Lời giảng: Củng Cố Đạo Tâm - Tối 13AL - Đại Lễ Vu Lan 2026

  • Thuyết giảng: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Thời lượng: 11:57

Toàn văn lời giảng, chép từ phụ đề. Bấm vào mốc thời gian để nghe đúng đoạn đó.

[0:00]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Đêm nay là đêm không biết đêm gì nữa. Tại vì lễ chính của ta là rằm thì mình tổ chức đêm 14 như mình đón mừng, bữa nay làm thêm cái đêm 13. Không có thêm 12 nữa nha, thêm hoài. Lâu lâu mỗi khi có cái dịp đại lễ như vậy thì chúng ta về chùa để huynh đệ gặp nhau thấy hạnh phúc. Tại sao ta gặp nhau ta thấy hạnh phúc? Người của mọi miền trên đất nước á, Trung, Nam, Bắc gì về đây gặp nhau đều rất là hạnh phúc, có đúng không ạ? Dạ thấy thấy mọi người.

[0:42]Thực ra mình gặp huynh đệ bạn đạo mình trong môi trường của đạo rồi chỉ còn tình yêu thương. Nên đây á, với lại tối nay cũng có nhiều chương trình á. Tối nay nghe nói có nhiều chương trình nên Sư phụ cũng không nói nhiều, Sư phụ nói vắn tắt vài và ý chút xíu thôi. Ý thứ nhất á là cái đạo tâm mà chúng ta có được á

[1:03]nó phải được nuôi dưỡng, được nurture, được nuôi dưỡng. Vì nếu mà không có foster, không nurture, không được nuôi dưỡng, đạo tâm nó mất á. Những người nào mà không cần ai nhắc mà vẫn giữ được cái đạo tâm tu hành thì cái những người đó nhiều kiếp rồi. Người đó nhiều kiếp tu, có khi từ cõi trời xuống đây đầu thai chút rồi tu tập để trở về lại cõi trời, nên đạo tâm họ rất là mạnh và họ truyền cảm hứng cho người khác, họ làm lây lan cái tâm đạo qua cho người khác. Còn đa phần chúng sinh á không ai nhắc là từ từ mất đạo tâm, cuốn theo duyên đời, bắt đầu rơi vào tội lỗi. Đó là lý do mà ta cứ phải tổ chức đại lễ hằng năm là vậy.

[1:50]Mà cứ một năm về mấy lần như vậy để gặp nhau như vậy. Một số người ngồi ở đây thì Sư phụ tin là có đủ đạo tâm để có thể tự mình giữ lấy mình. Nhưng còn rất nhiều người không đủ đạo tâm để có thể tự mình giữ lấy mình, phải nhờ huynh đệ, nhờ bạn đạo, nhờ các thầy, các cô mà nhờ được về với chùa trong những buổi đại lễ như thế này để mà nuôi dưỡng cái tâm hồn của mình. Trong một buổi đại lễ như vậy, khi ta về đây, ta bước vào cái môi trường thuần đầy đạo lý. Cái cái đạo lý thứ nhất mà ta học được ở đây là gì? Là vô vụ lợi. Vô tới đây rồi không còn ai muốn lợi dụng ai cái điều gì, không còn ai muốn

[2:35]á là là là trục lợi gì hết cả. Vô tới môi trường này, đầu tiên chùa là cái đó, chùa là cái gì cũng miễn phí hết. Chùa là cái gì miễn phí. Ta bước vào đây, ta không bị áp lực cái gì, ta thấy rõ ràng chùa không tính toán gì với ta. Nên ta yên tâm cái, rồi ta gặp huynh đệ bạn đạo, những con người thương yêu nhau cũng không ai tính toán gì với nhau. Đó là cái dấu hiệu căn bản của cái đạo lý. Rồi còn khi mà đi sâu vào nữa, những cái đối xử với nhau, câu chuyện kể với nhau nghe, những câu chuyện về đạo tràng của mình, về cái xóm làng, gia đình của mình, xã hội của mình, công việc của mình. Thì khi mà kể cho nhau nghe chuyện này chuyện kia như vậy,

[3:11]thì ta thấy đạo lý nó hiện ở trong đó, hiện trong cuộc sống của ta. Là có khi ta ta thành công thì ta đã xử sự với mọi người như thế nào, có khi ta thất bại, ta đã giữ gìn cuộc sống, tâm hồn mình như thế nào, rồi có khi gặp những người ghét ta, ta đã đối xử lại như thế nào, có khi gặp những người thương yêu ta, ta đã đối xử lại như thế nào. Bao nhiêu câu chuyện đã kể, ta kể lại với nhau trong những lúc gặp nhau thế này nó đều là những đạo lý. Mà ta nghe những câu chuyện với nhau vậy, nghĩa là chưa vào làm lễ đâu, chỉ vào ngồi nói chuyện với nhau thôi là ta đã nuôi dưỡng tâm hồn cho nhau rồi bởi những cái cuộc sống đạo của mình.

[3:52]Nên ta thấy khi ta sống đúng với đạo lý á là không phải lợi mình mình đâu, lợi cho nhiều người. Từ cái đời sống của ta tỏa ra, từ những câu chuyện thật của ta, ta kể lại với huynh đệ, những cái điều đó đều là inspire, đều gây cảm hứng cho mọi người về cái cuộc sống đạo. Một câu chuyện của ta kể cảm động sẽ làm cho huynh đệ bắt chước được. Rồi huynh đệ nghe như vậy thấy hay, nhớ. Sư phụ giảng đạo không ai nhớ, giảng tai này qua tai kia chạy mất à. Nhưng một câu chuyện mà hay, lý thú, kể một cái nhớ mãi và cứ truyền người này qua người kia, thậm chí lên luôn Facebook luôn. Nên là rất nhiều người biết, rất nhiều người nhớ

[4:32]và rất nhiều người có cảm xúc, họ sẽ bắt chước được điều đó, áp dụng được điều đó trong cuộc sống của họ. Cái lợi nó cứ lan truyền, lan truyền như vậy. Nhiều khi ta không biết, có khi mình chết rồi mình lên cõi trời mình cũng không biết tại sao mình lên nữa, nói: "Dạ con thấy con đâu có làm được gì đâu mà tự nhiên bữa nay lên cõi trời cà?" Thì lúc đó là trên mới phân tích cho nghe: "Từ một cuộc sống đẹp của mình đã lan được cái cảm hứng cho nhiều người bắt chước, nên cái lợi đó cái là thành ra lên cõi trời chứ cũng không biết tại sao nữa." Vâng, vì vậy và đến khi ta vào lễ sau thì trong buổi lễ của ta

[5:04]từ nghi thức tụng niệm, những bài thuyết pháp, tất cả những điều đó đều nuôi dưỡng tâm hồn của ta một cách chính thức, một cách trân trọng là ta củng cố được cái đạo tâm của mình. Nó nhiều thứ lắm. Nếu mà không có được một cái môi trường đạo như thế này cái đạo tâm ta mất à. Ví dụ bây giờ mình rời khỏi chùa mình về mình gặp những người bạn, những người đó họ không biết đạo, nói tới đạo họ gạt ngang, họ chỉ toàn nói chuyện hơn thua, hưởng thụ, mình nhiễm ô tâm hồn mình liền. Cho nên vì vậy là cứ phải vậy, cứ giữ trong cái môi trường đạo. Mà chỉ khi nào mình đủ sức cảm hóa người khác, mình ngồi đó một cái rồi không thằng nào dám nói

[5:40]bậy thì lúc đó ta sẽ đến môi trường đó. Chứ còn ta còn ngồi đó chình ình đó mà đám bạn bè chung quanh nó cứ nói bậy, môi trường đó ta không tới, không chơi. Ta không có những người bạn kiểu đó. Còn cái người nào mà nếu họ không chưa tốt mà ta tới đó ta làm thầy được họ thì ta mới tới, còn không thì thôi không tới. Có nghĩa là mình phải đủ cái uy lực, đủ cái đạo lực á. Ví dụ một nhóm bạn cũ gặp nhau lâu ngày đó, thì nào giờ giỡn hớt với nhau nói bậy nói bạ quen, nhưng ngày hôm nay khác à, ngày hôm nay mình ngồi xuống một cái rồi không đứa nào dám mở miệng nói bậy. Ăn nói đàng hoàng thôi vì lúc đó mình đủ sức

[6:12]cảm hóa nó rồi thì nhóm bạn đó mình tới. Cứ về chùa, sống trong cái môi trường đạo, khi nào đủ đạo lực rồi ta sẽ về lại với cuộc đời tìm lại những người thân, những người quen, độ lại cho họ hết chứ ta không bỏ mặc ai cả, như vậy. Đó là cái khi ta có đạo tâm rồi thì cái đạo tâm của ta, cái đạo hạnh, đạo lực của ta nó lan tràn ra cho mọi người. Cái dấu hiệu là chỗ đó đó. Còn ví dụ mình tu cả đời có mình mình tu không, cái tu đó hơi bị sai, có một cái gì sai á. Có một cái gì sai nên nó không gây ảnh hưởng ra được người khác. Nên ở đây vì Sư phụ có nói ráng phát nguyện một năm độ một người. Là không phải là để làm chi cho có thành tích hay là để tăng...

[6:54]nhưng mà dấu hiệu đó là dấu hiệu mình tu đúng. Mình tu đúng rồi, tự nhiên cảm hứng nó truyền qua cho người khác. Còn mình tu hoài chứ, như cứ theo chùa 10 năm, 20 năm, 30 năm rồi không độ được người nào, tu có cái gì sai á. Nên đạo lực nó không tăng tiến, mà đạo lực nó không tăng tiến thì không gây được cảm xúc, không gây được niềm tin cho người khác. Nên cái dấu hiệu chỗ đó đó. Nên những người mới đến đạo thôi ta không ép. Nhưng mà tu lâu rồi, theo Sư phụ 5 năm, 10 năm rồi mà chưa nói ai nghe là có vấn đề à, có cái gì sai trong tâm mình á, tìm cho ra để sám hối, để lễ Phật đi. Vượt qua cái đó rồi bắt đầu ta sẽ thấy sự xuất hiện của ta ở đâu nó

[7:32]đem lại cái đạo đức cho mọi người chung quanh hết, đó là đúng. Thì đó thôi đó là chuyện tổng quát, để Sư phụ nói thêm một ý nhỏ này nữa rồi để nhường lại cho cái chương trình sắp tới. Ý nhỏ thế này: Ta đến với một cái môi trường đạo ta thấy hạnh phúc. Cái hạnh phúc mà trong cái môi trường đạo thì nó nhiều thứ lắm, nhưng nó còn một cái thứ này thế này. Khi ta phạm lỗi, huynh đệ ta không ghét ta, không làm căng với ta, vẫn thương ta và nói năng rất là tế nhị, không moi cái lỗi của ta, không truyền cái lỗi của ta ra. Đó là cái cái dấu hiệu đầu tiên dễ chịu nhất á. Chứ còn ví dụ mình lỡ tay mình hay sơ sẩy có một cái lỗi gì cứ ngồi cứ người này đồn

[8:15]qua người kia truyền người nọ nọ, nhìn mình cứ lom lom, mình sống không nổi. Mình sống không nổi trong cái môi trường như thế. Chứ lỗi thì ai chả có lỗi. Nhưng mà cái điều quan trọng là ta có lỗi rồi nhưng huynh đệ ta vẫn thương ta, không ai bỏ ta, mà cũng chẳng ai đem cái lỗi ta đem mà rao truyền, là là ta tìm cách nên là giúp nhau để vượt qua lỗi chứ không có cái ghét ta vì ta phạm lỗi. Cái đó là cái dấu hiệu đầu tiên của một môi trường môi trường có đạo đó. Ta nhìn cái đó là ta biết là cái môi trường, cái chùa đó tốt hay không. Huynh đệ đó tốt hay không, đạo tràng đó tốt hay không. Còn ta bước vào môi trường mà ta nghe cái người này sỉ

[8:54]người kia, người nọ trách người nọ, người nọ móc người hờn là ta biết môi trường đó người tu chưa tốt. Người ta tu chưa tốt nên cứ đem lỗi nhau ra mà trách móc mà nhiều khi không có lỗi cũng dựng lên thành có lỗi để mà nói xấu nhau. Môi trường đó ta không tu được, ta không ở được. Ta ở cũng không nổi. Trừ những người làm thánh rồi thôi, còn ta ta ở không nổi. Ta mới tu ta ở không nổi những cái môi trường mà cứ tối ngày nói xấu nhau. Cho nên để đánh giá một môi trường đạo tràng tu hành tốt là ta coi coi mọi người có nói xấu nhau không. Nhiều khi biết nhau có lỗi nhưng mà rồi vẫn thương yêu, vẫn bỏ qua, vẫn tha thứ, giúp nhau vượt qua lỗi chứ không

[9:30]đem cái lỗi đó thành câu chuyện mà mua vui mà xúc phạm. Đây là cái dấu hiệu vậy đó. Nên ở đây vậy, Sư phụ thì không thể đi sâu sát hết mọi người nhưng huynh đệ để ý giùm Sư phụ cái tiêu chuẩn này. Tiêu chuẩn là thấy huynh đệ có lỗi mà có làm cho nó thành trầm trọng hay không, có thành nó căng thẳng hay không. Để ý cái điều đó. Nếu điều đó còn tồn tại thì tức là cái môi trường của mình huynh đệ tu chưa có tốt, còn bị này. Ta nói ta vừa nói tới cái chữ tha thứ đó, hỷ xả là chỗ đó đó. Tuy nhiên chỉ có những trường hợp ta phải rất dứt khoát, thì nếu ví dụ người đó họ phá hoại thì nó không phải là cái lỗi của việc tu hành,

[10:11]mà đây là một cái âm mưu, một ý đồ, một sự tấn công, ví dụ một cái người mà họ họ họ chống phá đất nước kia nọ thì mấy cái đó mình thôi không nói nhẹ nhàng đi, chết á, mất nước á. Cái đó là chuyện khác. Hoặc những người muốn phá chùa, họ vô họ có những cái âm mưu kích động, chia rẽ, vu khống đủ thứ để phá chùa, cái đó không phải là lỗi, cái đó là tội. Mà cái tội đó mình xử không nổi, tội đó để luật pháp và Diêm Vương xử, mình xử không nổi. Còn đây Sư phụ nói là cái lỗi, tức là những cái sơ suất trong cái cuộc sống của mình, trong cái cư xử, trong sự tu hành của mình, thế nào ta cũng mắc lỗi và cũng không giấu được ai, cái lỗi đó cũng sẽ bị phát hiện gì đó.

[10:53]Nhưng mà ta sẽ thấy là huynh đệ vẫn thương nhau, vẫn nâng đỡ nhau vượt qua thì đó là môi trường tốt như vậy. Nay Sư phụ nhắc hai điều đó thôi. Một, thứ nhất là đạo tâm phải được nuôi dưỡng. Mà nuôi dưỡng bằng cái gì? Bằng đạo tràng, bằng huynh đệ, bằng những buổi đại lễ, bằng chùa, bằng các thầy cô, bằng các bài thuyết pháp. Đó, phải nuôi dưỡng. Và cái đạo tâm mà nuôi dưỡng mà nó đầy đủ, mạnh rồi thì nó sẽ tự động nó truyền cái cảm xúc qua cho những người chung quanh. Còn nếu nó chưa truyền đi đâu được hết thì cái đạo tâm ta còn yếu, hoặc nhiều khi sai. Và cái thứ hai nữa Sư phụ muốn nói nữa là một cái môi trường đạo tốt

[11:30]chính là môi trường không có nói xấu nhau, mọi người thương nhau. Lỗi thì ai cũng có lỗi nhưng không bao giờ đem cái lỗi đó để mà trách móc, ghét bỏ nhau, không có chuyện đó. Đó đó là một dấu hiệu. Còn nhiều điều nữa, nhưng mà thôi hôm nay Sư phụ nói hai điều để coi như đón mừng quý Phật tử về dự lễ Vu Lan nha. Sắp tới thì còn nhiều chương trình. Tiến hành tiếp tục đi con, vậy thôi.