[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa đại chúng, kính thưa quý Phật tử, thế rồi chúng ta cũng đến cái ngày cuối năm, khép lại một năm cũ với biết bao nhiêu là buồn vui, và qua cái giờ giao thừa này, chúng ta sẽ đón một năm mới với nhiều cái hy vọng, những ước mơ, những cái chờ đợi.
[0:40]Và chính vì mãi mãi chúng ta có hy vọng, có ước mơ mà chúng ta còn sống được trên đời này. Nếu người nào đó mà không còn ước mơ thì người ta sẽ không sống được. Cho nên thiên nhiên đã nhân danh điều gì đó khiến cho chúng ta luôn luôn hy vọng mà chúng ta cứ bước tới. Trong cái hy vọng đó, có những điều chúng ta đã hy vọng một cách chính đáng và chúng ta đã đi được trên con đường đời này một cách tốt đẹp, có ý nghĩa, mà chúng ta gây được nhiều cái duyên lành để cho những đời sau chúng ta cứ mãi mãi thăng tiến trên đường tu tập giác ngộ. Nhưng cũng đôi khi chúng ta đã có những điều hy vọng sai lầm khiến cho từng ngày trôi qua, chúng ta bị tạo nghiệp,
[1:40]rồi gian nan vất vả trên cái đường luân hồi sinh tử. Hôm nay là ngày giao thừa cuối năm, ở chùa Phật Quang ta cũng có nhiều cái điều trong suốt một năm qua như vậy, nhất là những giờ phút cuối năm đầy biến động, gây chấn động, gây hoang mang hết tất cả mọi người. Thì sự thật ra, trên cái đường đời lúc nào nó cũng có những cái thăng trầm, những cái sóng gió, và cái sự việc vừa rồi làm cho mọi người bị sốc, thậm chí có những Phật tử gọi điện lên cho thầy nói rằng họ phải nhập viện vì không chịu nổi cái... cái... cái... cái chấn động tâm lý vừa rồi. Tuy nhiên, nếu chúng ta nhìn lại suốt cái lịch sử nhân loại,
[2:27]ta sẽ thấy rằng những cái thăng trầm, những cái sóng gió mà nhân loại phải chịu đựng suốt bao nhiêu nghìn năm lịch sử thì có nhiều điều lớn lao hơn ta rất nhiều. Ví dụ ngay đất nước ta vậy, có những lúc mà nước mất nhà tan, nhân tình vô cùng khốn khổ, thì những cái sự việc đó biết bao nhiêu là nỗi khổ chồng chất lên đôi vai, lên thân phận của con người. Cho nên là cái sự việc mà nơi chùa ta xảy ra vừa rồi so với những sự việc khác trong lịch sử của nhân loại thật ra là chưa đáng gì cả. Cái điều quan trọng là có những lúc như vậy, có những lúc ta thấy như rất là thành công để ta được sự vui vẻ, có những lúc ta thấy ta
[3:14]khó khăn vô cùng để ta phải chịu sự buồn bã. Nhưng mà phải hiểu rằng tất cả những điều đó nó đều là cái thước đo cái đạo lực tu hành của chúng ta. Vì nếu không có những cái giờ phút đó thì ta không biết được cái mức độ ta áp dụng lời Phật dạy đã được như thế nào. Chứ ai trong lúc bình thường, khi ta nghe lời Phật giảng dạy, ta hiểu được, ta đều có cảm giác như mình đã hay lên, đã lớn lên, đã trưởng thành trong Chánh pháp, nhưng sự thực chưa hề, chưa hề. Giữa cái nghe hiểu và cái ứng dụng được đạo lý để tu hành trong đời sống là khoảng cách rất là lớn. Mà làm sao để biết được, làm sao để biết được là ta ứng dụng được
[4:06]lời Phật dạy đến mức độ nào nếu không có những cái buồn, vui, giận, ghét trong... trong cuộc đời này? Ví dụ khi ta được lời khen, ta mừng rỡ thì hãy biết một điều, chắc chắn khi ta bị chê, ta sẽ buồn thảm. Chỉ khi nào ta nhận được lời khen, ta chỉ biết ơn cái người khen thôi chứ lòng mình không có vui, lòng mình bình thản, không có vui, thì như vậy khi ta bị cái lời chê, ta sẽ không có buồn bã mà oán hờn. Còn ở đây, ta thường là hễ có cái gì thuận cảnh, hợp ý thì ta rất vui mừng thì biết ngay rằng cái lúc mà trái ý nghịch lòng, ta sẽ đau khổ. Đó là điều chắc chắn. Và cuộc đời thì nó cứ dao động qua lại giữa hai cái điều đó.
[4:55]Cái thuận ý và cái nghịch ý, cứ thuận ý và nghịch ý cứ dao động mãi. Và ta đi trong luân hồi ngày nào thì cái hai điều đó cứ tiếp tục sẽ đeo đẳng ta, không bao giờ dứt được. Cho nên vì vậy mà ta phải giữ lời Phật dạy để làm sao mà còn bao nhiêu kiếp mà ta phải đi trong luân hồi thì đi giữa cái thuận, cái nghịch đó, cái khổ, vui, luôn luôn ta giữ lòng mình bình thản được để mà vững bước trong cái sự tu hành. Còn nếu không, ta sẽ cuốn trôi trong cái dòng thác của cuộc đời. Khi thì đưa ta lên bờ, khi đưa ta xuống ruộng mà tâm ta cứ dao động và cuộc đời thật sự chỉ là đau khổ. Nên làm sao giữa trước mọi biến động đó mà lòng ta được bình thản,
[5:42]được an vui, ta mới ứng dụng được lời Phật dạy phần nào trong cuộc sống này. Cho nên vì vậy là cái sự việc vừa qua đó là một chút để thử thách đạo tâm của mọi người, của thầy luôn và cũng là của mọi người luôn, xem ta vững lòng, kiên định đến mức độ nào. Nếu những sự việc xảy ra như vậy mà ta vẫn không mất đạo tâm của mình, tức là ta đã ứng dụng được lời Phật dạy trong phần nào đó và ta có quyền hưởng một cái Tết vui vẻ, xứng đáng, vì coi như là Phật chấm cho ta điểm khá trên trung bình. Còn nếu cái sự việc vừa rồi mà ta... ta đau khổ than khóc thì Phật cho ta có một, hai điểm thì ta sẽ ăn Tết không vui lắm.
[6:33]Tuy nhiên là hôm nay thầy nói cái bài giao thừa này để khép lại năm cũ, nhưng mà sự thực là để giải quyết cái hậu quả của những sự việc vừa xảy ra. Vì cái sự việc vừa xảy ra vừa rồi nó để lại rất nhiều hậu quả xấu trong tâm hồn con người. Mà nếu ta không nhìn thấy, ta không xử lý, ta không hóa giải thì những cái hư hao trong tâm hồn ta đó, ta cứ mang đi mãi mà ta không biết. Vô tình cái việc tu của ta không tiến bộ, mà có thể vô tình ta tạo nghiệp mà ta không hay. Cái sợ nhất là cái mình tạo nghiệp mà mình không hay thì rất là oan uổng. Cho nên vì vậy hôm nay vậy ta không kết tội ai, nhưng mà ta nhìn lại tâm hồn mình
[7:25]để tránh những cái hậu quả xấu mà cái sự việc vừa rồi đã gây ra trong tâm hồn ta cũng như trong tâm hồn của rất nhiều người. Có thể là ta không bị nhưng người bạn ta bị. Có thể người bạn ta không bị nhưng ta bị. Và vì vậy ta phải nhìn rõ lại những điều này để tránh cái ảnh hưởng đó vào tâm hồn chúng ta. Như ta biết vậy, bất cứ một cái sự kiện, sự cố gì lớn lao xảy ra, nó đều có cái thời gian chuẩn bị phải rất là lâu. Ví dụ như không phải đương nhiên bất ngờ một cơn sóng thần khởi lên mà giết chết cả mấy trăm ngàn người như ở Nam Á vừa rồi. Thì phải hiểu rằng là cái động đất, cái trượt mảng của những
[8:11]tầng kiến tạo địa tầng đó nó nó trượt ở dưới lòng biển và đến khi nó gãy đổ, nó sụp đổ, nó sản sinh ra một lượng năng lượng, một khối năng lượng rất là lớn thảy vào trong cái lòng biển và lan lên trên mặt biển thành những đợt sóng thần. Và để có thể có một cái cơn sóng thần đó thì cái sự mà dịch chuyển của các tầng địa tầng nó phải chuẩn bị rất là lâu, có khi cả mấy trăm năm như vậy, có khi cả ngàn năm rồi mới tới cái giây phút mà nó sụp một cái. Nên cái việc chuẩn bị rất là lâu. Cũng giống như khi mà đất nước ta bị ngoại xâm, không phải khi không mà quân giặc nó đem quân ào ào nó đánh chiếm tùm lum giết người này người kia,
[8:51]mà phải hiểu rằng là họ đã chuẩn bị quân, quân đội, chuẩn bị lương thực, hậu cần và cái quan trọng là chuẩn bị hệ thống tình báo, nghĩa là luồn người vào trong nước ta dọ thám, theo dõi, móc nối, nghĩa là mua người, đủ thứ hết rồi cả một thời gian dài, rồi mới tới cái ngày cuối cùng là nó tràn quân qua nó đánh ta. Nên sự việc gì cũng vậy, nó có một cái chuẩn bị rất là lâu và chính vì nó chuẩn bị lâu cho nên khi mà nó xảy ra thì nó cũng gây cái ảnh hưởng rất là... rất là lớn. Cái ảnh hưởng nó để lại cũng rất là lâu dài. Thì cũng vậy, ví dụ cái sự việc của chùa ta vừa rồi, để có thể mà phá vỡ một cái ngôi chùa,
[9:38]phá vỡ hết cái thanh danh của một ngôi chùa, của một bậc thầy, là phá tan hết sự hoạt động đó, phá tan hết đạo tâm của những Phật tử gần xa thì ta phải hiểu rằng họ cũng đã chuẩn bị rất là kỹ, rất là lâu. Mà để mà trong tâm của họ suy nghĩ được cái điều là phải phá cho hết đạo tâm của mọi người, làm cho mọi người mất hết tín tâm, bỏ giáo lý, bỏ hết sự tu tập, làm cho ngôi chùa phải tan hoang, không ai tới, làm cho lễ Thành Đạo không thể tổ chức được thì ta phải hiểu rằng cái cái tâm đó nó thuộc loại là tâm bất thiện. Cái tâm bất thiện mà được nuôi dưỡng rất là dày, nuôi dưỡng rất là dài ngày, họ mới đang tâm mà làm gây ra được
[10:20]cái điều như thế này, chứ không phải là một ngày một bữa mà được. Nên khi mà cái việc nó gây ra rồi thì cái tâm bất thiện nó sẽ lây lan. Nó sẽ lây lan giống như một cơn sóng thần vậy, nó sẽ lây, nó sẽ lây gây ảnh hưởng giết người này, giết cả làng mạc này, xóa hết cái khu vực kia. Thì cũng vậy, cái tâm bất thiện mà nó đã được nuôi dưỡng quá dài ngày, sự cái chuẩn bị, cái âm mưu, cái móc nối, cái cấu kết chuẩn bị mọi thứ quá dài ngày là cái tâm bất thiện nó được chuẩn bị quá lâu, nên khi mà nó bùng lên thì nó cũng vậy, nó lây lan, nó đánh từ tâm hồn người này sang tâm hồn người khác. Và nếu chúng ta là người mà không giữ vững được cái đạo lý tu
[11:03]hành, cái bất thiện nó sẽ rớt vào tâm ta mà ta không hay. Lúc đó ta bị cái bất thiện, bị cái sân hận, rồi bị cái hoang mang, bị cái dao động, bị cái nghi ngờ đánh vào lòng ta. Và ta là người thiệt thòi trước hết đó, đó là cái ảnh hưởng. Mà nhiều cái ảnh hưởng khác nữa, khác nữa, nó cứ lây lan lây lan khắp nơi như vậy khi mà một sự việc đã đã xảy ra như thế. Nên do đó là thầy rất là lo ngại cái ảnh hưởng xấu của cái sự cố vừa rồi. Nên hôm nay, để đóng lại một năm mà thầy phải phân tích để cho mọi người nhìn một cách khách quan, coi chừng trong tâm mình có những cái điều như vậy mà ta phải phải tránh.
[11:45]Đây là một số cái hệ quả mà thầy nêu ra. Thứ nhất là thế này, cái hệ quả thứ nhất là loạn tâm, bỏ thiền.
[11:57]Khi sự việc xảy ra rồi thì nhiều người động tâm lên liền. Một số người mà vững niềm tin với thầy thì tức giận, tức giận vì bênh thầy, tức giận rồi cũng động tâm. Và cái sự tức giận đó nó cũng ảnh hưởng vào trong công phu thiền định, nên có nhiều người trong đời sống không còn giữ được chánh niệm, không còn theo dõi được hơi thở, không còn biết rõ toàn thân. Và thậm chí tới giờ phải ngồi thiền rồi không ngồi được nữa vì cái động tâm đó nó làm mất sự tinh tấn liền. Còn những người mà không vững niềm tin với thầy, nghe người ta bôi nhọ thầy, hoang mang tin theo thì lập tức là loạn tâm mất lý tưởng tu hành luôn và cũng không thể ngồi thiền được luôn.
[12:45]Khi mình mất niềm tin với một bậc thầy rồi thì mình không còn hướng đi tới nữa. Lúc đó loay hoay liền, không có hướng đi tới và tâm loạn lên liền, xong rồi suy nghĩ lung tung đủ thứ chuyện. Và khi suy nghĩ lung tung đủ thứ chuyện như vậy, không giữ được chánh niệm trong đời sống và tới giờ ngồi thiền thì chắc chắn không còn cái đủ sức mạnh mà bắt chân kiết già, dựng thẳng lưng để mà theo dõi từng hơi thở, mà khống chế từng cái vọng tưởng của mình nữa. Nên đây là cái hệ quả rất là lớn mà đây là cái hệ quả mà thầy nói làm thiệt thòi nhất á. Còn cái những người mà họ chủ mưu họ gây ra, cũng như những người đồng phạm thì họ loạn tâm đã lâu rồi, tâm họ loạn đã lâu.
[13:27]Họ chẳng tu hành gì rất lâu rồi, bởi vì khi mà cái tâm bất thiện được nuôi dưỡng quá lâu thì rõ ràng họ không tu hành gì cả. Chứ còn nếu còn một giờ phút mà lắng tâm trong an tĩnh thì cái thiền nó vẫn che chở tâm hồn của mình, nên mình không bao giờ dám làm điều gì ác độc. Còn một khi mà đã dám làm điều ác độc thì cái tâm bất thiện nó đã được nuôi dưỡng quá lâu, thì những người này từ lâu không có tu thì ta không bận tâm. Nhưng mà cái hệ quả họ gây ra lan vào, lan vào khắp trong cái cộng đồng từ nơi này nơi kia thì ảnh hưởng rất là lớn. Cái người bảo vệ thầy, cái người bênh vực thầy cũng vì tức giận mà động tâm cũng không tu được.
[14:06]Còn cái người không vững niềm tin với thầy thì mất phương hướng luôn, mất lý tưởng luôn, cũng không tu được luôn. Nên cái mà ảnh hưởng vào cái công phu thiền định là cái thiệt thòi lớn nhất của cuộc đời chúng ta. Nên vì vậy mà hôm nay vào cái giờ giao thừa thầy ân cần, thầy khuyên nhủ mọi người: Làm gì thì làm, phải tinh tấn trong thiền định. Vì ta là đệ tử Phật, ta không còn con đường nào khác để đi, phải giống như Phật mà tu tập thiền định, tu tập thiền định trong cái tư thế kiết già có thời khóa và tu tập thiền định trong đời sống hằng ngày. Trong đời sống hằng ngày, khi ta nói chuyện, khi ta làm việc, dĩ nhiên là mình phải nói điều lành,
[14:51]mình phải làm điều thiện rồi, nhưng mà lúc nói, lúc làm, lúc nào cũng biết rõ toàn thân, lúc nào cũng biết thân vô thường và nếu rảnh hơn một chút lập tức theo dõi hơi thở vào, hơi thở ra liền là không bao giờ quên cái công phu thiền định đâu. Thấy thì rất là bình thường, nhưng đó là cái con đường mà đưa ta đến với sự giác ngộ từng giờ từng phút, dù là cái thời gian có thể rất lâu, có thể là cả trăm kiếp, nhưng ta không nản lòng. Vì miễn ta đi đúng thì thôi. Hôm trước cách đây khoảng hai ngày, có một người nào đó nhắn tin hỏi thầy thế này, hỏi: "Thưa thầy, tu theo pháp môn Tịnh Độ niệm Phật thì khi chết được vãng sanh về cõi Cực Lạc.
[15:39]Còn tu theo thiền thì chết đi về đâu?". Thầy mới trả lời thế này, thầy nói: "Tu theo thiền thì nếu đạt được kết quả thì nơi chính mình là Cực Lạc. Rồi sau đó mình đi muôn nơi để giáo hóa chúng sinh".
[16:00]Nhiều người bị phân vân chỗ này lắm, cứ sợ sau khi chết không biết đi đâu. Sự thực là ta tu theo Phật pháp, tu theo đạo Phật là cái đạo thoát khổ là ta đạt được cái hạnh phúc, cái an vui đó chính là mục tiêu. Thì bên pháp môn Tịnh Độ hứa hẹn rằng cái nơi an vui đó là cái cõi Cực Lạc, Tịnh Độ mà sau khi ta chết. Còn tu theo thiền thì không biết khi ta chết, khi ta sống, khi ta ở cõi này hay cõi nào ta không biết, miễn là ta vào được thiền định, đạt được sự giác ngộ thì nơi ta là nơi Cực Lạc, không còn đau khổ. Thì lúc đó không cần một cõi nào nữa mà nơi chính mình đã là hạnh phúc. Và cũng nơi chính mình đó có cái nguồn đạo lý,
[16:46]nguồn trí tuệ để ta có thể ban vui, ta có thể giáo hóa dẫn dắt mọi người cùng đi trên con đường Phật đạo. Tu thiền là như vậy. Mà đây cũng là cái ý chính của Phật như vậy. Nên do đó mà nếu lúc nào đó mà ta không thể tu thiền được là ta mất mát rất là lớn. Vừa rồi về liên tiếp mà khi thầy trở về chùa để lập lại thì khi sám hối với thầy với cô thì tất cả quý thầy quý cô cũng vậy, đều bị cái hệ quả ảnh hưởng của sự việc vừa rồi là tâm rất là động. Khó giữ được chánh niệm, cái thời khóa ngồi thiền cũng không giữ được ổn định. Thầy phải nói rất nhiều với quý thầy quý cô vậy là quý thầy quý cô phải nhanh chóng, lập tức trở lại lập lại cái sự tinh tấn tu
[17:33]hành của mình liền để còn làm chỗ nương tựa cho Phật tử. Ví dụ như thầy nói khi Phật tử lên tới chùa, viếng chùa, nhiều khi không gặp thầy mà gặp quý thầy quý cô hỏi han đạo lý, thì khi quý thầy quý cô, người có tinh tấn, từng giờ phút giữ chánh niệm mà trả lời, đàm đạo, hỏi đáp với Phật tử, nghe khác liền. Còn cái người mà không tinh tấn trong từng giờ từng phút thì khi nói chuyện với Phật tử nó khác liền, khác hẳn liền. Vì cái người mà có tinh tấn trong thiền định, từng lời nói ra nó làm lay động tâm hồn, làm cho người ta bị thuyết phục để người ta phải tinh tấn tu theo. Còn nếu chính mình mà không có tinh tấn trong thiền định
[18:21]thì cái lời nói bây của mình dù có hay, có khéo, có giỏi cũng không đi sâu vào nội tâm người ta được. Nên không làm lợi ích cho Phật tử, không làm lợi ích cho Phật tử được. Nên do đó, thầy nhắc nhở quý thầy cô rất nhiều là phải vượt qua những cái giông bão đó để mà giữ lại tâm hồn mình mà tu tập. Thì hôm nay, nhân cái ngày giao thừa, thầy cũng nhắc quý Phật tử như vậy. Ta mất thiền định, ta để tâm mình loạn là ta mất rất là nhiều. Nên do đó là phải xem lại mình. Nếu mà đã có cái hệ quả đó trong tâm mình thì phải nhanh chóng mà mà vượt qua. Một cái hệ quả kế tiếp nữa, cái này nó độc hơn nữa, là cái tâm ác độc mình khởi lên.
[19:10]Ví dụ như nào giờ là ta ta nghe giáo lý, ta cố gắng đi trong điều thiện. Ví dụ như thầy vẫn dạy là phải thương yêu nhau. Và trong cái tình thương yêu đó đôi khi ta bị người phụ, nhưng mà thà người phụ ta chứ ta không phụ người. Thì mọi người vẫn cố gắng giữ gìn cái đạo lý đó để tu tập. Nhưng đến khi sự việc nó xảy ra, thì mọi người thấy rằng chính những người mà bên cạnh của thầy mà muốn tiêu diệt cái người sư phụ của mình, thì mọi người nhìn cái đó bỗng nhiên tâm mình bị nhiễm một cái ác nó lọt vào trong tâm mình liền. Lúc đó mình nhìn con người mình bớt thương yêu. Và khi mình có thể mình mạt sát ai,
[19:57]mình chửi mắng ai nó dễ hơn cái ngày hôm trước á. Ví dụ hôm trước mình có thể không nỡ nói ai nặng lời, nhưng mà qua cái sau sự việc này mình có thể nói nặng lời một người khác mà mình thấy bình thường, là lúc đó tâm ác nó đã tồn tại, đã rớt vào trong lòng mình rồi mà mình không hay, vì mình đã lây cái cách làm của những người kia. Tới sư phụ của họ thương yêu họ, đỡ đần, dạy dỗ họ, giúp đỡ họ mọi điều, mà họ còn dám lật ngược lại, có thể tiêu diệt luôn, thì mà lu loa bôi nhọ khắp nơi như vậy, thì bỗng nhiên cái bỗng nhiên vô tình nó thành tấm gương dù mình không có cố ý, bỗng nhiên tâm mình cũng có thể mình hại người khác,
[20:38]mình nói nặng người khác, và mình cảm thấy không có áy náy lương tâm lắm, là lúc đó thật sự cái ác nó đã rớt vào trong lòng mình rồi. Đây là điều rất là đáng lo. Mà đây là điều mà thầy rất là lo. Vì thầy sợ đệ tử của thầy bị lây cái điều ác đó, mà nó ảnh hưởng vào trong lòng mình và trong cái nghiệp của mình. Và trong suốt cuộc sống còn lại mà nếu mình không lọc cái ác này ra được, mình sẽ trở thành người ác mà mình không hay. Lúc đó mình nhìn người khác mình không thương yêu, mình có thể nặng lời, thậm chí mình triệt ai, mình cảm thấy rất là bình thường, là lúc đó đạo lý đã ra khỏi lòng mình rồi.
[21:17]Mà ta sợ nhất là người tu theo Phật mà còn cái ác tâm. Vì đạo Phật là đạo thuần thiện, hết sức là từ bi. Mà muốn đi sâu vào thiền định tâm linh cũng vậy, cũng phải hết sức là thuần thiện mới có thể nhập được vào thiền định. Còn tâm mình có những điều ác lẫn lút ở trong đó thì ta không thể nhập sâu vào thiền định được. Cho nên vì vậy mà khi ta thấy cách hành xử của người khác rất là tàn nhẫn, nhiều khi ta không lọc được cái tâm mình ra, ta để cái tàn nhẫn đó rớt vào tâm mình, thì hết. Tức là con đường đạo của ta đóng lại. Tức là ta không phải là người chủ ý, ta không là người đồng phạm, ta cũng không đồng tình với cách làm của những người kia,
[22:05]nhưng mà không ngờ ta cũng bị lây, không ngờ ta cũng bị lây. Và cái lây này, cái lây gì không đáng sợ, lây HIV không đáng sợ bằng lây cái ác vào trong lòng ta. HIV thì giết ta một đời, nhưng mà cái ác mà rớt vào lòng ta rồi, giết ta không biết bao nhiêu kiếp sau, tới ngày nào mà ta mới gỡ cái ác ra được thì ta mới hết á. Nên ta phải nhìn lại coi coi mình có bị, và thầy thấy có cái điều này. Thầy thấy có những Phật tử khi mà tức giận vì thấy cái sự hành xử của những người đó như vậy, lòng rất là bực, rất là tức. Chính cái bực, cái tức, cái sân đó là cái mầm mống của cái ác bắt đầu nó khởi lên. Muốn có cái ác thì nó phải có hai yếu tố lận:
[22:49]một là cái sân và hai là cái tham. Hai cái đó cộng lại mới thành cái ác, còn cái người sân không cũng chưa phải là ác, mới là nóng thôi, nhưng mà chưa ác, mà hễ có cái tham nữa, tức là muốn cho mình nữa, có cái ích kỷ nằm trong đó nữa, thì cái ác nó xuất hiện. Nhưng mà khi cái bực cái tức nó khởi lên là nó đã dẫn đường cho cái ác, cái ác đã lẩn quất đâu đó. Vì vậy là khi mà sự việc nó xảy ra vậy, mọi người phải coi lại tâm mình. Cũng giống như thầy, khi mà sự việc nổi loạn lên hết á, việc đầu tiên thầy làm là thầy quán từ bi. Ai làm gì làm, ai xôn xao gì xôn xao, thầy cứ lặng lẽ thầy bắt chân thầy ngồi thiền và thầy rải lòng từ bi, thương yêu khắp nơi.
[23:35]Vì vì sợ là ví dụ mình có lẫn một cái bực nào ở trong lòng là mình dẫn đường cho cái ác đi vào tâm mình liền. Mà khi thầy quán từ bi sự thật là tới mấy công dụng lận, tới ngày mùng bốn thầy sẽ giảng tới cái bài là hóa giải bùa chú bằng lòng từ nữa, vì thật sự là thầy cũng bị đánh bùa nữa, ngoài cái thuốc độc thầy cũng bị đánh bùa, cái thầy cũng phải quán từ bi để giải cái bùa đó luôn. Và cái mà cái căn bản đầu tiên là thầy phải quán từ bi để giữ tâm mình cho không rơi vào điều ác. Còn cái nhân quả thế nào thì nhân quả sẽ có cái đường của nhân quả, nhưng mình phải giữ lòng mình không để điều ác rớt vào tâm mình.
[24:11]Cho nên vì vậy thầy yêu cầu quý Phật tử vậy là sau những cái biến cố như thế thì mình càng phải quán từ bi nhiều hơn, trải lòng thương yêu nhiều hơn. Vì ai mất gì thì mất, mình mất gì thì mất, nhưng không bao giờ được mất cái lòng từ bi đối với tất cả chúng sinh. Vì cái đó chính là cái viên kim cương vô cùng quý giá mà Phật cho ta, bao nhiêu năm thầy cho ta. Thầy bao nhiêu bài giảng trong mấy trăm bài giảng thầy, thầy cứ nhắc tới nhắc lui về cái lòng từ bi yêu thương. Và đó là cái viên kim cương, viên ngọc mà Phật đã cho ta mà thầy nhắc để thầy gửi vào lòng mọi người, từng mỗi người một trái tim thầy gửi một viên kim cương trong đó.
[24:54]Mà viên kim cương đó mà lấy ra bán nhiều tiền lắm á, chứ không phải không đâu. Nhưng mà nếu mà cái ác tâm nó rớt vào lòng mình rồi, tức là mình đánh mất cái viên kim cương đó lượm không lại được. Cho nên do đó là thầy yêu cầu mọi người phải ôm trái tim mình cho kỹ, vì bao lâu nay thầy đã gửi vào đó một viên kim cương rất quý, chính là lòng từ bi yêu thương tất cả chúng sinh.
[25:18]Đó là cái hệ quả thứ hai đó mà ta phải phải cẩn thận vậy. Một cái hệ quả thứ ba nữa là thế này: là sự chia rẽ, sự nghi kỵ. Khi mà cái sự việc nó xảy ra, những người kia họ đã bí mật móc nối người này móc nối người kia bao vây chung quanh thầy để cô lập thầy từ rất là lâu. Cả những người mà ta nghĩ là rất là hiền lành, nhưng mà sự thật không ngờ là cũng nằm trong cái đường dây bị móc nối cả. Và đến khi sự việc xảy ra rồi ta mới ta mới ngỡ ngàng là những người mà ta tin tưởng từ bấy lâu nay sự thật là đã nằm trong cái đường dây đã được tổ chức, đã được móc nối. Rồi lúc đó ta sẽ ngỡ ngàng là không biết ai là thật,
[26:05]ai là giả, ai phe bên này, ai phe bên kia. Và chính cái mà ngỡ ngàng á không biết ai phe bên này, ai phe bên kia mà ta phải đối phó, nó xuất hiện thành cái tâm chia rẽ, là không biết người này theo phe ai, người kia theo phe, và ta nghi kỵ. Và cái chia rẽ, cái nghi kỵ đó nó làm mất rất lớn trong đạo Phật. Vì sao vậy? Bởi vì Đức Phật dạy ta là là hòa hợp, là đoàn kết. Nhưng mà khi sự việc nó xảy ra rồi, ta không còn dám tin ai nữa. Và chính vì cái không còn dám tin ai nữa, tự nhiên đạo Phật bị mất đoàn kết. Và cái đạo Phật bị mất đoàn kết hay nói là trong một ngôi chùa mà mất đoàn kết, thì đó là cái hệ quả rất là lớn,
[26:50]cái tai hại rất là lớn, cái thiệt thòi rất là lớn cho tất cả chúng ta. Nhiều khi Phật tử vậy, ta mệt mỏi vì chuyện đời, ta làm ăn vất vả, phải đối phó với bao nhiêu cái thủ đoạn của thế gian. Và khi ta tìm đến chùa, ta muốn là lòng mình buông xả hết, và khi bước vào cổng chùa rồi là ta không còn phải đối phó với cái ác nữa. Vào chùa rồi vì ta tin rằng quý thầy, quý cô đều là thánh thiện, đều từ bi. Ta tin rằng những người sống trong chùa, những người đến chùa giống như ta là ai cũng hiền lành, từ bi. Còn những người mà xấu với ta, hại ta là chỉ ta nằm ngoài đời, ở trong cơ quan ta, trong hàng xóm ta,
[27:32]trong đồng nghiệp ta gì đó, bây giờ hết rồi. Bữa nay ta bước vô chùa, ta buông ra, tâm ta thoải mái được cái giây phút nào đó ở trong chùa là cứ thoải mái. Nhưng bây giờ bước vào chùa, thì ta nhìn quý thầy, quý cô ta nghi ngờ nữa. Không biết quý thầy, cô còn ở lại chùa này không biết phe nào nữa. Có sự thật là như vậy á, tại vì cái sự việc vừa rồi xảy ra là toàn quý thầy, cô gây ra, chứ đâu phải là người cư sĩ gây ra. Nên bây giờ lập tức là người cư sĩ là mất niềm tin liền, nghi kỵ liền. Và đến chùa mà mình không tin quý thầy, quý cô nữa là lòng mình không còn an vui, không còn thanh thản. Khi mất niềm tin rồi ta mất cái sự thanh thản liền.
[28:13]Và đây là một sự thiệt thòi rất là lớn, và cái này thì thầy không trách ai được hết, thầy không trách ai được, vì nó là cái hệ quả tự nhiên phải xảy ra. Tự nhiên là phải phải có thôi, chứ bây giờ chẳng còn trách ai được nữa. Mà thầy chỉ mong rằng là giông bão sẽ qua, đêm tối sẽ qua, mọi chuyện sẽ được làm sáng tỏ, và Phật tử sớm lấy lại niềm tin, khi ta đến chùa ta đặt được cái niềm tin như cũ lại để ta có những giây phút rất là an vui, rất là hạnh phúc khi đến chùa, chứ không còn đến chùa mà vẫn phải nơm nớp lo sợ, nhìn trước ngó sau, đánh giá người này đánh giá người kia, rất là rất là mệt mỏi.
[28:55]Còn như bổn phận của thầy thì dĩ nhiên là quý thầy, quý cô cũng vậy, đều phải cảnh giác. Vì vậy mà trong chùa nào giờ không có cái ban an ninh, mà bây giờ thầy phải lập cái ban an ninh, như vậy đó là sự cảnh giác. Nhưng mà cảnh giác mà để trở thành đa nghi, mà đa nghi để trở thành nghĩ xấu thì bắt đầu là cái sai. Hôm trước vậy, có một một người, tức là một đệ tử của thầy, đệ tử xuất gia của thầy khi sám hối có nói rằng là sau sự việc xảy ra rồi có nghi ngờ tất cả mọi người, không còn biết ai thật ai giả. Thầy mới nói cái cảnh giác thì đúng, nhưng mà cái đa nghi là sai. Vì cái đa nghi á thì nó bước một chân nhỏ nữa
[29:38]nó qua tới cái chỗ nghĩ xấu người khác liền. Mà nghĩ xấu người khác là mình bắt đầu tạo nghiệp rồi. Do đó là ta phải cảnh giác, vì cảnh giác nó thuộc về trí tuệ. Nhưng mà đa nghi bắt đầu nó thành cái bệnh của tâm lý, mà nghĩ xấu người khác trở thành cái nghiệp. Cho nên vì vậy là do sự việc xảy ra, cho nên buộc chùa ta phải cảnh giác. Và thôi, lúc này ai cũng phải cảnh giác. Không phải riêng quý thầy quý cô, mà tất cả các phật tử cũng phải phụ với thầy cảnh giác để bảo vệ sự bình yên của chùa. Cái cảnh giác này là thuộc về trí tuệ, thuộc về tinh thần trách nhiệm, thuộc về sự khôn ngoan. Nhưng đừng để thành cái bệnh là đa nghi, vì từ cái đa nghi,
[30:24]bước qua cái nghĩ xấu mọi người trong tích tắc, mà nghĩ xấu rồi là ta gây nghiệp. Cho nên do đó là cái việc mà nghi kỵ, việc chia rẽ nó như là một hệ quả tất yếu, thầy không trách ai được. Thầy không trách ai được mà thầy cũng không biết sao mà sửa nữa. Chỉ phải theo năm tháng, đến khi mọi việc sáng tỏ rồi, lần lần ta mới hết. Nhưng mà thầy chỉ nhắc ba cái tâm lý thôi: cảnh giác, đa nghi, rồi nghĩ xấu, thì ta chỉ giữ lại ở cái cảnh giác thôi. Lúc nào cũng cảnh giác người gian để bảo vệ chùa. Nhưng đừng để trở thành đa nghi rồi thành nghĩ xấu như vậy. Một cái hệ quả nữa mà ta dễ bị nữa là cái thủ đoạn, hai lòng.
[31:07]Vì cái cái sự việc mà họ gây ra đó và liên tiếp tìm cách triệt phá để cho chùa Phật Quang không còn thể hoạt động được nữa, để thầy không thể giảng được nữa, để thầy không thể mà tổ chức lễ Thành Đạo được nữa, để cho đừng ai tin thầy nữa, để cho mọi người phải chối bỏ giáo lý Phật Quang thì những người đó họ phải dùng không biết bao nhiêu là phương cách, bao nhiêu là thủ đoạn. Tức là phao tin này, dệt tin kia, rồi lôi người này, kéo người kia, móc người nọ. Tức là những người nào mà còn ở bên cạnh thầy đều bị họ tìm cách lôi kéo móc cho đi ra khỏi thầy. Rồi thầy vẫn đang ở đây mà cứ gọi điện thoại phao tin rằng
[31:46]thầy đã bị bắt rồi, thầy thế này thế kia, thầy đã trốn đi rồi, vân vân, để làm cho mọi người đừng hướng về Phật Quang, đừng đến chùa Phật Quang, đừng nghe thầy giảng. Và ai có ý muốn giúp đỡ thầy thì họ gọi điện thoại tới nói xấu thầy, tức là dùng vô số cái thủ đoạn để mà triệt phá chùa Phật Quang. Thì khi mà những phật tử ta tiếp cận với những cái cái lối hành xử của họ như vậy, ta bị nhiễm cái thủ đoạn mà nhiều khi ta không hay. Có khi ta phải đối phó lại rồi ta cũng trở thành thủ đoạn mà ta không hay. Rồi có những người hai lòng nữa. Nhiều khi thí như ở bên này mà tâm hồn ở bên phe kia. Nhiều khi có những người gài như giả vờ đến với thầy, đến với thầy để mà:
[32:26]"Ờ nay con đến con thăm thầy", nhưng sự thực là đến để dò la tin tức để mà tính toán một cái mưu đồ gì nữa. Và họ dạy nhau như vậy. Cái phe họ dạy, họ gọi điện thoại tới họ móc, họ nói: "Ờ thôi bây giờ em cứ giả vờ em ngọt với với sư phụ đi nha, lấy tin này báo cho anh", vân vân. Cái cách mà họ dạy nhau, cứ dạy nhau là cứ giả vờ, cứ thủ đoạn, cứ hai lòng và nó lây lan lây lan ra. Đây là điều rất là đáng buồn. Vì sao vậy? Vì mình tu theo đạo Phật, mình phải tránh cái thủ đoạn của thế gian, sống rất là chân chất. Chỉ có những người mà ví dụ như người chiến sĩ phải bảo vệ đất nước thì buộc họ phải mưu trí để họ đấu tranh với tội phạm,
[33:09]để họ đấu tranh với kẻ giặc để mà bảo vệ đất nước. Còn ở trong đạo với nhau thì ta không cần tới tới thủ đoạn. Chỉ sống thành thật, sống thật lòng, làm điều đúng và cứ tu hành và ta cứ tiến lên. Còn cái việc mà để chống đỡ với những thế lực thù địch thì ta có những chiến sĩ ngày đêm họ phải dùng mưu trí, thì thôi cái mưu trí họ được học, họ họ được chỉ huy thì thôi ta không rành. Nhưng mà còn phần ta, ta không khéo ta bị lây cái thủ đoạn, là coi bên này móc nối bên kia móc nối rồi ta phải đối phó. Vô tình ta ta hiểu rằng sống trên đời là phải thủ đoạn một chút là ta rời xa đạo lý liền. Nên cái việc mà lây lan cái thủ đoạn cũng là một cái rất là đáng sợ.
[33:57]Lúc chúng ta ứng xử trong đời nó không còn tốt nữa mà đã có một chút tính toán, một chút hơi dối gian, làm cho tâm hồn của ta không còn thuần thiện nữa, rất là uổng phí. Cái người tu theo Phật á, lúc nào ta cũng phải kiểm soát mình là mình ứng dụng được bao nhiêu phần trăm lời Phật dạy trong cuộc sống này. Như những bậc thánh á, thì trong suốt ngày, từng cái ý nghĩ, lời nói, việc làm là 100% hoàn toàn đúng với lời Phật dạy. Còn như chúng ta á, thì chưa thể như một bậc thánh, nhưng chúng ta hết sức cố gắng để được từ ý nghĩ, lời nói, việc làm của mình là ăn khớp, phù hợp với lời Phật dạy, ít ra cũng phải được trên 50%.
[34:49]Tức là ta đang đi trên con đường thiện, đi trên con đường tươi sáng, giác ngộ. Còn nếu mà trong suốt một ngày như vậy, 100 phần như vậy, ta ứng dụng lời Phật dạy chỉ được 10%, 20%, còn lại là 80% là toàn thủ đoạn thế gian thì rõ ràng con đường luân hồi của ta là gập ghềnh và đen tối. Nhưng mà để có thể ứng dụng được lời Phật dạy gần như là 8, 90% thì ta phải hết sức là thành thực, hết sức là thông minh và hết sức là kiên nhẫn. Mỗi một ý nghĩ nào khởi lên, lời nói nào nói ra, một việc làm gì làm ra đều phải đối chiếu với đạo lý của Phật dạy. Nhưng mấy ai có thể tinh tế, khôn ngoan, thông minh, trí tuệ
[35:42]để mỗi khi nghĩ một cái gì đều luôn luôn đối chiếu với lời Phật dạy. Còn đa phần ta nghĩ ra cái điều gì là ta tin nó là đúng liền, chứ không ngờ là ta quên đối chiếu với lời Phật dạy, cho nên là khi nghĩ ra cái gì là ta cứ làm theo cái đó, không ngờ đó chỉ là cái thủ đoạn của thế gian. Từ cái thủ đoạn của những người xấu họ gây ra ảnh hưởng rất lớn rồi lây lan vào lòng ta, rồi lúc đó ta cũng cư xử thủ đoạn, ta không cần đối chiếu với lời Phật dạy vì ta thấy họ làm dữ quá, họ không cần nhớ tới lời Phật dạy, rồi ta cũng tức giận, cái tức giận của ta không ngờ ta cũng bị lây của họ luôn, ta cũng trở thành thủ đoạn rồi ta quên lời Phật dạy, đó là cái rất là thiệt thòi.
[36:25]Thầy vừa đưa ra cái mức thang là trong đời sống ta ta ứng dụng được bao nhiêu phần trăm lời Phật dạy. Và thầy mong rằng mọi người nhớ giùm thầy cái thước cái thước đo này, xem coi mỗi ngày từng ý nghĩ, lời nói, việc làm của mình là bao nhiêu phần mình đã ứng dụng được lời Phật dạy. Mà nếu mà từng giờ từng phút, từng ý nghĩ, việc làm, lời nói mình đều ăn khớp với lời Phật dạy hết thì mình tin rằng mình là đứa con cưng của Phật. Phật sẽ gia hộ mình, dìu dắt mình đưa đi qua những khúc quanh, những khó khăn để rồi tiến đạo từ từ từ từ và lúc nào Phật cũng soi sáng mình. Nếu mà mình luôn luôn ứng dụng lời Phật dạy trong từng giờ từng phút.
[37:13]Còn nếu mà ta không ứng dụng được lời Phật dạy trong từng giờ từng phút, để những cái cảm tính thế gian nó khởi lên, đôi khi ta giả dối, đôi khi ta tính toán, đôi khi ta hơn thua, đôi khi ta thủ đoạn thì chư thiên hộ pháp rời bỏ ta dần dần, bỏ ta dần dần. Mà khi mà chư thiên hộ pháp rời bỏ ta dần dần dần dần rồi thì ta tự do tạo nghiệp luôn, mà ta trôi luôn vào luân hồi, vào địa ngục, lúc không ai cứu được. Nên có những người nhiều khi hay hỏi thầy nói: "Dạ từ lúc mà con tu rồi cái nhiều khi con muốn làm gì sai tự nhiên giống như có ý nghĩ nào khởi lên trong tâm con đừng làm điều đó". Thầy không biết đâu, nói không, cái đó là ý nghĩ đó là do chư thiên
[37:53]hộ pháp Bồ tát gieo vào lòng ta để cản ta lại, để nhắc nhở ta. Vì sao? Vì ta tâm thành theo Phật cho nên được cảm ứng với chư thiên hộ pháp chư Bồ tát gìn giữ ta. Còn nếu mà ta không tâm thành theo Phật, tức là mọi việc ta không đối chiếu với lời Phật dạy, ta chỉ sống theo ý mình, theo cảm tính của mình thì chư thiên hộ pháp rời bỏ ta, ta không hay, rồi ta tự do tạo nghiệp luôn. Tự do tạo nghiệp rồi là luân hồi sinh tử không biết giờ nào dừng lại và cửa địa ngục lúc nào cũng chờ ta. Cho nên cái mà thầy sợ nhất là cái thủ đoạn mà ta bị lây sau cái sự cố vừa rồi. Nên nhớ như vậy, dặn nhau là người ta càng thủ đoạn thì mình càng
[38:38]phải giữ đúng đạo lý chứ không có thủ đoạn bắt chước người ta. Một cái hệ quả mà sau sự việc vừa rồi xảy ra nữa là thế này, là rất nhiều người mất lý tưởng tu hành, mất đạo tâm, cái người muốn xuất gia thì không muốn xuất gia nữa. Có không ạ? Có không? Có đó. Có nhiều người là định định lên chùa xuất gia tới chừng sự việc xảy ra rồi cái thôi luôn, không xuất gia nữa. Mặc dù vẫn tin thầy, vẫn tới lui thăm thầy, mà nhìn thấy: "Sao con thấy mấy thầy đó tu bao nhiêu năm mà bây giờ mấy ổng vậy, rồi con không biết con tu rồi nữa sợ cũng vậy". Mất niềm tin liền. Là họ thấy cái người đó tu có bề dày mà họ còn hư hỏng như vậy, thì bây giờ con liệu mà con
[39:24]đi vô rồi con tu mười mấy năm, 20 năm như họ rồi liệu con cũng sẽ như họ không, con có thể tốt lên hay không, hay là 20 năm tu rồi con vẫn sẽ xấu như họ, cái không dám tu nữa. Thì đó là một cái thiệt thòi rất là lớn mà thầy không trách được, không trách được. Tuy nhiên, nó là một hậu quả mà ta phải vượt qua. Ta phải vượt qua là sao? Ta vẫn phải tiếp tục phát tâm xuất gia, vẫn phải tiếp tục giữ vững lý tưởng tu hành. Kệ, ai xấu thì có người, như là mía sâu có đốt, nhà dột có nơi, chứ ta không thể vì thấy những cái tấm gương xấu đó mà ta mất tự tin nơi sự tu hành của mình. Ta vẫn phải quyết tâm tu hành và sẽ quyết tâm không xấu như họ, quyết tâm như vậy.
[40:09]Chứ không được mà thấy người khác xấu rồi cái mình sợ mình xấu như họ, không được như vậy. Là ai xấu thì xấu, việc thế là càng có người xấu chừng nào thì ta càng phải cố gắng tốt chừng nấy để tạo nên hình ảnh tốt cho cuộc đời này. Có một lần vậy, có lần thầy giảng cho quý thầy, quý cô trong cái trường trung cấp, thầy hỏi: "Tại sao chúng sinh không phát tâm tu hành nhiều?" Rồi sau đó Thầy mới phân tích nè. Chỉ bởi vì trước mắt chúng sinh không thấy có nhiều bậc thánh lắm. Chung quanh mình thấy người nào cũng sàn sàn sàn giống mình. Và vì vậy cho nên họ cảm thấy không cần phải tu, ráng sống cho khôn á mà leo lên.
[40:54]Đó là được giàu sang danh vọng. Chỉ khi nào trong cuộc đời này có nhiều bậc thánh xuất hiện thế là họ khởi lên cái lý tưởng để đi tìm cái sự cao cả thánh thiện này. Thế gian này thiếu bậc thánh và chỉ vì chính vì thế gian này thiếu bậc thánh mà mỗi thầy, mỗi cô phải ráng tu hành để làm một bậc thánh cho cuộc đời này. Mặc dù cái việc làm thánh là vô cùng khó khăn, không chắc là một kiếp này ta làm được, có thể là phải 5 kiếp, 10 kiếp, 20 kiếp, 50 kiếp nữa ta mới là một bậc thánh nhưng cứ phải quyết tâm làm thánh. Vì thế gian này quá thiếu những bậc thánh. Ta phải cầu mong thế gian này có rất nhiều bậc thánh để cho
[41:33]chúng sinh tin tưởng, nương tựa mà phát tâm tu hành. Nhưng mà cái sự việc xảy ra vừa rồi làm cho mọi người là cuộc đời đã tối, họ thấy còn tối hơn nữa. Và chính vì thấy tối hơn cái không ai dám tu. Nói: "Trời, mấy người đó tu lâu quá mà còn vậy, bây giờ nửa con tu liệu con cũng vậy, thôi bây giờ con sống ngoài đời cho nó sướng", chết liền. Mất hết lý tưởng, mất hết đạo tâm, rất là nguy hiểm. Cho nên vì vậy mà Thầy có dặn mọi người, Thầy nói là: "Dù cho Thầy có mệnh hệ gì, kể cả dù cho Thầy không còn tồn tại trên đời thì cái lời Thầy khuyên cuối cùng là mọi người phải giữ vững lý tưởng tu hành,
[42:13]giữ vững đạo tâm kiên cường của mình. Và ai phát tâm xuất gia là phải tiếp tục quyết tâm xuất gia để ta xây dựng chính mình thành một hình ảnh tốt cho cuộc đời này, vì cuộc đời này luôn luôn thiếu những người tốt, luôn luôn thiếu những bậc thánh." Nên cái mà mất lý tưởng tu hành là cái mất rất là lớn, ta mất hết. Mất đạo tâm là mất hết, mất lý tưởng tu hành là mất hết. Cho nên vì vậy ta phải xác định lại thế này: ai xấu kệ họ, ta quyết tâm làm một người tốt, không lặp lại điều xấu của họ để làm gương cho cho những người khác. Đôi khi ta chưa nói thành lời, chỉ cái đức hạnh của ta thôi là đã làm gương được, đã lôi kéo được bao nhiêu người đi vào con đường thiện.
[42:59]Cho nên công đức của ta cũng rất là lớn. Do đó ta phải quyết tâm làm một người người tốt. Cho nên mình nói thế này, những bậc thánh nhân nói: "Người tốt, người xấu đều cho ta một bài học." Nói người tốt thì cho ta bài học rồi, nhưng mà người xấu tại sao cho ta bài học? Là người xấu cho ta bài học thế này: là cho ta bài học là đừng bao giờ xấu giống như họ. Và người xấu cho ta bài học cái gì? Cho ta bài học là gì: ta cầu nguyện cho người đó đừng xấu nữa. Rồi người xấu cho ta bài học cho ta bài học gì? Ta phân tích tại sao người đó rơi vào cái xấu đó để ta tránh từ cái nhân ban đầu. Còn người tốt thì dĩ nhiên là ta thần tượng,
[43:44]ta yêu quý, ta bắt chước rồi thì thôi dễ rồi. Nhưng mà người xấu cũng cho ta rất nhiều bài học nếu ta biết suy gẫm. Cho nên vì vậy, kệ ai quậy cứ quậy, ai xấu cứ xấu, nhưng mà ta nhìn cái họ quậy đó, ta nhìn cái họ xấu đó để ta dặn lòng mình sẽ không quậy như họ, không xấu như họ và cầu nguyện cho họ đừng quậy, đừng xấu và đi tìm cái nguyên nhân tại sao họ tu như vậy mà họ có thể làm được cái việc việc dữ dội như vậy để ta tránh cái nhân từ ban đầu. Tránh cái nhân từ ban đầu và không bao giờ vướng vào cái điều xấu đó nữa và tiếp tục giữ vững lý tưởng tu hành của mình, quyết tâm mình trở thành một người tốt để làm gương cho biết bao
[44:26]nhiêu người chung quanh mình, bao nhiêu người đi sau mình mà cùng bước trên con đường Phật đạo thánh thiện, cao cả, chói ngời.
[44:39]Một cái hệ quả nữa là thế này: là cái sự việc mà họ gây nên là họ không nghĩ đến cái vận mệnh chung của Phật pháp. Họ không nghĩ đến là nếu mà một ngôi chùa mất đi thì bao nhiêu chúng sinh bị thiệt thòi, và bao nhiêu người bị mất đạo tâm như vậy thì Phật pháp bị thiệt thòi như thế nào, xã hội, đất nước sẽ như thế nào. Họ không nghĩ, cứ làm cho theo cái ý đồ của mình, thực hiện được cái ý đồ của mình mà không nghĩ đến vận mệnh chung của Phật pháp. Và cái tâm đó không khéo nó lây lan vào trong chúng ta, rồi ta khi ta làm việc gì ta cũng không nghĩ đến cái vận mệnh chung của Phật pháp. Thì đây là một cái điều mang tội rất là nặng.
[45:28]Nên do đó, chúng ta phải nhớ một điều là khi ta làm điều gì đều phải nghĩ đến cái vận mệnh chung của Phật pháp. Như ta đã biết vậy, là khi thế giới càng văn minh thì người ta càng thấy được Đạo Phật là chân lý. Thậm chí có những nhà tri thức của các tôn giáo khác, họ vẫn cảm thấy yêu quý Đạo Phật vì cái giáo lý từ bi, hòa bình mà sâu sắc như vậy, có một cái đường, mở ra con đường tâm linh đến vô tận như vậy. Ta không muốn hơn thua với tôn giáo bạn. Lúc nào ta cũng nói rằng là: "Thôi, tôn giáo nào cũng có cái ưu điểm để dạy cho con người." Ta nói như vậy để xây dựng cái tình đoàn kết giữa các tôn giáo với nhau
[46:14]khi mà thế giới đang quá chia rẽ, thì ta không thể vì đem tôn giáo ra để gây thêm sự chia rẽ nữa. Ta muốn thế giới này yêu thương nhau, sống hòa bình bên nhau. Vì vậy ta không muốn hơn thua để mà so sánh các tôn giáo. Nhưng mà dù gì đi nữa, ta cũng rất là hạnh phúc, rất là vui mừng khi ta được là đệ tử Phật. Phật đã dạy cho ta, như Đức Phật nói, lời dạy của Như Lai là sơ thiện, trung thiện, hậu thiện. Nghe mấy chữ Nho này chắc không hiểu. Sơ thiện, trung thiện, hậu thiện là thế này: là lời dạy của Đức Phật á tốt từ những cái giáo lý căn bản ban đầu. Nhưng mà khi ta tu vượt qua những căn bản ban đầu rồi,
[47:00]ta tiến xa lên nữa thì giáo lý của Phật vẫn tiếp tục có con đường để ta tiến sâu hơn nữa vào cái sự thánh thiện đó. Và chưa hết, đó chỉ là khoảng giữa thôi, còn cái khoảng sau nữa, tức là hậu thiện á, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện. Cái hậu thiện tức là nếu cái người nào mà công phu vượt lên, vượt hẳn vượt bực lên luôn, tiến sâu vào bầu trời tâm linh sâu thẳm luôn thì giáo lý của Phật cũng có con đường dạy dỗ để đưa họ lên thành bậc thánh vô cùng cao cả. Tức là ở bất cứ mức độ thấp hay cao nào thì giáo lý Đạo Phật đều có lời dạy hướng dẫn cho ta mà không bao giờ bị bế tắc. Là đó Phật nói là sơ thiện, trung thiện, hậu thiện là như vậy,
[47:44]thì ta hạnh phúc, ta vui mừng vì ta được là đệ tử của một Đấng Toàn Giác như thế. Nên chính vì cái điều quý giá đó mà lúc nào ta cũng mong muốn rằng là tất cả chúng sinh, ví dụ như người đã biết Đạo Phật rồi thì càng thấm sâu hơn lời Phật dạy, người chưa biết Đạo Phật thì sớm biết được Đạo Phật để định hướng cái cuộc sống của mình. Ngay cả những tôn giáo bạn cũng vậy, cũng nên tham khảo qua một chút Đạo Phật để tìm thấy trong đó những điểm tương đồng, những điều tốt đẹp và những cái con đường vượt xa trên cái con đường tâm linh. Ta mong là như vậy. Cho nên cái vận mệnh, sự tồn vong của Phật pháp
[48:25]rất quan trọng đối với thế giới con người. Nếu mà không có Đạo Phật thì ta không hiểu được thế giới loài người sẽ như thế nào. Nên vì vậy là cái việc mà mọi người gây rối, gây loạn mà không nghĩ đến vận mệnh chung của Phật giáo là một cái điều rất là ác độc. Và ta rất sợ cái điều ác độc đó lây vào tâm hồn mình, nên mình muốn nói gì mình nói, muốn làm gì đó làm mà chẳng bao giờ nghĩ đến vận mệnh chung của Phật pháp. Đó là cái tội rất là nặng. Nên vì vậy mà ta tránh, ta học được một cái điều thế này: là mỗi khi làm điều gì, nói điều gì, đều phải nghĩ đến vận mệnh chung của toàn thể Phật giáo, của Phật pháp như thế.
[49:07]Hết sức là có trách nhiệm, hết sức là cẩn thận trong từng lời nói, từng việc làm của chúng ta. Ta chỉ nói những điều, ta chỉ làm những điều mà để bồi đắp thêm, xây dựng thêm cho Phật pháp, xây dựng thêm đạo tâm của mọi người, không bao giờ ta dám nói một điều gì, làm một điều gì mà gây tổn hại cho đạo tâm của người khác, dù chỉ một người, dù chỉ một người. Một cái hệ quả nữa mà sau cái sự việc vừa xảy ra rất nhiều người bị, cái này là rất nhiều người bị, đó là cái mất kỷ cương, mất kỷ luật, tự ý làm, không vâng lời ai nữa. Đây là cái hệ quả rất là nặng nề. Tại vì họ thấy bao nhiêu người nổi loạn lên,
[49:49]cả sư phụ còn làm loạn còn chống được, nên sau đó rồi không ai nghe lời ai nữa. Và cái người cư sĩ không nghe lời người xuất gia, và người xuất gia cũng không nghe lời lẫn nhau, rồi cả cư sĩ cũng chẳng ai nghe lời ai nữa. Vì ta bị cái gương của cái sự làm loạn ảnh hưởng vào trong tâm mình. Khi thấy mọi người làm loạn được rồi, bỗng nhiên mình cảm thấy Đạo Phật này không cần kỷ cương, chỉ cần khôn và dữ là thành công, là thắng. Nhưng mà cái điều đó là điều tội. Cái người dữ thì sẽ vi phạm pháp luật. Còn ta thì chưa phải vi phạm pháp luật, nhưng mà ta mất cái kỷ cương, ta mất cái kỷ luật cũng là cái mất rất là lớn.
[50:31]Khi Thầy chưa về chùa vậy, thì đệ tử Thầy nói: "Thưa Thầy, bây giờ con giữ chùa rất là khó vì những người cư sĩ họ không nghe lời con." Thì Thầy mới nói thế này: "Con ráng kiên nhẫn giùm Thầy. Là bởi vì qua cái sự việc vừa rồi, cái người cư sĩ mất niềm tin với người tu sĩ. Họ thấy cái người tu sĩ tu lâu á mà còn phạm sai lầm như vậy, nên bây giờ họ không tin người tu sĩ nữa. Nên con hãy khéo léo thôi, đừng nghĩ rằng mình là người tu sĩ là mình buộc người cư sĩ phải nghe lời vào lúc này. Hãy đợi khi Thầy trở về, Thầy lập lại kỷ cương, nề nếp và lúc đó quý thầy cô nào còn ở bên cạnh Thầy sống mẫu mực, tốt đẹp, chân chính thì tự nhiên người Phật
[51:16]tử nhìn vào, họ lập lại niềm tin và họ sẽ vâng lời. Đúng không ạ? Đúng."
[51:25]Và qua cái này vậy ta thấy cái mất kỷ cương thực sự nó cũng rất là nhiều cái vấn đề vậy. Như bây giờ trong đạo Phật thì ta có một cái nguyên tắc thế này. Cái người mà tu trước thì tự nhiên là làm anh làm chị, cái người tu sau làm em làm út. Nhưng bây giờ nói đó mấy người đó tu trước á. Cái người tu trước á, mười mấy hai chục năm á. Bây giờ là bỗng nhiên làm bậy hết, thì bây giờ liệu có lấy cái năm tháng tu hành ra để mà đánh giá là anh là chị được nữa hay không? Đúng là cũng hết luôn. Mà Phật đời xưa cũng vậy, cái việc mà nói tu lâu tu mau để để y cứ đó mà phân định hơn thua cũng chỉ là tương đối thôi, chứ sự thực vẫn là đạo lực.
[52:11]Vì lúc đó cái người mà tu tu sớm nhất với Phật là năm anh em Kiều Trần Như. Mà giác ngộ sớm nhất là ngài Kiều Trần Như. Nhưng mà Phật không chọn năm anh em Kiều Trần Như để làm bậc thượng thủ mà lãnh đạo Tăng chúng. Mà Phật chọn ai? Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên.
[52:38]Tức là sau cả năm anh em Kiều Trần Như, sau cả sáu chục cái người nhóm người của Ca Diếp, sau cả năm trăm người Ca Diếp, sau cả một ngàn người cả ba anh em Ca Diếp, Đức Phật cũng không chọn ai làm thượng thủ. Mà phải đến lúc hai đôi bạn Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên đến thì Phật mới nói, hai người bạn phước duyên hoàn toàn, rồi khi đắc đạo xong Phật giao làm thượng thủ liền. Cho nên không phải là người nào tu sớm là đương nhiên làm anh nữa, mà chính Đức Phật đã như vậy. Vào cái thời mà của ngài Ngô Đạt Quốc sư cũng vậy. Ngài mới là một sa di, nhưng mà ngài đã thuyết pháp cho Tỳ kheo nghe. Ngài rất là nổi tiếng, ngài cực kỳ trí tuệ nên có cái bài kệ nói lại
[53:19]đó, làm "Sa di thập tứ khả thuyết kinh, tợ sư niên kỷ đãng huề bình, sa di thuyết pháp Sa môn thính, bất tại niên cao tại tánh linh". Nghe thầy nói hiểu không? Toàn nói chữ Nho.
[53:39]Là sa di thập tứ khả thuyết kinh, tức là sa di này mới 14 tuổi thôi, mà ổng đã đăng đàn thuyết pháp được rồi. "Tợ sư niên kỷ đãng huề bình", cái tuổi mà tợ như sư đó, tương tự như ổng chỉ ôm bình giùm cho ông thầy thôi. Ông thầy đi đằng trước, đằng sau ôm bình kè kè giùm chỉ hầu thầy thôi. Nhưng mà "Sa di thuyết pháp Sa môn thính", sa di thuyết pháp mà làm cho các bậc Sa môn, Tỳ kheo phải ngồi nghe. "Bất tại niên cao tại tánh linh", là không phải tại niên cao là tuổi lâu, mà sự thật tại tánh linh của con người. Cho nên trong đạo Phật vậy, cái đạo hạnh vẫn là ưu tiên một. Nếu không lấy đạo hạnh ra so được thì bắt đầu mới lấy cái năm tháng.
[54:21]Rồi sau này ta còn thêm cái nữa vai vế. Vai vế, ví dụ như cái người đó xuất gia sau nhưng mà là đệ tử của ông sư huynh, thì tự nhiên lại làm anh luôn của mấy cái người kia. Tại ông kia là ổng xuất gia mà đệ tử của ông ông sư đệ. Thành ra vai vế, rồi có nhiều người nhiều khi trẻ măng à mới đi tu thọ Tỳ kheo chừng ba năm, mà lại gặp một Hòa thượng thì cái vai vế lại cao hơn Hòa thượng, ông Hòa thượng phải kêu cái ông Tỳ kheo trẻ này là bằng tới sư thúc lận. Mà trong khi ông Hòa thượng ổng tới sáu mươi năm tuổi hạ, bốn mươi năm tuổi hạ, mà gặp ông Tỳ kheo mới ba năm à, mà ổng phải kêu ông kia bằng sư thúc, đó là vai vế.
[54:56]Nên cái vai vế lại thêm một cái chấp lần nữa, mà hồi xưa Đức Phật không có chuyện đó. Đức Phật là đạo hạnh là ưu tiên thứ nhất, và thứ hai là mới là tới tuổi đạo, còn cái vai vế không có. Nhưng bây giờ là do ta ta bị ảnh hưởng phong kiến nên ta lập thêm cái vai vế. Đó là những cái kỷ cương, nhưng mà sự thật thế này: cái kỷ cương, cái kỷ luật, cái tính vâng lời là cái quan trọng để mà xây dựng Phật pháp, tại vì trong chùa không thể loạn, không thể là ai nấy tự ý làm theo ý mình được, mà phải biết vâng lời, vâng lời người trên, người trước. Thứ nhất là vâng lời sư phụ của mình. Thứ hai là vâng lời những cái người có trách nhiệm mà sư phụ mình đã giao phó.
[55:36]Và người cư sĩ thì vâng lời người người xuất gia. Tuy nhiên trong cái thời gian vừa qua, cái sự việc vừa qua, thì nhiều người xuất gia đã làm những điều sai trái, khiến cho người cư sĩ mất niềm tin. Bây giờ không biết ai là người tu đúng, ai là người tu sai, nhìn cái người xuất gia ai cũng ngại. Cái hệ quả này thầy cũng không trách được. Tuy nhiên, thầy kêu gọi, kêu gọi là lúc nào ta phải cố gắng xây dựng cái kỷ cương, cái kỷ luật của chùa. Nghĩa là Phật tử còn tin thầy thì hãy nhìn vào thầy. Và khi mà thầy sắp xếp những quý thầy cô bên cạnh thầy, thì mình hãy hoan hỷ ủng hộ quý thầy cô để cùng lo việc chùa.
[56:19]Thì cứ như vậy mà chùa ta sẽ sẽ tốt đẹp. Chừng nào quý thầy cô quậy lên biết rõ thì thôi tính sau, còn bây giờ quý thầy cô nào còn vâng lời sư phụ thì ta sẽ ủng hộ quý thầy cô đó, được không ạ? Được ha, vậy. Như vậy rồi chùa ta sẽ lập lại cái kỷ cương, cái nề nếp ha, nề nếp. Một cái hệ quả nữa là mất cái đạo đức của sự trung thành. Ta biết á cái xã hội mà ổn định được là nhờ sự trung thành của người dân đối với nhà nước. Một triều đại ổn định được cũng là nhờ sự trung thành của quan tướng đối với vua. Và trong chùa cũng vậy, ổn định được cũng là sự trung thành của người đệ tử với sư phụ. Tuy điều đó không có nói lên rõ ràng như cái thời xưa,
[57:05]nhưng mà trung thành là một đạo đức rất là quý giá. Mà khi sự việc nó xảy ra rồi, thì người ta đã không cần đến cái sự trung thành nữa, và lúc đó nó sẽ lây lan vào tâm hồn của nhiều người và nhiều người cảm thấy mình không cần phải trung thành nữa vì đã có người dám quậy, dám phản bội, dám không cần sự trung thành. Cho nên là đây là một cái mất, cũng mất rất là lớn. Do đó, thầy kêu gọi mọi người vậy, hãy dặn lòng mình mà xây dựng cái đạo đức trung thành. Vì cái đạo đức trung thành rất là quý để sống ở trên đời này. Nếu mà không có sự trung thành, ta tầm thường lắm, ta tầm thường lắm. Nhờ có sự trung thành mà nhiều cái cái không hay vẫn được vượt qua
[57:52]để giúp cho mọi điều, cho xã hội, cho cộng đồng được tốt đẹp, được phát triển. Còn nếu không có sự trung thành, ta góp một bàn tay vào trong cái sự làm hỗn loạn thêm, rồi làm cho cuộc đời này mất đẹp, mất bình yên, mất sự hạnh phúc. Do đó, mỗi người phải tự dặn lòng mình là hãy cố gắng mà trung thành. Đối với con, sư phụ thì cố gắng trung thành với sư phụ. Thầy kêu trung thành với thầy không phải thầy được cái gì đâu, mà đó là cái đạo đức của chính mình đó. Đạo đức của chính mình mình tốt lên, mình trung thành với sư phụ tự mình có công đức chứ thầy không được gì đâu, vì thầy không bao giờ kêu ai làm điều gì bậy bạ đâu.
[58:32]Không bao giờ thầy lợi dụng cái sự trung thành của ai để mà thầy kêu người đó làm cái gì có lợi cho thầy, không bao giờ. Nhưng mà thầy kêu gọi mọi người trung thành vì cái trung thành đó là cái đạo đức tốt đẹp trong tâm hồn của chính mình. Hỏi coi có người đệ tử nào mà nói rằng vì trung thành với sư phụ mà sư phụ đã sai làm một việc bậy bạ không, có không? Không có, thầy không bao giờ thầy kêu ai mà thầy biết người đó là trung thành với thầy đó, thầy biết người đó rất trung thành với thầy, mà không bao giờ thầy lợi dụng sự trung thành đó để sai làm điều gì bậy bạ cả, không có. Nhưng mà thầy rất cần người đó phải trung thành,
[59:07]vì trong tâm người đó có trung thành là người đó tâm hồn người đó sáng lên, người đó sẽ làm được nhiều điều tốt trong đời, và cái đạo đức người đó được thăng hoa lên, người đó có lợi, chứ không phải là thầy có lợi, vì thầy không nhờ vả, thầy không lợi dụng điều gì cả, nhưng mà mình phải trung thành để mình đóng góp được vào sự ổn định của cộng đồng của mình. Và một cái hệ quả hết sức là tức cười là cái người xuất gia tu lâu rồi đòi chia của. Hệ quả hết sức là tức cười. Tu lâu rồi đòi mình có của trong chùa. Mà cái mục tiêu mình đi tu để làm cái gì? Như ngày xưa vậy, có người đi cầu đạo phải chặt cả cánh
[59:46]tay của mình để mà được thầy nhận mình làm đệ tử. Còn ngày nay thì khi đến chùa chỉ có cái gói nho nhỏ, khi ra đi thì chở cả xe, thậm chí là chở bảy ngày bảy đêm hết tất cả tài sản của chùa, vật dụng máy móc chở sạch luôn không còn thứ gì, nói lý do là cái này của đại chúng. Tu lâu rồi cướp của luôn của Tam Bảo. Và lúc đó nó gây một cái hệ quả nó không khéo nó sẽ lây lan từ chùa này qua chùa kia. Tất cả những người xuất gia đi vào chùa tu rồi nghĩ nghĩ trong đầu mình tu lâu thế nào mình cũng được chia của, mình có tài sản trong chùa, và cái hệ quả này rất là tai hại cho Phật giáo, cho toàn thể Phật giáo luôn, cho tất cả các chùa luôn.
[1:00:19]Và sau này tất cả các vị thầy bắt đầu nhận một người đệ tử không dám nhận nữa. Không biết cái thằng này nó đi tu nữa, không biết nó có đòi chia của mình không, rất là ngại, vì từ cái sự sự việc xảy ra vừa rồi. Cái người đi tu thì bắt đầu dòm cái chùa giàu giàu mà vô tu mai mốt mình chia chùa này sướng, còn ông thầy ổng nhận đệ tử không biết thằng này không biết nữa nó nó đi nó có đòi chia của không? Thành ra thầy trò bớt tin nhau, trong khi là gì? Trong khi người đệ tử đến tu là bàn tay không, mà nếu mà đi ra ông thầy cho gì cho, không cho mình cứ tay không mà đi. Nhưng mà không, bắt đầu nghĩ tới chuyện chia của mà kiếm chùa
[1:00:51]giàu giàu tu để được chia, ông thầy thì sợ đệ tử giành của không dám nhận đệ tử, rồi đạo Phật phát triển được không? Không có người đệ tử xuất gia lấy gì đạo Phật phát triển? Mà đệ tử vô xuất gia ông thầy không dám nhận, sợ thằng này nữa tu lâu đòi chia của. Nên đây cũng hệ quả nghe thấy tức cười, nhưng mà nó sẽ ảnh hưởng rất lớn trong đạo Phật, làm cho đạo Phật kềm chế không phát triển được. Cho nên vì vậy ta kêu gọi là cái người xuất gia đừng bao giờ nghĩ tới xuất gia là vì đòi chia của nha, không có. Nên ai mà tính xuất gia nhớ giùm thầy không được đòi chia của của thầy á. Và cái người thầy cũng vậy, khi nhận đệ tử vậy,
[1:01:25]cũng đừng ngần ngại, thấy cái người mà tốt xuất gia được thôi cứ cứ độ cho xuất gia để cho đạo Phật mình mình được hưng thịnh, nghĩ vậy thôi chứ đừng có ngại. Thì qua những cái sự việc vừa rồi như vậy, và thầy nêu ra một loạt các hệ quả ảnh hưởng xấu trong tâm hồn của con người. Và ta phải vượt qua, ta phải khắc phục, để làm chi vậy? Để cho như thuở ban đầu, mà cái sự cố chưa xảy ra, lúc ta còn niềm tin rất mạnh nơi Phật pháp, ta còn lý tưởng tu hành bừng bừng, và ta còn cái sự thương yêu lẫn nhau. Ta phải trở lại như thuở ban đầu, ta vượt qua dông bão, vượt qua sóng gió như vậy, để tu hành như là chưa hề có sự chia ly, như chưa hề có sự chia ly.
[1:02:09]Tuy như vậy nhưng mà thật ra là cái sự việc vừa rồi nó cũng gây ảnh hưởng rất là lớn. Riêng cá nhân thầy, thì thầy cũng có những nỗi niềm. Nỗi niềm là thế này: thật sự là thầy chấp nhận đương đầu với mọi đau khổ, mọi biến động, kể cả cái chết. Cho nên thầy đã nói lời trăn trối rồi, tại vì thầy thấy cái việc làm của họ không có giới hạn. Do đó thầy cũng đề phòng là lỡ nếu mà thầy bị hại cho đến khi không thể sống được, thì cũng đã nói được cái lời trăn trối là dặn mọi người giữ đạo tâm kiên cường. Như vậy. Còn bình thường thầy phải giữ sự bình thản để thầy làm chỗ nương tựa cho đệ tử của thầy. Vì nếu mọi người theo thầy mà dòm thấy sự việc
[1:02:56]xảy ra cái thầy ngồi thầy rầu rĩ, thầy buồn: trời ơi tôi mất này mất kia rồi còn ai dám theo thầy tu không? Không. Như vậy là thấy thấy thầy lúc nào phải bình thản, thanh thản, tự tại thì mới dám theo thầy mà tu phải không? Cho nên trong suốt thời gian qua là mọi người có thấy thầy buồn không ạ? Có không? Không nha, không đừng nói có thầy buồn à, thầy không có buồn à. Nên là thầy phải giữ bình thản tự tại để mọi người còn nương tựa với thầy mà mà tu hành. Tuy nhiên, lòng thầy rất biết ơn những người đã sát cánh với thầy, hỗ trợ thầy, cùng thầy đi qua cái giông bão đó. Thầy rất biết ơn. Và chính vì cái biết ơn đó mà thầy mới viết cái bài nhạc Vì Đâu Ta
[1:03:38]Có Mùa Xuân, lát nữa ta sẽ nghe, lát nữa ta sẽ nghe ha, để thầy thay lời tri ân, thay cái lời tạ ơn cho những đệ tử của thầy cả xuất gia lẫn tại gia cùng với thầy đã đi qua giông bão vừa rồi. Và bây giờ thầy có cái bài thơ, bài thơ nói về cái nỗi niềm: Khép lại một năm cũng giật mình, bao điều ngang trái thấy mà kinh. Nhưng vì kính Phật nên ta vững, giữa bão giông lòng giữ yên bình. Chánh pháp cho ta nhiều biết mấy, sá gì đen bạc chút nhân tình. Nguyện ước vạn loài ngưng điều ác, qua rồi đêm tối đón bình minh.
[1:04:29]Thường là qua mùng Một thì thầy sẽ chúc Tết, nhưng mà thầy ngại là có nhiều người sẽ về sớm á để về nhà đón giao thừa, nên thôi thầy chúc Tết luôn ha. Ví dụ những người nào mà ở lại thì sáng mai thầy sẽ chúc đàng hoàng, còn bây giờ thầy chúc vội vàng. Chúc cho quý Phật tử nghĩa là qua rồi một năm cũ có nhiều cái vui buồn, thôi thì cũng là đã qua rồi. Thì thầy mong rằng trong năm mới quý Phật tử được nhiều điều rất là tốt đẹp, bởi vì suốt một năm qua mình đã làm được rất nhiều điều tốt đẹp. Mà những điều tốt đẹp trong năm mới đó, thứ nhất là gia đình mình được hạnh phúc, bình yên; công ăn việc làm mình được nhiều cái may mắn, thăng tiến;
[1:05:14]rồi những người không ưa mình sẽ trở thành đoàn kết hòa hợp với mình; những điều hiểu lầm sẽ được hóa giải; trong Chánh pháp lúc nào mình cũng bước tới không có lui sụt; và lúc nào cũng được sự soi sáng dẫn dắt của Tam Bảo để mãi mãi ta bước đi trên con đường giác ngộ. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:06:00]Vì đâu ta có mùa xuân, khi hoa nở thắm ngoài vườn. Lời ca trong gió trào dâng, bay lên đàn én rợp trời.
[1:06:17]Nắng vàng buông rơi, trên cành lá trút hạt sương phai. Mái chùa yêu thương, vang vọng tiếng những lời kinh thiêng. Người yêu mến nhau, cho nhau hạnh phúc yên bình. Vượt qua bão giông, xin vẹn lòng son đến mênh mông.
[1:06:50]Vì đâu ta có mùa xuân, tim ta ngập ánh mặt trời. Tình yêu sông núi biển khơi, thành muôn câu hát reo vang.
[1:07:08]Còn đó những tình nghĩa rất bao la,
[1:07:14]nồng cháy bếp lửa ấm mái hiên nhà.
[1:07:20]Gửi đến những nguyện ước rất sâu xa,
[1:07:26]người đã vững lòng nối bước đi qua.
[1:07:52]Vì đâu ta có mùa xuân, qua đêm rồi thấy mặt trời. Niềm tin như nắng hồng tươi, cho nhau hạnh phúc đẹp ngời.
[1:08:09]Nắng vàng buông rơi, trên cành lá trút hạt sương phai. Khói trầm bay bay, hoa lan thoáng ngát vầng sương sớm. Người yêu mến nhau, đi qua cuộc sống muôn chiều. Mặc cho bão giông, xin nguyện lòng son sáng mênh mông.
[1:08:42]Vì đâu ta có mùa xuân, tim ta bỏ hết muộn phiền. Tình yêu chan chứa nghìn nơi, lòng không biên giới ai ơi.
[1:09:00]Còn đó những người sống rất bao la,
[1:09:06]còn biết nói gì hết những ân tình. Gửi đến những nguyện ước rất sâu xa,
[1:09:18]người sẽ giữ gìn mãi tháng năm qua.
[1:09:24]Gửi đến những nguyện ước rất sâu xa,
[1:09:30]người đã vững lòng nối bước đi qua.
[1:09:36]Gửi đến những nguyện ước rất sâu xa,
[1:09:42]người sẽ giữ gìn mãi tháng năm qua.