[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư tôn đức Tăng Ni cùng tất cả quý vị Phật tử thân mến. Hiện diện trên pháp tòa mà tất cả chư tôn đức cùng quý vị Phật tử đang được chiêm ngưỡng tôn nhan, đó là hình ảnh của Thượng tọa Thích Chân Quang, một bậc thầy đã có rất nhiều những kinh nghiệm để tổ chức những buổi lễ cầu siêu cho các anh hùng liệt sĩ. Chúng ta cũng vừa tụng một nghi thức cầu siêu do đích thân Thượng tọa đã biên soạn. Trong những năm gần đây, khi tâm linh đối với dân tộc Việt Nam đang có xu hướng để quay về với nguồn cội, và lúc ấy Phật pháp là nơi để cho tất cả con người,
[1:10]cả người còn sống lẫn người đã mất, đều được hướng tâm, dẫn tâm để nương tựa vào cho an lành. Thượng tọa là một bậc thầy đã với nhiều năm thuyết giảng rất nhiều các nơi, và đặc biệt nhất đối với tỉnh Vĩnh Long, Thượng tọa luôn dành một tình cảm sâu đậm và ưu ái nhất. Nhân kỷ niệm 64 năm ngày các anh hùng liệt sĩ tại tỉnh Vĩnh Long, được sự chấp thuận của Thường trực Ban Trị sự Tỉnh hội Phật giáo tỉnh Vĩnh Long cũng như tất cả các cơ quan, ban ngành, Tỉnh ủy của thành phố Vĩnh Long. Hôm nay chúng ta có một buổi nghi thức cầu siêu thật là ý nghĩa. Và cái nghi thức ấy sẽ tác động như thế nào vào thế giới tâm
[2:04]linh của tất cả các anh hùng liệt sĩ đang nằm tại nơi đây? Bây giờ Thượng tọa sẽ chia sẻ với tất cả chúng ta về ý nghĩa đó để cho chúng ta cảm thấy chỉ có Phật pháp và duy nhất Phật pháp và những ai biết nương tựa về Phật pháp mới có một cuộc sống thật sự an lành và hạnh phúc. Giờ phút này, chúng con xin được thành kính cung thỉnh Thượng tọa ban pháp.
[2:35]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa trên chư tôn đức Tăng Ni. Kính thưa quý vị đại biểu chính quyền. Kính thưa các Phật tử, đồng bào nhân dân. Và sự thật, ở đây ta phải kính thưa hương linh của tất cả các các anh liệt sĩ đang nằm yên nghỉ nơi này. Hồi nãy à chúng tôi ngồi ở trong nhà nghe quý thầy tụng cái nghi thức cầu siêu. Quý thầy tụng hay quá. Cứ ngồi, không có ai nói chuyện, nên ngồi nghe từng chữ từng chữ của quý thầy. Hỏi ra lại là Thượng tọa Phó ban Trị sự đích thân tụng xướng với thầy thầy Tuệ Minh ở đây. Không ngờ sao mấy thầy này tụng hay quá nên cứ cảm động đến bây giờ vẫn chưa hết, tim còn rung á, nên chưa nói được.
[3:31]Hồi nãy thầy Tuệ Minh vừa nói câu này, cái ý nghĩa lễ cầu siêu có tác động như thế nào đối với anh em liệt sĩ, thật là hay. Thực ra những điều mà chúng ta làm ở đây là điều mà Bác Hồ đã nhìn thấy hơn 64 năm trước. Rất là kỳ lạ. Hôm trước thì chúng tôi đi ra Thái Nguyên, khi đến cái cái cái địa phương đó thì cán bộ với Phật tử, nhân dân cứ ân cần mời chúng tôi đến cho bằng được cái đền liệt sĩ. Nói là sao đó thầy không biết, nói: "Dạ, nơi này là nơi mà Bác Hồ đã thành lập cái ngày Thương binh Liệt sĩ 27 tháng 7 năm 1947, cho nên có cái đền thờ, đền thờ Bác Hồ. Thỉnh thầy đến đó thăm." Thì thật ra chúng tôi cũng chưa có ý niệm
[4:19]gì, thì cứ theo các vị cán bộ địa phương với Phật tử đến đó. Khi đến đó thì thấy đền thờ Bác Hồ rất là lớn, à cảnh rất là đẹp. Đi quanh một bên cạnh thì thấy một cái chùa thờ Phật. Một cái nhà, đúng ra là một cái đền thôi chứ nó chưa phải là một cái chùa, sát bên cạnh, cũng nằm trong khuôn viên đó. Chúng tôi mới hỏi là cái cái đền thờ Phật này có từ bao giờ? Mới nói: "Dạ thưa thầy, có cả trăm năm." Như vậy là có trước khi Bác Hồ đến đây lập cái ngày Thương binh Liệt sĩ phải không ạ? Nói: "Dạ đúng vậy." Nói: "Vậy rõ ràng đây là điều Bác Hồ đã gửi gắm lại một thông điệp cho đời sau mà lúc đó Bác chưa nói nên lời được." Nói:
[5:01]"Thông điệp gì?" Nói: "Tại sao Bác không đến một cái cơ sở của một cái đền thờ nào khác để lập ngày Thương binh Liệt sĩ? Tại sao Bác không đến khu đất trống để lập ngày Thương binh Liệt sĩ mà lại đến nơi có cái đền thờ Phật này để lập ngày Thương binh Liệt sĩ? Như vậy, Bác muốn nói điều gì cho thế hệ mai sau? Mà Bác Hồ không có làm cái gì vô ý á, Bác Hồ làm cái gì đều có hữu ý, có cái thâm ý bên trong hết. Như vậy, việc Bác Hồ đến nơi chỗ có cái đền thờ Phật để lập ngày Thương binh Liệt sĩ là muốn nói điều gì?" Hỏi câu đó mọi người bật ngửa ra. Rõ ràng, rõ ràng rằng Bác Hồ đã gửi gắm lại cho đời sau mình là sau này
[5:44]phải đưa anh em liệt sĩ về nương tựa với tâm linh của đạo Phật. Đúng không ạ? Có ai cãi không? Có ai cãi được không? Lúc đó mọi người vỗ tay oà ra, ồ lên là đúng như vậy. Thì như vậy, hồi nãy mà thầy Tuệ Minh vừa nói là chỉ có cái tâm linh Phật giáo để cho ta nương tựa mà xây dựng đất nước này, thì đây là điều mà Bác Hồ đã thấy trước hơn 64 năm trước. Nhưng mà Bác chưa phải lúc nói, Bác gửi gắm lại cái thông điệp bí ẩn nơi cái đền thờ ở Thái Nguyên. Và chính vì vậy mà ta phải làm lễ cầu siêu cho anh hùng liệt sĩ. Đó cũng là nội dung mà hôm nay ta nói chuyện với nhau, ý nghĩa cầu siêu cho liệt sĩ.
[6:25]Vì sao ta phải cầu siêu cho liệt sĩ? Thứ nhất, vì đạo Phật đồng hành với dân tộc. Đó là điều thứ nhất. Mà ý nghĩa này thì quý thầy ta đã hiểu rất rõ. Bao nhiêu năm qua, quý Phật tử đã nghe quý thầy mình giải thích rất nhiều, đạo Phật luôn luôn đồng hành với dân tộc. Đạo Phật có cái đặc biệt là bắt đầu từ Ấn Độ, nhưng đến nơi nào, đem cái chân lý đó đóng góp cho đất nước đó, cho xã hội đó và trở thành tài sản quý giá của dân tộc đó. Và xây dựng cho đất nước đó, chứ đạo Phật không đến đất nước này để lấy cái đất nước này đi về theo đạo Phật, không có. Mà đạo Phật đến với đất nước này để làm đẹp cho đất
[7:12]nước này và đạo Phật trở thành của đất nước này. Đây là đặc biệt. Nên vì vậy mà suốt mấy nghìn năm qua, đi qua bao nhiêu biến động thăng trầm của lịch sử thì biết bao nhiêu người đệ tử của Phật, cả xuất gia lẫn tại gia, đã đổ xương, đổ máu, đổ công sức của mình để mà cùng xây dựng đất nước này. Trong những cuộc chiến tranh vừa qua cũng vậy, cái vai trò của đạo Phật hết sức là là đáng ghi nhận. Rồi khi mà hòa bình thống nhất lập lại thì người đệ tử Phật vẫn tiếp tục đóng góp xứng đáng trong cái ý nghĩa mà đạo pháp đồng hành với dân tộc. Mà cụ thể với ý nghĩa tâm linh, cứ đến ngày 27 tháng 7, ngày Thương binh Liệt sĩ
[7:57]thì ở chùa ở các nơi, Ban Trị sự ở các nơi cứ lại đến thăm viếng nghĩa trang liệt sĩ mà tụng cầu siêu cho cho anh em. Thì cái việc cầu siêu á, có nhiều khi nếu ta là không phải là người trong đạo Phật thì ta không hiểu hết. Ta không hiểu hết là cầu siêu là cái gì, anh hùng liệt sĩ tại sao cần phải cầu siêu, làm cho ta hơi hoang mang. Nhưng mà ai chưa hiểu thì cứ chưa hiểu, quý thầy ta cứ tiếp tục làm công việc này là cầu siêu cho hương linh của anh hùng liệt sĩ. Rồi cái việc làm của quý thầy vậy rất được nhà nước đồng tình. Cho nên nhà nước đã ủng hộ, đã khuyến khích à để cho quý thầy đến cầu siêu ở nghĩa trang liệt sĩ,
[8:43]mà nhiều khi có khi nhà nước cũng chưa hiểu hết nó là gì. Nhưng mà quý thầy à nhà nước chỉ hiểu rằng đó là cái tấm lòng của quý thầy, của Phật giáo đối với dân tộc, đối với anh hùng liệt sĩ mà thôi. Thế nhưng mà thật ra, đây không phải là chuyện hình thức, cũng không không phải là chuyện mà à xã giao, cũng không phải là cái chuyện mà bày đặt. Thực sự lễ cầu siêu có giá trị rất lớn đối với tâm linh của anh hùng liệt sĩ. Thật sự là như vậy. Cho nên là quý thầy ta đã tổ chức những buổi lễ cầu siêu rất là cảm động, rất là cảm động. Tuy nhiên, về cái nghi thức thì nơi này khác, nơi kia khác, chưa có thống nhất lắm,
[9:28]nhưng mà lần lần có lẽ là ta sẽ tìm ra tiếng nói chung. Nên ý nghĩa thứ nhất, lý do thứ nhất để ta phải làm lễ cầu siêu cho anh hùng liệt sĩ là bởi vì đạo pháp đồng hành với dân tộc. Ý nghĩa thứ hai mà ta phải cầu siêu cho anh hùng liệt sĩ là bởi vì lòng biết ơn.
[9:48]Như điều này thì ta đã nói rất nhiều, cho nên ta không lặp lại nhiều nữa. Chỉ hiểu rằng một điều là để có một đất nước hòa bình, thống nhất, độc lập, từng bước đi lên như thế này, thì rõ ràng ta đã đi qua nhiều cuộc chiến tranh đẫm máu. Tốn không biết bao nhiêu là mồ hôi, công sức của những người chiến sĩ. Có những người còn sống để tiếp tục đóng góp vào đất nước này, nhưng có rất nhiều người đã nằm xuống. Tất cả đều là có công đối với đất nước này, để cho ngày hôm nay chúng ta được sống trong thanh bình, trong hạnh phúc. Ở lứa tuổi của chúng tôi là lứa tuổi mà khi còn nhỏ là đã sống qua cuộc chiến tranh.
[10:35]Cái cảm giác của một đất nước chiến tranh thật là bi thảm. Lúc đó, cái tiếng súng nổ cứ vọng về trong đêm, nay cứ nghe người này chết, mai nghe người kia chết, rồi cứ thấy những xe chở xác, rồi những hung tin báo tử thế này thế kia là cứ đều đều. Và thấy mình hễ mình lớn lên chút nữa, rồi cũng có thể cũng phải bước vào cuộc chiến tranh và cũng có thể phải nằm xuống. Là tương lai không có, đất nước mờ mịt. Rồi mọi người lúc đó thấy là không còn gì để ước mơ, mọi người chỉ ước mơ một điều đơn giản: cầu cho đất nước hòa bình thôi. Cứ nói câu: "Thôi, miễn sao cho hòa bình ăn rau, ăn cháo cũng được." Mà đúng thiệt, hòa bình xong đúng ăn rau, ăn cháo thiệt.
[11:18]Nhưng mà sao? Không sao. Sau đó rồi cái tinh thần bất khuất của người Việt Nam, ta không chịu thua, không chịu nhục, là ta quyết vượt lên để sánh vai cùng với bè bạn năm châu trên thế giới. Và ngày hôm nay, thực sự là uy tín của đất nước ta từng ngày, từng ngày bước lên trên với với anh em bè bạn của thế giới. Tất cả những điều đó là do công lao của biết bao nhiêu thế hệ cha anh đi trước, có những người còn sống và có những người người đã mất. Có những người đã mất trong cái thời bình, nhưng mà rất nhiều người đã ngã xuống trong chiến tranh, trong bom đạn, máu đổ, đầu rơi, xương, thịt vùi một nơi nào mà đến bây giờ cũng không tìm thấy được.
[12:05]Cho nên, với những người còn sống, ta dễ bày tỏ cái sự kính trọng, sự biết ơn cũng như đền đáp công ơn. Bây giờ những người đó là anh hùng, là thương binh, là cán bộ về hưu hoặc chưa về hưu, ta thấy rõ để ta còn bày tỏ tấm lòng. Còn đối với những người liệt sĩ nằm xuống trong chiến tranh, có những người lấy được hài cốt về, có những người không lấy được hài cốt, cái sự thiệt thòi của các anh là rất lớn, rất lớn. Công lao các anh rất nhiều, mà cái sự thụ hưởng của các anh là rất không có rất, ít, hoàn toàn không có gì nữa hết trơn. Cho nên, để bày tỏ cái lòng biết ơn đó, ta chỉ còn có cái nghi lễ cầu siêu là xứng đáng nhất.
[12:48]Ngoài những lúc thỉnh thoảng ta đi viếng nghĩa trang, đặt một vài bó hoa, mà mấy anh cũng chẳng ăn hoa được. Đó là lý do thứ hai là lòng biết ơn. Lý do thứ ba là vì chết chưa phải là hết. Chết chưa phải là hết. Cho nên vì vậy, ta phải có làm một cái gì đó đối với người đã mất, vì họ vẫn tồn tại. Họ vẫn tồn tại. Điều này cái sự tồn tại của người đã chết nó vượt ngoài cái tầm nhìn của ta. Chỉ trừ một vài người có khả năng ngoại cảm, họ tiếp xúc được, họ thấy được cái người cõi âm, còn đa phần chúng ta không thấy được. Cho nên ta cứ ngỡ là chết là không còn gì, nhưng không, chết chưa phải là hết.
[13:33]Nhưng mà nếu chưa phải là hết thì họ đang tồn tại như thế nào? Họ đang cảm giác như thế nào? Họ đang làm gì? Rồi cái sự tương quan giữa những người đã mất với ta là ra sao? Ta phải biết điều này để xử lý cho cho đúng. Cũng giống như bây giờ trong cái ngày lễ thương binh liệt sĩ này, ngày lễ cầu siêu này, chúng ta cứ chỉ nhìn thấy tượng đài, nhìn thấy những bia mộ, nhưng đâu biết rằng các anh đang tụ tập quanh đây cùng với chúng ta nghe bài kinh, tiếng kệ, rồi lát nữa hưởng thụ vật thực. Và bây giờ nghe pháp thì đang ngồi cạnh chúng ta mà nghe, coi lại quay lại sau lưng coi có ai không? Và cái vấn đề là chết chưa phải là hết thì nó có hai dạng.
[14:22]Là người chết tác động vào người sống, ta dùng cái chữ "phù hộ". Hồi nãy là quý thầy có khấn cái câu đó, là các anh sẽ phù hộ cho những người sống để dựng xây và bảo vệ Tổ quốc. Cái chữ "phù hộ" đó rất là đúng. Đó là cái người chết tác động vào người sống, và ngược lại, người sống cũng tác động lại người chết bằng những nghi lễ tâm linh như thế này. Thực sự là những nghi lễ tâm linh như thế này khi ta cầu nguyện với chư Phật thì tạo nên một cái thần lực rất là mạnh để nâng đỡ tâm linh của các anh. Đây là điều có thật và là điều hết sức là chắc chắn. Nhớ như vậy. Chỉ những người nào mà đến đây khi ta cầu nguyện với một sự hời hợt á,
[15:14]chư Phật không chứng giám lắm, thì cái tác động không có, không có mấy. Nhưng khi ta đến đây, ta cầu nguyện với tất cả tâm thành của mình, ta chiêu cảm được sự gia hộ của chư Phật, thì thần lực của chư Phật tác động rất mạnh vào đời sống tâm linh của anh hùng liệt sĩ và nâng đỡ các anh lên, nâng bước các anh lên, làm thăng hoa cuộc sống của các anh, các anh vượt khỏi những điều còn bế tắc trong cái thế giới tâm linh của mình. Đó là lý do thứ ba là vì người chết chưa phải là hết. Và trong cái tương quan giữa người sống và người chết đó, người sống có bổn phận đối xử với người chết bằng một những động thái nào đó:
[15:56]cầu nguyện, cúng kiến, chứ không phải là chỉ đi thắp hương đặt một nén hoa trên mộ là đủ, không có đâu. Ta phải cầu kinh, phải tụng kinh cầu nguyện chư Phật, ta phải cúng kiến cho các anh ăn, chứ không phải là chỉ cúng hoa cúng hoa không đâu. Coi cúng hoa thì coi nó lịch sự, lãng mạn thật, nhưng nó không có lợi lắm, mà ta phải cúng cơm. Mà nghi thức Đạo Phật ta rất là thực tế, cúng cơm đàng hoàng. Một lát nữa như ta có cúng chẩn tế phải không thầy? Dạ đó, nó thực sự là như vậy. Như có một lần cái cô đó cổ chồng cổ mất trong tai nạn giao thông, rồi sau đó cái một năm sau cái ông chồng về báo mộng với người thân, nói rằng ổng đói.
[16:37]Cái cô mới gọi điện cho chúng tôi hỏi: "Dạ thưa Thầy, sao chồng con có vấn đề gì mà lại báo mộng cho người em con nói là ổng đói?" Cái chúng tôi mới hỏi là: "Bây giờ vẫn còn cúng cơm cho ổng ăn không?" Nói: "Dạ, 49 ngày con ngưng à." Nói: "Ẩu à, không phải 49 ngày đầu thai đâu, nhiều khi 30 năm chưa đi đầu thai, cứ phải cúng cơm mỗi ngày." Rồi hỏi một câu thứ hai: "Lúc sống hai vợ chồng có cúng gạo cho chùa không?" Nói: "Dạ không, tụi con chỉ gặp quý thầy tụi con cúng vở, cúng viết cho quý thầy đi học." À như vậy là trong cái cõi đó ổng có vở, có viết ổng tha hồ ổng đi học nhưng mà không có cơm cho ổng ăn á.
[17:13]Thì nhân nào quả nấy à. Ổng trong đó ổng đi học giỏi lắm á nhưng không có cơm để ăn. Làm ơn bây giờ lấy gạo đi cúng chùa giùm, bây giờ lấy gạo đi bố thí cho người nghèo rồi mỗi ngày sắp cơm lên bàn thờ cho ổng đi. Cho nên vì vậy là cái người còn sống á ta giúp đỡ được người chết ở những khía cạnh đó, ở những khía cạnh, ở những phương diện mà người chết không tự làm cho mình được. Người chết nhiều khi là tác động vào ta ở một số phương diện khác, nhưng ngược lại người sống cũng tác động lại người chết ở một số phương diện về tâm linh. Vật thực cúng kiến rất là nhiều, cho nên vì vậy mà mà ta phải làm lễ cầu siêu, phải cúng thí thực
[17:58]cho những người đã mất là vậy, đặc biệt là đối với với anh hùng liệt sĩ. Đó là ý nghĩa thứ ba. Ý nghĩa thứ tư là thế này: vì con người có công không có nghĩa là người đó không có lỗi lầm. Đúng không ạ? Ví dụ như ngày xưa anh cầm súng anh đi chiến đấu, nhưng anh có phải là anh là người đã hoàn toàn hết ích kỷ không? Chưa. Có phải anh là người hoàn toàn hết sự nóng giận không? Chưa. Có phải anh hoàn toàn thật sự hết sạch tham lam không? Không. Ngay cả bây giờ mình cũng vậy, ngay cả những người quý vị tu hành xuất gia cũng chưa chắc đã hết tham sân si, vì phải chứng quả Thánh mới hết điều đó. Cho nên quý thầy đang trên đường tiêu diệt tham sân si thôi chứ không phải là hết.
[18:45]Huống hồ là các anh em liệt sĩ ngày xưa chỉ biết cầm súng chiến đấu chống quân thù, nghĩa là tuân hành mệnh lệnh của cấp trên, sôi sục lòng yêu nước mà chiến đấu, chớ đâu có phải là tu dưỡng đâu. Cho nên chính vì vậy có công cũng chưa phải là người đã hoàn toàn hết lỗi lầm. Mà không phải đợi các anh, chúng ta bây giờ cũng vậy. Ví dụ bây giờ nói một người Phật tử đến cúng, thấy cái chùa đó xây, cái đem mười lạng vàng đến cúng chùa, thì người đó có công lớn không? Có công lớn lắm á. Mười lạng vàng giờ nhiêu thầy cũng không biết, thấy nó lên giá cao cao, nghe nói lên cao cao không biết nhiêu. Đó, thì cũng nhiều tiền lắm á.
[19:22]Thì như vậy là cái người Phật tử đó rất có công trong việc xây chùa, nhưng đâu phải là người Phật tử đó đã hết lỗi lầm. Đâu phải là người đó đã hết tham lam, kiêu mạn, hơn thua, ích kỷ, ganh tị đâu, vẫn còn. Nên có công khác mà hết lỗi nó khác. Rồi bây giờ cũng vậy, ví dụ như là ta có một cái người hoạt động từ thiện đi, về địa phương mình, đi làm ăn đâu giàu có về địa phương mình lại cái giúp xây nhà tình nghĩa, xây nhà tình thương, làm đường, làm cầu cho địa phương. Người đó có công rất lớn đối với xã hội, đối với địa phương, nhưng đâu có nghĩa là người đó đã hết lỗi lầm. Đâu phải là người đó là là không có vợ bé, đâu phải người đó không có bồ nhí,
[20:05]đâu phải là người đó là không uống rượu, không hút thuốc, phải không? Nghĩa là có công là một chuyện, mà lỗi lầm là một chuyện khác. Thì các anh liệt sĩ cũng vậy. Ngày xưa, các anh còn trẻ người non dạ, vì thời đó mà ngã xuống giữa chừng thì ít anh nào lớn tuổi lắm, cũng chỉ ba mấy, hai mấy, ba mấy, bốn mấy là đã ngã xuống rồi. Đó, thì ở tuổi đó nếu mà nói về công lao đối với đất nước, tấm lòng đối với cái đất nước không chê vào đâu được, không chê vào đâu được, là cái sự mà dám hi sinh cái sinh mạng của mình vì đất nước yêu thương này, thì cái tấm lòng đó nói không chê vào đâu được, không so sánh vào đâu được.
[20:45]Nhưng không có nghĩa là các anh đã sạch trơn mọi lỗi lầm như một ông Thánh. Nên vì vậy là ta vẫn phải cần có những buổi lễ như thế này, cầu kinh như thế này, tụng sám như thế này, để hòa chung cái tấm lòng tu hành với các anh, để các anh được cơ hội mà lắng nghe câu kinh tiếng kệ trong Phật pháp, mà thấy được cái con đường mà khai mở tâm linh, dọn dẹp lỗi lầm, để vượt lên trên ở một tầng bậc cao hơn trong cái đời sống tâm linh này. Cho nên những buổi cầu kinh, câu kinh tiếng kệ thế này rất là có lợi cho người sống lẫn người chết. Ta nghe cái bài kinh, ta cũng bớt được tham sân si, ta biết cách để tu hành.
[21:30]Các anh cũng vậy. Các anh cảm động vì chúng ta nhớ đến các anh, đến đây cúng miếng cơm, nghĩa là thắp một nén hương, tụng câu kinh, nhưng mà các anh vui hơn nữa khi mà ta tụng cho các anh nghe những câu đạo lý nhiệm mầu trong Phật pháp. Vì sao vậy? Vì các anh cũng rất có trí tuệ và hiểu tâm linh hơn ta. Người trong cõi chết, họ hiểu về tâm linh hơn ta. Cho nên ví dụ ta nghe một bài kinh vừa rồi ta hiểu một, nhưng mà các anh ở trong cõi chết, các anh nghe bài kinh vừa rồi, các anh hiểu gấp ba, gấp bốn lần hơn ta. Cho nên các anh thấm hơn, cảm xúc hơn và dễ tu hơn ta nữa. Nhưng mà có ta tụng, rồi các anh sẽ sẽ lắng nghe.
[22:16]Đó là cái tốt, cái điều tốt đẹp mà người sống đem đến cho cho người chết. Mà cũng là vì sao? Nghĩa là người chết vẫn còn phải cần phải tiếp tục mà tu hành. À đó là lý do thứ tư mà ta phải tụng kinh cầu siêu. Lý do thứ năm mà ta phải tụng kinh cầu siêu nữa là nghĩa là có công không có nghĩa là các anh đã đủ phước để được sống trong cái cõi an lành.
[22:45]Cái công vẫn chưa phải là đủ. Ví dụ như bây giờ ta nói anh liệt sĩ đó ảnh hai mươi mấy tuổi, lớn lên chút xíu là thoát ly, từ giã gia đình, cha mẹ mình chưa hề báo hiếu ha. Cái nhà dột chưa hề sửa. Làng xóm đây đường sá hư cũng không đắp lại được. Nhưng mà theo tiếng gọi của đồng đội là xin cha mẹ mình thoát ly, nên cầm súng chiến đấu. Chiến đấu đâu được vài năm, được thăng được vài chức, rồi trong một trận đánh này ngã xuống. Thì trong cái cuộc chiến đấu đó chỉ có cầm súng bóp cò đùng đùng đùng đùng. Chưa có bố thí ai được đồng nào, cũng chưa đắp được cây cầu nào, cho nên cái tấm lòng các anh, một cái
[23:29]viên đạn các anh bắn ra đều là một bước đi tới để giành được độc lập cho Tổ quốc. Mặc dầu các anh nằm xuống rồi đó, nhưng mà mỗi viên đạn các anh bắn cái đùng, cái đùng là mỗi bước chân mà quê hương ta bước dần tới độc lập và thống nhất. Cái công đó lớn lắm, nhưng không có nghĩa là các anh đã đủ phước để vượt lên sống trên cõi Trời hay những cõi thần linh cao siêu để được an lành. Không phải như vậy. Mà nhiều anh nhiều khi ngã gục xuống ở nơi cái bìa rừng, ở nơi một cái góc núi, đến bây giờ vẫn chưa tìm được, mà các anh vẫn rất là khổ sở, chứ chưa phải là yên đâu. Đó, nên có công trong chiến tranh không có nghĩa là đã đủ phước.
[24:10]Nên vì vậy, có một cái lễ cầu siêu như thế này, tâm thỉnh triệu cái hương linh của các anh ở mọi miền đất nước về đây để dùng miếng vật thực, để lắng nghe câu kinh tiếng kệ và các anh, trước hết các anh mở lòng tôn kính Phật, phước các anh tăng lên một bước. Thứ hai, các anh nhiếp tâm tu hành, và thứ ba, các anh bắt đầu biết làm phước trong cõi âm, biết làm phước trong cõi âm. Một thời gian dài rồi phước các anh mới tràn đầy để vượt lên trên nữa. Đó cái gọi là làm phước trong cõi âm, làm phước trong cõi âm là gì? Nãy chúng ta có tụng là bằng cái tâm linh của mình, các anh hãy phù hộ cho người tốt trên đời này được thành công.
[25:00]Các anh hãy ngăn chặn kẻ xấu, đó chính là làm phước. Ví dụ như có một cái người đó nó âm mưu nó phá hoại đất nước ta, bằng cái tâm linh các anh ngăn chặn cái âm mưu của nó. Rồi ví dụ như là có cái người cán bộ tốt đang còn vất vả, các anh phù hộ để người cán bộ đó làm được việc, thì đó là cái người biết làm phước trong cõi âm. À như chúng tôi vậy, chúng tôi ra Hà Nội cái gặp cái người Phật tử, mà người này cũng là bên làm việc bên an ninh của nhà nước, thì chúng tôi mới tò mò hỏi về cái nghiệp vụ an ninh. Chúng tôi mới hỏi ví dụ như trong những ngày lễ lớn, thì bên an ninh ta bảo vệ ngày lễ như vậy vất vả lắm phải không?
[25:45]Phải nghiệp vụ đồ giỏi, thì cô đó mới trả lời thế này, nói: "Thưa thầy, thì dĩ nhiên là bên an ninh tụi con cũng phải hết sức là cố gắng, và và phát hiện âm mưu địch từ ban đầu, từ trong trứng nước để mà đập tan, rồi những cái nào mà mình không tìm ra được thì trong buổi lễ mình kiểm tra chặt chẽ để đừng xuất hiện, nhưng sự thật, thưa thầy, có nhiều điều không giải thích được. Ví dụ như là nó đem cái vũ khí nó xâm nhập vào trong cái chỗ đông người mà cái tên đó nó lọt hết tất cả mọi hàng rào an ninh, nghĩa là ta không khám phá từ ban đầu mà hàng rào an ninh ngay trong buổi lễ cũng không phát hiện luôn,
[26:23]nó lọt vào trong luôn, và cái điều đó không ai biết hết. Nhưng mà bỗng nhiên có một cái người họ an ninh họ bị ai xúi á, cái họ cứ quay nhìn về cái tên đó nó cầm cái giỏ, cái tự nhiên trong lòng cứ bị thôi thúc là phải xét, cái lại xin cho xét cái giỏ móc ra trong đó có vũ khí, hoàn toàn không biết lý do." Thì những cái việc đó mà về mà chúng con tổng kết lại, thì chúng con chỉ nói một câu thế này: "Rõ ràng là có thần thánh, tổ tiên phù hộ ta." Chứ cái này là ngoài kế hoạch, ngoài chương trình, ngoài nghiệp vụ. Chúng ta thấy thực sự là vậy, thực sự là đất nước ta ngày hôm nay yên bình là không phải là chỉ có người
[27:03]sống bảo vệ đâu, mà những người chết cũng đang bảo vệ đất nước ta từng ngày. Đó chính là cái việc mà các anh làm phước á. Cho nên vì vậy mà trong cái lễ cầu siêu ta tụng cái bài mà ta nói vậy đó, thỉnh các anh là giúp người tốt và ngăn kẻ xấu, đó chính là để cho các anh tỉnh, nhớ lại cái bổn phận của mình, không quên, vẫn tiếp tục làm cái công đức là bảo vệ, xây dựng đất nước này. Và nhờ như vậy, nhờ mấy chục năm ở trong cái cõi đó, các anh vẫn không ngưng nghỉ, vẫn ngày đêm đi tìm việc này làm, tìm việc kia làm, phù hộ người này, tác động âm thầm người kia để cho mọi người làm được những điều tốt cho đất nước này, và đó chính là chính là làm phước.
[27:48]Đó là lý do thứ năm mà ta phải cầu siêu. Ta nhắc lại năm lý do để ta làm lễ cầu siêu: Lý do thứ nhất: Vì Đạo Pháp là đồng hành với dân tộc. Lý do thứ hai là vì lòng ta biết ơn với liệt sĩ. Lý do thứ ba: Vì chết chưa phải là hết, nên có cái sự tác động qua lại giữa người sống đối với người chết, cũng như người chết đối với người người sống. Lý do thứ tư là vì có công nhưng không có nghĩa là hết lỗi lầm, phải tiếp tục tu. Cái buổi lễ cầu siêu là một buổi mà người sống và người chết cùng tu với nhau, buổi lễ cầu siêu như thế này. Có đúng không ạ? Ngay khi ta đang tụng kinh, ta cũng đang tu và các anh em cũng đang cùng
[28:30]tu với ta, nên ngay nơi cái lễ cầu siêu này là lúc mà trời đất giao hòa, âm dương được hiệp nhất, và người sống và người chết cùng tu với nhau. Nên cái ngày hôm nay thật là đẹp, ngày hôm nay thật là đẹp. Ta không thấy, nhưng các anh đang nhìn ta, và lòng ai nghĩ gì các anh biết, vì người chết họ có thần thông, lòng ta đang nghĩ gì các anh biết. Ai ngồi dưới mà nghĩ bậy là bị biết hết. Lát ra các anh xô cho té chơi. Ai ngồi đây mà cứ lo nghĩ ăn bụng đói gì đó là lát là bị mấy anh anh nắm tai rờ đầu nữa nha, ráng chịu á. Cho nên ta ngồi đây, nơi đất trời hòa hợp như thế này, nơi mà người sống và người chết cùng tu như thế này,
[29:11]thì lòng ta phải hết sức là là thành kính, hết sức là chí thành, đó, tưởng nhớ tới các anh, tưởng nhớ tới Tam Bảo vậy đó. Vì ta cùng với các anh đang đang tu trong giờ phút thiêng liêng này, đó. Và lý do thứ năm là có công không có nghĩa là đã đủ phước. Đó, vì vậy hôm nay cũng vậy, cũng là lúc mà ta nhắc ta phải làm rất nhiều công đức cho đời. Và các anh cũng vậy, các ta cũng nhắc các anh là các anh vẫn phải làm rất nhiều công đức ở nơi cái cõi mà các anh đang đang hiện diện.
[29:48]Nói mà làm nhiều công đức, chúng tôi chợt lại nghĩ tới Thầy Thượng tọa Phước Hạnh là phó ban trị sự. Đi đâu cũng thấy Thầy, Thầy làm hết chuyện này tới chuyện kia cho đạo. Ngồi thấy nể Thầy luôn, mà cứ thấy Thầy chống cái gậy, bệnh, chân yếu cứ phải chống gậy đi cà nhắc cà nhắc mà có mặt trên từng cây số, thật là nể Thầy luôn á. Xin mọi người cho tràng pháo tay tán thán Thượng tọa. Thầy hồi nãy, hồi nãy cái bài mà cái văn mà tế mà lúc mà tưởng niệm liệt sĩ đó, cái bài mà nãy Thầy đọc là chính của Thầy soạn, của Thượng tọa Phước Hạnh soạn, nghe hay không ạ? Hay không thể tưởng được! Hồi nãy gặp Thầy, gặp Thượng tọa Phước Hạnh rồi chúng tôi mới
[30:30]nói chuyện, nói thưa Thầy, Chân Quang cũng là nhà văn, cũng là nhà thơ, hôm nay gặp Thầy là biết sợ rồi đó, sợ. Cái bài văn của Thầy hay không thể tưởng được. Cho nên mới dặn đệ tử là về phải đưa lên mạng nguyên văn cái bài này để cho mọi người, cả nước trong nước này cùng đọc cái bài này, hay không thể tưởng. Không ngờ Thầy thấy Thầy đi cà nhắc cà nhắc vậy mà sao Thầy giỏi quá, không hiểu nổi. Chưa hết, lát sau lại nghe Thầy tụng kinh nữa, lại rùng rợn một lần nữa, thật là thiệt, cái công đức của Thầy nhiều ghê vậy đó.
[31:04]Thế nào là tu trong cái cõi âm?
[31:08]Thế nào là tu trong cõi âm? Vì cái người âm á có một số đặc tính khác với ta, nhưng mà những người trong cõi âm họ vẫn khát khao đạo lý tu hành. Mà khát khao hơn ta nữa. Vì ta bị cái thế giới vật chất này ràng buộc nên đôi khi ta cứ nghĩ là chỉ có vật chất, còn các anh ở trong cõi âm thấy rõ thế giới siêu hình, thấy rõ có thần, có thánh, có nhân quả báo ứng, cho nên cái niềm tin đối với đạo lý tu hành các anh lớn hơn ta và khát khao hơn ta rất là nhiều. Nên vì vậy mà trong cõi âm vẫn là cái cõi mà người ta vẫn phải tu rất nhiều chứ không phải là không. Làm thì không được gì nhưng biết rất nhiều. Nhớ như vậy.
[31:51]Cái người sống như ta đó thì làm rất nhiều mà biết rất ít, ta không thấy cái cõi nào hết, cứ thấy cái cõi vật chất này thôi. Cho nên ta làm, ta làm thì làm được rất là nhiều, ai mà chịu làm phước thì làm được rất nhiều việc, nhưng mà ta không biết được nhiều. Còn các vị ở cõi âm á thì họ biết rất nhiều mà làm không được gì hết, không làm được bao nhiêu hết. Tức là họ có thần thông, họ biết cõi này, biết chuyện kia, biết hết á, nhưng mà làm thì không được vì không có cái thân. Đó là cái trở ngại của hai thế giới đó, mỗi thế giới đều có cái trở ngại của mình. Nếu mà nói rằng là người âm mà biết nhiều chuyện thì ở đây ta để ý như vầy nè.
[32:32]Những người mà bị nhập á, tự nhiên họ biết coi bói, đúng không ạ? Mà khi bị xuất ra không coi được nữa vì người âm họ có thần thông. Như có một lần có một cái sư cô lên kể chuyện với chúng tôi, cô đó cũng ở đâu Vĩnh Long này. Cô nói thưa Thầy, mẹ con bệnh nặng rồi cái như chết, bỗng nhiên sống lại, sống lại cái biến thành con người khác, ăn rất nhiều, rất khỏe, chửi bới lung tung, rồi sân si dữ dội. Cái thằng em trai con đi bộ đội về, mẹ con đánh nó mà nó sợ đến nỗi nó phóng xuống sông, bả phóng xuống sông bả bơi rượt theo nó luôn. Mà nào giờ thấy bả yếu xìu, bả bệnh không à. Rồi cái một lần nhà con ở trên sàn của sông cái rớt
[33:08]món đồ xuống, cả nhà con nhảy xuống sông mò, lặn. Cái bả ngồi ở trên trên cái nhà sàn bả nói, không đâu, tụi bây lại chỗ cái kia kìa, nó trôi tới chỗ kia rồi. Thế là cả nhà con bơi lại rất là xa, bơi lại đó lặn xuống mò thì đúng là tìm lên được cái món đồ. Bả ngồi đó bả biết hết. Hỏi đó là gì con không hiểu. Cái nói không có đâu, thì bà bà già chết thiệt rồi đó, nhưng mà đó là cái vong khác nhập vô, nên bả chết rồi mà mình không biết để cầu siêu. Bà mẹ ruột mình chết rồi, còn cái vong đó, một vong khác nó đến nó chiếm cái xác đó giả làm mẹ, mình phải nuôi nó chơi. Trường hợp này nhiều lắm á chứ không ít đâu.
[33:42]Mà tại sao ta bị cái nhân quả gì mà khiến là có người chết rồi bị cái vong khác nhập vô chiếm xác? Là vì lý do thế này: là trong suốt mấy chục năm trời ở trong nhà ta, ta hay khấn câu này, mỗi khi ta cúng cái gì ta nói, khấn các người khuất mặt khuất mày trong nhà phù hộ cho tui chuyện này, phù hộ cho tui chuyện kia. Cứ cầu là người khuất mặt trong nhà, thế là cái vong đang có trong nhà cái nó giúp ta thật. Trong suốt mấy chục năm họ âm thầm họ giúp gia đình chuyện này, giúp gia đình chuyện kia, cái nó thành nợ, thành nghĩa. Thế đến khi cái ân nghĩa nó đủ rồi, cái mẹ ta chết, cái lúc mà cái xác chưa lạnh cái nó nhập vô luôn, cái nó sống trở lại.
[34:20]Não hoạt động lại, tim gan thận hoạt động lại và đó là một con người khác và ta vẫn phải nuôi như nuôi mẹ mình, vì đâu biết đâu. Mà tại sao ta phải nuôi như nuôi mẹ mình? Là bởi vì ta chịu ơn họ mấy chục năm họ trong cái cõi âm họ phù hộ cho gia đình. Mà vì ta cứ khấn cái câu đó, cầu người khuất mặt khuất mày phù hộ cho gia đình tui chuyện này chuyện kia. Ta có hay khấn câu đó không ạ? Có không? Rồi mai mốt nhà mình có người nhập. Thật á. Nên vì vậy, mà cái người đệ tử Phật ít có bị là do ta không khấn câu đó nữa mà ta khấn cái gì? Trên, trên Tam Bảo gia hộ cho con chuyện này chuyện kia. Nhờ ta khấn như vậy nên ta không có bị nhập.
[35:02]Còn cái người nào mà không biết đạo á, không biết đạo Phật, cứ hay khấn là người khuất mặt khuất mày trong nhà cầu phù hộ là mai mốt phải trả nợ họ. Mà trả nợ bằng những hình thức rất kỳ lạ ta không hiểu nổi. Nhưng mà điều đó để cho ta thấy một điều là người âm họ có thần thông, họ biết chuyện này biết chuyện kia, nhưng không có thân để làm được nhiều điều như ta. Đó là hai thế giới ngược nhau. Nhưng mà người âm vẫn khát khao tu hành. Cho nên thì do đó mà ví dụ như huynh đệ, bạn đạo, Phật tử cũng vậy, thường thường là mỗi ngày ta hay đến chùa để ta tụng kinh, lạy Phật. Bây giờ ta sẽ xin Thầy ta, xin Thầy bổn sư của ta,
[35:42]nói dạ thưa Thầy, cứ mỗi tuần một lần, xin Thầy dắt chúng con lại nghĩa trang để con tu với anh em liệt sĩ.
[35:52]Nghĩa là Thầy dắt chúng ta tới, không cần đợi tới mỗi năm tới ngày 27 tháng 7 đâu. Cứ mỗi tuần vậy, chiều thứ bảy, chiều Chủ nhật, Thầy ta sẽ dắt ta lại. Thay vì Thầy trò tụng kinh ở chùa, cứ lại đây tụng kinh, Thầy thuyết pháp cho ta nghe, thì lúc đó ta nghe pháp, các anh em cũng nghe pháp, ta tu, các anh em cũng tu, ta ngồi thiền, các anh em cũng ngồi thiền, ta niệm Phật, các anh em cũng niệm Phật. Vui vô cùng, vui lắm! Và các anh em cũng rất là cần tu. Cho nên vì vậy là từ đây về sau nhớ như vậy, là không phải chỉ chùa mới là nơi tu hành mà nghĩa trang liệt sĩ cũng là một nơi tu hành rất là tuyệt vời, nhất là ta có khung cảnh đẹp như thế này.
[36:34]Khung cảnh như thế này chẳng có chùa nào có cả. Nên vì vậy mà mà hãy về đây tu với các anh. Để cho các anh chuyển được tâm là cái thứ nhất. Các anh phù hộ cho người tốt là cái thứ hai. Khi các anh chuyển được tâm và các anh phù hộ cho người tốt, cái phước các anh tăng lên. Phước các anh tăng lên thì có hai việc để nói: thứ nhất, các anh đủ duyên phước để tái sinh. Chúng ta đừng tưởng chết rồi 49 ngày là đầu thai, không có. Có người ba chục năm chưa đầu thai, có người trăm năm chưa đầu thai. Không phải dễ mà ta có một gia đình để tái sinh vào. Vì sao vậy? Ta thấy mẹ cha nuôi con cực khổ không ạ? Cực không?
[37:23]Quá cực á! Chính vì mẹ cha nuôi con quá cực khổ mà ta không biết bao nhiêu bài thơ, bao nhiêu bài nhạc, bao nhiêu tác phẩm ca ngợi tấm lòng của cha, của mẹ, vì quá cực á. Nhất là đẻ đứa con mà ba năm đầu nó bệnh lên bệnh xuống, qua khỏi ba năm bắt đầu nó mới tự có sức đề kháng rồi nó bớt bệnh, Thầy nói có đúng không à? Này Thầy cũng nghe người ta nói chứ Thầy cũng không biết nữa, nghe nói. Thì như vậy muốn đầu thai vào một cái gia đình nào á thì giữa ta với cái cha mẹ trong đó phải có duyên nợ với nhau để cho người cha người mẹ đó rất yêu thương ta để ta làm con. Mà ví dụ như cái duyên nợ không đủ ta không thể vào nhà
[38:05]đó đầu thai được, ta không thể vào đó đầu thai được. Cho nên phải có duyên có nợ rất dày mới đầu thai được. Cho nên vì vậy có nhiều người chết chờ cả hai trăm năm chưa có ai cho mình vô làm con, cứ vất va vất vưởng. Mà nếu khi đói khổ quá, muốn có một cái thân vật chất thì chui đại vào bụng chó, bụng heo, bụng bò chứ không ra được con người, không ra được con người. Thì chịu à, là một, cứ vất va vất vưởng đó, hai, muốn đầu thai, vô bụng súc sinh. Vậy thôi, muốn chọn nào đó chọn, tùy chọn. Còn chỉ có những người đủ phước mới có một gia đình đầm ấm để mình đầu thai vào, cha mẹ cực khổ nuôi nấng, dạy dỗ cho mình lớn lên làm người, không phải dễ đâu.
[38:47]Nên tất cả chúng ta ngồi đây, còn sống đến giờ này, được bao nhiêu ân nghĩa của cha mẹ rồi mình lớn lên làm người là phước nhiều lắm, không phải dễ đâu. Cho nên vậy các anh liệt sĩ cũng vậy, không phải anh nào cũng chết rồi bao nhiêu năm cái đi đầu thai hết đâu, còn rất nhiều anh liệt sĩ chưa đủ duyên đi đầu thai. Cho nên vì vậy, trong cái cõi đó, khi mà các anh biết tu tập, các anh làm phước, phước các anh đủ đầy rồi, tự nhiên có gia đình để nhận mình vào. Tự nhiên khiến có cái gia đình nhận mình vào, mình sinh ra được làm người, được nuôi dạy tử tế, đó là cái kết quả thứ nhất. Cái kết quả thứ hai là có khi các anh không tái
[39:28]sinh làm người mà sinh lên luôn cõi trời luôn. Nghĩa là ở ngang cái cõi âm này, đang lẩn quẩn ở đây, đủ duyên phước rồi, lên luôn cõi trời luôn. Đó là cái kết quả thứ hai. Hôm trước, cách đây mấy ngày, Bộ Ngoại giao có ông Thứ trưởng là Nguyễn Thanh Sơn, ông mới vào Đồng Nai, ông tổ chức cái lễ cầu siêu cho anh em liệt sĩ. Mà anh nghe nói rằng cái trận ở Long Khánh đánh rất ác liệt, nhiều người chết, nên anh đề nghị là tổ chức rước hết linh vị của anh em liệt sĩ Long Khánh đưa về nghĩa trang ở Biên Hòa rồi làm lễ cầu siêu ở đó, nhờ Giáo hội Phật giáo làm lễ trong 3 ngày. Thì anh viết bức thư của Bộ Ngoại giao mời chúng tôi. Chúng tôi cũng tham dự.
[40:11]Thầy khấn, hãy về đây nghe câu kinh tiếng kệ, ăn bát cơm này và thay đổi tâm hồn mình. Hãy yêu nước, yêu đất nước xã hội chủ nghĩa này và cùng xây dựng, bảo vệ đất nước này. Mà không phải riêng mấy anh lính đó đâu, bất cứ người nào cũng vậy, đều cũng cần được cầu siêu. Nếu mà họ không được cầu siêu như vậy, không được khuyên bảo như vậy, họ xúi bậy. Ở trong cái cõi chết, họ đi họ xúi bậy những tổ chức phản động, cứ quậy lên hoài. Lâu lâu ta cứ nghe tổ chức này, tổ chức kia nó nhen nhúm chống lại đất nước, trong đó có sự tiếp sức của những người lầm đường lạc lối trước kia. Họ vẫn còn mang oán thù mà không ai xoa dịu,
[40:53]không ai an ủi, không ai cầu siêu cho họ. Nên vì vậy là những lúc ta đến đây, cái nghĩa trang liệt sĩ này, ta cầu siêu cho những anh hùng liệt sĩ chiến đấu cho chính nghĩa, ta đừng quên khấn một lời cho những người đã lầm đường, cũng mời họ về ăn và khuyên họ đoàn kết hòa hợp, yêu đất nước này, yêu chế độ này, bảo vệ quê hương này. Và người sống kẻ chết chỉ còn một tình yêu quê hương như nhau. Người phe này, phe kia, chết rồi hay sống rồi, chỉ còn một tình yêu quê hương. Giống như bây giờ vậy, người sống của ta cũng vậy. Có những người đã hiểu được chính nghĩa quốc gia là ta yên tâm sống dưới cái thể chế chính trị này.
[41:37]Nhưng còn một số người lòng vẩn vơ nghĩ đâu bên ngoài, ta cần những người đó phải suy nghĩ lại, hiểu lại để quê hương được đoàn kết, được hòa hợp mà xây dựng, mà phát triển. Đó là người sống. Người chết cũng vậy, ta cũng phải nói với người chết, ta cũng phải khuyên người chết phải thay đổi cái suy nghĩ của họ khác đi cái lúc họ còn sống. Dù lúc sống họ đã đi một con đường khác, bây giờ phải quay lại hết với chính nghĩa của quốc gia, để gì? Cùng dựng xây, cùng yêu thương, cùng bảo vệ đất nước này. Vì đất nước mà nếu chia ra hai ba phe, hai ba lòng rồi, đất nước sẽ sẽ suy yếu. Và sau này những người đó khi họ đầu thai lên lại,
[42:17]ví dụ họ đầu thai lọt vô nhà ông cán bộ, tự nhiên ông cán bộ, họ vẫn là một người con ngoan. Còn nếu ta không cầu siêu, tới ngày nào họ đủ duyên họ đầu thai đại vô nhà ông cán bộ, ông cán bộ thì đấu tranh vì kháng chiến độc lập cho quốc gia, đẻ ra thằng con mang tư tưởng phản động, chết à. Cho nên người chết rồi cũng cần được khuyên bảo, cũng cần được cầu siêu. Do đó, trong những ngày này, khi đến trước anh linh của các anh hùng liệt sĩ, ta cũng phải gửi một lời cầu nguyện cho những người đã lầm đường. Đồng ý không ạ? Cho nên một lát nữa, nhắc Thầy Phước Hạnh nha Thầy. Thầy cũng khấn giùm cho anh em bên kia một lời, mời các anh em về ăn chung luôn.
[42:56]Đó, vậy để ta tránh được cái oan trái mà chia cắt đất nước ta đã quá nhiều đời. Nhưng ngày hôm nay, nơi cái nghĩa trang Vĩnh Long này, là Thượng tọa Phước Hạnh sẽ khấn cho anh em một lời để hòa hợp, đoàn kết từ trong cõi sống cho tới cõi cõi chết. Đất nước ta mãi mãi là hòa hợp, mãi mãi là đoàn kết, mãi mãi là yêu thương nha. Qua một cuộc chiến tranh khốc liệt thì ta thấy thế này: người đã mất thì thành liệt sĩ, nhiều quốc gia khác rồi thôi, bỏ. Nhưng mà Việt Nam ta thì quy tập hài cốt lại, xây nghĩa trang, xây đài liệt sĩ và có cái ngày 27 tháng 7 để để tưởng niệm. Người bị thương thì làm thương binh, hưởng chính sách.
[43:43]Còn có những người sống và có khả năng thì quản lý đất nước, lên làm cán bộ lớn và hưởng vinh quang. Thôi mỗi người có cái duyên phước. Nhưng mà người sống ta phải biết và làm cái điều để đền đáp.
[43:59]Tưởng nhớ là một đạo đức, biết ơn là một đạo đức nhưng mà mà không đủ. Vì còn một thế giới tâm linh mà ta chưa biết rõ, nhưng nhờ Phật pháp ta đã biết và ta phải làm một cái gì đó để đền đáp với với các anh. Đây là những điều mà ta cầu cho các anh nè. Ta biết ơn các anh, ta yêu quý các anh, ta cầu nguyện với các anh, nhưng ta mong cho các anh: thứ nhất các anh phải biết lễ kính Phật, vì lễ kính Phật là công đức đầu tiên. Mong cho các anh gì? Tiếp tục bảo vệ đất nước này. Ta mong cho các anh hỗ trợ người tốt, ngăn chặn kẻ xấu. Ta mong cho các anh biết tu tập thiền định trong cõi chết. Và ta mong cho các anh một điều nữa là không
[44:39]chấp công, nhớ như vậy, không chấp công. Vì chấp công rồi mọi công đức sẽ tiêu tan. Chính Bác Hồ trong cái quyển mà Sửa đổi lối làm việc, Bác Hồ cũng phê bình cái tư tưởng công thần. Người có công rồi chấp công sẽ trở thành kẻ xấu. Trong đạo Phật vậy, chấp công rồi sẽ thoái đọa, mà nguyên 600 quyển Bát Nhã của Phật chỉ dạy một đạo lý duy nhất là gì? Làm vô số điều tốt mà đừng chấp công. Đó là ý nghĩa kinh Bát Nhã. Đạo Phật cũng nói như vậy, và ta cũng mong các anh là như vậy. Các anh được nhân dân yêu mến nhưng đừng chấp công mà phải tu rất là rất là nhiều. Và ta cũng mong rằng cái việc mà viếng nghĩa trang
[45:20]liệt sĩ là một văn hóa đẹp của ta nha. Rảnh ta cứ đến nghĩa trang chơi. Rảnh ta đến nghĩa trang, ta thắp nén nhang cho các anh, mang thức vật thực đến cúng cho các anh, tu với các anh, tụng kinh cho các anh nghe, ngồi thiền cho các anh coi, nhưng nói các anh đừng nhập tui ạ. Và ta dạy con cháu ta lòng yêu nước. Mỗi khi ta dắt cả nhà ta, ta đến thăm nghĩa trang liệt sĩ là ta chỉ cho các con ta những nấm mồ. Ngày hôm nay, cha mẹ yêu thương các con, nuôi dạy các con, con được học ở bởi những ngôi trường tốt lành, được thầy cô yêu mến, quê hương đang lớn lên từng ngày chính là nhờ những người đang nằm ở những cái nấm mồ kia.
[46:04]Và con phải hết sức cố gắng rất nhiều để sống xứng đáng với những người đã nằm xuống. Thôi trời đã mưa vì cảm động với Thầy Phước Hạnh.
[46:17]Chúng con kính chúc cho chư Tôn đức được phước thể an khang và làm được nhiều Phật sự để cho chúng con được nương tựa. Chúng tôi cũng kính chúc cho quý Phật tử trong cái ngày thiêng liêng này về đây mà thắp nén hương, tụng lời kinh để làm nên cái Phật sự cao cả này. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.