Lời giảng: Tham Vấn Thiền 13 - Lưỡi Kiếm Banzo

  • Thuyết giảng: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Thời lượng: 1:04:48

Toàn văn lời giảng, chép từ phụ đề. Bấm vào mốc thời gian để nghe đúng đoạn đó.

[0:00]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:15]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:30]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:42]Mời đại chúng ngồi xuống. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay cũng là dịp cuối năm, thành thử mình, người Việt Nam mình ta ăn hai lần giao thừa, tới hai cái Tết, thì mình vui hơn người ta, vui hơn thiên hạ. Tết tây ngày xưa thì cũng không quan trọng lắm, nhưng từ từ cái bỗng nhiên cái tinh thần hội nhập, cả thế giới vui cái mình cũng bắt đầu vui theo. Tuy nhiên, cái thẳm sâu chúng ta vẫn là cái Tết truyền thống của dân tộc mình, là Tết âm lịch. Thường thường á là hay có lần sư phụ nói chuyện với một người nước ngoài, cái sư phụ mới nói là chúng tôi, nó nói họ nói họ ăn Tết bữa nay đó, nói chúng tôi tháng sau chúng tôi mới ăn Tết.

[1:29]Cái họ nói sao vậy? Nói tháng sau mới mùa xuân, giờ vẫn còn mùa đông, không nhớ ở nước ông tuyết rơi lùm đùm? Tháng sau nữa bắt đầu tuyết mới bắt đầu tan, nụ mầm mới bắt đầu nở đúng không? Họ gật đầu, đúng. Cho nên cái âm lịch của chúng tôi về mùa xuân nó chính xác hơn của mấy ông. Sau này ta tìm ra mới thấy đúng là thật sự ngày xưa nó có một cái ông vua, ổng muốn giành ổng là đứng cái tên cái tháng đầu năm, nên ổng ổng ép sớm một tháng, thành thử nó vẫn lọt vào mùa đông, vẫn còn mùa đông mà lại là cái tháng đầu năm, nên ta gọi là bị cái ý cái gì? Yếu tố chính trị nó can thiệp vào trong trong khách quan khoa học thiên nhiên.

[2:07]Còn ông bà mình ngày xưa là Nhưng mà tuy nhiên vì cái cái cái cái cái vòng quay của cái mặt trăng á nó không ăn khớp, nên có những khi năm nhuận, cái tháng âm lịch năm âm lịch tới mười ba tháng. Và cái sự chênh lệch giữa cái âm lịch và dương lịch như vậy làm cho cái cái người nông dân mà để chọn ngày mà mà gieo hạt, trồng tỉa lại bị sai lệch rất là nhiều. Ví dụ như là nếu mà thời tiết mưa thuận gió hòa đừng có bị cái biến đổi như những năm gần đây á, thì người ta cứ canh cái ngày tây người ta gieo hạt lại chính xác hơn. Ông bà mình thì cứ canh ngày âm lịch, mà ngày âm lịch nó cứ chạy vì tháng nhuận hay không tháng nhuận, cái người nông dân rất là khổ.

[2:52]Mà những người người ta kinh nghiệm người ta đừng theo âm lịch, theo dương lịch á, tại âm lịch nó không chênh lệch thế. Nếu mà năm nhuận chỉ có ngày 29 tháng 2 có một ngày một à. Vậy còn mọi ngày trong năm nó cứ đều đều, đều đều, rất là dễ canh để gieo hạt. Còn canh theo âm lịch là nó chạy cả tháng trời, nên gieo rồi cái trời không mưa, hạt nó hư hết trơn, kiến nó tha hết, mối nó ăn hết, vậy đó. Đó những cái nỗi khổ của người nông dân á, nha. Rồi cái đầu năm chúng ta đi qua một năm, cả thế giới thật sự rất là nhiều cái biến động, và ai cũng mong, ai cũng hi vọng rằng qua năm mới thì thế giới sẽ yên vui hơn, hạnh phúc hơn.

[3:33]Lúc nào nhưng mà người ta sống nhờ có hi vọng mà sống, chứ nếu không có hi vọng người ta tự tử chết hết. Chúng ta nhớ là vậy, những người tự tử chết chỉ bởi vì họ thật sự tuyệt vọng, không còn gì để trông cậy và thấy phía trước là mù mịt không lối thoát, và họ họ tuyệt vọng. Kìa chúng ta thấy ta coi trên mấy cái clip ngắn đó, cái cô đó cổ leo cổ leo qua cái lan can cái cầu, cái ông kia lại chộp kéo lại, ngồi, ông cô nói đừng, ổng mới nói là đừng, cho nên cuộc đời dù gì chứ vẫn còn có cái cách để xử lý, đừng có nhảy vậy, đừng có làm như vậy, rồi dù hãy nói chuyện với tôi, tôi cũng là người nhiều đau khổ,

[4:09]nhưng mà tôi không chọn cái này, bởi vì tôi tin rằng cuộc đời vẫn còn cái lối đi. Cái cổ nói cái dép tôi rớt tôi muốn leo qua tôi lượm. Nổi đi đâu, tôi phải leo tôi lượm cái đã. Đại khái là như vậy. Khi mà người ta ta tuyệt vọng rồi á, nên sống ở đời vậy, ta hãy cho người khác một niềm hi vọng để người ta còn động lực để người ta sống. Nhưng mà cái hi vọng người ta là cái gì? Nó lại lệ thuộc vào cái phước chứ không phải là vì vì yếu tố tâm lý, nhớ như thế. Chúng ta tu theo Phật pháp nên chúng ta tin vào cái nhân quả. Chúng ta tin rằng nếu chúng ta còn một chút phước thì chúng ta còn một lối thoát, còn con đường đi tới.

[4:52]Nếu chúng ta hết phước thì dù có xoay xở, có cố gắng gì cũng thật sự mọi nẻo đường đều đóng lại, rõ vậy. Cho nên vì vậy, nói gì nói, nói cho cao siêu gì trên mây xanh gì không biết, nhưng làm ơn làm phước cái đã. Và cái làm phước á, cái căn bản nhất của cái phước là cho chính chúng ta còn đường đi, còn lối thoát. Nhưng mà như vậy không đủ, như thế vẫn chưa đủ. Ta ta phải làm phước đến mức độ mà ta mở được cái lối cho người khác luôn, không phải là chỉ mở cái lối cho mình mà còn mở luôn cái lối cho người khác, giúp được người khác. Mà như thế vẫn chưa đủ, với cái người mà có trí tuệ, có tâm từ bi lớn, ta phải làm phước,

[5:33]bản thân ta phải làm phước đến mức độ ta đủ sức để mở cho cả một cộng đồng, cả cái xã hội, cả đất nước và cả cái thế giới đi lên luôn. Hiểu như vậy rồi, không bao giờ chúng ta dám dám lười nhác cái việc làm phước. Bất cứ có một chút cơ hội nào để giúp ai, giúp đời, bất cứ gì từ trong ý nghĩ, từ trong lời nói đều chúng ta cố gắng gieo gieo thành cái công đức, không bao giờ dám nghĩ nghĩ bậy vì làm ta tổn phước, không bao giờ dám hưởng cái gì làm ta tổn phước, vì chúng ta còn phải tích lũy cái phước để cho cả cái thế giới này cùng hưởng, nhớ như vậy. Cái người biết tu là chúng ta làm phước không phải cho bản thân

[6:10]ta nữa mà cho cả cái thế giới này sẽ hưởng cái phước của ta. Hiểu như vậy rồi chúng ta hết sức cố gắng, chưa bao giờ mà tự mãn với những điều mình làm được. Mình nhưng mình gặp một người mà mới biết tu á, mà mình nói là làm phước cho cả thế giới họ không hiểu. Nên hôm nay vậy, năm nay là bắt đầu vài tiếng đồng hồ nữa ta bước qua năm 2006, 2026. Ơ 2000 2026, nó già rồi nó vậy đó, bắt đầu nó già rồi nó vậy, 2026 rồi 20, I'm sorry, 2026. Qua năm mới thì những người mà theo sư phụ qua bao nhiêu giông bão, như cái bài hát này Vì đâu ta có mùa xuân á, bao nhiêu giông bão mà ngồi đây được đêm giao thừa với sư phụ, thì sư phụ mới dám nói cái câu là ta làm phước

[6:53]để cho cả thế giới cùng hưởng, chứ còn những người khác sư phụ không dám nói. Gặp cái một cái người nào mà họ còn lập lờ giữa thiện và ác, giữa phước và tội, mình nói câu đó họ họ họ với không tới, rồi họ sinh cái phản ứng tiêu cực trong tâm lý. Gặp những người đó mình chỉ nói cái phước cho họ hưởng thôi: anh gieo nhân gì thì anh gặt quả đó. Nói tới đó mà thôi là mà họ chưa chắc họ đã tin nữa, vì họ cứ thích làm tội. Bắt đầu con người nào mà có đạo đức, có thiện tâm, ta mới nói là phải làm phước để đủ phước để mà bao qua cho người khác. Giống như mình có tiền mình đi ăn bữa cơm thấy người nghèo,

[7:33]nói không anh, tôi mời anh luôn, tôi bao cho anh luôn, vì cái phước mình đủ bao choàng qua cho người khác. Thì cũng vậy, ta làm phước với con người có đạo đức rồi ta phải làm phước nhiều đến nỗi bao choàng qua cho người khác. Nhưng nó mới chút thôi, còn cái người mà có thể lâu ngày tích lũy cái lòng tôn kính Phật tuyệt đối, lòng từ bi vô hạn, ta mới dám nói tới cái câu là làm phước để cho cả thế giới này cùng hưởng cái phước của chúng ta. Cái câu đó tới đêm giao thừa của 2025 mới dám nói như vậy.

[8:09]Hiểu như vậy rồi, ta cố gắng dữ lắm. Biết khi mà hiểu, ngộ ra được điều này rồi, ta nhìn thấy cả một con đường phía trước của ta, hết kiếp này và tới vô lượng kiếp sau, phải cố gắng nỗ lực vô cùng là như vậy. Hôm nay thì sư phụ nói về thiền một chút. Mọi người có hát cái bài Kanda không ạ? Nhìn dòm mặt ngơ ngơ này nghi quá à. Thôi hát lại cái rồi nói tiếp, hát

[8:38]đi. Hát thì hát đi rồi. Mở bài Kanda, mọi người hát đi con.

[8:51]Rồi à quý thầy cô đi dòm dòm xuống cái miệng ai nhép mà không đúng là ghi tên cho sư phụ.

[8:58]Mọi người hát nha, mà miệng nhép nhép mà không đúng cái chữ là chết á. Rồi tới giờ mà.

[9:22]Nếu đã vun bồi phước rất nhiều,

[9:27]lòng tôn kính Phật biết bao nhiêu,

[9:32]công phu chỉ quán đều thuần thục,

[9:38]bây giờ chỉ việc tìm chỗ neo.

[9:43]Sáu phân dưới rốn ở ngoài da, một điểm khinh an khởi êm đềm, giữ tâm nơi ấy không thay đổi, vọng tưởng tự nhiên không đi xa.

[9:56]Như gió thoảng hương khắp khu vườn,

[10:02]bây giờ gom gom lại đầu nguồn, không còn tán loạn đi khắp chốn, chờ đợi một lần tan làn sương.

[10:18]Dù động hay yên cứ neo tâm, một điểm Kanda quyết chẳng buông, bao nhiêu cảnh giới xin từ chối, chỉ biết Kanda qua tháng năm.

[10:31]Vọng tưởng kéo ta rời Kanda, nhất quyết quay về với Kanda. Thắng cảnh gọi mời nhiều ảo xiêu,

[10:47]lòng này chỉ biết có Kanda.

[10:53]Xin hãy vững lòng với Kanda, có thể mới đầu chưa hiểu ra, tưởng là không có gì đặc biệt, bèn vội đổi lòng để lướt qua.

[11:06]Khi đã trú tâm nơi Kanda,

[11:11]bỗng thấy giống như được về nhà...

[11:16]Ban đầu cũng vầng lăng xăng lắm.

[11:22]Nhưng rồi yên lắng thật sâu xa.

[11:27]Ngày xưa Phật cũng trụ Kanda, năm 12 tuổi theo vua cha, ra đồng dự lễ nhìn tĩnh tọa, bất ngờ nhập định quên nắng tà.

[11:42]Ai hiểu điều này chớ nói nhiều.

[11:47]Ngoài kia khinh bạc lẫn quan liêu.

[11:52]Thói đời tự mãn và kiêu mạn.

[11:57]Kho báu người mù có thấy đâu.

[12:03]Ai đã có duyên hiểu Kanda, người ấy ung dung bước về nhà, mục tiêu vô ngã xiêm tôn kính, luân hồi rồi sẽ có ngày ra.

[12:19]Đêm lắng ta ngồi xem Kanda.

[12:24]Còn hơi thở giữ khéo êm chậm. Rồi quên trời đất trong tĩnh lặng. Chỉ còn nơi đây với ta. Nam mô Thích Ca Mâu Ni Phật.

[12:49]Nam mô Thích Ca Mâu Ni Phật. Để

[12:59]cái ghế xuống giùm sư.

[13:05]Trong đó có câu là công phu chỉ quán được thuần thục rồi mới nói tới cái điểm Kanda, tức là điểm Đan điền. Mà nhớ cái điểm đó ở ngoài da. Hôm giờ sư cứ chờ mọi người dụng công rồi hỏi, nhưng mà không thấy ai hỏi. Nên sư nhắc chừng một chút. Nó có cái điểm Kanda thì bên Đông phương gọi là Đan điền, nhưng mà nhiều khi ta bị lừa. Nó nằm ở ngoài da. Nó không sâu vô một ly nào bên trong, cho nên ta khó định vị. Tuy nhiên ta sẽ bị nhiều cái ảo giác kéo ta khỏi Kanda. Nhiều vọng tưởng kéo ta quên mất là một điều đương nhiên. Mà khi ta được vào định, rất nhiều cái thắng cảnh hiện ra làm cho ta thích thú, cũng làm ta bỏ Kanda.

[13:50]Hoặc khi ta đang trú Kanda, nó hiện những điểm tương tự như Kanda làm cho ta kéo tâm ta cũng rời khỏi vị trí đó. Và có khi nó ra ngoài không khí, ngoài không gian này làm cho ta ảo tưởng, lúc đó ta tâm cứ yên yên mê mê, thật ra nó đã chạy ra ngoài không khí rồi, chứ không còn nằm ở nơi cái bụng ta nữa, cái da. Nên có nhiều cái trường hợp như vậy, nên rất là tỉnh táo, rất cẩn thận. Nhiều khi yên yên mê mê mình rời khỏi nó mất không hay, mà rời khỏi nó mất rồi thì bắt đầu từ từ công phu mình nó lui lại, nó không giống như kiểu như lúc trước nữa. Nó là một kỹ thuật cũng độc đáo, tuy nhiên cái này là giáo ngoại biệt truyền cho nên ta không có nói.

[14:26]Thường ta chỉ nói tới hơi thở, rồi dừng lại. Còn cái Kanda này một đặc biệt, chỉ khi rất là có duyên người ta mới mới được truyền trao. Vậy. Khi mà nói ta ngồi thiền để đạt được đến cái vô ngã, đến được giác ngộ, tức là đòi hỏi cái thiền đó phải giúp cho ta vào cái định rất là sâu. Cái định đi qua nhiều cái lớp tâm thức cho tới khi mà ta được vô ngã hoàn toàn. Nhưng mà để đi tới cái định thì nhiều người cứ tưởng là tâm động rồi qua định, nhưng sự thật Phật dạy ta tới ba cái giai đoạn, là từ chánh tinh tấn, rồi chánh niệm, mới tới chánh định, chứ không có nói mà tu một cái là đi vào vào định liền.

[15:13]Nên ai mà nói rằng chỉ cần tu thiền biết một bí quyết gì đó vào định thì những người đó đều là sai, nói dối, hoặc họ siêu đẳng. Do cái duyên đời xưa bất ngờ họ trở lại ngộ đạo, họ chứng luôn, thì những trường hợp đó hiếm có. Còn đa phần mà nói về thiền định một cách dễ dãi đều là nói dối, đều là quảng cáo bậy bạ, ta đừng có tin. Thì quy trình nó đi rất là cực, mà giữa cái dễ và cái vất vả, ta thích cái nào? Thường con người hay thích cái dễ, nhưng cái dễ nó lại có một cái dở ở phía sau. Dở phía sau là khi ta tu dễ vào định quá, ta không dạy ai được. Ta nói thế nào cũng sai. Còn người nào tu vất vả, coi vậy chứ họ hiểu về bản chất của tâm,

[16:03]bản chất của thiền kỹ lưỡng và có thể tạo thành một cái hệ thống lý luận khoa học về thiền định cho thế giới muôn muôn đời sau. Nên khi ta tu mà vất vả, hãy vui mừng vì điều đó. Còn mình tu mình chứng dễ quá, thật là nguy hiểm cho thế giới này. Nên sư rợ sợ lắm, những người mà cứ khoe: "Con tu đạt định", thường sư phụ không có hoan nghênh mấy người đó. Tại những người đó có thể là những người phá hoại. Mình phải dạy, mà nếu họ chịu khiêm tốn, mình dạy là họ lại từ đầu. Dù họ chứng gì họ chứng, nhưng họ phải biết lại từ căn bản chỉ quán, rất là căn bản, để họ còn dạy cho người khác. Chứ họ đem cái dễ của họ họ quảng cáo, họ giới thiệu,

[16:43]họ khoe khoang, mọi người nghe thì nghe cho vui chứ không có đạt được cái gì cả. Ta, khi ta tu tập thì Phật dạy cho ta cái chỉ, cái quán. Cái chỉ là một cái kỹ thuật để đừng bị vọng tưởng. Cái quán là để cho ta một cái nhận thức, một cái bản chất gì đó, nhờ vậy ta cũng không bị vọng tưởng. Cả hai đó đều giúp cho ta đừng bị vọng tưởng. Vậy vọng tưởng là vấn đề chúng ta phải đối phó, nhưng mà không được đối phó trực tiếp. Phải nhờ tu theo chỉ, hổng để ý tới vọng tưởng; tu theo quán, không để ý tới vọng tưởng, mà vọng tưởng tự nó lánh. Vậy thế nào là vọng tưởng, và thế nào là ta đang thực hiện được chỉ và quán?

[17:28]Vọng tưởng tức là cái làm cho ta mê, ta không có ta không có giữ được cái công phu chỉ quán của mình nữa.

[17:41]Cái tâm thức của ta vậy, nó khi chưa biết tu á thì lúc nào ta cũng mê mờ, ta chạy theo cảnh, chạy theo những suy nghĩ, theo những vọng tưởng. Còn khi ta bắt đầu biết tu rồi, tu có một thời gian rồi, thì tâm ta có những khoảng tỉnh, tỉnh dấu hỏi á, tức là tỉnh táo, tỉnh giác á, chứ không phải tĩnh dấu ngã, tĩnh dấu ngã là yên tĩnh, ta chưa đạt được cái đó, nhưng ta được cái tỉnh trước. Cái tỉnh tức là biết mình đang thực hiện cái chỉ, ta theo dõi được hơi thở, à biết toàn thân; hoặc ta đang thực hiện cái quán, là ta biết thân này vô thường, ta biết mình là vô minh tội lỗi, vân vân. Là khi mà giữ được cái chỉ, giữ được cái quán, thì là ta có cái tỉnh.

[18:28]Ta không bị chạy theo vọng tưởng. Còn cái lúc mà ta bị vọng tưởng, ta quên mất chỉ và quán, ta chạy theo cái ý nghĩ của ta, những ý niệm. Thì đây ví dụ thế này, ta có một cái trục. Ví dụ như là khi mà vọng tưởng nó nổi lên, thì những cái lúc mà vọng tưởng đi lên thế này là tâm ta bị che mờ hoàn toàn. Ta không, ta quên mất chỉ và quán. Còn những lúc ta trống thế này là lúc ta tỉnh nè. Có khi nó nổi nổi khác như thế này, có khi nó nổi sát như thế này, có khi nổi sát thế này, nhưng mà khi ta tu tu tu tu tốt á, nhiều khi nó thưa thưa nó mới nổi ra. Hoặc có thưa. Có khi thưa thưa nó mới nổi ra. Còn ở ở phía dưới cái này là cái ngầm của ta

[19:07]là nó cũng vậy, nó cũng nó cũng nhiều thứ.

[19:16]Cái này là những tâm thức ngầm của ta. Tâm thức ngầm của ta thì nó gồm nhiều lớp. Nhiều lớp gồm có những cái vọng tưởng không ngôn ngữ, gồm có những triền cái, những tập khí, những kiết sử, và đặc biệt là những vô minh, cái đó ta không thấy. Nó nằm ở tầng dưới của ý thức. Cho nên ở trên này á, cái tầng trên từ cái này, ta gọi là ý thức.

[19:39]Còn phần dưới này ta vô thức, ta không biết đó, nó hoạt động ta không biết nữa. Nên kể cả cái gọi là vọng tưởng mà không có ngôn ngữ, ta cũng xếp nó thuộc loại vô thức. Ta không thấy, nó vọng mà ta không thấy. Còn cái này là vọng tưởng có ngôn ngữ, có hình ảnh, mở tới chín loại, nhớ như vậy. Nhớ không, nhớ chín loại không?

[20:00]Kể cả những ý niệm tu hành mà có ngôn ngữ cũng bị xếp vào vào vọng tưởng. Khi ta mê thì nó che mờ tâm ta, còn khi ta tỉnh, những lúc đó tâm trống rỗng. Rồi ta trống thời gian cái rồi làm sao? Bất ngờ nó khởi lại và có thể nó khởi dồn dập dồn dập hoặc đôi khi ta tỉnh được rất là lâu, một khoảng tỉnh rất lâu rồi lại bị khởi lại. Cái khởi lại là ở đâu ra? Là do ở dưới này nó nó đưa lên. Nghĩa là những cái vọng tưởng không ngôn ngữ nó kích động cái vọng tưởng có ngôn ngữ. Những cái tội lỗi của ta, nghiệp của ta kích động cái vọng tưởng có ngôn ngữ. Những cái tập khí của chúng ta, những cái kiết sử của ta,

[20:39]cái vô minh của ta, cái mà ta không thấy nó bất chợt nó đánh lên thành vọng tưởng có ngôn ngữ che mờ tâm ta. Mà nhớ vọng tưởng có ngôn ngữ là chính loại, nhớ như vậy. Thì cái việc mà nó cứ khởi lên bất chợt thế này ta không kiểm soát được, có nghĩa là luân hồi ta vẫn còn, à tái sinh vẫn còn. Nói vậy là những người mà không bị vọng tưởng là hết tái sinh? Không. Không vọng tưởng là cái thời gian này nó kéo dài thôi. Kiếp sau nó khởi lại. Lúc chết rồi vào thai nó khởi lại. Không đơn giản, không đơn giản với vọng tưởng là như vậy.

[21:26]Vậy làm sao mà đối phó vì vọng tưởng đôi khi nó bất chợt nó khởi lên rồi mình mất mình không kịp thấy? Nếu như mình thấy nó rồi thì nó không khởi nữa, nhưng vì nó không thấy nên nó khởi tiếp. Vậy là vấn đề làm sao mà kịp thấy, mà mình ráng thấy nó lập tức nhức đầu liền. Nên cố ý thấy vọng tưởng, cố ý canh chừng vọng tưởng là một loại sai lầm. Người ta sẽ bị gì? Nhức đầu, lực chạy lên trên liền. Nên đây là một cái khó. Cái khó là tâm phải lắng ở dưới. Mà trời đất cho ta cái Kanda vậy, đó là một cái huyệt rất kỳ lạ. Sau khi chỉ quán ta thuần thục rồi, cái Kanda nó làm cho ta biết vọng tưởng mà không cần canh vọng tưởng ở trên đầu.

[22:14]Đây là một điều rất mầu nhiệm. Nó như một cái máy hút bụi á, đặt cái tâm ở Kanda rồi thì bụi tự gom lại, chứ không phải ta đi đếm từng cái rác ở trên sân nữa, mà ta để tâm ở Kanda thì rác vương vãi cả khu vườn từ từ nó thu lại, từ từ nó thu lại. Đây là một cái lạ. Nghĩa là khi nó thu lại thì nó hết chưa? Chưa, nên thời gian đó ta vẫn thấy ta có vọng tưởng, nhưng ta biết nó rõ. Ta biết nó rõ, nhưng nó vẫn còn. Cho nên ở trong trường hợp này vậy, vọng tưởng còn nhưng mà cái tỉnh ta vẫn kèm theo với cái vọng tưởng. Như vậy. Còn những trường hợp mà có khi ta tỉnh mà không có vọng tưởng. Có những trường hợp như vậy,

[22:53]ta tỉnh mà không có vọng tưởng nhưng một lát bất chợt khởi lên. Còn khi ta có Kanda á thì có vọng tưởng mà ta vẫn tỉnh. Vì sao? Vì nó đang gom vọng tưởng lại. Như rác vãi vương khắp khu vườn bây giờ bị hút lại đầu đường, nó gom lại làm cho ta biết vọng tưởng mà không cố ý để tâm trên đầu để canh chừng vọng tưởng. Đây là cái hay của Kanda. Mà ta không để tâm trên đầu thì ta không bị lực chạy lên, không làm hư não. Nên có một người vậy, thấy nói con bị, con tu thiền sao không biết sao con bị mất ngủ, không có nói lý do. Sư nói: "Kanda". Hai bữa sau nói: "Con bớt đỡ mất ngủ 70%. Thì ra trước đây con canh vọng tưởng".

[23:36]Còn nay Kanda không cần canh, mình để ở dưới mà vẫn biết vọng tưởng. Đây cái hay của Kanda là vậy, một điều rất kỳ lạ. Nhưng mà bây giờ ta đang ở đây, ví dụ ta đang ở đây, cái lúc ta đang tỉnh ta không có gì hết, nhưng một lát nó khởi lên. Rồi ta làm sao? Nó khởi lên ta không biết, thế là ta bị mê mờ. À cái cái tỉnh này không kéo dài được. Mà không kéo dài thì cứ chập chờn chập chờn, tu lâu không có tiến bộ. Việc được mất được mất, mà cái phước như vậy bị do cái dưới này chúng ta cái phước còn kém, cái tội còn nhiều chứ gì? Cái ngầm ở dưới. Những suy nghĩ, những cái vọng tưởng không ngôn ngữ nó còn nhiều,

[24:17]tập khí còn nhiều, vô minh kiết sử còn nhiều, và đặc biệt tội lỗi còn nhiều, nó đánh lên cái bất ngờ ta ta không trở tay kịp. Thì ở đây có một thiền sư kể chuyện trong Mujū là Thiền sư Vô Trú của Nhật, ông kể trong câu chuyện Góp nhặt cát đá về Lưỡi kiếm của Banzo. Nay ta phân tích cái đó ta sẽ thấy cái hay của cái cái câu chuyện này để cho ta hiểu có một phép quán nó khác.

[24:43]Cái tên trong câu chuyện nhân vật trong chuyện này là Matajuro. Matajuro, cha của Matajuro là một kiếm sĩ Nhật lừng danh nhưng ổng không dạy cho kiếm cho con trai mình. Ổng nói: "Cái thằng này học được gì". Ổng không dạy, mà người con thì rất yêu thích kiếm thuật ở bên Nhật. Kiếm thuật giống như là một cái niềm vinh dự vậy này, cái thời đó vậy. Ông già không dạy, cái nghe tin có một ông kiếm sĩ vĩ đại là Banzo, cái người con mới xin cha đến chỗ Banzo để học. Cha nói: "Ờ thôi, mày đi thì đi". Tới thì ổng ổng kia nói dòm: "Tướng mày học cái gì?". Ổng cứ từ chối, mà anh này ảnh quá tha thiết. Ảnh quá tha thiết,

[25:24]rồi qua bao nhiêu cái điều kiện ổng chấp nhận hết, thế thôi cho học. Ừ, nhưng mà đầu tiên không có nói gì tới kiếm hết, bắt rửa chén, quét nhà, nấu cơm. Không có dạy gì. Anh cũng buồn nhưng mà lỡ giữ cái lời hứa với thầy mình là khó khăn gì con cũng chịu hết để được học kiếm mà thôi. Ông nói nói không được nhắc tới kiếm nữa. Thế là ổng cứ đi bửa củi, nấu cơm, rửa chén, quét nhà. Trải qua 3 năm, ông thầy cũng không nói tới kiếm, rồi lại làm ô sin không. Cho đến một hôm ổng đang đi ngang đường, ông thầy ổng ở đâu trong bụi ổng bước qua ổng lấy kiếm ổng chém một cái vô mặt, hết hồn liền, giật mình liền, rồi ổng bỏ đi.

[26:03]Cứ vậy, đó là ông thầy trong cái khu vườn nhà đúng vậy cũng vắng người mà ổng cứ đang đi tới thì coi chừng cái cái cái cái chỗ cua đó, vách đó là ổng bước ra ổng chém một cái. Đang loay hoay nấu cơm là ổng đâu ở trên nóc nhà ổng ló cái đầu xuống ổng đâm cho một cái. Thế là thế là từ đó là là Matajuro cứ phải cảnh giác. Làm thì làm nhưng mà lúc nào cũng không biết ông thầy ở đâu, coi chừng ổng dưới sàn ổng đi lên, ở trên nóc nhà ổng đi xuống. Mà ổng thì thân pháp của ổng thì rất là bí hiểm, rất là tài giỏi, bất ngờ xuất hiện bất cứ lúc nào. Chỉ bằng cái đó thôi mà sau này câu chuyện kể rằng Matajuro

[26:38]trở thành một kiếm sĩ vĩ đại nhất nước Nhật. Đó là từ cái mà ông thầy cứ đánh lén cho tới cái lúc mà ổng thành cái kiếm sĩ vĩ đại nhất nước Nhật, trong khoảng đó ta không biết, ta không biết cái gì đã xảy ra, ổng dạy cái gì tiếp tục. Nhưng cái câu chuyện mà ông thầy ổng đánh lén bất cứ lúc nào đủ để nói về thiền, nên Thiền sư Mujū không kể nữa. Tại cái chuyện đó chuyện kiếm thuật, đi sâu vào đó kiếm thuật nó không phải là chuyên môn của thiền, chỉ ngang câu chuyện ông ông thầy ổng rình ổng đánh bất cứ lúc nào. Vậy mà Matajuro trở thành kiếm sĩ vĩ đại nhất của Nhật. Cái bí quyết nằm ở chỗ nào?

[27:24]Ai hiểu điều này, chớ nói nhiều. Ngoài kia khinh bạc, lịnh quan liêu. Cái mà ông thầy ổng rình rập ổng chém không biết cớ bất cứ lúc nào, vậy mà làm Matajuro trở thành một kiếm sĩ vĩ đại nhất nước. Là

[27:42]ở cái chỗ này. Ví dụ khi tâm ta tỉnh thì lúc đó là quá khứ hay hiện tại hay vị lai?

[27:55]Hử? Lúc đó là quá khứ hay hiện tại hay vị lai?

[28:03]Lúc đó như là hiện tại, đúng không ạ? Thực ra không có hiện tại đâu, hiện tại vẫn đang trôi, nhưng giây phút mà ta đang tỉnh không bị vọng tưởng thì như là hiện tại. Thì đây nè, đây là chỗ cái sai của mọi người là nằm ở chỗ này hết nè. Khi ta ở trong cái hiện tại này, ta không bị vọng tưởng và ta an trú trong hiện tại.

[28:29]Ta mãn nguyện trong hiện tại, ta enjoy trong hiện tại, ta thụ hưởng trong hiện tại thì hết phước, vọng tưởng tới liền.

[28:40]Nên ở đây ta phải trở thành Matajuro. Đang lúc không bị ông thầy đánh phải biết ổng chuẩn bị ổng đánh mình không biết lúc nào, sau lưng hay trước mặt, hay trên dưới, hay dưới lên, trên xuống không biết lúc nào. Biết lúc này. Chỗ này ta coi như hiện tại, nhưng ta phải biết ba hướng.

[29:05]Một là

[29:09]quá khứ ta đã bị vọng tưởng, và đó là biểu hiện của cái gì? Của cái gì? Vô minh, tội lỗi. Nên nó mới có cái này. Ta đứng đây nhưng ta phải thấy nghe, quá khứ. Hiện tại, ta thấy cái gì? Ta đang không vọng tưởng, hiện tại không vọng tưởng, nhưng ta thấy cái gì? Vô minh, tội lỗi đang ở tầng sâu. Đây là chỗ nhiều người quên. Nên ta nhắc đi nhắc lại cái quán là lúc nào cũng nhớ mình là vô minh, tội lỗi. Và khi mà ta nhắc mình vô minh, tội lỗi thì nhớ cái bài trong kinh Quán tự ngã: "Thấy mình là cái gì thì cái đó sẽ hết". Đó. Nên lúc này vậy, vừa nhớ quá khứ là ta vì vừa vọng tưởng, tức là vừa thua.

[30:00]Trong cái khúc khoảng trống trải của hiện tại vẫn nhớ vô minh, tội lỗi vẫn còn nằm ở đó. Và gì nữa? Vọng tưởng nó tới nữa, lưỡi kiếm Banzo của ông thầy tới không biết lúc nào. Cùng một lúc phải biết ba cái này. Cho nên không có cái chuyện mà gì, tận hưởng trong hiện tại. Mà trong cái hiện tại ta thấy tâm mình yên yên chứ sự thực nó cũng chả yên ổn gì. Thật sự nó không yên ổn gì. Vì nó đều những cái ngầm sóng này rất là nhiều. Nên khi chúng ta được cái tỉnh, có thể yên tịnh thì ta cần ba cái này, ba cái này.

[30:44]Nên công phu Chỉ Quán đều thuần thục chính là biết rõ bản chất của trạng thái của tâm ta, mà cái tĩnh này đó nó lệ thuộc vào trình độ của từng người, cái mức chứng ngộ của từng người khác nhau trong cái tĩnh cái khoảng trống này. Ví dụ cái tĩnh của một bậc A-la-hán thì nó là siêu việt, nhưng cái tĩnh của một người mới tu, của chánh tinh tấn thì nó vẫn còn cạn cợt và rất là dễ động vì dưới này búng lên liền. Còn cái cái tĩnh khoảng trống này của một vị Tu-đà-hoàn, một vị Tư-đà-hàm, một vị A-na-hàm thì cái trống này cảnh giới nó khác nhau rất là rất là nhiều, trừ vị A-la-hán thì thôi, các vị đã xong việc,

[31:29]không còn gì để nói, nhưng từ A-na-hàm đều phải làm ơn nhớ cái này: thấy đang yên nhưng phải không bao giờ được quên là vô minh tội lỗi vẫn còn trong đó. Và nhiều khi cái khoảng này nó rất là dài rồi ta quên mất cái quá khứ ta vẫn còn vọng tưởng nên ta không sám hối. Còn đây khi ta nhớ lại: "Ồ, mình mới vừa vọng tưởng thì mình vẫn còn cái gì? Biết mình còn cái lỗi, biết mình phải sám hối và còn phải khiêm hạ, không dám tự cao." Còn tại sao ta tự cao? Vì ta quên cái quá khứ vọng tưởng, quá khứ tội lỗi này. Chỉ trong trong khoảng hiện tại này, ta thấy ta thanh tịnh, ta tận hưởng nó, lập tức tâm kiêu mạn khởi lên,

[32:11]chết liền, là nghiệp nó chồng nghiệp, nó thúc đẩy cái vọng tưởng phía sau tới liền. Nên cái giây phút hiện tại này thực sự là một thử thách rất là lớn đối với cái người tu thiền. Trong cái hiện tại thanh tịnh, tỉnh giác này một thử thách rất là lớn. Trong cái thanh tịnh hiện tại đó ta có nhớ quá khứ mình đã vô minh tội lỗi vọng tưởng hay không? Trong cái thanh tịnh hiện tại đó ta có nhớ mình vẫn đang là vô minh tội lỗi hay không? Thân này là vô thường hay không? Thân này là bất tịnh hay không? Thế gian là hư ảo hay không? Rồi trong cái thanh tịnh hiện tại đó, ta có biết là vọng tưởng đang chuẩn bị tới tiếp nữa hay không?

[32:52]Và có những người trả lời, nói: "Dạ, con không có vọng tưởng nữa." thì xin lỗi, mười năm sau con sẽ có vọng tưởng. Xin lỗi con tái sinh lại con bị vọng tưởng cách ấm trở lại, đừng tưởng là hết rồi. Nên cái mà nhìn cái vọng tưởng ở tương lai này là mình phải đủ trí tuệ nhìn tới kiếp sau á. Ví dụ ở gần á thì mình biết là à coi chừng một vài phút sau vọng tưởng hay một vài giây sau vọng tưởng nó tới bây giờ á. Đó là cái trình độ mình hạn chế, nhưng trình độ cao thì đang trong hiện tại này biết coi chừng ngày mai vọng tưởng lại, coi chừng ngày tháng sau vọng tưởng, chừng năm sau, chừng kiếp sau vọng tưởng lại, cái nhìn nó phải thấu như vậy.

[33:35]Thì giống như là Matazuro vậy, giờ phút nào cũng cảnh giác cái lưỡi lưỡi gươm của ông thầy, rồi trong cái khoảng đó cho tới cái ngày mà thành kiếm sĩ vĩ đại nhất của nước Nhật người ta không biết ổng dạy cái gì. Có một lần thì sư phụ gặp một cái anh đó anh làm sĩ quan cảnh vệ, mà sĩ quan cảnh vệ thì ta biết là họ giỏi võ dữ lắm. Thì khi đứng nói chuyện với sư phụ thì sư phụ mới nhìn thấy là ổng đang nói chuyện với sư phụ nhưng ổng cũng đang đề phòng sư phụ đánh. Sư phụ nói: "Ủa, cái trường này đào tạo hay ghê." Ổng đang đứng nói chuyện sư phụ bình thản, nhưng mà toàn bộ cơ thể ổng đang sẵn sàng chiến

[34:17]đấu hết, lúc nào cũng cảnh giác sợ sư phụ xuất chiêu. Mà sư phụ ngu sao xuất chiêu đánh ông cảnh vệ, ổng oánh mình chết làm sao? Ổng giỏi hơn mình chứ. Nhưng mà cảnh giác vậy đó, là cái lối đào tạo rất là hay. Thì trong cuộc sống của chúng ta cũng vậy, ví dụ như trong cái bao nhiêu nghề nghiệp khác nói, nhưng bây giờ nói trong cái võ trong cái võ thuật thôi, được chiến đấu thôi. Thì hồi nhỏ vậy, sư phụ nhớ lúc đó là sư phụ cũng đi làm, cũng làm bên xây dựng thì trong cái công trường ngổn ngang nó có một cái ông già. Ông già ổng cũng điềm đạm và quắc thước, và được giới thiệu đó là võ sư Thiếu Lâm.

[34:54]Sư phụ thì mê võ, cho nên thấy ổng là cứ sàng sàng sàng lại ngồi nói chuyện để có hi vọng ổng có cái gì ổng dạy mình hay không. Thì hay ngồi rề rề cho nên cứ không có được học võ nhưng mà toàn thấy mấy ổng ngồi uống rượu khong nhau không à. Nghĩa là ngồi xuống là thấy mấy ổng cứ khề khà, bưng rượu ra ngồi uống, nói chuyện trên mây thì ông võ sư ổng ít nói. Nhưng mà luôn luôn ổng ngồi ở một cái vị trí sư phụ thấy á không ai tấn công được. Ai vô cứ gặp ghế là ngồi, gặp ghế là ngồi nhưng ổng lúc nào cũng ngồi ở đằng sau là không ai tấn công được, nghĩa là ổng phía trước thì ổng thấy, còn phía sau lúc nào cũng có cái chỗ dựa.

[35:26]Sư phụ thấy: "À, thì ra là họ có cái cảnh giác của một người học võ." Dù coi là trong lúc đó không có đối thủ, không kẻ thù, nhưng họ luyện cái đó thành cái bản năng tự nhiên là không cho ai đánh lén. Và chính vì lúc nào cũng đề phòng cái cái cái cái vọng tưởng của tương lai, cái lưỡi kiếm sắp tới không biết lúc nào mà họ thành một cao thủ, tạo thành một cái tâm tỉnh giác á, và cái tâm tỉnh giác đó sẽ làm cho cái gì? Từ Chánh niệm đi qua đi qua Chánh định, à như vậy. Cũng giống như chúng ta vậy, nhiều khi đang sống trong cái bình yên, chúng ta quên là những tai họa, những kẻ xấu, những con người lừa đảo nhiều khi họ xuất hiện bất ngờ trong cuộc

[36:07]đời của mình mà ta ngủ quên, ta không cảnh giác là ta bị lấy mất á, ta bị lừa. Nên vì vậy là dù đang trong bình yên, nhưng lúc nào cũng nhớ: Trong quá khứ ta đã từng thất bại, trong hiện tại đây ta vẫn còn nhiều nghiệp chướng, và trong tương lai kẻ xấu đến bất cứ lúc nào trong cuộc đời của ta, lúc nào cũng để ý như vậy. Thì cái người đó ít thất bại vì họ nhìn thấy ba cái đó, mà nhìn cái đó nhìn trong cái cảnh giác, nhìn trong cái cái cái cái tỉnh táo, cái cẩn thận, nên họ không bị bị bị lừa.

[36:48]Nghề nghiệp nào cũng vậy, ví dụ như bây giờ một người hát cũng vậy. Hát vì mình mình đang hát rất hay nhưng mà nhớ quá khứ mình hát dở và hiện tại coi chừng á đang hát cái ngứa cổ cái không hát được nữa, rồi nhiều khi trật nhịp cái buông luôn như nãy vậy đó, nhờ vậy là biết mình không hát nhép, tại không hát được nữa. Hoặc là coi chừng tương lai vẫn có thể trục trặc nó xảy ra nơi cuống họng. Như ví dụ như sư phụ vậy, như nhiều khi sư phụ vào phòng sư phụ thu âm đang thu tới câu đó: "Thôi, thu lại giùm." tại vì sư phụ vừa bị một giọt nước miếng nó rơi vào cái cái cổ họng, cái cái câu đó nó bị rè liền, mất liền, mình không biết chừng được.

[37:26]Nên cái người nào mà lên hát live á mà hát đúng từ đầu tới cuối hết thì thấy cực kỳ may mắn. May mắn lắm! Do đó sau này có kỹ thuật gọi là hát nhép rồi lip sync, ca sĩ họ cứ cho bài phát, bên ngoài nhảy múa tùm lum chứ toàn không có tiếng gì hết trơn á, tiếng máy phát sẵn ra nó an toàn hơn rất là nhiều vì cái trục trặc trong cuộc đời này thực sự không ai lường được. Cho nên vì vậy ta nói sống trong cuộc đời hoặc là một người chiến đấu lúc nào cũng để ý cái này. Ví dụ đất nước ta cũng vậy, ta ngồi đây ta bình yên chỉ bởi vì sao? Bộ Quốc phòng của ta, quân đội, công an á họ lúc nào cũng trong tình trạng báo động, lúc nào cũng sẵn sàng chiến đấu.

[38:12]Nhờ vậy kẻ địch thấy vậy họ không dám đánh. Chỉ chỉ cần ta lơi lỏng 5 phút nên quân đánh liền, 5 phút thôi, chỉ cần nó họ phát hiện máy móc của ta nghỉ trong 5 phút là ta thấy là là tên lửa nó bay tới liền. Nhờ chính nhờ nguyên cả một hệ thống quốc phòng, quân đội, công an cảnh giác nên ta ngồi đây ta tu hành, ta đón Giao thừa. Ta đón Giao thừa sướng, ngoài kia rất nhiều người không có được đón đâu: bác sĩ không được đón nè, công an không được đón nè, quân đội không được đón nè, phải canh giữ cho đất nước này bình yên. Vì chính vì cái mà họ sợ cái tương lai này nè, cái vọng tưởng này nè, mà đất nước ta được bình yên.

[38:47]Thì ta thu lại trong cái tu thiền ta cũng vậy, ta tu liền ta ta đặt mình trong một cảnh giới như vậy, cảnh giới đó không hề bình yên. Ta cứ nghe nói thiền định là cái gì đó tận hưởng, cái gì nó thanh thản, cái gì nó buông xả, cái gì nó không có, nói toàn chuyện trên mây của A-la-hán không à. Nhưng mà A-la-hán lại cũng không phải là như vậy. À, A-la-hán cũng không phải là bây giờ ta nói: "Ồ, một vị A-la-hán buông xả hết." Đố, hỏi thử coi, gặp ổng hỏi thử có buông xả không? Ổng nói: "Ổng không biết buông xả là cái gì hết trơn á." Nói: "Ủa sao vậy? Nói giải thoát rồi là buông xả?" Nói: "Không, đâu có." Ổng giải thoát rồi,

[39:26]ổng là tất cả chúng sinh, ổng cảm nhận được nỗi khổ của tất cả chúng sinh, mà cảm nhận nỗi khổ tất cả chúng sinh có ở không không? Không, không ở không. Cho nên ta gặp vị A-la-hán ta nói: "Ồ, ổng thảnh thơi, ổng vô tư, ổng tự tại, ổng không có gì hết." nói rất oan cho các ngài. Không có đâu! Nếu mà các ngài mà tu tới mức độ đó vô tư thảnh thơi rồi thì ta niệm Quan Âm không ai cứu ta đâu, không ai cứu. Chính vì ta gặp bao nhiêu trục trặc, ta niệm Bồ tát Quan Âm, ta niệm Phật, ta được cứu độ chỉ bởi vì các ngài chưa bao giờ ở không, chưa bao giờ ở không. Nên nên càng tu rồi thì càng cực, nhớ như vậy, ráng tu cầu cho được vô ngã,

[40:06]cầu cho được giác ngộ giải thoát, tới chừng được giác ngộ giải thoát rồi mới hối hận: "Quá cực! Quá cực!" Nên vừa rồi có câu chuyện vậy, cái Phật tử ở bên Canada mới nhắn tin sư phụ nói mới Giáng sinh vừa rồi thì con đi tụi con ngồi vui chơi với bạn bè vô Christmas á, Christmas, bao nhiêu chìa khóa quăng bỏ trong phòng rồi đóng cửa phòng sập lại cái nó tự động nó khóa, rồi không cách nào mở ra được nữa. Bao nhiêu người cũng không cách nào, khóa chắc cũng tốt, mà giờ đó Giáng sinh rồi làm sao kêu thợ khóa tới nữa? Thế là mọi người khách khứa đồ lại bu lại cũng không cách nào mở ra được, tại vì nếu mà khách mở được thì ăn trộm nó mở được rồi.

[40:46]Nên thôi đành tản ra là bó tay thì bỗng nhiên bà vợ mở cửa đi vô. Cái ông chồng: "Ủa, sao mở được?" Nói: "Em khấn trong bụng Phật ơi cứu con, tự cửa nó bung ra chứ em không mở luôn." Ông mới kể câu chuyện, ông nói thật thật là linh thiêng, đúng là chúng ta sống trong tình yêu thương của Phật mà không biết, tới lúc nào giờ loay hoay là ỷ cái sức mình, cho đến khi mà không còn ỷ sức mình được nữa, bà vợ chỉ niệm Phật thầm ở trong bụng, cửa bung ra chứ không cần phải mở. Ờ, ông mới kể lại câu chuyện mà rất là cảm động. Rồi một cái Phật tử vậy, đi xét nghiệm xét nghiệm mới những cái chỉ số máu bị bị những chỉ số máu xấu, tuyến giáp này kia nọ vậy, không bác sĩ không cho có con.

[41:28]Thì sư lúc sư nói: "Thôi, con niệm Quan Âm đi." Tháng sau nhắn tin lại sư phụ nói: "Con vừa đi kiểm tra lại, con nghe lời sư phụ con niệm Quan Âm, bây giờ con vừa kiểm tra lại, tất cả chỉ số của máu đều trở về bình thường, nghĩa là sẽ có con được, rất là lạ." Cũng không có Tại vì nghe nói mấy cái chỉ số máu là sư phụ rầu rồi, rồi cái không có thuốc chữa đàng hoàng, không có thuốc chữa hết. Mấy chỉ số về tuyến giáp mà bị giống như ung thư tuyến giáp vậy lấy gì mà chữa. Nên lúc đó thật sự sư phụ chỉ kêu là: "Thôi, con niệm Quan Âm." Vậy thôi. Vậy. Ừ.

[42:04]Rồi ở đây có người vậy đó, lúc mà mà mẹ bệnh hấp hối nằm hoài không chết, nhắn nhờ sư phụ, sư phụ nói thôi Quán Âm đưa đi giùm, 20 phút sau đưa đi mất chết liền, cũng ngồi đây kìa, cũng ngồi đây.

[42:20]Thì ta thấy nếu mà như vậy thì những vị đó đâu có ở không. Họ ta vậy ta thấy trời tu như kiểu sư phụ nói cực quá, đang ở đây phải biết quá khứ mình loạn động để mà sám hối, biết trong hiện tại mình vẫn còn vô minh tội lỗi để mà cảnh giác và biết tương lai mình là vọng tưởng nó tới bây giờ, tu cực như vậy thì tu cực vậy. Nhưng mà vậy chứng mới khỏe ha? Không, muốn chứng khỏe không, hỏi Bồ Tát Quan Âm á. Trong giây phút này cũng vậy, cái tâm của các ngài, cái tâm từ bi, tâm trí tuệ của ngài tỏa khắp cả thế gian này để yêu thương, để cứu độ thì có có sung sướng gì đâu à, có cực có có có thoải mái, có tự tại gì đâu à.

[42:58]Và đó là cuộc sống. Nói hồi mình chưa có giác ngộ con cực quá đi, con hiểu được nỗi khổ của kiếp người mà Phật đã dạy trong bài Khổ đế. À nói kiếp người với kiếp trời cũng vậy á, kiếp nào cũng khổ hết trơn á. Mỏi mỗi cõi đều có cái khổ của cõi đó. Địa ngục thì quá khổ rồi, quá căng thẳng, quá khổ rồi. Đầu óc cái tâm của người chúng sinh đọa địa ngục thì hoàn toàn là như một người điên loạn. Lên cõi thú thì chỉ còn sống theo bản năng và vất vả xoay xở. Lên kiếp người thì có phước không có phước gì, tính ra lại chứ rồi cũng vất vả. Lên cõi trời có cái khổ của cõi trời trên đó. Nên nói là trong cái 14 điều mà yếu tố để tạo

[43:41]nên đạo tâm bất tử ta có một yếu tố là gì? Biết nỗi khổ của mỗi cõi. Thì chỗ nào cũng khổ. Nên mình tu để làm chi? Để đừng khổ nữa. Nhưng xin lỗi, cái khổ của bậc thánh lại khác, cái khổ của một sự cao thượng. Nên các ngài vất vả, thương yêu chúng sinh mà không khổ thôi. Chứ vất vả vẫn vất vả. Cũng như ví dụ như thế này vậy. Ví dụ như bây giờ, ở đây có ai đi ra l đắp đường, vá vá lỗ đường rồi giơ tay lên? Ai? Không ai hết trơn, có hai cái tay à trời? Ai giơ tay cao lên sư phụ coi coi!

[44:23]Có nhiều người chưa có nha. Ai mà chưa chưa đi đắp đường là là là không được à. Tất cả đều phải đi đắp đường. Thì lúc mà mình xúm nhau mình đi bưng nhựa bưng đồ mình đi đắp đường mình thấy có thấy cực không? Có không? Có không? Không. Người nào mà có là sai.

[44:48]Hỏi lại câu nữa, hỏi câu thiệt tình nha. Lúc mình đi đắp đường có thấy khổ không? Giỏi rồi đó.

[44:59]Nhưng bây giờ, mình ra ngoài đường mình gặp người công nhân họ đi làm đường á, họ cán đường, họ xúc đá đồ để họ làm đường, mình hỏi: "Làm khổ không?" Họ trả lời làm sao? "Tôi khổ như con giòi. Làm để lấy tiền để nuôi vợ nuôi con, hôm nay vợ bệnh con đau, nhà hết gạo, vân vân." Phải không? Khổ như con giòi. Còn mình thì cũng đi làm như họ, mà họ làm ban ngày, tối về họ nghỉ, còn mình làm ban đêm. Ban ngày mình đi làm ở đâu đâu không biết, tối là huynh đệ mới rủ nhau phải không? Đi rủ lấp mấy cái lỗ, tính ra mình cực hơn họ. Nhưng mình hỏi khổ không? Không, dòm thấy ai cũng cười hết trơn á, vui vẻ rồi chặn xe rồi đi qua quơ tay chào nhau rồi, mọi người đi qua dòm thấy:

[45:34]"Mấy đứa này nó khùng sao á? Đường nhà nước mà đi!" Mà mình cũng không thèm trả lời, quơ chào: "A! Anh đi mạnh giỏi!" Sao sung sướng như vậy? Còn cái người công nhân họ làm thì họ cực, tại sao vậy?

[45:47]Đó, cái chỗ đó chỗ khác nhau của bậc thánh và phàm phu chứ ai cũng cực cả. Mỗi cõi cõi nào cũng cực. Mình nói: "Tui chứng đạo cho khỏe." Không, chứng rồi cũng cực nhưng không khổ thôi. Còn mình vừa cực vừa vừa khổ. Còn bậc thánh thì cực mà không khổ. Mà nếu không cực thì không phải là cuộc sống, không phải vũ trụ này. Thì có cái trong cái cực đó ta cao thượng, ta vị tha, ta yêu thương, ta không vì mình thì mất cái nỗi khổ. Cho nên rút lại của cái khổ hay không khổ chính là vị tha hay hay vị kỷ, chỉ vậy thôi. Chớ đừng có cầu mà không cực, cầu không cực chết à. Cầu mà không cực, sống mà không cực không có phước à.

[46:32]Nên phải cực và hết kiếp này tới kiếp kia trong từng giây từng phút á, đừng bao giờ nghĩ tới thụ hưởng ở không riêng tư, chết à. Nên nhìn nhiều người thấy hơi hơi có tiền cái bắt đầu thụ hưởng, chúng ta thấy rầu, thấy tội nghiệp họ. Họ họ quên nhân quả và quên cái nguyên tắc của cuộc sống là phải cực để không khổ. Còn họ không cực rồi họ sẽ khổ. Còn chúng ta cực để không khổ. Bởi vì sao? Vì cái cực của sự cao thượng, của cái vị vị tha. Thì vậy trong cái này,

[47:08]khi ta chưa phải là bậc giác ngộ hoàn toàn thì cái cảnh giác này nó làm cho ta cực nữa. Tâm lúc nào cũng cực. Biết cái quá khứ mình là vọng tưởng, là cái lỗi quá khứ, biết trong hiện tại vẫn còn vô minh tội lỗi và biết tương lai nó tới, không biết vọng tưởng nó tới lúc nào. Cái tâm nó cực không? Cực. Nhưng cứ cực đi rồi sẽ thấy. Sẽ thấy cái gì sau cái cực đó? Thấy cái gì? Thấy là vì cái vọng tưởng nó khôn lắm, nó là trí tuệ nhân tạo, nhớ nha. Vọng tưởng nó là AI, nó là trí tuệ nhân tạo. Khi mà nó thấy mình dòm biết nó là sắp khởi, nó không khởi nữa. Ừ, nó vậy á. Nó chờ mình lúc mà không không canh nó nữa thì nó khởi. Đó, nó khôn vô cùng.

[47:58]Và lúc nào mình cũng canh: "A! Mày sắp khởi, sắp khởi!" thì nó không thèm khởi nữa. Mà nó không khởi nữa thì làm sao? Cái khoảng trống này nó kéo dài. Mà cái khoảng trống của cái tỉnh giác này nó kéo dài quá thì chuyện gì xảy ra? Chuyện gì xảy ra?

[48:19]Chuyện chuyện gì xảy ra sau đó không nói được, không nói được. Mà người nào mà đem cái chuyện đó nói ra thì chuẩn bị khùng, bị hoe hoang á, bị cái lộ bị nói nhiều cái sự mầu nhiệm. Khi cái khoảng trống này khoảng trống mà không vọng tưởng này nó kéo quá dài thì nó nhiều cái thắng cảnh, nhiều cái điều mầu nhiệm, nhiều cái kiến giải, nhiều cái thông linh xuất hiện khiến cho ta nhiều khi bộc lộ không kiềm chế được, đó là một cái dở. Nên vì vậy là lúc đó phải nhớ vậy, phải nhớ cái này này. Vô minh vọng tưởng vẫn chưa hết. Cái đoạn này nó kéo rất dài vì mình canh cái vọng tưởng nó không nó nó khôn nó né mình nó không khởi, coi chừng kiếp sau vẫn khởi lại.

[49:07]Chứ luân hồi vẫn chưa chưa phải hết. Phải nhìn thấy tới cái đó đó. Nên hôm nay ta nói cái khoảng trống của cái tỉnh giác trong hiện tại thì để ý điều này. Quá khứ thì khởi quá chừng rồi thì đương nhiên rồi, đó là tội lỗi. Trong hiện tại tạm thời trống không trả không khởi nhưng vẫn còn cái bề sâu bao nhiêu là kiết sử vô minh tội lỗi. Và trong tương lai nó sắp khởi chính vì ta canh nó, ta biết điều đó nên nó nó thưa ra, nó không khởi. Nó thưa ra không khởi mà ta không được chủ quan. Không biết, vì lúc nào ta sơ hở cái nó khởi liền. Ta nói vọng tưởng nó thông minh hơn mình. Mình coi vậy chứ mình ngu hơn vọng tưởng, nhớ như vậy. Nói:

[49:48]"Ủa, vọng tưởng của mình mà sao nó khôn hơn mình?" Ờ, vọng tưởng của mình mà nó khôn hơn mình, đặc biệt nó là trí tuệ nhân tạo, còn mình là trí tuệ

[49:57]rồi cái gì đó? Tự tạo hay sao nên không bằng vọng tưởng, vọng tưởng nó khôn hơn mình. Thấy mình hở cái nó khởi liền, còn mình cứ lúc nào cũng tỉnh giác. Lúc nào cũng tỉnh giác canh ba cái này gọi là ba cái cái quan sát này. Cái quan sát này nó một loại phải là quán chiếu hay không? Không, nó nó một tầng cao hơn quán chiếu. Tại cái quán chiếu ta là một ý niệm về đạo lý, ta nhận thức được bản chất của sự vật, sự việc. Ví dụ mình nhìn thân thì bản chất của thân là là gì? Là vô thường, là là bất tịnh. Ta nhìn bản chất cuộc đời coi vậy chứ mong manh và nguy hiểm. Rồi ta nhìn vào tâm mình trong đó bao nhiêu là loạn động, phiền não.

[50:41]Tức là cái quán chiếu của ta vậy, ta nhận thức được bản chất. Nhưng mà còn cái mà tâm mà cảnh giác biết cái vọng tưởng quá khứ, biết tội lỗi trong hiện tại và biết vọng tưởng trong tương lai sắp khởi, cái đó là một một tầng khác của của quán chiếu, nó cao cấp hơn và nó thanh tịnh hơn. Nhưng mà nó làm cho ta cực. Ta thấy không bao giờ ta yên được vì phải canh, vọng tưởng sắp phải sợ sắp khởi ra mà làm sao mà yên được. Nhưng cái mà ta thấy cực đó vậy chớ nó làm cho vọng tưởng kéo dài ra, tâm yên và tâm yên nó là một cái hạnh phúc khác. Nhưng mà khi ta nói tới hạnh phúc thì chuyện gì xảy ra? Thì đau khổ nó tới.

[51:23]Rất là kỳ cục bởi vì nó có những cái nghịch lý. Ví dụ như nãy giờ ta cứ nói cái tỉnh, cái khoảng này là khoảng ta tỉnh giác và nơi cái tỉnh giác trong hiện tại này ta thấy quá khứ là vọng tưởng, hiện tại vô minh tội lỗi và tương lai là vọng tưởng. Đây là khoảng này khoảng trống này tỉnh giác. Nhưng khi ta nói về tỉnh giác thì có nghĩa là cái gì? Có một bài sư phụ viết rồi, đó chính là là vọng tưởng.

[51:53]Mấy chỗ này rất là tế nhị, người tu thiền phải hiểu. Ta phải hiểu để dạy người khác nữa. Nên người nói là: "Ờ tôi tu, tôi được tỉnh giác", thì biết ổng đó ổng đang vọng tưởng. Còn khi nào ổng nói vậy nè, ổng nói: "Trời ơi tôi, quá khứ tôi bị vọng tưởng, hiện tại tôi là vô minh tội lỗi, và tương lai tôi sẽ tiếp tục bị vọng tưởng", thì ổng đó tỉnh giác. Còn ổng nói: "Tôi đang rất tỉnh giác", thì ổng đó vọng tưởng. Nó nghịch lý kỳ lạ như vậy. Nên đây là cái mà không được nói tới, cũng giống như có một bài mà sư phụ giảng về hạnh phúc nhớ không nhớ không? Hạnh phúc là cái không được nói tới, không được chạm tới, không được rờ tới, và chỉ sống cho đúng thôi.

[52:37]Thì ta sống đúng đó, và lúc đó hạnh phúc nó đến với ta, mà hạnh phúc đến với ta rồi được với ta rồi thì ta làm sao, ta cũng phớt lờ nó luôn. Vì ta phớt lờ nó luôn thì đó là hạnh phúc, nó phớt hạnh phúc tới phớt lờ thì còn gì là hạnh phúc nữa. Ờ mà nếu mà chấp nhận hạnh phúc thì ngay lập tức nó trở thành nó trở mặt nó thành đau khổ liền. Cái hạnh phúc nó là cái kỳ cục. Hạnh phúc nó là cái gì? Nó là một thằng hay trở mặt. Ờ khi mình sống đàng hoàng thì nó tới nó ôm mình, cái mình ôm lại nó thì nó trở mặt thành đau khổ liền, thành ác quỷ liền. Ờ cái mặt nó đẹp như là tiên vậy đó, nó tới nó ôm ấp mình bởi vì mình sống quá

[53:15]đúng, thế là mình thấy rồi cái mình ôm lại nó thì nanh nó mọc ra liền. Cuộc đời này nó kỳ cục vậy đó. Có những cái, những cái điều tinh tế trong cuộc sống ta phải hiểu vậy, cũng như tỉnh giác vậy. Khi ta biết quá khứ ta vọng tưởng, khi ta biết ta đang vô minh tội lỗi, khi ta biết ta sắp vọng tưởng, thì đó là tỉnh giác. Nhưng mà khi ta nói ta tỉnh giác, thì vọng tưởng khởi ngay chỗ này liền, khởi lập tức liền. Đó là những cái nghịch lý mà vô cùng tế nhị ta phải hiểu trong trong sự tu hành. Mà khi ta hiểu được điều này rồi, ta ngăn chặn những cái sự kiêu mạn, ta ngăn chặn những cái gọi là gọi tên những điều tốt đẹp.

[53:59]Nó tốt kệ nó, không gọi tên. Nó tốt kệ nó. Ví dụ lúc đó ta tỉnh giác, ta thanh tịnh, ta đừng gọi tên nó ra, đừng gọi đó là tôi đang tỉnh giác, tôi đang thanh tịnh, vì gọi tên nó rồi là nó trở mặt liền. À không biết nó là cái gì kỳ cục. Nó là những cái gì mà hễ gọi tên nó nó nó quay mặt nó trở mặt thành khác liền. Nên trong cuộc sống này vậy, có những lúc người ta cũng không biết sống như thế nào, vì ta đi tìm cái sự tốt đẹp, mà hễ ta gọi tên sự tốt đẹp thì nó trở thành xấu xa, kỳ lạ không biết sao. Mà cái điều đó là ông bà mình nói câu gì? Khen té hen. Còn trong Kinh Quán Tự Ngã thì nói gì? Thấy mình là cái gì thì cái đó sẽ mất.

[54:43]Vậy sống để làm gì mà không được nói tới hạnh phúc? Vậy tôi sống trên đời để làm gì mà không được nói tới niềm vui? Thì sống làm sao đó sống, ráng chịu, mà anh nói tới hạnh phúc, nói tới niềm vui thì đau khổ nó tới, còn anh làm gì đó kệ anh. Nếu anh muốn hạnh phúc thì ráng sống cho đúng nhưng đừng nói tới hạnh phúc. Nhưng mà sáng mình sống cho đúng rồi thì cái hạnh phúc nó bấu mình, nó tìm tới mình. Nó tìm tới thì tìm, cứ ráng quay lưng thì nó đeo theo mình hoài. À. Mà một giây phút nào đó mình ngừng lại để mình nắm lấy nó thì nó trở mặt thành ác quỷ liền.

[55:20]Sống kỳ lạ như vậy. Như vậy triết lý cuộc sống là gì? Không biết. Đừng gọi tên hạnh phúc. Nên hôm nay thì ta có một cái câu nói: "Đừng gọi tên hạnh phúc". Đó ai làm thơ thì làm, ai làm nhạc làm đây, "Đừng gọi tên hạnh phúc". Gọi cái là nó trở thành đau khổ, quái lạ không biết tại sao. Vậy tu để làm gì? Không biết. Nhưng đừng nói tên hạnh phúc, đừng nói tên giác ngộ, đừng nói tên thanh tịnh, cứ cho đúng, làm cho đúng, biết đây là vọng tưởng, biết vô minh tội lỗi, biết vọng tưởng sắp tới, vậy thôi, đừng gọi tên tỉnh giác, đừng gọi tên hạnh phúc, đừng gọi tên thanh tịnh. Chịu không? Không chịu. Nói nói sống như vậy buồn quá, không còn ý nghĩa.

[56:04]Ờ muốn có ý nghĩa đi, đi, muốn đi, muốn đi rồi biết biết đá biết vàng, biết đời đau khổ. Khổ như vậy. Nên cuối cùng là gì? Không một lời buông ra được. Đó là cái chỗ mà khi mà ông Bàng Long Uẩn ổng hỏi ngài Mã Tổ vậy đó: "Không cùng muôn pháp làm bạn là ai?" Mã Tổ bịt miệng ổng cái, ổng đại ngộ liền. Đại ngộ rồi hỏi ổng ngộ cái gì? Đố mà ổng nói, tại ổng nói ra gọi tên hạnh phúc là ngay đó thành đau khổ liền. Cho nên không nói được, đó là có những lúc thì không nói được.

[56:44]Nên ví dụ như ai lại hỏi sư phụ, hỏi: "Thưa sư phụ, thấy con đẹp không?" Thì sư phụ trả lời làm sao?

[56:52]Sư phụ cười cười, không nói gì, thì hy vọng là mình đẹp, tại nếu sư phụ gọi con đẹp thì lúc đó con trở mặt con thành xấu liền. Cho nên thấy sư phụ cười cười, hiểu sao đó hiểu. Hiểu sao đó hiểu. Tại vì gọi tên nó cái nó trở mặt. Cuộc đời này là vậy. Thì cái gì, hôm nay là ta nói với nhau cái trong cái gọi là hiện tại, cái sự tỉnh giác trong hiện tại, thì thường thường á tất cả các phái thiền hay bị cái tật khi ta gọi là an trú trong hiện tại, vì trong cái hiện tại đó ta không bị vọng tưởng, trong cái hiện tại đó ta đang thực hiện chỉ và quán, ta đang biết được hơi thở, ta đang biết được thân này vô

[57:31]thường, ta đang biết được mình là vô minh tội lỗi, thì trong cái hiện tại đó ta có tỉnh giác, và khi có tỉnh giác đó ta an trú trong sự tỉnh giác đó, bắt đầu đọa, khổ như vậy. Nên nhớ như vậy. Cái chỗ đó là chỗ tỉnh giác khi ta đang thực hiện được chỉ và quán, ta đang theo dõi được hơi thở, ta đang an trú được can-đan, ta đang biết được mình là vô minh tội lỗi, nhưng nhớ như vậy, nhớ cái chiếu này, dù không biết gọi tên là cái gì vì thực sự cũng chưa có tên nữa. Biết quá khứ mình vẫn là vọng tưởng, biết hiện tại mình vẫn còn vô minh tội lỗi, và biết tương lai cái lưỡi kiếm Banzo sắp tới, cái lưỡi kiếm của ông thầy sắp chém tới, cứ vậy.

[58:12]Thì trạng thái đó gọi là cái gì, mình tự biết và đừng bao giờ tự cho mình là đang đang tỉnh giác. Tại khi vừa đặt tên nó là tỉnh giác, tự cho mình tỉnh giác, ngay lập tức nó trở mặt liền, bắt đầu nó thất niệm và vọng tưởng tới liền. Ở đây ta có thêm cái từ là chánh niệm và thất niệm. Khi chánh niệm nghĩa là ta đang thực hiện chỉ quán, còn khi thất niệm tức là tâm ta bị che mờ, lúc đó là vọng tưởng nó che hết tâm ta, vọng tưởng che tối tâm ta, ta gọi là thất niệm, mất cái chánh niệm, thất là mất đó, mất chánh niệm. Còn chánh niệm là lúc ta đang thực hiện được chỉ quán. Cái tên thì buộc phải gọi như vậy, tên thì buộc phải gọi là tỉnh

[58:52]giác, là chánh niệm, nhưng chính cái người mà đang tu tập thì không dám gọi tới cái tên đó để cho nó đừng có trở mặt. Nhớ nha, sư phụ nhắc lại chỗ này, cái chỗ này là chỗ hơi kỹ lưỡng vì đây là một cái cái giai đoạn, một pháp môn cũng quan trọng, nên ta nhớ như vậy. Đang trong tỉnh giác, đang trong gọi là hiện tại chánh niệm thì vẫn phải nhớ quá khứ mình đã vọng tưởng, hiện tại vẫn còn vô minh tội lỗi, và sắp tới lưỡi kiếm Banzo tới chém mình không biết lúc nào. Thì nhờ lúc nào cũng cảnh giác như vậy, vậy mà với lòng tự vọng tưởng nó lùi ra dần, lùi ra dần. Giống như khi sư phụ đứng gần cái ông cảnh vệ vậy,

[59:32]sư phụ đứng gần ổng thì sư phụ không có mình không bao giờ có thái độ, mình là thầy tu mà, nhưng sư phụ thấy toàn thân ổng đang cảnh giác sợ sư phụ tấn công. Mà có lẽ là ổng sợ sư phụ thử nghề ổng hay sao á, tại ổng cũng nghe sư phụ biết võ nên ổng sợ, ổng đứng khoanh tay như thế này nhưng mà toàn thân ổng, mình được cảnh giác sư phụ xuất chiêu là ổng ổng ra tay liền. Đúng rồi, nhưng mà thấy ổng toàn thân ổng đang cảnh giác thôi không không thử. Vậy, cho nên vọng tưởng nó cũng vậy, mình biết là nó đang cảnh giác cái nó cứ lui dần lui dần lui dần, và khoảng trống này kéo dài dần dài dần dài dần.

[1:00:03]Và khi kéo dài như vậy thì có thể xuất hiện những kết quả bất ngờ, có thể sơ thiền hay nhị thiền hay tam thiền hay tứ thiền thì thật không biết chừng. Nhưng mà Phật dạy cứ tuần tự nhi tiến từng bước một, giống như Đức Phật ngày xưa năm 12 tuổi nhập định sơ thiền cái đã, nhập định sơ thiền nhưng mà khi mà ngài nhập sơ thiền như vậy rồi trong hoàng cung ngài cứ vừa phải bận việc triều đình và giữ cái sơ thiền đó thôi, tới khi đi xuất gia rồi vì cái cái sơ thiền nó thúc đẩy không thể nào ở nhà được, ngài đi xuất gia với các vị đạo sĩ, và trên cái căn bản sơ thiền đó ngài chứng được hết mấy cái ông thầy cũng dạy.

[1:00:40]Mà cái hay của ngài là ngài biết nó vẫn còn bản ngã, và ngài ông thầy các ông thầy ngang đó bí rồi, thoả mãn rồi, ngài thì không thoả mãn mà ông thầy thoả mãn, nên buộc phải xin đi, đi để tìm tiếp coi cái chỗ nào mới là hết bản ngã. Và ngài đã chọn con đường khổ hạnh 6 năm vất vả. Mà vì sao ngài chọn khổ hạnh? Thì đến tập 61 của Đỉnh Non Tuyết ta mới được nghe cái sự giải thích tại sao. Năm nay sư phụ chỉ viết được có hai tập, tập 60 với tập 61. Tập 61 vừa viết xong hai ngày trước, mới vừa xong hai ngày trước.

[1:01:19]Tập 61 nó ẩn chứa nhiều cái thông điệp bí mật không nói ra hết, nhưng ai sau này ai đọc sẽ hiểu ý ngầm ở trong đó, cái tập 61. Thì những cái kết quả mà nó thiền là do cái này nó kéo dài quá, do nó kéo dài quá. Mà tại sao nó kéo dài? Bởi vì ta không khờ dại an trú trong hiện tại mà biết cảnh giác cho tương lai. Nhớ, hôm nay chúng ta học về là cái này. Cái công phu thiền định của ta vậy, ta an trú trong Kanda, trong hơi thở chậm, ít, êm. Sư phụ nhắc lại cái chậm, ít, êm hơi thở một chút. Hơi thở chậm, ít, êm là hơi thở của một nội tâm thanh tịnh. Nhưng nếu ta gò cái chậm, ít, êm thì coi chừng nó thiếu oxy.

[1:02:09]Vì cái ít á, hơi thở ít cái nó thiếu oxy, mà nó thiếu oxy rồi thì đầu tiên là tim ta suy liền, kế theo não ta thiếu oxy não và từ từ bệnh không biết chết lúc nào. Nên cái chậm, ít, êm là một cái nguy hiểm, mặc dầu nó là dấu hiệu của một nội tâm thanh tịnh. Nên vì vậy sư phụ nói là khi mà nó chậm, ít, êm mà nó hơi thở dính với tâm, nghĩa là sao? Chậm, ít, êm mà rất tự nhiên thì ta không bị thiếu oxy. Hơi thở đó vừa đủ cho một nội tâm thanh tịnh. Thì ta an trú Kanda, nhưng hơi thở phải chậm, ít, êm. Mà chậm, ít, êm đó thêm một điều kiện nữa là rất tự nhiên, bởi vì hơi thở đã dính với tâm. Nhớ thêm chút hơi thở đó.

[1:02:54]Thì trong khi ta an trú Kanda, ta vẫn phải giữ cái hơi thở chậm, ít, êm. Ta vẫn phải nó mà khi mà nó yên, thì nhớ hiện tại nó là gì? Vô minh, tội lỗi, đừng quên cái đó, mặc dù giống như nó đọng. Mà đừng có quên gì? Quên quá khứ mình đã từng tội lỗi và đừng quên cái gì? Vọng tưởng sắp khởi nữa bây giờ. Chính nhờ cái ta canh chừng cái tương lai vọng tưởng sắp khởi nữa bây giờ, giống như người Matazuro mà canh chừng cái lưỡi kiếm của Banzo, giống như bao nhiêu hệ thống quân đội, công an ta ngày đêm canh bảo vệ đất nước. Chính vì đó cái sự bình yên nó được kéo dài, kéo dài. Mà khi khi mà cái người chiến sĩ ta họ họ lúc nào họ cũng canh

[1:03:34]chừng, canh chừng như vậy, đất nước ta không có chiến tranh. Nhờ không chiến tranh đó mà trong nội bộ mình chuyện gì xảy ra? Kinh tế mới phát triển, người dân mới bình yên. Chứ chiến tranh xảy ra thế là kinh tế sụp đổ theo. Thì cũng vậy, khi ta biết rằng vọng tưởng coi chừng nó tới, vậy mà vọng tưởng nó không tới. Thì cái khoảng kéo dài của cái tỉnh giác này nó sẽ tạo cho ta những cái kết quả của thiền định gì đó. Nhưng hôm nay ta cũng cảnh giác nói lại: Nếu ta gọi tên nó là tỉnh giác, nếu ta gọi tên nó là thanh tịnh, nó trở mặt liền. Nhưng mà trong cái cảnh giới đó thì nó hiện ra ba cái mà ai cũng mê:

[1:04:11]Một là thanh tịnh, hai là rỗng rang, ba là hỷ lạc. Sư phụ hôm trước sư phụ dặn ba cái đó là gì? Ba thằng giặc. Mặc dầu ai cũng mê, nhưng xin nhớ: Ba thằng giặc. Ta mê nó một cái rồi ta mất Kanda, ta tận hưởng, ta thụ hưởng và ta gọi tên nó thì nó trở mặt liền, không biết ngày nào nó trở mặt.

[1:04:41]Thank you for listening! Hôm nay nhắc như vậy thôi, nhắc vậy thôi.