[0:00]Cái người mà trồng cây nhiều sẽ được hai cái phước. Một là giàu có, khá giả, hai là sống lâu, thọ mạng nhiều. Hãy cho nhau một cuộc sống ấm no, hạnh phúc và có phẩm giá, vì gói trong đó sự tôn trọng và và yêu thương.
[0:36]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa quý Phật tử,
[0:46]hôm nay chúng ta về đây với đất trời của huyện Krông Nô.
[0:53]Nào giờ cũng nghe tên mà không biết nó xa đến mức độ như vậy. Vô đây thì đúng là vô cùng trời cuối đất á.
[1:03]Hồi nãy anh Vượng, anh giám đốc nè, đưa đưa sư phụ vô trong chỗ anh sắp trồng rừng, tưởng về đây không kịp, mà tưởng không kịp về ăn Tết nữa, nó xa thâm thẳm ở trong á.
[1:20]Thật ra thì khi mà được mời về đây giảng, thầy cũng không biết giảng cái gì, cứ ngao ngán. Rồi thị giả mới đưa, mãi thì hỏi riết thị giả mới đưa tờ giấy mời đọc. Khi mà thầy mới nhìn trong cái thư mời thấy ghi là anh chuẩn bị anh trồng 1.700 ha rừng, thầy hết hồn liền. Tại vì từ nào giờ khi thầy đi dạy nơi này nơi kia, thầy luôn khuyên mọi người tìm cách là trồng cây. Ví dụ không có đất đai gì hết thì ở ngoài hành lang, góc nhà, mình cứ trồng cây cho nó có màu xanh. Rồi thậm chí mình hết đất rồi mình qua nhà hàng xóm mình năn nỉ mình trồng giùm người ta luôn. Rồi người ta nói: "Tôi không tưới được", mình đi tưới giùm người ta luôn.
[2:05]Tức là cái người đệ tử Phật phải yêu quý cái màu xanh như vậy, yêu quý cây, yêu quý cỏ, yêu quý lá như vậy. Người đệ tử Phật phải yêu quý được cái màu xanh của cây cỏ như vậy. Và tại sao vậy? Tại vì ta mới tu theo đạo Phật á thì ta chưa hiểu. Nhưng khi ta tu lâu theo đạo Phật rồi thì cái tình yêu của ta nó lan dần lan dần, nó lớn dần lớn dần cho đến khi ta yêu được cây cỏ. Mà đến khi ta yêu được cây cỏ rồi thì gọi là cái đạo đức của ta tương đối đã đạt được một mức độ vững chắc. Còn người nào nhìn lại trong lòng mình mà chưa yêu được tới cây cỏ thì biết rằng cái đạo đức của mình coi vậy chứ còn cạn.
[2:54]Nên ở đây ta để ý lại lòng mình. Ví dụ nói mình thương, thương ai? Thương bố mẹ mình, thương vợ con mình, thương gia đình mình thì thôi tạm được, đấy là một con người. Nhưng mà chưa phải là người có đạo đức, vì có thể ta vẫn còn hơn thua, sân si, hận thù đối với mọi người và cái tình thương đối với gia đình mình chứ cũng bấp bênh, lúc nào đó cãi lẫy cũng chửi mắng, đánh đập nhau, cũng không phải là tốt. Vừa rồi trên mạng vậy, giận chồng cái bà bà vợ đó bả giết luôn ba đứa con, bả bả trốn vô rừng luôn. Đốt cháy thôi, bả mua thuốc chuột về cho bả uống với ba đứa con cùng uống, nhưng mà nhờ may là nhờ thuốc chuột của Trung Quốc
[3:34]á, thuốc chuột Trung Quốc uống thì không bao giờ chết. Thì đúng sau khi ngủ một giấc dậy bả thấy bả khỏe, khỏe hẳn ra còn hơn hồi chưa uống thuốc, mấy đứa con cũng khỏe. Bởi vậy bả đốt dầu bả cháy, đốt chết mấy đứa con rồi bả vào rừng luôn. Là những cái thảm cảnh trong cái cuộc đời này, trong các gia đình đầy ắp. Nên cái gọi là ta gọi là yêu thương gia đình ta, yêu thương vợ chồng, con cái, cha mẹ ta chưa bao giờ là chắc ăn, hả, chưa bao giờ. Nên cái đạo đức phải được xây dựng thêm mãi thì ta mới không phạm tội thì ta mới có thể làm được thêm những điều phúc nào đó trong cuộc đời này. Mà khi ta đi theo đạo Phật, ta đầu tiên ta phải tôn kính Phật, đó là đạo đức ban đầu.
[4:21]Mà nếu chưa tôn kính được Đức Phật thì ta chưa bao giờ có thể mở lòng đạo đức được đối với mọi điều khác. Nên cái căn bản đầu tiên ta phải biết lạy Phật, biết tôn kính Phật. Lạy không không đủ đâu, cúi đầu lạy mà trong tâm phải khởi lên cái sự tôn kính tha thiết. Mà được như vậy rồi, bắt đầu cái tâm ta, đạo đức nó lan dần lan dần, lan dần vào trong cuộc sống này, lan dần vào trong mọi người trong cuộc sống. Mà cứ theo nhiều năm tháng ta tu tập, ta làm những điều phúc, ta giúp người, ta tụng kinh, ta bố thí, ta phóng sinh, làm đủ mọi điều công đức, đến ngày nào ta thấy ta yêu được một chiếc lá xanh là tới rồi đó,
[5:03]lúc đó ta thực sự là đệ tử Phật rồi, ta yêu được cái màu lá xanh là là bắt đầu ta có một cái đạo đức vững chắc. Nên thầy nói câu này mọi người nhìn lại tâm mình sẽ thấy mình chưa đạt được điều đó. Đúng không ạ? Chưa đạt được điều đó đâu, chưa yêu được từng cái cọng lá xanh. Mà ta yêu được tới cọng lá xanh rồi, ta mới thấy rõ ràng là mình bước qua một cái
[5:30]vị trí khác, bởi vì sao? Bởi vì cái đạo đức mình đã được nâng cao lên một bậc rồi. Mà phải tu cho đến cái mức độ đó, yêu được cái từng cọng lá xanh. Cho nên thầy mới dặn các Phật tử, các đệ tử này vậy, phải ráng gieo được màu xanh, trồng được từng cái cây vậy, không có đất cũng trồng cây kiểng, cây hoa, tập yêu màu xanh. Có cái ông, ổng tu thiền theo thầy rồi ổng bệnh, bệnh rồi ổng chết, thì ai bệnh rồi cũng chết hay cũng già rồi bệnh chết, nhưng mà có cái khác thế này, ông chết rất là bình an. Khi thầy đến thăm thì nghe nói ổng tu thiền nhiều năm rồi ổng mất, thì lúc ổng mất thì thầy không đến được do thầy mắc bận,
[6:12]cái khi thầy sắp xếp rảnh thầy mới đến thăm nhà ông. Thì đến thăm nhà ông thì bà vợ ông mới chỉ, hành lang trong ngoài trên dưới, ôi ông trồng cây xanh quá chừng luôn, nói: "Dạ, chồng con nghe lời của sư phụ nên hễ chỗ nào trồng được ông ráng ông trồng cây." Và cái kết quả là gì? Ông ông chết rất là bình an. Thầy nói không phải do trồng cây không, do nhiều công đức khác, mà thầy nói rằng nếu người nào mà đi theo làm đệ tử thầy, mà nếu thầy dạy đúng thì cái kết quả cuối cùng phải là cái chết bình an. Thầy không dám hứa lên cõi trời, thầy không dám hứa lên cõi Phật, thầy không dám hứa đắc đạo, nhưng thầy chỉ hứa một điều, đạt được cái chết bình an.
[6:51]Mà đạt được cái chết bình an là điều rất là quý đúng không ạ? Chứ còn sợ chết mà chết không được, chết bệnh, nằm đó hoài chết không được, cái đó mới đáng sợ. Mình khổ sở mà cả gia đình mình cũng khổ sở. Nên đây tới chừng mà bệnh sơ sơ rồi chết, nói đó là hạnh phúc nhất á. Nhưng mà để đạt được một cái chết bình an thì suốt cả cuộc đời này mình sống đừng sai lầm từng điểm nhỏ, đừng sai lầm từng điểm nhỏ. Dễ không ạ? Không, vì ta không biết điều nào sai, không biết điều nào đúng, không biết cư xử thế nào cho cho hay, không biết nói lời nào cho thích đáng. Mỗi khi ta gặp ai đó, ta nên nói điều nào?
[7:34]Ví dụ cái người có lỗi, lúc đó ta nên trách hay không nên trách? Rồi cái người làm việc thiện, ta nên khen hay không nên khen? Không phải dễ đâu, mọi việc sai đúng trên đời cực kỳ là khó. Nhưng mà nếu ta theo làm đệ tử Phật, ta tu tập lâu ngày, bắt đầu trí tuệ ta mở ra, ta dần dần biết cuộc đời điều đúng, điều sai, ta biết nên nói điều gì, nên cư xử cái điều gì, nên làm điều gì. Đó, thì khi ta không làm điều gì sai trên cuộc đời này nữa, khi ta làm mọi điều đều đúng dần dần cả, bắt đầu phước chúng ta tích lũy từ từ từ từ từ từ trong cái cuộc sống này. Nếu kiếp xưa ta có điều gì lầm lỗi thì ta cũng sẽ trả nghiệp,
[8:19]trả rồi vượt qua an ổn dần an ổn dần, cho đến cái ngày cuối đời ta sẽ sống một cái tuổi già hết sức là bình an, hạnh phúc, chết rất an lành, sinh qua cái cõi khác ta lên trên cõi cao luôn. Đó là điều mà ta theo được Phật pháp cho đúng là như vậy. Ở đây thế này,
[8:41]ở đây có ai muốn chết không? Có ai muốn chết không ạ? Không. Có ai muốn sống không ạ? Có. Có ai muốn sống không? Có. Phải không ạ? Tất cả chúng ta đều muốn đều muốn sống, phải không ạ? Dạ. Tất cả chúng ta đều muốn sống, tất cả chúng ta đều sợ sợ chết. Và vì vậy, người nào tạo nên được sự sống thì người đó có phước lớn, phải không ạ?
[9:14]Người nào bảo vệ được cuộc sống, sự sống, mạng sống cho người khác thì người đó làm sao? Có phước lớn, phải không ạ? Bởi vì sao? Bởi vì ai cũng yêu sự sống cả, ai cũng sợ chết cả. Cho nên, cái người nào tạo nên được sự sống, tạo nên được cuộc sống, người đó có phước lớn. Và thứ hai nữa, có ai muốn sống mà sống khổ sở không ạ? Không, phải không ạ? Chúng ta muốn sống và muốn cuộc sống mình phải phải hạnh phúc, phải no đủ, phải không ạ? Có cơm ăn, có áo mặc. Hồi nãy thầy hỏi có sợ chết thì đúng ai cũng sợ chết và muốn được sống. Bây giờ thầy hỏi tiếp câu nữa: Có ai muốn sống nhưng mà sống khổ sở không?
[9:55]Thì cũng không ai chịu hết. Sống nhưng mà phải sống cho nó đủ điều kiện một chút, phải không? Một ngày phải đỏ lửa mấy lần cơm, phải nấu mấy buổi mới đủ ăn, đó. Là quần áo tương đối phải đẹp nha, phải đi đâu phải có có có quần áo thế này mặc nha. Ta nhớ đây là quần áo đẹp nhất thế giới nè, còn mấy đồ này chứ nó xấu lắm nha, đồ này xấu, cái đồ này mới đẹp nè, cái quần áo này mới đẹp nè.
[10:23]Và như vậy, nếu ai đem đến cho ta cái sự no đủ, hạnh phúc trong cuộc sống này thì người đó là sao? Rất là có phước, có phước rất lớn nữa, là vậy. Rồi bây giờ thầy hỏi câu thứ ba: Chúng ta có muốn mình sống nè, có sống rồi, có ăn đủ rồi nhưng mà sống tội lỗi không? Làm bậy không? Quậy quọ, nhậu nhẹt, chửi bới, phá hoại, giết người, trộm cắp không? Không, phải không ạ? Chúng ta muốn sống, sống hạnh phúc, sống no đủ và sống có đạo đạo đức, phải không ạ? Ta sống mình an vui và đem an vui cho cho người khác, tức là trong đầu mình biết thiện, biết ác và đem điều thiện ác đến chia sẻ, truyền dạy, nói chuyện với với người khác.
[11:15]Đó, đó là cái câu thứ ba phải không ạ? Tức là ta muốn sống trên đời nhưng mà sống tử tế với nhau, tốt đẹp với nhau và tin cậy với nhau. Vì ta không có đối xử bậy với ai và cũng đừng ai đối xử bậy với ta. Cái cuộc sống như vậy mới là hạnh phúc. Ví dụ, nhà cửa mình đi không cần đóng cửa, vì biết sao? Vì biết hàng xóm mà không bao giờ ăn cắp mà họ còn để ý coi chừng giùm mình nữa. Thì người hàng xóm cũng vậy, mỗi khi họ đi đâu họ mở cửa, mình nhìn qua thấy không có ai hết, hỏi có ai ở nhà không, không có ai, mình biết là họ đi công việc vội. Thế là mình bên đây mình cũng coi chừng giùm cho người ta dù người ta mở cửa.
[11:51]Cuộc sống như vậy hạnh phúc không ạ? Hạnh phúc vì mình tin cậy với nhau, mình giúp đỡ nhau, hỗ trợ nhau. Đó là câu hỏi thứ ba. Nhớ chưa? Ba câu nhớ chưa? Câu hỏi thứ nhất là gì? Thích sống hay thích chết, phải không ạ? Câu trả lời là thích sống, phải không ạ? Câu hỏi thứ hai: Vậy thích sống đau khổ hay sống hạnh phúc? Thì ta câu trả lời là thích sống hạnh phúc. Và câu hỏi thứ ba: Là thích sống trong tội lỗi hay thích sống trong đạo đức? Thì ta trả lời là thích sống trong đạo đức. Đó, xác định được ba cái câu trả lời này là ta bắt đầu định hướng được cái cuộc sống và biết mình phải làm điều gì. Nhưng còn câu thứ tư nữa.
[12:33]Ừm. Ta thích mình cứ sống mãi, rồi già, rồi bệnh, rồi chết rồi đầu thai lên sống rồi già, rồi bệnh, chết rồi đầu thai lên rồi già, rồi bệnh, chết, hay ta muốn sống để rồi ta thăng tiến cái tâm linh, giác ngộ cho đến ngày ta thành một bậc Thánh giải thoát? Thích cái nào?
[12:56]Thích cứ luân hồi tái sinh mãi, hay là ta sẽ đạt được sự giác ngộ giải thoát cao siêu? Thích cái nào ạ? Có nhiều người cũng chẳng biết giải thoát là cái gì. Thôi kệ sống vậy vui được rồi, lâu lâu đầu thai cũng vui hả. Đó, cái câu trả thứ tư này rất khó trả lời, phải không ạ? Ba câu đầu ta rất dễ trả lời, nhưng câu thứ tư này ít người biết trả lời. Thì nói ba câu đầu dễ trả lời, vì hỏi: Thích sống hay thích chết? Thích sống, đương nhiên. Thích sống hạnh phúc hay đau khổ? Hạnh phúc. Thích sống tội lỗi hay đạo đức? Đạo đức, thấy không, dễ. Nhưng mà thích sống là tiếp tục sống để trầm luân hay là sống để tu và đạt được sự giải thoát?
[13:39]Tới đây, rất ít người trả lời được, phải không ạ? Tại vì ta chả hiểu giải thoát là cái gì, thấy sống một cuộc cũng vui rồi đầu thai cũng vui, không sao hết, đúng không ạ? Cho nên nói: "Vậy kiếp sau đầu thai nữa chịu không?" "Dạ, cũng chịu." "Tại sao vậy?" "Tại con có lỡ hứa với bồ con rồi. Hỏi kiếp này con không lấy được nó, con mắc đi lấy vợ nên trước khi đi lấy vợ, con có hẹn nó: Thôi hẹn em kiếp sau anh lấy em nha, kiếp này anh lỡ lấy bà này rồi, thôi em ráng chờ. Cho nên kiếp sau con đầu thai lại để thực hiện lời hẹn ước, cho nên giải thoát nghĩ không ra." Đúng không ạ? Cái câu thứ tư này cực kỳ khó trả lời,
[14:17]vì ta không hiểu được giác ngộ là gì, ta không hiểu được giải thoát là gì. Nói bây giờ, tức là bây giờ thế này, bây giờ ta thích ta làm ta sống nhưng mà để ta cứ làm phàm phu hoài, hay là ta sống, ta biết tu mà trở thành một bậc Thánh? Thì ta thích cái nào? Cũng không dễ trả lời, phải không ạ? Vì ta cũng chẳng hiểu Thánh là gì. Chỉ có những người nào mà có trí tuệ mới hiểu được sự tầm thường của con người. Bây giờ dù ta có cuộc sống nè, ta có hạnh phúc, có no đủ, biết được một vài điều đạo đức nè, nhưng thẳm sâu trong lòng mình vẫn là gì? Vẫn là ích kỷ, vẫn là tham lam, vẫn ganh tị, vẫn hận thù, thì ta thấy chán điều đó.
[15:05]Ta mơ ước cái tâm hồn của một bậc Thánh, trong đó tâm thanh tịnh, không còn ích kỷ, hơn thua, hận thù, tâm trải rộng như là đất trời. Khi nào ta cảm nhận điều được điều đó, ta mới ước mơ sống để tu và làm một bậc bậc Thánh, đó. Nên cái câu trả lời này không dễ trả lời, cái câu thứ tư này không dễ trả lời và câu thứ tư này chỉ dành cho những người ở một đẳng cấp cao,
[15:34]ở một đẳng cấp cao. Nhưng hôm nay vì hỏi về cuộc sống nên thầy nêu ra hết bốn câu hỏi. Ba câu đầu ai cũng có thể trả lời được, còn câu thứ tư, thầy để cho mắc nợ nha, về suy tư, về suy tư. Lúc nào đó gặp lại, thầy hỏi câu thứ tư thì đứng lên trả lời cho hùng dũng nha: "Sống là để tu! Sống là để tu!" nha. Vậy, còn bây giờ cứ trả lời ba câu đầu thôi. Bây giờ ráng trả lời ba câu đầu. Thầy nói lại ba câu đầu. Thứ nhất, là chúng ta cần cái gì? Cần sống. Thứ hai, ta cần sống thế nào? Hạnh phúc, đúng. Thứ ba, ta cần sống đạo đức, đó, ba điều. Và đó là điều ta cần. Mà nếu cái ba cái điều ta cần đó mà có người cho ta, thì người đó là ai?
[16:29]Người đó là gì? Không, người đó là một cái gì đó, một loại người nào đó rất là cao cả trong đời này, đúng không ạ? Cái gì? Người rất là đáng quý. Người đó là người rất đáng quý, rất thánh thiện, rất cao cả và rất là có phước. Họ mới đem được ba cái điều này cho cho chúng sinh.
[16:55]Họ rất có phước họ mới đem được ba điều này cho chúng sinh. Và ai đem được ba điều này cho chúng sinh, người đó họ ở một đẳng cấp trên loài người, vì họ đem ba điều này cho chúng sinh. Vậy ở đây ai là người đem ba điều này đến cho cuộc đời này? Ai? Phật. Ừm. Thứ nhất là đem cho ta cuộc sống, không cho ta cái chết. Ai?
[17:27]Ta suy nghĩ xem, ai là người đem lại cuộc sống cho hành tinh này, bảo vệ cuộc sống này cho chúng ta? Ai? Nhiều lắm đúng không ạ? Trước hết là cha mẹ ta, sinh ta ra, cho ta một cuộc sống này. Rồi cha mẹ ta nuôi ta từng cái miếng sữa, từng cái miếng cơm để ta khôn lớn, đúng không ạ? Đó là lý do tại sao mà ta phải hiếu kính với cha mẹ mình như vậy. Rồi dần dần khi mà lớn lên trong cuộc đời này rồi, tới khi mà cha mẹ ta già yếu rồi ta cũng phải bươn chải đi tìm cuộc sống để ta nuôi lại gia đình ta. Thì người nào mà giúp cho ta có thể giúp cho ta đi tìm cuộc sống? Ai? Rồi ai cho ta cái cuộc sống lớn lên hả?
[18:19]Để rồi thầy nói: ông chủ ta, phải không ạ? Ổng tuyển dụng mình là ổng cứu cuộc sống của mình. Thứ hai, nhà nước ta, tức là nhà nước hoạch định những chính sách, thiết lập kinh tế, mở những con đường này cái nọ, là những người đem lại cuộc sống cho ta, đúng không ạ? Thứ ba, những cái người chiến sĩ họ cầm súng họ bảo vệ ở đâu đó, họ bí mật họ bảo vệ chỗ này chỗ kia để giữ bình yên cho ta được sống. Bây giờ á, cha mẹ ta đã đưa ta vào cuộc sống đến mức độ lớn trưởng thành rồi, giờ cái người chủ nào đó, hay là một mảnh đất nào đó cho ta để ta làm ra được sự sống. Rồi nhà nước hoạch định kinh tế, bảo vệ,
[19:01]sắp xếp luật pháp ổn định để phát triển kinh tế cho dân là thứ hai. Thứ ba, những người mà cầm cái súng trong bóng tối, bảo vệ biên cương, bảo vệ luật pháp đâu đó, chính những người này đã gì? Đã tạo nên cuộc sống cho cho chúng ta. Hiểu những điều này, ta biết ơn mọi điều trong cuộc sống này. Mình không bao giờ dám sống vô ơn. Coi vậy, ta ngồi đây bình yên để có được cái ngày lễ chẩn tế hôm nay, để có được cái miếng cơm ta ăn vui vẻ với nhau hôm nay, để có được cái buổi pháp thoại hôm nay, coi vậy chứ là công lao của nhiều người lắm á chứ không phải không. Thứ nhất, ta cám ơn anh Vượng, anh Nguyễn Đức Vượng, anh là giám đốc ở đây.
[19:44]Anh mời chúng ta đến đây, anh tổ chức lễ trai đàn, tổ chức buổi pháp thoại và đãi ta cơm ăn. Phải cơm này anh đãi không? Vậy hả? Cho anh tràng pháo tay. Thì có những con người như vậy, đó, rồi cả bao nhiêu một bộ máy, cả một hệ thống pháp luật, chính trị của đất nước giữ gìn cho đất nước này hoạt động, có được sự sống, đó. Đó là là bao nhiêu con người vậy. Rồi um để có được hạnh phúc, để có được cuộc sống hạnh phúc thì ta biết đây là cái sự đấu tranh, cái đầu óc của biết bao nhiêu con người. Vợ ta, chồng ta, phải không ạ? Cha ta, mẹ ta, nhà nước ta, ông chủ ta, những doanh nghiệp, những doanh nhân,
[20:33]ai ngày đêm nặng đầu nặng óc để làm sao cho mọi người có đời sống khá giả lên. Có thêm được nhiều tiền hơn, thêm được nhiều gạo, nhiều quần áo hơn, có nhiều xe hơn, cuộc sống được ấm no, hạnh phúc, tiện lợi hơn. Cái đây là sự đấu tranh của bao nhiêu con người mà tất cả chúng ta vất vả cả cuộc đời để đi tìm cái này. Tìm được tiền nhiều hơn, hạnh phúc hơn, no đủ hơn, ý như vậy. Nhưng đến khi ta đạt được một mức độ nào đó ấm no trong cuộc sống này rồi thì cái ta tìm hơn nữa là cái gì? Là gì? Hạnh phúc có rồi, tức là tương đối một sự ấm no rồi là hạnh phúc, tương đối ổn rồi thì ta tìm cái gì? Nhà cửa có rồi, quần áo có rồi, tương đối tiền bạc không
[21:23]nhiều nhưng cũng có rồi thì ta tìm tiếp cái gì? Cái gì? Đạo? Đạo đức, nhớ như vậy. Bởi vì sao? Vì ta là con người. Chớ con thú nó tới đó hết rồi. Con thú mà nó ăn ngon được rồi, hết rồi. Nhưng bắt đầu con người thì mới nghĩ tới cái điều cao siêu hơn, tốt đẹp hơn, đó là đạo đức. Vậy ai cho ta đạo đức trên cuộc đời này? Ai? Không, thầy là cái máy robot nói lại thôi. Ai cho ta đạo đức trên cuộc đời này? Ai?
[22:04]Ta nói người cho ta cuộc sống đã là ân nhân đối với ta, phải không ạ? Người vĩ đại. Người đem cho ta cơm no, áo ấm đã là điều vĩ đại. Bây giờ người đem cho ta đạo đức còn vĩ đại hơn nữa. Vậy ai là người đem cho ta đạo đức? Ai? Phật, đúng. Ai nữa? Tất cả những người nào có đạo đức chung quanh ta đều là những tấm gương cho ta học hỏi cả. Nhớ như vậy. Ví dụ bây giờ một cái người hàng xóm thôi, một cái người hàng xóm thôi, họ
[22:45]um ta thấy ta nhìn qua cái ta thấy họ xúc gạo, ta hỏi: "Chị xúc gạo gì vậy?" Nói: "Bên ở cuối làng có con nhỏ kia nhà nó nghèo quá nó hôm nay nó không có gạo ăn, tôi xúc gạo tôi cho nó." Thì bả xúc gạo đi mất, thì bả không hề dạy mình một cái lời đạo đức nào cả, nhưng cái hành động đó làm sao? Làm cho mình lay động và mình trong lòng mình cũng nghĩ bà này hay thiệt. Và mai mốt sau này, mình gặp cái người nào khó khăn, mình cũng nhớ lại cái hành động của bà hàng xóm đó mà mình bắt chước, mình cũng sẽ giúp đỡ người ta. Cho nên ai đem đến cho ta đạo đức thì tuyệt đối nhất vẫn là Đức Đức Phật, nhưng là những ai nữa?
[23:23]Là tất cả những người tốt trong trong cuộc đời này chung quanh chung quanh ta. Những người đó cho ta những bài học đạo đức để nâng tâm hồn ta ta lên, đúng không ạ? Đó đều là những ân nhân của ta cả.
[23:41]Còn mà nói tới mức độ ta khát khao ta đi tìm cái tâm linh giác ngộ theo Phật là một bậc rất cao rồi. Đây chỉ là những người mà có duyên lành từ đời xưa, rất có trí tuệ thì mới khát khao đi tìm cái giác ngộ. Đây là một cái đẳng cấp khác hẳn của loài người. Thì hôm nay thầy chưa nói nhiều lắm, thầy trở lại với ba cái câu hỏi thôi. Là thứ nhất ta cần sự sống, thứ hai ta cần hạnh phúc và thứ ba ta cần đạo đức. Ba ta biết cần ba cái này thì ta đã là con người gì? Con người con người tuyệt vời trong cuộc đời này rồi. Có những người nhiều khi chỉ cần sống thôi. "Thôi miễn tôi sống sao cũng được hết, sống như chó cũng được." Đây
[24:23]là một loại nói thật sự sống nhưng mà không khác gì cầm thú. Bươn chải làm sao cũng được, hèn hạ làm sao cũng được, miễn được sống. Thì đây là ta bị dồn vào cái đường cùng mình không khác gì cầm thú. Nhưng mà còn cái người nào có phước hơn chút bắt đầu cần, tôi cần sống nhưng sống cuộc đời nó phải gì? Nó phải danh giá một chút, phải hạnh phúc một chút, phải no đủ một chút. Tức là ta có phước hơn thì ta đòi cái đẳng cấp cao hơn nữa, đúng không ạ? Phước thấp thì ta chỉ cần được sống, đừng có chết là được rồi. Nhưng mà khi ta phước cao hơn một chút thì ta đòi hỏi tôi cần một cuộc sống hạnh phúc, no đủ, có danh giá.
[25:00]Áo phải đẹp một chút, vâng, tóc phải nhuộm chút. Đại khái vậy. Còn khi ta có phước hơn nữa, cái trí tuệ ta phát triển hơn nữa thì ta đòi hỏi thêm một cấp nữa là đạo đức. Đó, nhớ như vậy. Phước ta lớn ta mới đòi đạo đức. Ta mới đòi là tôi được sống với một tâm hồn thánh thiện, đạo đức, biết hướng thiện, biết điều tử tế, biết tránh điều ác, biết làm điều lành và tôi đòi hỏi mọi người chung quanh tôi cũng như vậy. Đó là khi ta có phước hơn ta đòi hỏi cái cao hơn. Còn đến khi ta cực kỳ có phước ta mới đòi hỏi cái tâm linh giác ngộ của Phật. Người nào phước lớn lắm mới mới đòi đi theo Phật mà tu hành tâm linh giác ngộ.
[25:47]Đó là bốn cái điều như vậy, bốn điều ta cần, nhưng điều thứ tư rất là khó. Giờ thầy trở lại. Hôm nay cũng vậy, khi thầy về đây gặp anh Vượng, anh đưa cái đề án là anh sắp trồng 1.700 ha cây rừng và anh dắt thầy vào trong khu rừng để để cầu nguyện. Anh đưa nhìn bản đồ thật sự tới 3.200 mấy ha phải không? Nhưng mà đợt đầu anh trồng 1.700 thôi phải không? Hay sao đó. Tức là tới ba nghìn mấy trăm, anh anh nhận của cái chính quyền giao cho ảnh. Và ảnh bây giờ rừng thì phá hết rồi, chứ ngày xưa cũng là cây to lắm, mà rừng phá hết. Bây giờ ảnh là người tạo dựng lại rừng. Thì thật sự khi mà thầy thấy cái lòng của anh như vậy thầy cảm động.
[26:32]Thầy cảm động là vì sao? Vì anh tạo lại sự sống cho trái đất này, mà trái đất đang bị con người tiêu diệt. Mỗi một cây rừng là một chiến sĩ giữ gìn sự sống cho trái đất ta. Mỗi cái cây đứng yên lặng như vậy, chúng ta thấy cái cây đó tàn xanh che bóng, à đến mùa nắng thì rũ lá, mưa xuống thì xanh tươi, ta cứ tưởng đó là cái cây vô tri. Không, ta phải hiểu cái cây đó là một chiến sĩ á, đứng yên trên lòng đất đó, rễ cắm xuống đất đó là một chiến sĩ giữ cái sự sống cho hành tinh này. Nhưng mà có những người không biết tới cưa nó mất đi. Ta ta ta tiêu diệt cái sự sống hành tinh này bằng cách ta cưa mất cái cây cái cây rừng nó đi, cái cây sống nó đi.
[27:20]Và loài người khắp nơi đang làm điều này, khắp nơi cứ cưa dần, cưa dần cái cây rừng. Cái việc phá rừng nó xảy ra tràn lan trên khắp thế giới này. Tại vì sao? Tại vì con người không hiểu tại sao rất thích xài đồ gỗ, xài nhiều hơn cái nhu cầu của mình. Thú nó, nó cần cây rừng sống, còn ta cần cây rừng cưa chết để ta lấy gỗ, nên ta thua con thú ở điều này. Mà ngày hôm nay vậy, trong một cái hành tinh mà người ta cứ phá rừng dần, phá rừng dần, tiêu diệt sự sống dần, tiêu diệt sự sống dần, thì ai mà biết trồng một cái cây lên thôi đã là một con người đáng quý. Nhiều khi bởi vì thầy nói Phật tử quý vị ở thành phố không
[28:03]có đất, trồng cho thầy một cái chậu kiểng cũng thêm được một vài cái lá xanh, cũng là thêm được một chút sự sống cho hành tinh, dù rất ít nhưng cũng là cái tấm lòng. Còn nếu ai ở miền quê mà ráng trồng thêm được một cái cây cao, đã là một con người biết gieo lại cái sự sống cho hành tinh này. Huống hồ hôm nay thầy đến tận cái đất của anh, thấy những cái cây giống của anh rất là nhiều. Cây muồng đen, cây sao, cây bằng lăng tràn ngập trong đó. Và đợt đầu anh cố gắng anh trồng 1.700 hecta cây rừng. Thật sự trong lòng thầy, thầy biết ơn anh Vượng. Thầy nói con người tạo lại cái sự sống cho hành tinh mà đang bị loài người tàn phá.
[28:47]Nên thầy về hôm nay về trước mặt mọi người đây, thầy muốn đại diện cho con người, cho Việt Nam, cho thế giới, cảm ơn cái tấm lòng của anh Vượng khi mà ảnh đầu tư trồng 1.700 hecta rừng như vậy. Thầy nói cảm động như vậy mà không ai chịu vỗ tay.
[29:09]Ác dễ sợ luôn vậy đó. Có tay mà không chịu vỗ trước cái điều cảm động như thế này. Và thầy hỏi anh vậy chứ anh đầu tư vậy rồi anh lấy lời sao? Anh nói dạ trong khi mà ảnh làm ừm cái thỏa thuận hợp đồng làm đơn để trồng rừng, ảnh ghi rõ là không thu hoạch, trồng để luôn, trồng tặng luôn cho cuộc đời luôn, không thu hoạch.
[29:33]Và lúc đó là mọi người mới hỏi ảnh là vậy anh, anh sống bằng cái gì? Anh nói thật với thầy, lúc anh nghĩ cũng không ra nữa. Mà khi về đây ảnh cứ bị một cái thôi thúc là cứ trồng rừng mà ảnh không nghĩ ra là lấy cái lợi nhuận lại bằng cái gì. Tức là cái anh kỳ lạ quá, tại vì ai làm gì cũng phải tính lãi, trừ có một người làm không tính lãi là ông thầy chùa thôi. Mà thầy chùa cũng phải ông chân tu kìa, chứ còn ông giả tu, ổng làm gì ổng cũng tính lợi ạ. Chỉ có những bậc chân tu thì làm không tính lợi. Đi vào trồng rừng không cần lấy lợi, tại vì ông đó ổng đi tu rồi ổng không cần lấy lợi. Nhưng anh không phải là người tu,
[30:12]mà anh trồng 1.700 hecta rừng mà không lấy lợi là điều... đúng là 1 phải lạy anh là thánh, 2 nghi anh có ý đồ gì nguy hiểm. Cho nên ảnh bị lúng túng, ảnh cũng nghĩ không ra mà ảnh nói anh cũng không biết bị cái thôi thúc cái điều gì đó. Và ảnh trả lời với cái nhân viên của anh, trong đó là một có cô Nguyên Thuận. Ảnh nói bởi vì trước đây ảnh khai thác cao lanh ở dưới lòng đất để ảnh bán cho, để vừa để xuất khẩu vừa bán này kia. Ảnh nói ảnh đã phá, phá tài nguyên đất. Bây giờ ảnh muốn chuộc lỗi lại là trồng rừng lại, thì ảnh có cái lý do của lương tâm của anh mà chỉ một mình ảnh biết thôi. Rồi nhiều người không ai hiểu hết, cho đến khi anh nói thật lòng
[30:53]là cái lương tâm anh muốn đền bù lại những điều mà anh đã làm. Vì ngày xưa anh đào bới trong lòng đất, anh lấy cao lanh anh bán cho những nơi làm gốm, làm sứ, làm xi măng gì phải không ạ? Cao lanh vị, rồi thậm chí cả xuất khẩu, và bây giờ ảnh muốn trả ơn lại trời đất là trồng những hecta rừng. Mà bây giờ nói cái chuyện có một con người mà chuộc lỗi lầm đi trồng rừng là không ai tin. Cho nên anh phải tìm lý do khác. Mà trong lúc lúng túng để loay hoay đi tìm câu trả lời cho chính quyền thì bỗng nhiên anh cũng nghĩ ra luôn là anh sẽ trồng dược liệu dưới dưới tán rừng. Vì những cây thuốc nó đều nằm dưới tán rừng hết.
[31:30]Ở trên cứ cho rừng mọc và dưới này anh trồng cây thuốc nam. Anh sẽ thu hoạch cây thuốc nam đó làm thành những viên thuốc, thuốc gọi là thực phẩm chức năng đó để bán, bán cho mọi người. Mà những ai mà hôm nay đi nghe bài pháp này nhớ ghi tên lúc anh đã bán rẻ và bán miễn phí. Còn người nào mà hôm nay không đi nghe pháp thì anh bán mắc cho thầy, nha.
[31:54]À, không ngờ nó biến thành một bài toán kinh tế, nó không còn vậy. Mà nếu cái giải pháp kinh tế này thành công thì anh lại tạo thêm công ăn việc làm cho nhiều người. Và đó là lý do mà tại sao nhà nước mình hết sức yêu quý những người doanh nhân là như vậy. Tại người doanh nhân thì nói thật là người tạo ra sự sống. Khi họ đầu tư, họ tuyển dụng nhân viên, trả lương nhân viên và họ tạo nên sự sống cho bao nhiêu con người khác nữa. Nên cái người doanh nhân mà có lương tâm, có tài năng, nó là vốn quý của xã hội. Ngày nay nhà nước ta nhìn nhận điều này rất rõ ràng. Tại vì nếu tôi có tiền nhiều quá, tôi sống, tôi hưởng thụ, tôi mắc gì tôi phải đầu tư.
[32:38]Đầu tư rất rủi ro, dễ lỗ, dễ phá sản. Còn ở đây, lấy tiền của mình ra đi đầu tư để tạo công ăn việc làm, tạo nên cái guồng máy cho kinh tế, tức là tạo sự sống cho cuộc đời. Mà hồi nãy ta nói nơi cái câu thứ nhất, chúng ta cần cái gì? Cần, cần sống và ai cho ta cuộc sống, người đó là gì? Người đó là ân nhân ta, người đó là, là một bậc quý nhân trong cuộc đời này. Và vậy thì thầy về đây vậy, thầy gặp anh Vượng, những điều mà anh nói ra làm cho thầy cảm động. Anh nói thật với lòng về cái 1.700 hecta, 3.000 mấy trăm hecta mà anh định trồng rừng mà anh nói thật, sự thật là anh muốn đền bù lại thôi.
[33:21]Mà người chỉ cái tâm đền bù lại những điều gì mình đã hưởng của trời đất đã là điều rất đạo đức. Nhưng mà còn cái giải pháp mà anh trồng dược liệu để làm kinh tế thì đó là cái thực sự là về sau anh mới nghĩ ra, chứ ban đầu anh chỉ muốn đền bù với trời đất. Và thầy nói cái con người này thật đặc biệt, ăn trái nhớ kẻ trồng cây, uống nước nhớ nguồn, lấy của trời đất rồi muốn đền bù. Chứ còn bao nhiêu con người của chúng ta, chúng ta ăn của trời đất rồi sao? Rồi đạp bỏ đi luôn, chẳng bao giờ nhớ ơn ai. Thậm chí là không phải nói của trời đất mà của con người, ta còn vong ơn bội nghĩa bỏ đi luôn. Còn ở đây anh đã nghĩ tới cái điều này mà nói là đó là nói về lương
[34:04]tâm đạo đức, còn nếu nói với giá trị trên cuộc đời này thì anh tạo lại, góp phần tạo lại, giữ gìn lại sự sống cho hành tinh này.
[34:18]Hồi nãy trên xe thầy mới nói với các đệ tử thầy, thầy nói thầy cũng ước ao thầy rảnh, thầy về đây một tháng với anh Vượng, thầy đi cuốc đất, thầy trồng cây với anh, thầy tìm một chút phước, tìm một chút phước. Tại vì hồi ở trên núi thầy đó là 30 mấy hecta thầy cũng trồng rừng đầy hết rồi. Nhưng mà... thầy cũng cảm thấy chưa đủ. Tại vì trên đó là bao nhiêu thầy, bao nhiêu cô, bao nhiêu Phật tử tới lui đông quá. Mà với 30 mấy hecta rừng đó không đáng. Nên nếu nói thỏa lòng, thầy phải trồng thêm chừng 2 300 hecta rừng nữa thì mới mới đáng với cái cái cái cái điều mà mình đã được hưởng của trời đất.
[34:57]Nhưng mà thầy không có tiền, không có đất. Nên nếu mà sau này mà có điều kiện, thầy nói thầy về đây thầy đi cuốc đất trồng rừng với anh Vượng để mình phải đền bù lại để với với cái trời đất đã cho mình. Thầy nói như vậy có ai hiểu ý thầy không cả? Vỗ tay mà không biết hiểu không? Ý là thầy là thế này, những Phật tử của chúng ta ở đây nha, sau này đăng ký với anh Vượng về đây trồng rừng. Trồng rừng mà, trồng rừng kiểu làm phước á, trồng rừng mà không phải lấy tiền công, không phải là công nhân. Và ta xem cái khu rừng mà của anh Vượng trồng á, là không phải của ảnh, mà là của ai? Của ai? Của đất trời, của chung, của chúng ta.
[35:45]Ta rảnh, ta chạy về, ta trồng rừng với ảnh, ta làm cỏ với ảnh. Xem như đó là một điều ta làm phước với đất trời. Vì khi ảnh trồng cái rừng này, ảnh cũng nghĩ tới chuyện là ảnh, ảnh làm một điều công đức, chứ ảnh không có nghĩ là lấy lợi nhuận, nên ghi là không thu hoạch. Tới lần sau người ta hỏi quá, ảnh mới nói ảnh trồng dược liệu. Và như vậy cái rừng của ảnh là không phải rừng của ảnh nữa, mà rừng của tất cả chúng, chúng ta. Và như vậy ai rảnh vô đó trồng rừng với ảnh, được không ạ?
[36:16]Hôm thầy nói thật á, thật ra những người ngồi đây đều là những người đã tin Phật, biết nhân quả, đúng không ạ? Đều có biết cúng chùa, đúng không ạ? Đều đã từng đưa 1 đồng, 1.000, trăm nghìn gì đó mà cúng cho chùa. Có không ạ? Có ai chưa cúng chùa đồng nào không? Thấy không? Tất cả chúng ta đều đã cúng chùa rồi. Rồi không phải là cúng chùa, ta còn biết làm phước bằng cách là giúp đỡ những người chung quanh mình, có không ạ? Có phải không ạ? Thấy những người khó khăn trong làng trong xóm mình, ta có giúp chưa? Có phải không ạ? Ta ở đây ai cũng đều biết làm phước cả. Và hôm nay, nó có một cái môi trường mới để cho ta làm phước,
[37:02]tức là cánh rừng mấy ngàn héc-ta của anh Vượng. Thầy nói thật lòng á, thầy nói mà thầy rảnh thì vô đó thầy ở thầy trồng rừng luôn. Bởi vì thầy cũng thiết tha gây dựng lại cái cuộc sống cho hành tinh này bằng cái cây rừng. Mà nhiều khi thầy không làm được vì thứ nhất là thầy bận quá, thứ hai thầy đã gần 70 tuổi rồi, thầy đã quá già yếu, nên thầy sợ lao động không được nhiều. Nên nên là là cái ước mơ thôi chứ chưa chắc thầy làm nổi, nhưng mà nếu thầy có điều kiện thì về đó thầy ở thầy trồng rừng liền, vì việc trồng rừng là một điều làm phước rất lớn cho cuộc đời mà ít ai biết. Nên thầy nói điều này, thầy gửi gắm cái tâm nguyện này lại với tất cả phật tử.
[37:46]Khi nào rảnh, chạy vô trong rừng trồng rừng với anh Vượng. Vì nhớ rằng đó là điều làm phước rất là lớn. Hồi đó vậy, có một anh kiểm lâm ở cái Đắk Lắk á, thầy cũng quên mất cái tên của ảnh, ảnh mới tâm sự thế này: nói tôi nghe băng của thầy Chân Quang giảng, thầy Chân Quang có nói câu này: ai mà trồng rừng thì sau này sẽ được giàu có. Cái điều rất là lạ, trước đây chưa ai nói câu này, đúng không ạ? Trước đây ai giảng đạo cũng nói muốn giàu thì phải làm sao? Bố thí, cúng dường, phải không ạ? Mới giàu. Chứ không ai nói có cái nhân quả là trồng rừng là nhân mà giàu có là quả, không ai nói. Mà ông thầy Chân Quang nói câu này, mà ổng làm kiểm lâm cho
[38:31]nên ổng có điều kiện, ổng khẩn đất, ổng lấy cây ổng trồng. Và ổng trồng được vài năm, tự nhiên ổng gặp rất nhiều may mắn trong cuộc sống và ổng nói thật sự ổng khá giả lên hẳn. Mà cái khá giả của ổng không phải tại rừng, tại rừng đâu có thu hoạch đâu, mới mấy năm đâu có thu hoạch. Nhưng mà bỗng nhiên may mắn từ chỗ khác nó tới với ổng và ổng tin, ổng nói rằng thầy Chân Quang nói đúng, ai trồng rừng là sẽ được giàu sang. Nên hôm nay vậy, anh Vượng ảnh trồng mấy ngàn héc-ta rừng như vậy, ảnh sẽ giàu sang. Nhưng mà bởi vậy, ta phải vô ta giành cái giàu sang với ảnh.
[39:09]Vô ta phụ trồng rừng với ảnh. Đây là cái phước lành rất là lớn. Ta hay nói thế này: tăng là ruộng phước. Chư tăng là ruộng phước nghĩa là sao? Nghĩa là đối với quý thầy mà tu hành chân chính á, ta cúng dường thì cái phước đó sao? Nảy nở lên thành trăm, thành ngàn lần. Ta cúng 1.000, sau này cái phước ta thành một cả triệu. Đó là bởi vì chư tăng là là ruộng phước. Nên khi cúng dường chư tăng, mà thầy nói những người chân tu nha chứ giả tu không nói ạ, ta cúng dường gặp những người chân tu thì phước sau này ta rất là lớn. Hôm nay thầy nói thêm một điều: cánh rừng của anh Vượng chính cũng là ruộng phước cho ta đó.
[39:51]Ta rảnh ta vô đó mà ta phụ trồng rừng với ảnh. Đó cũng là một điều làm phước rất là lớn. Nên ai vô đó mà trồng rừng phụ với anh Vượng mà nếu sau này mà không giàu thì về đây bắt đền, bắt đền anh Vượng nha, chứ đừng bắt đền thầy.
[40:16]Chứ đâu bắt đền thầy tội nghiệp. Nay có cái nhân quả vậy, đó là thầy nói cái cái cái khu rừng của anh Vượng. Nhưng mà nếu ai ở nơi đất của mình, nơi nhà của mình, vườn mình còn chỗ để trồng cây thì phải làm sao? Ráng mà ráng mà trồng cây nha. Trong buôn ta còn đất để trồng cây không? Phá trồng cà phê hết trơn rồi chứ gì nữa. Toàn trồng cà phê. Nên ai mà nơi nào mà ta còn có thể trồng cây được ráng mà ráng mà trồng. Ta trồng và ta tu tập, ta trồng và ta tu tập cho đến khi ta chợt hiểu ra, ta yêu quý cỏ cây nha. Và đến khi ta thấy được rằng ta hạnh phúc khi ta ở dưới bóng cây, ta hạnh phúc khi ta được nhìn thấy màu xanh
[41:13]lá cây, ta hạnh phúc khi ta cuốc đất, ta đặt được một cây xuống để ta trồng, tạo lại cái sự sống cho trái đất này. Hãy nhớ thầy nói như vậy: tu cho đến khi nào mà mình cầm cái cây mình trồng xuống đất mà mình thấy tràn ngập hạnh phúc thì khi đó là ok rồi.
[41:38]Ví dụ như á, có nhiều người á trồng suốt đời, quá chừng trồng cây, trồng rau, trồng cải đem bán, chưa bao giờ thấy hạnh phúc. Có không ạ? Xem đó là một việc làm vất vả, là việc mưu sinh khó nhọc. Nói trồng vậy ở đây trồng dâu Đà Lạt để chi? Để tới lứa bán đi kiếm tiền mua gạo mà ăn, tiền mua quần áo, khổ chết mồ luôn. Nói hỏi, rồi bắt đầu họ đi trồng cải, súp lơ, nói trồng có thấy vui không, khổ thấy mồ. Rồi trồng đầu tắt mặt tối. Ta nhớ như vậy, có rất nhiều người trồng cây, trồng cải, trồng rau, không bao giờ thấy hạnh phúc. Chỉ khi nào ta có đạo đức, ta mới thấy hạnh phúc khi ta trồng xuống một liếp rau, trồng xuống một cái bụi cây. Nhớ như vậy.
[42:25]Chỉ khi ta có đạo đức, ta mới hạnh phúc khi ta trồng cây. Như ngày xưa lúc thầy còn nhỏ vậy, nhà thầy cũng làm nông, cũng phải trồng lúa, trồng bắp, trồng mía, mùa nắng thầy cũng phải tưới cây. Thì đó, chưa bao giờ thầy thấy hạnh phúc. Tại vì cứ nghĩ nó là kinh tế. Cái hạnh phúc mình là gì? Chạy nhảy xuống suối tắm, rồi đi ra ngoài đoàn thanh niên ca nhạc, văn nghệ, phong trào, nghĩ xíu bậy thôi. Đến khi đi tu bao nhiêu năm trời, bắt đầu mới thấy cơn gió thổi, cơn mưa rơi, cái lá nó lung lay, cái hạt nước nó rơi xuống, sao nó hạnh phúc, nó đẹp đến như vậy. Từng chiếc lá xanh mình yêu đến mức độ như vậy. Lúc đó mới hiểu là:
[43:10]"À, vì mình là con của Phật, mình đã tìm thấy được cái đạo đức của Phật." Tới lúc đó, thầy mới hiểu tại sao ngày xưa Phật chế ra một cái giới luật: cấm nhổ cỏ, cấm bứt lá. Hồi khi thầy mới đi tu rồi thầy thọ giới Tỳ-kheo, được làm ông thầy rồi, đắp y đàng hoàng rồi, mà đọc tới cái giới đó thầy không bao giờ hiểu, không bao giờ hiểu Phật. Thầy nói: "Tại sao giới Phật nghiêm khắc tới kỳ lạ? Nhổ bụi cỏ không cho, bứt lá cây không cho. Đừng nói tới việc chặt cây ạ. Mà muốn chặt cây để làm nhà làm cửa, xây tinh xá thì phải khấn xin. Khi nào cái vị thần cây đó họ đồng ý rồi thì một vị Tỳ-kheo mới được hạ cái cây xuống đó để làm tinh xá, làm chùa.
[44:02]Còn không là không được đụng tới cây đó." Cái luật của Phật về điều đối với cây cỏ rất là khắt khe. Mà cái việc mà khó hiểu nhất đối với thầy vẫn là không được nhổ bụi cỏ, không được bứt lá cây. Thầy nói: "Có gì đâu, cỏ không trồng cây, phải nhổ đi làm cho sạch cỏ đi mà mà trồng cây chứ." Đó, đến nỗi trong truyện nó có câu này: có một lần đó có một đám cướp, thế là cướp của ông thầy Tỳ-kheo. Gặp ông thầy Tỳ-kheo mà cướp thì đám cướp nó cũng hết thời rồi, ổng có cái gì đâu mà cướp, mà nó cũng cướp ổng. Giật cái y ổng, còn có cái quần quấn ngang thôi, còn có cái khố quấn ngang à. Thế là cái y áo gì nó lấy mất tiêu luôn. Khổ vậy.
[44:39]Và nó nó chạy đi, nó sợ ổng đi báo chính quyền, báo vua, cho nên nó trói ổng lại. Mà nhìn quanh không có gì để trói, nó cũng không đem dây. Còn cái áo quần của ổng thì nó đã lấy mất tiêu, cái áo cà-sa của ổng thì nó cái y nó lấy mất tiêu rồi. Ổng chỉ còn cái khố không mà không lẽ lấy nữa thì kỳ quá thì thôi. Mà nó không biết trói bằng cái gì, thì chợt có thằng ăn cướp nói: "Tao nghe nói là mấy ông thầy chùa này đó, mấy ông sư này không bao giờ dám làm đứt cỏ đó, mày lấy cỏ mày trói ổng." Thế là nó nghe: "Có không mày?", "Có." Cái thế là lấy mấy cái cỏ quấn siết ổng rồi, mà ông sư bị cái giới đó, không dám bị giật cái tay ra thì nó đứt cây cỏ.
[45:14]Cứ nhớ giới của Phật cứ nằm im đó chịu cho tới khi có người lại cứu. Cái câu chuyện rất là kỳ lạ. Thầy đọc cái câu chuyện rồi thầy cũng chả hiểu. Thầy nói cái giới gì mà kỳ cục vậy ta? Giật ra cái rượt nó đi mà đập cho nó vài trận đi chứ. Thầy còn nghĩ theo kiểu sân si á, nghĩ làm gì mà dữ. Mãi cho tới khi thầy mới hiểu cái cái tâm của Phật là Phật yêu được từng cọng cỏ, từng chiếc lá. Cho đến cái ngày thầy tu mà khi thầy nhìn cái cọng cỏ, thầy chiếc lá mà thầy thương được thì lúc đó thầy mới hiểu: "Ồ, đây là đạo đức mà Phật dạy cho ta." Thầy mới mới mới phải nói cái lòng tôn kính đối với Phật là không thể kể được, nó đạt đến mức độ sâu thẳm như vậy.
[45:55]Mà nhiều người ngồi đây thầy nghĩ cũng không hiểu tới mức độ đó đâu, phải không ạ? Chưa hiểu đâu. Nên ráng tu thêm tới khi nào hiểu được như vậy. Và khi hiểu được như vậy rồi đó, đó tại sao mà ngày hôm nay thầy về, khi thầy thấy cái dự án của anh Vượng mà trồng 1.700 héc-ta rừng, thầy xúc động. Nên hôm nay thầy ngồi đây, thầy chả giảng đạo gì cả. Thầy ngồi đây thầy chỉ khen ảnh thôi, không giảng gì hết.
[46:20]Và thầy khen ảnh để làm chi? Để chỉ mong tất cả mọi người cũng sao? Cũng vậy, ráng mà trồng cây, trồng thêm cái màu xanh cho trái đất này. Và nếu thấy không có chỗ nào trồng, thì tới gặp anh Vượng xin trồng cây giúp cho ảnh. Trồng cây không lấy tiền, lấy cơm ăn thôi. Đó thì trồng cho vui thôi, tức là vô trồng cho vui với ảnh, trồng để làm phước thôi, không cần. Được không ạ?
[46:53]Ở đây thì nhiều khi có những người cũng có thể gần nhà mình mình tìm được miếng đất nha. Nếu nào giờ mình chưa bao giờ nghĩ tới chuyện mua miếng đất để trồng cây, thì ngày hôm nay hãy nghĩ đến chuyện đó. Nha, có những người sống ở thành phố quá sung sướng, không bao giờ nghĩ tới chuyện trồng cây, phải không? Đó đó. Quá sung sướng, tôi có nhà lầu rồi đi ra có xe không cần nghĩ, bây giờ phải nghĩ tới chuyện đó. Tiền để dành trong ngân hàng lén lấy ra mua miếng đất trồng cây các thầy, đó là cái phước lành đó. Không ai biết rằng ta trồng cây ta sẽ giàu có, không ai biết cái nhân quả đó. Cho nên khi mà nếu anh Vượng ảnh trồng thành công 1700 ha rừng hay 3200
[47:35]ha rừng này thì kiếp sau ổng sẽ giàu, giàu, giàu, giàu kinh khủng. Bây giờ mình nhớ làm quen với ảnh nha. Mai mốt kiếp sau gặp lại nói hồi kiếp trước tôi với anh có quen, nhớ không? Nhé, nhớ để mượn tiền cho dễ.
[47:54]Cái người mà trồng cây nhiều, trồng cây nhiều tức là thầy nói trồng cây gây rừng á, sẽ được hai cái phước. Một là giàu có, khá giả, hai là sống lâu, thọ mạng nhiều, nhớ như vậy.
[48:12]Bởi sau này bây giờ thầy mới hiểu á, cái thầy về cái vùng vườn cái thầy thấy mấy cái người nông dân họ sống dai. Thì người ta nói lý do họ sống dai là bởi vì họ sống với thiên nhiên, thanh khiết, không có bị nhiễm độc, rồi đất trời nó như vậy, cho nên cái họ có sức khỏe. Nhưng mà sự thật bây giờ thầy mới hiểu, không phải ông nông dân ở vườn nào cũng sống dai, có nhiều ông chết cũng lẹ. Mà cái ông sống dai là cái ông trồng nhiều cây đó. Cái ông nào mà trồng vườn nhiều, lập vườn nhiều, ông đó sống dai. Đi tìm thử coi thầy nói có đúng hay không.
[48:55]Mà có những ông sống dai cho tới khi sao? Biết trước ngày chết của mình luôn.
[49:03]Như thầy ở Củ Chi vậy, cái thầy có xây một cái thiền thất ở đó. Xây thiền thất thì chỉ có 3000 m2 nó nhỏ, rồi cái mấy cái người ở phía sau đó họ kêu chùa lại họ bán tiếp. Họ nói họ có đất họ bán, cái mình mua, mua lại để sau này mình mở rộng ra thành thành chùa. Thì có một cái cô đó cổ bán, cổ nói: "Nhà con ở đây nhiều đời, từ thời trước thời xưa xưa tới qua thời Nhật, tới thời Pháp, tới thời Mỹ, gia đình con đều ở đây. Và cái chỗ mà thầy mua để thầy làm chùa, ngày xưa đó chính là một ngôi chùa luôn." Lạ lùng chưa? Khiến làm sao? Cái người ta kêu người ta mua người ta cúng thầy để thầy cất lên đúng lại ngôi chùa ngay chỗ đó.
[49:44]Đúng là chư thiên, hộ pháp rất là linh nha. "Và nhà con, ba con ở gần đó và ba con trước khi chết, ba con báo trước ngày chết." Cái thầy mới nói: "Như vậy, ông phải sống rất là tốt, ông mới được cái phước là chết mà biết trước ngày chết." Nói: "Dạ, ba con là một nông dân, trồng cây, trồng cỏ, và nhà có lúa dư, mỗi sáng ba con đều nấu nồi cơm, bỏ lên những cái mo cau, kêu con đi cho những người nghèo trong xóm. Sáng nào cũng làm như vậy." Thầy nói: "Đúng, ông sống như vậy ông báo, ông biết trước ngày chết là đúng. Sống rất thọ và báo trước ngày chết luôn." Sống hiền lành. Mình nhớ, cái trồng cây được cho ta điều đó.
[50:25]Ví dụ nói thế này,
[50:29]ta đi ngang ta thấy một người rớt xuống sông, họ vẫy vẫy vẫy vẫy, thì ta làm gì?
[50:38]Ta làm gì? Ta niệm Phật Di Đà để cho họ siêu luôn đúng không ạ?
[50:47]Hay là ta tìm cách cứu? Tìm cách cứu phải không ạ? Ta tìm cách cứu. Mà nếu ta cứu được người đó rồi, phước ta lớn không? Lớn vì ta cứu được một một mạng người. Lớn lắm chứ không phải là đơn giản. Thì ta đã tạo nên được một sự sống, ta lấy lại được một sự sống cho cuộc đời này. Mà chưa biết cái người ta cứu, cái người đó tốt hay xấu rồi nha. Họ sống tiếp mà nó quậy là mình cũng mệt á. Còn nếu nó sống tiếp mà nó biết tu thì là ta có phước rất là lớn. Nhưng mà chưa nói tốt xấu, chỉ nói ta đã giành lại được một cuộc sống cho thế gian này đã là một cái phước. Có điều ta không ngờ, khi ta trồng rất nhiều cây
[51:30]rừng, là ta đã lấy lại cuộc sống cho rất nhiều điều, cho cho cái sự sống của hành tinh này. Ta trồng một cánh rừng, thầy nói thật á, nếu khi mà cây nó lên to to to rồi, thì bằng ta cứu cả trăm người, cả ngàn người. Giống như cả trăm người rớt xuống nước, ta cứu lên hết 100 người. Cả ngàn người rớt xuống nước, ta cứu được hết cả ngàn người. Cái phước nó lớn không? Cực kỳ lớn, thì cũng bằng giống như người trồng được một cánh rừng như vậy. Cho nên đó là lý do mà người trồng rừng được hai điều: giàu có và và sống lâu.
[52:21]Nên vì vậy là
[52:25]ví dụ nói người không có đất thì trong lòng mình phải ấp ủ một ước mơ tìm miếng đất để trồng cây, nhớ như vậy. Mình sống nhờ rừng, nhờ cây, đất trời nhiều quá, bây giờ phải đền bù lại, giống như anh Vượng đã nghĩ tới, ảnh khai thác cao lanh nhiều quá. Gần hết giờ hả? Thì ta cũng phải nghĩ tới chuyện mà trồng cây trong cuộc đời này như vậy. Bây giờ thầy nói tới cái câu hỏi thứ hai là
[52:58]sống cho có phẩm giá. Ví dụ nói là sống được rồi, nhưng mà đừng sống là mất phẩm giá. Sống mất phẩm giá là sao? Đó ví dụ thế này.
[53:12]Ví dụ như có một số người họ lạc vào rừng,
[53:17]không nước uống, không cơm ăn, ví dụ một nhóm có năm người.
[53:25]Và cái đói khát nó xuất hiện, cái chết nó chập chờn nó đe dọa trước mắt.
[53:32]Rồi bỗng nhiên họ
[53:37]thấy một cái con rắn
[53:41]bò ngang, thì họ làm gì? Họ làm gì? Tìm cách bắt con rắn đó mà ăn, phải không ạ? Cả năm người đều làm như vậy. Và ta sẽ thấy cái thái độ của họ. Lúc đó họ đập con rắn, họ tìm cách lấy lửa mà nướng vội nướng vàng, chưa chín hẳn đã xé ra mà ăn, giành nhau mà ăn ngấu nghiến. Lúc ấy nhìn cái cảnh năm người giành một cái con rắn để ăn thịt thật sự không khác gì cái con chó mà giành nhau một cái khúc xương bị quăng xuống, đúng không ạ? Lúc cái bản năng sinh tồn, cái bản năng ham sống, cái đói nó thúc đẩy, người ta mất hết phẩm giá, mất hết phẩm giá, chỉ biết giành ăn để mà sống. Nên hôm trước vậy, lúc mà thầy giảng ở Thanh Hóa, mà thầy nói có ba loại ăn:
[54:31]cái ăn của thú, ăn của người và ăn của thánh. Ăn của thú là giành nhau ăn như vậy đó, không kể tới phẩm giá. Còn ăn của người là gì? Lịch sự, mời mọc, nhường nhịn, phải không ạ? Ngồi cái mâm, mình nhìn coi à mấy người cái mức thức ăn nó nhiều hay ít, mình cũng thích đó, nhưng mình ăn một phần, phải nhường để cho mọi người cùng có ăn, tức là biết nhường nhịn, ngồi trông hướng mà ăn trông nồi ngồi trông hướng mà, nhìn nhìn đó đó là ăn của con người. Mặc dù mình cũng rất thích ăn, nhưng mà biết nhường nhau cho nó phải, lịch sự, ăn người. Còn ăn của thánh là gì? Ăn của thánh là tới bữa ăn rồi, nhìn coi ngày hôm nay mình làm gì được cho cuộc đời này.
[55:12]Ngày hôm nay mình tu được cái gì, mình làm được cái gì mà bây giờ bưng bát cơm lên ăn, có đáng bưng cơm bưng bát cơm lên ăn hay không, đó là cái ăn của thánh đó. Nên thầy nhắc lại ba cái trình độ ăn, ba loại ăn: ăn của thú, ăn của người và ăn của ăn của thánh. Ăn của thú là gì? Không có phẩm giá. Ăn của người là gì? Có phẩm giá, có lịch sự, nhường nhịn. Ăn của thánh là gì? Lúc nào cũng xét công mình có xứng đáng miếng ăn chưa. Thì ở đây vậy, ta yêu sự sống, ta tạo sự sống, ta làm phúc bằng cách là giúp đỡ sự sống người khác, trong đó hôm nay ta nói rất nhiều về việc trồng rừng cây. Nhưng mà nếu nói sự sống không mà không nói tới phẩm giá,
[55:57]thì cái sự sống nó không khác gì sự sống của của của thú. Vì vậy, khi ta yêu thương con người, ta yêu thương cuộc đời này, ta đem đến sự sống cho cuộc đời này, thì ta cũng nghĩ tới cái gì? Nghĩ tới cái phẩm giá của người khác. Ta cho ai miếng ăn, thì cho miếng ăn trong danh dự, chứ không phải đưa người ta: "Ăn đi mày!" Cái đó là cũng là cho sự sống đó, nhưng mà không cho cái phẩm giá.
[56:28]Ta bị thất đức, phải không ạ? Còn ví dụ bây giờ biết cái người đó họ cũng họ tới vừa gặp mình họ cũng đang đói bụng đây, mà cũng vừa bửa cơm đây, à mình mời ăn: "Mời anh ăn với tôi một chút cho vui." Lấy cái chữ vui, nhưng mà đó là gì? Cho người ta cái danh dự, cho người ta cái phẩm giá. Thì đó là có sự sống mà cái sự sống đẹp, chứ không phải là sự sống bần cùng, bế tắc, là bí đường mà không khác gì cầm thú. Ở đây ta cho nhau cái sự sống gì? Trong cái lịch sự, hạnh phúc và tôn trọng. Ở đây thầy muốn nói tới những người doanh nhân đó, Ví dụ như anh Vượng vậy, bây giờ anh làm chủ, anh đầu tư thuê nhân viên, thì những người nhân viên của
[57:15]mình chính là những người mình cho họ cuộc sống, đúng không ạ? Mình trả lương cho họ là cho họ cuộc sống. Nhưng mà nhớ một điều là ta cho họ cái cuộc sống có phẩm, có phẩm giá, có sự tôn trọng. Chứ không phải là nghĩ rằng họ là nhân viên dưới mình mà mình muốn nói sao cũng được, mình muốn đối xử sao cũng được, mà phải cho họ có cái cái phẩm giá, có cái phẩm giá, sự tôn trọng. Ví dụ như vừa rồi đi thì cũng hơi khoe, như vừa rồi thầy làm hóa chủ một cái trường hạ, tức là thầy lo đời sống cho chư tăng trong suốt 3 tháng hạ. Thì vừa lo cho chư tăng đủ ăn mà thầy tìm cách dành dụm có tiền để đến khi ra hạ thì thầy cúng dường mỗi vị một số tiền
[58:03]để quý vị trở về chùa mình mà mà có tiền mà sống tiếp. Còn trong 3 tháng hạ thì thầy đã nuôi rồi, nhưng mà ra hạ thì khi ra như vậy để dành tiền thì cái tiền đó là do của thầy tìm ra. Thầy xoay sở thì có được và thầy chia cho quý thầy, nhưng mà thầy chia bằng cách này, thầy bỏ tiền vào bao thơ đàng hoàng, thầy thỉnh quý thầy ngồi hai hàng, thầy quỳ xuống, nha, thầy lạy từng vị để thầy đưa mỗi vị một cái bao thư. Tức là cái tiền đó nó gói trong đó cái sự kính trọng. Tức là thầy cúng tiền và thầy cúng dường cả cái phẩm giá luôn. Chứ không phải chỉ à tôi đưa thầy tiền này, tiền tôi chia thầy bao nhiêu đây.
[58:48]Cái đó là phước bao nhiêu không biết, nhưng mà mình không cho người ta được cái phẩm giá thì phước mình cũng mất hết. Cho nên nhớ như vậy, ta cho nhau cuộc sống và hãy cho nhau cái phẩm giá, tức là gửi theo cái cuộc sống này là sự tôn trọng, yêu thương lẫn nhau. Đó là cái công đức mức độ thứ hai. Nãy giờ thầy ca ngợi anh Vượng vì anh trồng rừng, anh đầu tư rất là nhiều, tạo nên cuộc sống cho con người, cho nhân viên của mình và tạo cuộc sống cho hành tinh này. Đó là bước thứ nhất. Và thầy yêu cầu mọi người bắt chước anh Vượng, hợp tác với anh Vượng, phụ giúp với anh Vượng để chi cũng tạo nên cuộc sống cho hành tinh này, đúng không ạ?
[59:34]Đó là cái thứ nhất. Bây giờ thầy nói tới cái thứ hai là ta cho nhau cuộc sống nhưng mà phải gói theo đó cho nhau luôn cái gì? Phẩm, phẩm giá, tức là sự tôn trọng cho cái giá trị thêm, tăng thêm cái giá trị nữa, chứ không phải chỉ là cuộc sống thôi. Là ví dụ bây giờ đó, ví dụ anh Vượng tới ngày phát lương, à ảnh nhân viên vào thì ảnh đưa bao thơ, à tháng này gửi anh 5 triệu. Nhưng mà cái cách anh đưa, à anh nói ờ hôm nay đây là cái phần lương của của anh, tôi tôi tôi gửi anh, cảm ơn anh rất nhiều nha. Bắt tay. Thì cái mà cái chữ cảm ơn
[1:00:15]và cái bắt tay cười vui, tức là cái mình là chủ mà mình lại cảm ơn nhân viên của mình. Mình cho rằng à cũng nhờ cái sự đóng góp của nhân viên của mình mà doanh nghiệp mình được tồn tại và phát triển. Mà cái người nhân viên thì lại biết ơn cái người chủ, vì có người chủ này mình mới có công ăn việc làm. Nhưng mà người công nhân thì không cần nói lời cảm ơn vì nó đương nhiên. Mà cái ngạc nhiên là ông chủ mà lại nói lời cảm ơn nhân viên của mình. Tức là vừa cho nhân viên mình cuộc sống mà cho nhân viên mình sự, sự tôn trọng cái phẩm giá. Thì cái cho này mình đã cho gấp đôi, gấp 3 lần. Đúng không ạ?
[1:00:53]Thì ông chủ này là số 1. Chủ này số 1. Nên hôm nay là cái bài mà hôm nay thầy nói có 2 cái tựa. Tựa thứ nhất là doanh nhân có tấm lòng. Cái tựa thứ 2, tặng nhau cuộc sống. Thầy chưa biết lựa cái tựa gì của bài nói chuyện này, ai chọn giùm thầy. Bây giờ ai chọn cái tựa là doanh nhân có tấm lòng thì giơ tay lên giùm thầy. Ai chọn cái tựa là tặng nhau cuộc sống thì giơ tay lên. Ồ, lại thích tặng nhau cuộc sống. Rồi rồi, cảm ơn, cảm ơn vị. Mà nhớ cái tặng nhau cuộc sống và cuộc sống nó có gì? Có phẩm giá trong đó. Ta giúp người mà ta lại cám ơn. Nhớ như vậy. Từ đây về sau ta hãy nhớ điều này. Ta giúp người nhưng mà ta cám ơn người.
[1:01:55]Vì sao vậy? Đây mới là một cái tầm cao của đạo đức một lần nữa. Chứ thường ta giúp ai thì ta cứ nghĩ người đó phải cám ơn mình, phải không ạ? Người đó thấp hơn mình, người đó mình là ân nhân mà, mình đứng ở bậc cao. Nhưng mà nếu là người có đạo đức, ta ngược lại, ta cám, ta giúp ai, ta lại cám ơn người đó. Lạ không? Mà đây mới là đạo đức. Ta cho nhau cuộc sống mà cho nhau thêm một lần nữa là cho sự tôn trọng, cho phẩm giá. Ví dụ bây giờ ta thấy một người nghèo trong xóm, ta đem một bao gạo 10 ký tới ta tặng. Thì ta tới ta tặng bà, thì bà già, con cái bà ở xa, bà cũng khổ neo đơn. Thì khi ta tặng xong thì bà nói câu gì?
[1:02:45]Ừm, thôi tôi cám ơn cậu nha, tôi cám ơn cậu, như thế không ạ? Đó là lẽ thường. Nhưng mà nếu ta biết đạo, nếu ta có ngồi trong cái hội trường hôm nay thì ngược lại, ta lại nói ngược lại, con cám ơn bà nha, vì bà đã nhận con, nhận giùm con cái ký gạo này.
[1:03:05]Ta cảm ơn vì bà chấp nhận sự giúp đỡ của ta và ta xem đó là một ân nghĩa. Chứ nếu bà không nhận thì mình không có cơ hội để làm, làm phước, đúng không ạ? Cho nên tuy là người ta giúp nhưng mà ta cũng biết ơn người đó luôn. Ta suy nghĩ được như vậy thì đạo đức của ta ở một tầm, tầm cao hơn nữa, đúng không ạ? Giống như người chủ khi phát lương nhân viên thì bắt tay vui vẻ, bắt tay từng người và mỗi người mà đều cảm ơn cái người nhân viên đó. Còn người nhân viên họ cảm ơn không hơn, kệ họ, nhưng mà mình bắt tay và cảm ơn. Cảm ơn anh nhá, hôm nay xin được gửi anh một chút. Thì ta cho họ cuộc sống, cho họ sự tôn trọng,
[1:03:45]một sự phẩm giá thì ta đã cho gấp bội lần, chỉ là cái giá trị tinh thần thôi, cho gấp bội lần. Ta làm được điều này không? Hãy nhớ như vậy. Rồi bây giờ vậy, ta đi trên đường ta gặp người ăn xin, mà ăn xin thiệt chứ không phải ăn xin giả nha, chứ ăn xin giả cũng nhiều lắm, nhiều ăn xin thiệt. À, ta thấy người thì ta móc tiền ra ta cho. Ta cho làm sao? Nhớ nha. Mình cho ai thì không bị camera quay, nhưng mà khi ta cho tiền cái người ăn xin thì ta bị camera quay liền.
[1:04:23]Ai quay lúc đó? Đố ai biết?
[1:04:30]Đố ai biết camera của ai quay lúc mà ta cho tiền cái người ăn xin bên vỉa hè.
[1:04:44]Camera của Diêm Vương với Âm Phủ quay. Vì sao vậy? Vì đến thời đại này, Diêm Vương với Âm Phủ đã trang bị hết hệ thống camera rồi. Bấy giờ dưới đó cũng tiến bộ luôn, nên các ngài cũng quay camera hết. Cho nên khi ta chết, ta xuống dưới, cái bắt đầu cái... cái ta mới nói, thưa ngài, con thấy ăn xin con hay cho tiền, cho nên xin ngài đừng trách phạt con vì những cái tội lỗi khác. Ông Diêm Vương ổng kêu bấm phim lên coi. À, cái nam tào bắc đẩu bấm màn hình chiếu lên, thấy ta cầm tiền quăng cái rổn quay mặt chỗ khác, nghĩa là không có nghĩa là cho tiền người ta với độ khinh rẻ. Cái Diêm Vương nói đó, ngươi cho tiền người ta cho
[1:05:27]kiểu này nè, đó thấy camera ta đã quay lại. Từ khi mà trên dương gian có kỹ thuật số camera thì dưới này ta cũng lên đó ta sắm hết rồi, thấy không, ta quay hết rồi. Thì đó ta ngươi cho tiền cho, không cho người ta cái phẩm giá, sự tôn trọng thì đồng tiền nó vô nghĩa. Còn ở đây nè, ngươi nhìn đây nè, tôi thấy nè, thấy anh Vượng ổng cho người ta nè, ổng quay phim thấy không? Ổng cho mà ổng trân trọng, thấy không, ổng chào, ổng hỏi, ổng ân cần. Thì cái này mới sự thật là gì? Cho nhau cuộc sống và cho nhau phẩm giá, cho nhau sự tôn trọng thì người ta mới làm đại gia được chứ. Phải không? Nhà ngươi như vậy làm sao được hay không?
[1:06:01]Bắt phạt, cho đi xuống mà, địa ngục để chờ mấy thầy hôm nay chẩn tế phá ngục ra mới lên được, còn không thì thôi chết luôn.
[1:06:13]Đó là thầy nói cái người ăn xin ở vỉa hè, thầy nói một bà già neo đơn trong xóm. Và bây giờ mọi điều trong cuộc sống này cũng là như vậy, nhớ như vậy. Sống trên đời này, ta có ta có cái bổn phận là cho nhau cuộc sống, nha, giữ gìn cho nhau cuộc sống, bảo vệ cho nhau cuộc sống. Nhưng trong cuộc sống đó phải gói theo hai điều là sự tôn trọng và yêu thương. Nhớ như vậy nha. Chứ đừng có chỉ cho cuộc sống một cách khô khan, lạnh lẽo, đừng như vậy. Mà nhớ ta cho nhau cuộc sống, cho nhau sự sống mà trong đó phải đầy ắp yêu, yêu thương và sự tôn trọng thì công đức đó mới là viên mãn là như vậy.
[1:07:06]Hôm nay vậy à có một điều nữa là anh Vượng ảnh có làm cái lễ chẩn tế. Chúng ta có nghe quý thầy nãy tụng kinh không? Nghe có hiểu gì không? Hiểu được thì là siêu hơn thầy, thầy nghe thầy không hiểu. Thầy nghe thầy không hiểu gì hết á. Tại quý thầy có những cái khoa nghi riêng á, có lối tụng á, hò tán ê a rồi mình nghe mình không hiểu. Nhưng mà quý thầy trong cái lễ chẩn tế đó thì quý thầy có một cái công hạnh là phục vụ cái người cõi âm, những người đã mất.
[1:07:48]Mà những người đã mất đầy hết trong cái trần thế này, họ ở xen kẽ với ta. Ta không thấy họ nên ta cũng rất là sợ họ, nhưng mà họ sao? Họ thấy ta và họ cũng rất ngại ta. Mà vì sao vậy? Vì cái điện của người dương rất là mạnh, cái người âm theo không bằng. Ví dụ bây giờ thầy nói họ đang đứng đó ba bốn người đó, mình xăm xăm đi tới họ tạt ra họ né liền. Tại vì cái điện dương của mình nó tỏa mạnh ra, nó lấn, cái làm họ cũng sợ. Còn ta cũng sợ họ vì sao? Vì ta không thấy họ, ngủ họ khều khều cái chân cái là mình sợ, vậy thôi. Và cái vùng này cũng vậy, vùng này ngày xưa trong chiến tranh đó, người chết cũng nhiều và khắp nơi rừng núi là như vậy, quỷ thần ở đầy.
[1:08:32]Và ta phải hiểu đúng về họ để có cái sự tôn trọng và giúp đỡ. Như hồi nãy vậy, ta nói là ta cho nhau sự sống và cho nhau phẩm giá, đối với người mất cũng vậy, ta không cho họ được cuộc sống vì họ đã mất rồi, nhưng ta phải cho họ cái phẩm giá và sự tôn trọng. Vì vậy trong đạo Phật mới có cái nghi chẩn tế, cầu siêu, cúng thí thực là ta cúng cho các người mất ăn, ta tụng cầu siêu cho các vị nương nhờ Phật lực mà mà siêu thoát, mà tìm lại sự sống. Ta nhớ một điều thế này: những cái vong linh đó họ khát khao được làm người như chúng ta lắm, rất thèm khát, nhưng mà vì cái duyên chưa đến, phước chưa đủ, tội chưa hết, họ vẫn còn phải lẩn khuất trong cái thế giới cõi âm.
[1:09:23]Và họ nhìn ta ngồi với nhau như thế này, ta mặc áo đẹp như thế này, đó, ta cầm được cái cốc như thế này, họ thèm khát vô cùng chứ họ không cầm được. Nhiều khi cái tay họ cầm vô này nó trượt, họ không cầm nó được cái món đồ. Họ sống vật vờ, vất vưởng, vật vờ bởi nhìn thì thấy á mà không có gì cả, không được gì cả, khổ khủng khiếp lắm. Cái sự thèm khát đó là cực kỳ đau khổ. Cho nên lâu lâu mà họ nhập được vào ai một cái rồi, ta sẽ thấy họ ăn. Ăn để trả thù những lúc mà đói kém trong cõi âm á, họ ăn kinh khiếp lắm. Rồi có những cái người vậy, nhiều khi mẹ bệnh, sáng dậy trở thành một người khác, ăn quá chừng ăn, ăn ba bốn cái tô cơm một lần.
[1:10:05]Hỏi thầy, thầy nói: Ủa sao mẹ con đang bệnh gần chết rồi bỗng nhiên bữa nay bả khỏe mạnh bả ăn? Thầy nói: Không, bả chết rồi, hồn bả xuất đi mất rồi, vong khác đã nhập vào. Và mượn cái xác đó để ăn, ăn trả thù những ngày tháng đói kém. Nên ta thấy cái thế giới cõi âm nhiều vấn đề lắm. Mà tại sao những người đó chết không được đầu thai, phải lẩn khuất trong cái cõi âm? Vì cái người đó lúc sống không chịu trồng rừng, không tạo nên cuộc sống cho cái hành tinh này. Khi chết rồi không tìm lại được cuộc sống nữa, cứ vật vơ vật vưởng rất lâu. Thầy nói thật chứ thầy không nói đùa đâu. Không trồng rừng, không tôn trọng sự sống của người khác,
[1:10:47]khi ta lỡ bỏ cái thân này rồi, mình ở trong cái trạng thái làm ma rất lâu. Còn nếu người nào trong cái cuộc sống này mình biết yêu thương giúp đỡ người khác, mình tặng nhau cuộc sống mà tặng nhau cả cái phẩm giá trong đó, đồng thời có cơ hội là biết trồng cây, biết trồng rừng thì không bao giờ ở trong cái cõi âm đó lâu cả, chết đầu thai liền, trở thành người giàu có liền. Còn nếu không, chết lên cõi trời làm chư thiên tử liền. Cho nên đây vậy, hôm nay ta nói về sự sống và ta cũng nói sơ về sự chết vậy vậy. Cái người ở cõi âm họ rất là đông. Cái người có phước thì họ thành thần, thành thánh ở trên cao,
[1:11:31]còn người không phước, vật vờ vất vưởng nhiều cõi, nhiều góc và rất đói khổ. Ta phải yêu thương họ giống như ta yêu thương những người nghèo khổ trên trần gian này. Và đó là lý do mà quý thầy hay có cái khoa chẩn tế. Mà chùa mình thì chiều nào thầy bắt phải cúng thí thực, mà tất cả những Phật tử của thầy ở tại nhà thầy cũng bắt phải cúng thí thực hằng ngày để cho những cái vong chung quanh đó có ăn. Coi vậy chớ là cái phước rất là lớn. Ta cho họ ăn cũng là bắt đầu cho họ cuộc sống, và nhớ như vậy. Thôi thì hôm nay thầy có duyên thầy về đây, thầy thầy thăm cái cái cơ sở của anh anh Vượng, mới phát hiện là anh đầu tư ở Krông Nô này rất là nhiều,
[1:12:16]mà trong đó cái điều điều ý nghĩa nhất là trồng tới mấy ngàn hecta rừng. Đây là điều phi thường của một cá nhân con người. Vì trên thế giới này, không ai đủ sức phát tâm mà cá nhân đó mà trồng nhiều đến như vậy. Như hôm trước đây có một cái người diễn viên người Anh rất là giàu có, người này rất nổi tiếng giàu có và biết họ ông này trồng bao nhiêu rừng không? 50 ha rừng, chỉ trồng 50 ha rừng mà ổng cực kỳ giàu. Đó, rồi rào quanh rồi cưỡi ngựa đi chơi đã là nổi tiếng là quý rồi vì con người biết yêu rừng cây. Nhưng mà bây giờ so với cái sự phát tâm của anh Vượng không có bằng một chút nào. Anh chỉ là một người Việt Nam. Vậy thôi.
[1:13:00]Đó, mà cá nhân mình mà dám phát tâm trồng mấy ngàn hecta rừng là một điều thầy nói thật sự là phi thường. Ta phải kính nể, ta phải kính phục, khen ngợi nha. Và nếu có cơ hội, hãy đến phụ giúp với anh nha, vậy. Cả thầy cũng vậy, thầy mà rảnh thầy cũng tới thầy phụ anh trồng rừng, vì thầy rất là yêu cây rừng. Thôi thì thứ nhất là thầy chúc cho anh Vượng với bố anh vậy được nhiều phúc lành trong cuộc sống, tiếp tục đầu tư, xây dựng, làm những điều đóng góp cho quê hương Krông Nô này, cũng là quê hương Việt Nam mình, rồi nhất là theo đuổi công trình trồng rừng hết sức là vĩ đại này, một cá nhân mà dám trồng mấy ngàn hecta rừng như vậy.
[1:13:39]Mọi điều thăng tiến, sức khỏe, hạnh phúc đến với anh. Và cái niềm tin của anh đối với đạo pháp, cái tâm đạo của anh như ngày hôm nay thầy chứng kiến việc mà anh thỉnh quý thầy về làm lễ chẩn tế như vậy, đó là cái duyên lành rất là sâu dày đối với Phật pháp. Và thầy mong rằng nhờ cái công đức đó, những điều tử tế làm trong đời đó, dần dần anh tiến, anh thăng hoa, tiến cao hơn trên con đường tu tập giác ngộ và để trả lời cái câu thứ tư mà ngày hôm nay thầy không có nói nhiều, mà thầy hy vọng là anh bắt đầu suy tư về cái câu hỏi thứ tư này: Ta sống để tu hành mà đi tìm sự giác ngộ nha. Và thầy cũng chúc cho tất cả những Phật tử ngày hôm
[1:14:22]nay đây vậy, nhớ như vậy là cái thông điệp mà Đức Phật gửi đến cho chúng ta là hãy cho nhau một cuộc sống ấm no, hạnh phúc và có phẩm giá, nghĩa là ta cho nhau một cuộc sống, điều tử tế vì gói trong đó sự tôn trọng và và yêu thương. Nhớ như vậy nha. Và tất cả chúng ta rồi đều được nhiều may mắn, phúc lành và thăng tiến trên con đường Phật đạo. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.