[0:01]Rồi chúng ta học tiếp ha. Hôm nay cái bài tự viện là cơ sở tu tập. Hôm trước là bài giá trị của ngôi chùa trong cái cộng đồng xã hội dân tộc ha tôn giáo. Giờ thì chùa tức là tự viện là cơ sở tu hành. Nói chùa là phải tu. Bài thứ ba thì chùa mới là nơi hoằng pháp, là vì mình có tu rồi mới hoằng pháp được. Tại sao làm muốn đi tu thì phải vô chùa mà không ở nhà tu cho nó sướng?
[0:38]Có một số người quan niệm là tu đâu cũng được, hễ biết đạo rồi ở chợ tu cũng được, về nhà tu cũng được. Nhưng mà thật ra không phải. Nếu mà như vậy thì Phật cũng không xuất gia mà cũng không lập nên các tinh xá. Nên cái tu hành nó đòi một cái môi trường riêng của nó khác với gia đình. Và cũng bởi vì cái việc tu hành nó là một cái sự bí mật, nó có cái khoảng cách rất là lớn với cái đời sống thế tục bình thường. Người ta nói câu này tức là thầy sư thế giới khác xa cách người thế tục những ba dặm trời. Bên ngoài vui vẻ nói cười mà trong thúc liễm cả đời chân tu. Nhớ chưa? Thuộc chưa? Thầy sư thế giới khác xa cách người thế tục những ba dặm trời.
[1:40]Bên ngoài vui vẻ nói cười mà trong thúc liễm cả đời chân tu.
[1:48]Ta gọi cái sự tu hành của người xuất gia là một điều bí ẩn. Tôi đọc lại một cái nha, ừ. Thầy sư thế giới khác xa cách người thế tục những ba dặm trời. Bên ngoài vui vẻ nói cười mà trong thúc liễm cả đời chân tu. Thấy ông thầy ổng cười cười vui vui chứ nhào vô không được, coi chừng. Nói
[2:18]thật sự cái sự tu hành là điều bí ẩn. Mà nhiều khi á cái người Phật tử á kính trọng quý thầy có một cái lý do nữa là không biết quý thầy tu như thế nào, bên trong có cái gì huyền bí, thiêng liêng, linh thiêng hay không, có một cái tâm lý đó nữa. Mà có nhiều thầy cũng lợi dụng cái tâm lý đó để
[2:46]làm ăn, tức là giữ cái nghi thức nó trong cái vòng bí mật khó hiểu, khiến cho cái người cư sĩ cứ thắc mắc và kính trọng và nhờ vả. À có cái từ thầy xin Phật giùm con, thầy kêu Phật giùm con, tại thầy có cái đi tu là thầy có cái cách thầy kêu Phật có linh hơn con, bởi vì có cái gì nó bí ẩn hay hơn. Nhưng mà cái quan niệm mà giữ mình, cố ý giữ mình bí mật để cho người ta sợ, người ta kính, người ta cúng thì cái đó là một quan niệm sai, sai về mặt đạo đức. Còn chúng ta không có giấu, chỉ vì chúng ta tu đúng, tự nó biến thành một sự bí ẩn đối với cái người đời thế gian. Cái bí ẩn đầu tiên nằm ở giới luật.
[3:35]Vì trong cái luật là cái giới tỳ kheo là không được tiết lộ khi cái người đó chưa chưa thọ. Ở đây thọ giới tỳ kheo hết chưa kìa? Ở đây ai thọ tỳ kheo rồi? Dạ à chắc một hai năm nữa ha. Nhiều khi đang học rồi bắt đầu chừng mới thọ ha. Hầu hết như vậy. Hầu hết là cái trường trung cấp là mới vô một hai năm đầu vẫn còn là Sa-di, còn năm thứ ba, thứ tư thì đi thọ hết à. Thì riêng cái giới tỳ kheo là chưa thọ không được đọc. Thì đây là một cái bí mật, bí mật là sao? Có gì trong đó ghê gớm vậy? Thiệt ra cũng chả có gì ghê gớm. Mà giữ nó mới là ghê gớm, giữ giới mới là một điều bí ẩn. Tôi nhớ hồi còn nhỏ vậy đó, lúc mà còn cư sĩ rồi cứ lấy sách Phật mà đọc.
[4:22]Nói chung là mấy ông thầy ổng đọc cái gì là mình cũng đọc cái đó, ổng mấy ông thầy ổng học cái gì mình cũng học cái đó. Mấy thầy học Phật học phổ thông mình cũng lấy ra mình học, ổng đọc những cái luận đại thừa mình cũng lấy mình học, kinh nào cỡ nào cũng lấy học. Cho nên có cái cuốn Chân Lý của bên Khất sĩ á, có cuốn dày dày nè, mình lấy ra đọc trong đó giới tỳ kheo nó đầy đủ trỏng, mình đọc biết hết. Đó thì ờ thì cũng vậy thôi, có gì đâu, cũng đâu có gì huyền bí được cao siêu, nghĩ vậy. Nhưng mà đến khi đi tu rồi mới biết là có một cái điều luật cấm là chưa thọ không được đọc. Trong đầu cứ có thắc mắc điều này, nói tại sao không không được đọc?
[4:52]Có cái gì bí mật, trong đây nó cũng bình thường thôi. Rồi nhiều người cũng thắc mắc á, nhiều người sau này cải cách mới nói là: "Tại sao không cho con đọc mà bắt con thọ? Đáng lẽ phải cho con đọc trước, mà con thấy cái giới đó con giữ được hay không thì con mới thọ chứ? Còn đây cứ tự nhiên ông thầy bắt con đi thọ giới đi, rồi tự đó bắt con thọ những cái giới mà con không hề biết trước, nó lại hơi ác quá đi chứ." Cứ nghĩ như vậy, nhưng thật ra trí tuệ của chư tổ khủng khiếp lắm. Khi mà chư tổ đã nói rằng là thọ rồi mới được xem giới, mới được học giới thì đó là một điều một điều cao siêu của các ngài, một cái luật thời xưa là vậy.
[5:25]Sau này bên Nam tông có một số nơi cởi mở là cứ cho xem giới trước rồi thọ sau rồi thậm chí có cái luật là cho xuất gia gieo duyên tháng sau hoàn tục lại. Cái vụ rầu nhất là cái vụ mà xuất gia gieo duyên á. Tức là nói làm sao gieo duyên? Thì dạ bây giờ đời này như vậy để gieo duyên đời sau xuất gia. Nhưng mà cũng có nghĩa là gieo duyên hoàn tục, đúng không ạ? Ổng vô ổng tu một tháng, một tháng xong đi ra là ổng cũng có cái hoàn tục. Thì kiếp sau ổng ổng gieo duyên xuất gia rồi ổng cũng có cái duyên hoàn tục mất tiêu rồi. Cho nên cái Bắc tông mình coi vậy chứ chuẩn, đã xuất gia rồi là đi luôn. Kiếp này kiếp sau mãi mãi xuất gia.
[5:57]Chỉ vì ví dụ như làm bậy hay làm thiếu phước, mất phước rồi bị rớt lại làm người cư sĩ. Chứ còn nếu được là cứ mãi mãi tiếp tục xuất gia thành vị cao tăng, hòa thượng, thành bồ tát, thành thánh luôn, rồi đi mãi, không có chuyện tu chút rớt ra. Còn các nước như gì đó? Thái Lan, Myanmar, Campuchia, Lào là tu 3 năm phải không? Tu nghĩa vụ á, tu nghĩa vụ 3 năm, thì nó cũng có cái hay là toàn cái xã hội của họ dòm cái ông nào vậy bặm trợn vậy chứ thật ra cũng ở chùa mấy năm, cũng có cái lòng mộ đạo. Thì nó cũng có cái hay, nhưng mà ông nào tất cả đều có cái duyên hoàn tục hết trơn á. Vô rồi ra mà. Còn bên Bắc tông mình không tu thì thôi, tu rồi đi luôn. Phải vậy.
[6:36]Cho nên vô tu đi ra rồi cái thấy người tu cũng không có gì bí ẩn, mà sự thật mấy ổng cũng chưa hiểu vì cái giữ giới là cái gì. Mà tại sao mà giữ bí mật rồi mới cho thọ giới? Đây là cái bản lĩnh của chư tổ. Rồi ta mới thấy. Rồi khi ông thầy mà ổng thấy người đệ tử có đạo hạnh, đạo lực rồi ổng mới cho đi thọ giới vì ổng thọ rồi ổng biết. Ổng biết là cái người này tới lúc đủ sức để giữ giới. Vậy giới là cái gì? Đầu tiên là học luật, oai nghi này kia nọ là nó thuộc những phạm trù về đạo đức, đạo đức căn bản. Mà đạo đức á, cái phần đầu á là khi mà cái người đệ tử mới vào tu thì ông thầy ổng dạy đạo đức mà đạo đức nó có cái tính gì?
[7:19]Mềm dịu, uyển chuyển, hiền lành. Từ cái mềm dịu, uyển chuyển, hiền lành đó cái người đệ tử từ từ cái có một cái sức mạnh của cái đạo lý, nó thành ra một cái đạo lực. Mà cái sức mạnh đó bắt đầu mới kham nổi cái giới. Vì sao vậy? Vì cái tính chất của giới là cứng rắn, là dứt khoát, là nguyên tắc. Hai cái đó khác nhau. Ví dụ mình nhìn một người mà tu hành có đạo đức á, cái mình thấy người đó hiền lành, từ bi, nhẹ nhàng. Nhưng mình nhìn một người mà bắt đầu tới lúc mà họ giữ được giới rồi mình nhìn họ có cái uy, có cái thần uy. Vì sao? Vì giới cái tính chất của giới là cứng rắn, mạnh mẽ. Nên cái người yếu giữ giới không nổi.
[8:06]Mà giữ giới á từ cái đạo đức đi lên á thì ta thấy người đó vừa từ mà vừa nghiêm, có cái gì hiền lành mà có cái gì uy lực. Còn ví dụ những người mà không đi lên từ đạo đức á thì cái giữ giới của họ nó thành ra khó tánh, cố chấp, nguyên tắc. Thành thử mấy người đó mình khó gần. Còn cái người mà thật sự mà đúng quá trình từ xuất gia làm điệu tới Sa-di rồi kham lãnh cái giới tỳ kheo thì mình thấy người đó vừa từ mà vừa nghiêm. Họ vừa linh hoạt mà vừa dứt khoát. Cho nên cái sức mạnh để dứt khoát không làm điều sai, cái sức mạnh đó chính là sức mạnh của giới mà không phải ai cũng đạt tới được. Cho đến khi ông thầy nhìn thấy cái người đệ tử mình đủ cái mức
[8:49]độ đó, cái đạo đức đó bắt đầu đã thành cái kết quả, thành bắt đầu thành cái uy lực rồi cho đi thọ giới, thọ giới Tỳ-kheo. Vì khi thọ giới Tỳ-kheo rồi là dứt khoát không làm điều sai. Còn cái mà đạo đức á là không nên làm điều sai. Ví dụ bây giờ nói ông thầy nói về đạo đức này: "Con, con đừng ăn cắp nha con. Ăn cắp xấu lắm, mình ăn cắp vậy chứ nó tổn cái đạo đức, rồi mình lấy đồ của người ta cái người ta khổ, người ta mất đồ người ta khổ, mình mắc quả báo nha con." Tức là ổng khuyên bằng lý lẽ về đạo đức. Đó là cái phần đạo đức, nhưng mà tới giới Tỳ-kheo rồi thì cái ý niệm là dứt khoát không bao giờ lấy đồ của ai.
[9:26]Vì đây là sai, đây là đúng, chứ không có nói gì xa xôi, không có nói vòng vo. Chính cái mà dứt khoát, cứng rắn mà không làm điều sai, làm cho người ta có cái uy, nên không phải ai cũng thọ nổi đâu. Coi vậy chớ từ cái đạo đức bước qua cái giới khoảng cách nó xa đấy, chứ không phải dễ. Mà ta thấy hai cái người đó trong cái tâm linh vô hình nó tỏa ra hai cái lực khác nhau. Tôi nói ví dụ như bây giờ ở đó có nghĩa địa, mà có cái miếu bên đường, mình đi du phương tới đó chiều tối mệt, ghé vô cái cái chỗ đó mình nghỉ lại, đằng sau là nghĩa địa không. Bên cạnh nghĩa địa có cái miếu thì mình vô cái miếu hoang đó mình ở lại.
[10:06]Có ai ở vậy chưa? Có ai ở cạnh nghĩa địa như vậy chưa? Đêm nào chưa? Tôi ở lọt trong nghĩa địa hai năm. Có một thời gian tôi ở trong nghĩa địa hai năm, lọt đúng trong nghĩa địa, giữa nghĩa địa luôn á. Vừa vô ở được hai ngày người ta đem cái mả người ta chôn cách cái cốc mình đúng hai thước. Ở luôn hai năm, trước khi mới lên núi mà dựng lập nên đạo tràng, mới ở nghĩa địa. Bây giờ ví dụ như có một cái mả, có một cái khu nghĩa địa, có cái miếu hoang, mình đi đêm đó mình ghé vô ở lại thì chuyện gì xảy ra trong đêm đó? Chuyện gì xảy ra? Chắc chắn là có nhiều vong, nhiều quỷ thần, phải không ạ? Chắc chắn điều đó không tránh được, đó là chuyện bình thường.
[10:47]Nhưng mà nếu mình là một người có đạo đức thì các cái vong đó đó họ họ thương, họ không có phá, họ không đòi hỏi. Đôi khi ví dụ như họ đến, họ đứng gần, họ đứng nhìn xem mình họ cũng cầu xin một điều gì đó. Ví dụ ý họ muốn là thầy tụng cho con một thời kinh, con ở đây con khổ quá, hoặc gì đó, hoặc là khi họ đói thì họ cũng tìm cách nói thầy cúng cho con bữa cơm con ăn, ở đây lâu quá không ai cúng. Thì cái họ thương mình nhưng mà họ không dám phá. Nhưng mà nếu mà không phải mình, còn cái người nào ba trợn mà ghé ban đêm ở đó là nó quậy liền. Nó giật lôi rớt đất, rồi nó la ngoài đường, nó lật, rồi nó đè lên nó làm đủ trò hết. Cái vong nó vậy.
[11:25]Đó là cái người có đạo đức á mà đến cái vong họ thấy họ thấy một cái họ nhìn ra được cái con người hiền lành cái họ họ mến rồi họ họ không quậy. Còn cái người mà giữ được giới bước vào ngủ thì tất cả các vong tránh xa một khoảng xa. Đêm đó không được lại gần, nó lảng vảng cả mấy trăm thước không bước lại gần được, không được phép. Vì cái uy lực của cái người mà giữ được giới, cái sức mạnh của họ, cái sự dứt khoát của họ đối với điều đúng điều sai nó thành một cái uy lực, thành một cái uy lực. Mà cái đó là một điều bí ẩn trong cái sự tu hành. Cho nên nói chùa là cơ sở tu hành mà nếu nói tu đúng chỉ với với cái giới thôi
[12:04]nó đã là một cái thế giới mới, một thế giới bí ẩn đối với cái người thế tục. Còn cái thứ hai nữa nói là cái người tu, thế giới của người tu là một điều bí ẩn vì sao? Vì cái mục tiêu của cái người mình đi tu là hướng về vô ngã. Cái mục tiêu của sự giải thoát, giác ngộ là vô ngã. Thì cái vô ngã này thế gian không có, chỉ trong đạo Phật mới có mà thôi. Khi Đức Phật tu với các vị đạo sĩ cũng vậy, ngài cũng chứng hết các tầng bậc như là các vị đạo sĩ có, có thần thông luôn, bay được luôn. Mà chỉ hỏi ông đạo sĩ Úc Đầu Lâm Phất á, Udaka là có vô ngã không, ổng ú ớ không trả lời được, ngài phải bỏ đi và tự đi tìm con đường của mình.
[12:49]Và con đường đó là gì? Con đường vô ngã tuyệt đối. Nên khi mà ngài giảng cho năm anh em Kiều Trần Như ở nơi cái Vườn Nai á, ban đầu ngài giảng bài Tứ Diệu Đế là năm người đó chứng Tu-đà-hoàn. Rồi cái sau đó đi khất thực thời gian, sống và ngồi thiền, khi thiền định ổn rồi ngài giảng tới bài Vô Ngã Tướng thì chứng A-la-hán hết. Thì cái vô ngã là một cái mà cả cái thế giới này không có. Chư thiên, ma, rồi quỷ thần rồi không có này. Khi người ta đi tu thì thường người ta đi tìm một cái mục đích gì đó, có khi cao siêu. Nhưng trong cái cao siêu gì đó thì gì vẫn không thể nào hướng về được cái vô ngã, mà chỉ trong đạo Phật mới hướng về cái vô ngã.
[13:31]Nên khi một người phát tâm xuất gia tu hành bước vào trong chùa mà đi tìm cái vô ngã, đó là một điều bí ẩn, một điều thế gian không có. Mà tại sao ta đi tu? Tu hành thì ta phải xuất gia? Bởi vì xuất gia là xuất gia là gì? Xuất gia là gì? Lớp phó trả lời trước á. Nam Mô A Di Đà Phật, bạch thầy. Xuất gia có ba nghĩa là: xuất thế tục gia, xuất phiền não gia và xuất tam giới gia. Cao siêu quá tôi không hiểu. Lại gần lại. Nam Mô A Di Đà Phật, bạch thầy. Xuất gia là đi ra khỏi nhà ạ. Tức là bị vợ đuổi hả? Mô Phật là dạ không ạ. Chớ nghĩa là sao? Là từ bỏ cuộc sống tại gia đình Gần tới rồi, nói thêm nữa đi.
[14:24]đi theo cái lý lý tưởng cao xa hơn à để mong cầu con đường giải thoát của bậc giác ngộ. Thì căn bản là vậy.
[14:37]Xuất gia là bỏ nhà, nhưng bỏ nhà này là từ bỏ cái này: trách nhiệm với với gia đình, ha? Trong tâm của tất cả chúng ta thì gia đình là một cái trách nhiệm lớn, thiêng liêng, đạo đức của lương tâm. Cái người cha mẹ phải lo cho con, con phải có hiếu với cha mẹ, lớn lên có vợ có chồng lại phải lo cho nhau. Và cái mối quan hệ huyết thống gia đình khủng khiếp, nó nặng lắm, mà nó là đạo đức. Ai mà không có trách nhiệm với gia đình, đó là người không có đạo đức, người vứt đi giữa cuộc đời này. Cho nên tất cả mọi người đều nặng lòng với trách nhiệm của gia đình. Mà người đi tu là người cắt bỏ cái này, bỏ trách nhiệm gia đình.
[15:22]Nếu bỏ trách nhiệm gia đình có phải là để thành một người vô đạo đức không? Vì sao không thành người vô đạo đức? Vì sao mà mình bỏ nhà đi mình không trách nhiệm với gia đình nữa mà lại vẫn không phải là một người vô đạo đức? Vì sao? Vì sao? Thầy trả lời, thầy đầu bàn thứ tư.
[15:45]Nam Mô A Di Đà Phật, bạch thầy. Dạ từ bỏ trách nhiệm với gia đình là không phải là người vô đạo đức. À, vì sao? Dạ người có đạo đức người ta tìm đến sự mà tu tập Tu tập. giáo lý của Phật mà biết cái cái trách nhiệm, cái đúng sai. Đúng, sai. Tạm được, ai có ai có ý kiến bổ sung? Giơ tay lên. Ai giơ tay bổ sung?
[16:15]Đó là theo đạo đức bình thường của một con người thì người mà có trách nhiệm với gia đình là một người đạo đức, người xuất gia là người từ bỏ trách nhiệm với gia đình, nhưng tại sao lại không phải là người vô đạo đức? Ai thích trả lời? Dạ A Di Đà Phật, kính thưa thầy cùng đại chúng. Dạ theo con nghĩ người đã bỏ trách nhiệm với gia đình mà không mất đi đạo đức là bởi vì người đó tìm một cái tốt đẹp hơn để hướng dẫn cho gia đình. Hoặc có thể đây là thật sự mà nói là đại trách nhiệm đối với gia đình. À, tìm một cái trách nhiệm khác phải không? Dạ Mô Phật. Đừng có chữ gia đình nữa, đã bỏ gia đình rồi
[16:49]không có chữ gia đình dính ở trỏng nữa. Thôi, cứ vỗ tay. Thực ra là bởi vì ta đi tìm cái gì? Ta đi tìm cái tuyệt đối vị tha. Thì cái người mà có cái trách nhiệm với gia đình á thì dù muốn dù không họ phải thiên vị đối với gia đình nhiều hơn. Đúng không ạ? Thì nói ví dụ như bây giờ một người cư sĩ họ mến chùa, họ thương quý thầy dữ lắm, họ đem 10 triệu họ tới họ cúng chùa. Mà nói đem 10 triệu cũng là lớn lắm rồi đó, cư sĩ mà dám đem 10 triệu là giỏi lắm rồi đó, cúng chùa 10 triệu. Thật ra là bởi vì ở trong nhà phải có 10 tỷ giữ lại cho gia đình, đúng không ạ? Cái sự thiên vị đối với gia đình là cực lớn.
[17:32]Yêu đạo gì cỡ nào thì yêu, chứ cúng 10 triệu thôi, còn 10 tỷ phải để dành lại cho gia đình. Đó là một sự thiên vị khủng khiếp. Nhưng mà cái người xuất gia rồi là không còn cái gia đình để thiên vị. Tâm mình mới trải rộng hết đất trời đối với tất cả chúng sinh, đi tìm cái tuyệt đối vị tha, bình đẳng. Thì đây mới là cái lý tưởng lớn. Đây là điều mà không ai hiểu nổi, người thế gian không thể hiểu nổi điều này. Đây cũng là một bí mật, một bí mật cực kỳ cao đẹp mà cái người cư sĩ cứ trông vời vợi lên chứ không bao giờ hiểu được cái người chân tu là vậy. Mà chỉ những người chân tu thì mới thấy ra được cái điều này.
[18:12]Tại sao mình phải từ bỏ gia đình? Vì mình đi tìm một cái tâm tuyệt đối vị tha. Còn hễ còn gia đình, nói gì nói cũng phải là thiên vị, mà cái thiên vị đó gọi là đạo đức. Cái thiên vị gia đình là một cái đạo đức, cái trách nhiệm với gia đình là một đạo đức, nên ta phải dám cắt bỏ đó. Nhưng mà cắt bỏ không phải là vô đạo đức, chính là đi tìm cái điều tuyệt đối vị tha. Còn khi ta bỏ gia đình rồi mà không đi tìm cái tuyệt đối vị tha, mình thành cái loại người gì? Cái loại người gì? Cái loại người vô trách nhiệm với tất cả, người loại người vô dụng đối với cuộc đời này. Nên cái thế giới của người tu là một thế giới bí ẩn.
[18:55]Và trong cái thế giới đó, chỉ có chùa mới chứa thôi, chứ ở ngoài cái chùa nó không có những điều này. Nó không có cái nơi để người ta giữ giới luật, mà không có một nơi để người ta sống một cuộc đời tuyệt đối vị tha. Ở thế gian không có nơi, ngôi nhà không có cái đó. Cho nên chùa là nơi nơi tu tập. Mà trong cái sự tu tập của người xuất gia, nó là một điều bí mật dù họ không có giấu gì cả. Thế là cái người tu hành không hề giấu giếm, minh bạch, nhưng mà đi đúng con đường chánh pháp rồi thì nó trở nên bí ẩn đối với người đời là như vậy. Thì trong cái sự mà cái tu hành của một ngôi chùa đó, nó có nhiều điều, thì cái điều căn bản nhất của cái sự tu hành là gì?
[19:38]Là thờ kính Phật. Trong chùa là phải thờ Phật mới gọi là chùa, không có thờ Phật thì không gọi là chùa. Ờ tại sao vậy? Tại vì có cái ông mà mình thờ đó, ngày nay mình có ngồi đây. Có cái ông mà mình thờ đó, người ta mới gọi đó là cái chùa. Mà có cái ông mà mình thờ đó, nay mình mới có người cúng cho mình ăn nè. Chứ không có thờ cái ông ở trên chánh điện á, mình đói meo râu hết rồi, không ai cúng cho ăn, mà cũng chẳng ai gọi đây là cái chùa. Ta nói có những giai đoạn mà xã hội thăng trầm, có những ngôi chùa tự nhiên bị hoang phế, nhưng mà người ta chỉ phát hiện rằng nó có cái bệ thờ Phật, hồi xưa tôi nhớ đây có cái tượng Phật,
[20:19]thì người ta vẫn gọi đây là cái đất chùa và lần lần họ xin phục hồi lại, xin phục hồi xây lại cái ngôi chùa. Vẫn là chùa, miễn có thờ Phật. Nhiều khi là nói vậy chứ ai trước đây ai là người giữ chùa? Nói lâu lắm không có người giữ chùa, không có người tu, nhưng miễn có thờ Phật thì đó chính là ngôi chùa. Nên cái việc đầu tiên của một ngôi chùa, chức năng của một ngôi chùa là là thờ thờ Phật. Nhưng mà trong thờ Phật này nó có cái là lòng kính Phật ở trong đó mới gọi là cái tu, còn thờ mà không có kính Phật thì không gọi là là tu. Vì sao vậy? Bởi vì cái lòng tôn kính Phật là cái đạo đức căn bản của mọi đạo đức trên cuộc đời này.
[21:00]Nếu không có lòng tôn kính Phật, tất cả chúng ta mãi mãi là phàm phu. Nhớ như vậy. Vì sao vậy? Bởi vì đó là nhân quả. Kính thầy mới được làm thầy, ta kính trọng một bậc thánh sau này ta mới chứng được thánh quả. Cho nên mà cái bậc thánh cao tột nhất trong cái vũ trụ này là là Phật. Cho nên người nào tu tập mà có được lòng tôn kính Phật trong tâm mình thì người đó có cái nhân để chứng thành thánh ở kiếp này và những kiếp sau. Còn nếu tu hành mà không có cái lòng tôn kính Phật thì người này chơ vơ, lạc đường, không biết đi về đâu vì không có cái nhân, không có cái nhân để đắc đạo. Chỉ khi nào ta có lòng tôn kính Phật ta mới có cái nhân để đắc đạo.
[21:44]Ta tôn kính Phật trước rồi còn tu gì tính sau nữa ạ. Tu cái gì đó là tính sau, nhưng mà nếu không có lòng tôn kính Phật thì chưa có cái nhân để đắc đạo. Mà làm sao có được cái lòng tôn kính Phật? Hai điều: một là phải hiểu Phật; hai là bắt mình tôn kính Phật, mình bắt riết cái tâm mình tự nó khởi ra. Điều thứ nhất là phải hiểu Phật. Do đâu mình hiểu Phật? Do mình có học về giáo lý của Phật, học về cuộc đời của Đức Phật và thực hành những lời dạy đó. Từ từ bắt đầu mình hiểu Đức Phật nhiều lên và hiểu tới đâu thì lòng tôn kính dạt dào tới đó. Còn cái người thứ nhất là không học, không hiểu về cuộc đời Đức Phật,
[22:28]không có thực hành, cũng không hiểu về Đức Phật nhiều thì không bao giờ có cái chuyện mà tôn kính Phật. Nhớ như vậy, nên không phải dễ đâu. Ta nói vì ta nói tôn kính Phật là một đạo đức căn bản của mọi đạo đức, nhưng mà không dễ có được đạo đức này. Vì sao vậy? Vì chỉ những người có học về Phật rất kỹ, thực hành về đạo Phật rất kỹ và bắt đầu tâm mình có những kết quả thì người này mới xuất hiện cái gọi là hiểu Phật để tôn kính Phật. Còn người đọc giáo lý sơ sơ cũng biết đạo Phật, ờ thấy chùa có thờ Phật, cũng có đi chùa thắp nhang chơi vui, rồi cũng tin nhân quả sơ sơ, họ đều không có vững cái lòng tôn kính Phật.
[23:08]Mà cái người tu á, tu cho đến khi nào mà ta thành tựu được cái lòng tôn kính Phật tuyệt đối thì người đó bắt đầu bước vững chắc trên con đường tu tập. Cái tôn kính Phật là nói sơ sơ thôi, nói chơi vui với mọi người cho vui, chớ cái người xuất gia rồi phải phấn đấu để đạt được cái lòng tôn kính Phật tuyệt đối. Mà thế nào là lòng tôn kính Phật tuyệt đối? Khi mà ta đạt được cái lòng tôn kính Phật tuyệt đối rồi, cái ý niệm đầu tiên nó khởi lên: nếu vì Phật mình chết, chết liền. Cái ý niệm đầu tiên nó khởi. Còn sau đó thì vô số đạo đức nó nảy nở tự nhiên nó xuất hiện lạ lùng: Cuộc đời này không còn của mình nữa.
[23:48]Cuộc đời này chỉ sống vì Phật mà sống. Rồi lần lần đạo đức nó nảy nở ra thành cái lòng từ bi: Đời này không còn của mình nữa. Mình sống chỉ vì tất cả chúng sinh mà sống. Rồi bắt đầu những đạo đức nó nảy nở tiếp tục nữa: Trên đời này không có gì của mình cả, nhà cửa, xe cộ, tiền bạc không phải của mình, tất cả là của Phật. Và mình sử dụng những điều đó để làm gì? Để làm việc cho Phật, chứ không có của mình. Thế là từ cái lòng tôn kính Phật tuyệt đối mà xuất hiện được rồi, bắt đầu nó nảy nở vô số những đạo đức nó đi theo. Và tất cả những đạo đức đều là như gì? Đều là những hình ảnh cực kỳ tốt đẹp của một bậc chân tu.
[24:23]Cho nên cái đầu tiên ta phải cố gắng trau dồi, tu hành để đạt được là lòng tôn kính Phật tuyệt đối. Mà ta cũng hiểu điều này: trong một tôn giáo mà cái người tín đồ, đệ tử còn tôn kính được cái giáo chủ của mình thì tôn giáo đó còn tiếp tục tồn tại và phát triển. Còn muốn diệt một cái tôn giáo đó thì làm sao cho cái người tín đồ nó mất đi cái lòng tôn kính giáo chủ thì chẳng bao lâu tôn giáo nó sẽ bị bị hoại diệt mất liền, đúng không ạ? Đó là công thức. Vì vậy, khi mà quý thầy có được lòng tôn kính Phật tuyệt đối, suốt cuộc đời quý thầy khi đi ra truyền đạo, hoằng pháp thì truyền cái căn bản nhất
[25:05]là lòng tôn kính Phật tuyệt đối, tức là quý thầy đang bảo vệ, giữ gìn, truyền bá, phát huy, kế thừa Phật pháp một cách rất là thiêng liêng, vững chắc. Nhớ cẩn thận với những cái luận điệu mà làm cho mình giảm mất cái lòng tôn kính Phật. Những người nào có bởi những giáo lý nào, bởi những triết thuyết nào mà làm cho ta giảm lòng tôn kính Phật, đó là kẻ phá hoại đạo Phật, khẳng định một câu. Mà điều đó có chưa? Có rất nhiều, rất khéo léo. Có rất nhiều và rất khéo léo. Thậm chí có những người họ là không biết thế lực nào giả vờ xuất gia trong đạo Phật, thọ giới trong đạo Phật, đi học lấy cái bằng tiến sĩ trong đạo
[25:46]Phật, bước lên trên bục giảng làm giáo thọ trong đạo Phật mà chỉ nói những điều để phá hoại lòng tôn kính Phật cho tăng ni thôi. Mà leo lên tới học viện luôn, vô tới học viện giảng luôn, mà hễ mở miệng nói chê Phật không. Những người cực ác. Như vậy tôi có những đệ tử cho đi học học viện, khi đệ tử về mét lại, tôi dặn câu này: Hễ lần sau mà tới giờ ông thầy đó lên tụi con bỏ ra khỏi lớp cho thầy, đứng lên bỏ ra liền. Ban Giám hiệu hỏi tại sao? Nói: Bởi vì ông đó chỉ truyền dạy những điều làm bất kính với Đức Phật. Chúng tôi phản đối, bỏ ra liền. Nếu mà nói nữa kêu sư phụ ra, gọi sư phụ nói chuyện, nói chuyện với Ban Giám hiệu.
[26:25]Không thể có cái luận điệu kiểu đó được. Đi rao giảng mà toàn giảng cái lòng bất kính, nói cạnh nói khóe Đức Phật không. Nói Đức Phật hạ thấp tầm thường Đức Phật xuống, đó là lối tiêu diệt Đạo Phật một cách khéo léo. Rồi có một lần gặp một cái ông thầy, ổng bên nước ngoài về. Nhìn thấy ổng kỳ kỳ, mặc đồ cũng hơi model, rồi nhưng mà tóc thì không cạo mà dùng tông đơ hớt nó nó còn ngắm ngắn thế này, ngắn thế này. Thì cách lối nói chuyện cũng kỳ kỳ. Khi ổng về rồi mới mới gọi hỏi người cư sĩ dắt ổng đi: "Nói ông thầy đó là ai à?" - "Này ông thầy đó ở bên nước ngoài về." - "Mà ổng có nó có cái chùa không?" Nói:
[27:01]"Có cái chùa nhưng trong chùa không thờ Phật. Trong chùa không thờ Phật." Không thờ Phật thì lấy gì gọi là chùa? Là cái nhà chứ gì, mà ổng vẫn ở đó ổng tự gọi là cái chùa. Mà khi về Việt Nam thì xâm nhập, xâm nhập vào cộng đồng của tu sĩ, xâm nhập vào các giới cư sĩ, truyền bá một điều là không kính Phật. Đó là ngoại đạo cả, tất cả đều là ngoại đạo đội lốt cả. Họ diệt Đạo Phật bằng một cách khéo léo như vậy. Rồi có những cái người mà gọi là những bậc đạo sư giả hiệu, họ đứng lên. Đằng sau cái thế lực của họ tung người đi khắp nơi mà quảng bá cho họ, thu hút họ, quảng cáo giới thiệu cho họ lên mây xanh, nói họ như thần thánh.
[27:38]Mà hình ảnh mà chụp cho mình thấy thì đó là hình ảnh của Đạo Phật. Và nói linh lắm, cầu nguyện ngài linh lắm ngài này. Đó, mấy cái người đạo sư hiện nay gọi là những đạo sư giả hiệu đang được những thế lực chính trị mờ ám dựng lên. Họ mang cái hình ảnh của Đạo Phật để họ thu hút người của Đạo Phật đi về với họ. Nhưng mà khi thu hút được đến một năm nào đó rồi thì bắt đầu họ hiện nguyên hình là thờ Thượng Đế, không phải Đạo Phật, chưng hửng hết trơn. Mọi người đi theo nếu tiếp tục tin họ, bị họ lái qua hết thành Thượng Đế hết. Như vậy rõ ràng cái người này được chuẩn bị, được tổ chức là có tay chân,
[28:13]có thế lực sắp xếp, dựng lên bằng hình ảnh Đạo Phật, thu hút người về, cuối cùng lật đổ Phật, thay vào đó là một cái đạo khác mà họ gọi là Thượng Đế. Mấy lần mấy người như vậy. Hiện nay vẫn còn đang một người đang hoạt động rất là mạnh ở Thái Lan, vậy đó. Rồi có những người vậy cũng lọt vào trong Đạo Phật, truyền bá Đạo Phật, mở mang thu hút tín đồ rất là đông, tổ chức thành từng nhóm đạo tràng đạo tràng khắp nơi. Mà sao? Truyền dạy một cái pháp môn để phá Phật, hủy Pháp, diệt Tăng luôn. Mà mặc dù là nói là Đạo Phật. Ví dụ thế nào? Ví dụ như ở trong pháp môn Tịnh Độ thì ta có cái gì? "Lục tự Di Đà vô biệt niệm, Bất lao đàn chỉ đáo Tây Phương".
[28:55]Sáu chữ Di Đà là Nam Mô A Di Đà Phật, họ bỏ bớt hai chữ, chỉ còn cái gì? A Di Đà Phật. Mà chữ Nam Mô nghĩa là gì? Kính lễ, kính lạy. Còn chỉ còn lại A Di Đà Phật, tức là mình kêu tên ông Phật ra mà không có cái sự kính trọng. Đúng không ạ? Không có cái sự kính trọng thì còn cái nhân để đắc đạo không? Không. Giống như bây giờ ví dụ mình Thầy Đức Hoàng, mình mình mình kêu chứ: "Dạ thưa Thượng tọa Đức Hoàng, Thầy Đức Hoàng, thưa Thầy", phải không? Mình nói: "Thưa Thầy Đức Hoàng", mình có chữ "thưa" là có cái sự kính trọng. Còn ở đây mình nói: "Thôi bỏ chữ thưa Thầy đi. Đức Hoàng! Đức Hoàng! Tối ngày Đức Hoàng, Đức Hoàng", vậy là sao?
[29:37]Chửi cha người ta không? Đó là bất kính, bỏ chữ "thưa Thầy". Còn ví dụ mình: "Thưa Thầy Đức Hoàng, thưa Thầy Đức Hoàng", mình có cái chữ "thưa kính" là nó có cái đạo đức ở trỏng, có cái tình cảm yêu kính ở trỏng. Tự nhiên bỏ chữ Nam Mô, còn A Mi Đà Phật, A Mi Đà Phật. Bữa nay bắt đầu cái giới nào mà thuần quá rồi nó bỏ cắt bỏ chữ Đà Phật, còn chữ A Mi thôi. A Mi, A Mi, A Mi. Ít bữa sau vài năm sau A La, A La, A La, rồi xong. Biến thành cái gì? Biến thành đạo khác liền. Đó, con đường họ đi là như vậy. Mà khi đang còn cái A Mi Đà Phật là nó đã diệt Phật, diệt Pháp, diệt Tăng làm sao? Nói là A Mi Đà Phật thôi, không còn kính lễ tức là diệt gì?
[30:14]Diệt Phật rồi, phải không? Không cần phải học kinh điển gì rắc rối là diệt Pháp. Không cần liên lạc với chư Tăng Ni trong chùa nữa, chỉ cần cư sĩ lại hộ niệm là chết là là là vãng sanh là diệt diệt Tăng luôn. Chỉ có một cái bốn chữ A Mi Đà Phật: diệt Phật, diệt Pháp, diệt Tăng. Nên ta thấy rằng là cuộc đời phức tạp. Chúng ta đừng nghĩ Đạo Phật ta bình yên, mà hiện nay có rất nhiều thế lực bí mật âm thầm hiểm độc đang tìm cách chống phá tiêu diệt Đạo Phật. Mà quý thầy mình thì rất ngây thơ, không phát hiện ra điều này. Quý thầy mình chưa có cái ý thức về các âm mưu hiểm độc đang chống phá Đạo Phật.
[30:58]Cho nên trong cái việc mà truyền bá, dạy dỗ quý thầy mình không có cái sự bảo vệ, chống đỡ cho kỹ lưỡng. Nói thôi, ví dụ như cái chùa nào mà đông tăng chúng chừng 20 người thì sẽ có người lòn vô liền. Họ cũng lòn vô họ công quả, xuất gia liền. Họ rỉ tai tới chừng nào chùa bỏ đi sạch, không còn ai thì mới xong nhiệm vụ. Họ được thưởng số tiền khá lớn. Tất cả các chùa đều bị. Chùa nào mà ban đêm tụng kinh chừng 300 Phật tử tới tụng kinh là sẽ có người cũng gia nhập cái nhóm tụng kinh đó, bắt đầu nói bậy, rỉ tai nói bậy. Riết tự nhiên chùa tan hết không còn ai tới tụng kinh, còn he que vài ba bà già là thành công là
[31:34]cái người đó được thưởng số tiền rất là lớn. Nhớ như vậy, những cái âm mưu bao quanh Đạo Phật. Nên nếu mà quý thầy mà không có ý thức về cái điều mà Phật giáo đang bị chống phá một cách âm thầm thì quý thầy sẽ tiêu luôn. Có ngày nào có người tới móc quý thầy luôn. Và quý thầy trở thành một người nào? Đồng bọn, đồng lõa trong cái việc chống phá Đạo Phật. Mà nếu tôi nói điều này ra mà ai khó chịu thì người đó đang là cái người giặc cài vào trong lớp này để giả bộ cũng đi học, lấy cho bằng Trung cấp của Thiên Khánh. Sau này học tiếp Học viện lên để rồi đi truyền bá chống phá Đạo Phật, nếu nghe những điều này mà khó chịu.
[32:12]Còn nghe những điều này sợ, bắt đầu có cái tâm cảnh giác thì người này đúng là pháp tử của Như Lai. Ở đây ai khó chịu khi nghe những điều vừa rồi giơ tay lên, báo cho Thầy Hiệu trưởng liền, Thầy Đức Hoàng báo liền. Mà tu gì đó tôi không biết, phải là đạt được cái lòng tôn kính Phật tuyệt đối. Có những cái luận điệu, những cái giáo lý mà làm cho ta giảm lòng tôn kính Phật, quý thầy phải cẩn thận. Ví dụ nói là tâm này là Phật, không cần thờ Phật bên ngoài, có không ạ? Có không? Có không? Có nghe chưa? Ờ làm ơn dẹp cái đó giùm. Tâm này có gì ở trong á? Tâm này ở trong đó: tham, sân, si, mạn, nghi, ác kiến, tào lao tầm bậy tầm bạ. Hở cái động tâm lên là gì?
[33:01]Dục khởi lên, phải không? Sân khởi lên, tham khởi lên, tham ăn khởi lên, tham tiền khởi lên, tham đủ thứ tham. Rồi người phán nói có cái ông Phật ở chung với cái tham, sân, si của tôi ở trong tâm tôi. Có không? Ẩu tả. Nên rõ ràng ta phải tôn kính Phật là một Đức Phật lịch sử, Phật Thích Ca Mâu Ni rõ ràng. Hôm nay Ngài đã nhập Niết Bàn, nhưng Niết Bàn là gì? Niết Bàn là sự trùm phủ trong pháp giới, cho nên Ngài vẫn ở quanh đây với ta như là không khí. Lòng ta sao? Tuy Phật nhập Niết Bàn trong lịch sử nhưng mà Phật vẫn hiện hữu hằng hằng giờ, hằng phút quanh ta. Và lòng ta đối với Ngài là gì? Là sự tôn kính vô biên.
[33:44]Phải nói rõ như vậy. Nên những cái lý thuyết đó làm giảm lòng kinh tôn kính Phật rất là đáng sợ. Nói ngay cái bài tán quán tưởng trong khi ta mỗi ngày ta đem ra tụng kinh thôi: "Năng lễ sở lễ tánh không tịch". Năng lễ là ai? Năng lễ là ai? Năng lễ là cái gì? Trời ơi trời! An Hiếu là ai? An Hiếu. Năng lễ là gì? Năng lễ là gì? Minh Tánh là ai? Năng lễ là gì? Dạ, bạch Thầy là xem lại.
[34:26]Thắng Mẫn là ai?
[34:29]Dạ Nam Mô A Di Đà Phật, bạch Thầy, năng lễ là sự hiểu biết thêm. Trời ơi trời! Đức Nghiêm là ai?
[34:48]À con... Thì đứng lên nói đi, giơ tay thì đứng lên nói. Đứng... Nói lớn. Thôi... Ở đây mình chưa học về cái này à?
[35:03]Về cái chữ nho là mình chưa hiểu à? Thôi ngồi xuống đi. Không, không phải. Trong chữ năng, chữ sở của chữ nho đó có nghĩa là active voice và passive voice. "Năng lễ" là cái người lễ, "sở lễ" là người được lễ. Như vậy năng lễ là ai? Là mình nè, mình lễ. Sở lễ là ai? Là Đức Phật. "Năng lễ sở lễ tánh không tịch", nên mới có người dịch á "Phật, chúng sinh tánh thường rỗng lặng" á. Cho nên mà hai bên bằng nhau, mình với ông Phật bằng nhau vì rỗng hết trơn á. Một bài tán quán tưởng cực kỳ nguy hiểm. "Năng lễ sở lễ tánh không tịch", cái người lễ và người được lễ đều rỗng. Cái này nếu hiểu sai cái mình mất hết phước liền,
[35:45]ngay cái câu đầu tiên là là hết sạch phước. Cho nên tôi rất lo tôi mới dịch lại: "Con thì vô nghĩa, Phật vô biên". Sửa lại, cho thấy mình tầm thường mà Đức Phật là tuyệt đối. Để mình mới có lòng tôn kính Phật được, chứ còn mình với ông Phật bằng nhau, cái câu đầu tiên là: "Tôi và Phật bằng nhau" chết liền. Ngay cái câu mà may là quý thầy không hiểu, mừng ghê, thiệt bao nhiêu năm trời không hiểu câu đó đỡ dễ sợ luôn. Chứ bao nhiêu năm trời mà hiểu "năng lễ sở lễ tánh không tịch" là tiêu đời rồi, là mình với ông Phật bằng nhau. Nên tôi mới dịch lại cái "Năng lễ sở lễ tánh không tịch, cảm ứng đạo giao nan tư nghì", tôi dịch lại thế này:
[36:26]"Con thì vô nghĩa, Phật vô biên. Cảm ứng sâu xa rất diệu huyền. Một chỗ dung thông vô lượng cõi. Mười phương chư Phật hiện toàn thân. Con như quỳ trước từng Đức Phật. Cúi đầu đảnh lễ đến vô biên". Dịch lại như vậy, toàn để xây dựng cái lòng tôn kính Phật cho cho mọi người thôi. Cái chữ là "ngã thử đạo tràng như Đế châu", cái câu này rất là bí mật, câu này ý trong kinh Hoa Nghiêm. Cho nên tôi dịch thoát, dịch mà không có theo nghĩa nữa. Có vị nào dịch là "lưới Đế châu ví đạo tràng" á, lại càng tối nghĩa. Dịch thoát ra theo ý của kinh Hoa Nghiêm là: "Một chỗ dung thông vô lượng cõi", đó là ý của kinh Hoa Nghiêm á.
[37:08]"Con thì vô nghĩa, Phật vô biên", viết không? Viết đi viết, tặng quý thầy bài này về tụng cho vui. Tụng để tu chứ tụng cho vui gì. "Con thì vô nghĩa, Phật vô biên. Cảm ứng sâu xa rất diệu huyền. Một chỗ dung thông vô lượng cõi. Mười phương chư Phật hiện toàn thân. Con như quỳ trước từng Đức Phật. Cúi đầu đảnh lễ đến vô biên". Nên ta cẩn thận vậy, là sự thật ngay chính trong cái giáo lý ta tu tập, nó đã ngầm ngầm lẫn lẫn có những điều mà làm ta giảm lòng tôn kính Phật, rất là nguy hiểm. Ta nói là chùa là nơi tu tập thì cái tính chất của sự tu tập tự nó đã là một điều bí mật đối với thế giới này, đối với thế gian.
[37:54]Thì trong cái việc tu tập thì việc thờ kính Phật là cái tu tập đầu tiên. Mỗi ngày cái người tu sĩ ta đều phải sao? Phải lễ kính Phật. Người tu mà mỗi ngày không lễ Phật thì phước ta mất dần, mất dần, đời tu ta giảm dần, giảm dần. Nhớ nha! Ta mang cái hình tướng người xuất gia là ta đang dựa trên một cái phước nào đó của quá khứ. Cái phước ngầm ngầm đó mà nó cạn thì buộc ta phải hoàn tục. Nhớ đó là nguyên tắc. Đừng có nói là cái người xuất gia là bỏ hết rồi đi tu là tôi không cần gì, không có. Khi ta được quỳ trước Phật cạo tóc này, được thọ giới, được mọi người kính trọng, được mọi người nuôi ăn thì ta đang dựa vào một cái phước gì đó của quá khứ.
[38:41]Mà trong cái phước gì đó của quá khứ, nó có một cái phước gọi là tôn kính các bậc Thánh, mà nhất là kính Phật. Mà bây giờ thì không biết ai là Thánh thì cái sự tôn kính của chúng ta cứ dồn hết lên Đức Phật cái đã cho bảo đảm, bảo đảm an toàn. Mà ngày nào ta còn lễ kính Phật, ngày đó ta còn duy trì cái phước để làm một người xuất gia. Và nếu cái phước đó được tích lũy dày, mỗi ngày ta đều lễ kính Phật đàng hoàng thì phước đó dày lên từ từ, từ từ ta được thọ giới này tới thọ thọ giới kia, rồi ta được cơ hội để học điều này, tu điều kia, rồi ta được lên giới phẩm này, ta được lên từ từ tới giới phẩm kia.
[39:19]Rồi mọi điều ưu đãi của cuộc đời dành cho ta là bởi vì ta có cái phước gì? Phước tôn kính Phật. Nhớ cái điều đó. Cho nên trong cái sự tu tập của một ngôi chùa thì quý thầy thí dụ mình là trụ trì hay ai đó, lúc nào phải kiểm soát kỹ cái việc mà lễ kính Phật. Vì thờ Phật rồi phải lễ kính Phật mỗi ngày để cho cái phước nó dày lên từng ngày từng ngày. Nếu thiếu cái lễ kính Phật, đời tu của mình nguy hiểm dần dần, nguy hiểm dần dần. Nhớ giùm điều đó. Cái người mà hoàn tục bởi vì phước đã hết, mà nhất là cái phước lễ kính Phật hết. Mà cái phước lễ kính Phật hết là do nhiều lý do, nhiều khi do quan điểm bí mật nào đó làm mình cạn phước mà mình không hay.
[40:05]Để ý cái điều đó. Cho nên là ta có cái nghi lễ, cái nghi thức mỗi ngày phải lạy Phật, thì lạy kiểu gì đó tùy mình. Hoặc là ta lạy Phật tập thể theo thời khóa, hoặc là ta lễ Phật riêng cá nhân, nhưng mà phải có cái thời lễ kính Phật. Có những vị Hòa thượng tới già, rồi tới chết rồi vẫn chỉ mong một điều là còn được cúi lạy Phật mỗi ngày. Những vị Hòa thượng chân tu họ như vậy, họ ý thức cái điều này cực kỳ. Ta có những vị như Hòa thượng Trí Thủ làm gì làm, sáng nào cũng lạy Hồng danh. Như Hòa thượng Bảo Nghiêm hiện nay ngoài Hà Nội vậy, cái điều mà ông tự hào về ông là ông thường lạy Ngũ Bách Danh về Quán Âm.
[40:48]Đó, thì những cái điều đó làm cho cái phước các vị họ cứ dày lên. Hoặc như Hòa thượng Phước Toàn bây giờ cũng vậy, đi đâu đi, ngày nào bận việc gì, Phật sự gì, ngày nào cũng phải lạy Phật. Mà đó là một người Hòa thượng đã lớn tuổi, cái công phu lạy Phật không bao giờ lơi lỏng. Còn có những người nhiều khi mình tu một thời gian rồi cái kêu lạy Phật: "Thôi con lạy nhiều rồi". Lạy Phật bao nhiêu thì gọi là nhiều? Lạy Phật bao nhiêu thì gọi là nhiều? Bởi vì như là trong hạnh Phổ Hiền á nhất giả gì? Lễ kính chư Phật. Mà cái câu này được ngài Phổ Hiền dạy như thế nào? "Nhất giả lễ kính chư Phật, nhị giả xưng tán Như Lai",
[41:23]mà "nhất giả lễ kính chư Phật" nghĩa là gì? Nói: "Dạ bạch Thế Tôn, trong như số cát của sông Hằng, mỗi một hạt cát sông Hằng lại là một con sông Hằng và mỗi một cái hạt cát trong tất cả các con sông Hằng đó là một thế giới của Phật thì con nguyện hiện thân đến vô số thế giới đó, quỳ trước từng Đức Phật mà đảnh lễ đến vô lượng kiếp". Ta ta thấy chưa? Đó là Bồ tát Phổ Hiền. Vì đó là đều là mồi nhử của Ma Vương cả. Mà đó là thủ thuật của tình báo cả. Thì trong tình báo người ta học cái điều này rất kỹ. Muốn dụ dỗ một đối tượng nào đem ba điều này ra: tình ái, tiền bạc, quyền chức. Tất cả đều rớt.
[42:04]Mà ngay cả cái người tình báo mà được học đàng hoàng cũng rớt luôn, dù đã được học. Dù đã được học là hễ ai dính vào ba điều này là đều bị dụ, họ học được hết rồi đó. Tới chừng trong cuộc đời mà làm việc của họ, làm nghề tình báo của họ, vướng gái một cái dính liền, rớt liền. Người ta lại người ta mua chuộc cái thông tin đó bằng tiền, nói là: "Tôi biết anh có cái thông tin đó của nhà nước, anh bán cho tôi thì tôi trả anh 5 tỷ". Thì dù học gì học mà nghe tới 5 tỷ hay 10 tỷ hay 15 tỷ rồi là bán liền, bán bí mật quốc gia liền. Đấy, chúng ta nhớ như vậy. Ba cái thôi: gái, tiền, chức; chức, tiền, gái; gái, tiền, chức;
[42:40]chức, tiền, gái, nhớ tụng cho thuộc giùm. Suốt cuộc đời hễ cái gì đụng tới cái này là giữ lại liền, cẩn thận giùm. Nhớ, hễ thấy một Phật tử nào đó bình thường á họ tới bình thường mà hễ tới đẹp cái là quý thầy nhớ giùm gái, tiền, chức giùm tôi. Ừ. Nói: "Dạ thưa thầy, cô này cổ không đẹp", thì cổ chức, tiền, gái cũng nằm lọt trong đó hết. "Thấy cô đó cổ thấy đàng hoàng lắm thầy", là gái, tiền, chức, nhớ cũng lọt trong đó hết cả, nhớ giùm thưa thầy. Nhớ ba cái đó giùm nha. Nói: "Dạ có một người họ nói là bây giờ họ có tiền muốn xây cái chùa cho con", thì nó lọt đúng là tiền, chức, gái. Nằm trong đó đâu nè, có mấy người nói hứa đưa con lên làm chức là Trưởng ban Trị sự
[43:18]huyện, rồi chức, tiền, gái, nó lọt đâu không không có trật đường nào hết trơn á. Nhớ giùm cái đó. Cho nên khi mà nghe đụng tới ba cái đó là quý thầy giữ gìn chân tu của mình. Cười lắm, có cái ông đó ông gọi điện cho tôi, ông nói: "À tôi thấy Thượng tọa là người nào giờ có nhiều công, nhưng mà việc hằng hành đạo rất là vất vả. Mà nếu mà Thượng tọa bây giờ mà có một cái chức gì lớn lớn việc hành đạo của Thượng tọa sẽ nó dễ dàng hơn". Tôi nói: "Không. Riêng tôi chỉ có một bổn phận là làm điều đúng với Phật pháp. Còn cái việc mà ví dụ như giáo hội hay chính quyền họ thích đề bạt chức là việc của họ.
[43:52]Nếu họ là lãnh đạo tốt thì họ phải nhìn thấy điều này. Còn không bao giờ tôi chạy, không bao giờ lo". Bởi vì hễ mà động niệm lo một cái là rớt vào cái gì? Chức, tiền, gái. Cứ vậy. Quý thầy nhớ cái điều này suốt đời. Mà cái thanh quy nó phải ghi được những điều này ra và cái điện thoại này là đầu mối nè, nhớ nha, nó là tiện lợi và nó cũng là mối hiểm họa hết á. Thanh quy vậy, nó quy định: người nào mà được thầy cho dùng điện thoại thì dùng, mà dùng trong cái giới hạn cho phép, không được liên lạc lung tung. Nếu mà phát hiện thầy phát hiện ra là phạt kỷ luật liền, lột y liền. Hoặc người nào không được dùng điện thoại mà bí mật mượn điện
[44:29]thoại hay giấu điện thoại xài, đuổi khỏi chùa liền. Trong thanh quy những điều này phải là điều mới, không có nói trong giới luật cũ nhưng mà trong chùa phải quy định rất kỹ về những điều này. Đó là thanh quy. Một điều nữa là thời khóa. À cái thời khóa là mấy giờ làm gì, mấy giờ làm gì nó tạo thành cái nền nếp kỷ cương, nó cũng được viết trong thanh quy đó chứ không đâu hết á. Nhưng mà ta phải ý thức nó thành một vấn đề lớn, nó là nền nếp kỷ cương của chùa. Giờ nào tụng kinh, giờ nào ngồi thiền, giờ nào làm gì, giờ nào ăn cái gì là nó có bài bản hết. Và ta cứ theo cái khung sườn đó làm cho chùa có nền nếp,
[45:02]có kỷ cương, nhất là khi mà quý thầy còn trẻ, ta còn sức khỏe nên ta ép cái cơ thể mình phải đi theo cái ý muốn của mình. Để giữ đóng góp cho cái nề nếp kỷ cương của chùa, nhớ như vậy. Nhưng tới khi mà quý thầy đã trở thành cái người tinh tấn rồi, đã trở thành một cái người bản chất của mình là một người tinh tấn rồi thì không lo nữa. Sau này khi mà lớn tuổi, thời khóa bắt đầu có cái di động, linh động, uyển chuyển. Những cái thế hệ trẻ hơn mình sẽ lo cái điều đó. Sau này ví dụ có thế hệ sau mình giữ gìn cái thời khóa cho chùa thì bắt đầu mình lớn tuổi rồi mình được quyền linh động, nhưng mà bản chất mình vẫn là một người tinh tấn, không phải dãi đãi.
[45:44]Mà để tạo thành cái bản chất tinh tấn thì lúc còn trẻ phải dùng ý chí tối đa ép mình phải đi theo thời khóa. Nhớ như vậy. Tôi có nhớ một cái điều mà tôi còn ân hận hồi đó vậy đó, lúc ở thiền viện. Cái thời khóa là 3:30 dậy, bắt đầu ngồi thiền buổi sớm. Thì mình còn trẻ mà, còn hăng máu mà, nghĩa là bí mật dậy từ 2:30, cầm cái đồng hồ reo để bên cạnh tai nè. Ngủ chứ lúc nào tay cũng cầm cái đồng hồ không cho rời, mà đã lên dây sẵn. 2:30 bắt đầu nó nhảy cái kịch để chuẩn bị nó reo, bấm cái kịch lại liền, khóa lại liền, không cho nó reo để không làm động chúng. Thì chúng vẫn còn yên nghỉ, mình rón rén đi xuống ra rửa
[46:21]mặt, vệ sinh rồi vô ngồi thiền, tức là tranh thủ ngồi sớm hơn 1 tiếng đồng hồ vì nghĩ lúc sức còn trẻ. Đến khi cái ông hòa thượng, không biết sao ông hòa thượng gì ổng cũng biết hết. Ông mới hỏi: "Mấy chú tính làm sao về cái giờ 3:30 dậy có hợp lý không?" Thì tôi mới là người le te, nói: "Dạ thưa thầy, con thấy mình có thể dậy sớm hơn một chút để tăng thêm cái giờ ngồi thiền cho nó có cái đạo lực." Nói: "Thôi, 3:00 dậy." Cái không ngờ mấy huynh đệ mình thì ngồi im lặng, không có ý kiến. Rồi mình bày đặt le te có ý kiến dậy từ 3:00, hòa thượng ổng duyệt luôn. Ổng duyệt, truyền lệnh cái tất cả các thiền viện áp dụng vậy hết.
[46:57]Trời ơi, tôi nói đó, sau này có những người chết sớm vì dậy lúc 3:00. Thủ phạm, sát thủ là đây. Sau một thời gian tôi nghe ủa, sư cô đó chết mà còn trẻ măng? Bởi vì sao? Bởi vì cổ phải ráng dậy uống cà phê, uống một ly cà phê thiệt đậm, ly trà thiệt đậm để dậy ngồi thiền kẻo buồn ngủ gục. Vì được giao đi trụ trì mà tuổi bắt đầu lớn rồi, mà phải ngồi nghiêm chỉnh ở làm gương cho chúng, 3:00 dậy, một thời gian chịu không nổi chết liền. Vì giờ đó là giờ gan nó bắt đầu tái tạo, rồi mình không ngủ được, không ngủ được một cái giấc sâu, và phải ráng dậy ngồi thiền mà thiền thì chưa nhập định được, nên từ từ nó suy hết tất cả mọi bộ phận, cái đột quỵ chết luôn.
[47:35]Mới biết là thủ phạm là nằm đây mà không ai hay, đâu ai kết tội đâu, vì một cái ý kiến thôi. Nên sau này tôi hối hận cả một cuộc đời của mình. Nên ở đây quý thầy cái thời khóa mình đưa ra làm sao cho nó vừa chừng sức tu của chúng mà còn đi được lâu dài. Đừng có lập ra một cái thời khóa mà người ta tu vất vả quá rồi người ta bứt sớm. Bứt sớm có hai cái: người ta nản người ta bỏ ra, hai là người ta cơ thể người ta chịu không nổi người ta sụp luôn. Cho nên cái thời khóa phải hợp lý trong cái y học, sinh học. Nha, nhớ đừng để căng thẳng như vậy. Để sai, nhớ tôi bị cái gánh tội nghiệp này không biết bao nhiêu kiếp mới trả nổi cái nghiệp này.
[48:10]Cho nên sau này nếu mà trở lại được tôi đề nghị thôi dậy 3:00 đừng bỏ, nhưng mà trưa dậy 3:00 hãy dậy, ngủ trưa 3:00 mới dậy. Tức là làm sao? Cái thời gian ngủ phải đủ. Trong một ngày cái thời gian được bao nhiêu tiếng á, nó phải đủ. Trừ khi cái người đắc đạo rồi thôi, không tính, chứ còn bình thường mỗi người có một cái số giờ cần phải ngủ. Cho nên thời khóa ta lập ra mặc dầu ta bắt ý chí ta phải theo, nhưng mà nó cũng phù hợp với với cơ thể của con người để đi được đường dài. Chớ đừng có vội vã mà chỉ đi đường ngắn rồi rồi đổ vỡ. Hãy cẩn thận như vậy. Bắt đầu ta tới cái nghi thức tụng niệm. Cái nghi thức tụng niệm này mới là chìa khóa của sự tu hành.
[48:51]Cái nghi thức tụng niệm á, đầu tiên nó là học. Vì mỗi ngày khi ta tụng cái bài kinh đó tức là ta học cái đạo lý đó, ta hiểu từ từ. Cái nghi thức tụng niệm này cũng là tu. Vì khi ta tụng cái bài kinh đó đúng rồi, tâm hồn ta thay đổi lần lần, nên chính là tu. Cái nghi thức tụng niệm này cũng là hoằng pháp. Khi người cư sĩ họ đến họ tụng cái bài kinh với ta rồi, họ cảm động, họ tăng được niềm tin với đạo, tăng được đạo tâm thì đó chính là hoằng pháp. Nên cái nghi thức tụng niệm nó lợi hại vô cùng. Nên quý thầy bắt đầu phải suy nghĩ lại về cái nghi thức tụng niệm, như hồi nãy mà ta nói suy nghĩ lại về cái thanh quy.
[49:26]Cái nghi thức tụng niệm nó nó là mũi nhọn cho cái hoạt động, sự tu hành, cái học của chùa. Nhiều khi không cần học nhiều mà cái nghi thức hay thôi là ta đủ kiến giải để tu và đủ kiến giải để đi dạy. Ví dụ như chúng tôi vậy, chúng tôi chưa bao giờ học qua một cái lớp sơ cấp Phật học, dĩ nhiên là không hề có cao học, cao cấp, học viện, tiến sĩ, không có gì hết. Nhưng mà vẫn đi dạy và đi dạy có uy tín đàng hoàng. Vì sao vậy? Vì nghi thức tụng niệm thôi. Cái nghi thức tụng niệm mà đúng rồi nó khai mở tâm hồn, khai mở tâm linh của mình luôn. Nên tôi sợ nhất là mấy bài thần chú. Bài thần chú có gì ở trỏng?
[50:06]Có đạo lý gì trỏng không? Không có nghĩa gì hết. Mà ta tụng chỉ do niềm tin, do ông thầy ổng bắt phải tụng. Nói: "Tại sao tụng này?" "Dạ, tại ông thầy con bắt." Chết liền. Thế cho nên cái bài tụng phải có nghĩa lý. Và cái nghĩa lý làm cho mình hiểu và nghĩa lý đó chuyển hóa tâm hồn của mình sau mỗi thời tụng kinh. Nghĩa là cái người mà tụng cái bài kinh đó một tháng, tâm họ thay đổi khác. Mà bài đó họ tụng một năm, tâm hồn họ phải khác hơn nhiều nữa. Tự bài kinh đó nó đã có sức mạnh đánh phá tâm hồn ta. Chứ còn để mà tụng 10 năm rồi nó cũng vậy. Giờ tại sao vậy? Dạ, tại trong đó không có nghĩa gì cả.
[50:38]Tôi rất là sợ những bài thần chú, nó chỉ là niềm tin. Đó, nói: "Dạ, tụng bài này linh lắm thầy ơi. Ví dụ người ta bị thuốc độc mình, 'Án ma ni bát di hồng, án ma ni bát hồng' xịt một cái hết độc liền." Là người ta làm sao? "Dạ, người ta chết liền đem chôn luôn." Nên vì vậy chúng tôi có soạn cái kinh công phu khuya có trình cho hòa thượng Trưởng ban á. Hòa thượng Trưởng ban nói: "Thôi để cho chúng tụng." Chắc không quên mất rồi. Trong đó là tụng cái bài kinh Vô Ngã Tướng buổi khuya. Bài kinh Vô Ngã Tướng là cái bài mà lúc mà Đức Phật thuyết pháp cho năm anh em Kiều Trần Như á. Đầu tiên là Ngài thuyết Tứ Diệu Đế làm cho năm anh em Kiều Trần Như chứng Tu-đà-hoàn.
[51:13]Rồi sau đó tu một thời gian, bắt đầu khi mà nhập định được sâu rồi, Ngài giảng bài Vô Ngã Tướng, năm anh em mới chứng A-la-hán hết. Bài rất là quan trọng. Nên cái bài Bát Chánh Đạo, bài Vô Ngã Tướng là những bài cực kỳ quan trọng, là nền tảng của đạo Phật. Mọi người phải biết, phải tụng hết như vậy. Rồi một cái nữa, một cái sự tu hành nữa là công phu thiền quán. Trong chùa vậy, để ý cái công phu. Vì sao? Vì mình là đệ tử Phật thì không thể không biết chuyện ngồi thiền. Hồi sáng hỏi bên Thiên Phước ở đây có ngồi thiền không? Cái sư quản chúng nói: "Dạ không." Nói trời đất trời, tu sao không biết ngồi thiền? Nói:
[51:47]"Hồi trước là tôi có dạy, trước là thầy có dạy ngồi thiền ở trong mấy cái khóa khác. Nhớ thầy Đức Hòa nhớ không? Trước có dạy ngồi thiền đàng hoàng mà sao giờ bỏ tiêu rồi? Ai là hiệu trưởng?" "Dạ, thầy Minh Thiện." Tính gọi mắng vốn ổng. Nói: "Dạ không có, thầy đừng đừng đừng gọi. Để ổn định chúng rồi cho ngồi thiền." Tại vì sao? Vì mình học trong trường Phật học ra sau này mình ra mình trụ trì, mình giữ chùa, không biết trụ trì không giữ, trụ trì cũng được giáo thọ vì người ta hỏi cái gì cũng phải biết. Nói: "Dạ, con tu Tịnh độ, niệm Phật" là mình phải lý giải được niệm Phật cách nào. Người ta đến thiền hỏi thiền mình cũng phải trả lời được,
[52:19]người ta nói tu Mật tông mình cũng phải trả lời được, phải biết hết mọi điều. Mình trường Phật học đi ra phải biết hết chứ, tại sao biết cái này không biết cái kia? Đó. Cho nên là phải ngồi thiền, mà cái thiền là cái lõi của đạo Phật. Mà trong cái thiền này phải hướng về vô ngã, nhớ như vậy. Tại vì thiền có nhiều phái. Hôm nay thì ta không nói sâu, nhưng mà thiền thì có rất nhiều phái, nhiều môn. Mà ta để ý cái môn nào, phái nào mà không đưa đến vô ngã thì làm ơn tránh, vì nó không phải chánh đạo. Cái môn nào mà tu thiền hướng về được cái mục tiêu vô ngã thì đó mới là chánh đạo của Phật để ta thực hành theo.
[52:57]Mà trong cái thiền đó, để khai mở cái tâm linh đó thì nó tạo ra cái sức mạnh tâm linh. Nhớ ta có cái ba nguồn sức mạnh. Cái đầu tiên là sức mạnh là của lực cơ bắp. Thứ hai là ta có cái cái khí công nội lực, khí công nội kình hay nội lực á, rồi bắt đầu ta mới có cái sức mạnh tâm linh. Nghĩa là ta cứ lao động hay tập thể dục bình thường thì ta có cái lực cơ bắp, mà theo tuổi trẻ ta có cái này sẵn, về già thì cái này nó suy tàn. Còn khi mà ta biết cái cách tập khí công thì ta xuất hiện một cái nội lực, gọi là nội kình. Đây là cái giới võ công phải học và tất cả những người tu thiền đều phải học cái này.
[53:36]Chính Đức Phật cũng là người cực kỳ giỏi về cái này khi Ngài còn trẻ. Và khi Đức Phật mà dạy tu cũng dạy cái này trước. Nhớ thiền là cái gì? Thiền trong đạo Phật chính là khí công. Mà nâng cấp lên cái quán chiếu nữa cái thành ra thiền, và tạo ra ta một cái sức mạnh tâm linh. Nhớ ba cái bước này, cái này cái này là căn bản của cái này. Cái này ta phải lao động nè, phải chấp tác nè thì nó tạo cái này. Này ta phải tập luyện khí công nè, đúng phương pháp nó ra cái này. Và có lấy cái này làm nền tảng, thêm cái quán chiếu nó thành ra sức mạnh tâm linh của thiền. Nên lát nữa ta sẽ ra sân để tập các thế khí công.
[54:10]Ở trong cái tu tập này ta có một điều nữa là giáo lý của bổn sư. Ví dụ như các chùa Tịnh độ đó thì các chùa nào cũng na ná na ná giống nhau hết, cho nên cái ông bổn sư này với ông bổn sư kia coi không khác nhau. Và mình chọn một ông bổn sư bởi vì cái duyên đời xưa với ổng, hồi xưa chắc mình con của ổng hay sao á, giờ ổng đi tu ổng làm trụ trì mình cũng về đó mình cũng xuất gia với ổng luôn. Thì cái lý do thôi chứ còn cái giáo lý nào cũng giông giống nhau. Nhưng mà ngoài Tịnh Độ tông ra bắt đầu khác ạ. Cái tông thiền này ổng dạy khác, ông thiền kia dạy khác, Nam tông khác, Bắc tông khác. Cho nên ta chọn một bổn sư để mà xuất gia thì nó lệ thuộc vào cái
[54:44]cái lựa chọn trí tuệ của ta mà cũng lệ thuộc cái duyên của ta. Nhưng mà ta rất khó là biết là vị nào giỏi nhất để ta đi theo, phải không ạ? Nếu mà ta đi hết chùa này tới chùa kia ta nói: "À, ông thầy này ổng giỏi chỗ này, ổng dở chỗ đó. Ông thầy bên đây ổng dở chỗ này nhưng mà ổng giỏi chỗ kia. Ông thầy chỗ kia giỏi chỗ này, dở chỗ nọ" thì mình là ai? Thì mình là ai? Mình là thầy của mấy ông thầy đó rồi. Mình có cần xuất gia nữa không? Không. Nhưng mà sự thực, ở buổi đầu khi còn nhỏ đến với đạo mình có biết mấy chuyện đó không? Không. Cho nên việc lựa chọn một bổn sư có một cái giáo lý đó để xuất gia là một điều thực sự là mơ hồ.
[55:19]Nó lệ thuộc cái may rủi nữa, vừa lệ thuộc cái duyên nữa. Cái duyên đời xưa của ta với ông thầy đó khiến ta xuất gia, và cũng hên xui. Mình thấy hay hay cái mình đâm đầu nhào vô, coi chừng 5 năm sau, 10 năm sau phát hiện ông thầy mình ổng trật. Có những trường hợp đó nữa. Nhưng mà lúc nào mình may là mình có thờ kính Phật. Nhờ cái tâm kính Phật nên dần lần Phật giữ mình trong Chánh pháp, không cho đi lạc. Thầy mình có trật mai mốt mình cũng chỉnh lại. Đó là cái nhờ tâm nhờ cái lòng lễ kính Phật mà được được như vậy. Còn một điều nữa là chùa là nơi tu tập cho nên cư sĩ cũng được quyền tới chùa tu tập, và ta cũng phải tổ chức cho cư sĩ được được tu tập.
[55:55]Thì cái điều này nó thuộc về hoằng pháp ở cái bài thứ ba ta sẽ nói thêm. Nhưng mà lòng ta phải chuẩn bị như vậy, sẵn sàng cho Phật tử cũng được về chùa, được cơ hội để tu tập. Mà nếu chùa mình rộng rãi, thoáng đãng thì mà cái sức hấp dẫn của mình nhiều thì những cái khóa tu của Phật tử nó sẽ đông. Mà nếu chùa mình nhỏ thì mình tổ chức quy mô nhỏ, vân vân, như vậy. Nhưng mà từ nơi cái sự tu hành chín chắn, từ nơi cái thanh quy vững chắc, từ cái đời sống đạo hạnh của tăng chúng trong chùa mà ta cũng mở một môi trường ra để cho người cư sĩ được có cơ hội về chùa mà mà tu tập như vậy. Cái bài hôm nay là như vậy. Bài hôm trước là chức năng giá trị của một ngôi
[56:35]chùa trong cái cộng đồng xã hội tôn giáo. Bài hôm nay, tự viện là cơ sở tu tập, với bao nhiêu cái vấn đề như vậy, nhưng mà cái căn bản đầu tiên của sự tu tập phải là việc thờ kính Phật. Nhớ như vậy nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.