nghĩ nào cũng hay cả. Thầy nói trước vậy, vì lệ thuộc vào cái trí tuệ của mỗi người hiểu cái đạo lý của Phật đến đâu. Thầy nói ví dụ, ví dụ như mình đi trên đường, cái có cái việc gì đó cái mình dừng lại mình phải trả lời điện thoại, cái mình móc điện thoại ra mình nghe, mình reo, cái mình mình đứng gần lại, nhưng không ngờ cái mình đang trong lúc mà mình chăm chú nói điện thoại là mình đứng sát một cái quầy của một người họ đang chiếm vỉa hè họ bán bún, bún chả, ví dụ vậy.
[6:28]Mà mình đứng lớ ngớ lớ ngớ trước mặt, không để ý người ta đang bán bún chả, và người ta thấy mình đứng nói lâu quá hai phút cái người ta mắng. Mắng. Người ta mắng rồi lúc đó trong đầu mình, mình mới phản ứng lại với cái việc mà người ta mắng đó. Thì trong đó đầu mình nó một loạt các bài toán nó nó khởi ra liền. Thứ nhất, vỉa hè là của chung, không phải của người bán bún chả. Vì nhất là Nhà nước đang có chiến dịch mà, giành lại vỉa hè cho người đi bộ. Mà mình là người đi bộ, cho nên cái vỉa hè này thuộc về mình, không phải của bà bán bún chả. Cho nên mình có quyền cự lại bả. Đó là ý nghĩ mình khởi lên đầu tiên, nhưng mình chưa nói ra vì bả dữ quá.
[7:13]Mình nói thật ý nghĩ mình sợ sau đó nhiều chuyện xảy ra, bả tặng luôn cái nồi bún chả vô mình nữa thì kỳ lắm. Nên mặc dù nghĩ như vậy nhưng không dám nói. Rồi sau đó mình mới chợt nhớ đến lời Phật dạy thì mình mới khởi lên ý nghĩ nào cho giống giống với đạo lý của Phật một chút, thì mình mới nghĩ thế này, mới nghĩ là: Thôi mình nhịn, một câu nhịn một câu nhịn chín câu lành, cứ coi lời của bà chửi như là gió bay. Đó cũng là một cái tác ý, để làm cho tâm mình đừng có phiền giận. Như vậy đúng không ạ? Thì đó là cái khởi được ý nghĩ, cái tác ý đó cũng là cái hay, nhưng mà còn rất cạn, đừng vỗ tay.
[7:53]Còn cạn lắm, chưa có gì cả. Chưa chi lật đật vỗ tay. Cái người vỗ tay rồi kích động mọi người vỗ tay là cái trí tuệ của mình nó cũng cỡ ngang đó thôi. Mới có ngang đó hả, chưa có gì cao xa, sâu xa cả. Nhưng thầy đang nói là cái tác ý mình khởi lên cho đúng với đạo lý, giữ cái tâm hồn của mình cho nó bình an á, nó tùy trình độ trí tuệ mỗi người mà. Cái người mà trí tuệ cao họ khởi lên những ý nghĩ sâu xa, hay hơn nhiều. Còn mà mới khởi lên nói: Thôi mình câu nhịn chín câu lành, coi lời nói bả như gió thoảng, nghĩ như vậy để tâm mình đừng có phiền, thì nó cũng là một cái tác ý đạo lý đấy. Nhưng cái tác ý trong trường hợp đó rất là rất là cạn.
[8:37]Vậy chứ nghĩ cái gì nó hay hơn? Cái ý nghĩ của ta là ý nghĩ của sự thông cảm trước. Cứ nói bả con người mưu sinh vất vả, lúc nào cũng trong đầu cũng mong là bán được một tô, bún chả là ăn tô hay ăn đĩa nhỉ? Vì chưa bao giờ thầy ăn nên thầy cũng chả biết nữa. Nhìn thấy ông Obama ổng ăn một không nhìn rõ đĩa hay tô. Thì ta mới khởi một cái ý nghĩ thông cảm. Mặc dù bả mắng mình xối xả nhưng mình bình tĩnh, mình khởi ý nghĩ thông cảm. Thứ nhất là con người ta mưu sinh vất vả cứ mong là bán được từng tô từng tô hay đĩa gì đó, à bán được từng tô từng tô. Rồi cái thứ hai là cái bản chất con người vốn là là tham.
[9:29]Thêm được một chút tiền vẫn là tốt. Rồi bản chất con người là sân, dữ, đụng tới cái quyền lợi của mình là là nổi đóa lên, nổi sân si lên. Đây là những cái bản chất hết sức là căn bản của một con người. Và vì những cái bản chất căn bản đó, tham sân si đó mà chúng sinh tạo nghiệp. Tạo nghiệp cái gì? Tạo nghiệp bằng cách là bằng cái khẩu nghiệp mà mắng chửi người khác. Nhiều khi nói lỡ lời một câu mà mình đọa làm chó một vài kiếp vậy chứ không phải chơi. Mắng người ta một câu vậy chứ đọa làm chó một hai kiếp là bình thường á. Vì vậy là cái mình nhìn thấy mình thương, mình thấy tội nghiệp. Nói chúng sinh cứ lẩn quẩn trong luân hồi bởi
[10:10]tham, bởi sân, bởi si, bởi những cái quyền lợi, bởi những từng đồng nhỏ nhặt mà cứ ghét nhau, cứ xúc phạm nhau thật là đáng thương. Cầu nguyện cho ơn Phật gia hộ cho những chúng sinh này biết được đạo lý để tắt được cái sự mà tham sân si, mà biết tu hành hơn. Rồi để mà có phúc hơn chứ không phải vất vả mà như thế này. Rồi nói rồi thôi mình cũng mỉm cười, xin lỗi rồi bỏ đi, không có chuyện gì. Nhưng mà lúc đó tâm của mình nó cao thượng lên một bậc cao hơn. Cao hơn là cứ nghĩ coi cái lời nói bà này như gió thoảng để mình khỏi giận bả, thì cái này cũng chỉ là bảo vệ mình thôi, chứ chưa có khởi cái lòng từ bi.
[10:49]Còn cái ý nghĩ thứ hai nó dài dòng hơn nhưng mà nó khởi được cái tâm từ bi, nó nhìn vấn đề sâu xa hơn. Nên á tùy mỗi người, tùy cái đạo lý, tùy bản chất của chúng ta, tùy sự tu hành bao lâu nay mà những cái tác ý ta khởi lên nó khác nhau là như vậy. Mà ở đây đó, ta vừa nói nó là một sự sáng tạo. Ta sáng tạo ra những ý nghĩ để vẽ nên tâm hồn của mình. Mỗi một ý nghĩ như một nét cọ vậy. Mà nó đẹp hay không thì nó làm cho bức tranh của tâm hồn của ta cũng đẹp lên hay không? Hôm nay là ta nói về cái bài Như Lý Tác Ý này, đây là một bài rất là quan trọng, cái sự tu hành căn bản trong trong đạo Phật.
[11:32]Thường á, ta mới đến với đạo, nhất là đạo Phật, ta thường hay nghe những đạo lý cao siêu như là một cái sự mời gọi hấp dẫn. Ví dụ cái người mà tu thiền á, đến cái là nghe hứa hẹn là tu phải kiến tánh thành Phật cho nhanh, tức là kiến tánh ngộ đạo cái giống như mình thành Phật. Còn một cái tông phái khác thì hứa hẹn là ta chết ta vãng sinh về cõi Phật cực kỳ vinh quang, đẹp đẽ, hạnh phúc. Tức là ta đến với cái ta vừa mới chập chững đến với đạo mà đã nghe về một cái hứa hẹn về một kết quả cao siêu nên hầu hết tất cả chúng ta trong cái sự tu hành của mình đều bị mất căn bản. Mất căn bản là sao? Đầu óc nghĩ chuyện cao siêu mà cái bước đi đầu tiên là bước sai, không có.
[12:30]Đó là lý do mà ta tu theo đạo Phật lâu ngày không có kết quả, đạo đức không tăng trưởng, công đức không tăng trưởng, mà sống thì kỳ kỳ lạ lạ giữa cuộc đời không giống ai vì cái căn bản tu tập nó không vững. Nên Đức Phật cũng vậy, ngay khi Đức Phật đắc đạo, rồi cái bài pháp đầu tiên của ngài ngài dạy cho năm anh em Kiều Trần Như là bài Tứ Diệu Đế. Nhưng cái bài Tứ Diệu Đế đó là bài đỉnh cao, một bài pháp đầu tiên nhưng lại là một bài đỉnh cao của đạo Phật. Sau này chỉ những con người căn cơ thuần thục, Đức Phật mới giảng cho nghe Tứ Diệu Đế, còn bình thường Đức Phật giảng những giáo lý khác thấp hơn.
[13:19]Nên vì vậy mà ta nghe cái bài pháp đầu tiên của Phật giống như mình mới đến chùa cái mình nghe hứa hẹn một kết quả rất cao, mình bỏ mất những cái bước đi đầu tiên thì ta mất căn bản tu tập. Nên vì vậy là cái việc mà tu từ cái ý nghĩ ban đầu của mình là cái điều rất là quan trọng. Tác ý tạo lại những cái ý nghĩ cho tâm hồn mình từ từ cái đạo đức căn bản trở lại là điều rất là quan trọng. Vì vậy là cái bài mà Như Lý Tác Ý, Đức Phật cứ dạy suốt cuộc đời: "Này các Tỳ-kheo, hãy yên lặng lắng nghe, như lý tác ý, Như Lai sẽ tuyên thuyết." Cái bài à cái cái lời đó Đức Phật dạy trong suốt cái cuộc đời của mình.
[14:09]Hôm nay chúng ta ngồi nghe một chút để biết như vậy. Vì thường là khi ta gặp việc, ta đều khởi lên cái suy nghĩ. Không gặp việc thì ý nghĩ nó tự nó chạy, tự nó khởi lên mà ta gọi là vọng tưởng. Vọng tưởng cứ miên man miên man hết ý nghĩ này tới ý nghĩ kia mà vô tình cái ý nghĩ miên man đó, nếu nó là ý nghĩ tốt cái ta có được một chút phước. Lỡ nó miên man miên man nó nghĩ bậy, thì tạo ra một đống tội trong tâm mà mình không hay. Vậy bây giờ ta hỏi là: "Vậy cái ý nghĩ đó có phước có tội thế nào?" Đây là điều rất là bất ngờ là cái ý nghĩ bí mật trong đầu ta, không ngờ tạo tội tạo phước rất lớn. Chứ không phải là nói:
[14:59]"Ủa, tôi mới nghĩ trong đầu tôi chưa chửi mắng ai, tôi chưa đánh giết ai, làm sao mà thành tội?" Không. Dù là ý nghĩ bí mật trong đầu vẫn tạo thành phước, vẫn tạo thành tội. Đây là điều rất là lạ, chính thầy thầy cũng không biết điều này. Tức là sau rất nhiều năm tu hành rồi thầy mới ngộ ra được điều này là không ngờ những ý nghĩ thầm kín bí mật của mình cũng tạo thành phước, tạo thành tội. Chứ không phải là đợi nói ra cho người khác nghe, không phải đợi là mình tác động vào người khác mới thành tội thành phúc, chỉ ý nghĩ thôi đã thành tội thành phúc rất là lớn. Ví dụ như có cái nhà đó vậy, có thằng bé con bất ngờ nó phát bệnh tâm thần.
[15:44]Mới đem đi chữa bệnh, rồi mới đến tâm sự với thầy, mới nói: "Dạ, thằng cháu con rất là ngoan, nó rất là chăm học. Mà không hiểu sao cái đang học nửa chừng năm đại học thứ hai cái nó phát bệnh tâm thần, bây giờ không học được nữa, người cứ ngây ngây dại dại. Rất là khổ sở cho cả nhà, mà nhà thì có độc đinh là thằng con trai đó. Rồi không ai dám cưới nó mà đẻ con cháu tiếp để cháu mà nối dõi tông đường, rồi chúng sinh khổ sở đủ thứ chuyện là vậy." Thì thầy nhìn thằng bé thì thầy thấy nó không tạo tội gì cả. Cả đời nó cũng chẳng mắng chửi ai, cả đời nó cũng chẳng
[16:28]xúc phạm hay là giết hại gì ai, mà tự nhiên mắc quả báo điên. Thì cuối cùng phát hiện ra là sự thực là tuy nó không mắng chửi ai, tuy nó không có đánh giết gì ai nhưng trong đầu nghĩ bậy. Trong đầu nó thầm thầm nghĩ bậy mà cái đó ai biết đâu, đâu ai thấy đâu mà nói. Cứ thấy nó hiền lành, nó chả bao giờ hại gì ai, nói nặng gì ai, nhưng mà nó âm thầm nó nghĩ bậy ở trong đầu. Trong đầu nó nghĩ cái gì? Ví dụ như thấy mẹ nó đi Phật lễ đi chùa lễ Phật thì nó ngồi nó nghĩ: "Mẹ giờ này mê tín, có cái tượng xi măng mà lạy hoài. Phật có thiệt hay không thì cũng như mình có gì đâu." Tức là trong đầu nó có cái xúc phạm với Phật,
[17:12]nó nghĩ xấu về Phật, nhưng mà nó cũng chẳng nói ra mít lòng bố mẹ làm chi, nhưng trong đầu nó cứ nghĩ những điều xúc phạm thần thánh như vậy. Đến khi mà nó chín muồi rồi là tự trong tâm nó khởi ra cái sự điên loạn, cũng không ai biết gì cả. Tức là khi nó nghĩ xấu nghĩ bậy thì không ai hay, tới khi nó phát điên cũng chẳng ai ngờ. Đó, ta hay bị điều này lắm. Rồi ví dụ như bây giờ cái người ta lớn tuổi thì theo cái quy luật là lớn tuổi thì bộ não ta bị suy thoái. Bị suy thoái thì nó bị hay quên, đúng không ạ? Lẫn, hay quên, rồi có khi bị tai biến, rồi có khi bị run tay run chân. Những dấu hiệu đó đều là não suy thoái.
[17:57]Và tuổi già thì não phải suy thoái, nhưng không. Cái sự suy thoái của bộ não đều có liên quan tới những ý nghĩ của ta trong suốt cuộc đời này. Nếu trong suốt cuộc đời này, ta giữ cho tâm ta ở trong những ý nghĩ tốt thì thầy bảo đảm não không suy thoái cho tới khi chết. Tới khi chết vẫn sáng suốt mà chết, nếu chúng ta giữ được ý nghĩ tốt trong suốt cuộc đời của mình. Thầy bảo đảm điều này.
[18:33]Những ý nghĩ tốt nó là một cái chất liệu, là một loại thuốc bổ nó bảo vệ bộ não của ta.
[18:43]Nó không nó ngăn cản cái tuổi tác đánh phá cái tế bào não của ta.
[18:52]Còn nếu ta không có ý nghĩ tốt thì cái thời gian đánh phá vào bộ não ta sẽ bị suy thoái. Mà nếu có ý nghĩ bậy thì khỏi đợi thời gian, khỏi đợi tuổi tác, đánh vỡ ta liền, trong một vài năm hư bộ não liền. Còn nếu ta thường sáng tạo ra được những ý nghĩ tốt trong cuộc đời này thì những ý nghĩ đó sẽ bảo vệ bộ não của ta cho tới khi chết. Chết rồi vẫn sáng suốt, bỏ cái thân này rồi thì cái linh hồn của ta, thần thức của ta cực kỳ sáng suốt, hiểu hết mọi điều và sinh về cõi lành. Đó là cái nhân quả. Nên vì vậy chỉ là những ý nghĩ nhưng mà thành tội thành phúc rất rõ, chứ không đợi là ta phải nói cho người nghe
[19:47]hay là làm điều gì tác động với cuộc đời của người khác. Nói ví dụ như một người lạc vào hoang đảo rồi người này biết tu tập thì nói trong việc tu thì phải phải làm phúc mới có phúc mà tu. Nhưng mà nếu ở hoang đảo thì lấy gì mà làm phúc? Ở hoang đảo thì không có một người nào để mình nói đạo lý cho họ nghe, cũng không có một người nào để mình yêu thương giúp đỡ tử tế, chỉ một mình mình thôi thì mình tạo phước bằng cách gì? Tạo phước bằng cách gì? Ý. Ý nghĩ. Chính bằng cái như lý tác ý. Dù không có ai bên cạnh, ta cứ ngồi lặng lẽ trên hoang đảo đó mà khởi tâm từ bi yêu thương tất cả chúng sinh thì phước
[20:33]cũng bắt đầu xuất hiện bao quanh cuộc đời ta. Cũng ngồi đó mà khởi cái tâm tôn kính chư Phật tuyệt đối thì bắt đầu phước xuất hiện. Phước bảo vệ bao quanh cuộc đời ta và người đó cũng có thể tu chứng đạo luôn chứ không phải là không, vì có cái phước từ ý nghĩ. Nên cái ý nghĩ rất là quan trọng. Và trong suốt cuộc đời của ta, nhất là những lúc ta kiêu ngạo, những lúc tuổi vừa mới lớn ta hăng hái, nhiệt tình, rồi ta cũng dễ bị kích động bởi những trò vui của bạn bè rủ rê thì hầu hết mọi người đi qua cái giai đoạn tuổi trẻ đó đó khởi rất nhiều ý nghĩ bậy bạ.
[21:22]Đó là cái tuổi mà ta phải cống hiến, phải dựng xây, phải hi sinh, phải tạo phúc, phải gánh vác, nhưng cũng chính cái giai đoạn đó là giai đoạn nguy hiểm trong cuộc đời vì ta hay bị bạn bè rủ rê những ý nghĩ mới, những quan niệm mới và vùng vẫy bướng bỉnh thoát ra khỏi sự kiểm soát của bố mẹ. Giai đoạn đó thường ta bị ý nghĩ bậy rất nhiều. Còn cái người thanh niên mà giữ được cái cái tâm mình không bao giờ nghĩ bậy thì phải nói là người này thiện căn tu tập rất là lớn. Còn đa phần ta bị nghĩ bậy ở cái khoảng tuổi thanh niên. Lúc đó cái cái sự trưởng thành về giới tính nó sôi sục. Lúc đó là cái trưởng thành về giới tính nó kích
[22:11]động chúng ta về tình yêu và tình dục. Rồi cộng thêm cái sự nhiệt thành bướng bỉnh hăng hái khai mở mới mẻ của tuổi trẻ nên đa phần ta hay bị nghĩ bậy cái khoảng đó. Và đến lúc lớn tuổi trung niên chút xíu, ta bắt đầu lãnh cái quả báo. Đời ta sẽ khốn khổ gãy đổ ở cái tuổi trung niên vì cái giai đoạn tuổi trẻ nghĩ bậy. Nên nếu có gia đình nào mà dạy con kỹ, khiến cho trẻ bước vào cái tuổi thanh niên mà vẫn giữ tâm hồn mình cho thật kỹ lưỡng, không cho những ý nghĩ bậy khởi lên thì đứa trẻ này nó sẽ sống tốt đẹp thành công cho tới tuổi già luôn. Nguy hiểm nhất vẫn là cái tuổi thanh niên. Còn qua khỏi cái tuổi thanh niên rồi, ta giáp mặt với nhiều sự thất
[22:57]bại rồi, lúc đó cái hào khí của tuổi trẻ lắng lại, ta chững chạc lại, điềm đạm lại, biết cẩn thận lại thì ta bớt cái ý nghĩ bậy. Lúc đó bớt ý nghĩ bậy. Nhưng mà đã muộn mất rồi vì đã đi qua một thời tuổi trẻ sôi sục, nông nổi. Đấy! Nên bây giờ vậy, cái người lớn tuổi nghe cái bài như lý tác ý này thì dễ tu vì mình đã đi qua cuộc đời này nhiều thăng trầm giông bão là hết sức là cẩn thận. Nhưng mà người tuổi trẻ nào hôm nay mà nghe được cái bài này mà biết cẩn thận nhìn lại mình thì là một cái phúc rất là phúc rất là lớn để mình tránh được những cái quả báo mà ở cái tuổi trung niên, ở cái tuổi lão niên, làm cho cái tâm hồn mình được tỉnh
[23:48]táo sáng suốt mà đỡ cái thất bại, đỡ đau khổ về sau. Như vậy, ở đây vậy cái như lý tác ý này là ta nói lại nữa là: Thứ nhất, như lý là phải theo đúng đạo lý. Vậy ta phải học đạo lý của Phật cái đã. Thứ hai, tác ý là tạo ra những ý nghĩ. Ta sáng tạo ra những ý nghĩ mà phù hợp với đạo lý của Phật dạy. Vào lúc nào? Vào trong những hoàn cảnh của cuộc sống này. Mỗi khi có chuyện gì xảy ra với chúng ta thì chúng ta tạo ra một ý nghĩ phù hợp.
[24:30]Ví dụ như bây giờ có cái ừ có một người đang làm việc thì cái sếp mới điều chuyển qua một công việc khác. Thì cái nơi cái công việc mới này vất vả hơn nhưng mà lương thì không cao hơn. Thì lúc đó chúng ta nghĩ gì?
[24:51]Giận bỏ đi thì mình mất việc.
[24:56]Ở lại thì mất lòng sếp, mình đòi giữ lại vị trí cũ mình không tuân lệnh sếp. Mà nếu đi qua bển thì vất vả mà lương thì không cao hơn. Mình bị giằng co bởi những điều đó. Thì lúc này là lúc mà ta như lý tác ý, suy nghĩ tạo ra một ý nghĩ theo lời Phật dạy. Thì lúc đó ta mới nhớ có cái ông thầy ròm ròm xấu xấu, ổng nói mình là sao? Nói rằng khi làm việc là gì? Tìm cái công việc mà ta phụng sự được nhiều nhất cho đời. Còn cái lương để cho nhân quả nó tính. Ta đừng thèm tính cái lương của mình. Còn cái ta tính được là ta chọn cái công việc mà ta phụng sự nhiều hơn. Thì nay đúng như vậy, đúng như vậy là bỗng nhiên sếp điều chuyển
[25:48]về một nơi vất vả hơn, vậy ta có cơ hội phụng sự đời nhiều hơn. Còn lương nó không tăng là chỉ bởi vì nhân quả ta vẫn còn ít nên họ không nghĩ tới chuyện tăng lương cho ta. Thì ta thuận theo nhân quả mà mà sống, miễn cống hiến được cho đời là vui. Nhờ khởi lên một ý nghĩ như vậy cái thôi ta an vui, ta chấp nhận, không cự nự không gì hết. Ông sếp thấy mình cũng ngoan, ổng cũng thương thêm một chút. Một tháng sau ổng mới sực nhớ: "Ủa, anh quên tăng lương cho em." Thì như vậy là nhân quả đã đủ. Chứ ta không đòi hỏi. Đó là đó như lý tác ý là như vậy. Khi gặp việc ta khởi lên một ý nghĩ mà cái ý nghĩ đó nó đúng với đạo lý. Thế là sao?
[26:33]Lòng ta ta thanh tịnh, thanh thản. Mọi việc chung quanh ta bỗng nhiên nó trở nên tốt đẹp hơn. Cái nghĩ đó, đó là cái như lý tác ý. Ta hiểu chưa ạ? Hiểu rồi phải không? Ờ.
[26:55]Ví dụ thế này.
[27:02]Ta thấy một có cái lễ hội tổ chức chọi trâu. Ừ cho mấy con trâu đem vào nó đánh nó húc nhau. Húc rồi con thắng thì cũng là máu me tùm lum, còn con thua thì cũng nằm gục cũng gần chết, đổ ráng la hét.
[27:21]Rồi sau khi thắng xong hết rồi, người ta đem cả hai con trâu ra người ta giết, người ta bán thịt luôn. Mình nghĩ gì? Hả? Ta nghĩ gì? Giờ ta đây là có những ý nghĩ đây. Thầy kể ra một số ý nghĩ rồi mỗi người chọn coi mình thích cái ý nào thì mình đánh dấu vào cái ý đó nha. Rồi. Ý nghĩ thứ nhất: Không biết chọi trâu này họ có tổ chức cá độ không để mình chọn một con mà cá độ?
[27:55]Có ai chọn ý nghĩ này không ạ? Không à? À, hay ha, giỏi nha. Coi chừng có người chọn thầm rồi đó chứ không phải. Ý nghĩ thứ hai:
[28:07]Mấy con trâu mà nó khỏe mạnh mà đem ra chọi như vậy đó, con người nó thịt của nó đầy năng lực. Phải mình mua được một cân về ăn chắc khỏe mạnh lắm. Ý nghĩ thứ hai. Có ai nghĩ này không ạ? Có, có người mới nghĩ: "Có." Có hay không ạ? À, không không, nãy thầy nghe ai nói: "Có." là hết hồn chứ. Rồi. Rồi, đó là ý nghĩ thứ hai. Ý nghĩ thứ ba là:
[28:38]Ủa, ai mà tổ chức cái trò chơi mà nó dã man thế này? Cái văn hóa này có phải là một văn hóa đẹp hay không? Văn hóa này nó có đem đến giáo dục cho cộng đồng hay không? Hay cái loại văn hóa này nó làm tăng thêm cái sự hung dữ của lớp trẻ, của cộng đồng, của con người, của xã hội? Cầu mong sao đừng có những loại lễ hội kiểu này nó xảy ra nữa. Nó chỉ làm hung dữ thêm cái tính khí của mọi người. Ai nghĩ ý nghĩ này, ai có ý nghĩ này? Giỏi. Vậy đó là cái đánh dấu cái thứ ba rồi. Rồi cái ý nghĩ thứ tư là mình á nghĩ về nhân quả. Hai con trâu này đời xưa nó bị nghiệp gì mà bây giờ nó biến thành trâu chọi thế này?
[29:28]Mình suy luận cái nhân quả. À. Rồi nói: "À, thì ra hai con trâu mà ngày nay nó làm trâu chọi, kiếp trước nó cũng chính là mấy cái ông mà làm trong ban tổ chức chọi chọi trâu đây chứ chẳng ai."
[29:44]Thì mấy ông mà đứng la la hét hét đó đó, mấy ông đó mai kiếp sau cũng chui vô đây làm vậy, lấy đầu mà húc nhau cho tới chết vậy thôi, nhân quả. Và đó là cái ý nghĩ thứ tư về về nhân quả. Và ý nghĩ thứ năm ta nghĩ lại, ta nghĩ ra là
[30:02]ta ước mong nha, cái giáo lý của đạo Phật, giáo lý về tình yêu thương, về sự từ bi, về sự không giết hại, không hơn thua được bao phủ hết cái thế giới này, để cho chúng sinh muôn loài được sống yêu thương, hòa bình bên nhau. Thôi lỡ rồi, tôi cầu nguyện Tam Bảo gia hộ cho hai cái con trâu này. Tại mình cũng không can thiệp gì được. Gia hộ cho hai con trâu này dứt cái nghiệp sát sinh trong tâm mình nha. Cầu mong cho nó biết được Phật Pháp, nó tu hành nó chuyển nghiệp và cũng cầu mong cho mấy cái ông mà chọi trâu á, tổ chức chọi trâu này nọ biết Phật Pháp, biết nhân quả để đừng có tự kéo cuộc đời mình vào cái nghiệp đấu đá hơn thua kiểu này.
[30:49]Rồi kiếp sau lại vào chuồng để mà chọi nhau nữa. Rồi thôi ta niệm Phật rồi ta quay đi. Có ai khởi ý nghĩ này được không? Đó, khi gặp một việc, ta khởi ý nghĩ lên và ta nhớ đây là một sự sáng tạo, sự sáng tạo của đạo lý và của nghệ thuật. Tạo ra một ý nghĩ trong đầu mình là một nghệ thuật, vì nghệ thuật là sáng tạo mà. Nghệ thuật là sáng tạo, cho nên cái người nhạc sĩ họ tạo nên một bản nhạc, người họa sĩ họ vẽ nên một bức tranh, nhà điêu khắc họ tạc nên một bức tượng, người kiến trúc sư thì tạo ra một căn nhà. Ta chính là những người nghệ sĩ cho chính mình, ta tạo nên tâm hồn của mình bằng những gì?
[31:39]Bằng những bằng những ý nghĩ, nhớ như vậy. Thì trước đây ta dại khờ, ta vô minh, ta cứ để cho tâm mình muốn nghĩ gì thì nghĩ. Không ngờ cái bản chất xấu từ vô lượng kiếp nó đã khởi lên nhiều cái ý nghĩ xấu làm đen đúa, xấu xí bức tranh tâm hồn của của ta. Ngày hôm nay ta theo Phật rồi, ta biết được đạo lý rồi, vô số những đạo lý quý giá từ nơi lời Phật dạy đã ta đã đem vào để trang bị cho mình.
[32:20]Thì bây giờ bắt đầu bước vào cuộc sống, bước vào vô số những tình huống có thật, ta khôn ngoan mà sáng tạo nên những ý nghĩ để vẽ lại bức tranh tâm hồn của mình. Và khi mà ta vẽ lại bức tranh tâm hồn của mình tuyệt đẹp rồi, thì chuyện gì xảy ra?
[32:48]Khi ta đã bắt đầu vẽ được cái bức tranh tâm hồn của mình rất đẹp rồi, thì chuyện gì xảy ra kế theo?
[33:02]Đây, cái câu trả lời là: Bắt đầu gương mặt ta đẹp ra. Nhớ, tâm ta đẹp thì mặt ta sẽ đẹp theo, như vậy.
[33:14]Không cần đi thẩm mỹ viện Cát Tường.
[33:25]Mà không tốn tiền nữa, nha, không tốn tiền. Cứ mà bây giờ ta cứ ngồi lặng lẽ như vậy, cái ai lại hỏi ta nói: "Ủa, chị làm gì mà sao cứ ngồi im vậy?" Nói: "Dạ, tôi đang làm thẩm mỹ." Nói: "Làm thẩm mỹ là sao?" Nói: "Tôi đang sửa lại cái mặt của mình." Nói: "Tôi thấy đâu thấy chị làm gì đâu?" Nói: "Không, tôi sửa ý nghĩ của tôi trước và nghe nói rằng hễ mà ý nghĩ tôi, tâm tôi đẹp thì mặt tôi sẽ đẹp. Cho nên thấy tôi không làm gì, chứ sự thực tôi đang làm thẩm mỹ gương mặt của mình." Nhớ nha, nhớ từ đây về trả lời người ta.
[34:00]Rồi bây giờ vậy, ví dụ như mình làm được một bài thơ hay, đúng vần, đúng luật mà ý tứ thì cảm động, sâu sắc. Cái người ta khen, người ta nói: "Thiệt á, anh đúng là thi thơ,
[34:22]làm thơ hay quá, bài thơ này là một tuyệt tác mà nếu mà Nguyễn Du có sống dậy cũng phải chắp tay bái phục." Nói thì mình nghĩ gì? Mình tác ý gì trong đầu mình lúc đó?
[34:43]Mình tác ý gì? Đây là ý nghĩ, bây giờ thầy kể ra vài cái ý nghĩ, chúng ta đánh dấu chọn nha, cái ý nghĩ nào thích hợp với mình. Ý nghĩ thứ nhất: Cái thằng này nó sáng suốt thiệt, nó biết nhìn ra một cái nhân tài của cuộc đời này là mình, thằng này hay thiệt. Đó là ý nghĩ thứ nhất, mình khen trong lòng mình khen lại nó, miệng mình cám ơn, cám ơn, nhưng trong đầu khen: Thằng này đúng là có con mắt tinh đời, biết nhìn ra một cái nhân tài lỗi lạc vừa mới xuất hiện giữa đời này, hay thật. Đó là ý nghĩ thứ nhất, ai chọn ý nghĩ này?
[35:21]Mình khen nó tức là mình khen ai? Khen mình chứ khen ai, phải không? Đó đó đó là đó là một cái sự kiêu ngạo, vậy thôi. Còn bây giờ ý nghĩ thứ hai, ý nghĩ thế này, ý nghĩ thứ hai: Hình như thằng này nó tính mượn tiền mình hay sao thì phải?
[35:41]Nghĩ nó tính mượn tiền mình nó mới khen cái này, tức là mặc dầu mình cũng có thể thấy bài thơ mình hay, thì ai làm thơ mà chả thấy thơ mình hay, phải không ạ? Trên cuộc đời này ai làm thơ cũng tự thấy thơ mình hay hết, chỉ có thiên hạ mới chê thơ mình dở thôi, chứ mình phải thấy thơ mình hay, đúng không ạ? Đúng như vậy. Cả cái thế giới này không ai thấy mình đẹp, nhưng mình nhìn gương đều thấy mình đẹp, đó là cái tâm lý bình thường. Cho nên, khi mình thơ mình hay đó là điều quá hiển nhiên, không cần mày khen. Nhưng mày khen tao đến mức độ này chắc là mày tính mượn tiền tao. Đó là ý nghĩ thứ hai, ai chọn ý nghĩ này? Không.
[36:19]Trong ý nghĩ này nó có cái gì? Nó có cái đốt chát nha, có cái có cái đời gọi là lõi đời đó, hơn thua mà thủ thuật thủ đoạn ngại. Đó cái ý nghĩ thứ hai này mình có chọn không? Không. Bây giờ đây là ý nghĩ thứ ba, ý nghĩ thứ ba. Ý nghĩ thứ ba thì nghĩ thế này: Chả biết cái thằng bạn này nó có thật lòng hay không, nhưng mà nó khen quá thì mình làm thơ cũng cố gắng làm cho hay để mà tặng đời, nói một vài điều trong cuộc đời nó cũng hay. Ví dụ như nói là là:
[36:59]Phía trước nhà ai mất vỉa hè, sau này con cháu chắc lơ xe. Ví dụ vậy, biết biết lơ xe.
[37:11]Phúc phần tổn giảm mà không biết, thôi hãy cùng nhau dọn vỉa hè. Ví dụ vậy. Ví dụ như mình làm bài thơ như vậy thì mình cũng thấy hay lắm, tuyệt tác chứ không phải không. Nhưng mà nó khen quá đi, nó khen quá làm cho mình cũng ngại, cái tâm lý ngại là cái tâm lý tốt đầu tiên. Thì mình nói: "Thôi, chắc nó bạn mình thì nó cũng quý mình thì nó khen hơi quá lời. Mặc dù mình cố gắng nhưng mà thơ mà có chữ lơ xe gì ở trỏng rồi, nghe nó kỳ kỳ chứ cũng không hay lắm. Thôi cám ơn nó, nhưng mà chắc mình không phải hay như vậy." Vậy thôi, tác ý này khiêm hạ lại, biết ơn cái người khen nhưng mà không dám nhận hay về mình và càng không bao giờ dám
[37:56]so sánh với những bậc đại thi hào của quốc gia ta. Như vậy, cứ chỉnh lại nói: "Thôi, anh đừng nói như vậy mà tổn phước cả hai ta." Mình dám xúc phạm tới những bậc thi hào lớn của quốc gia thì mình tổn phước dữ lắm, thôi ta đừng nói như vậy. Cẩn thận, đó là mình nghĩ như vậy là cái tâm lý gì? Khiêm hạ mà mà chín chắn. Thì cái người trước cái lời khen mà giữ được lòng mình để không bị kiêu mạn, tác ý những cái ý nghĩ hợp lý để cho không bị kiêu mạn thì ta giữ được cái phúc của mình rất là lớn. Nhớ là đối với những bậc thánh nhân, những bậc thi hào, những vĩ nhân trên cuộc đời, ta lúc nào cũng cúi mình xem mình như là là cát bụi trước các vị đó.
[38:48]Lúc nào cũng nghĩ như vậy thì cái phúc của ta giữ được rất là là bền lâu. Còn cái tai hại nhất là ai đem mình ra mà họ so sánh với những vĩ nhân trên cuộc đời thì thực sự là một cái tai hại rất là lớn, làm cho ta vỡ cái đạo đức của mình rất là nhanh.
[39:08]Rồi bây giờ một ví dụ một cái trường hợp khác, cái
[39:18]hàng xóm với nhau. Hàng xóm thì tức là ở gần nhau, gần nhau thì dễ làm sao?
[39:33]Nhiều khi là cái vườn của người này nó lại gần với vườn của người kia, và cái nhà của người này nó lại gần với con mèo của người kia. Miếng thịt trong bếp mình nó cũng gần cái miệng của con chó của nhà người ta. Những cái chuyện mà hàng xóm mà, nó qua lại. Rồi trong lúc mà
[39:57]giận nhau, hay là giận trong nhà mình thôi, mình ném rác, ném cái rác bay qua nhà hàng xóm, ví dụ vậy, thì thế nào nó cũng có những cái điều mà nó không vui. Không vui, ta mới chửi nhau, phải không? Có không? Có. Mà khi chửi như vậy thì ta đều muốn là ta chửi chứng tỏ mình có cái trình độ chửi mắng á nó thuộc loại cao cấp, nên ta không thể thua trong một cuộc chửi. Đánh lộn á thì có thể thua vì cái sức vóc, nhưng mà chửi nó không cần tốn sức nhiều, cho nên ta sẽ trình diễn một buổi chửi mắng đầy ngoạn mục, nha, vậy. Thì chửi là đem hết bao nhiêu những ngôn từ mà ta đã học khắp trong thiên hạ, ta đổ vào đầu đầu nhau, đó.
[40:45]Rồi sau đó cái lần lần cái ta lớn lên, ta đi xa, ví dụ ta đi bộ đội rồi vậy đó, đi vào trong chiến trường, đánh với quân thù, lần lần ta mới hiểu rằng cái kẻ thù cuộc đời ta nó cái thù của ta nó không đơn giản, mà cái người hàng xóm mới là gì? Những cái tuổi thơ yêu thương của ta. Đó, có khi hái nhau một trái me, giành nhau trái khế, mọi cái đều là những cái tình cảm đẹp, rồi sực nhớ lại hồi xưa chỉ vì trái me trái khế mà đem hết bố mẹ nhau ra mà chửi. Ngày hôm nay mình đi về rồi cái mọi việc nó khác. Cái lòng mình nó quang đãng, nó thanh thản và tử tế hơn, về gặp lại hàng xóm. Thì ông hàng xóm ổng không đi bộ đội,
[41:30]ổng ở nhà ổng chiến đấu với hợp tác xã thôi, và có vẻ ổng khá giả lên. Ổng gặp mình là hậm hực, ổng chửi lại, ổng nhắc lại chuyện xưa: "Mày lôi bố tao ra tao chửi, phải không, bây giờ mày đi bộ đội về, bắt đầu tao lôi ông nội mày ra tao chửi lại." Thì tiếp tục gây chiến trở lại. Nhưng mà hôm nay mình đã đi chùa Tương Mai rồi, nha, mình biết đạo lý của Phật rồi. Thì khi mà bắt đầu nó liếc ngang liếc xéo, ném chén ném đũa mà nói những câu xúc phạm thì lòng mình nghĩ gì? Lòng mình nghĩ gì? Mình khởi lên ý nghĩ gì? Mình sáng tạo ra ý nghĩ gì trong trường hợp này?
[42:11]Đây, ý nghĩ thứ nhất là: "Bây giờ tao có sức khỏe rồi, phải không? Mày chửi bằng mồm thôi, thì tao nói bằng tay chân coi thằng nào thắng, cho mày ngậm miệng lại, biết thế nào là lễ độ." Đó là ý nghĩ thứ nhất, ai chọn ý nghĩ này? Có không? Có. Bây giờ thì ngồi thì nói không, mai mốt ai chửi cho một câu là khởi đúng ý nghĩ này lên đấy, nha, đừng có tưởng mà ngon. Đó, hôm nay ngồi trước Phật nè, trước huynh đệ thì hiền lành lắm nè: "Không bao giờ con nghĩ thế", nha. Mai mốt mà đi ra không có ai mà ai chửi cho một câu là biết ngay, biết ngay. Đó, đó là ý nghĩ, thôi bây giờ coi như là ta cứ tạm thời diệt, nha, là bỏ ý nghĩ này.
[42:58]Rồi ý nghĩ thứ hai khởi lên: "Trời ơi, tội nghiệp nó ghê, bao nhiêu năm rồi nó vẫn chưa tỉnh ngộ, nó vẫn chưa trưởng thành, à nó vẫn ôm cái hiềm hận từ cái thời bé mà chửi mắng gây lộn với nhau, mà ngày hôm nay nó có vợ, có con đùm đề ra rồi mà bây giờ nó vẫn còn sống với cái tâm của hồi trẻ thơ, thằng này thật là tội nghiệp." Ý nghĩ này được không, duyệt không? Được không? Rồi, tốt, vậy.
[43:25]Ý nghĩ thứ ba, thì nghĩ thế này:
[43:30]"Công nhận thấy thương thằng này thật, bao nhiêu năm nó vẫn ngây thơ như thế. Thôi, kệ nó, mình sẽ sang làm hòa." Tức là hồi nhỏ thì hai thằng đều chửi nhau cả, thằng nào cũng có lỗi, nhưng bây giờ mình sẽ nhận lỗi, à lỗi của một mình mình thôi, để vì để cho cái tuổi thơ nó mang theo cái tuổi thơ suốt cuộc đời mình nó sẽ là đẹp mãi mãi, chứ vì gây lộn mà tới giờ nó vẫn còn chửi mình, bao nhiêu năm vẫn còn chửi mình xấu. Thế là lúc mà đứng trước nhà ổng cứ chửi chửi, cái mình lục đâu trong cái cái cái cái túi của mình ra một cái gói bánh gì sang, thì nói: "Thôi chào anh nha, em cũng đi xa về, đi bộ đội rồi về
[44:11]hoặc là đi ghé chùa về, có chút bánh này gửi anh." Anh kia cũng ngượng ngượng, nói: "Em cũng xin lỗi, hồi nhỏ em bé em cũng bé dại quá, rồi em cũng có lỡ lời, rồi bây giờ đi xa mới thấy trên đời này không có ai dễ thương bằng anh, nhớ anh mãi." Thôi, giảng hòa, cứ vậy, thế là cái nghiệp của ta thời xưa được giải, tình cảm hàng xóm được vun đắp lại. Rồi biết đâu, mấy bữa ổng cảm tình với mình cái mình qua tặng cho ổng một bộ cuốn tranh Nhân Quả, nha, vậy còn tuyệt vời hơn. Đó, cái ý nghĩ thứ ba là mình nghĩ như vậy, ai chọn ý nghĩ thứ ba này? Đó, thấy không? Nhưng mà dễ không? Không dễ, bởi vì khi mà mình bị xúc phạm,
[44:53]bị chửi mắng á thì cái bản năng của sự hung dữ nó khởi lên. Mà cái người nào trong lúc đó vẫn yêu thương, vẫn bình tĩnh, khởi lên những cái ý nghĩ tốt đẹp, cũng không phải dễ đâu nha, phải đi chùa Tương Mai nghe Pháp, tu tập nhiều năm lắm mới được như vậy. Cho nên hôm nay ví dụ thầy kể ra vài ý nghĩ ta ngồi bình tĩnh ta duyệt nha, ta chọn thì ai cũng chọn những ý nghĩ rất là tốt đẹp, nhưng vì ta đang gì? Đang bình tĩnh như thế này. Hồi nãy là vô chùa, nãy hình như có ăn bánh mì phải không con? Có không? Bụng mình đã no, nha, Pháp thì được nghe, cho nên lòng mình rất là thơ thới và dễ có những ý nghĩ tốt đẹp,
[45:35]nhưng lúc mà đang bụng đói mà bị ai chửi nữa thì biết ngay, nha, biết ngay, biết. Nên những ý nghĩ á mà ta khởi lên được là một sự sáng tạo. Mà thầy nói cái sự sáng tạo để tạo ra được những ý nghĩ đẹp trong tâm mình nó không khác gì một nghệ sĩ đâu. Đòi hỏi trí tuệ, thông minh, đạo đức, khéo léo, tinh tế, và phải thông thuộc lời Phật dạy cho mới áp dụng nó được cho từng cái hoàn cảnh nhỏ như vậy, ừm. Ví dụ như là người ta vừa kể mình nghe nói con bé của nhà cái ông đó đó, nó vừa mới bị bắt vì cái tội ăn cắp. Nó ăn cắp thế nào? Nó vào trong siêu thị nó lấy cái món đồ á, nhưng mà vì camera nó quay, cho nên người ta chụp và người ta đã đưa đến công an.
[46:25]Mà vấn đề cũng không lớn, tại món đồ đó cũng không giá trị không bao nhiêu, à nó chỉ là một cái cây bút gì đẹp gì đó, ha. Nhưng mà camera phát hiện bắt đưa lên rồi phạt hành chính gì đó thôi, ta nghĩ nó còn bé người ta cho về. Lúc đó mình nghĩ gì? Mình nghe kể một câu chuyện con bé hàng xóm, mình nghĩ gì?
[46:53]Bây giờ thầy kể ra vài ý nghĩ rồi mỗi người chọn nhé. Ý nghĩ thứ nhất: "Đồ mất dạy, bố mẹ không biết dạy con." Đúng không ạ? Mình dễ bị nghĩ ý nghĩ đầu tiên: "Nhà không có đạo đức, bố mẹ nó phải làm sao mới để con đi ăn cắp." Đúng không ạ? Mình dễ bị ý nghĩ này ghê lắm, mình dễ bị. Mình cũng, nghĩa là người ta có tội rõ rồi, bị bắt tận tay rồi, công an đã xử lý rồi. Thì như vậy phần còn lại của ta là gì? Là chửi mắng và kết tội tiếp. Đó là phần của ta là, nhiệm vụ của ta là như vậy. Cửa hàng đã bắt được, công an đã xử tội, mọi người đã làm xong nhiệm vụ của họ, giờ tới nhiệm vụ của ta là chửi mắng và kết tội tiếp cho đã miệng. Có không?
[47:42]Đa số ta bị như vậy hết, nhớ như vậy nha. Mà đâu có ngờ rằng những ý nghĩ đó nó tạo thành tội cho cuộc đời ta. Và hãy nhớ rằng không kiếp này, một kiếp nào đó ta sẽ ăn cắp.
[48:02]Đó là ý nghĩ thứ nhất á. Ta có thể bị phải không ạ? Rất dễ bị. Bây giờ thầy cho một ý nghĩ thứ hai. Ý nghĩ thứ hai là nghĩ như thế này: "Nó thiếu thốn gì mà phải đi ăn cắp?
[48:19]Mình ngồi ở nhà đó đâu phải là quá nghèo để phải đi ăn cắp một cái viết, cái bút, cái vở như vậy? Nó thiếu thốn gì? Mình thắc mắc mà không kết tội, chỉ thắc mắc thôi. Có không? Có thể có đấy, tức là cái người mà ta không có ác, ta thấy người khác có lỗi, ta không nỡ kết tội, chửi mắng, nhưng mà ta khởi lên ý nghĩ là thắc mắc: "Việc gì phải đi ăn cắp? Ăn cắp là điều xấu xa, nhưng mà tại sao nhà đâu phải là quá nghèo?". Ồ, ta nghĩ như vậy, đó là ý nghĩ thứ hai mà ta hỏi, tự hỏi mà cũng không giải thích được, để đó. Đây cái cái câu này nhiều người ta cũng có thể khởi lên. Giờ cái câu thứ ba, ý nghĩ thứ ba khởi lên trong tâm ta là thế này:
[49:07]là hoặc là gia đình đó coi bề ngoài như vậy nhưng bên trong thiếu thốn thật. Họ chỉ tạo một bề ngoài có vẻ là không có vẻ là nghèo khó, nhưng có thể thật sự bên trong họ rất thiếu thốn. Cho nên cây bút, cây viết đó đứa bé nó thèm khát mà nó không mua nổi, nó phải ăn cắp. Nhìn coi vậy chớ đáng thương. Mình bày tỏ một ý nghĩ về gì? Sự thông cảm, nha, coi vậy chớ đáng thương. Kế nữa là có thể đứa bé này nó bị mắc cái tật ăn cắp, ăn cắp vặt. Vì nhiều người trên đời này có cái bệnh tâm lý mà bên khoa học người ta vẫn phân tích là cái bệnh ăn cắp vặt. Thấy cái gì dễ dễ là tiện tay là cứ lấy bỏ túi mình.
[49:59]Ở đây có ai bị cái cái cái bệnh đó không? Có không? Lạ lắm nha. Sau này cái thầy mới đọc trên báo chí đó, có những người rất giàu, có tiếng tăm mà vẫn thích ăn cắp vặt. Tới chừng chộp bắt được hỏi sao, nói: "Tìm cảm giác lạ". Nhưng không, đây là một loại bệnh tâm lý có thật, là cái bệnh ăn cắp vặt. Giàu có, tiền có dư mua, nhưng mà lén lén không thấy ai nhìn qua nhìn lại, không thấy ai thấy là thò tay bỏ túi liền, mà rất thích về cái đó. Cái bệnh ăn cắp vặt này là do đâu? Cũng do đời trước chửi mắng những người ăn cắp vặt nhiều quá, tới phiên mình bị. Mắc cái bệnh đó tự nhiên không hiểu tại sao, mà đâu phải là nhà nghèo.
[50:43]Cho nên khi ta nghĩ như vậy: hoặc là gia đình đó nghèo khó mà che đậy bao lâu nay, hoặc là đứa bé này mắc cái bệnh ăn cắp vặt, rồi ta không có cái ý nghĩ xấu, ta không có ý nghĩ ghét. Nhớ như vậy, ta không có cái ghét là cái thành công đầu tiên của ta khi nghe một người có tội. Khi ta nghe một người có tội, khi ta nghe một người mắc lỗi mà ta không khởi lên cái tâm ghét là cái thành công lớn đầu tiên trong cuộc đời tu hành của ta. Nhớ giùm thầy điều này.
[51:19]Còn tất cả chúng ta đều theo thói thường là khởi lên cái tâm ghét bỏ cái người mắc lỗi. Tất cả thế gian bị như vậy. Và khi ta khởi tâm ghét cái người mắc lỗi, cái lỗi đó nó nhảy vào cuộc đời ta, nhảy vào dòng nghiệp của ta. Nhớ giùm thầy điều này. Đó là lý do mà một cái tội nó lan lan lan lan ra khắp cả thế giới này là vậy đó. Vì ta nghe ai có lỗi, ta cứ kết tội, ta ghét, và cái lỗi đó rớt vào dòng nghiệp của ta. Ngày nào đó ta cũng sẽ mắc lỗi giống như vậy. Cho nên chỉ cần nói cái mà ghét á nó làm lây lan cái điều tội lỗi giống như con virus mà không có kháng sinh để chữa bệnh được. Hễ ta còn ghét cái người mắc lỗi thì ta biết thế gian này vẫn
[52:11]còn tội lỗi, vì nó lây liền, lập tức nó lây qua tâm ta liền. Còn chỉ khi nào ta nghe cái người mắc lỗi mà ta khởi lên một cái tác ý, chặn đứng cái ghét trong lòng mình, thì con virus của cái lỗi đó không lây vào tâm ta được, không lây vào nghiệp của ta được, sau này ta không phạm cái lỗi đó. Nên vì vậy, ví dụ như thầy vậy, thầy là một người tu hành thì cái thầy sợ nhất vẫn là cái ghét người có lỗi. Từ nhỏ tới lớn cứ sợ nhiêu đó thôi. Nghe kể một câu chuyện về tội lỗi của người khác, thầy lắng nghe một cách rất thanh thản, không để cho tâm mình khởi lên cái cái ghét bỏ người đó. Ta phải tạo một cái tác ý là đừng ghét người có lỗi.
[52:59]Khi mà ta tác ý được cái không ghét người có lỗi thì ta mới bình tĩnh phân tích cái lỗi của họ vì đâu mà có, rồi ta có thể làm được gì để cho ngăn cái cái lỗi của người đó lại. Có một cái câu chuyện mà có lẽ đây là một câu chuyện mà họ sáng tạo ra, nhưng cũng gợi cho tâm cái ý rất là hay, nó tạo thành cái bộ phim ngắn năm phút thôi. Cảnh vào đầu phim là một thằng bé nó ăn cắp cái gói thuốc trong tiệm thuốc tây, rồi bị người ta chộp tới, người ta tát cho mấy bạt tai liền. Thì cái ông mà ổng bán cái cái cái hàng ở gần đó ổng ra ổng ngăn người ta lại. Thằng bé nó nó nó tủi thân nó đứng nó khóc. Rồi ổng mới cầm lấy cái gói thuốc, rồi ổng mới hỏi.
[53:48]Mà nó cứ gằm gằm nó không trả lời, hỏi dỏi nó cũng không trả lời. Thường thường mà hỏi không trả lời người ta cũng dễ sân lắm, dễ bực, nhưng thằng bé nó đứng nó cúi gằm và nó không trả lời câu nào. Hỏi nó: "Tại sao nó ăn cắp gói thuốc này?", nó cứ gằm mặt nó không trả lời. Nhưng mà lòng của ông này ổng cũng độ lượng nên ổng nghĩ là chắc là ở nhà nó có ai đó đang bệnh, nó không ăn cắp cái gì mà chỉ ăn cắp đúng cái gói thuốc này. Nên ổng nghĩ như vậy rồi thôi ổng mới lấy tiền ổng trả cho cái tiệm thuốc, ổng nói coi như ổng mua ổng cho nó. Và ổng lấy thêm một cái chai nước ngọt gì ổng bỏ vào gói đó ổng cho nó.
[54:18]Rồi đâm đầu nó chạy đi mất. Rồi thôi, chuyện nó trôi qua trong quên lãng. 30 năm sau, 30 năm sau thì ông cũng tiếp tục đứng bán hàng, bán hàng như vậy và ông cũng hay tiếp tục bố thí cho những người nghèo, những người không có cơm đến cái cửa hàng của ông xin ăn. Thì với cái người đó thì ông lại gói cho một gói gì cho họ đem đi họ ăn, à còn khách thì ổng bán ổng trả tiền. Nhưng một lần 30 năm sau đang đứng bán vậy, ông bật ngửa ngã ra, ông bị tai biến, rớt xuống té xuống. Thế là đứa con gái mới đem ông vô bệnh viện, không ngờ là cái bệnh nó nặng quá. Phải xử lý gấp rút, giải phẫu xong, và cái số tiền là
[54:58]bán hết cả nhà không đủ thanh toán cái viện phí, bệnh nó nặng quá. Thì khi mà đọc cái viện phí rồi, cái đứa con gái khóc, ngồi bên cái cái cái giường bệnh của ông bố khóc vì không biết tìm đâu ra số tiền để có thể thanh toán viện phí, mà còn phải điều trị tiếp tục nữa với cái chi phí rất là lớn. Thì khi mà đọc cái cái cái hóa đơn đó rồi cái khóc, bỗng nhiên qua ngày hôm sau cái
[55:24]cái nhận được một cái hóa đơn mới là ghi cái số thanh toán là không đồng, không đồng, không đồng. Và câu dưới này: "Đã thanh toán 30 năm trước." 30 năm trước.
[55:38]Thì ra không ngờ cái thằng bé mà nó ăn cắp thuốc á đem về cho mẹ nó đó, sau này nó làm bác sĩ có quyền lực trong cái bệnh viện đó. Và thằng bé không quên cái ngày đó, cái ngày mà ông trả tiền cái gói thuốc để nó không bị mắc cái tội ăn cắp. Và nó ráng nó phấn đấu nó học, không biết sao nó lên làm bác sĩ mà tới cái cái giám đốc hay phó giám đốc cái bệnh viện đó luôn, và nó lấy uy tín hay cái gì đó nó nó quyết định là không thanh không trả tiền phí. Cái câu dưới cuối cùng: "Đã thanh toán 30 năm trước." Một câu chuyện rất là cảm động như vậy. Nên là trước những cái lầm lỗi của mọi người trong cuộc đời,
[56:15]sự thực cái lầm lỗi nào cũng có cái nguyên nhân, đều có cái nguyên nhân. Ta cố gắng tìm cái nguyên nhân của cái lầm lỗi con người, ta tìm cái sự thông cảm, cái sự tha thứ. Ta cố gắng tạo nên những ý nghĩ trong tâm mình về cái sự thông cảm, về cái sự tha thứ, nhưng không phải là dễ dãi, nhưng không phải là thông cảm tha thứ để cho người ta tiếp tục lầm lầm lỗi. Nha, ta không cho phép sự lầm lỗi nhưng ta không ghét người có lỗi. Đây đây là một cái tâm lý hết sức là quân bình, đúng đắn, hợp với đạo lý. Ta không cho phép có sự lầm lỗi, nhưng tâm ta không ghét người mắc lỗi. Ta giữ cái tâm lý này cho kỹ, ta giữ cái tác ý này rất
[57:01]kỹ cho cho tâm hồn mình, cho cuộc đời của mình. Thì và như vậy thì sao? Thì ta đã vẽ nên cái bức tranh tâm hồn mình tuyệt đẹp. Và cái người mà có bức tranh đẹp như vậy, người mà có bức tranh tâm hồn đẹp như vậy thì nhớ rằng cái chỗ đến của ta sau khi chết là ở đâu?
[57:25]Hoặc là ta về cõi Trời. Hai, nếu có trở lại với cõi này thì cũng là một người hết sức là là vinh quang. Phúc phần lớn là như vậy, nha.
[57:42]Rồi ví dụ như nói nói nãy giờ thầy nói là khi gặp tình huống này tình huống kia, ta phải biết tác ý theo với đạo lý, gọi là như lý tác ý. Ta phải biết sáng tạo ra những ý nghĩ trong mỗi tình huống như vậy để mà xây đắp cái tâm hồn mình. Vậy những lúc không có tình huống gì hết thì tác ý điều gì?
[58:10]Không có tình huống gì hết thì tác ý điều gì?
[58:16]Không có tình huống gì hết thì tác ý này: "Xin cho con không tác ý gì hết."
[58:25]Tức là nguyện cố gắng giữ tâm thanh tịnh, đừng suy nghĩ. Vì cái cái suy nghĩ đúng làm cho ta có phúc, suy nghĩ sai làm cho ta có tội. Và những lúc mà ta tránh được cái điều suy nghĩ sai, thường suy nghĩ đúng và tâm ta cần có những lúc mà thanh thản không suy nghĩ gì hết để cho lòng mình thư giãn. Đó và không suy nghĩ gì hết, lòng mình thư giãn là ta đang tiến về một cái đời sống tâm linh mới, nhớ như vậy. Ta nhớ thế này: ta có ba loại ý nghĩ. Một là ý nghĩ vẩn vơ miên man, vô định mà ta gọi là vọng tưởng, tức là ta không cố ý nó cứ tự suy nghĩ. Đó là những ý nghĩ miên man, vô định, vọng tưởng cứ khởi hoài khởi hoài trong tâm mình.
[59:22]Ý nghĩ thứ hai là những ý nghĩ xấu ác mà ta cố ý khởi lên. Ý nghĩ thứ ba là những ý nghĩ tốt đẹp, thiện lành, đúng với đạo lý Phật dạy. Ta có ba loại ý nghĩ đó, đúng không ạ? Ta có ba loại ý nghĩ đó. Nhưng mà ba loại ý nghĩ này đều nằm trong cái cõi giới của gì? Của phàm phu. Còn một cái cõi giới để ta phải bước qua, đó là một cõi giới của một tâm hồn thanh tịnh, không suy nghĩ. Lúc ấy chỉ còn trí tuệ chứ không còn suy nghĩ. Gặp việc là biết, không cần phải tính toán suy luận gì cả. Gặp là biết ngay biết ngay, không phải suy luận. Đó là một cõi giới khác. Và cái cõi giới mà không có suy nghĩ chỉ có trí tuệ thôi, là một có những quy luật
[1:00:16]riêng mà những nhà tâm lý học hiện đại của cuộc đời này chưa bước vào được, chưa phân tích được. Còn cái thế giới của cái sự suy nghĩ, dù là suy nghĩ miên man bất định, suy nghĩ xấu ác hay suy nghĩ thiện lành là nằm trong cái thế giới của phàm phu suy nghĩ, có những quy luật mà những nhà tâm lý học hiện đại đang phân tích. Họ lập ra thành cả cái môn tâm lý học mà giảng dạy khắp thế giới. Và nhiều khi ta bị trục trặc tâm lý, ta đến nhờ những cái nhà tâm lý học đó để mà chữa trị và tốn rất nhiều tiền. Bác sĩ tâm lý lấy tiền nhiều lắm. Còn nếu mà ta biết đi chùa Tương Mai rồi thì không cần nữa. Tâm lý có trục trặc gì cứ lên lễ Phật,
[1:01:08]sám hối, tụng một thời kinh thì mọi trục trặc đều bay, không có sợ. Còn không biết đi chùa tụng kinh lễ Phật thì phải nhờ tư vấn tâm lý rất là phức tạp. Thì những cái tâm lý phức tạp trục trặc đó là nằm trong ba điều: một là những ý nghĩ miên man vọng tưởng, hai là những ý nghĩ xấu ác, ba là những ý nghĩ thiện lành. Còn vượt khỏi cái cõi đó rồi, ta bước vào cái thế giới của cái thế giới không suy nghĩ. Biết mà không suy nghĩ, không cần suy nghĩ, thì đây nó có những quy luật khác hẳn. Quy luật khác hẳn mà những nhà tâm lý học chưa phân tích ra, họ chưa bước tới vào nổi. Cũng giống như trong khoa học vật lý cũng vậy.
[1:01:54]Ví dụ như ta biết rằng là
[1:01:58]tại sao trái táo rớt xuống?
[1:02:04]Vì sao? Tại vì nó nặng, đúng không ạ?
[1:02:12]Mới đầu ta nghĩ cái gì thì cũng rớt xuống, nặng thì phải rớt nhẹ thì bay lên, ta nghĩ. Nhưng mà đến khi Newton thì ổng nói không phải. Bởi vì Trái Đất và trái táo hút nhau, hút nhau nên nó rớt lại. Từ đó ổng tìm ra những cái quy luật về vật lý, về trọng lực, lực hấp dẫn, về phản lực. Ví dụ như ta muốn đi phía trước thì ta phải đạp cái gì đó phía sau, đó là phản lực, nó phải cân bằng. Ta phải đạp cái Trái Đất ra phía sau để ta bước tới trước, đó là quy luật. Máy bay muốn bay tới thì phải phun một lượng gió, khí rồi ra phía sau, đó là quy luật phản lực của gì? Của cái vật lý này, đó là của cái trường trọng lực.
[1:02:54]Nhưng nếu ta bước sang từ trường là cái lực hút của nam châm á, thì tất cả những quy luật mà ta đã biết về cái vật lý về trọng lực trọng trường đều sai hết hoàn toàn. Hoàn toàn không đúng nữa, nên hiện nay người ta đang nghiên cứu về từ học, về nam châm, vì nó lĩnh vực khác hẳn, nó lạ hẳn, không còn giống cái quy luật gì của cái trọng lực cả. Cái lực của nam châm khác hẳn lực hút của Trái Đất, khác hẳn khác hẳn trọng lực. Mà đến ngày hôm nay, thế giới vẫn chưa biết hết về cái lực của nam châm, về từ trường này. Thì cũng vậy, trong cái thế giới tâm linh tâm lý này, khi mà ta từ bỏ ba loại ý nghĩ:
[1:03:38]ý nghĩ miên man, ý nghĩ xấu ác, rồi cuối cùng là ý nghĩ thiện lành cũng dừng lại luôn. Ta dùng ý nghĩ thiện lành để ta vẽ cái tâm hồn mình cho đẹp. Và bắt đầu từ đó ta bước vào đi tìm một cái thế giới khác, thế giới của cái sự không suy nghĩ, chỉ còn cái biết, biết trực tiếp không suy nghĩ mà ta hay gọi là trực giác. Còn những vị tu hành đắc đạo thì gọi là thần thông, là như vậy. Thì như vậy, ta chưa đạt được đến cái mức độ nhập định mà có thần thông, nhưng trong đời sống bình thường có những khi mà không cần phải suy nghĩ gì, ta khởi lên một cái tác ý là: "Không tác ý gì cả." Cố gắng nhắc đi nhắc lại
[1:04:25]trong lòng mình là đừng suy nghĩ gì cả. Không tác ý, mà mình nói: "Đừng suy nghĩ, đừng suy nghĩ" thì nó có chịu ngừng chưa? Nếu mình nói "Không suy nghĩ" mà nó ngừng liền thì mình đã ở trên bàn thờ cho người ta lạy rồi nha. Nhưng mình nói: "Đừng suy nghĩ, đừng suy nghĩ", nó làm sao? "Tao nghĩ chơi vậy, tao vẫn tiếp tục nghĩ, mày làm gì tao?" Đúng là không làm gì được cái tâm mình, hoàn toàn mình không làm chủ được tâm mình. Mình nói không suy nghĩ nhưng nó vẫn tiếp tục nghĩ miên man. Nhưng dù sao, ta có cái tác ý là: "Thôi đừng suy nghĩ nữa" là ta đã bắt đầu thả một cái tham số vào trong tâm mình, chặn bớt từ từ những cái ý nghĩ miên man dần miên man dần.
[1:05:12]Lạ lắm, những ý nghĩ miên man miên man không cố ý nó vẫn làm ta bị stress, căng thẳng, nhớ như vậy. Còn khi ta đã gửi vào đó một cái thông điệp, một cái mệnh lệnh: "Đừng suy nghĩ nữa" thì bắt đầu nó giảm cái sức stress mặc dù là nó vẫn còn suy nghĩ. Chưa dừng được, nhưng mà cái sức stress của nó đã giảm rồi. Vì sao vậy? Bởi vì khi mà ta không có cái gửi cái mệnh lệnh là đừng suy nghĩ nữa, thì mỗi cái suy nghĩ miên man đó đều bị ta tập trung, ta chú ý, ta thêm sức mạnh cho nó. Tuy nó là vọng tưởng, nhưng nó đều lôi cuốn cái chú ý của ta, làm cho ta stress, căng thẳng. Còn khi mà ta đã gửi cái mệnh lệnh rồi:
[1:05:58]"Đừng suy nghĩ nữa" thì dù nó vẫn tiếp tục miên man, nhưng mà ta không tiếp sức mạnh cho nó nữa, cho nên ta bớt dần cái stress trong tâm ta, bớt dần cái cái sự căng thẳng trong tâm ta, rất là có lợi. Nhưng mà cái quy luật là như thế này. Cái quy luật là ta phải đi qua được điều tốt rồi ta mới được nghỉ ngơi. Đó là quy luật của cuộc sống. Muốn nghỉ hưu, ta phải cống hiến cả một đời. Nói: "Ai là chả nghỉ hưu, Thầy. Cống hiến không cống hiến gì cũng nghỉ hưu cả." Nói: "Không. Cái người làm ác thì không có chuyện nghỉ hưu, mà nghỉ gì? Nghỉ dưỡng ở trong tù. Bị bắt liền. Tức là họ không có cái nghỉ hưu thanh thản, vì họ làm chuyện ác rồi cái sự kết
[1:06:52]thúc cuộc đời họ ở trong tù, mất hết quyền công dân, mất hết nhân phẩm. Còn cái người nói không cống hiến gì, thì tới cuối đời vất vả kiếm miếng ăn, không được ở không thanh thản, không có lương hưu." Bây giờ ta nói đây là những còn một vài cái tác ý quan trọng, là tác ý tôn kính Bậc Thánh. Đây là tác ý quan trọng nhất mà thiện lành nhất trong cuộc đời.
[1:07:22]Ta có thể nghĩ điều tốt này, nghĩ điều tốt kia, nhưng mà nếu chưa có được cái suy nghĩ tôn kính Phật tuyệt đối thì đời ta chưa có gốc chưa có rễ. Điều thiện của ta trong tâm ta vẫn bị mong manh, dễ gãy. Một ngày nào đó có một người nào đó thuyết phục ta thì ta có thể từ bỏ những ý nghĩ thiện để trở nên con người hung hăng, cao vọng, tự cao liền. Nhưng mà nếu ta đã khởi lên được cái tâm tôn kính Phật tuyệt đối thì sau này cái điều thiện ở trong tâm ta có gốc có rễ vững chắc. Có ai đó đến tác động, nói bậy, ta không nghiêng ngả nữa.
[1:08:11]Nên vì thế, trong cái đạo lý, trong cái pháp tu mà như lý tác ý là tạo nên những ý nghĩ đẹp trong tâm hồn mình, thì có một ý nghĩ quan trọng bậc nhất là tôn kính Phật tuyệt đối. Ý nghĩ này quan trọng lắm. Mà muốn tôn kính Phật thì ta phải hiểu về Phật. Muốn hiểu về Phật, ta phải hiểu về cuộc đời của Đức Phật, lời dạy của Đức Phật và ta phải thực hành lời dạy của Phật. Mà khi thực hành được lời dạy của Phật, ta thấy được cái giá trị, cái kết quả đó lớn dần lớn dần, ta thấy cuộc đời mình an vui hạnh phúc, ta thấy trí tuệ mở mang, ta thấy mọi điều kỳ diệu thì lúc đó ta mới bắt đầu có lòng tôn kính Phật.
[1:08:58]Cho nên để gọi là khởi được ý nghĩ tôn kính Phật cho đúng nghĩa, ta cũng phải mất hai ba mươi năm cuộc đời tu hành, chứ không phải dễ. Nhưng mà để đợi mất hai ba mươi năm cuộc đời tu hành mà ta chưa khởi lên tâm tôn kính Phật được thì hai ba mươi năm đó vẫn là hai ba mươi năm bấp bênh, đáng đáng lo. Nên chi bằng, giờ chưa ta đủ, ta chưa đủ sức hiểu Phật, nhưng bây giờ cứ nghe lời thầy, cứ lẩm nhẩm trong đầu là nguyện lòng tôn kính Phật cái đã. "Xin cho con được đủ lòng tôn kính Phật. Xin cho con trải lòng yêu khắp chúng sinh. Xin cho con lúc nào cũng thấy mình là đất vì chỉ có một con đường mà diệt trừ bản ngã vô minh, chỉ vậy thôi."
[1:09:52]Đó, ta khởi được cái tâm đó dù có thể ta chưa hiểu Phật lắm. Nhưng mà ta bằng cái trực quan của mình, bằng cái cảm nhận mơ hồ của mình, rõ ràng Phật là bậc đại thánh siêu việt trên đời không có, nên ta cứ nguyện lòng tôn kính Người và cứ thường nhắc đi nhắc lại điều này trong tâm mình thì sớm muộn những ý nghĩ đó khởi lên, tâm hồn ta đẹp dần đẹp dần, gốc rễ của cái điều thiện bám sâu vào trong tiềm thức của ta, chư thiên yêu mến ta, ta đi tới đâu tất cả những quỷ thần cũng ủng hộ ta. Nếu ta khởi được cái tâm thường khởi được cái ý nghĩ là tôn kính Phật mà tôn kính Phật đến tuyệt đối luôn, khởi được như vậy.
[1:10:39]Thì cái việc mà ta sáng tạo ra một cái ý nghĩ để mình phải tôn kính Phật thì tùy mỗi người. Thầy sẽ không đưa ra một cái câu mẫu, nhưng mỗi người tự tìm cho mình, tự sáng tác lấy cho mình một cái câu gì đó để mình nói trong trong tâm mình là mình yêu kính Phật tuyệt đối nha.
[1:11:05]"Như ánh thái dương tỏa nghìn phương. Đạo lý bừng soi mọi nẻo đường. Phật cho con cả trời tươi sáng. Tuyệt đối dâng Người nỗi kính thương." Như vậy. Phải không? Ta ta tự sáng tác ra, làm gì đó làm để ta có thể nói lên được trong tâm mình lòng tôn kính Phật tuyệt đối thì cuộc đời ta điều thiện trong tâm hồn ta bắt đầu có gốc có có rễ. Và chi bằng nói không chưa đủ, tác ý không chưa đủ, ta còn đến chùa nha. Chào chắp tay xá ni sư trụ trì rồi xin vào chính điện ta lễ Phật. Ta cúi đầu trước Người, đầu ta chạm đất để hiểu rằng trước Đức Phật cao vời mênh mông vĩ đại đó, ta chỉ là hạt bụi dưới chân Người mà thôi.
[1:12:03]Nha, như vậy. Mỗi ngày như vậy đến trước Phật ta lễ Phật là ta đã xây dựng cái công đức lành cho cuộc đời mình ở những kiếp này và những kiếp sau rất là vững chắc. Mọi công đức lành, mọi điều thiện chẳng gì bằng cái tâm tôn kính Phật tuyệt đối trước, như vậy. Ngán chưa ạ?
[1:12:30]Thấy thầy kể hết điều này tới điều kia, ngồi nghe ngán chưa? Nhiều quá hả? Thôi thầy rút gọn lại bớt. Có một cái tác ý thế này để bắt đầu ta bước vào cái sự tu tập giải thoát. Nãy giờ ta nói nhiều cái loại tác ý, nhưng mà những tác ý đó làm cho tâm hồn ta đẹp lên, thiện lên từ từ cho đến khi hoàn thiện toàn thiện toàn mỹ. Rồi. Nhưng bây giờ thì có những cái tác ý để làm cho ta bắt đầu bước vào cái con đường, cái hành trình tu tập giác ngộ giải thoát. Cái tác ý là thấy thân này là vô thường, căn bản đầu tiên. Đó, dù cái thân ta đẹp, khỏe gì không biết, nhưng rồi ngày nào nó phải phải già, phải bệnh, phải chết.
[1:13:27]Chết rồi người ta làm lễ cúng bái gì đó không biết rồi bao nhiêu năm rồi nó cũng phải tan hoại, mục rữa chẳng còn gì. Đó là cái sự thật về thân không ai có thể chối bỏ được. Là dù có cao siêu, giàu sang vinh quang gì rồi cái quy luật vô thường về cái thân này là điều tuyệt đối đúng. Như Tần Thủy Hoàng vậy đó, quyền lực lớn quá mà nói mình chết mình bỏ lại quyền lực uổng quá, cho nên quyết sai người đi tìm cái thuốc trường sinh bất tử để có thể mãi mãi tại vị trên ngai vàng cai trị cả thế gian. Vì quyền lực lớn quá, chết bỏ uổng. Tất cả chúng ta đều bị ý nghĩ là khi mình giàu tiền nhiều quá rồi, chết bỏ lại rất là uổng.
[1:14:12]Dù là của con mình cũng rất là uổng. Quyền lực nhiều quá bỏ lại cho ai rất là uổng, muốn đi tìm cái sự trường sinh bất tử nhưng cái quy luật nghiệt ngã của cả cái vũ trụ này là là sao? Tất cả đều vô thường.
[1:14:31]Và nói nói như vậy thưa thầy, hiện nay có rất nhiều cái hiện tượng là các đĩa bay của người ngoài hành tinh đến thăm Trái Đất. Người ta tìm ra nhiều chứng cứ lắm. Mà khi đã có chứng cứ rồi, đừng phủ nhận, phải công nhận. Dù cái đầu óc ngang bướng nhất cũng đừng có phủ nhận nữa vì chứng cứ đã đủ rồi. Chứng cứ đủ rồi thì phải kết luận, phải chấp nhận. Chấp nhận là gì? Thật sự có những người ngoài hành tinh với kỹ thuật rất cao đến thăm Trái Đất mình. Ta lại đặt cái câu hỏi tiếp, những cái hành tinh mà đến mình nó đều cách xa nhiều năm ánh sáng, tức là ánh sáng đi một giây 300.000 cây số mà nó đi tới 10 năm, 20 năm như vậy,
[1:15:18]mấy trăm năm như vậy, mấy nghìn năm như vậy thì cái phương tiện gì mà có thể vượt cái khoảng cách đó đến với mình được? Thì ta đành phải chấp nhận là một cái giả thuyết rằng thì họ có cái phi thuyền, họ đi vân du trong vũ trụ rồi đi suốt mấy nghìn năm. Họ đi vận tốc rất cao nhưng cũng phải đi mất hết mấy nghìn năm và không ai sống qua mấy nghìn năm được thì họ đã dùng phương pháp tái sinh chủ động. Cái phi hành đoàn của họ đó ở trên đó đó, họ chết và họ tái sinh trở lại làm con của những người trong phi hành đoàn đó để mà tiếp tục cái cuộc hành trình trong vũ trụ đó. Tức là tái sinh có chủ động.
[1:15:57]Họ tái sinh giữa mênh mông giữa vũ trụ, phước họ rất lớn nhưng mà chung quanh đó không có Trái Đất, không có người để họ tái sinh, chắc chắn họ tái sinh trở lại nơi cái phi hành đoàn đó. Và cứ tái sinh nhiều lần như vậy và họ được nhắc lại những kiến thức của mình như vậy và họ đến Trái Đất. Sau khi nghiên cứu Trái Đất ta có điều gì đó rồi họ lại đi tiếp trong vũ trụ này. Họ gửi những cái kiến thức về cho quê hương của họ hay sao đó, vân vân vân vân. Họ đi tìm một cái quê hương mới vì có thể là cái Trái Đất của họ, cái thế giới của họ nó cũng sẽ tan hoại và họ lại đi tìm, vân vân. Đó, nên cái mà
[1:16:32]cái cái sự vô thường của cơ thể là điều không ai tránh khỏi. Mà nếu ta đối diện với cái sự thật đó, tâm ta bắt đầu hướng về, mở ra, gieo nhân cho cái sự tu hành giải thoát. Cho nên căn bản của cái sự tu hành giải thoát là đối diện thật sự với cái chết, với sự vô thường của của thân, đó là căn bản. Nên ta thường tác ý là thân này là vô thường. Khi đi cũng như khi đứng, khi ngồi cũng như khi nằm, lúc làm việc hay nghỉ ngơi, luôn nhớ thân này vô thường. Đó, thường tác ý được như vậy, ta bắt đầu bước vào, đặt chân lên cái hành trình đi tìm sự giác ngộ giải thoát. Nên trong bao nhiêu cái như lý tác ý, bao nhiêu cái sự sáng tạo
[1:17:25]những ý nghĩ để xây dựng tâm hồn ta thì khi mà bắt đầu ta tác ý được cái quán vô thường, thấy được cái vô thường của thân là ta bắt đầu đặt chân lên cái hành trình tu hành giải thoát. Rồi ai mà tác ý tiếp cái vô ngã thì người này đã bắt đầu tiến một bước rất là dài. Coi vậy chứ chẳng có gì là ta. Thân này chẳng phải ta. Tâm này chẳng phải là ta. Chẳng có gì là ta. Chỉ còn lại gì? Chỉ còn cái hơi thở. Trong từng hơi thở vào, trong từng hơi thở ra trọn lòng tôn kính Phật. Chỉ vậy thôi, sống như vậy là được rồi. Mà khi tác ý được cái ý nghĩ vô ngã là ta đã bước được một bước rất dài trên con đường tu tập.
[1:18:20]Và lúc đó lòng mình nó nhẹ lắm, mình không cần đạo đức nó cũng đạo đức. Khi mà cái người đã tác ý được cái vô ngã, rồi trước đây ví dụ như là mình đang ngồi cái ghế này, có người lại: "Ơ xích xích xích xích vô trong coi, tôi ngồi cái." Là mình sao? Nổi xung thiên lên liền ha. Mà bây giờ tự nhiên có người lại: "Ê ê ông ông ông xích vào chút xíu cho tôi ngồi." Thì mình vui vẻ xích vào liền. Thậm chí nói nói: "Ông ông tìm ghế khác nhá! Để để cho cho cho con ngồi nha!" Mình đứng lên đi tìm ghế khác luôn. Lòng vui vẻ luôn. Tại vì sao? Vì không thấy có ta. Mà lòng rất nhẹ nhàng tự nhiên, không có gượng gạo nha, không cần tác ý luôn á.
[1:18:58]Lúc mà họ giành cái ghế của mình để họ ngồi, mình không cần tác ý phải nghĩ thế này nghĩ thế kia rồi mới đứng lên nhường cái ghế, không cần tác ý. Họ giành ghế là đứng lên vui vẻ đi luôn, không suy nghĩ gì cả. Vì sao? Vì mình đã tác ý được cái vô thường, cái vô ngã rồi thì đạo đức nó tự nó thành tựu luôn. Nên cái ta đã bước vào cái thế giới của sự tu tập giải thoát rồi thì nó đã là một quy luật khác, cái sự hiệu quả nó lớn hơn rất là nhiều, như vậy. Mệt chưa? Chưa. Ai cũng không mệt, chỉ có một người rất mệt.
[1:19:42]Thôi còn một cái tác ý cuối cùng nha.
[1:19:47]Khi ta đã hiểu rằng cuộc đời này là nhiều đau khổ, khi ta đã hiểu rằng Phật cho ta một con đường giác ngộ và ta cố gắng đặt chân đi trên cái con đường giác ngộ cao thượng đó. Và ta đã bắt đầu bằng cái việc xây dựng lại tâm hồn của mình. Từ một cái tâm hồn rách nát, xấu xa, đen đúa, ta vẽ lại từng nét cọ, từng ý nghĩ để vá lành cái tâm hồn rách nát đó lại, tô thắm cái tâm hồn đó lại thành một bức tranh tuyệt mỹ. Và ta bước thêm một bước nữa là nâng cái tâm hồn đó lên, đưa nó đi, đặt nó vào cái lộ trình tu hành giác ngộ giải thoát. Và ta hiểu rằng ta đã đi đúng hướng. Giữa cái thế giới trầm luân sinh tử này mà ta là những con người tìm được
[1:20:43]cái lộ trình giác ngộ để cất chân đi, ta là những người hạnh phúc. Nhưng thế giới này không thể chỉ một mình ta hay một vài người của ta hạnh phúc được nên ta khởi một cái tác ý, nguyện lòng ước mong cho tất cả chúng sinh đều đạt được giác ngộ giải thoát. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.