[0:00]Hạnh phúc không ạ? Dạ vâng ạ, quý vị hãy dành một tràng vỗ tay thật lớn hơn nữa cũng được ạ. Dạ vâng, trước khi diễn ra thờ thuyết pháp của sư bác, sư chú và sư phụ trong buổi tối ngày hôm nay, thì sau đây chúng con xin trân trọng kính mời quý vị Phật tử cùng thưởng thức một số tiết mục văn nghệ. Mở đầu là sự kết hợp đặc biệt của ban nhạc And For You và tốp ca Huynh đệ Chúng Thanh niên Phật tử Phật Quang Hà Nội với ca khúc Lòng biết ơn, một sáng tác của sư phụ chủ trì.
[0:43]Mít thảo.
[1:02]Huynh đệ không vỗ tay.
[1:13]Vệt nón
[1:19]này dâng Đức Phật, gửi
[1:44]cho con nhiệm màu
[2:15]chân lý. Mừng thái
[2:25]dương soi vào cuộc đời, đưa lối cho con sẽ
[2:46]thoát ra kiếp luân hồi. Lòng biết sáng nay giống cha mẹ, thương yêu con ngồi nắm bên người.
[3:22]Chẳng lo còn giây phút thương người, là ám mây to rực bồng sao vời.
[3:34]Toan biến bao tình nghĩa trong đời, thầy giữa sân trường nắng lên rồi,
[3:46]sân trăng rơi bụi vương áo mới, từng bước con đi về với tương lai.
[3:57]Nguyện con sẽ sống vì thân ca,
[4:03]lòng từ bi lan khắp bao la,
[4:09]tình người trong tim ấm bay xa,
[4:14]và Phật từ bi đưa lối con qua.
[4:22]Lòng biết ơn
[4:26]nay dâng Đức Phật, lời kinh xưa
[4:37]vang rền trong gió.
[4:43]Người bước qua thế gian muôn phiền.
[4:54]Soi sáng tim con ánh ban mai chiếu huy hoàng. Nhìn kinh xưa trôi lắng đầu hò,
[5:05]con mang ơn của rất nhiều người. Cần mưa rơi hay nắng chơi vơi, cần biết bao nhiêu điều tình nghĩa ơn trời.
[5:20]Giờ trái tim này có bao lời để nói lên cùng ánh mắt trời,
[5:34]sẽ dâng cho tình yêu thế giới, rồi nắm tay nhau tìm đến tương lai.
[5:46]Nguyện con sẽ đi về muôn ngàn, trời an thương an khắp bao la,
[5:57]dù nghìn năm sông núi phôi
[6:03]pha, mà một nàng son luôn bước theo cha,
[6:14]mà một nàng son luôn bước
[6:27]theo cha, mà một nàng son luôn bước theo.
[6:43]Màu nắng soi muôn bước theo cha. Con lên phụ dọn nhanh.
[6:53]Dạ
[6:59]vâng ạ, xin được trân trọng cảm ơn sự kết hợp tuyệt vời của huynh đệ ban nhạc M4U và các huynh đệ top ca trong trúng thanh niên ạ.
[7:13]Dạ, và để tiếp tục chương trình, ngay sau đây kính mời quý vị Phật tử cùng đến với ca khúc Nếu sẽ yêu thương, một sáng tác của sư phụ, qua phần trình bày của huynh đệ Quy Chiêu và Nghiêm Hảo.
[8:13]Nếu có thương nhau, xin cho cùng về bơi.
[8:20]Những giấc mơ xa bay qua vạn trùng
[8:27]khơi, ế xuôi đi trong mưa rơi tình đầy vơi, vẫn ngóng trông lên tương lai một ngày mới.
[8:44]Xin cho một lời hứa, mãi mãi theo nhau như câu chuyện đời xưa.
[8:56]Oan ghét hơn thua bay theo bụi và gió,
[9:03]giữ trái tim non câu ca tình vô bờ.
[9:11]Tình người mau phai, giữa cơn mộng dài. Những khi có nhau, chẳng vàng mãi đâu. Có duyên kiếp sau, vẫn lại ước ao, bên nhau thắp lên tiếng cầu thiêng liêng.
[9:47]Đứng ngắm mây trôi đến nơi nào.
[9:54]Những ánh sao treo giữa trời cao. Nếu có thương nhau hãy đem vào,
[10:08]những ước mơ nuôi nấng đời nhau.
[10:18]Mãi mãi thương nhau như sông tìm biển lớn.
[10:25]Ánh sáng ban mai soi lên nghìn đồi xanh. Trái đất chưa nguôi say lên tình nồng ấm. Tiếng hát reo vui bay xa vào nghìn
[10:55]năm.
[11:41]Nếu có yêu thương xin cho loài người dễ,
[11:48]nắm lấy tay nhau đi qua đời lầm mê.
[11:55]Xóa hết oan khiên quên đi hận thù cũ,
[12:02]bước đến tương lai nâng lên niềm hạnh phúc. Nếu sẽ thương nhau xin chung một nguyện ước. Thế giới bao la hoa xuân ngào ngạt hương.
[12:24]Máu sẽ thôi rơi muôn nơi hòa bình đến. Máu sẽ thôi rơi muôn nơi hòa bình...
[12:40]Một đời đi qua, dấu chân nhạt nhòa.
[12:47]Bao nhiêu gấm hoa, cũng đành nghiêng ngả.
[12:54]Xin ai chớ quên bến đài sen thiêng. Hương bay gió êm, trăng vừa treo nghiêng.
[13:15]Gió sẽ đem mây đến xa vời,
[13:22]tưới những cơn mưa mát nghìn nơi. Nếu có thương nhau hãy trao lời,
[13:36]thắp ước mơ bay những trùng khơi.
[13:46]Mãi mãi cho nhau quê hương ngày ngời sáng.
[13:53]Núi biếc sông xanh chim reo lời hòa vang. Trái đất đi trong yên vui cùng ngày tháng.
[14:08]Lấp lánh con tim yêu thương tỏa nghìn phương.
[14:35]Dạ vâng ạ, xin được trân trọng cảm ơn tiếng hát của huynh đệ Quy Chiêu và Nghiêm Hảo ạ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên Sư Bác, Sư Phụ, Sư Chú cùng quý Thầy, quý Sư Cô. Vào giờ này đã đến giờ bắt đầu vào buổi thuyết pháp tối ngày hôm nay. Chúng con xin thành kính cung thỉnh quý vị Phật tử chúng ta khởi thân đứng dậy.
[15:18]Con xin cung thỉnh Sư Phụ, Sư Bác, Sư Chú cùng toàn thể hội chúng niệm Phật cầu gia hộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[15:40]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[15:53]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[16:08]Con cung thỉnh Sư Bác, Sư Phụ, Sư Chú an tọa, mời toàn thể hội chúng an tọa.
[16:17]Có một cái micro đây hả?
[16:43]Con giới thiệu đi. Dạ Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cũng kính bạch trên Sư Bác, Sư Phụ, Sư Chú, kính thưa quý Thầy, Cô cùng toàn thể quý Phật tử đang hiện diện nơi giảng đường hôm nay. Ngày hôm nay thì rất là đặc biệt, chúng ta ai cũng biết, chúng không... xin được phép không lặp lại. Và xin được ngắn gọn phần giới thiệu để chúng ta cùng biết được hôm nay ai sẽ là xuất hiện nơi đây để chúng ta cùng đón mừng. Xin được cung kính giới thiệu Sư Bác, Hòa thượng Thích Viên Giác, Phó ban Văn hóa Phật giáo Thành hội Thành phố Hồ Chí Minh, Trụ trì chùa Từ Tân. Xin được một tràng pháo tay để cung nghinh Sư Bác.
[17:37]Chúng con xin được cung kính giới thiệu Sư Chú, Thượng tọa Thích Giác Minh, Trụ trì chùa Phong Hòa, tỉnh Đồng Tháp cũng...
[17:48]Và Sư Phụ thì huynh đệ ai cũng biết rồi.
[17:54]Về phía Thầy, Cô thì chúng con xin được giới thiệu ngắn gọn để Phật tử biết. Về phía quý Thầy thì có Đại đức Thích Khải Tạng, Chúng trưởng bên Tăng cũng được tháp tùng chuyến đi này.
[18:10]Xin được giới thiệu Đại đức Thích Khải Bảo, Chúng phó bên Tăng và Chánh Văn phòng Thiền Tôn Phật Quang. Và các quý Thầy ở các tự viện từ miền Trung, miền Bắc, Đà Lạt cũng cùng xuất hiện nơi đây, xin được mọi người giới thiệu chung. Về phía quý Sư Cô thì xin được trân trọng giới thiệu Sư Cô Thích Nữ Tường Phổ, Chúng trưởng bên Ni, Tổng đạo tràng Phật Quang, và các Sư Cô trong miền Nam ra cũng xin được giới thiệu chung. Dạ.
[18:42]Có cái cô nào đó... sư cô nào? Có cái cô nào bịt mặt kìa.
[18:50]Không phải không phải, sư cô đâu. Đang đứng lên đó kìa. Dạ. Dạ về phía ban điều hành đạo tràng thì xin được giới thiệu chú Nhật Thiện Tâm, tổng thư ký của tổng đạo tràng, chúng trưởng đạo tràng Phật Thịnh. Xin được giới thiệu chú Trí Thành, hội trưởng Hội Từ thiện, phó tổng đạo tràng ở phía Nam, chúng trưởng đạo tràng Phật Hiển. Xin được giới thiệu chú Nhật Huệ Thái, phó tổng đạo tràng ở miền Trung, chúng trưởng đạo tràng Phật An ở Nghệ An. Và xin được giới thiệu nhân vật chủ nhà là chú Lương Minh Trụ, có đây không? À đây.
[19:31]Phó tổng đạo tràng phía Bắc thì huynh đệ ta cũng biết rồi. Và cũng được xin được trân trọng giới thiệu tất cả các huynh đệ ban điều hành, chúng trưởng ở các miền đã về đây, xin được phép giới thiệu chung. Và các Phật tử
[19:46]ở đạo tràng và chúng thanh niên ở miền Nam, ở miền Trung và ở các tỉnh cũng về tham dự cái ngày trọng đại ngày hôm nay xin được phép giới thiệu chung. Và chúng con cũng xin được không làm mất thời gian nữa, chúng con xin được cung thỉnh trên Sư Bác, Sư Phụ và Sư Chú có đôi lời với các Phật tử ngày hôm nay. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[20:12]Để Sư Phụ giành nói trước cho nó mau. Trên mình có ba người, ngồi đúng nét đôi mươi.
[20:25]Lại nghẹt nữa. Hồi xưa thì Sư Phụ ở chung với Sư Chú Giác Minh ở Thiền Viện. Sư Chú Giác Minh người gốc Hà Đông, nhưng mà bố thì đi vào chiến đấu trong miền Nam nên Sư Chú sinh ở miền Nam. Mà đẹp trai lắm. Đặc điểm là người Bắc đẹp hơn người Nam. Nói đây người Nam đừng giận nha. Người Nam mà đẹp hỏi ra nguồn gốc là người Bắc. Không biết sao kỳ vậy. Từ bé Sư Phụ đã để ý điều này rồi. Hồi đó là lúc đó chưa giải phóng, còn nhỏ thì chỉ cái nào gặp người Bắc là người Bắc năm tư thôi, di cư vô hồi đó. Nhưng mà hễ người nào mà đẹp thì hỏi hỏi lòi ra là người Bắc. Thì Sư Chú hồi đó ổng đẹp lắm, bây giờ ổng già thì cũng còn hơi, vớt đẹp còn chút.
[21:18]Là vậy. Thì sau này thì Sư Phụ rời khỏi thì Sư Chú lên làm tri sự rồi cũng có người tu chân lại sống miền Nam, tu hành chân chất lắm, lát chúng ta nghe Sư Chú giảng rồi sẽ biết liền, biết vỡ mộng liền.
[21:37]Còn Sư Bác Viên Giác với Sư Phụ thì cũng anh em với nhau có cái tình thâm giống như từ kiếp trước cũng kỳ lạ. Có một lần cái lúc đó là Sư Phụ đến thăm Sư Minh Cảnh ở cái đoàn của Ban Đại diện quận Tân Bình. Thì lúc đó Sư Bác là là là Chánh Thư ký, cũng dẫn cái lớp học tăng ni đi. Thì Sư Phụ nghe nói là Sư Minh Cảnh ra thì lật đật tìm thăm thôi, tới Tịnh Xá thì cái Sư Bác: "Ai đây?" Nói: "Dạ, Thông Huyền." "À, tôi nghe ông này rồi." Cái Sư Bác đưa ra một công án thiền hỏi liền. Công án thiền hỏi Ngoạ Luân thiền sư ngày xưa làm bài kệ thế này, rồi Tổ Huệ Năng trả lời như thế này, thì câu trả lời của Tổ Huệ Năng khó hiểu.
[22:22]Lúc đó Sư Bác đưa ra hai bài kệ, bắt Sư Phụ giải thích. Mà lúc đó đâu có chuẩn bị đâu, lúc đó Sư Phụ giải thích. Thì Sư Bác nói: "Có lý ha! Có lý ha!" Và cái thế là từ đó Sư Bác mời Sư Phụ về chùa Từ Tân giảng. Thế là anh em dính nhau từ đó. Mà cũng có duyên nợ gì lạ lắm, hỏi ra thì cái khuynh hướng tu hành rồi mọi thứ rất là trùng hợp với nhau, đúng lạ vậy. Thì cái qua anh em thì qua bao nhiêu là sóng gió, nhưng mà cái cái tình nó vẫn đẹp. Vì vậy thì cái Sư Phụ cũng mong điều này. Trên cuộc đời cuộc đời này thì nó mong manh, nó vô thường, mọi thứ dễ thay đổi, trong đó có một cái dễ thay đổi nhất là cái tâm hồn và tình cảm.
[23:16]Có những cặp vợ chồng cũng thề sống thề chết rồi cũng có ngày ly dị. Cuộc đời như vậy thấy. Nhưng mà nếu mà ở trong đạo mà nó cũng mong manh như vậy thì nó không phải là vô thường nữa, mà nó là cái gì về cái đạo đức ta hơi bị kém. Nếu cái tình nghĩa mà ta cũng mong manh thì cái đạo đức ta hơi bị kém. Vì vậy là Sư Phụ cũng mong xin Tam Bảo gia hộ cái tình anh em vậy với nhau trong đạo nó bền vững và nó đẹp mãi. Không phải là mình cưỡng lại cái quy luật vô thường, nhưng mình muốn nó phải là biểu tượng của một cái đạo đức ở trong đạo. Đã thương nhau rồi, có tình nghĩa rồi, đời đời vì vì ờ cái tình đạo đó nó phải là bền chặt keo sơn.
[24:05]Vì ta có gì nữa đâu, có danh có lợi có gì cá nhân đâu. Cái tình đạo nó phải bền chặt keo sơn, nó mới đúng là cái tình đạo, nó phải vượt hơn cái tình của thế gian, ý là như vậy. Và hôm nay thật ra là năn nỉ dữ lắm mới ra đây, chứ chảnh lắm à chứ không phải dễ đâu. Bữa bữa là à các ban điều hành các đạo tràng miền Nam á phải quỳ trước Sư Bác, nói Sư Bác mà không chịu ra Bắc dự lễ mà nhận bằng tiến sĩ của Sư Phụ con là tụi con không đứng lên nữa. Phải vậy, chảnh tới mức đó đó. Thế là Sư Bác mới mới chịu, nghĩa là chịu đi chứ không phải dễ đâu, chảnh lắm. Rồi thì nhân dịp Sư Bác ra Bắc thì Sư Phụ mới mới nói là để mời Sư Bác có những cái lời đạo từ với Phật tử.
[24:58]Mà cái đạo từ thế này trước mặt Sư Bác đây là những Phật tử của nhiều đạo tràng đúng không? Cũng nhiều đạo tràng á. Lương Minh Trụ à, ngồi đó ghét quá, qua đây.
[25:12]Lấy thêm cái ghế nữa, qua đây ngồi vậy có gì Sư Phụ dòm một phía thôi chứ dòm hai ba phía khó chịu quá.
[25:25]Ở đây chắc là cũng nhiều nhiều nhiều đạo tràng nhiều huynh đệ phải không? Mấy đạo tràng vậy? Thì khi ta vào đạo tràng mình chủ trương là giống như là vào trong một gia đình. Mà nếu mình tu mà tốt á thì cái tình đạo nó còn dễ sợ hơn cái tình ruột thịt nữa. Nhưng mà nếu tu yếu á thì tình huynh đệ với nhau rất là lỏng lẻo. Thì hôm nay vậy là cũng nhân dịp Sư Bác ra đây tụi con cung kính thỉnh Sư Bác nói về cái tình đạo với tình huynh đệ để cho các các huynh đệ Phật tử nương tựa với nhau mà tu hành. Rồi nương tựa với nhau cho tới già, tới chết, qua kiếp sau rồi cũng không bao giờ xa nhau. Đừng nói xa nhau cho tâm hồn mình đau khổ.
[26:14]Dạ
[26:18]chúng con thỉnh Sư Bác, à chuyển mic qua cho Sư Bác.
[26:24]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[26:31]Kính bạch nhị vị Thượng tọa chứng minh, kính bạch chư tôn thiền đức chư tăng, chư ni hiện diện, kính thưa tất cả quý Phật tử, lãnh đạo các chúng, đạo tràng trong hệ thống của Thiền Tôn Phật Quang, thưa tất cả quý Phật tử thân thương mà nằm trong cái hệ thống của Thiền Tôn Phật Quang cũng như các Phật tử và những người khách đến để tham dự chương trình hôm nay, thưa tất cả quý vị. Hôm nay là một cái ngày rất là đặc biệt, đó là cái ngày mà
[27:20]Sư Phụ Phật Quang nhận cái bằng tiến sĩ luật ở tại Trường Đại học Luật Hà Nội.
[27:27]Và cái ngày này đã tạo thành một cái dấu ấn trong lịch sử của hệ thống Thiền Tôn Phật Quang. Và thầy thì xin thưa quý vị là
[27:46]hôm nay ra đây đó thì thầy rất là vui, rất là hân hạnh vì được dự một cái lễ tốt nghiệp rất là đẹp, rất là trang trọng, rất là có ý nghĩa.
[28:05]Rồi...
[28:09]Có cơ hội, có duyên hôm nay được gặp toàn thể quý phật tử tại cái chùa Pháp Vân. Đây là lần thứ hai thầy về ở tại chùa Pháp Vân này. Thì cũng xin thưa là vừa rồi đó, sư phụ Phật Quang vừa mới nói đó, là thầy cũng chảnh dữ lắm, không chịu đi. Thì thực ra không phải như vậy. À đi được, ra dự được cái chương trình như thế này thì rất là tuyệt vời, không không à không dễ gì để có được cái cơ hội để mà tham dự một chương trình lễ đẹp đẽ mà có ý nghĩa như thế. Nhưng mà mình không biết. Không có biết là cái chương trình nó lớn như vậy.
[29:00]Và thầy ở ở trong thành phố đó, thì thầy có cái chương trình khóa tu gọi là khóa tu Đời sống tỉnh thức. Mình là người điều khiển với lại hướng dẫn chương trình. Cho nên gọi là bị đụng hàng đó, đụng hàng. Cho nên tính không đi. Và dự cả các chương trình mà về cái tốt nghiệp đó thì thầy cũng đã dự nhiều chương trình rồi. Nhất là vì cái hệ thống Phật giáo, thầy dạy cho học viện Phật giáo mà, cho nên nhiều khóa cũng
[29:45]cũng tổ chức lễ cũng rất là trang trọng. Nhưng mà mình cũng hiểu được cái vấn đề lễ đó đó, nó cũng
[29:57]không phải khi nào cũng cần có mặt của mình. Cho nên tính là không đi.
[30:07]Nhưng mà sự gọi là quyết còn quyết liệt của các Phật tử mà theo cái sự chỉ đạo của sư phụ Phật Quang á thì quý Phật tử không chịu đứng lên, cứ quỳ hoài. Mình cũng khó. Cho nên đây là một cái kinh nghiệm dành cho các Phật tử trẻ tuổi. Khi yêu cầu cái gì mà cha mẹ không cho á, cứ quỳ.
[30:35]Cứ đi tu thì đừng có bỏ nhà trốn đi. Mà mình chỉ quỳ thôi. Cứ quỳ từ sáng tới tối, từ tối tới khuya, từ khuya tới sáng mai. Thì rồi thì cũng rung động cái con tim của bậc làm cha làm mẹ. Đó là kinh nghiệm đấy quý vị. Đừng trốn, trốn là tạo sốc, tạo cái sự cố.
[31:01]Khi ra tới đây rồi đó, thì mình cảm thấy mình ra là đúng.
[31:08]Và cũng cảm thấy cái ân tình là một, và thấy cái sự
[31:18]rất là thiệt thà và hiếu thảo của các đệ tử trong cái hệ thống. Rất là là là là thiệt thà. Cái tinh thần đó cảm động đến cả cái đất trời chứ không phải riêng bản thân của thầy.
[31:38]Và khi mà nói ra đây đó, mà sư phụ Phật Quang biểu rằng là: "Sư bác thuyết pháp tối thứ bảy tại chùa Pháp Vân." Thì thầy không không nhận. Với lý do là mình là khi nào thuyết pháp mà tại chùa ở đây đó, cũng như là các đạo tràng mà chúng ta đi thăm viếng, chia sẻ đó, thì thường thường là mình là phụ thôi, còn nhân vật chính ở đây. Ta phụ thôi chứ còn không có không có dám là làm chính.
[32:17]Cho nên hôm nay đó là cái vấn đề chính và phụ không còn quan trọng nữa. Và chúng ta ngồi đây với tình cảm là thầy trò, huynh đệ với nhau. Thì chỉ cần nhìn nhau là đủ rồi, nói vài lời thì thấm thía rồi. Rồi mình hát vài bài, rồi tuyệt vời, không có chuyện gì mà phải nói nhiều. Nhưng mà đã ngồi đây thì cũng nói đôi chút.
[32:50]Cho nên hôm nay là nhiều xúc động lắm. Nhiều sự kiện dồn dập trong ngày.
[32:57]Thì tất cả chúng ta đều biết.
[33:02]Dạ, thì cái biết thứ nhất á là
[33:08]cái cái tâm nguyện và cái năng lực của thầy Phật Quang. Nó không phải ở nơi cái chỗ giá trị của thầy Phật Quang nằm ở nơi chỗ là tiến sĩ luật, không phải. Tiến sĩ luật chỉ là cái cộng thêm thôi. Chứ còn thực ra thì khi mà Phật tử thương thầy Phật Quang, rồi tin sư phụ của mình, rồi gắn bó, rồi học đạo, rồi thực hiện các cái
[33:37]các lời dạy mà thầy mình dạy để trở thành một người đệ tử thuần thành của Phật, thì khi đó chưa có tiến sĩ luật.
[33:51]Cho nên á là rõ ràng là cái giá trị mà các Phật tử hướng đến ở nơi sư phụ của mình, nơi thầy Phật Quang, không phải là giá trị tiến sĩ luật. Nhưng mà thêm cái tiến sĩ luật thì thêm một cái giá trị mới, một năng lực mới, một cái mở rộng cái bầu trời
[34:13]mới trên cái lộ trình hoằng pháp,
[34:18]lợi ích cho quê hương, cho đất nước, cho nhân dân của mình.
[34:26]Cho nên ngay từ đầu đó, là bản thân của thầy đó là đã cảm xúc, rung động bởi những cái tâm tư, những cái trí tuệ.
[34:39]Mà khi đó đó là
[34:43]thầy có cảm nhận là hơn cả tiến sĩ về cái mặt tâm linh, về mặt đạo học.
[34:52]Rồi thì dần dần mình sẽ thấy ở nơi thầy Phật Quang có rất nhiều thứ tiến sĩ mà không ai cấp bằng hết. Đó.
[35:09]Quý vị mà nghe những cái bản nhạc mà của thầy Phật Quang sáng tác á, thì quý vị sẽ thấy đó là tiến sĩ của âm thanh. Phải không? Rồi quý vị mà thấy thầy mà múa võ đó, là tiến sĩ của võ thuật.
[35:31]Rồi gọi là nho y lý số gì đó, tiêu chuẩn của tiến sĩ hồi xưa đó, thì cái gì thầy Phật Quang cũng có.
[35:45]Cái đó không phải mình nói để mình mình dựa hơi đâu. Bởi vì tiến sĩ hả, tiến sĩ rất nhiều người dựa hơi. Vinh quy bái tổ về làng là rất nhiều người chạy theo dựa hơi, nhưng mà đó là sự thực. Và mình thấy rằng là cái cái sự phát triển mà có khả năng phát triển bền vững trải qua tất cả những cái sóng gió của cuộc đời, bản thân của thầy Phật Quang, rồi bản thân của tăng chúng Phật Quang, rồi bản thân của đạo tràng của Phật Quang vượt qua được hết á, thì rõ ràng là phải có cái lực để mà có sự bền vững trong cái sự tồn tại và phát triển của cái đường lối tu hành của mình.
[36:36]Thì thầy có thấy trong cái cái khẩu hiệu của trường Đại học Luật á, là: "Chất lượng cao tạo nên giá trị bền vững". Thì tất cả những cái tố chất mà gọi là thầy Phật Quang đã có, mà thầy gọi là những cái tiến sĩ không ai cấp á, thì cái đó gọi là chất lượng cao.
[37:02]Rồi hôm nay là sau những cái năm tháng mà nghiên cứu, đeo đuổi học hành, thành tựu cái giá trị về mặt học thuật, về mặt luật pháp, thì nó lại cái chất lượng cao đó được nâng cấp cao hơn nữa để đáp ứng được cái nhu cầu rộng lớn hơn của cái nhu cầu gọi là xã hội, con người Việt Nam. Thì rõ ràng là chất lượng ngày càng cao. Vậy thì cái sự phát triển bền vững là chắc chắn.
[37:35]Thì từ chỗ đó đó, mình mới cảm thấy vui. Vui là bởi vì cái sự phát triển thì không phải là vấn đề khó, không phải vấn đề đặc biệt, mà phát triển bền vững mới là khó, mới là đặc biệt. Chúng ta khởi nghiệp biết bao nhiêu cái cái cái cái cái cái khởi nghiệp, biết bao nhiêu công ty. Nhưng mà rồi thì bây giờ đếm lại thì bao nhiêu cái công ty khởi nghiệp mà đã chết. Thì rất là lớn, sụp đổ rất lớn. Mà theo thông tin mà báo chí đó, thì mình thấy gần như là 70% là phá sản.
[38:14]Thì đó là nói nhớ mang máng vậy thôi, chứ không chính xác lắm. Nhưng mà nhiều, nhiều người sụp đổ lắm. Thì bền vững mới quan trọng. Phát triển mà phải bền vững. Mà bền vững thì nó biểu hiện cái tiềm ẩn cái lực ở phía dưới. Thì cái lực đó đó, mình gọi tạm gọi là chất lượng cao. Rồi.
[38:42]Rồi có nhiều rất nhiều vấn đề mà
[38:47]ở đây mình cũng không tiện để nói hết. Bởi vì cái cuộc đời, những cái vận động của đời sống là những cái vận động mặt nổi, những cái hiện tượng. Nhưng tất cả những cái hiện tượng giới thì cái mặt nổi đó nó nằm trên cái nền tảng. Và cái nền tảng đó nó ẩn phía dưới và quý vị biết rồi đấy, cái phần chìm của tảng băng khi nào nó cũng lớn hơn phần nổi của tảng băng. Cho nên phần chìm đó rất khó để nói.
[39:22]Nhưng mà thầy cảm thấy
[39:26]sự phát triển của cái hệ thống Phật Quang chúng ta được bền vững đó là bởi vì mình có một vị sư phụ vừa biểu hiện trên mặt nổi tuyệt vời, đồng thời cũng biểu hiện cái sự vun bồi cái mặt chìm rất là tuyệt vời, cho nên mới có được sự bền vững.
[39:48]Thì khi này mà ra Hà Nội đó, mình trở về Hà Nội là trở về với cái nguồn cội của dân tộc. Biết bao nhiêu tâm tình của cái dân tộc Việt Nam, của Phật giáo Việt Nam đều nằm ở phía Bắc. Cho nên những cái giá trị tâm linh qua các di sản mà ở Hà Nội thì bao giờ
[40:20]Cũng ngắt ngang chút xíu. Đúng 20 năm trước lần đầu tiên sư phụ ra Hà Nội, đi bằng xe 15 chỗ và đi với Sư Bác.
[40:33]Đi qua nhiều tỉnh thành rồi đi tới Hà Nội, sau đó hai anh em đi ra tới Hạ Long luôn. 20 năm, 20 năm trước hai anh em cũng bước vào Văn Miếu lần đầu tiên. À và đằng sau có cái gì hò hát múa gì đó, có cái hát hò nhiều lắm, ngồi coi một lúc rồi đi ra. Rồi hồi sáng này hai anh em cũng bước vào mới sực nhớ là đúng 20 năm hai anh em ta bước vào cái Văn Miếu. Bây giờ 20 năm sau bước vào lại là cũng có Sư Bác đi với sư phụ nhận bằng tiến sĩ, hay ghê.
[41:08]Thì hồi sáng đó là Sư phụ Phật Quang mà nhắc tới cái 20 năm đó là mình nhớ liền. Mà quả thực là những cái bước đầu ra Hà Nội,
[41:22]những bước đi vẫn là vững chãi nhưng mà nó còn bỡ ngỡ. Còn cái bước đi lần này thì nó vững chãi một cách là tự tin.
[41:37]Bởi vì đi với áo đỏ.
[41:44]Chiếc áo của nhiều ước mơ, cho nên là mình đi mình tự tin hơn, mình cảm thấy tự hào hơn, vinh dự hơn. Nhất là xung quanh những cái người Phật tử thân thương của mình đều có đủ mặt, tạo cho mình nguồn lực của cộng đồng, mình cảm thấy phấn khởi, cảm thấy tin tưởng.
[42:07]Thì với cái Hà Nội đầy cái cái cái cái nguồn lực tâm linh như vậy, mình cũng khó mà giữ được lòng mình bình yên. Cho nên rung rung rúng thì đúng hơn là rung, rúng cảm. Thì ngày hôm nay thầy mới làm bài thơ để tặng Sư phụ Phật Quang
[42:32]và cũng nói lên cái cảm xúc của mình trong cái chương trình cái ngày lễ hôm nay.
[42:41]À xin được đọc cái bài thơ.
[42:54]Cái và bài thơ này đó là gọi là Vận Hội Rồng Mây. Nghe cái đề giống ai?
[43:05]Nhân duyên về Hà Nội, tham dự hội rồng mây.
[43:15]Thì hồi xưa đó cái từ hội rồng mây đó, rồng mây là nói lên sự thành tựu, một sự nâng cao và một cái sự đỗ đạt, thành đạt ở trong xã hội xưa. Cho nên ở đây là một cái cảnh giới, một cái đẳng cấp cao, một sự thành tựu thành đạt. Hồi xưa mà thi cử mà mà mà đạt được cái tiến sĩ đó là giống Trạng Nguyên đó là một cái thành tựu rất lớn ở trong xã hội. Ta gọi là đại đăng khoa, sau cái đại đăng khoa là đến tiểu đăng khoa.
[43:56]Rất tiếc chỉ có một điều mình tiếc thôi đó là thầy già quá. Đúng không?
[44:04]Cho nên chỉ có đại đăng khoa thôi chứ không có tiểu đăng khoa, già quá. Thì nhưng mà
[44:14]thầy là một tiến sĩ lại là một tu sĩ,
[44:19]cho nên cái sự hội tụ của các Phật tử, những đệ tử, những thân hữu, những quyến thuộc của mình nó tạo nên một sự khác biệt. Nó cái khái niệm mới
[44:39]xuất hiện, tức là một sự thành tựu nó không phải là mang tính thuần túy thế tục nữa mà nó là một sự thành tựu mang tính giá trị tâm linh cao. Cho nên tất cả quý Phật tử mà hiện hữu trong cái cái chương trình lễ nó tạo nên một cái không khí mới, một cách thức mới, rồi một loạt những chuỗi sự kiện sau đó là mình đi vào Lăng Bác, báo công rồi thắp nhang, rồi mình đi vào Văn Miếu rồi cũng để thắp nhang báo công với cả một cái cái ban gọi là giám hiệu của trường, tạo nên cái cái nếp sống mới.
[45:31]Cho nên là thấy rất có rất nhiều cái điều mới, nên đây là đúng là vận hội rồng mây. Chuyện này là chuyện đặc biệt.
[45:41]Người dang tay kết nối, tình tứ mãi đong đầy. Dang tay kết nối, thầy chưa thấy các Phật tử đông đâu, khi làm là chưa biết. Nhưng mà cái cảm nhận của mình về cái
[45:59]không gian, về cái sự kiện và mình cảm nhận thực sự là một sự hội tụ mạnh mẽ.
[46:13]Cho nên cái cái hội rồng mây đó nó gợi cho mình một cái hình ảnh mạnh mẽ, hùng tráng và đầy cái tình cảm yêu thương. Rất là khó, rất là khó để để để một cái hùng tráng mạnh mẽ mà đầy yêu thương, điều đó là điều khó đi cùng với nhau lắm. Ở đây mình có đủ những chất liệu đầy ý nghĩa cao cả như vậy. Bốn câu đầu là: Nhân duyên về Hà Nội, tham dự hội rồng mây. Người dang tay kết nối, tình tứ mãi đong đầy.
[46:55]Người dang tay kết nối chính là Sư phụ Phật Quang.
[47:02]Thầy nhận bằng tiến sĩ (tức là thầy là người nhận bằng tiến sĩ) tâm nguyện mình hân hoan (mình tức là Sư Bác đây).
[47:16]Thầy nhận bằng tiến sĩ, tâm nguyện mình hân hoan, đóa hoa lòng tươi nở, lối đạo vàng thênh thang.
[47:29]Thấy cảm nhận được một bầu trời thênh thang rộng mở, bầu trời nhận ra được cái nguồn lực mà có thể tạo ra một đường lối mới, một cách thức mới, một cách thế mới để đi vào một thế giới mới.
[47:48]Đó là những cái dấu hiệu sang trang một đoạn đường mà có thể là rất đẹp đẽ.
[48:00]Đời ngũ trược lầm than, mở con đường an ổn, dấn thân vào nhân gian, xây đời đừng thương tổn.
[48:15]Cuộc đời có quá nhiều những vấn đề khốn khổ. Thì nỗi khổ bình thường cuộc đời ai cũng biết rồi. Nhưng mà trong những năm qua, cái sự dịch bệnh vi rút Corona có mặt, dấu nhấn ẩn thêm những nỗi đau, những nỗi khổ của con người, xã hội. Biết bao nhiêu cảnh biệt ly, biết bao nhiêu cảnh tan nát và biết bao nhiêu xáo trộn ở trong đời sống gia đình, con người và kể cả xã hội, kinh tế, chính trị, vân vân, rất là khổ.
[49:00]"Đời ngũ trược lầm than,
[49:06]mở con đường an ổn". Thì con đường đời có quá nhiều thứ khốn đốn, nhiều cạm bẫy, nhiều nguy cơ, nhiều rủi ro.
[49:16]Các thầy
[49:20]và đặc biệt là Thầy Phật Quang đã nỗ lực để kiến tạo một con đường gọi là mở một con đường an ổn, để cho những ai đau khổ, khốn đốn có thể hướng về, đặt chân về, rẽ bước vào một con đường tốt đẹp, xoa dịu nỗi đau, hàn gắn những vết thương và xây dựng một niềm tự tin, sức sống mới.
[49:52]Thì đó là những vấn đề mà gọi là mở con đường an ổn. "Dấn thân vào nhân gian,
[50:01]xây đời đừng thương tổn".
[50:05]Đi vào đời với một sứ mệnh cao cả, với sự quyết tâm quyết liệt, với một sự hy sinh mạnh mẽ
[50:15]để đi vào đời. Thái độ dấn thân đó là thái độ của một vị Bồ Tát.
[50:24]Và làm thế nào để xây dựng cho đời đừng bị tổn thương, đừng bị tổn thương. Đời vốn là tổn thương, vốn là có quá nhiều khốn đốn. Chiều nay Thầy gọi điện cho một người Phật tử thân của mình, hỏi thăm: "Con có khỏe không?", "Dạ khỏe." "Con cái ra sao?", "Dạ tốt." "Ông chồng ra sao?", "Dạ cũng tạm được."
[51:01]"Là sao?", "Dạ thì cứ lừa nhau mà sống."
[51:11]Rất là rõ, rất rõ.
[51:16]Đấy là sự thật. Cái từ rất là chính xác nhưng mà rất là đau, là thương tổn, là khốn đốn.
[51:29]Cho nên hãy, cái sứ mệnh của một người xuất gia mang trong mình đó là đi vào đời
[51:42]và làm thế nào để xây dựng cho đời một cái bình an mát mẻ, hàn gắn những vết thương, đừng để cho vết thương nó rỉ máu, lở loét. Đó là một cái vấn đề rất là khó, rất là cao cả. Đây là hành trình của một vị Bồ Tát là vậy.
[52:08]"Tâm không màng thế sự",
[52:13]quý vị có nghĩ là Sư Phụ Phật Quang tâm không màng thế sự không?
[52:21]Nhưng vậy thì đi lấy tiến sĩ làm gì?
[52:26]"Tâm không màng thế sự, lòng vẫn thương kiếp người". Vì cái tình yêu thương đó mà
[52:37]mặc dù cõi lòng của mình buông xả, biết rõ bản chất của đời sống là vô thường huyễn hóa, nhưng mà tình yêu thương của mình đối chúng sinh lặn lội khốn đau, cho nên biểu hiện cái tình yêu thương đó mà đi vào đời sống, chỉ mong
[53:03]tròn sứ mệnh, sen tỏa ngát hương trời. Tức là bốn câu này là: "Tâm không màng thế sự, lòng vẫn thương kiếp người, chỉ mong tròn sứ mệnh, sen tỏa ngát hương trời".
[53:24]Thì người xuất gia thực hiện cái hạnh nguyện mà mình đã đeo mang, đã được Phật giao phó,
[53:38]chư Thánh, chư Thiên tin tưởng, mình mang nó vào đời, mong nỗ lực không phải vì cá nhân mình mà để tròn sứ mệnh, trách nhiệm đối với Phật, với Thánh, với Tam Bảo. Cho nên là
[53:59]những cái hương thơm của sự đức hạnh, hương thơm của trí tuệ như hương thơm của một loài hoa, hoa sen tỏa ngát hương trời.
[54:13]"Ta đi tìm âm hưởng
[54:17]bánh xe đời lăn qua, vết thương và sĩ vị bao nhiêu kiếp nhạt nhòa".
[54:30]Ta đi tìm âm hưởng, ở đây Thầy muốn trở lại bản thân của mình đi về Hà Nội, lắng nghe âm hưởng của quá khứ. Bánh xe đời lăn qua còn để lại những cái âm thanh của nó.
[54:51]Và ta đã đi vào trong Văn Miếu,
[54:59]chiêm ngưỡng bia tiến sĩ, cảm nhận những giá trị của quá khứ, của những hào quang đã tắt.
[55:08]Và chắc chắn là biết bao nhiêu nỗi niềm cay đắng, nhọc nhằn ở nơi những con người của quá khứ ấy. Những cái vẻ vang của họ cũng chứa đựng đầy những khốn đốn. Và sáng hôm nay,
[55:29]khi nghe lời phát biểu của
[55:34]ông Chu Mạnh Hùng nói về cái cảm xúc cũng như là định... đường lối của nhà trường tuyệt vời, nhưng mà sau đó nghe cái người mà đại diện cho các tiến sĩ, thạc sĩ phát biểu
[55:51]thì mình cảm nhận được cái khó khăn của cái người mà thành tựu cái học vị tiến sĩ.
[56:01]Biết bao nhiêu vết thương lòng của họ, biết bao nhiêu nỗi niềm đắng cay của họ. Thời bây giờ thì mình có thể là dễ để nhận ra điều đó khi nghe ai nói, nhưng mà đối những người đã đi về dĩ vãng, đã đi vào lịch sử thì những nỗi đắng cay của họ, những nỗi niềm của họ
[56:25]cũng khó mà biết hết được, cũng đã được chôn vùi theo thời gian. Và chắc chắn để có được một vị tiến sĩ, nó cũng biết bao nhiêu cái thương tổn, đắng cay cho bản thân mình, cho người thân của mình và cho cả cái những người gọi là liên quan.
[56:46]Rất là nhiều khốn khổ, nếu khốn đốn. Cái sĩ vị gọi là vết thương và sĩ vị, đó là một cặp phạm trù
[56:56]khó mà tránh được. Cái gì cũng vậy, không bao giờ có sự hoàn hảo.
[57:06]"Thăng Long trăm cõi nhớ, chốn cũ ngàn năm thương, bao nỗi niềm di sản, dáng nghiêng trước phật... phật đường". Thăng Long trăm nỗi... trăm cõi nhớ, biết bao nhiêu cảnh của Thăng Long, nhiều lắm. Nhất là đối với những người nghiên cứu về lịch sử,
[57:35]về văn học, về của dân tộc cũng như của Phật giáo thì chúng ta nhận ra được
[57:43]biết bao nhiêu giá trị của tổ tiên, của cha ông mình trên cái dải đất này.
[57:54]Nó trở thành cái những cái cõi nhớ mà chúng ta không thể quên đối với người dân Việt. Và điều đó
[58:06]chốn cũ ngàn năm thương, những cái cõi nhớ đó nó gắn bó với trái tim của mình, với cảm xúc của mình. Chúng ta trở về Hà Nội, trở về với cội nguồn, trở về với những tâm tình mà đã trải qua biết bao nhiêu thế hệ. Cho nên biết bao nhiêu thương, bao nhiêu nhớ ở đây. Rồi bao nhiêu nỗi niềm chúng ta khi thấy những di sản để lại và ta ngậm ngùi,
[58:39]ta lo lắng trước sự bảo tồn chúng.
[58:44]Một thoáng cảm xúc về di sản: "Bao nỗi niềm di sản, dáng nghiêng trước phật đường".
[58:58]Và đoạn cuối: "Chúc mừng Thầy tiếp nối, sáng Phật tổ tâm hoa,
[59:06]hôm nay trời Hà Nội, vầng dương rọi sơn hà".
[59:19]Quan trọng là
[59:24]có thể nối được cái tinh hoa của Phật, có thể
[59:31]sáng tạo ra được những cái giá trị của Phật thích ứng với cái đời sống con người, xã hội mới,
[59:45]tạo nên được những cái dấu ấn, tạo nên được cái đường đi mới, tạo nên được những cái soi rọi mới cho con người mới, đó là cái khát vọng của những cái bậc thầy có tâm huyết đối với Đạo Phật Việt Nam, quê hương đất nước Việt Nam. Viên Giác kính tặng Thầy Chân Quang nhân dịp nhận bằng Tiến sĩ luật.
[1:00:13]Đó, thấy là bài thơ, ghi bài thơ tặng Thầy với tất cả tấm lòng của mình. Mong Thầy nhận cho và tất cả là hệ thống Phật Quang
[1:00:27]xin tiếp nhận bài thơ của sư bác. Con
[1:00:34]xin ngắt ngang chút, sư bác còn nói nữa chưa hết đâu nha. Hết, hết nói rồi. Chưa chưa chưa, còn nói nữa chưa hết. Như có thầy cũng hơi báo tin buồn cho sư bác một chút. Sư bác một đời tu hành làm được nhiều công đức, nhưng mà cái kiểu sư bác nói nãy đó, sau khi chết rất là kẹt.
[1:00:54]Thầy có dặn các các đệ tử mình hết đó,
[1:00:58]ai mà nói sư phụ chứng thánh hay là Bồ Tát thì chết bị quỷ sứ cắt lưỡi, thì sư bác rớt đúng vô cái tình trạng này mà nói công khai trước mọi người nữa thì sau khi chết rất là kẹt.
[1:01:15]Cái này...
[1:01:19]Ta tu làm sao á là... như sư nói hôm trước á, thầy trò càng tu rồi càng thấy mình chỉ là cát bụi cỏ rác á thì đó đi đúng á, đúng đường. Chớ tu rồi thấy mình chứng thánh, rồi hoặc là tung hô thầy mình là thánh, đều làm tổn thương cái dòng đạo và sau này cái dòng đạo đó tắt nhanh. Cho nên cả thầy trò mình tu chỉ là cát bụi, mà trong cái cái cát bụi đó, làm sao để thương nhau cho bền vững, bền bỉ. Cái giá trị chỗ đó thôi. Cho nên nãy nghe sư bác nhắc hai lần, thấy tội sư bác bị cắt hai cái hai khúc.
[1:02:06]Cái hồi xưa đó, khi mà thầy còn ấy đi học phật học cơ bản á, thì cũng được nhắc nhở nhiều như thế.
[1:02:18]Cho nên mình ít khi nói đến những cái thành tựu, những cái tốt đẹp, giấu.
[1:02:27]Nhưng mà sau này khi mà học về lên đại học rồi đó, học về kinh tạng nguyên thủy thì những cái định nghĩa về cái tốt và cái xấu, cái thiện và cái ác ấy, cái thái độ, cái định nghĩa rất là rõ. Đức Phật dạy: phải biết điều ác là điều ác, phải biết điều thiện là điều thiện, biết cái nào là ác để tránh, biết cái nào là thiện để làm, và sự ghi nhớ các điều thiện là điều cần thiết để làm nền tảng cho sự đi tới. Sở dĩ chúng ta làm được cái điều tốt, điều thiện là bởi vì mình đã có những điều tốt, điều thiện làm nền tảng trước đó. Và cái sự làm nền tảng trước đó đó trở thành một cái động lực kích hoạt cái nguồn lực của cái điều thiện để tiếp tục đi tới.
[1:03:23]Cho nên là đối với các bậc đại sư mà dạy những lời dạy siêu việt lên trên mọi cái sự gọi là vượt lên trên những cái gọi là chấp thủ cái bản ngã, thì điều đó là đương nhiên là thuộc cái đẳng cấp cao.
[1:03:44]Nhưng đối với người phật tử đó, trên hành trình tu của mình thì mình phải biết rõ cái điều đó. Cái gì mình thành tựu thì mình phải khẳng định mình thành tựu cái đó. Và khi đã khẳng định thành tựu cái đó thì phải vui với cái đó. Ở đây là một cái lạ, phải vui với cái đó, bởi vì chính niềm vui đó nó tạo động lực, nó tạo cái ký ức ở trong con người của chúng ta, và chính ký ức đó thúc đẩy và mình tiếp tục đi tới. Điều thiện được khích lệ và điều ác được tiêu diệt. Cho nên thiện ác rất rõ ha. Thì với con đường tu hành, thì như Sư phụ Phật Quang nói chính xác: mình nói mình chứng cái gì đó, mình muốn tự đắc về một cái cảnh giới
[1:04:29]nào đó, một cái trạng thái tâm linh cao cả nào đó, đều sai. Đều sai. Bởi vì tất cả đều đang trên hành trình, gọi là on the way, đúng không?
[1:04:47]Cho nên các phật tử phải nghe lời Sư phụ Phật Quang nói để đừng tự hào, chấp thủ cái gì cả, và nhất là công phu tu tập. Nhưng mà mình phải biết rõ là mình tu đúng, và mình biết rõ là cái tu đó nó có lợi ích và có tăng trưởng. Mình mình mình soi chiếu từng ngày của mình để thấy hôm nay mình tu tốt hơn hôm qua, thì đấy là quý vị phải làm. Thì đó là cái điều mà phật tử cần phải nhớ. Rồi thì có ai mà khen mình tu tốt thì mình cũng nên là không vui mừng sớm quá, mình cũng khiêm gọi là mình phải giấu, nhưng mà để làm thế nào cái giấu của mình phải tạo được cái tác dụng là họ tiếp tục tu. Chứ mình giấu hồi họ không biết mình tu ra gì cả,
[1:05:40]họ nói thôi tu làm gì, thì cũng không ổn. Cho nên giấu nhưng mà phải sáng tỏa ra. A thing of thought nha.
[1:05:52]Thôi sư bác nghỉ nghỉ nghỉ nghỉ 5 phút đi, rồi mời sư chú... Nghỉ 10 phút hả? Toilet hả? Ờ ờ con xin lỗi, I am sorry. Đưa đưa sư bác đi chút xíu coi. Thấy ông biểu đi nghỉ chút. Không, sư bác ngồi đây nghỉ chứ đi đâu làm chi? Hả? Phải đi hả?
[1:06:27]Phải đi. Dạ. Con nhớ đứng canh 10 phút lo dắt sư bác ra nha, đừng để mà sư bác ở trong đó luôn nghe con, tại vì ở đây vẫn chưa xong.
[1:06:38]Giờ chúng ta nghe sư thúc Giác Minh chia sẻ vài điều đạo lý tu hành trong cuộc đời của sư thúc, một con người tinh tấn, hiền lành và chân chất miền Tây 100%. Sư thúc có vài lời khuyến tấn khiến cho phật tử tinh tấn tu hành sao cho đắc đạo, đại khái vậy.
[1:07:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch sư huynh Thượng tọa Thích Chân Quang,
[1:07:21]kính thưa toàn thể đại chúng.
[1:07:28]Hôm nay thật là đặc biệt,
[1:07:36]chúng tôi được cái duyên
[1:07:46]đi theo Thượng tọa ra Hà Nội để tham dự cái lễ
[1:07:56]nhận bằng tiến sĩ của thầy.
[1:08:01]Chúng tôi rất là hạnh phúc và rất là may mắn, bởi vì chúng tôi là cái người ở cái vùng xa. Quý vị biết Đồng Tháp mà, chỉ có lúa, chỉ có... hồi xưa thì chỉ có trên thì lúa, ở dưới thì tôm cá, chẳng có gì hết. Ha. Vậy vậy sư chú ăn lúa với cái gì?
[1:08:34]Đó là một cái vùng nó xa xôi, ở miền Tây mà, cho nên được tháp tùng đi theo ra đây thì rất là vui. Mấy ngày nay ăn được, ngủ được. Ha.
[1:08:57]Kính thưa Thượng tọa, thưa quý Phật tử,
[1:09:03]chúng tôi á
[1:09:08]hồi lúc mà còn khi mà mới vào chùa á, chúng tôi có đọc nhiều có những quyển sách mà chúng tôi phải nhớ cho tới bây giờ.
[1:09:19]những cái quyển sách mà
[1:09:25]đem Đạo Phật đi vào trong cuộc đời.
[1:09:33]Thì nghe nói thì thấy nó cũng thường thôi. Phật giáo chúng ta nó có mặt ở tại đất nước Việt Nam chúng ta 2.000 năm rồi. Nhất là ở miền Bắc, là cái cội nguồn của Phật giáo.
[1:09:53]Thì Đạo Phật nó có mặt lâu vậy, tại sao nó chưa vào trong cuộc đời? Bởi vì khi mà tôi đi vào chùa đó thì tôi thấy cái
[1:10:06]cái thời gian mà cái thời Pháp thuộc nó trải qua cũng cả trăm năm, rồi qua đến cái thời chiến tranh Mỹ thì đất nước của chúng ta nó nhiều cái khổ đau mất mát, cho nên những cái
[1:10:23]những cái cái phá tu, những cái đường lối, những cái phương tiện để mà dẫn dắt cho Phật tử tu hành nó trở nên hầu như là nó lạc hậu.
[1:10:42]Quý vị thấy chùa
[1:10:46]hồi xưa đó bây giờ thì có đạo tràng này chứ lúc trước thì không có đạo tràng. Nó làm cho những người Phật tử lớn tuổi một khi mà có cái tính tâm kiên cố rồi đó, lần lần theo cái thời gian tuổi già của họ mất đi. Mà cái tuổi trẻ thì không có cái điều kiện để mà
[1:11:08]họ tưới tẩm được cái hạt giống của pháp. Chính vì vậy mà cái Phật giáo chúng ta nó dần dần nó bị bào mòn. Cho nên thì tôi một khi mà tôi nghe nhị vị Thượng tọa Thượng tọa ở đây mà đi đâu, tổ chức cái gì mà làm cho Phật tử được có cái cơ hội để mà tiếp cận được tu hành thì tôi rất là vui, rất là mừng. Bởi vì chỉ như có như thế á thì Phật giáo chúng ta nó mới phát triển được.
[1:11:49]Cho nên hồi xưa có một vị thầy, có một vị Hòa thượng.
[1:11:55]Hòa thượng khuyên tôi á là
[1:12:00]thầy đi về quê đó nha, thầy trụ trì thầy phải thuyết pháp. Thầy thầy phải thuyết pháp đi, đừng ở trong chùa. Tôi thưa với Hòa thượng, tôi nói, "Con dốt lắm, con chẳng biết nói cái gì hết." Vậy mà Hòa thượng cứ bảo là, "Con cứ tự tin đi thuyết pháp đi. Nếu còn thì con nói ít, mà con không nói được thì con cứ lấy kinh ra mà đọc cho người ta nghe."
[1:12:39]Thì cái tâm,
[1:12:44]cái sự ưu tư, trăn trở
[1:12:51]cái ngôi nhà Phật pháp á của các của quý Hòa thượng làm cho chúng tôi cũng là bây giờ nó cũng nó cũng gióng giống vậy đó. Nơi nào mà có đạo tràng,
[1:13:06]có người tu thì nơi đó pháp luân thường chuyển tâm khai.
[1:13:14]Đó, cái sự lợi lạc
[1:13:18]nó sẽ
[1:13:24]cái người mà nghe được pháp những cái bài kinh để mà khơi mở cái cái của mình
[1:13:32]cái đó cái nó không hết.
[1:13:37]Chúng ta vào trong mấy cái ngôi làng ở vùng quê, mình đem gạo đem tiền cho người ta ăn ơn vậy, nhưng mà họ một thời gian họ quên. Còn nếu như đem những cái lời kinh tiếng kệ, những cái câu lời dạy của Đức Phật mà gieo rắc vào trong lòng người á, thì người đó sẽ tới khi họ già họ chết vẫn họ vẫn đến với Phật, họ không bao giờ bỏ Phật. Đó, cho nên chính mà chúng tôi thấy Hòa thượng, Thượng tọa ở đây
[1:14:16]đi ra ngoài Bắc
[1:14:20]thì chúng tôi nhận lời Thượng tọa cho người báo cho tôi là mời tôi đi, tôi nhận lời liền. Bởi vì Thượng tọa đi
[1:14:36]ra Bắc để nhận bằng Tiến sĩ, đó là cái một cái việc tôi nghĩ đó là một cái chuyện cái cái duyên thôi. Mà cái chính đó là ngài đi hoằng hóa đó.
[1:14:52]Bởi vì Thượng tọa dầu cho có ngài có phải là Tiến sĩ hay là hoặc là chưa phải là Tiến sĩ thì cũng là như vậy thôi. Cái Tiến sĩ chỉ là một cái điều kiện để mà hỗ trợ cho vấn đề hoằng pháp nó tốt hơn thôi. Cho nên tôi nghĩ tôi nghe Thượng tọa mời là tôi nhận lời liền. Mặc dầu tôi cũng mới vừa bệnh ha, nhưng mà hai ngày nay lên được 2 kg nhờ ăn, ăn nhiều. Covid. Bị Covid. Mới hai ngày mà lên 2 kg hả? Ra Bắc hai ngày lên 2 kg?
[1:15:36]Ăn nhiều, ngủ được á.
[1:15:41]Em nói ít tiếng nữa thôi.
[1:15:47]Thì Đức Phật mà sau khi ngài nói pháp Tứ Diệu Đế, các vị đệ tử của ngài chứng thánh quả A La Hán á thì ngài khuyên nên mỗi người đi một nơi, đừng đừng có hai người đi một hướng.
[1:16:04]Hãy đi đi, đi mà đem chánh pháp của ta để mà truyền bá khắp thế gian.
[1:16:17]Thì cái người mà hoằng hóa đem cái giáo lý, đem cái lời dạy của Phật á truyền dạy cho người khác hoặc là những người
[1:16:31]hỗ trợ cho những người hoằng pháp, cái công đức rất là lớn. Vào cái thời mà sau khi Phật Niết Bàn,
[1:16:43]có cái ông vua A Dục đó. Một hôm, ông đi Tào Tháp. Ông đi đến một ngôi tháp nọ, ông thấy cái tháp nó cũng bình thường. Ổng hỏi cái tháp này là tháp của ai? Hỏi cái người giữ tháp. Thì cái người giữ tháp á, họ nói, "Đây là một cái cái ngôi tháp của vị Thánh tăng A La Hán. Sau khi ngài chứng được thánh quả thì sau đó, ngài viên tịch." Đó. Thì lúc đó, thì vua A Dục ngài mới kêu cái người hầu á, cúng cho cái ngôi tháp này chỉ một đồng vàng thôi.
[1:17:26]Rồi ngài đi tiếp tục. Đến một ngôi tháp khác, đến cái ngôi tháp ờ hỏi cái người hầu ờ cái người giữ tháp á hỏi tháp này của ai? Thì cái người giữ tháp nói là, "Thưa
[1:17:41]Đức vua, cái ngôi tháp này là của vị Thánh tăng A La Hán ngài A Nan, thị giả của Đức Phật, là người có công bậc nhất kết tập kinh điển." Đó. "Thu thập tất cả những cái gì Phật dạy." Thì lúc đó, ông vua A Dục mới nói là
[1:18:02]kêu cái người hầu đem ra một ngàn đồng vàng để mà cúng dường cho cái ngôi tháp này.
[1:18:10]Thì chúng ta mới thấy là tại sao ngôi tháp trước cũng là A La Hán nhưng mà chỉ có một đồng vàng thôi. Còn ngôi tháp của ngài A Nan lại là một ngàn đồng vàng? Bởi vì cái công hoằng hóa, cái công mà kết tập được đại tạng kinh
[1:18:28]để mà lưu truyền vạn thế á nó vô cùng lớn lao.
[1:18:34]Cho nên thầy tất cả là thầy, nhưng mà vị nào hoằng pháp hóa độ được rất nhiều người thì người đó là cái người đáng được chúng ta cung kính, cúng dường.
[1:19:03]Quý Phật tử, chúng ta tu cho bản thân mình,
[1:19:10]cho gia đình mình,
[1:19:13]mình còn có có phải có cái
[1:19:17]cái tâm lợi tha. Tức nghĩa là chúng ta không phải chỉ có bản thân mình đâu, mà chúng ta phải làm sao cho những người gần ở gần chúng ta phải hiểu được Phật pháp, rồi phải rủ họ đi chùa, nghe pháp, tạo mọi điều kiện
[1:19:38]để mà những người xung quanh mình trở thành Phật tử,
[1:19:44]hết sức là phước đức. Bởi vì không có cái phước đức nào hơn là phước đức mình gieo rắc cái hạt giống Phật pháp.
[1:19:59]Ừm.
[1:20:03]Hôm nay, chúng tôi rất là vui, rất là hạnh phúc,
[1:20:11]rất là biết ơn Thượng tọa, biết ơn toàn thể đại chúng, quý thầy đã cho chúng tôi một chuyến đi hết sức là ý nghĩa.
[1:20:27]Và chúng tôi cũng có được một cái cơ hội để mở mang cái hiểu biết, cái nhìn của mình không phải là nó không có hạn hẹp ở trong cái vùng quê, những cái nơi mà nó nó không có những cái điều kiện. Đó thì xin nói đến đây là xin hết. A Di Đà Phật. Hôm nay, sư chú đã tiến bộ.
[1:21:01]Cái kết thúc được năm chữ, chứ lần trước lên chùa đó, sư chú thuyết pháp xong, cái câu kết thúc có hai chữ: "Để hết". Bữa nay thì "Nói đến đây xin hết" là được năm chữ.
[1:21:18]Hôm nay chúng ta gặp sư bác, sư chú thấy tuyệt vời không ạ?
[1:21:26]Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười. Như sư bác chúng ta thì trí tuệ hàn lâm, phải không? Còn sư chú chúng ta thì trí tuệ mà dân dân dã, nhà quê. Mà nãy giờ sư huynh cũng còn thắc mắc nha. Nói trên lúa, dưới tôm vậy em ăn cái gì?
[1:22:03]Hồi nãy sư bác có nói là cái sự thay đổi của con người, sư chú thì nói đến cái việc mà hóa độ chúng sinh. Hai cái điều đó nó cũng liên quan với nhau. Liên quan ở chỗ là cái sự tu tập ở nơi chúng ta
[1:22:26]nếu chúng ta tu tập mà kém, tự nhiên mình với nhau nó lỏng lẻo lắm, người này với người kia nó lỏng lẻo. Mình không có trách nhiệm với nhau, lạ vậy. Còn khi mình tu tốt, đạo tâm, đạo hạnh mình tiến lên, đạo lực mình tiến lên, bỗng nhiên mình có trách nhiệm với nhau nhiều. Mà cái trách nhiệm với nhau á nó không phải là một sự sòng phẳng có đi có lại.
[1:22:58]Khi ta đòi hỏi cái sự sòng phẳng là ta đang nói theo cái giao dịch thương mại của xã hội, ừm có mua có bán có trao đổi, tiền trao cháo múc gọi là sòng phẳng. Cái sòng phẳng nó cần thiết cho cái sự cho cái nền thương mại quốc gia. Nhưng mà nó không có lợi trong trong trong trong đạo lý, trong tình nghĩa. Trong đạo lý, trong tình nghĩa thì nó hơi khác, không có tính toán, không có tính toán.
[1:23:32]Không có tính toán nó thử thách ở chỗ này. Ví dụ như
[1:23:39]bố mẹ mình nuôi mình đến năm cái nhà cũng nghèo, đến năm 17 18 tuổi, mình đi học đại học rồi phải tự bươn chải vừa làm vừa học, chứ bố mẹ lúc đó cũng nuôi hết nổi. Rồi khi mình đi làm có tiền, mình mình giúp đỡ lại gia đình,
[1:24:03]xây cho bố mẹ được cái nhà bé bé, hằng tháng gửi tiền về, có việc gì cũng tới lui thăm nom. Rồi mình lại có gia đình, nên khi bố mẹ già yếu mình cũng lo, nhưng lúc đó bắt đầu hết tình rồi. Đó là sự thật á, bắt đầu hết tình rồi. Vì sao vậy? Vì cái công sức mà mình nuôi lại bố mẹ, nó đã gấp ba lần cái công sức bố mẹ nuôi mình.
[1:24:32]Mà mà trong cái nhân quả là nó đã hết nguồn rồi, cái cái cái ân nghĩa với nhau, cái nợ với nhau gần như trả xong, lạ vậy. Còn chút cha mẹ con cái, nhưng mà cái công của mình trả ngược lại với bố mẹ đã quá nhiều, nhiều hơn cái bố mẹ nuôi mình, tự nhiên cái tình của mình đối với bố mẹ nó nhạt liền, không hiểu tại sao. Cái này không thuộc về vấn đề mà gắt đạo đức được nữa đâu, không có, nhưng mà tự nó nhạt, ở trong thẳm sâu nó nhạt á. Đây là điều rất là lạ. Và cái chỗ này nó thử thách cái đạo lực tu hành của chúng ta. Cái người có đạo lực tu hành thì không bị cái ân nghĩa, cái con số ân nghĩa nó chi phối.
[1:25:16]Dù là mình đã nuôi bố mẹ mình gấp nhiều lần cái bố mẹ mình nuôi mình, nhưng cái trách nhiệm với bố mẹ, cái tình yêu thương với bố mẹ là vô tận. Đối với người biết đạo, không bao giờ có cái không bao giờ có cái vơi cạn, lạ vậy. Cũng vậy, có những người nhiều khi họ chỉ giúp mình một khoảng thời gian ngắn, một điều ngắn á, rồi mình cũng trả ơn rồi và nhiều khi mình trả ơn gấp mười lần cái họ đã giúp mình, nhưng đã một lần mang ơn họ, suốt đời mang ơn họ, chứ không tính toán trời trước ổng giúp tôi 1 triệu, giờ tôi có mấy lần tôi giúp ổng tính toán được ngót nghét cả 100 triệu rồi, tôi cho ổng 100 triệu,
[1:25:56]xưa so với cái 1 triệu với cái 100 triệu tôi đã quá dư, rồi mình nhẹ lòng phủi luôn, cái người đó không có đạo đức. Mặc dù họ giúp mình một triệu, mình giúp lại 100 triệu á, nhưng mà một triệu của họ muôn đời không bao giờ quên, nó không có cái sòng phẳng, mà nó là tình nghĩa. Thì người này mới gọi là người biết tu hành có đạo đức á. Giống như anh em với nhau vậy, một lần huynh đệ, không có nói là là bánh ít đi, bánh quy lại, không có. Một lần gọi là nghĩa tình rồi là mãi mãi là nghĩa tình, không có thay đổi. Mà không có không có cái vụ sòng phẳng, không có cái sòng phẳng.
[1:26:45]Và khi cái khi chúng ta tu có cái sự tiến bộ, cái bản ngã mình nhẹ xuống, thấy mình như cát như bụi, lạ một điều là cái tình yêu thương nó lại lớn lên, cái tinh thần trách nhiệm với cuộc đời, với mọi người nó lại lớn lên. Chứ không phải là hư vô là mất hết. Nên nhiều khi vậy, sư phụ cũng tâm sự với sư bác, sư thúc. Nói nhiều có những chùa vắng người, thấy lo quá. Đến những cái chùa sao không thấy ai tới? Lạ, không hiểu. Nó nói sợ chắc tại cái có quý thầy mình tu mà hiểu nhầm cái bộ kinh nào đó, nhất là cái bộ Bát Nhã Tâm cái bài Bát Nhã Tâm Kinh, nói gì cũng không hết. Và nếu ai hành trì được cái gì cũng không hết thì người đó đắc đạo.
[1:27:33]Hiểu kiểu đó rồi cái thành ra là không còn thương ai, không còn trách nhiệm với ai. Mà đã không thương ai, không trách nhiệm với ai thì người ta cũng chẳng ai thương mình. Còn cái người mà tu đúng á cái bản ngã nhỏ dần, thấy mình tầm thường cát bụi, nhưng mà lạ cái tình thương nó cuồn cuộn, cái trách nhiệm nó cuồn cuộn.
[1:28:00]Nghĩ đến cả cái thế giới này tràn đầy yêu thương, lúc nào cũng khát vọng đem cái Phật pháp, cái sự giác ngộ đến cho cả cái tinh cầu này. Mà nó là một sự thật, chứ nó không phải chỉ là một cái ước mơ mờ mơ mộng, nó không phải là mơ mộng, mà nó là một cái khát vọng cháy bỏng, nhưng nó thầm kín, nó thầm thầm, nó êm êm nhưng cực kỳ mãnh liệt. Giống như sư bác nói đó: "Cái phần ngầm của tảng băng mới là khủng khiếp á." Thì khi chúng ta tu đúng rồi, cái phần ngầm đó, cái khát vọng mãnh liệt, cái lòng yêu thương con người, cái khát vọng mà xây dựng thế giới thành tinh cầu giác ngộ, khát vọng nó khủng khiếp lắm.
[1:28:46]Mà ta đánh giá đó, có người mà có thể có khát vọng lớn á, có lòng yêu thương lớn á, là nơi cái nhìn họ đối với cái những người chung quanh mình, huynh đệ của mình.
[1:29:02]Ta càng tu, ta càng có trách nhiệm với nhau.
[1:29:08]Và hôm rồi họp đạo tràng thầy nói á: khi ta tu đúng rồi á, thực sự đạo tràng mới là gia đình mình á. Vì nơi đó ta có cùng một đạo lý để sống, cùng một dòng máu từ bi để nuôi dưỡng. Còn cái máu mà cùng ADN chớ nhiều khi nó trật vuột dữ lắm. Và cũng không bảo đảm. Như nãy sư bác kể câu chuyện, sư bác gọi một người Phật tử: "Con khỏe không?" - "Khỏe." - "Mấy đứa con tốt không?" - "Tốt." - "Chồng con sao?" - "Tạm được." Nghe chữ "tạm được" là biết có vấn đề. Hỏi "Tạm được nghĩa là gì?" - "Thì cứ lừa nhau mà sống." Kìa, nghe đau không? Nó có nhiều vấn đề ở phía sau đó.
[1:29:51]Mà ta làm sao vậy? Khi ta tu với nhau, ta thương nhau, ta lần lần vượt qua những cái giả dối,
[1:30:05]những cái sòng phẳng,
[1:30:10]những cái
[1:30:14]khó, không hay phía sau. Ví dụ như bây giờ như sư phụ với sư bác, sư thúc á.
[1:30:25]Sư phụ không bao giờ đi sâu vào cuộc đời của sư bác. Không bao giờ đi sâu vào cuộc đời của sư thúc. Điều đó không cần. Điều đó về cái đạo lý không cần thiết, về luật pháp cũng không cần thiết. Chỉ biết rằng cái người sư huynh của mình,
[1:30:43]ổng đã tu như thế, ổng đã hoằng hóa như thế, đối với mình có những cái cảm thông đến như thế, có những cái ân nghĩa như thế, rồi đủ rồi, đủ để đời đời thương nhau, không cần đâu, không cần. Giống như sư chú Giác Minh, sư chú Giác Minh á, ổng là miền Tây rặc á. Miền Tây rặc nên sống cũng như là ngọn lúa bay bay vậy đó. Không có cái gì dính trong tâm nhiều. Con người hiền lành, tự tại, không có gì dính trong tâm nhiều. Ừ. Nhưng mà trong cái không có gì dính trong tâm đó, vậy chớ là một con người trăn trở và yêu thương. Nên từ khi à gặp lại sư phụ, chớ thực sự anh em cũng xa nhau một thời gian, gặp lại sư phụ, rồi sư thúc có cái cảm mến gì đó, cứ luôn luôn tìm cách gắn bó.
[1:31:33]Chứ nhiều khi sư phụ cũng ngại, nhiều khi mỗi người có một góc trời, mỗi người có một cuộc đời, mỗi người có một lối đi. Sư phụ cũng không có muốn mình can thiệp sâu vào cái đời sống của sư chú. Nhưng sư chú tự nguyện tìm lại với sư phụ, và khi sư chú tự nguyện tìm lại với sư phụ, sư phụ hiểu cái con người này với ta có cái duyên, có cái nợ, có cái tình nghĩa, có cái sự yêu thương, nhiêu đó thôi, đủ để là sư phụ thương yêu sư chú cả cuộc đời của mình. Ừ, vậy thôi, được rồi. Chứ không cần phải cái gì. Đó. Mà nhiều khi không có tiền cái ổng nhắn tin á. "Hết tiền rồi sư huynh ơi." Là cho. Người miền Tây mà, nói thẳng à.
[1:32:18]Hết tiền rồi, phải gửi tiền cho liền, không nói.
[1:32:24]Mà mà nhớ nha, sư thúc ổng nhận tiền mình chớ đừng có nghĩ là ổng phải hạ mình. Không có đâu, sư chú không phải là loại người mà mà sợ ai, nợ ai cái gì, không có. Không bao giờ có cái có cái tâm của một cái người mà mất cái tự trọng. Vẫn hiên ngang, vẫn ngẩng cao đầu, vẫn tự tại. Nhưng mà vì tin cái ông sư huynh mình, tin cái ông sư huynh mình thương mình, ổng có đạo đức nên mới xin tiền. Nói rồi đừng có xin sư phụ nha, đừng có nói lên xin sư phụ là chết á. Nói vậy.
[1:32:59]Khi mà sư chú nhắn tin xin tiền cái là sư phụ biết rằng đây cái tâm của người này đối với mình có cái niềm tin yêu thật sự. Nó khác với nhiều người nhắn tin xin tiền sư phụ lắm á. Cách đây mấy ngày, ba bốn ngày cũng có ông toản nhắn tin xin. Nhưng mà cái xin đó nó khác, khác. Tại ai cũng tưởng sư phụ giàu á. Dòm mặt sư phụ biết là nghèo nhưng mà ai cũng tưởng giàu. Trở lại vấn đề thế này: Cái người mà tu đúng, bản ngã mình nhẹ, lạ là cái tình yêu thương nó mạnh lên. Cái tình yêu thương nó mạnh lên rồi, cái trách nhiệm mình đối với cuộc đời, đối với nhau, đối với cộng đồng nó nặng lên rất là nhiều.
[1:33:47]Mà cái nặng lên á, có một điều lạ thế này: không thấy mệt. À. Tất cả chúng ta đều mệt mỏi vì trách nhiệm của mình. Có nhiều khi đọc một cái tin nhắn á, nó trên cái Zalo của ai đó, chứ không phải là họ nhắn lên cộng đồng, chứ không phải là họ nhắn cho mình. "Mệt quá, hết chồng tới con, mệt quá." Bực quá thì cũng nhắn lên Zalo rồi mình lướt qua đọc một cái thì biết thôi, biết là cuộc đời này nó như vậy. Con người ta gánh vác trách nhiệm nó tạo thành cái áp lực trên thể chất và trên tâm hồn. Thì khi nó áp lực lên thể chất và lên tâm hồn, lúc nào đó cái ta giống như bị trầm cảm vậy đó, bị đuối sức, mệt mỏi và đôi khi bất mãn, đôi khi phẫn uất.
[1:34:38]Cái người mà bị đặt lên trách nhiệm nhiều quá chịu không nổi, đuối liền.
[1:34:46]Mà nếu ta thiếu phước, mình thiếu thốn trước sau mà trách nhiệm thì nhiều, cái nỗi khổ nó còn gấp ngàn lần đè lên tâm trí của mình. Nhưng một cái người đệ tử Phật mà tu hành đúng, bản ngã nhẹ xuống, tình yêu thương nó tràn ngập thì cái trách nhiệm với cuộc đời mình nhiều lên gấp bội lần mà không bao giờ thấy mệt. Có khi lo không nổi, nhưng mà không bao giờ cảm giác mệt mỏi. Cứ bước tới, được tới đâu làm tới đó, được tới đâu làm tới đó. Không bao giờ có nói: "Thôi tôi đuối quá rồi, tôi lo họ nhiều quá, tôi lo hết nổi rồi", không có câu chữ đó. Tạm lúc đó không lo nổi, để đó, mai mốt lo tiếp. Nhưng trong trong lòng không bao giờ có cái nản chí.
[1:35:32]Tình yêu thương với cuộc đời không bao giờ có giới hạn. Cái trách nhiệm đối với cái chúng sinh không bao giờ có điểm dừng.
[1:35:44]Đây là dấu hiệu của những người mà tu đúng đường, như vậy.
[1:35:58]Cái đồng hồ đó là 6 giờ kém 15 hả ta? Nãy giờ cứ nhìn đồng hồ đó hoài, không biết chừng nào mới ngưng được. Bây giờ thì hết giờ.
[1:36:11]Thôi thì hôm nay vậy. Thực ra tới chiều khi cởi cái áo ra, sư phụ cũng quên mất mình bữa nay là tiến sĩ rồi chớ. Gặp sư bác nhắc lại, nói: "Ủa cái áo đỏ rồi?" mới sực nhớ: "À hôm nay mình tiến sĩ rồi chớ", chứ rồi quên mất rồi, cởi áo ra quên rồi. Nhưng mà cũng nhờ nhờ cái nhân duyên nhận bằng rồi thỉnh được a sư sư sư sư bác với sư thúc ra đây gặp gỡ Phật tử trao đổi. Thì chúng ta nghe hai vị có những cái lời đạo lý, nghe đã tai không ạ? Nghe đã tai. Nghe rất là xúc động. Bây giờ thì đêm đã khuya, sương đã nhiều ha, lòng người cũng mệt mỏi chưa? Chưa phải không? Chắc không? Thỉnh sư bác nói vài lời.
[1:37:06]Tất cả những gì mà nãy giờ chúng ta được nghe à thì à cũng là gọi là tạm đủ cho cái sự hồi ngộ đặc biệt hôm nay. Nhưng mà tạm đủ thôi, có nghĩa là chưa đủ. Bởi vì trong lòng người và rất nhiều người lại có những cái mong ước được trao đổi thêm, có những cái vấn đề mà khúc mắc ở nơi quý Phật tử có hẹn tối nay giải quyết. À à, có cái giải đáp thắc mắc có không con? À, thì... Dài quá hả? Thì thời gian cũng không đủ, à thời gian cũng không đủ. Bởi vì bắt đầu đó thì có nghe nói là tối nay là giải đáp thắc mắc, à và thầy cũng hơi bị lo. Bởi vì à giải đáp thắc mắc thì thiên hình vạn trạng lắm. Và hỏi là một trong những vấn đề gọi là rất nhiều cạm bẫy.
[1:38:09]Cho nên à cũng lo lắm. Nhưng mà thì mình à tròn bài thơ mình nói đó, thì khỏi thắc mắc.
[1:38:20]À. Đúc kết lại đó, thì cái vấn đề của chúng ta là
[1:38:29]như là ai đó, triết gia nào đó đã nói là muốn đi nhanh thì đi một mình, còn muốn đi xa thì phải đi với nhau, cộng đồng.
[1:38:47]Thì cái hành trình mà chúng ta đi về, đi đến cái nơi tuyệt đối vô cùng đó thì nó rất xa. Đó, nó không không có, gọi là bất khả tư nghì, bất khả thuyết. Thì chúng ta đi với nhau thì cái hành trình đó nó trở nên đơn giản.
[1:39:10]Cho nên điều mà thầy cảm thấy tâm đắc ở đây, con đường chúng ta đi là chúng ta cùng đi trên cái nền tảng của tình yêu thương và sự soi chiếu của cái trí tuệ.
[1:39:25]Và dĩ nhiên, đi đông thì không phải khi nào cũng cũng ổn đâu. Đông thì nó đi chậm, có người rề rà, hết giờ, phải lôi người này kéo người kia, trễ nải, không có khi nào đúng chuẩn hết. Đông mà. Cho nên là chúng ta phải trang bị cho mình rất nhiều những cái nghị lực, kiên nhẫn, chịu đựng những cái sự mà gọi là gọi là
[1:39:55]mất chuẩn của cái những cái cái cá nhân hay những cái tập thể ở trong cộng đồng của mình.
[1:40:08]Điều đó không có vấn đề. Tuy nhiên đi chậm là một chuyện, còn mà ngu si là chuyện khác. Đức Phật dạy, có người hỏi Phật: "Bạch Đức Thế Tôn, có cần có bạn đồng hành đi trên con đường tu không?" Đức Phật nói:
[1:40:32]"Nếu mà
[1:40:37]nếu mà không có người trí tuệ thì thà đi một mình, chớ đừng đi với người ngu."
[1:40:46]Cho nên khi mà đi với người ngu là mệt lắm. Thật ra trong cái cộng đồng tập thể, nó đi xa, nó có thể có vấn đề chậm, trì trệ này nọ nhưng không phải là sự cản trở của cái người ngu. Người ngu thì nó đi với người ác, cho nên, à ngu với ác đi với nhau.
[1:41:11]Cái ngôn ngữ hồi xưa rất là đặc biệt. Cho nên là
[1:41:18]trong rất nhiều năm qua, khi mà thầy nói đến rất nhiều năm qua đó là muốn so so với cái đời người, vài chục năm qua là quá dài đối với cái con người và
[1:41:34]thầy có cái niềm vui là cùng đi với những người bạn trí tuệ và có những cộng đồng trí tuệ. Cho nên là cái niềm tin của mình vào con đường gọi là hoằng dương Phật pháp, gọi là thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng sinh, đó là hành trình rất là cam go, nhưng mình có niềm tin vào những giá trị mà chúng ta đang có với nhau, đang chung quanh ta. Cho nên đó là cái cái duyên, cái duyên lành rất lớn. Các anh em với nhau thì ý thức rõ điều này, cho nên hôm nay trước cái sự thành tựu của Sư phụ Phật Quang, rồi trước cái tấm tấm lòng
[1:42:33]của tất cả quý Phật tử chan hòa trong cái tình đạo bao la, thầy một lần nữa xin trân trọng gọi là rất là trân trọng rất là vui, ghi nhận tất cả những cái công đức, những thành tựu
[1:42:54]mà chúng ta đã có được hôm nay và hi vọng trong lần này về Hà Nội gieo duyên, giao lưu với các Phật tử tại chùa Pháp Vân
[1:43:06]không phải là chỉ lần này và hi vọng trong tương lai chúng ta sẽ gặp gỡ nhau để có thêm những giá trị hơn nữa. Chắc thôi nghỉ ha? Dạ, 9 giờ rồi. 9 giờ rồi thôi nghỉ nha. Như vậy theo cái
[1:43:26]lệnh của Sư phụ Phật Quang, chúng ta đến đây chấm dứt và xin mời toàn thể đạo tràng hồi hướng.
[1:43:41]Con xin cung thỉnh trên sư bác, sư chú, sư phụ, và đại chúng hồi hướng. Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả,
[1:44:03]đệ tử và chúng sanh
[1:44:11]đều trọn thành Phật đạo. Dạ chúng con xin được cung thỉnh sư bác, sư chú lui về nơi nhà khách để nghỉ ngơi. Và xin thông báo Phật tử là ai có cái tâm nguyện muốn vấn an sư phụ thì chúng ta sẽ được sự hướng dẫn của ban tri khách để chúng ta vấn an sư phụ như mọi khi.