[0:43]Ngày hôm nay chúng ta gặp nhau thì chúng ta sẽ trao đổi một cái đề tài cái tựa nghe hơi kỳ cục là Phóng Lao, phóng lao. Chúng ta có cái đề tài này bởi vì nó có cái cảm hứng từ cái câu nói của ông bà ta là là sao? Lỡ phóng lao thì phải phải theo lao. Nó từ cái câu đó mà chúng ta nhìn với cái cái nhìn của Phật pháp xem cái sự việc nó như thế nào. Tại sao có cái câu tục ngữ đó? Là vì ngày xưa vào cái thời mà con người người ta còn sống sơ khai, người ta chưa có biết chăn nuôi nhiều thì người ta phải đi săn. Nếu mà cái người bắn cung tên á thì người ta phải có một cái trình độ kỹ thuật hơi cao: chế cung, chế tên, lựa tên đó.
[1:30]Còn cái thời ban đầu hơn, người ta chỉ có một cây giáo nhọn nhọn, người ta vót nhọn thôi, chứ cũng không hẳn là đầu được cái bịt sắt nữa. Và một người đi săn như vậy họ chỉ cầm được hai ba cây à. Rồi khi đi lùng thấy được một con mồi, họ phải đến thật gần trong cái tầm cái sức của họ có thể phóng được, chứ không có quá xa như là cái bắn cung. Nên họ phải rón rén rón rén đến gần cái con mồi rồi họ phóng mũi lao thật mạnh. Mà có phải là phóng cái nào trúng cái đó không? Có không? Không. Đâu đâu có cái mũi nào phóng trúng mũi đó. Bởi vì nhiều khi lúc mình quyết định phóng, mình vươn người lên mình vung cái tay thì con mồi
[2:06]nó cũng đã phát hiện và nó co chân nó chạy. Thì lúc đó mình vừa phóng tới thì con mồi cũng vừa nhảy mất. Chỉ có khi nào mà mình phóng rồi con mồi nó không hay biết á thì mới bị trúng. Thì cái đặc điểm của người phóng lao thế này: khi phóng cái lao rồi á thì phải làm sao?
[2:25]Thì phải tới lấy cái lao lại. Hễ trúng con mồi á thì vừa lấy cái lao trở lại mà vừa vừa lấy được con mồi. Còn nếu không trúng con mồi thì phải lấy cái lao lại, tại vì cuộc đời sự nghiệp có nhiêu đó à, có một hai cây lao à. Nếu mà phóng đâu quăng đó rồi thì thì thì mất hết cái dụng cụ của mình. Nó khác với cái mũi tên. Mũi tên họ chế như mũi tên mà loại rẻ tiền á thì họ bắn là bỏ luôn, trúng không trúng bỏ luôn. Nhưng mà có những cái chiến sĩ họ có những cái mũi tên mà cực kỳ quý, họ bắn rồi họ đi tìm mũi tên lại. Đó. Còn ở đây chúng ta nói cái phóng lao thôi là phóng rồi thì phải đi tìm cái lao đó lại mà lấy lại.
[3:00]Nên phóng lao ở đâu phải đi về hướng đó, chứ không được là phóng một đường rồi bỏ đi một ngả. Nên cái gì mà mình đã bung ra rồi thế là buộc mình phải đi theo nó. Nên cái sự kiền là như vậy. Bây giờ chúng ta từ cái sự tình đó, từ cái sự tình mà những người đã lỡ phóng lao rồi phải đi theo cái lao đó mà về lấy cái lao lại, thì chúng ta mới suy ngẫm lại mọi điều trong cuộc đời chúng ta, trong đạo lý, trong sự tu hành và chúng ta thấy chúng ta đã phóng cái lao gì và chúng ta đã phải đi theo nó suốt cuộc đời này hay chưa nha. Chúng ta nghiền ngẫm lại một chút. Mọi người nghĩ coi mình đã phóng được cái lao gì rồi?
[3:37]Chúng ta có những cái lao tương tự trong cuộc đời của mình. Ví dụ như bây giờ là chúng ta bắt tay vào làm một việc gì đó chẳng biết thành hay bại nhưng rồi phải theo đuổi. Vì nếu mà thành công á thì mình thấy không uổng công. Còn mà nếu thất bại mình hối hận. Có khi mình bỏ từ đầu đừng tới nữa. Ví dụ như chúng ta mở một cái cái quán ăn, mở một quán ăn thì mình phải đầu tư vào đó rất là nhiều: sửa sang mặt bằng, trang trí mọi thứ, rồi thuê mướn nhân viên, sắm sửa thau ly chén dĩa, nhiều khi phải vay phải mượn. Nhưng mà có chắc là mở quán thành công không? Có chắc không? Không, đâu chắc là bán đắt buôn thành công đâu.
[4:22]Nhưng bây giờ ví dụ như mình mua vốn mình sắm hết rồi, sắm bàn sắm ghế đâu đó hết rồi, bỗng nhiên mình dừng lại được không? Dừng lại là coi như sao? Coi như mất trắng, phải không? Cho nên buộc rằng lỡ đầu tư rồi phải theo tới cùng. Đúng là cái mũi tên mà ta phóng ra rồi ta phải phải đi theo. Cuộc đời mình cũng có những mũi lao giống như vậy, đúng không? Chính xác như vậy. Nên chúng ta có rất nhiều việc mà lỡ khởi động rồi, tự nó cuốn ta buộc ta phải đi theo, chúng ta không còn một con đường chọn lựa. Và cái điều mà khi mình phóng cái lao á, mình khởi động một công việc là đâu ai bắt buộc mình đâu, tự mình, phải không?
[5:02]Khi mà ta khởi động công việc, khi ta đầu tư một cái cái xí nghiệp, một công ty ti gì đó đâu có ai bắt buộc ta đâu, tự ta quyết định, tự ta tự ta chọn lựa. Nhưng mà khi ta khởi động rồi, cái lao đã phóng ra rồi, lúc đó ta bị bắt buộc, ta bị cái sức cuốn kéo ta phải đi theo luôn, không lùi lại được nữa. Vì nếu lúc đó dừng lại thì mất trắng không thành gì hết, còn phải làm cho tới để biết là thành hay bại. Tuy nhiên, là đến khi có kết quả rồi á thì ta mới ta mới lúc ấy lại cái suy nghĩ khác. Là ví dụ như khi ta đầu tư rồi, mở quán mở xá rồi, cái bán đắt, đông khách, thành công thì coi như cái việc mà ta khởi động cho đến kết quả cuối cùng là tốt đẹp.
[5:47]Còn nếu khi mà bày bàn quán xá rồi lại ế, không ai tới thì lúc đó ta sẽ suy nghĩ thế này: ta sẽ suy nghĩ rằng phải chi ngay từ đầu mình chấp nhận mất một số nhưng dừng lại không đầu tư tiếp nữa, không mất thời gian, không mất tiền bạc nữa, mất một số ban đầu thôi thì đỡ biết mấy. Chúng ta sẽ suy nghĩ như vậy. Nghĩa là có những cái lao trong cuộc đời chúng ta sẽ thấy mình phóng rồi mình bị nó cuốn đi theo. Nhưng mà nếu cái mũi lao đó nếu mình biết trước kết quả nó là sai, không được cái gì, mình bỏ ngay từ đầu không đi theo thì mình lại đỡ phải mất nhiều lắm. Trong cuộc đời có những cái như vậy.
[6:24]Hoặc là ví dụ như là một người sinh viên học sinh lớn lên chúng ta ghi tên theo một cái ngành học. Ví dụ như cái người này thấy bạn bè rủ đi học vi tính cái cũng xúm nhau đi học vi tính, học đại học. Nhưng mà học chừng năm rồi mới phát hiện ra là mình không hề thích cái môn này, cũng không có khiếu cái môn này, không khoái. Nhưng bây giờ làm sao? Bây giờ làm sao? Không dừng lại được, phải không? Bây giờ mình bỏ cái năm học đó mất hết một năm hoặc hai năm rồi để thi qua cái ngành khác là không biết có đậu đại học hay không, rồi phải làm lại từ đầu rất là vất vả. Cho nên lúc đó cũng đành nói cái câu là:
[7:01]"Lỡ phóng lao thì phải phải theo lao", tức là thôi phải ráng học cho hết cái môn này, lấy cái bằng cấp cái đã, rồi xong rồi từ từ tính sau. Nếu có học thêm ngành nào nữa thì tính sau. Thế nhưng bước đầu là đã lỡ phóng lao thì phải theo lao. Trong cuộc đời chúng ta cũng có những cái đó, đúng không? Cũng có những cái như vậy. Chúng ta khởi động rồi, tự nó buộc chúng ta phải đi tới. Hoặc là có cái người mà khởi động một cái chuyện cực kỳ quan trọng là phát tâm xuất gia. Phát tâm xuất gia trong đạo Phật, nhất là theo Bắc tông ta á, thì là phóng một cây lao cực kỳ quý giá. Ví dụ những cái lao khác, những cái lao mình mở một cái quán,
[7:42]cái cây lao mà ghi tên một ngành học á, những cái lao đó thường, đôi khi có người gan họ bỏ nửa chừng á. Nhiều khi học hai năm bỏ không thèm học nữa, qua học ngành khác, tức là họ chấp nhận mất cây lao. Hoặc là người bỏ mở quán xá đang đầu tư nửa chừng, đang mua sắm cái phát hiện ra là không thành công, chấp nhận bỏ mất hết vốn rồi quay qua làm ngành khác. Có những trường hợp người ta gan, người ta bỏ mất cây lao luôn. Nhưng riêng cái người mà xuất gia á, tức là phóng một cây lao như thế nào? Cây lao quý giá nhất của mình. Cây lao là cây lao cái mũi nó bịt bằng vàng mà cái thân á nhiều khi bằng kim cương hay gì đó, hễ phóng rồi phải làm sao?
[8:21]Không thể nào bỏ được, phải không? Phải đi cho tới cùng, phải đi cho tới cùng, bởi vì đó là cái lao bằng tất cả cái sinh mạng, cả tâm hồn, cả cuộc đời, cả công đức của mình nằm trong đó hết, hễ phóng rồi là phải đi theo. Chớ không có ai mà khi đi xuất gia rồi mà nghĩ nửa chừng bỏ cái lao đó quay đi không lấy lại, là hoàn tục hết, không có ai nghĩ như vậy. Cũng có một vài trường hợp là đã thất bại, người ta phải hoàn tục nhưng mà người ta cũng tiếc lắm. Vì quá bất đắc dĩ, chứ còn khi mà người ta phóng cây lao xuất gia rồi thì không ai dám nghĩ tới chuyện lui ra. Nhưng mà bên Nam tông á, ở một số quốc gia Nam tông họ có cái phong tục
[8:58]là cái người con trai lớn lên phải đi tu vài năm rồi lúc đi ra mới dễ lấy vợ. Tại bên cái xứ đó người ta mộ đạo quá đi nên người ta chỉ giao con gái, chỉ gả con gái cho cái người nào đã được rèn luyện trong chùa mấy năm để bảo đảm rằng người này có đạo đức. Nên cái người kia họ đi tu là vì lý do gì? Lý do gì? Lý do là để đừng bị ế! Đừng bị ế. Chứ không phải là vì lý do tu hành giải thoát. Cho nên cái lao mà họ phóng là phải một cái lao bằng vàng không? Không! Họ không hề phóng cái lao bằng vàng. Tuy là phóng vào đi chùa tu cái phóng cái lao bằng tre, tầm vông, được không được thôi bỏ, ít năm à, vô tu ít năm cái ra lật đật kiếm vợ liền.
[9:42]Nghĩa là có yêu cô nào đó, rồi để đó chôn giấu trong lòng, đi tu 3 năm vừa mới là cởi áo cà sa là đâm đầu chạy lại nhà cô đó trình diện liền, nói vừa tu xong đủ 3 năm rồi xin cưới. Như vậy cái lao mà họ phóng thật sự là nhắm tới cô gái đó, phóng qua la gái đó, phải không? Chứ không phải là phóng cho Phật pháp. Nên vì vậy họ dễ dàng bỏ. Mới ban đầu á, chúng tôi cũng có cái ý suy nghĩ cái phong tục đó cũng hay, cũng hay. Cũng hay là như vậy mọi người đều có cái điều kiện để được tu tập, tu dưỡng một chút. Nên ví dụ cái người chủ gia đình là cái người đã từng ở chùa tu thì khi họ lập gia đình, có vợ, có con họ sẽ dạy con họ thấm nhuần tinh thần Phật pháp một chút.
[10:25]Thì như vậy đất nước cũng hay, mới đầu nghĩ hay. Nhưng mà rồi đúng là chuyện đạo Phật không phải chuyện giỡn chơi, không phải chuyện giỡn chơi. Đến khi thực tế xảy ra chúng tôi mới biết tục lệ chả hay gì hết trơn. Vì sao vậy? Bởi vì cái việc xuất gia là cái việc trọng đại, là phải phóng cái lao bằng vàng. Còn mình phóng cái lao bằng vàng giả để rồi mình còn cái lao thiệt mình mình phóng vô nhà cô gái, chuyện đó chuyện giỡn với Phật pháp không bao giờ đem lại kết quả tốt đẹp. Bằng cớ, bằng cớ tức cười lắm. Có lần cái chúng tôi gặp một số vị sư ở Nam tông ở cái vùng cũng xa, khó khăn. Cái quý sư lên trên chùa chúng tôi thăm chơi
[11:00]rồi cũng đề nghị là là là là khuyến hóa Phật tử giúp đỡ các sư xây lại cái chỗ để làm lễ an cư. Các sư sắp vào lễ an cư. Thì chúng tôi cũng không có khá giả nên chúng tôi cũng khuyên vận động các Phật tử ở cái vùng đó đến thăm quý sư mà ủng hộ. Thì quý Phật tử đến thăm các sư ủng hộ xong về mới báo tôi biết chuyện này. Nói: "Thưa thầy, là chúng con về vùng đó thăm cái chùa chúng con có cúng dường, nhưng mà mới phát hiện ra một điều là quý Phật tử họ không hề muốn cúng dường, quý Phật tử của các sư không hề muốn cúng dường. Cái câu trả lời họ đơn giản: "Tại không biết mấy ổng tu lúc nào mấy ổng hoàn tục á, cúng uổng."" Một một thực tế.
[11:44]Quý Phật tử có thấy vậy không? Nếu mà chính mình, mình cũng bị cái tâm trạng đó, phải không? Nếu mình cúng dường cho vị sư mà biết chắc là nay mai ổng ra đời ổng lấy vợ thì tự nhiên mình mình có phát tâm nổi không? Không phát tâm nổi. Còn sở dĩ nhiều khi quý thầy ở đây mình cúng dường mình không tiếc vì mình biết chắc là sao? Là quý thầy đã phóng cái lao bằng vàng của cuộc đời mình đi vào Phật pháp, phải không? Quý thầy phải theo tới cùng. Chỉ có bất đắc dĩ ghê gớm lắm thì quý thầy mới chịu thua cuộc rồi bỏ ra, chuyện đó rất ít. Còn đa phần quý thầy phóng cái lao rồi là đi theo luôn, cho nên khi mình cúng mình cảm thấy yên tâm,
[12:19]cảm thấy vui, cảm thấy đồng tiền mình nó xứng đáng. Cho nên khi nghe sự kiện rồi, chúng tôi mới xét lại cái quan điểm là thấy cái phong tục mà lớn lên đi tu vài năm về lấy vợ là hay thì thấy coi chừng không hay. Chuyện nó giỡn chơi với Phật pháp không được, nó làm cho đạo Phật yếu liền. Đúng là như vậy, khi mà Phật tử họ không ủng hộ chùa, cái đạo Phật nó yếu dần, yếu dần. Chỉ vì lý do họ không đủ niềm tin với cái người xuất gia thôi. Nên vì vậy là khi quý thầy mà xuất gia, quý thầy phóng cái lao quý nhất của cuộc đời mình đi về cái hướng Phật pháp, quý thầy mình phải quyết tâm đi theo cái lao
[12:51]đó luôn, thì chính quý thầy là chỗ dựa cho cho chúng sinh, mà chính quý thầy là cái sức mạnh để làm cho Phật pháp được phát triển. Nên do đó, khi mà chúng ta thấy một người mà họ phóng cái lao Phật pháp, tức là họ đi xuất gia, chúng ta vui mừng. Chúng ta vui mừng, không những là chúng ta vui mừng đâu, ở trên chư Thiên cũng vui mừng, chư Phật vui mừng, Bồ Tát vui mừng. Vì biết có những con người mà đem hết cuộc đời mình phóng cái lao Phật pháp á thì là điều thiện được nảy nở, được phát triển giữa thế gian này. Là có là như vậy. Nên chúng ta thấy là cái người mà đi theo tới cùng trong Phật pháp là người đó được uy đức rất lớn.
[13:36]Còn cái người mà nửa chừng mà lui bước không đi được nữa thì coi như mất trắng, rất là đáng thương nhưng mà không có không nhiều đâu. Thế chúng ta thấy thế này: cây lao là do ta quyết định phóng chứ không ai bắt buộc, nhưng mà ta phóng rồi ta phải đi theo. Đây là điều chúng ta suy ngẫm một chút, suy ngẫm. Vì vậy trước khi chúng ta phóng cây lao, chúng ta phải cân nhắc cho kỹ, vì có những điều không lấy lại được. Có những điều rồi nếu mình bỏ mình mất rất nhiều, mình bỏ mình mất rất nhiều. Mình hễ khi khởi động rồi mình phải đi theo để được hưởng trọn cái thành quả của nó. Ở đây là điều chúng ta suy ngẫm.
[14:14]Vậy bây giờ chúng ta còn có nhiều điều nữa, nhiều điều khác nữa, những cây lao khác nữa mà chúng ta cũng đã phóng rồi chứ không phải không. Ví dụ như chúng ta có một cái cây lao là nghiệp. Nghiệp là điều mà do chính chúng ta tạo ra chứ không ai bắt buộc, nhưng mà khi chúng ta tạo ra rồi thì nghiệp sẽ đưa chúng ta đi. Lúc đó chúng ta bị buộc phải đi theo về cái hướng đó, cái hướng mà chúng ta đã gây tạo. Nên nghiệp là một cây lao quan trọng. Đời trước chúng ta cũng phóng nhiều lắm rồi. Đời trước chúng ta phóng không biết bao nhiêu cây lao nghiệp, nên là đời này chúng ta đang đi về cái hướng đó đó.
[14:52]Chúng ta đang ngồi đây chứ mỗi người đang đi theo cái lao nghiệp của mình hết. Ví dụ như là đời trước mà chúng ta đã thương yêu, chúng ta đã giúp đỡ, đã tử tế với mọi người, tức là chúng ta phóng cây lao về cái hướng từ bi, thương yêu, thì đời này chúng ta đi về cái hướng của cây lao đó là đi về đâu?
[15:18]Đời trước thí dụ mình đã thương yêu, đã giúp đỡ mọi người, tức là mình phóng cây lao theo cái hướng từ bi, và mình chết rồi mình không biết nữa, mình chết mình đầu thai qua kiếp này không biết, nhưng mà sự thật mình đang đi về cái hướng đó, mình đang đi lấy cây lao đó lại đó. Mà mình lấy được cái gì? Lấy được cái gì?
[15:41]Lấy lại được thương yêu chứ gì đâu, phải không? Lấy được những sự tử tế lại. Tức là tự nhiên mình sống ở đời này, mình gặp ai người ta cũng thương mình hết. Gặp mặt mình mới lạ người ta đã có cảm tình rồi. Và khi mình có việc gì cần phải nhờ sự giúp đỡ, người ta luôn luôn sẵn lòng. Là có những cái may mắn như vậy, quý Phật tử có thấy điều đó không? Nghĩ lại cuộc đời mình đi. Thế nhìn lại cuộc đời mình mà cảm thấy mình đi đâu người ta cũng thương yêu mình, à mình có nhờ vả gì người ta cũng có cố gắng giúp đỡ, ví dụ tuy không giúp nhiều người ta cũng giúp được ít, là cũng có có sự giúp đỡ. Thì như vậy biết là đời trước mình đã phóng cây
[16:20]lao vào vào cái hướng hướng từ bi, vậy đó. Vậy bây giờ mình nên phóng nữa không? Phóng tiếp không? Cây lao mà phóng về hướng từ bi là không bao giờ lỗ nha, không bao giờ lỗ. Là Đức Phật đã dạy như vậy. Đức Phật dạy ta tu từ bi cho tới tột độ, cho tới tuyệt đối, cho tới vô hạn, không bao giờ được dừng lại. Như vậy, đời này khi mình thấy mọi người thương yêu mình, biết ngay đời trước mình có tu tập từ bi, có phóng cây lao về hướng từ bi, thì đời này cái là dựa vào nhân quả đó nhắc chúng ta tiếp tục phóng những cây lao về cái hướng từ bi như vậy. Nghĩa là chúng ta tiếp tục gì? Thương yêu con người, giúp đỡ con người trong tất
[17:01]cả những việc gì mà mình có thể làm được. Việc thương yêu người, giúp đỡ người có cực không? Cực không? Ai nói không là người đó chưa thương yêu. Thương yêu người, giúp đỡ người vất vả lắm, không dễ. Không dễ đâu. Nói ví dụ thế này: đơn giản như là ví dụ như quý thầy, là người xuất gia, là người sẵn lòng từ bi á, vậy ví dụ đêm lạnh xuống, mình đắp cái mền ấm nhưng mà phải nghĩ là chung quanh mình những người nào có thể cái mền bị rách hay là chưa có mền. Ai mệt rồi cũng muốn nằm xuống ngủ, nhưng mà lúc đó cái lòng từ bi thúc giục mình không ngủ được, phải trỗi dậy ngồi, cầm cái mền lên trong tay đi một vòng.
[17:51]Nếu mà thấy người huynh đệ nào mà cái mền bị rách hoặc cái mền bị thiếu, đổi cái mền, lấy cái mền rách về cho mình nằm. Cái đó cực hay sướng?
[18:04]Nên cái việc mà chúng ta tu tập lòng từ bi á, nó nó không có dễ. Mình thấy nằm đặt lưng xuống là ai chỉ muốn là ngủ một giấc cho ngon lành, vậy mà lòng từ bi thúc giục mình không yên phải trỗi dậy. Thì không có dễ. Cái thương hoặc là mình là người cư sĩ tại gia cũng vậy, hôm nay mình nấu được món ăn ngon thì nhà mình nấu cho gia đình mình ăn thôi, nhưng mà khi mà nấu mà dọn ra gia đình đang vợ chồng con cái ngồi quây quần, tự nhiên mình chợt nhớ tới cách đây ba căn nhà có một bà cụ già không con không cái, múc một tô đem sai con mình nói con mang qua cho bà cụ một chút. Những cái đó đó, những cái chút chút đó là thách
[18:43]đố với lòng từ bi của ta, nên không có dễ đâu. Nên tu tập từ bi không dễ đâu. Vì vậy mà cái người tu tập từ bi, thương yêu giúp đỡ con người nó vất vả, nhưng mà khi mình có cái lòng từ bi tự mình bị thúc đẩy không không dừng được không dừng được, mình không sống yên được. Ví dụ biết cái nhà bên kia có một người đang đói, bên đây mình có món ăn ngon, cái người mà ích kỷ á thì quên cái người kia đi để ăn cho hết món ăn. Nhưng mà người nào là đệ tử Phật mà có tập từ bi rồi, không nuốt nổi cái món ăn của mình đâu. Nuốt không vô, nghẹn họng liền. Khi mà biết gần mình, gần đâu đấy có một người đang đói, không bao giờ mình nuốt nổi. Đúng không?
[19:23]Có ai vậy không? Có ai vậy không? Có giùm nhiều nhiều nha. Mình là đệ tử Phật, cái này phải có cho nhiều chút. Tức là luôn luôn như vậy, luôn luôn cái tâm mình chan rải ra khắp nơi, giống như mình giống như cái radar rà đi qua xóm này, rà qua xóm kia, rà đằng trước rà đằng sau. Cái là ai khổ là nằm trong cái cái tâm của mình rồi. Có khi mình giúp được nhiều, có khi mình không giúp được nhiều, nhưng mà mình đã biết, có quan tâm, có xót xa đến đó là người đó là đệ tử Phật. Mà ai phóng cái lao về hướng từ bi rồi thì kiếp sau cứ đi theo cái lao đó lượm lại, cũng lượm lại được gì? Là thương yêu. Thì thấy cuộc đời này như cõi Trời vậy, bởi vì đi đâu cũng được thương yêu.
[20:07]Vì ngày trước mình đã lỡ phóng cái lao đó rồi, như vậy. Còn ai phóng cái lao mà hẹp hòi, ích kỷ, ganh tị thì kiếp này cũng vậy, kiếp này cũng chúng ta đang đi lấy lại những cái cái lao đó, lấy lại con mồi đó, lấy được cái gì? Lấy lại được được đau khổ, được hận thù. Cho nên vì vậy nếu mà chúng ta thấy tự nhiên sao mà người ta ghét mình thì đừng trách người ta nha. Mình nghĩ là biết đâu đời trước mình đã có một cái gì đó cư xử không phải, cư xử không phải nên đời này người ta ghét vô cớ. Thôi thì mình chỉ ráng tập, mình hẹn lại, xin được có cái thời gian để mình chuộc lại những cái điều mà mình đã cư xử không phải.
[20:54]Vì ngày nay dù sao mình cũng đã biết Phật pháp, có thể lúc trước mình chưa biết Phật pháp nên mình có cái cư xử không phải. Nhưng đời này mình biết rồi, biết nhân biết quả rồi, mình hẹn: "Hãy đợi đấy." Mình xin thời gian để để chuộc lại, để làm lại từ đầu nha.
[21:14]Hoặc là một cái người sống một cái đời tận tụy, hy sinh cho Phật pháp, cho quê hương, cho nhân loại thì họ cũng đã phóng cái lao rồi, cái cái cái cây lao đại nghĩa. Cái lao đại nghĩa. Cái lao đại nghĩa là cây lao gì? Tức là cây lao mà lo chuyện lớn á, lo chuyện lớn. Ví dụ hồi nãy chúng ta nói cái lao từ bi, nhân ái là chúng ta thương yêu con người, giúp con người nhưng mà phạm vi có thể nhỏ, trong vài người. Còn cái người mà cái lòng của họ dâng hiến hết cho Phật pháp, cho quê hương, cho nhân loại thì họ đã gieo cái họ đã phóng cái lao đại nghĩa. Thì cái người mà phóng cái lao đại nghĩa đó họ cũng phải
[21:56]đi theo lấy cái lao lại, là mà họ lấy được cái gì? Họ lấy cái gì? Nhiều chuyện để lấy. Cái người mà phóng cái lao đại nghĩa thì có nhiều điều để lấy. Mà trước hết chúng ta để ý điều này: là khi họ chết, họ chết bình an. Họ chết bình an và dễ chết. Sau cái chết đó, một cái cõi rất vinh quang chờ họ. Đó là nhân quả. Chúng ta không nói chuyện mơ hồ, mà đó là nhân quả công bằng, bắt buộc phải như vậy. Còn cái người mà khó chết là coi chừng, là có thể trong đời sống ta sai cái gì đó, nhưng có thể có một cái sai là thế này: là mình sống lười quá, mình không có cống hiến nhiều, không có tận tụy nhiều thì khi mình chết, mình hơi khó chết.
[22:45]Có một lần chúng tôi nghe một sư cô kể câu chuyện có hai cái vị thầy, hai vị thầy có hai cái hạnh khác nhau. Một vị thầy thì sống hiền lành, giới đức, ai cũng coi như Phật. Còn một vị thì sống siêng năng, năng nổ, lúc nào cũng quan tâm cái người khổ, kêu gọi cứu giúp. Đến khi chết, cái vị thầy mà năng nổ chết nhẹ nhàng ra đi, còn cái vị thầy mà sống giới đức hiền lành nằm đó hoài không chết được. Thì đó là một sư cô ở Phan Rang kể, chứ không phải chuyện bịa. Thì đó nó rơi đúng vào cái quy luật, nó rơi đúng vào cái quy luật là: cái người nào mà lúc sống đã sống hết mình, sống hết thời gian, sống rất tận tụy thì khi chết rất nhẹ nhàng, rất an ổn.
[23:32]Còn cái người có thể là mình không hại ai, nhưng mình không tận dụng hết thời gian, hết tâm huyết, hết công sức của mình để đóng góp cho cuộc đời, cống hiến cho cuộc đời, mình chết mình đi không được. Đi không được báo cho mình biết cái nợ mình còn, mình đã sống phí cái cuộc đời này. Và chúng ta đã phóng cái lao mà phóng trật hướng, chúng ta sống không có cái đại nghĩa nên khi chết hơi vất vả. Còn nếu chúng ta phóng cái lao có đại nghĩa, chúng ta sẽ chết một cách nhẹ nhàng. Đó là cái nhân quả, cái lao nghiệp như vậy.
[24:06]Còn nếu chúng ta sống trên đời chúng ta đem lại hai điều: bình an, hạnh phúc thì cái lao đó nó đưa chúng ta đến cái này: chúng ta đắc được thiền định. Có nhiều người sẽ thắc mắc, nhiều người nói: "Ủa, thiền định là do tu tập, ngồi thiền, nhiếp tâm, buông bỏ. Tại sao thầy lại nói là làm phước, giúp người đem làm cho người yên vui, hạnh phúc mà được thiền định?" Nói: "Dạ, đây cũng là toán học, logic thôi, không có gì trật hết, và vừa cũng là một cái thực tế." Thực tế là rất nhiều người siêng năng làm phước rồi tâm nhiếp được. Đó là thực tế, mà còn đây là lý luận, lý luận là thế này: ví dụ bây giờ một cái người đó họ nghèo khổ,
[24:54]tức là ăn bữa nay nhưng mà hoang mang lo lắng không biết ngày mai lấy cái gì ăn, đúng không? Đó là đó là nghèo khổ. Ở đây có ai nghèo khổ vậy chưa? Có không? Hi vọng là không nha, hi vọng là không. Nhưng mà người nghèo là vậy, chúng ta không nghèo nên mình chưa hiểu điều này. Mình muốn thử nghiệm nghèo thế này: mình sẽ bỏ lại tiền bạc hết, mình đem theo hai chục ngàn rồi mình đi về mình đi xe đò vừa đủ tới cái vùng xa lạ và không có người quen, đi cho hết tiền xe, chứ đừng còn tiền xe đi về là chưa nghèo. Bắt đầu mình tới một cái vùng xa lạ không ai quen biết hết, rồi lúc đó không biết lấy tiền đâu để đi xe về,
[25:36]không biết lấy tiền đâu để gọi điện thoại nhờ về báo gia đình cứu giúp, không biết xin ai bữa ăn chiều nay. Phải hiểu, lúc đó trong đầu mình đánh lô tô ở trỏng á. Trong đầu lúc đó chỉ còn mỗi một việc: "Không biết lấy cái gì ăn lát nữa? Không biết lấy gì ăn lát nữa?" Nó là nó căng thẳng chứ không phải là dễ chịu. Thì như vậy cái tâm mà không biết lát nữa lấy ăn cái gì, cái tâm đó là tâm loạn động hay an vui? Loạn, phải không? Mặc dầu thấy người đó đi từng bước chân âm thầm nhưng mà trong tâm đang loạn lên hết, căng thẳng lên hết vì không biết chiều nay ăn cái gì. Ví dụ chúng ta nhìn một người nghèo chúng ta sẽ thấy,
[26:11]ví dụ họ mặc bộ đồ rách rưới, họ cầm cái giỏ, họ cầm cái cây, họ đi họ cứ nhìn dáo dác trên đường coi có ai rớt cái gì không, thì mình thấy họ đi với tốc độ chậm, mắt nhìn qua nhìn lại, nhưng đừng tưởng họ nhẹ nhàng nha, không, họ đang căng thẳng á. Hoặc là lục trong giỏ rác tìm một cái gì có thể bán được hay không, không biết có thể kiếm được cái gì để lát nữa chiều nay ăn hay không. Thì cái căng thẳng đó, cái lo toan không biết chiều nay ăn cái gì, cái đó rất là bất an. Tự nhiên bất chợt có một người thấy như vậy kêu vô, người nói: "Mời anh," cầm ổ bánh mì thịt mời anh ăn, móc bỏ túi anh luôn một trăm ngàn
[26:44]để sống được vài ngày thì cái tâm người kia làm sao? Cái tâm mà người nghèo làm sao? Tâm sao? Giãn ra, an xuống liền, đúng không? Mình vừa ăn được no, không phải lo một buổi từ đây tới buổi chiều không lo, và trong túi có một trăm ngàn bảo đảm được sống được mấy ngày nữa, sống tiện tặn được năm ngày nữa, đúng không? Như vậy là cái mà không lo được năm ngày là tâm an xuống được một mức. Như vậy khi ta giúp người nghĩa là cái gì? Nghĩa là ta làm cho tâm người được an, đúng không? Chính xác không? Nghĩa là trong cái cảnh khổ người ta, cảnh khó người ta, cảnh lo toan người ta mà mình giúp người ta nghĩa là làm tâm người ta an, đây là định nghĩa chính xác.
[27:26]Như vậy làm phước là gì? Rút lại làm phước là gì? Xin thưa, làm phước cuối cùng chính là làm tâm người khác an. Chính xác không? Chính xác. Rõ ràng làm phước chính là làm cho tâm người ta an. Nên có nhiều người không hiểu cứ nói: "Dạ, làm phước là giúp đỡ vật chất." Không, đừng nghĩ như vậy, phải nhìn sâu bản chất của làm phước chính là làm cho tâm người khác được an. Và khi mình làm cho tâm người ta an, mình làm hết người này tới người kia, mình làm cả đời của mình như vậy thì tâm mình sao? Phải an! Mà kết tinh của hàng triệu việc an như vậy nó rút lại trong tâm ta, nó biến thành cái gì? Nhập định luôn, chứ không còn là an sơ sơ nữa, mà thành ra nhập định luôn!
[28:08]Nên chúng ta thấy đó là nhân quả, nhân quả. Và vì vậy trong Bát Chánh Đạo của Phật cũng vậy, trước khi mà đi tới tu tập Chánh Niệm, Chánh Định, Phật cũng dạy ta phải tu tập Chánh Nghiệp. Chánh nghiệp tức là làm phước, mà làm phước tức là làm cho người khác an tâm. Chính xác, nó là một logic chặt chẽ như vậy. Đây là cái logic rất là chặt chẽ của nhân quả, và đồng thời chúng ta cứ kiểm nghiệm lại cái kết quả này trong cuộc sống, chúng ta sẽ thấy những người mà họ có cái bề dày làm phước, họ ngồi thiền rất là yên ổn. Đó là nhân quả chính xác như vậy nha. Rồi bây giờ một cái mũi lao khác, ví dụ như là đời trước hoặc là đời này
[28:50]chúng ta biết cái gì chúng ta hay chỉ vẽ hết lòng cho người khác chứ không có giấu nghề. Chúng ta hay bị cái giấu nghề để mình trở thành là người giỏi nhất. Nhưng mà nếu chúng ta muốn cho ai cũng giỏi hết giỏi hết, ví dụ mình biết được một cái gì hay, mình đều muốn cho người khác biết được như vậy, và như vậy đời sau mình sẽ có người họ tìm ra hay hơn nữa, sâu nữa, cao hơn nữa thì cứ thế hệ sau sẽ giỏi hơn thế hệ trước. Mình nghĩ như vậy thì cái lao mình đã phóng đi theo cái hướng nào?
[29:24]Phóng theo cái hướng trí tuệ nha, hướng trí tuệ, thì chúng ta lấy cây lao đó lại chúng ta được cái gì? Cái con mồi đó lấy lại là tên gì? Trí tuệ. Lúc đó tự nhiên mình sinh ra là một người giỏi giang, sáng suốt, thông minh, tài năng. Đó là cái nhân mình đã gieo và mình đã phải lấy lại, mình đã đi theo và mình đã lấy lại được những điều rất là tốt đẹp. Và ở đây vậy, rồi có những cái mũi lao mà chúng ta phóng, phóng xong rồi làm ơn quay lưng đi, đừng có lấy đi theo, đừng lấy lại. Vì phóng trật chỗ, vì phóng trật chỗ. Chúng ta phóng vào như thế nào mà là trật chỗ? Thí dụ thế này: Là có một lần mình cũng cùng những huynh đệ đi chùa với
[30:10]nhau, lúc mọi người đang nghỉ trưa cái mình thấy một người ngồi dậy, lặng lẽ rón rén đi về phía nhà bếp. Cái mình cũng ngồi dậy mình coi, và mình thấy người đó nhìn quanh quất không thấy ai mở cửa nhà bếp đi vô. Đi vô xong một lát nửa tiếng sau đi ra vô ngủ tiếp. Thì mình nói người đó làm sao? Người đó là ăn vụng, phải không? Từ đó về sau thì mình có mình không chơi với người đó, là ai nói gì về người đó thì mình sao? Mình bác, ai khen mình bác liền và mình chỉ nói xấu. Ví dụ nói mai mà lên chùa Từ Vân nghe pháp mình rủ cô nghĩa là Diệu Xoài đó đi chơi. Nói: "Thôi, đừng có rủ cô Diệu Xoài, tôi không muốn nghe tên
[30:55]cô nữa." Rồi cái người hỏi "Ủa, sao tại vì sao mình ghét?" thì mình biết một bí mật, biết một bí mật. Rồi ví dụ như ai nói: "À thôi, kỳ này giao cô Diệu Xoài làm tổ trưởng tổ từ thiện." Nói: "Không, không được, tôi không tin cô đó, người xấu, người tham lam. Mình phải bầu khác ha." Tức là luôn luôn mình nói xấu, mình nghĩ xấu cái người đó, vậy. Đó là mình đã phóng cây lao đi rồi á. Cho đến một hôm, cho đến một hôm, một lần đó cũng nhiều người ở lại nghỉ trưa buổi trưa trong chùa vậy, thì mình cũng khoèo mọi người mình nói: "Rồi coi, biết cô Diệu Xoài là ai." Buổi trưa thấy cổ ngồi dậy vô nhà bếp nữa, cái mình rủ mọi người mình rủ mọi người rình đi theo.
[31:39]Cổ lách cửa cổ vô, ở ngoài này mình lách vô. Vô thì thấy cổ làm gì? Mới phát hiện ra là cổ dọn dẹp tiếp hồi nãy mấy cái dọn dẹp, cổ sợ dọn tiếp rồi người ta ngủ không được á, cổ vô cổ rón rén cổ sắp lại chén bát lại chút xíu cho nó yên để một lát mà buổi chiều nấu cái khác, rồi mấy cơm dư rồi cổ hốt cổ gói cho gọn lại, cổ làm khoảng nửa tiếng cổ đi ra cổ ngủ lại. Thì cái mọi người mới nhìn mình nói là mình đã hiểu sai, nhưng mà do mình tự ái, mình đã phóng cây lao là mình đã buộc tội người khác là xấu, bây giờ cây lao đã phóng mình phải đi theo, tức là tiếp tục công kích. Nói dù có thể như vậy nhưng bữa trước là bả ăn vụng,
[32:15]bữa nay là sợ có người biết rồi bả giả bộ bả dọn dẹp thôi, chứ nhưng là bả ăn vụng, tham lam không được, thế mình vẫn tiếp tục kết tội người khác để chứng tỏ rằng mình mình nói không sai, mình là người luôn luôn đúng, hễ là mình nói ai xấu là người đó phải xấu. Đó là mình đã phóng cây lao kết tội người khác và mình theo tới cùng, tới suốt cuộc đời là người đó phải xấu để cho mình đúng. Là mình phóng cây lao rồi mình lỡ phóng lao mình theo lao, cây lao nó đưa mình tới đâu? Đi về chỗ đọa nha. Thì trong trường hợp này, mình phải làm sao nếu mình là một người chính nhân quân tử có đạo đức, là một người đệ tử Phật chân chính thì phải như thế nào?
[32:54]Dừng lại liền, phải không? Dừng lại liền không được đi theo cây lao đó nữa. Mặc dù đã lỡ nói, nghĩ xấu, nói xấu người đó, nhưng khi mình hiểu ra là người đó không phải xấu như mình nghĩ mà sự thật mình chỉ là hiểu lầm. Thì cái người tiểu nhân á là lỡ phóng lao phải theo lao, là kết tội tới cùng để chứng minh rằng mình đúng. Nhưng nếu mình là người đệ tử Phật chân chính, là một nhân quân tử, dừng việc đó lại liền, đến xin lỗi liền.
[33:22]Nên là nếu mình là người chân chính vậy, mình phải hối hận và mình đến mình gặp người đó liền, mình nói là: "Mấy năm qua là em đã nghĩ xấu cho chị. Hôm nay biết chị không phải là người như vậy, à em xin sám hối và xin chị chấp nhận cái sự sám hối của em." Nên mình nói trong đạo Phật như vậy, trong đạo Phật có cái đó. Là các vị tỳ-kheo ngày xưa mà khi có làm gì sai lầm đến trước Phật sám hối, hay các bậc trưởng thượng sám hối đều nói câu đó. Đó là: "Trước đây vì si mê, con không biết, con đã làm nên những tội như thế này thế này. Nay đối trước Phật, đối trước các vị trưởng thượng, trưởng lão, con xin thành tâm sám hối,
[34:04]ngăn chừa trong tương lai và xin trên các vị chấp nhận cho cái lời sám hối của con." Đó là cái nghi thức trong đạo Phật, cái câu nói nguyên văn như vậy. Thì chúng ta cũng bắt chước, chúng ta dừng cái lao lại, không bỏ cái lao luôn, không đi theo cái lời kết tội nữa, chúng ta quay đi qua một cái hướng khác, chúng ta sám hối với người huynh đệ ta. Ở trong cuộc đời vậy, có những cây lao phóng rồi bỏ không đi theo nữa. Được không? Được không? Được nha, nhất là những cái hiểu lầm. Bây giờ ví dụ như có người lỡ phóng một cây lao ma túy, lỡ đã thử một lần, sau đó đã thử thêm mấy chục lần nữa thì cây lao ma túy đã phóng rồi, thì làm sao?
[34:48]Giờ phải theo lao đó không? Người nghiện ma túy tội nghiệp lắm nha, thấy tội nghiệp. Ví dụ hồi nãy chúng ta nói cái người đói á đang đi trên đường lục tìm coi cái gì có thể lượm được đem bán, cái đầu họ lúc nào trong đầu cũng chỉ có nghĩ một điều là chiều nay không biết ăn cái gì. Họ đã bị bức xúc vì căng thẳng điều đó, nhưng mà không có tội nghiệp bằng cái người nghiện ma túy. Tại vì nếu không kịp kiếm được tiền đủ con số thì một lát nữa không phải đói, mà là cái gì? Mà là vật vã khủng khiếp, thấy không? Đau đớn khủng khiếp, khó chịu khủng khiếp. Thế còn cảm giác đói nhiều khi người ta còn cắn răng chịu được,
[35:26]nó chỉ xót xót cái bụng thôi, thấy ai ăn thèm thôi. Chứ còn ma túy mà tới cữ không có thuốc thì sao? Thì vật vã, ói mửa gì đó. Thì mình thấy cái bức xúc, cái căng thẳng của người nghiện ma túy còn khủng khiếp hơn cái người nghèo đói, dễ sợ. Đó là lý do tại sao mà một người nghiện ma túy khi mà tới lúc họ cùng đường rồi, họ làm bất cứ điều tội gì để kiếm tiền. Có nhiều khi giết người vì giật có sợi dây chuyền. Đó, cũng vậy, bây giờ cái người mà đã lỡ phóng cây lao ma túy rồi thì phải có bản lĩnh dừng lại, bỏ cây lao đó luôn, không đi theo nữa. Nhưng mà cái việc mà cai nghiện ma túy rất là khó, hiếm có ai mà tự giác mà nghiện,
[36:08]nên thường thường đòi hỏi phải có một sự bắt buộc. Đó là lý do tại sao mà gia đình phải bắt buộc con em mình đi cai nghiện, công an, nhà nước phải bắt buộc những người nghiện đi cai nghiện, phải lập trường, lập trại. Chứ còn nói là chỉ trên lý thuyết kêu họ tự cai, không bao giờ. Có những điều phải bắt buộc, chúng ta nhớ nha. Trong cuộc sống này có những điều phải bắt buộc rất là có lợi cho cuộc đời, đừng nghĩ cái gì tự giác cũng là có lợi. Việc tu hành trong Phật pháp cũng vậy, chúng ta đừng nghĩ rằng là cửa chùa rộng mở, tự giác ai đến thì đến, không đến thì thôi, không sao. Đừng nghĩ như vậy. Có những điều ta phải bắt buộc, có những người ta phải bắt buộc.
[36:48]Ví dụ như con em ta vậy, bắt nó tự động thích đạo Phật thì đi, không thích thì thôi là một sự sai lầm, bởi vì nó không biết gì hết. Ta phải bắt buộc nó đi chùa, bắt buộc nó nghe giáo lý để cho cuộc đời nó sáng lên, nó đi đúng hướng, đó là ta thương yêu. Cũng giống như bây giờ nhà nước, công an giờ họ đi luồng hết vô trong cái ngõ ngách, họ gom hết những người nghiện ma túy vào trường, trại cai nghiện, giờ ta có nói là công an ác không? Có ác không? Khi mà công an họ làm điều đó là họ đang làm một điều rất thiện, phải không? Làm một điều rất thiện. Cái sự bắt buộc đó lại là một điều cực thiện. Thì cũng vậy, ví dụ như là con ta
[37:30]mà ta bắt nó phải đi chùa nghe pháp thì có phải ác không, có phải sai không? Không, đó là điều rất thiện. Nhưng vì vậy có những cái nói là bắt buộc nhưng sự thật là điều rất là tốt. Bây giờ nói là nói vậy nhưng mà chúng ta nói với người những người đệ tử Phật ta, nếu trong gia đình ta có người nghiện, ta phải buộc họ không đi theo cái lao đó nữa, phải giúp đỡ họ vào trường trại cai nghiện. Còn nếu mình là người Phật tử mà lỡ nghiện rồi phải quyết tâm, dùng tất cả ý chí, cả sinh mạng của mình để mà bỏ con đường đó, không đi theo nữa, là như vậy. Bây giờ nói chuyện đời một chút. Hôm vừa rồi chúng tôi nhận được một bức thư của một cô gái. Cô mới nói rằng:
[38:14]"Thưa thầy, con yêu một người. Thì khi yêu, con rất là chung thủy, con rất là hy sinh và chịu đựng, nhưng mà càng lúc thì con càng nhận ra rằng cái người này là người ích kỷ, họ chỉ biết có mình. Con đã dâng hiến tất cả, anh ta chỉ sống biết có mình, không cần biết đến nỗi đau, nỗi khổ của người chung quanh. Và gần đây anh ta có hướng đi du học, và khi mà thấy những con đường mà càng mở ra theo phía trước cho anh thì anh càng hắt hủi, xua đuổi con. Con thì cố gắng hy sinh, nhẫn nhục, chịu đựng và chung thủy theo phẩm chất của người phụ nữ, nhưng anh ta thì cứ hắt hủi, xua đuổi bởi vì con không giàu
[38:58]như những cái người yêu của những người bạn của anh ta. Giờ vậy, con xin thầy một lời khuyên." Bây giờ quý Phật tử trong trường hợp đó trả lời làm sao? Trả lời làm sao? Tư vấn giùm. Thì câu đó chúng tôi trả lời gọn lẹ là: cắt đứt, dứt khoát, làm lại từ đầu. Cái lao đó phóng sai chỗ, đừng đi theo lấy lại nữa. Vì bởi vì sao? Bởi vì nếu con cứ càng ngậm ngùi, con càng đau khổ cả một đời. Vì sao vậy? Vì mình là người đệ tử Phật, mình biết rồi. Mình biết là biết cái gì? Biết là cái trái tim này, cuộc đời này, mình chỉ dâng hiến cho cái điều gì? Cho điều đúng mà thôi, cho điều tốt mà thôi. Chớ không có cống hiến cho một cái điều sai lầm, cho một con người sai lầm.
[39:51]Mình là người đệ tử Phật, nếu mình có phải lập gia đình, có phải yêu thương, ừ có phải chung sống, có phải tiến tới hôn nhân thì phải bảo đảm chắc rằng người đó cũng có cái chất thiện trong lòng họ. Tức là mình sẽ chung thủy với người đó, mình sẽ phục vụ người đó nhưng với điều kiện người đó làm được nhiều điều tốt cho cuộc đời này. Họ phải làm nhiều điều tốt cho cuộc đời này, chớ không phải là mình chung thủy với một con người, phục vụ cho một con người, nâng khăn sửa túi cho một con người để rồi người đó không làm điều tốt cho cuộc đời, nó phí cái cuộc đời của mình đi. Vì mình là người đệ tử Phật, mình làm điều gì phải bảo
[40:29]đảm nó nó nó phát ra phước, nó tạo thành phước. Nên cái tình yêu đã sai lầm, dứt khoát quay lưng đi đường khác liền. Được không? Mấy cụ được không? Mấy cụ thì tới giờ là lao lấy hết trơn rồi, giờ lấy lại hết rồi. Có mấy người trẻ trẻ đó, ha, trẻ trẻ tụi con lỡ yêu rồi làm sao quên được người ơi.
[40:52]Nhưng mà nhớ, phải bảo đảm cái người mình thương yêu, người mình đi theo, người mình cống hiến, người mình chung thủy phải là con người tốt. Còn không quay lưng bỏ cái lao đó liền, lỡ rồi bỏ, chấp nhận làm lại từ đầu, nha, không sợ như vậy, ừ. Giờ ví dụ như một người đi tìm đạo, vào cái gặp ông thầy, ông thầy đó ông nói là ông là người có công năng tu hành tốt, ông có thể biết quá khứ vị lai, ông có thể can thiệp vào số phận người khác, ông là được ơn trên đã ban ơn điển, nên ai theo ông ta là người đó từ từ sẽ sẽ giàu sang sung sướng hết, rồi sẽ được đắc đạo vân vân, sẽ được tiếp xúc với thần tiên.
[41:32]Mình là con người tự nhiên có khuynh hướng tu hành, cái mình nghe nói cái mình thích cái mình đi theo. Đi theo rồi từ từ mình mới phát hiện ra là là không phải như ông nói, mà ông khoác lác nhiều hơn. Sự thật ông không có như vậy, đức hạnh ông không cao siêu, rồi giáo lý ông nói nó không chân chính, cứ ma ma mị mị mê mê gì đâu. Mặc dầu lúc mà vô đạo với ông, làm đệ tử ông thì ổng bắt thề rồi, bắt thề sống chết rồi. Ổng bắt là phải thề ông mà nếu mà không theo ông thì trời đánh thánh đâm rồi cọp ăn mà sấu nhai à, ổng bắt thề dữ dội vân vân vậy. Nhưng mà mình cũng mới đầu vì mình tâm ham đạo, thế mình cũng mắc nợ ổng đời trước mình cũng thề,
[42:10]nhưng mà theo ổng được chừng năm cái phát hiện ra là những điều ổng làm không có xứng đáng, thì lúc đó làm sao? Ừ, có lỡ phóng lao phải theo lao không? Chấp nhận bỏ nha. Chấp nhận một năm qua mình tốn bao nhiêu tiền, bao nhiêu công sức với ổng rồi, bỏ. Có những cây lao mình phóng rồi phải bỏ, không được tiếp tục, không được đi theo. Bởi vì nếu phóng cái lao mà đi theo thì lấy lại cái gì? Lấy lại mấy cái gì ba trợn, bùi nhùi, bầy nhầy, hư hỏng và sa đoạ, sai lầm và tăm tối, không lấy, không đi theo, dứt khoát. Có những điều như vậy, có những điều đừng có vì tiếc cái công ban đầu, cái sự khởi động ban đầu, cái sự đầu tư ban đầu rồi
[42:48]mà mình phải đi theo suốt cuộc đời cho cái sự sai lầm đó. Nên có những điều là lỡ phóng lao nhưng mà không theo lao nữa. Chúng ta phải tỉnh cái đó chớ đừng có tiếc. Như vậy. Nên cái quan trọng là nhìn ra cho đúng hay không. Thấy? Hoặc là chúng ta là đệ tử Phật, à mình theo quý thầy đàng hoàng, không theo nhầm thầy tà, nên mình phát tâm mình tu thiền, tu thiền. Khi mình tu tập mình ngồi kiết già rồi mình dụng công, ừ hít thở hay sao đó không biết, nhưng mà mình càng dụng công thì thấy cái đầu mình càng nhức, càng căng thẳng. Thì phải làm sao? Dừng lại lập tức liền, không được tiếp tục. Không được nói:
[43:29]à tôi lỡ phóng lao phải theo lao, phải theo pháp môn này tới cùng. Theo cho tới cùng thì nó sẽ tới đâu? Tới nhà thương Chợ Quán, Biên Hoà gì đó. Điên liền. Cho nên vì vậy, cái việc tu tập á, trong thiền á, nó phải bảo đảm là khi mình dụng công mình thấy tâm mình yên từ từ ra. Còn nếu thấy căng thẳng là lập tức sai liền. Bởi vì thực sự có những ông thầy ổng dạy cái pháp môn tu, cái người đệ tử à tới nói: "Thưa thầy, con con bị nhức đầu". Ông thầy nói: "Ồ đúng rồi, nó phải nhức đầu vậy là tốt rồi đó, gần tốt nó gần đắc rồi đó, ráng thêm ráng thêm." Ráng ít bữa người đệ tử điên luôn. Xảy ra rất nhiều rồi trong đạo Phật.
[44:11]Tại ông thầy ổng dạy đã sai.
[44:15]Ừ rồi ông thầy đó ổng cũng lỡ phóng lao ổng theo lao. Ông thầy ổng cũng bị cái đó nữa. Ổng lỡ phóng lao theo lao là sao? Là ổng giảng cái pháp môn của ổng nó không hoàn chỉnh, nó trật, có người được người không người được người không, nhưng vì ổng lỡ tuyên bố cái pháp môn đó là nhất, là ổng lỡ phóng lao, bây giờ ai có tu trục trặc gì ổng cũng nói cứ làm tới cứ làm tới, tức là ổng lỡ phóng lao ổng theo lao, ổng bắt mình đi theo luôn, không ngờ ổng chưa hoàn chỉnh cái pháp môn, mình đi theo rồi mình bị tổn hại cái não, mình điên luôn. Cho nên đây là chỗ chúng ta phải cảnh giác hết sức. Lỗi tại ông thầy lỡ phóng lao mà không biết dừng lại.
[44:49]Pháp môn chưa hoàn chỉnh phải dừng lại, kiểm nghiệm lại, nghiên cứu lại, thực hành lại cho chắc rồi mới hướng dẫn. Ờ thấy có người trục trặc không giải quyết được cứ bắt người ta cứ bươn tới đi tới, thì không ngờ là cái lao phóng về hướng sai, cho nên chúng ta cảnh giác với các Phật tử vậy, để ý về mọi điều. Không được lỡ phóng lao phải theo lao như vậy. Ví dụ bất cứ pháp môn nào cũng vậy hết, kể cả niệm chú, niệm Phật hay là theo dõi hơi thở, bất cứ. Ơ khi chúng ta được vị thầy dạy mà khi mình thực hành theo mà thấy trục trặc, nhức đầu dừng liền, hỏi lại cho ra. Tại vì cũng niệm Phật mà có cái niệm Phật đúng, có cái niệm Phật sai;
[45:28]cũng tụng chú, có cái tụng chú đúng, tụng chú sai; cũng cái theo dõi hơi thở, có cái theo dõi đúng, cái theo dõi sai. Mình phải hỏi lại cho cặn kẽ và bảo đảm là càng tu tới chừng nào thì tâm càng an lạc, thân càng an lạc chừng ấy, đó mới là mới là đúng. Thấy không? Rồi chúng ta nói về một cái loại phóng lao khác là cái lao nghĩa tình