[0:10]A Di Đà Phật, để bắt đầu thời pháp ngày hôm nay, cung thỉnh Thượng tọa Giáo thọ và toàn thể đạo tràng niệm Phật cầu gia bị. Nam Mô
[0:24]Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:39]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:57]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:13]Cung thỉnh Thượng tọa an tọa. Xin mời toàn thể đạo tràng đồng an tọa. Cung thỉnh Thượng tọa bắt đầu buổi thuyết giảng ngày hôm nay. A Di Đà Phật. Cảm ơn thầy.
[1:29]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay không phải là bài học. Hôm nay là chỉ cái chúng tôi hướng dẫn để quý thầy làm cái bài giảng hết môn. Nếu mà gọi riêng là cái tốt nghiệp hết môn, nhưng mà ở đây chúng ta chưa phải là tốt nghiệp khóa nên ta gọi là bài giảng tổng kết, bài giảng cuối môn, bài giảng hết môn gì đó. Thì
[1:56]bài này quý thầy sẽ làm trong vòng 2 tháng, rồi thêm chấm 1 tháng nữa là đủ 3 tháng hạ là xong, rồi chúng ta sẽ qua môn học mới.
[2:10]Từ trước đến giờ thì khi học cái môn này, chúng ta đã trải qua nhiều cái thực hành. Ví dụ như khi chúng ta học phần đàm đạo rồi học phần diễn giảng, thì đến ngày hôm nay cái môn coi như chấm dứt, thì buộc chúng ta cũng phải làm một bài tập lớn cho cái hết môn. Thì quý thầy ở đây số người ít, cho nên chúng ta cũng dễ thực hiện. Ở bên Ni rất là đông, làm hơi cực. Nếu trước đây ai cũng siêng năng làm từng cái bài tập nho nhỏ, thì ngày hôm nay chúng ta làm cái bài tập hết môn này sẽ tương đối dễ dàng. Vì cái việc mà nói trong 30 phút không phải là khó lắm. Cái quan trọng là nói cho hay, nói cho đúng.
[2:49]Ở đây cái yêu cầu đầu tiên là chúng ta chỉ giảng 30 phút mà không cần giảng nhiều.
[2:59]Vì sao vậy? Bởi vì thực sự quý thầy sẽ bắt đầu cuộc đời diễn giảng của mình chỉ cần 30 phút thôi, không cần nhiều. Là thành công hay không là quyết định, quyết định trong 30 phút đầu tiên. Hồi trước cũng vậy. Hồi trước khi tôi bắt đầu mà cái sự nghiệp diễn giảng của mình cũng chỉ hơn 30 phút thôi. Lúc đó tôi về ở một cái chùa làng quê, cứ tới cái ngày sám hối thì giảng một bài pháp. Mà cứ vậy, cứ hơn 30 phút thôi. Mà lúc đó dân làng nào giờ họ chưa có được nghe pháp, đến khi có một cái người ông thầy đầu tiên về thuyết pháp như vậy, trời ơi họ cả làng xôn xao, họ thích vô cùng, họ ùn ùn đổ theo Phật pháp.
[3:44]Mà chỉ cần hơn 30 phút thôi, chứ còn giảng nhiều nữa có chuyện ạ. Giảng nhiều tự họ bỏ trốn chùa luôn đó. Ít mà hay vẫn là quan trọng. Như cái chuyến vừa rồi tôi ra Bắc cũng vậy. Giảng một bài giảng có 40 phút à, nhưng mà để lại ấn tượng rất là tốt. Như hôm đó khánh thành chùa Di Đà ở Hà Tây. Tổ chức long trọng lắm. Ở ngoài đó quý thầy cũng hay ghê, cái sân chùa là mênh mông. Sân chùa rất là lớn, từ cái chánh điện bước ra sân chùa thật lớn. Rồi quý thầy thuê một cái mái che mênh mông, to che hết cả cái sân đó. Ngồi mấy ngàn người. Quan chức chính quyền rồi lại quý Tôn túc, Thượng tọa, Tăng Ni rồi lại quá chừng.
[4:28]Khi xe đến thì bắt đầu thấy người ta đang hát văn nghệ. Hát văn nghệ để chờ đó, chờ cái lễ chính thức. Họ hát những bài cách mạng hồi trước như Hà Nội Niềm Tin và Hy Vọng, hát hay lắm. Nghe họ hát xong mình không muốn hát nữa, tại họ hát quá hay. Thì ở ngoài đó cứ hát, đi vô trong cái phòng của khách thì gặp quý thầy, nhiều quý thầy tôi nghĩ chắc cũng tuổi ngang tôi hay hơn chút, ngồi nhai trầu bỏm bẻm bỏm bẻm vui lắm. Mời nhau trầu á, thấy trên bàn của quý vị Tôn túc là để cái dĩa trầu. Đến giờ ra làm lễ hành chính thì ngoài đó thẳng thừng lắm nha. Cái hàng mà ghế trên kháng đài, hàng ghế danh dự chỉ có quý thầy,
[5:07]quan chức cán bộ ngồi dưới hết, ngồi dưới chung với Phật tử hết. Có thêm số quý thầy không đủ chỗ nữa thì quý thầy cũng ngồi luôn ở dưới nhưng mà hàng ghế đầu. Còn quan chức cán bộ gì cũng ngồi hàng ghế dưới hết. Cái hàng mà danh dự là chỉ có quý thầy thôi, rất rõ ràng. Làm lễ long trọng, sau đó cuối xong hết lễ rồi thì tới phần giảng của tôi. Thì tôi giảng 40 phút à, giảng tới đúng 11 giờ dừng liền để cho mọi người ăn cơm mà rất là vui vẻ, ấm cúng. Tôi giảng chỉ có mấy ý à. Hôm đó là cái tựa đề là "Những câu hỏi ý vị nhân cái dịp khánh thành chùa". Tôi chỉ hỏi mấy câu. Thứ nhất là chùa này của ai?
[5:45]Thứ hai đến chùa làm gì? Thứ ba bóng chùa che mát những điều gì? Rồi sau đó cái ý thứ tư là việc khánh thành chùa không phải là cái xong xuôi, kết thúc, mà khánh thành chùa là bắt đầu, bắt đầu những điều tốt đẹp mới. Có bốn ý, giảng trong 40 phút thôi. Mà ai cũng thích quá chừng. Trong đó có cái phần mà không biết sau này mấy đệ tử tôi cắt mất tiêu không. Là hôm trước, lúc mà ông thầy trụ trì ổng lên ổng báo cáo về tài chánh, ổng nói còn nợ 500 triệu. Thì trong lúc bài giảng tôi yêu cầu thôi xóa nợ giùm, mọi người vui vẻ thích thú, thì chắc cũng xóa nợ ổng được nhiều nhiều. Thì 40 phút thôi mà nghe rất là tốt. Hoặc là hôm đó tôi ra ngoài Cẩm Phả,
[6:26]Quảng Ninh thì đến cái chùa đó để làm lễ quy y cho Phật tử. Thì ông thầy trụ trì ổng cũng bất ngờ mời giảng luôn, thì tôi cũng chỉ giảng 40 phút à. Giảng là "Tu cho ai". Mấy ý thôi. Hỏi tu cho ai? Thì người ta nói tu cho mình, tôi nói không. Tu cho mình là một thôi, còn tu cho gia đình mình, tu cho làng xóm của mình, tu cho đất nước mình và tu cho Phật pháp nữa. Bốn ý cũng 40 phút thôi mà nghe rất là ấn tượng. Vì vậy quý thầy cũng vậy, là đừng bao giờ cứ nghĩ rằng mình đứng lên pháp tòa mình phải giảng cho thật là là dài. Nhiều khi giảng dài thất bại. Để ý thế này. Cái người Phật tử nghe quý thầy giảng xong,
[7:07]họ đi giới thiệu qua người khác họ nói sao? Họ nói ông thầy đó giảng làm sao? Giảng? Hay. Hay hoặc là dở. Tức là khi họ giới thiệu, họ nghe pháp xong họ đi họ qua họ nói chuyện: "Ồ ông thầy ở chùa đó ổng giảng hay ghê nha". Tức là họ nhận định quý thầy trên hay dở. Còn có một người sẽ đánh giá quý thầy là giảng đúng hay sai, là ai?
[7:31]Hả? Phật, chứ lúc đó quý thầy cũng không có nghe nữa. Lúc mình giảng cho Phật tử mấy thầy đâu có ngồi nghe đâu. Trên chư Thiên, chư Bồ Tát, chư Phật á, lúc đó để ý mình giảng đúng hay sai. Quý vị để ý cái khái niệm này. Còn Phật tử nghe thì không dám phê bình đúng sai, nhưng mà để ý hay dở. Nhưng mà cái người giảng thì lại bị cái gì? Lại bị cái khái niệm này, dài ngắn. Cứ nghĩ rằng mình mà giảng ngắn ngắn á thì mình có vẻ như cái khả năng mình nó kém, cho nên cứ muốn giảng thật dài. Đây là cái tâm lý, cái quan điểm hết sức là sai lầm. Cho nên từ đây quý thầy nhớ bỏ cái này giùm. Nhớ bỏ cái quan niệm đó, mà để ý hai cái này, tập trung cái này.
[8:14]Do đó Phật tử sẽ khen ta vì ta giảng hay, chư Phật sẽ khen ta vì ta giảng đúng. Cho nên vì vậy ta tập trung dùng hai cái yếu tố này thôi. Làm sao giảng cho hay, giảng cho đúng, chứ không phải giảng cho dài. Đó cái này. Nhất là khi ta về những miền quê mà người Phật tử chưa thể sẵn sàng ngồi nghe lâu. Như quý thầy ngồi trong lớp quý thầy ngồi 2 tiếng đồng hồ được. Vì sao vậy? Bởi vì thứ nhất mình có bàn ghế, thứ hai mình là tăng sinh đang học, quyết tâm học. Chính cái quyết tâm học đó bắt quý thầy ngồi 2 tiếng, 3 tiếng, 4 tiếng quý thầy ngồi được. Nhưng mà Phật tử nào giờ chưa quen nghe pháp, ở nhà ngồi một chút là phải nhúc qua nhích lại.
[8:53]Giờ tới chùa bắt nghe một tiếng là có vấn đề rồi. Chứ đừng có nói mà nói tiếng rưỡi hai tiếng là thất bại liền. Thì có một lần vậy, tôi cũng hay khuyến khích quý thầy giảng. Quý thầy giảng xong Phật tử trốn chùa bỏ luôn không tới nữa luôn. Hoặc là tới chùa xong rồi là lễ Phật xong là trốn về liền không nghe, lý do ông thầy ông giảng tiếng rưỡi hai tiếng. Mà ở miền quê ta đâu phải ai cũng đủ trình độ vậy, mà cũng đâu có đủ điều kiện bàn ghế mà ngồi đàng hoàng mà ngồi như vậy. Ngồi bắt chân lên kiểu mà ngồi nghĩa là ngồi xếp bằng á, hay ngồi bệt dưới đất á, ngồi dựng cái lưng lên cho thẳng mà ngồi một tiếng là siêu đẳng rồi, không có ai ngồi nổi.
[9:29]Cho nên do đó là chúng ta không bao giờ được để ý cái này, mà để ý cái khái niệm hay và đúng mà thôi. Tập trung vào điều đó. Rồi một điều nữa là trong cái bài giảng tổng kết hết môn này, quý thầy phải tuân thủ về thời gian. Quy định là 30 phút. Phải tuân thủ thời gian này. Vì sao vậy? Đây là tập cho chúng ta cái bản lĩnh trong cái việc mà phân bổ thời gian. Khống chế thời gian, làm chủ thời gian. Quý thầy chỉ được dao động 2 phút mà thôi. Không được nhiều. Nghĩa là bài giảng của quý thầy khi nộp nó phải nằm trong phạm vi từ 28 phút cho tới 32 phút. Nếu mà dưới 28 phút bắt đầu quý thầy bị trừ 1 điểm.
[10:18]Trừ từ từ, nếu mà thiếu nhiều nữa trừ. Nếu quý thầy giảng qua khỏi 32 phút, quý thầy bắt đầu bị trừ điểm từ từ từ từ. Cho nên phải khống chế trong 28 tới 32 phút. Vì sao vậy? Để tập cho quý thầy quen cái bản lĩnh là làm chủ thời gian. Sau này đi đây đi kia người ta mời giảng, mình quan sát cái khung cảnh chung quanh, cái thời khóa, cái buổi lễ, cái khung cảnh cho phép để mà giảng, chứ không có muốn nói theo ý mình được. Có lúc giảng dài phải giảng dài. Như hôm đó tôi chuẩn bị cái bài nói chuyện chừng hơn 1 tiếng. Đến khi ra Hải Phòng, trời ơi họ tổ chức chuẩn bị cả tháng trời cho mình trong cái cung văn hóa thật là lớn.
[10:59]Mà chỉ tập trung cho một bài giảng của mình thôi mà không có chuyện gì khác nữa. Bữa đó mà ra giảng 1 tiếng người ta chửi chết liền. Bữa đó phải làm 2 tiếng. Ngồi nói xong thấy cắt lại còn chừng hơn tiếng rưỡi. Nhưng mà mà lúc đó là phải giảng dài cho nó mới bõ cái công lao mà người ta đã chuẩn bị cả tháng trời, mọi thứ trang trí rồi tổ chức rồi khâu này khâu kia quá chừng. Mình lên nói chừng tiếng về người ta chửi chết. Cho nên có những lúc như vậy. Nên phải làm chủ thời gian. Mà cái làm chủ thời gian đầu tiên của chúng ta là làm chủ thời gian ngắn, chứ không có ráng mà nói cho dài. Chúng ta ngắn mà hay trước.
[11:33]Vì vậy khống chế ở cái 30 phút, tập cái bản lĩnh nghĩa là khi ta nói ta nhìn cái dàn bài, nhìn cái đồng hồ. Ta ứng khẩu ta nói, nhìn kim đồng hồ nó đi, đi tới đâu bắt đầu chuyển qua ý nào, đi kim đồng hồ đi qua tới đâu chuyển qua ý nào, ta phải làm chủ rất là vững vàng về thời gian. Đây là cái bản lĩnh của giảng sư, nên quý thầy phải tuân thủ về cái điều này rất là kỹ. Còn về cái nộp bài thì quý thầy sẽ
[12:01]nộp cả hai. Thứ nhất á là quý thầy đăng ký đề tài cho trưởng lớp.
[12:12]À để trưởng lớp nghĩa là có thể góp ý người trước người sau mà không cho bị trùng đề tài quá đáng. Trùng thì cũng được nhưng mà phải bảo đảm là trong nội dung khác nhau. Cái đó khó, nên thường là đăng ký cho trưởng lớp đề tài rồi bắt đầu là trưởng lớp sắp cái thời gian giảng. Lúc đó trưởng lớp sẽ báo lên Ban Giám hiệu để bố trí nhờ sự hỗ trợ của Ban Giám hiệu để cho Tăng sinh được luân phiên mà giảng. Hoặc là giảng trong lớp với nhau, hoặc là giảng có Bát Quan Trai. Hoặc nơi chùa nào mà có Bát Quan Trai thì đến đó giảng để làm cái bài tổng kết luôn, giảng thiệt luôn. Còn nếu không có cái môi trường Bát Quan Trai
[12:52]cư sĩ thì chúng ta giảng nội chúng với nhau. Còn nếu có thì mình xin tới đó giảng tổng kết hết môn luôn. Nha. Thì khi nộp á chúng ta sẽ nộp cả hai phần, là cái dàn bài
[13:06]và cái cuộn băng bài giảng, thu qua băng cassette đó. Chúng tôi sẽ nộp cả hai. Nên khi mà chấm thì chúng tôi sẽ chấm vậy nè. Chúng tôi sẽ mở cái máy lên để nghe và để cái dàn bài trước mắt xem. Là xem quý thầy với cái dàn bài thế này, quý thầy đã ứng khẩu được như thế nào, khéo hay không. Cho nên là phải nộp cả hai. Ghi tên gói một hay mỗi người một cái phong bì, trong cái phong bì đó có một cái tờ giấy. Ghi tên họ đàng hoàng, ghi pháp danh, rồi niên học đồ, dưới là dàn bài, và trong đó để phía trên là một cái cuốn băng cassette và nộp trong một cái phong bì riêng. Ta chấm cả hai như vậy. Thì nó có những cái trường hợp thế này,
[13:51]là đôi khi cái dàn bài rất là hay nhưng mà khi bài giảng thì lại không hay. Ngược lại có khi cái dàn bài không hay nhưng mà bài giảng lại hay. Trong cuộc đời giảng sư ta sẽ gặp những trường hợp này nhiều lần. Chính tôi cũng bị như vậy. Lúc mình soạn dàn bài mình rất là thích. Mình nghĩ là bài giảng sẽ hay nhưng mà khi ra giảng thì không hay. Có những trường hợp soạn cái dàn bài thấy nó cũng vừa vừa nhưng mà khi ra giảng thì lại xuất thần, giảng rất là thích, rất là hay, người nghe cũng rất là thích. Nên có những trường hợp đó là ta cũng không biết được lý do. Vì vậy nó cũng có cái hên xui nữa. Thực sự là người ta không ai dám ỷ tài á.
[14:32]Cái kết quả cuối cùng mà khi ứng khẩu thành bài giảng hay hay không vẫn là một bí ẩn, vẫn là một bí mật. Dù ta học giỏi nè, tìm đề tài giỏi nè, soạn dàn bài giỏi nè, nhưng cái vùng ra giảng không hay cũng có bị cái đó nữa. Cho đó ta phải cẩn thận cho tới giờ phút cuối cùng. Không bao giờ nghĩ à tôi học giỏi là tôi sau này sẽ giảng giỏi, không dám à. Nhiều người học giỏi giảng dở ẹc à. Hoặc nói tôi có những đề tài phong phú, tôi sẽ nói hay. Có nhiều người đưa ra những đề tài cực kỳ hấp dẫn. Nghĩa là nhìn cái đề tài mà họ đưa ra rồi là mình ngợp liền. Tới chừng ra giảng dở ẹc, không có gì trỏng hết trơn.
[15:08]Và thậm chí cũng có vậy, khi soạn dàn bài hay rồi ra giảng bài không ra gì cũng có nữa. Do đó tới khi nào mà ta giảng hay rồi lúc đó mới kết luận là hay. Chứ còn trước đó có cái gì hay cũng không quan trọng. Cái quan trọng kết quả cuối cùng là Phật tử được thưởng thức những cái bài giảng tuyệt chiêu như vậy. À tuy nhiên khi chấm thì chúng tôi chấm hai phần hai cột điểm riêng biệt. Nghĩa là dàn bài hay sẽ được 10 điểm, bài giảng hay sẽ được 10 điểm. À hai cái phần riêng biệt. Vì sao vậy? Tại vì thế này, vì gọi là để khuyến khích người học. Ví dụ như người đó soạn cái dàn bài hay nhưng mà giảng không hay.
[15:49]Thì vẫn cho dàn bài 10 điểm để cứu cái bài giảng. Là vì sao vậy? Bởi vì người mà soạn được cái dàn bài hay là người đã có tiềm năng có thể làm giảng sư rồi. Có ý tứ rồi. Nhưng vì bữa đó là có thể là trái gió trở trời, xuống bếp ăn nhằm cái đồ thiu người ta để người ta chưa cất mà đói quá vô ăn đại đau bụng nên giảng không hay, vân vân. Vì lý do gì đó. Cho nên là ta cũng ưu ái tài năng, cưng quý những người có tiềm năng giỏi sau này cho Phật pháp nên thấy cái dàn bài hay là cho 10 điểm liền. Còn cái bài giảng mà không hay thì đành phải cho điểm thấp nhưng mà nhờ cái dàn bài nó sẽ cứu cái điểm ta lại.
[16:23]Đó lý do là như vậy. Hoặc là có người nhìn cái dàn bài không đặc biệt nhưng mà ra bước ra giảng mình nghe cái bài giảng mình hết hồn liền, hay xuất sắc liền. Thì người này có giỏi không? Cũng là người giỏi, cũng là một tiềm năng, cũng là một tài năng tương lai của Phật pháp. Cho nên vì vậy ta cũng phải cho cái bài giảng cao, mặc dù dàn bài có thể ta chấm thấp lại để nhắc cái người này là cố gắng để ý soạn dàn bài thêm một chút. Do đó hai cái cột điểm nó sẽ riêng biệt như vậy. Còn người nào mà dàn bài hay và bài giảng hay thì đây là cái niềm tin, niềm tin cho mọi người. Tương lai người này hy vọng là sẽ thành một giảng sư tốt cho Phật pháp. Như vậy.
[16:57]Cho nên đầu tiên là quý thầy cứ đầu tư cho cái dàn bài cho kỹ một chút. Có cái dàn bài hay rồi ta dễ giảng hay. Đó là nguyên tắc ạ. Có một cái đề tài lý thú rồi là ta có cái hứng khởi rồi. Ta tìm được một đề tài lý thú là ta hứng khởi. Còn mà khi có cái đề tài lý thú rồi ta dễ có cái hứng khởi để soạn cái dàn bài hay. Có một cái dàn bài hay rồi ta dễ ứng khẩu giảng hay. Đó là nguyên tắc. Nhưng mà dĩ nhiên như chúng ta nói nó có những cái ngoại lệ. Có cái ngoại lệ là là nhiều khi cái trước hay mà cái sau dở hoặc cái trước dở mà cái sau hay. Cuộc đời ta không biết chừng được. Nhưng mà luôn luôn phải cố gắng.
[17:40]Về cái đề tài á là quý thầy muốn đề tài tôi cho đề tài hay quý thầy tự chọn?
[17:48]Tự chọn ha. Rồi tự chọn. Hồi sáng quý cô cũng vậy, cũng khoái tự chọn. Để không bị gò bó câu thúc và mình tâm đắc cái điều gì mình giảng cái đề đó nó dễ hơn phải không, dễ hay hơn. Hơn là bị chỉ định. Chỉ định điều đó mình không chuẩn bị kỹ thì không hay. Cho nên không phải ai cũng đều có thể nhìn sâu sắc hết mọi lĩnh vực. Cho nên vì vậy là ta chọn cái lĩnh vực mà ta sở trường, ta chuyên môn, ta tâm đắc thì ta giảng dễ hay. Tuy nhiên một người giảng sư về lâu về dài thì ta cố gắng ta đa hệ một chút. Đa hệ. Tức là lĩnh vực nào ta cũng cố gắng đào xới được, phân tích được, thuyết giảng được. Đó là tương lai.
[18:29]Nhưng hiện nay là chỉ mới là Tăng Ni sinh thì ta sẽ có cái mảng này ta hay mà mảng kia ta dở. Do đó khi làm bài cái tổng kết hết môn thì ta khôn ngoan ta chọn cái mảng mà sở trường của mình, cái mà mình thích mình tâm đắc thì ta dễ có cái bài giảng hay. Thì ưu tiên là quý thầy chọn kinh Nikaya. Ưu tiên là vậy. Đó là nguyên tắc. Nguyên tắc là vì sao vậy? Bởi vì kinh Nikaya là kinh gốc mà là những giáo lý căn bản quan trọng. Nên quý thầy mà lấy trong Nikaya ra thì đó là điều mà rất đáng khuyến khích. Tuy nhiên là cũng không phải bắt buộc. Đây chỉ là gợi ý thôi chứ hoàn toàn không bắt buộc. Đó là nguyên tắc vậy, trên nguyên tắc thì phải nói như vậy.
[19:11]Nói là cái người Tăng Ni sinh học trong trường ra thì phải có cái trình độ về Nikaya. Đó là nguyên tắc. Tuy nhiên trong bài giảng thì không bắt buộc, chỉ gợi ý thôi chứ không bắt buộc. Quý thầy có thể chọn những đề tài tùy thích. Nhưng mà quý thầy có đồng ý là có những đề tài mà ta thích, những đề tài giáo lý mà căn bản thì đã có rất nhiều người giảng rồi. Phải không? Đúng không? Ví dụ như bây giờ quý thầy nói lòng từ bi thì từ xưa đến giờ bài từ bi đó có mấy chục ngàn giảng sư giảng rồi. Hoặc là không cần nói đâu xa, trong cái thời cận đại quanh quanh ta chừng năm mười năm đổ lại đây thì đi đâu ta cũng sẽ nghe cái bài đề tài từ bi rất là nhiều.
[19:56]Vì những bài đó nó quá căn bản nên rất nhiều giảng sư triển khai. Mà khi ta nói một cái điều mà nhiều người nói rồi thì cái người nghe sao? Đúng rồi, nhàm chán. Như vậy cái quan trọng nữa là cái giáo lý thì không có gì mới đâu. Nguyên tắc từ xưa đến thời Đức Phật giờ cũng vậy, cũng nhiêu đó giáo lý nói đi nói lại. Nhưng mà cái nội dung không được quyền cũ. Cái khó. Yếu tố để làm một bài giảng hấp dẫn là chính là điều mới lạ, đúng vậy. Đó hôm trước chúng ta học cái bài giảng hay á. Yếu tố mới lạ là yếu tố làm cho mọi người nghe họ có cảm giác thích thú. Vì họ tò mò nên họ chăm chú họ thích thú.
[20:37]Do cái đó họ chưa biết, họ chưa nghĩ tới. Nay nghe ông thầy ông giảng sư ổng nêu ra làm cho họ thích thú. Yếu tố mới lạ rất là quan trọng. Thì ở đây cái đề tài ta chọn chắc chắn nó cũng sẽ không mới lắm. Hoặc là quý thầy nghĩ ra được đề tài mới thì hay. Nhưng mà trong cái đề tài này đó, nó mênh mông vậy đó, nếu quý thầy nghĩ ra được đề tài mới thì coi như là một cái thành công. Nó có cái yếu tố mới lạ rồi. Nhưng mà nếu quý thầy chọn một cái đề tài mà trước đây đã nhiều người triển khai thì quý thầy buộc phải khai thác yếu tố mới lạ trong phần nội dung. Vì đề tài cũ nhưng mà nội dung phải mới. Không được phép là nói cái đề tài cũ nhiều người
[21:19]nói rồi mà bên trong ruột cũng y chang như vậy. Người ta nói sao mình cũng nói như vậy thì bài giảng nó rất là nhàm. Nhưng mà làm sao tìm được cái cái mới lạ. Ví dụ bây giờ quý thầy giảng cái đề tài nhẫn nhục. Nhẫn nhục này thì bao nhiêu người giảng rồi? Hả? Nhẫn nhục này mấy người giảng rồi? Khoảng chừng 3 triệu người giảng rồi. Bây giờ nhẫn nhục nghĩa là gì? À chịu đựng. Đó quý thầy sẽ khai thác cái ý nghĩa là nhẫn nhục là chịu đựng. Chịu đựng làm sao để cho tâm ta đừng có... đừng có gì? Buồn là trước hết. Nặng hơn là đừng có giận. Đừng có giận. Nặng hơn giận là đừng có... đừng có thù. Và nặng hơn hết là đừng có
[22:18]đừng có trả thù, đừng có hại người khác. Ví dụ như là quý thầy khai thác cái đề tài nhẫn nhục thì phần định nghĩa là chịu đựng trước những cái nghịch cảnh, những cái sóng gió, những cái ác ý của người khác đối với mình, những cái sự mưu hại của người khác đối với mình. Mà trước hết là đừng có buồn. Cái người hiền á mới là buồn. Còn cái người mà dữ thì sao? Bắt đầu từ giận tới thù tới hại. Đây là những cấp độ nặng dần, nặng dần, nặng dần lên. Thì mình phân tích cái người mà không nhẫn nhục được á thì nó sẽ xuất hiện bốn cái mức độ này. Đầu tiên là buồn. Mình thấy một cái người mà bị người ta mắng hay bị người ta
[22:58]hại mà buồn, mình biết ngay người này chưa có chưa nhẫn nhục được nhưng mà xếp vào loại người, loại người hiền. Người hiền á nên chỉ buồn. Người ta nói nặng mình mình buồn, buồn hoài. Chứ dĩ nhiên cái buồn này cũng phải là dở rồi trong cái tu theo đạo Phật như vậy đã là dở. Nhưng mà còn cái người mà nó dữ hơn á thì người ta nói nặng mình thì mình sao? Mình giận. Mình giận, mình làm mặt ngầu, nói những cái câu mà nó nó nó nó dữ dội lại, phản ứng mạnh lại. Còn cái người mà họ dữ hơn nữa, hiểm hơn nữa thì họ thù. Họ nuôi cái mối thù. Vì một câu chửi đó họ nuôi cái mối thù. Tới lúc nào đó họ sẽ họ sẽ làm lại cho đã.
[23:43]Và có cái người họ tới lúc họ làm thiệt, là bắt đầu hại, hại. Như chuyện ngày xưa vậy, có ông vua khi mà cái buổi yến tiệc trong triều đình ổng mời mỗi người mỗi quan miếng thịt, có một ông không mời. Chỉ vì không được mời miếng thịt, ông kia qua nước khác kéo quân về oánh tiêu cái ông vua đó luôn. Cái người đó là giận, thù và hại. Lúc đó không có buồn, mấy người đó không có buồn tại họ dữ, dữ. Thì chúng ta thấy cái đề tài nhẫn nhục quý thầy định nghĩa chịu đựng này thì khoảng 3 triệu người giảng. Nhưng mà mình phân tích những cái tâm lý mà không nhẫn nhục được á mà từ cái buồn, cái giận, cái thù, cái hại này nghe mới không? Mới không? Mới.
[24:21]Chưa nghe ai nói cả. Nên vì vậy mới thì nghe như vậy bài này không nhàm nữa. À là trước đây nghe nhẫn nhục nhiều rồi nhưng mà nghe nhẫn nhục mà phân tích ra như vậy, bỗng nhiên mình thấy không nhàm nữa vì nó mới. Có cái gì nó mới. Như vậy ở đâu ra cái mới?
[24:39]Ở đâu ra những điều mới? Ví dụ cái đề tài có thể ta bị cũ nhưng mà nội dung ta giảng nó sẽ mới. Ở đâu ra cái mới?
[24:51]Ai trả lời cái mới lạ ở đâu ra? Đây là cái bí quyết một đời đi giảng của tôi. Nha. Hôm nay hỏi đi quý thầy có trả lời được hay không. Nếu tìm trả lời được thì tốt, còn không trả lời được tôi cũng sẽ nói, móc hết ruột gan bao nhiêu bí quyết, bí kíp rồi truyền trao hết bữa nay luôn. Coi như xong hết cho hết nghề luôn. Về nhà gõ mõ tụng kinh luôn á, hết nghề rồi.
[25:15]Mô Phật thưa thầy, theo con cái đề tài mới đó là do thứ nhất là cái kiến thức của mình học được từ người Giáo thọ đã truyền trao. Thứ hai nữa là cái nhận thức về giáo lý một cách sâu sắc hơn và tìm ra một cái phương pháp mà để cho người nghe dễ hiểu và dễ tu tập hơn. Ví dụ như chúng ta giảng về giới luật thì không có ràng buộc trong những điều mà Đức Phật dạy áp dụng cho hiện nay, mà chúng ta phải mở rộng ra. Và nêu ra những cái vấn đề nào mà cần thiết nhất để cho người Phật tử tại gia có thể tu tập một cách rốt ráo hơn và dễ đi vào lòng người hơn. Thì cái bài đó là cái điều đó là điều mới lạ mà
[25:54]người giảng sư trẻ cần phải có trong hiện nay. Nói là rất gần tới. Có ai bổ sung ý kiến không? Đúng ra mọi lần là như vậy được cho điểm rồi đó. Nhưng thôi bữa nay chịu khó hẻo nghe.
[26:07]Mô Phật bạch thầy, theo con nghĩ với là một cái đề tài đã cũ nhưng mà tại sao có được nội dung mới á,
[26:18]để có được điều đó theo con nghĩ là trước á là phải có một cái kiến thức vững chãi về về Phật học. Nhưng mà cái yếu tố quan trọng hơn đó là sự tu tập. Bởi vì khi mà mình có sự tu tập nhẫn nhục á thì mình nói nó sẽ có nhiều cái mới lạ. Tại vì tự mình khám phá trong con đường tu tập của mình. Thành ra yếu tố tu là yếu tố quyết định trong nội dung mới mà đề tài đã cũ. Con xin hết. Cảm ơn thầy. Quý thầy nói hay. Có ai ý kiến gì không? Thôi tôi nói nha. Tôi nói cái yếu tố mà mới lạ đó là do... Quý thầy thấy rõ không?
[26:58]Cái chữ nhẫn nhục tổng quát, nhưng mình phân nó ra chi tiết hơn, kỹ hơn. Cái nó thành ra mới. Bí quyết nhiêu đó à. Rồi tôi hết nghề rồi đó, móc hết cho quý thầy rồi đó. Nào giờ cái nhiều người hay nói tôi là sao chuyện gì cũng nói được, nói đủ thứ ý tứ hết trơn á. Nhiều cái nghe mới. Mà nói mới cái nhiều người nói đại là nói tôi giảng ra ngoài kinh điển. Nhưng mà đố tìm nó được điểm nào ngoài kinh điển. Toàn là trong kinh điển hết. Nhưng mà chỉ vì là kỹ, kỹ, nhiều chi tiết. Khi mình nhìn vấn đề nó kỹ hơn, nó nhiều chi tiết hơn cái nó thành ra mới. Chứ còn cái gốc vấn đề có mới không? Không không gốc vấn đề không có gì mới hết.
[27:39]Chỉ vậy thôi. Nên đây là cái key, cái chìa khóa, cái mấu chốt để sau này quý thầy làm một giảng sư giỏi, đi đâu giảng người ta cũng thích, chỉ vì mình mới lạ. Mà muốn có điều mới lạ vì mình nhìn vấn đề kỹ hơn, chi tiết hơn, thực tế hơn, cũng là vừa trong kinh nghiệm tu hành của mình. Vừa cái khôn ngoan mà mình nhìn vấn đề nó nhỏ hơn, thực tế chi tiết kỹ lưỡng hơn. Chỉ vậy thôi. Rồi hết nghề rồi đó. Xong rồi. Có nhiêu bí mật, có nhiêu mánh đưa hết rồi. Nay về tụng kinh gõ mõ rồi, hết chuyện rồi. Như thường á, ở trong đạo Phật ta hay nói đề tài từ bi. Người ta cũng mấy triệu người đã giảng về từ bi rồi.
[28:20]Bây giờ quý thầy đem đề tài đó ra nói lại là mình thách đố hết với mấy triệu người đi trước mình á. Nó không phải dễ đâu. Tức là mình thách đố hết bao nhiêu giảng sư từ xưa đến giờ đã giảng về từ bi, mình làm một sự thách đố mới, giảng lại mới hết luôn. Nó không phải dễ. Nên giảng cái đề tài mà cũ thì lại rất là khó. Còn nếu mình tìm ra được cái đề tài mới thì mình đã giỏi ngay từ đầu rồi. Đó tôi gợi ý quý thầy. Một lát nữa chúng ta phân tích lại. Cái điều kiện để chúng ta giảng cái bài tổng kết hết môn này thì chúng ta không được là giảng một mình. Trước đây có thể trong bài tập á quý thầy để cái máy đó và cái dàn bài quý thầy nói.
[29:00]Có người lén đọc lại cái bài chép nữa. Nhưng mà lần này thì coi như chúng ta không còn được quyền như vậy nữa mà ta phải giảng trước đông người. Cái giảng trước đông người á cái việc này là phải nhờ bên Ban Giám hiệu, nên trưởng lớp phải sắp xếp điều này. Đến nói chuyện với quý thầy nhờ quý thầy sắp xếp là giảng trong các Bát Quan Trai hoặc ở chùa mình hoặc ở những chùa của quý thầy. Quý thầy quanh quanh đây có chùa á là hôm đó là sám hối hay gì đó là phải tổ chức liên tục hết chùa này tới chùa kia. Hoặc là tại chùa Thiên Khánh hoặc là tại những cái chùa quen. Còn ở bên Ni đông quá thì sẽ không có cái cơ hội để giảng
[29:38]thì bên Ni sẽ tổ chức giảng trong nội chúng với nhau. Một người giảng thì khoảng hai chục người, cứ chia từng nhóm từng nhóm như vậy để luân phiên giảng cho hết, chia nhóm ra. Mà khi giảng thì cũng phải trình bày cái khung cảnh giống như là buổi giảng thật. Là có bàn, có ghế, có lọ hoa, có ly nước. Đàng hoàng tức là nghiêm chỉnh có niệm Phật, có hồi hướng đàng hoàng, nghiêm chỉnh. Nha phải tổ chức cho cho kỹ như vậy. Nếu mà quý thầy tổ chức được cái buổi giảng Bát Quan Trai mà được năm bảy chục người thì hy vọng là mình có tinh thần thì cái bài giảng nó sẽ sẽ thành công hơn. Rồi quý thầy để ý thêm cái này nữa là cái kỹ thuật để thu tiếng.
[30:17]Tại vì khi nộp là chúng ta nộp cái cái bài giảng nó thu trong cái băng cassette. Nên quý thầy phải để ý đến cái kỹ thuật về thu tiếng. Kỹ thuật thu tiếng á... Ví dụ như nếu mà quý thầy giỏi á thì thu bằng bằng computer.
[30:37]Như là ở đây chúng tôi đang làm. Từ một cái máy nói này nó phát sóng qua cái máy nhận. Cái máy nhận nó nó đưa một cái đường vào trong laptop. Một cái đường nó đưa vào amply để phát ra loa. Thu bằng này và thu bằng những cái phần mềm. Nó có những phần mềm chuyên dùng của nó. Những phần mềm chuyên dùng hoặc là... Những phần mềm này rất là nổi tiếng và rất là hiện đại. Khi xử lý tới âm thanh là những cái phần mềm này phải được dùng. Sound Forge, Nuendo. Những phần mềm này họ dùng ở trong phim trường á. Rất cao cấp. Quý thầy phải biết sử dụng. Đây là cái cái kỹ thuật lý tưởng nhất. Lần lần rồi quý thầy phải biết.
[31:16]Hễ mình làm giảng sư thì phải nắm vững cái kỹ thuật này. Hoặc là quý thầy sẽ giảng thu lại bằng cái minidisc. Người ta gọi là MD đó. Tức là cái máy nhỏ, cái đĩa nhỏ mà thu bằng kỹ thuật số cực kỳ nét. Những cái ca sĩ trong túi họ lúc nào cũng thủ những cái MD như vậy hết, những cái minidisc như vậy hết. Là họ thu sẵn những cái hòa âm. Đôi khi nếu ca sĩ hát nhép thì họ thu họ hát sẵn họ thu luôn trong đó luôn. Thì khi mà đến cái nơi trình diễn, họ mới bỏ đưa cái đĩa minidisc vào trong cái máy nó phát ra loa. Nó phát cái nhạc nền, cái nhạc nền nó tròn tiếng nó rất là chuẩn và họ hát theo. Lúc đó họ hát sống, còn cái nhạc nền thì đã được thu trong
[31:58]cái minidisc vì cái minidisc rất là ổn định, rất là tốt. Còn những ca sĩ hát nhép thì họ thu lời sẵn ở trong phòng thu chỉnh tiếng đồ thật là hoàn hảo rồi họ bỏ vào máy phát lên, phát máy lên to luôn và ở đây họ miệng họ chỉ hát theo thôi. Có nhiều khi là họ rớt micro rồi mà tiếng hát vẫn vang đều đặn như vậy đó. Chạy xuống lật đật chạy lượm micro lên, nhưng mà bên kia thì vẫn hát đều đặn. Lúc đó người ta mới biết là là hát nhép. Nó nguy hiểm vô cùng. Ai nói hát nhép sướng á, nhiều người nói hát nhép thu trước hát nhép cho khỏe, không dám đâu. Hát nhép hồi hộp nó đứng tim hồi nào không hay á. Lỡ nó trục trặc trục trặc cái đó.
[32:36]Sợ nhất là micro rớt mà ta vẫn hát đều đặn á. Sợ nhất cái đó. Chúng ta có những cái đầu chuyên nghiệp để thu. Gọi là cái đầu câm á, cái đầu câm to thế này. Để băng cassette vào. Cái đầu câm chuyên nghiệp nó thu nên tiếng nó sẽ sẽ rõ hơn, tiếng hơn. Ta nối từ micro vào đó thu. Còn ở đây bèo nhất thì ta thu bằng cái cái Walkman. Walkman là cái gì? Cái máy cassette nho nhỏ quý thầy nghe á, để nghe nó đi đâu nghe đó, thì nó có một chức năng cái nút đỏ đỏ để thu. Máy quý thầy có cái nút đỏ đỏ để thu không? Có phải không? Và quý thầy thu bằng cái micro. Một cái micro gắn trên áo, micro nhỏ mà quý thầy kẹp trên áo thế này.
[33:19]Cái nút mình cắm vô cái cái Walkman và quý thầy bỏ túi. Hồi những ngày đầu mà tôi đi giảng là cũng giảng bằng cái thu bằng cái Walkman này. Là gài cái nút đây. Hồi cái khóa trước á lúc mà giảng cái bộ Tâm Lý Đạo Đức á, là Tăng Ni còn thấy tôi kẹp một cái micro nhỏ trên áo, sợi dây lòng thòng lòng thòng xuống đây. Là bỏ cái máy nó cộm lên trong cái túi thế này. Tại cái Walkman và nó tự động nó đảo đi đảo lại. Nghĩa là giảng qua 45 phút tự động nó quay ngược lại nó thu mặt kia luôn, chứ mình không phải móc ra mình đổi chiều đổi băng lại. Nó có cái máy tự động qua đảo lại nên khoảng giữa nó sẽ mất hết mấy tiếng, mất hết mười mấy giây.
[33:55]Thì hiện nay cái điều kiện của ta thường là ta sẽ thu bằng cái Walkman này. Nhưng mà quý thầy phải có ý niệm về những cái này, những cái kỹ thuật này. Hoặc là nó có một cái loại nữa là máy MP3 nhỏ bằng hai ngón tay. Quý thầy có thấy không? Phóng viên họ hay xài đó, họ thu đó. Thì dù cái MP3 này quý thầy vẫn phải có một cái micro này. Micro nhỏ dắt trên áo, cắm vô nó bấm thu rồi cái đó mình bỏ túi luôn, bỏ túi gọn nhẹ. Nó rất là nhỏ mà tiếng nó cái chất lượng thì tôi cũng hơi nghi ngờ lắm, tại mấy lần thu thử đều thấy nó dở nên tôi không có dùng. Thì đây là những kỹ thuật thì quý thầy sử dụng kỹ thuật nào thì sử dụng.
[34:34]Ưu tiên nhất cái này nhưng hiện nay có lẽ là chúng ta không làm được nhưng quý thầy phải hiểu điều này trong đầu mình, tương lai mình sẽ đạt tới. Còn hiện nay là dùng hai cái này là thường nhất. Một là cái máy MP3 nhỏ bằng hai ngón tay, cắm micro vô, cũng đeo cái micro này cắm vô. Và hoặc là cái máy Walkman cassette nhỏ bằng cái này. Tuy nhiên là quý thầy phải thử tới thử lui, phải thao tác thu xóa thu xóa đồ nhiều lần để bảo đảm là tới lúc mà giảng thật thì quý thầy thao tác trơn tru và trong bài giảng không bị mất. Chứ ngại nhất là giảng xong tới chừng rút cái máy ra không có tiếng nào ở trỏng hết.
[35:11]Mình làm sao tổ chức giảng lại phải không? Lúc kẹt kẹt cho trưởng lớp, kẹt cho huynh đệ mình. Nên do đó là cơ hội đi qua là ta sẽ mất. Vì vậy yêu cầu kỹ là trưởng lớp, phó lớp đồ phải kiểm tra kỹ là cái người đó họ dùng kỹ thuật gì, Tăng sinh đó họ dùng kỹ thuật gì và họ đã thao tác vững vàng chưa. Bảo đảm là không có không có mất tiếng hay không, không có mất bài giảng hay không, phải kiểm tra. Trưởng lớp phải lo việc này. Mà có một cái kinh nghiệm là cái băng cassette đó. Ví dụ như quý thầy cho giảng 5 phút rồi quý thầy xóa, quý thầy giảng lại 5 phút xóa lại. Thì tới chừng mà giảng thật thì cái đoạn băng đó là sao? Nó nhão không nghe được.
[35:49]Do đó là lúc quý thầy thao tác á thì một cuộn băng khác. Mà khi giảng thực là phải một cuộn băng mới hoàn toàn cho bảo đảm tiếng nó tốt. Nha chứ còn vì kỹ thuật mà sơ suất kỹ thuật bị trừ điểm rất là uổng. Khi nghe một đoạn đầu nó nhão nhẹt hoặc là tiếng trật lên trật xuống kỹ thuật không tốt, là đánh giá rằng quý thầy không có cái bản lĩnh của giảng sư thời nay. Vì bản lĩnh giảng sư thời nay là phải có kỹ thuật. Còn bản lĩnh của giảng sư thời xưa là sao? Là cái gì? Nội công. Nghĩa là ông nào mà không có nội công mà đứng mà không nói rền rền rền trước cả cánh đồng vậy thì đừng làm giảng sư, vì thời đó đâu có máy.
[36:25]Còn thời bây giờ có máy thì giảng sư phải nắm vững kỹ thuật. Còn nếu nơi nào mà quý thầy giảng mà có cái amply, có amply, hệ thống loa thì quý thầy phải dùng luôn. Thì đó là hệ thống phát ra loa thế này. Nếu mà trong cái bài giảng hết môn này mà quý thầy có cái điều kiện giảng bằng cái amply có loa và thu lại được bằng cái kỹ thuật nào đó thì đều đều càng tốt hết. Nha cố gắng như vậy. Phải nắm vững kỹ thuật để làm cái bài hết môn cho cho vững vàng. Khi mà giảng như vậy thì không thể nào mà quý thầy giảng cùng một lúc và nộp bài cùng một lúc. Cái người chấm cũng không chấm nổi đâu. Do đó là quý thầy sẽ tùy người trước người sau đăng ký đề
[37:10]tài nơi trưởng lớp và trưởng lớp lên lịch cho giảng. Là có thể nhờ Ban Giám hiệu hỗ trợ hoặc là đích thân mình chạy tới từng chùa để mình xin quý thầy đó cho cái học tăng được giảng Bát Quan Trai. Phân bố đều nên tổ chức cái này cho kỹ, trưởng lớp lo vụ này. Dạ. Và cứ được mấy bài là đưa lên núi giùm. Hễ giảng được mấy bài là đưa lên núi để chấm liền. Đưa là sao? Không dám đâu, bưu điện mất à. Thì quý thầy lát lấy cái lấy số điện thoại cô Liễu Nguyện ha. Hoặc là nếu mà có ai đi lên, thầy Lệ Lệ Trí, Lệ Ngôn hay lên xuống để học á, thì quý thầy nhờ thầy Lệ Trí, Lệ Ngôn đưa lên tới chỗ cô Liễu Nguyện giùm.
[37:55]Và cái thời gian mà tới khi 2 tháng thì coi như phải xong hết rồi là đã nộp bài xong hết. Trưởng lớp nhớ nha. Kể từ ngày hôm nay cho tới 2 tháng nữa là coi như mọi việc đã xong hết. Bài giảng đã nộp hết hoàn toàn luôn. Bên Ni cũng vậy và bên Tăng cũng vậy, nộp xong hết như vậy. Ừ. Và như vậy thì trưởng lớp, phó lớp phải có cái trách nhiệm là kiểm tra,
[38:21]tổ chức và trình cho Ban Giám hiệu cái diễn tiến của cái bài thi này. Bài thi này thì sẽ làm bài thi hết môn luôn, lấy điểm làm bài thi hết môn. 3 tháng nữa là xong. 2 tháng là đã xong bài, chấm thêm tháng nữa và tôi sẽ báo về cái cái khen thưởng. Thì suốt thời gian sắp tới, 2 tháng tới thì trưởng lớp phó lớp phải kiểm tra đôn đốc, không cho cái người nào lề mề, bỏ qua, coi thường, không có được, phải nghiêm túc làm. Ai cũng phải tìm đề tài, ai cũng phải đăng ký đề tài, ai cũng phải tự viết dàn bài. Chỉ có cái là được tham khảo ý kiến với nhau. Được ví dụ như người này đề tài này, người kia đề tài kia.
[38:59]Rồi cái người này mới đem cái ý tưởng của mình nói cho người kia nghe. Nói miệng thôi chứ cũng không cần đưa cái dàn bài coi. Mình nói bây giờ tôi giảng đề tài này, tôi có những ý này. Rồi người kia nghe góp ý qua góp ý lại, mình tham khảo, thì cái đó thì được. Nhưng mà khi giảng thì tổ chức thành cái buổi giảng nghiêm túc, nghiêm túc đàng hoàng, cái không khí nó có cái không khí đàng hoàng. Và khi giảng á phải bảo đảm cái phong cách giảng sư, không được đùa giỡn, không được chọc phá và không được viết đọc nguyên văn. Viết đọc nguyên văn biết liền. Phải không? Ai đọc mình nghe mình biết liền. Cái người ứng khẩu khác mà người đọc bài khác.
[39:31]Và nộp thì nộp luôn cái dàn bài. Nó vậy. Ban đầu á quý thầy giảng cái bài 30 phút này thì ví dụ đối với học tăng thì mình nghe mình cũng vẻ hơi nặng. Nhưng mà có nặng lắm không? Không phải không? Tại hôm trước giờ mình cũng đã nói lai rai rồi. Thì bữa nay nói gấp đôi gấp ba nữa thì cũng bình thường. Tuy nhiên lần này thì ta làm việc nghiêm túc hơn, thì ta không được
[39:57]đọc nguyên văn, không được làm việc lề mề, và lần này ta làm việc rất là là kỹ lưỡng. Do đó cái không khí nó hơi căng thẳng hơn một chút, nhưng mà như vậy mới giỏi. Thì quý Phật tử cũng có thể ủng hộ quý thầy chút xíu, quý Phật tử Long An ha. Là cũng tới lui thăm hỏi quý thầy xem quý thầy làm bài tới đâu rồi, quý thầy quý thầy nào cần cái gì. Nhất là mấy cái micro nhỏ đó, quý thầy có chưa? Nếu chưa có thì phải phải mua. Nếu không có tiền mua thì phải phải xin. Nhưng mà xin ai chứ đừng xin tui. Nói chứ cũng rẻ, cái đó mấy chục ngàn cái à, năm sáu chục ngàn gì một cái. Ờ băng... Thì có thể là quý Phật tử Long An bảo trợ giùm thầy chút nha.
[40:43]Bảo trợ coi quý thầy cần băng cassette hay cần mấy cái micro nhỏ đó. Máy thì có thể quý thầy có rồi, hoặc là ai thiếu máy tôi cũng anh hùng mình cho luôn một cái cũng được, không sao. Bây giờ quý thầy làm bài hết môn cho nó tốt. Ngộ cái nha, hồi sáng quý cô đông ghê ạ. Nói tôi nói thôi để nói Phật tử Long An bảo trợ cho quý cô mỗi người cái máy cassette Walkman nho nhỏ để quý cô làm bài tập. Tôi mới nói nửa câu quý cô nói "Không thầy ơi đừng làm vậy tổn phước tụi con". Mấy cổ từ chối lia lịa hết trơn, mấy cổ sợ tổn phước. Mấy cổ nói "Tụi con tự lo được, tụi con tự lo được". Không biết ở đây có ai dám từ chối giống quý cô không?
[41:01]Hồi nãy tôi mới nói tới đó thấy dưới cười hết trơn. Là có vẻ như mình sẵn sàng đón nhận sự cúng dường của đàn na tín thí quá phải không. Sao không thấy ai từ chối hết trơn vậy? Anh hùng lên chứ. Có cần Phật tử phụ hông? Không. Không không không, anh hùng dễ sợ vậy ạ, không biết sao kỳ. Thua gì, thua gì? Phải hông? Các cô làm sao giàu bằng mấy thầy được. Thật ra nếu mà nói tổng quát trung bình á, 100 học tăng thì quý thầy nghĩ coi chừng bao nhiêu người sau này giảng tốt?
[41:25]Mấy?
[41:30]Nó cũng tùy cái sự đào tạo, tùy sự cố gắng nữa phải không. Ví dụ nhiều khi mình nghe hết khóa này tới khóa kia ra trường mà những người mà giảng để thu hút được chừng hai ba người. Cái tỷ lệ rất là thấp. Nhưng mà nếu được đào tạo á, 100 người có thể 20 người giảng tốt á. Phải không? Quý thầy có tin điều đó không? Đó, cứ vậy. Mà nếu được mình cố gắng nữa thì có khi phân nửa lớp mình. Ví dụ như bây giờ bao nhiêu đây người ngồi thì tôi tin rằng phân nửa người quý thầy ngồi đây sau này bước ra giảng tốt á. Chúng ta đạt tới mức độ xuất sắc, nổi tiếng mà tầm vóc thế giới thì có thể chúng ta không dám mơ ước.
[42:06]Nhưng mà một bài giảng của ta mọi người thích là tôi nghĩ cũng phải được phân nửa. Mà nếu chúng ta cố gắng được đào tạo bài bản, bài bản đàng hoàng. Do đó là mỗi người cứ phải phải cố gắng. Còn vấn đề mà chấm điểm khen thưởng thì thế này. Là khoảng một tháng là sau khi nộp bài thì chúng tôi sẽ trả lại bài, nộp cho Ban Giám hiệu cái bảng điểm. Trong cái bảng điểm có một bản phân tích ưu khuyết điểm của từng người và sẽ đề nghị Ban Giám hiệu khen thưởng những bài giảng tốt. Thì những cái bài giảng tốt có những ý tứ lạ, có cái phong cách, có cái tiềm năng, có cái potential á, có cái tiềm năng để sau này phát triển hơn thì đều được đề nghị khen thưởng.
[42:55]Ví dụ người đó hay vì cái dàn bài hay, người đó hay vì ứng khẩu hay, người đó hay vì cái đề tài rất là độc đáo mà nhiều khi giảng dở. Nhiều khi làm cái dàn bài chưa hay, giảng chưa hay nhưng cái cái đề tài không đã rất là gây chú ý, gây ấn tượng, có khi cũng được phần thưởng. Do đó là quý thầy nghĩ coi mình nên bao nhiêu phần thưởng? Trong lớp mình bao nhiêu phần thưởng? 10 phần.
[43:25]Hồi sáng mấy cô đề nghị dạ có nhiêu người thưởng hết. Nhưng mà tui không có dại gì tui đề nghị hết. Tại vì tui đề nghị thưởng hết như vậy thì Ban Giám hiệu sẽ đề nghị tui móc tiền ra thưởng nên...
[43:40]Cái môn này cũng là môn một môn học khó phải không? Môn này là một môn học khó, cho nên chúng ta làm bài hết môn cũng rất là trịnh trọng. Chúng ta chấm rất kỹ lưỡng và cũng có những cái phần thưởng xứng đáng. Còn hôm nay nhân cái hết môn thì tôi cũng đem ít sách làm quà tặng. Cái này là cái giáo trình thiền học thì cái ta đã học ở đây lần trước phải không. Và cái lý thuyết đã được thành sách. Ta có giấy phép và cũng in được. Còn này là bộ Tâm Lý Đạo Đức là cái môn mà tôi dạy khóa trước, sau này thầy Đức Hoàng có dạy lại phải không. Thì cũng là bộ sách mà chia làm ba cuốn vậy. Mỗi người sẽ được một phần như thế này.
[44:14]Chúng ta để ý một điều nữa, trên thế giới có cái hiện tượng này rất là lạ. Là cứ mỗi năm như vậy á, cái hội Hoàng gia Thụy Điển họ họp lại họ xét họ phát giải Nobel. Trong đó có cái giải Nobel, Nobel Văn học cho cái nhà văn nào đó viết cái cuốn sách nào đó hay. Mà sau đó thì sau nhiều năm như vậy người ta mới thống kê kiểm tra lại thì ta thấy một điều rất là lạ. Là những nhà văn mà sau khi được giải Nobel rồi cái viết không được nữa. Tự nhiên cái ngòi bút nó bị tịt luôn, không biết sao kỳ. Hiện tượng này xảy ra rất là thường. Và họ cũng không biết tại sao luôn. Quý thầy biết tại sao không? Mình có thể đoán già đoán non gì đó được ha.
[45:00]Nhưng mà đây là nó có cái hiện tượng như vậy. Là một cái người mà được cái giải thưởng lớn rồi tự nhiên cái sự nghiệp của họ, cái đường đi của họ giống như nó nó không phát triển nữa. Tới đó nó dừng luôn không biết tại sao. Thì ở đây cũng vậy, quý thầy cẩn thận nhất là nhiều khi lúc mà thi hết môn á quý thầy được khen thưởng, tới chừng về chùa giảng không ai nghe. Kỳ lắm. Giống như trên chùa vậy, cho đệ tử đi học lái xe. Có một chú đi học lái xe về được cái bằng khen luôn á. Về lái tông xe luôn. Nói con đi học cái kiểu gì kỳ khôi vậy, được cái bằng được cái về tông hư cái xe của thầy. Nó có những trường hợp như vậy.
[45:40]Cho nên là ví dụ như sau khi chấm điểm rồi ta được khen thưởng thì coi chừng, khen xong tới chừng giảng không được nữa thì kỳ lắm. Và trong những cái buổi giảng mà để giảng cái bài tổng kết này, cái bài cuối khóa này thì nếu được chúng ta nên mời một vài thầy trong Ban Giám hiệu đến dự dự để nghe giảng. Được không? Được chứ hả? Cho cái buổi giảng thêm phần long trọng. Được không? Ý kiến nó tốt chứ hả. Mà hồi sáng lúc tui đề nghị ý kiến này trời mấy cô phản đối lia lịa, quyết liệt hết trơn, không biết sao. Nói thì khi mình giảng mà có quý Ni sư đến dự thì là long trọng chứ sao? Ồ ai cũng trề môi trợn mắt hết trơn, không biết sao kỳ. Run không ta? Run.
[46:28]Hồi sáng có người hỏi là xưng hô trong lúc giảng bài này như thế nào? Quý thầy có thắc mắc đó không? Có. Lúc trước là quý thầy thường hay giảng xưng gì? Lúc làm bài xưng "con" phải không? Tại lúc đó làm bài tập rất là tốt, chỉ có riêng Minh Lãnh là cứ "tôi" riết thôi. Nhưng mà riêng cái bài này á, bài thi hết môn này á thì quý thầy phải xưng "tôi" hoặc "chúng tôi" nha. Là lúc đó mình giảng như là một bài giảng thực thụ. Lúc làm bài tập thì thấy xưng con để mình tập cái hạnh khiêm tốn ở trong lớp với nhau. Nhưng mà khi bài giảng hết môn này thì buộc phải xưng "tôi" hoặc là "chúng tôi". Và gọi những cái người trước mặt mình là gì? Quý vị.
[47:10]Tôi ghét nhất cái chữ "quý vị". Vậy mà vừa rồi cũng phải bị. Hôm rồi ra Hải Phòng vậy. Lúc mà giảng ở đó thì ở trong cái cung văn hóa đó rất nhiều người họ chưa phải Phật tử. Họ là những nhà trí thức, những nhà quan chức, những người cán bộ về hưu, những Phật tử, nhiều nhiều giới lắm. Họ ngồi đầy trong đó hết. Nên mình không thể gọi là "thưa quý Phật tử, thưa quý đạo hữu" được. Mà phải gọi là gì? Gọi "quý vị". Không ưa chữ đó rồi cuối cùng cũng phải kêu bằng quý vị. Thấy nó khách sáo làm sao đó, nó không có thân tình. Nhưng mà cái hoàn cảnh thế thì nó phải chịu thế. Còn bình thường mình có cái xưng hô nào đó nó thân tình hơn thì rất là là dễ chịu.
[47:50]Mình xưng "chúng tôi" dễ chịu. Có gì? Mô Phật thưa thầy cho con hỏi là trong khi mình làm một bài giảng 30 phút thì cũng như học ở ngoài trường thì làm một bài tập làm văn thì mình có cái mở bài, thân bài và kết luận. Còn cái trong cái khi mà làm cái đó thì tùy theo từng ý mình phân tích ra hay là mình phải viết nguyên cái dàn bài vậy để nộp? Cái dàn bài chỉ là cái sườn ý thôi. Rồi khi giảng 30 phút là mình nhìn cái dàn bài đó mình mình giảng ứng khẩu. Cho nên là cái dàn bài rất ít, ha. Bài giảng thì suốt 30 phút nhưng mà dàn bài mình chỉ nêu ra một số ý thôi. Nó như vậy thôi. Mà cái ý á thường thì ta cũng hay bị cái cảm quan là nhập đề, thân bài, kết luận.
[48:36]Thì thường thường nó cũng hay như vậy. Nhưng mà không nhất thiết phải như vậy nha. Cái bài giảng ta không nhất thiết phải như vậy. Vấn đề chỉ là làm sao cái người nghe họ nắm được cái ý, họ thích bài giảng ta đúng. Xong. Cũng không cần là phải đúng là nhập đề, thân bài, kết luận. Không không không cần thiết như vậy. Chúng ta triển khai, ta thấy cái ý nào là cái ý dẫn để bắt đầu đi vào những ý sâu hơn nó dễ. Đó. Không phải đi mào đầu theo cái kiểu là là là nhập đề, thân bài, kết luận. Mà cái ý khởi đầu khiến cho ta có cơ hội để ta đi lần đến những cái ý phức tạp hơn. Nhờ cái ý căn bản này ta chọn được cái ý này đúng rồi thì ta mở
[49:16]ra được cái lý luận cho những ý sau nó không bị lúng túng. Còn nếu ta chọn sai cái ý đầu thì ta đi vào những ý sau cái nó bị lúng túng do nó không còn logic nữa. Nên cái logic nó mới quan trọng. Chứ không cần đi theo cái mẫu mà nhập đề, thân bài, kết luận. Mô Phật thưa thầy là khi mình làm bài là mình ghi là cái tựa đề là cái tiêu đề để mình giảng. Ví dụ như còn khi mà mình làm trong băng á thì con nghe những vị giảng sư là giảng hết băng rồi mới đúc kết lại cái đề tài hôm nay là tôi giảng như thế nào hoặc là nửa chừng là nói ra lên cái đề tài như vậy thì có được không ạ? Không, phải nói ngay từ đầu.
[49:51]Tức là khi đầu á là mình cũng niệm Phật ha. Niệm Phật xong, lúc đó mình mới chào mọi người. Rồi lúc đó mới nói là hôm nay chúng ta trao đổi với nhau đề tài gì, giới thiệu luôn. Đó nguyên tắc là như vậy. Trao đổi luôn rồi bắt đầu đi vào những cái ý khởi đầu. Hoặc là có khi chúng ta nói một câu chuyện vui rồi dẫn đi vào luôn. Hoặc đó thì đó là thủ thuật riêng của mỗi người, bản lĩnh riêng của mỗi người là đi vào luôn. Thì trong đó có những câu chuyện kể, những ví dụ, những thơ, những nhạc gì đó, đó là bản lĩnh của mỗi người. Và khi kết thúc cuối cùng là ai cũng tiếc muốn nghe nữa là thành công. Tiếc mà thích nhưng mà đừng có tức. Tức là sao?
[50:26]Nói chưa hết ý mà bỏ xuống thôi là người ta tức cái khác, mà người ta thích nó khác. Thích là muốn lần sau được nghe giảng nữa là người ta thích vì mình giảng hay. Còn mình giảng mình ngừng rồi người ta tức là bởi vì mình nói chưa xong, chưa hết ý, chưa đâu ra đâu hết trơn mà tự nhiên bỏ đi xuống. Người ta chặn đường người ta hỏi thăm sức khỏe ráng chịu ạ. Người ta thích khác mà người ta tức khác. Chứ muốn nghe nữa nhưng muốn nghe nữa vì tức mà muốn nghe nữa vì thích nó khác nhau, hai cái khác nhau nha. Như vậy.
[50:53]giờ các mảng đề tài gợi ý là nó như thế này. Cái gợi ý thứ nhất của chúng tôi là... Là quý thầy có thể lấy bất cứ một bài học nào mà của những vị giáo thọ đã giảng đem ra giảng lại. Bất cứ bài nào mà mình thích. Ví dụ trong suốt mấy năm học có một ông thầy đó ổng giảng cái bài đó mình thích, lấy ra làm giảng lại liền. Nhưng mà có được giảng đúng y chang không? Giảng đúng y chang là thua. Lúc đó là trưởng lớp phải phải cảnh báo cái điều đó không được giảng y chang lại. Mà phải nhìn vấn đề sao? Đúng, kỹ hơn, mới hơn, sắc bén hơn. Đó mới gọi là sự thừa kế. Vì có một cái gì nó mới hơn, chi tiết hơn, nó kỹ hơn, nó sâu hơn.
[51:34]Tôi có cái ông sư đệ, cười lắm. Ông sư đệ ổng cũng là giảng sư. Ổng đi giảng đây kia ổng khỏe ổng mạnh ổng đẹp trai mà nói hay. Mà mỗi lần mà ổng lên núi gặp tôi là ổng chỉ than một câu à: "Nói thầy giảng hết trơn không rồi, không còn chỗ cho tụi con giảng nữa". Tôi khổ tâm tôi không biết nói sao. Giờ không lẽ tôi bỏ giảng. Giờ mới ngang tuổi này mà không lẽ nghỉ giảng. Mà hễ giảng thì ổng cứ nói sao cái gì thầy cũng nói hết trơn rồi, lấy gì tụi con nói. Cái lần khác cái ổng lên ổng nói câu này, ổng nói: "Không bây giờ con tìm ra cái mánh rồi". Mánh sao? Con lấy ngay bài thầy giảng. À nhưng mà con lấy trong đó một cái ý ra,
[52:05]con phân tích đào sâu mới hơn đi giảng ăn tiền vô cùng. Nó nói, nó nói ông này hay thiệt. Mà đúng như vậy đó. Đúng như vậy, đó mới gọi là sự phát triển sự kế thừa. Tại vì chúng ta là người sau làm sao mà mình nói khác hơn cái người xưa được. Có những cái đạo lý đó Phật nói hết trơn, chư Tổ nói hết mình làm sao mình nói quá được. Nhưng chỉ có cái là những điều các vị đó nói, chúng ta cũng đem ra nói nhưng mà mình đào sâu hơn, phát triển thêm. Thì chúng ta coi như là mình báo ơn được cho các ngài đi trước. Là mình đã lấy cái ý của các ngài, mình phát triển thêm là mình là người có hiếu, mình báo ơn được ơn Phật ơn Tổ.
[52:39]Điều đó rất là tốt. Giống như ông sư đệ tui ổng làm. Ổng lên ổng khoe vậy đó là tui rất... Thành thử cũng vậy, cái gợi ý thứ nhất về đề tài để chọn giảng á, quý thầy lấy bất cứ một bài nào của một giáo thọ nào đã giảng mà mình thích, về làm dàn bài lại, phân tích ý thêm là đều tốt hết. Cái này rất dễ tìm đề tài, phải không? Đó là gợi ý thứ nhất. Gợi ý thứ hai là quý thầy chọn trong kinh điển, như Nikaya hay Tứ Thập Nhị Chương hay Di Giáo gì đó. Một ý nào đó thôi, chứ làm sao nói hết được. Một ý nào đó, rút một ý nào đó ra mình thích, triển khai thành một cái dàn bài. Thì cái ý này cũng rất là hay, rất là căn bản.
[53:14]Nguyên tắc căn bản là cái phải giảng được kinh. Đó cái gợi ý này. Thì kinh thì học thì mênh mông à. Nhưng mà cái bài nào đó tự nhiên làm ta xúc động, làm ta tâm đắc, thì bài đó ta dễ giảng hay. Dễ giảng hay hơn cái bài mà ta không để ý nhiều. Dĩ nhiên sau này cái cuộc đời tu học của ta buộc ta phải trở thành con người toàn diện, đa hệ đó, gọi là toàn diện dần dần. Lúc còn học tăng thì có bài này ta thích, bài kia ta không. Nhưng mà sau này khi ta làm thầy rồi thì bài nào ta cũng phải nắm vững hết. Giáo lý nào ta cũng phải nắm vững hết. Vì chúng sinh là đa nghiệp đa chủng cho nên chúng ta đối với hạng chúng sinh nào ta cũng có phương thuốc để chữa trị cho họ.
[53:59]Vì vậy cái người làm thầy là phải toàn diện. Ngày nay quý thầy có thể là chưa toàn diện, ta còn thích môn này ta còn không ưa môn kia, nhưng lần lần ta phải giỏi hết mọi môn. Nhưng riêng hôm nay làm bài tốt nghiệp thì buộc lòng là ta phải chọn cái sở trường của mình thôi. Nghĩa là ta lấy cái đề tài nào ta thích, ta ưa, ta giỏi thì ta lấy ta làm để ta được điểm cao cái đã. Còn cái việc về sau này ta tự trau dồi để mình trở thành người giỏi mọi mặt, đó là trách nhiệm về sau đối với chúng sinh. Đó. Đó là cái gợi ý thứ hai là lấy ý trong kinh điển, một góc nào đó của kinh điển để triển khai. Cái gợi ý thứ ba là quý thầy
[54:41]phân tích theo cái đời sống xã hội thực tế mà chọn đề tài. Tức là quý thầy nhìn trong cuộc sống, trong xã hội có một cái điều gì đó làm quý thầy ưu tư, cảm thấy cần phải nói thì lấy đó làm đề tài. Ví dụ như là một lúc nào đó quý thầy đi qua đường qua cánh đồng, thấy có một cái người đó họ chống cái nạng vì họ cụt cái chân. Còn hai tay họ thì đang cầm cái cuốc họ cuốc đất. Quý thầy có thấy cảnh đó chưa? Có thấy chưa kìa? Có phải không? Nghĩa là một cái nạng thì kẹp lên cái nách, một chân đứng, một chân đứng chịu còn cái nầy nạng và hai tay vẫn phải cuốc xới đất. Tức là cái người tàn tật rồi, sức khỏe không bằng người mà vẫn phải lao động vất vả.
[55:29]Điều đó làm ta có cái gợi ý gì hay không, có cái suy nghĩ gì về cuộc sống không. Và nhìn bằng cái nhìn đạo lý đó, chứ mình không có nhìn bằng cái xã hội hay luật pháp, mình nhìn bằng cái đạo lý thôi. Có điều gì nó làm ta ưu tư ta trăn trở. Hoặc là quý thầy thấy một lần nào đó đi vào phố thấy một người thanh niên họ cũng khỏe mạnh, đẹp trai mà họ đạp chiếc xe đạp ở đằng sau họ chở một đống mít hay là một đống sầu riêng họ đi họ mời từng nhà ăn. Quý thầy có suy nghĩ gì không? Có suy nghĩ gì về đạo lý không? Có thấy thương không? Thấy thương không? Hay là trơ trơ lạnh lùng sương khói?
[56:12]Không đúng á, thương thì mình muốn mua. Thương nhiều khi muốn mua nhiều khi không có tiền. Có những cái điều như vậy. Hoặc là ta thấy một cái bà cũng lớn tuổi. Ở cái tuổi bà đáng lẽ là bà đã được con cháu nuôi dưỡng. Mà thấy bà phải cầm cái xấp vé số đi qua từng cái quán mời từng cái thực khách. Như vậy quý thầy mình có cái suy nghĩ gì hay không? Đó những cái điều đó trong cuộc sống. Hoặc là quý thầy thấy như cái thời đại ngày hôm nay quý thầy đi ra đường quý thầy thấy có những người người ta mặc áo quần nó hở hang từ từ. Quý thầy có thấy không? Có thấy không? Có dòm kỹ không? Không, đừng dòm kỹ.
[56:56]Lúc này phải nói ha phải nói nhiều khi tui đi trên xe ngồi đi trên xe chung với các đệ tử của mình, cái đi nhất là ở Sài Gòn á. Họ ăn mặc càng lúc nó càng hở hang á mình phải nói là dùng cái chữ ngứa mắt á. Bực mình khó chịu không biết ai bày cái thời trang kỳ khôi. Mới đầu cái áo dây rồi đã hết sức bực rồi bắt đầu bây giờ tới cái mốt hở rốn. Chịu không nổi không biết ai bày cái trò này mà sao người ta khoái. Không hiểu con gái cũng khoái. Tới chừng đi về thăm con nhỏ em mình nó cũng mặc quần hở rốn. Con ăn mặc gì kỳ vậy? Nó nói bây giờ mua cái quần cao không có ra, cái may đâu. Rồi lát sau con gái con con con con gái con của đó cũng
[57:29]vậy, nó xuống thăm thấy là ông thầy cũng là cậu đó, xuống chào cũng thấy nó mặc cái quần hở rốn nữa. Con ăn mặc kỳ khôi vậy? Nói giờ mua quần cao không có thầy ơi. Rồi ba nó ngồi đó ba nó cũng binh nữa, giờ mua không ra nữa. Trời ơi thiệt đó thiệt hết ý kiến rồi cái mình lắc đầu luôn. Không biết làm sao mình lật ngược tình thế lại. Ví dụ những cái điều như vậy làm cho ta có cái suy nghĩ ta muốn nói một cái điều gì với xã hội để làm cho xã hội nó tốt hơn như thế. Khi những dấu hiệu đó là cái dấu hiệu mà đạo đức cái văn hóa nó đang đi xuống, người ta muốn nói cái điều gì để cho xã hội tốt lên hơn.
[58:00]Đó nhiều cái điều mà ta quan sát trong cuộc sống như vậy. Hoặc là ta thấy lúc này cái tình trạng mà ly dị nhiều á. Quý thầy có để ý điều đó không? Không quý thầy cũng ít để ý, trong trường không để ý. Là lần lần cái Á Đông ta bây giờ nó gần giống Tây phương là rất dễ ly dị. Thời xưa ông bà ta chịu đựng dữ lắm. Nhiều khi họ sống không vui nhưng họ vẫn giữ cái gia đình đầm ấm hạnh phúc. Khi về già rồi cái tự nhiên họ tìm lại được cái hạnh phúc lại. Mặc dù trong giai đoạn đầu lúc trẻ có những cái cắn đắng. Còn bây giờ là lúc trẻ cắn đắng rồi là bỏ nhau liền. Nên tình trạng mà con ở với mẹ hay con chỉ ở với cha rất là nhiều.
[58:39]Thì ta có cái suy nghĩ gì, nguyên nhân từ đâu, cái đạo lý nào nó đã đổ vỡ, vì sao vì sao, vân vân. Ta suy nghĩ. Thì đây cái mảng thứ ba, cái gợi ý thứ ba là những đề tài về về đời sống thực tế của xã hội. Và ta nhìn qua cái lăng kính của đạo Phật, ta nhìn cái góc nhìn của đạo Phật của đạo lý để ta phân tích, ta cần cái điều gì phải nói. Đó là gợi ý thứ ba. Cái gợi ý thứ tư là quý thầy nói về những đề tài, những mảng đề tài trong cái đời sống của người xuất gia. Là suốt từ lúc quý thầy xuất gia cho đến ngày hôm nay, à quý thầy đã sống được học với nhiều vị tôn túc, với thầy với tổ, sống với những người sư huynh
[59:17]ngang mình, sống với những sư đệ của mình. Rồi trong đó nó có những cái buồn cái vui, những cái thuận cái nghịch. Và quý thầy trong tâm mình có cái trăn trở là mong rằng sau này cái thế hệ đàn em của mình nó sẽ tốt hơn. Nó sẽ không bị vướng những cái này, không bị vấp những cái này. À những cái điều đó quý thầy có thể nói lên được. À. Ví dụ như là thấy cái người mới thọ Sa-di á thì còn hiền hiền. Khi thọ Tỳ-kheo xong rồi bắt đầu cái không bình thường nữa. Có vẻ cái ngã hơi tăng và quý thầy thấy điều đó là khó chịu. Và nên mình không muốn sau này đàn em của mình bị vấp ngã, mình có thể nói về điều đó.
[59:55]Tức là cái giới cao hơn thì tâm hồn thì phải phải khiêm tốn hơn. Khiêm tốn hơn. Đó mình muốn nói một cái đề tài đó để răn nhắc đàn em của mình. Sau này chúng nó có ngày kia nó cũng đăng đàn nó thọ Cụ túc thì nó không có đổi tánh. Nó vẫn hiền hơn trước, khiêm hạ hơn trước. Đó những cái điều như vậy. Hoặc là trong cái đời sống xuất gia của mình ngày hôm nay, cái kỹ thuật cao, cái phương tiện nhiều. Bước ra một cái mình có xe máy. Nhà cửa thì cao cấp hơn. Nhà vệ sinh buộc lòng mình phải tráng gạch men nó sạch sẽ hơn. Những cái điều cái văn minh như vậy mình không thể tránh né được. Nhưng mà mình thấy rằng cái người tu
[1:00:33]mà trong cái thời đại mà cứ văn minh mà thừa hưởng nhiều quá như vậy, cái tâm mình nó rời xa cái đời sống thiên nhiên đơn giản. Nên mình muốn nói một cái điều là mặc dù là giữa cái cuộc sống văn minh cái kỹ thuật nó tiến bộ, những cái văn minh xa hoa tiến bộ đó nó cũng đi vào chùa hết. Nhưng cái người tu phải biết yêu quý cái đời sống đơn giản. Nếu khi nào mà có điều kiện giữ được cái đời sống đơn giản thì phải phải giữ. Đó là những điều mà mình muốn nói lại với đàn em của mình. Đó là cái gợi ý thứ tư về cái mảng đề tài. Như vậy ta có bốn cái mảng đề tài gợi ý, tôi nhắc lại. Thứ nhất là lấy bất cứ một bài học nào của một giáo thọ ra triển khai lại.
[1:01:11]Cái mảng đề tài thứ hai là lấy một cái ý nào đó trong kinh. Mảng nào đó mình thích. Cái ý thứ ba là mình nhìn cái điều gì đó trong cái thực tế đời sống xã hội. Mình nhìn bằng cái đạo lý đạo Phật để mình phân tích mình giảng. Và cái gợi ý cái mảng đề tài thứ tư là đời sống của người xuất gia. Như vậy. Và những cái lời cuối tôi muốn nói là tôi đọc nguyên văn. Cuối cùng xin gửi đến quý Tăng Ni sinh lòng thương yêu sâu đậm và chúc các em đạt kết quả xuất sắc, sau này làm các vị giảng sư giỏi để hoằng truyền chánh pháp khắp mọi nơi. Trong suốt thời gian làm bài tốt nghiệp hết môn, mong các Tăng Ni sinh biết khéo léo giữ
[1:01:54]sức khỏe để hoàn thành luận văn được tốt đẹp. Nguyện Mười phương Tam Bảo gia hộ cho các em thành công. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:02:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính lễ Thượng tọa Giáo thọ chứng minh. Kính thưa toàn thể đạo tràng. Hôm nay ngày cuối của bộ môn Kỹ Năng Hoằng Pháp, Thượng tọa Giáo thọ đã truyền đạt tất cả những kinh nghiệm trong cuộc đời thuyết giảng của mình qua bộ môn hoằng pháp. Thiết nghĩ rằng những người tu
[1:02:41]sự thuyết giảng đó là một việc cần thiết để phục vụ cho việc hoằng pháp lợi sinh, thể hiện tâm nguyện của những người con Phật "Thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng sinh". Và bộ môn thuyết giảng của Thượng tọa đã đóng góp rất lớn vào tư lương của những tăng sinh, ni sinh tại trường Trung cấp Phật học Long An, để rèn luyện khả năng thuyết giảng của tăng sinh sau khi ra trường và phục vụ cho quý vị việc hoằng pháp sau này được thuận lợi hơn. Nhớ lại câu nói của Giáo sư Học giả Hoàng Xuân Việt có nói: Con người chúng ta giống như là một kho vàng. Nếu mình không nói ra được, mình không bày tỏ ra được cho người
[1:03:39]khác, thì mình khi mà mình nói mà không có suôn sẻ, nói không hay thì giống như chúng ta có một kho vàng, chúng ta chỉ trình bày ra cho họ là những gạo lức và chỉ tấm và cám mà thôi. Vì thế con người của chúng ta, nội lực của chúng ta được toát ra từ trong lời nói, được toát ra từ trong sự thuyết giảng của mình. Thời gian vừa qua được Thượng tọa Giáo thọ đã tận tình hướng dẫn cho các Tăng Ni sinh tại trường Trung cấp Phật học Long An. Ban Giám hiệu đã nhận thấy và rất là trân trọng, tán dương công đức của Thượng tọa Giáo thọ. Không biết nói làm sao để mà đáp lại thâm tình của Thượng tọa Giáo thọ trong suốt những khóa vừa qua.
[1:04:33]Và tại bộ môn này cái ý nghĩa rất lớn, tính thiết thực của bộ môn. Chẳng những là Tăng sinh đang hiện tại mà còn rất bổ ích cho những vị đang là giảng sư, đang là trụ trì trong hiện tại và trong về sau. Chúng con xin được mạn phép thay mặt Ban Giám hiệu trường Trung cấp Phật học Long An và toàn thể Tăng Ni sinh trường Trung cấp Phật học Long An, xin được ghi nhận và xin được tán dương công đức của Thượng tọa. Tấm lòng của Thượng tọa đã dành cho nhà trường và đã dành cho đàn hậu học Tăng Ni sinh hiện tại. Và sắp tới đây cũng cung thỉnh Thượng tọa hoan hỷ sắp xếp thời gian để dành nhiều tình cảm hơn nữa
[1:05:30]cho trường Trung cấp Phật học Long An, để Thượng tọa tiếp tục đến với nhà trường để cùng thuyết giảng, cùng giảng dạy cho Tăng Ni sinh trong năm sắp tới và trong những khóa sắp tới đây. Và giờ này xin được một lần nữa xin cảm niệm tri ân công đức của Thượng tọa và xin được tán dương bằng một tràng pháo tay.
[1:05:59]Cung thỉnh Thượng tọa và đạo tràng nguyện hồi hướng. Nguyện đem công đức này
[1:06:13]hướng về
[1:06:18]khắp tất cả
[1:06:23]đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.