Lời giảng: Nhiều Trong Một

[0:09]Cũng như là thông lệ hằng năm thì chúng ta đều tổ chức lễ Phật Đản để cùng nhau tưởng niệm cái ngày sinh, cái ngày xuất hiện, cái ngày ra đời của một vị thánh vĩ đại nhất nhân loại. Mỗi năm thì chúng ta đều có lễ Phật Đản cũng như lễ Thành Đạo để chúng ta tôn vinh ca ngợi Đức Phật thì năm nay chúng ta cũng như vậy. Nhưng mà riêng năm nay là do cái ảnh hưởng của cái dòng El Nino cho nên là khắp thế giới bị hạn hán rất là nhiều. Kéo dài từ châu Mỹ qua tới châu Phi, tới Trung Đông, về tới Đông Nam Á ở đâu cũng bị hạn hán hết. Thì khi mà con người càng lúc càng phá rừng là phá đi cái môi trường sống của

[0:59]mình, phá cái nôi của mình thì cái ngày mà tận thế sẽ không có xa lắm. Ngày nào đó nếu mà tỷ lệ rừng mất cân đối nghiêm trọng thì không khí sẽ biến mất. Vừa rồi có một cái nhà doanh nghiệp của Nam Phi ổng rất là giàu nên ổng đóng tiền cho bên nước Nga là 20 triệu đô la để ổng được đi du lịch trên vũ trụ một chuyến. Thì ông đã trở về an toàn. Khi ông đi lên thì người ta các nhà báo mới hỏi ổng lúc ông trở xuống lại các nhà báo hỏi ổng là khi ông nhìn xuống trái đất ông có cái cảm tưởng gì? Thì ổng nói rằng là cái ông thấy sự sống trên trái đất rất mong manh. Là bởi vì khi vượt ra khỏi cái tầng khí quyển bay vòng vòng bên

[1:48]ngoài đó, ông thấy trái đất được dán bởi một lớp khí quyển nó mỏng lắm, nó không có nhiều, nó phất phất phơ phơ à. Khi mà trái đất đang quay vòng vòng đi trong vũ trụ thì cái lớp khí quyển nó bao bên ngoài nó đi theo mà ổng thấy nó nó mong manh nó mềm yếu lắm, không biết nó thoát ra khỏi trái đất lúc nào. Nếu mà nó bị một cái gì đó mà cái lớp khí quyển bao bên ngoài trái đất nó bị thoát ra khỏi trái đất thì trong trái đất này chết hết, rất là mong manh. Rồi có một cái chuyện làm 3.000 năm một kiếp luân hồi của một cái bà học giả người Anh. Nhưng mà bà bị một cái yếu tố tâm linh lôi cuốn để bà trở

[2:26]về Ai Cập, bà lấy chồng Ai Cập, rồi ly dị chồng trở thành công dân Ai Cập rồi ở lại trong cái đền thờ. Thì coi như là bà được nhớ lại cũng như được cái người yêu cũ của bà nhớ lại, nhắc lại là bà đã từng là một nữ tu của cái ngôi đền đó. Còn cái người yêu của bà ngày năm xưa là một vị vua. Hai người gian díu với nhau, thế là bà bị trừng phạt, bị bắt. Nhưng mà bắt á để hỏi kết tội cái ông vua đó. Nhưng mà bà vì bảo vệ người yêu nên bà tự sát chết, không để cho người ta tra hỏi mà mình phải khai ra người yêu của mình làm cho ông vua đó ổng mất uy tín, mất danh dự hay mất cái địa vị. Trước cái sự hy sinh của bà như vậy nên ông vua ổng quá thương.

[3:11]Khi ổng chết thì ổng mới đi tìm bà. Nhưng ổng vĩnh viễn 3.000 năm không tìm ra. Ổng kể lại trong cái luân hồi đó không thấy bà đầu thai, mà đi tìm khắp chốn không có ở đâu hết thì không ngờ rằng bà bị giam nơi một cái chỗ mà không ai thấy được, không ai đến được. Thì ông ông vua đó tên là Seti. Ổng mới nói rằng là ổng đi tìm bà, ổng đi tìm qua các hành tinh khác luôn. Là cái linh hồn của ổng ổng đi bay hết hành tinh này tới hành tinh kia để tìm cái người yêu mà vì ông mà phải hy sinh cả cái cái cái cái cái cái mạng sống như vậy. Thì ông kể rằng ông kể bà có rất lạ, ông đến cái hành tinh đó thì ổng thấy là cái hành tinh này trước đây là có sự sống tại vì có

[3:53]những cây còn cái thân, còn nhà cửa, còn những cái máy móc, xe cộ, cái xác người còn ngồi gục tại chỗ nhưng mà không khí biến mất hết. Thì ông giải thích theo kiểu của ông là giống như có một vị thần đã lấy hết không khí ra khỏi cái hành tinh đó. Thì cái câu chuyện đó với cái nhìn mà của ông Shuttleworth mà ổng vừa đi du lịch về ổng cũng nói như vậy, ổng nói sao thấy cái không khí của mình nó mong manh, cái gì mà nó xuất hiện, nó biến mất, nó làm cho không khí này trôi ra ngoài không gian luôn thì trái đất mình mất hết sự sống liền. Nhưng mà cái gì mà đã làm cho không khí mình còn được giữ gìn để chúng ta còn sống, còn thở?

[4:33]Chính là nhờ cây cối, chính nhờ cái bức bức tường cây cối này. Cây cối rất là lạ. Ở phía trên đầu á thì cây cối có cái sức mạnh gì đó giữ không khí lại. Còn bộ rễ dưới đất á có cái sức gì kỳ lạ kéo nước lên. Bình thường á nước của mình nó luôn luôn nó thấm sâu vào lòng đất, nó chìm tuột sâu phía dưới đó mình phải khoan vài trăm mét mới có. Hoặc ít nhất phải ba bốn trăm mét. Nhưng mà nếu nơi nào mà có một cái rừng cây dày đặc, rừng cây mà người bước vô không được á thì lạ lùng cái là những cái bộ rễ đó không biết nó có cái sức hút gì đó, dù ở trên đỉnh núi cao nó vẫn kéo nước từ ở dưới lòng đất mấy trăm mét kéo sát lên trên mặt đất luôn.

[5:13]Thế là nơi cái vùng đất đó luôn luôn ngập nước. Ví dụ như núi chúng ta như vậy. Núi mình là cái khu núi mà bị phá hoang trọc hết trơn. Cho nên bây giờ thì chùa chúng ta hoặc có nơi dự án nhà nước trồng rừng lại thì chùa mình cũng trồng rừng lại, nhưng mình trồng rừng coi vậy chứ còn thưa, mình đi vào được hết. Thì khu rừng mà thưa đi vào được thì không kéo nước lên trên bề mặt được. Nhưng mà nếu chúng ta leo lên trên cao, leo trên núi này vậy chúng ta leo dần leo dần vào trong cái vùng sâu và xa và cao ở trển nơi mà còn những khu rừng nguyên sinh thì cũng rừng chồi thôi chứ rừng cây lớn người ta cũng lấy hết rồi.

[5:45]Nhưng mà rừng chồi mà còn dày đặc ước chừng người vô không được thì ở đó ở trên cao mà luôn luôn nước ứa tràn ra. Mà người ta xài quanh năm không bao giờ hết, tới mùa hạn này trên đó vẫn không hết nước. Mặc dù ở trên cao, mình cứ tưởng là càng xuống thấp càng dễ tìm nước, không ngờ cứ càng lên cao lại có nước nhiều. Là ở dưới này mình không tìm ra được giọt nước nào nữa nhưng mà cứ lên trên đó, vào một cái khu rừng dày thì nước ứa tràn trên mặt đất, lạ lùng như vậy. Nhưng những ngày hôm nay mà chúng ta còn nước xài là do chúng ta nhờ vào một đường dây mà kéo sâu tuốt cách đây cũng mấy cây số ở trên đó kéo xuống.

[6:22]Nhưng mà nước kéo về cũng không đủ dùng hôm nay chúng ta đông, cũng may là mình chừng ấy người, chứ nếu mà mình đông như những buổi lễ trước thì không đủ nước để dùng. Nên chúng ta thấy là trước những hiện tượng như vậy chúng ta phải yêu quý cái hành tinh này. Yêu quý hành tinh này nó gồm có nhiều yếu tố lắm, là cái môi trường sống, cây cối, cái sự trong lành. Yêu quý hành tinh này cũng có nghĩa là chúng ta yêu thương những con người ở đây. Yêu quý hành tinh này cũng có nghĩa là chúng ta yêu thương những loài vật ở đây sống chung với nhau như vậy. Dù có khi hơi giận nhau chút, đôi khi cắn nhau chút,

[6:59]tức là loài này cắn thằng kia ăn thịt loài kia chút, nhưng rồi lần lần mình cũng bỏ qua, tha thứ cũng thương nhau mà sống tiếp, giống như chúng ta với nhau vậy. Nhiều khi làm bạn bè chứ cũng đôi khi giận nhau cãi nhau chút, có không? Cãi nhau hoài thấy không? Gia đình cũng cãi nhau, vợ chồng cũng cãi nhau, bạn bè cũng giận nhau, nhưng rồi không vì những điều đó mà mình bỏ nhau luôn. Rồi cuối cùng mình vẫn dàn xếp để rồi nhìn mặt nhau mà vẫn thương yêu nhau tiếp tục, cuộc sống quý là như vậy. Hôm nay chúng tôi nói chuyện về đề tài bữa trước Phật Đản, qua ngày mai thì chúng ta có một bài giảng khác, nội dung chính vào Phật Đản.

[7:35]Nhưng mà tối nay thì mình nói một đề tài Phật pháp chung chung. Cái tựa là nhiều trong một. Cái tựa mà nhiều trong một này sở dĩ có cái tựa này là do chúng ta bị ảnh hưởng bởi quảng cáo ở trên tivi và trên báo 3 trong 1 á. Đi đường mình thấy gói cà phê 3 trong 1 hổng biết gì trỏng, mà có ba cái trong một cái gói. Mình bị lây á, mình bị lây bởi kinh tế thị trường gì đó không biết. Cho nên mình cũng có cái bài giảng là nhiều trong một, là nhiều thứ trong một một cái gì đó. Bây giờ trước nhất là trong một con người luôn luôn có nhiều có nhiều tính cách, phải không? Trong một con người luôn luôn có nhiều tính cách.

[8:15]Là ví dụ như là mình thấy người đó dữ, mình kết luận ôi người đó dữ mà không không không đúng đâu. Họ dữ ở trong trường hợp này với người này, nhưng mà khi bước qua một trường hợp khác, họ lại là một người khóc sướt mướt thương người rồi móc hết nhiêu tiền đem cho hết, cũng có nữa, họ ngộ vậy. Nhiều khi mình không hiểu được. Nếu mình nhìn chỉ một mặt mình không hiểu được. Rồi hoặc là mình nhìn gặp một người mà mình thấy người đó lạnh lùng, nghiêm trang, ít cười ít nói, mình nói con người này trầm lặng, trầm lặng nghiêm khắc, khắc khổ, không phải. Họ gặp mình thôi vậy. Gặp một người khác thì họ trở thành con người cuồng nhiệt khác hẳn liền.

[8:59]có trường hợp đó nữa. Cho nên mình gặp một người trong một lúc một giai đoạn, mình không bao giờ đánh giá được hết. Vì chúng tôi cũng gặp nhiều lần như vậy nên có kinh nghiệm. Để ý thấy một người rất là nghiêm nhưng mà trong trường hợp khác họ biến thành con người khác, họ cuồng nhiệt thành một con người khác hẳn, phải không? Hoặc là mình nhìn thấy một người tốt cũng vậy. Thấy họ đối xử với mình rất là ưu ái rất là tốt nhưng đừng nghĩ là họ là người tốt. Nhiều khi gặp người khác họ lại là một người lừa lọc, gian trá kỳ lạ như vậy. Cho nên tùy duyên và tùy trường hợp nữa. Do đó là là chúng ta không bao giờ mà nhận xét con người

[9:37]mà chỉ đánh giá một mặt hoặc là gặp trong thoáng chốc rồi đánh giá là không bao giờ biết được. Nên ông bà mình có những câu nói đúc kết rất là hay là thức đêm mới biết đêm dài, ở lâu mới biết lòng người trước sau là vậy. Trong giây phút đầu gặp gỡ thì không thể biết hết mọi chuyện. Thường thường á chúng ta hay có cái trực giác làm khi mình gặp con người đầu tiên mình có cái cảm nhận thế nào thì thường cái đó là cái cảm nhận đúng. Còn sau khi tiếp xúc với họ, họ cười họ nói với mình, họ ưu ái mình cái mình mình nghĩ khác đi. Hoặc là khi họ giận cái là mình nghĩ khác đi. Còn cái giây phút ban đầu chưa có cái ấn tượng gì về họ cả thì

[10:18]cái nhìn đó cái nhìn ban đầu đó nó dễ là cái nhìn đúng. Nhiều người hay nói như vậy, không biết có đúng không? Có không ta? Quý phật tử có thấy không? Cái nhìn buổi đầu hay đúng. Nó thường thường như vậy nhưng mà luôn luôn chúng ta không tin vào điều đó lắm. Hãy nhớ như vậy. Thời gian vẫn là cái công cụ tốt để chúng ta đánh giá một con người. Ngay chính bản thân mình cũng vậy. Bản thân mình á là có khi chúng ta hiểu hết về mình, có khi chúng ta cũng chưa từng hiểu hết về mình. Có những lúc mình thấy mình là một con người rất là tốt nhưng có những lúc nào đó mình thấy mình cũng tầm thường. Vì vậy là chúng ta vẫn dè dặt về mình là vậy.

[10:58]Cứ ráng tu là là tốt nhất. Trong cái con người mà đa dạng đa diện đó có nhiều tính cách đó là khi thì tốt khi thì xấu, gặp người này thì tốt, gặp người kia thì xấu. Nghĩa là ở trong môi trường xấu thì xấu theo, ở trong môi trường tốt thì tốt theo, có những con người như vậy. Thế có những con người cũng vững vàng lắm. Ví dụ, họ ở trong môi trường xấu, họ không xấu, vẫn giữ vững được cái cái lập trường, cái tính cách, cái quan điểm đúng của mình. Ngược lại cũng vậy, có những người xấu bỏ vào trong môi trường tốt cũng không thèm tốt, vẫn tiếp tục xấu. Con người là vậy, nó nhiều mặt. Thì chúng ta hiểu con người đa dạng như vậy để làm chi? Để một điều thế này:

[11:37]là chúng ta cùng nhau phấn đấu tu tập để tất cả mọi mặt của chúng ta đều là những mặt tốt hết. Chúng ta nhìn con người mình không ngây thơ vì mình hiểu con người có khi tốt khi xấu, có tính cách tốt tính cách xấu nhưng riêng với bản thân mình thì chúng ta luôn luôn khát khao một điều là chúng ta sẽ tu hành như thế nào để mỗi mặt chúng ta đều tốt hết. Ví dụ, với con người này mình tốt, với con người khác mình cũng tốt. Tập như vậy. Thường á là chúng ta hay tốt theo duyên theo nghiệp, xấu theo duyên theo nghiệp. Ví dụ, mình gặp cái người mà có duyên với mình có thiện duyên với mình từ ngày xưa ví dụ, mình gặp cái người mà có cái duyên lành với mình

[12:21]hồi xưa á, gặp lại tự nhiên mình đối xử tốt với người ta. Đó là theo duyên. Còn gặp cái người mà đời xưa họ có gây gổ gì với mình á, bây giờ tự nhiên mình không có đối xử tốt được. Đó là mình cũng theo duyên mà tốt. Nhưng mà cái duyên đó nó thúc đẩy trong tâm mình thành một cái loại tình cảm thương ghét. Tuy nhiên, khi chúng ta biết đạo rồi chúng ta phải thắng cái điều đó. Là ví dụ như cái người đó mình gặp người đó mình thương quá thương sướt mướt à thì mình phải hiểu không nên. Sao vậy? Là bởi vì mình thương một người nhiều quá thì mình sẽ khó thương được nhiều người khác. Cái lý trí của mình báo cho mình biết như vậy, đạo lý của Phật báo cho mình biết như

[12:59]vậy nên mình kiềm chế bớt cái tình cảm vì tình cảm nó luôn đi theo duyên nghiệp. Nhớ như vậy. Vào thời Đức Phật vậy, thì Đức Phật có một cái người nữ thí chủ rất là thuần thành, rất là tốt, rất là giàu bà lo cho chư tăng, lo cho Đức Phật rất là chu đáo. Mà cũng cái phước đời xưa sao giàu có lắm mà có uy quyền. Hôm đó có một người cháu của bà chết. Lúc đó bà cũng lớn tuổi, rồi cũng cháu nội cháu ngoại gì của bà nó chết bà quá khổ đi. Bà mới đến gặp Đức Phật thì Đức Phật mới nói như thế này, nói làm: "Có phải bà mơ ước Visakha, bà tín nữ là Visakha, có phải Visakha mơ ước rằng mình có được con đàn cháu đống

[13:44]đầy hết cả cái kinh thành này hay không?" Tại cái tâm lý của người già đó thì lại thích mình có đông con cháu. Như lúc mà trẻ đó, mình nghe nhà nước hù mình cũng ngán lắm là gái hay trai chỉ hai là là đủ, nên dừng lại ở hai con để nuôi dạy cho cho tốt. Tức là đi đường mình thấy đầy cái là mình rét, thôi không dám, không dám đẻ nhiều. Nhưng mà với người già á thì có nhiều con cháu mà ngoan thấy nhà cửa nó vui, thích lắm, đúng không? Đúng không ta? Vì thầy không có con cháu nên không biết, hỏi đại không biết có đúng không. Thôi cứ cho là đúng đi. Thì Đức Phật cũng hỏi bà Visakha như vậy, nói: "Có phải là bà mơ ước bà có con cháu đầy đàn

[14:24]đầy đống như cả kinh thành này?" Bà nói: "Đúng." Nói: "Đúng." Thì Đức Phật mới nói thế này, là: "Trong cái kinh thành này, một ngày chết khoảng chừng mười người. Thì như vậy nếu mà cả kinh thành này là con cháu bà, thì một ngày bà phải khóc cho mười đứa cháu của bà. Bà chịu nổi không?" Bà nghe giật mình liền, vì mới có một đứa mà bà đã bà chịu không nổi, bà thương quá. Mới chết đứa bà chịu không nổi, giờ cứ mỗi ngày mà chết mười đứa cháu như vậy thì đúng là đứt tim. Nên Đức Phật chỉ nói một cái câu trả lời rất là nhẹ nhàng, bà bừng tỉnh liền. Thì Đức Phật mới nói tiếp, là: "Chúng ta thương nhiều, chúng ta khổ nhiều."

[15:03]Nên vì vậy, là chúng ta cố gắng là thương chúng sinh bằng cái lòng từ bi. Vì cái đó mà nếu chúng chúng sinh có đau khổ hay có cái gì đó, chúng ta cũng sẽ khổ mà bằng cái lòng bi nó vẫn cao thượng hơn là cái lòng luyến ái. Ý nó là như vậy, cho nên thường là chúng ta tốt với con người hay xấu với con người là theo duyên theo nghiệp, nhưng mình phải biết dùng đạo lý để thắng cái đó. Ví dụ, mình nhìn một người mình thấy ghét, tự nhiên mình thấy ghét à, dĩ nhiên có cái duyên gì đó. Nhưng bây giờ mình có cái đạo lý trong tâm, mình mới suy nghĩ là: "Phật không cho mình ghét ai hết. Có lẽ mình với người này có cái có cái ác duyên ở

[15:44]đời trước nhưng bây giờ theo lời Phật dạy mình phải hóa giải, không được nuôi cái cái ác cảm với người ta." Thế là mình tâm nguyện, tâm nguyện là: "Phật gia hộ cho con, con không có ác ghét người đó nữa, xin cho con cũng thương người đó." Đó, đó là chúng ta dùng cái đạo lý mà thắng cái tình cảm vì cái tình cảm nó đi theo nhân quả. Mà chúng ta phải biết chuyển nghiệp, phải biết uốn nắn đi chứ không bao giờ mà để cho nhân quả nó cứ lôi cuốn mình vào cái cái dòng nghiệp của nó. Chúng ta nhớ nha, nhân quả là một định luật rất là công bằng. Tuy nhiên, cũng vì có luật nhân quả mà chúng ta phải biết chuyển

[16:23]nghiệp là uốn nắn cái nhân để cho đừng cuốn đi theo nó nữa. Ha ví dụ thế này, như có lần chúng ta nghe cái bài Bên Bồi Bên Lở đó, nghe chưa? Cũng nhiều người chưa có nghe bài đó ha, Bên Lở Bên Bồi. Là như thế này, ví dụ như có một cái người họ giàu họ được phước đời trước là có làm cái nhân lành gì đó, họ được phước đời trước họ giàu. Khi họ giàu rồi, họ có cái ưu thế để họ có thể lấn áp người khác được, có thể bóc lột người khác được. Đó, do cái phước đời trước. Nhưng mà nếu họ theo cái nhân quả đó họ làm như vậy, nghĩa là ỷ mình giàu có có ưu thế rồi họ ăn hiếp người khác, lấn áp người khác, bóc lột người khác thì sau này quả báo sẽ rất là thê thảm.

[17:07]Cái người như vậy họ cái nhân quả đẩy họ tới, họ không cưỡng lại được. Nhưng mình biết đạo, mình biết là nhân quả nó đẩy mình như vậy đó, cho mình cái ưu thế đó. Nhưng mà mình không có dại dùng cái ưu thế đó để lấn ép con người, để ăn hiếp con người mà mình chỉ dùng cái ưu thế đó để để nâng đỡ con người, giúp đỡ con người. Chúng ta nghe lại bài Bên Lở Bên Bồi. Do đó chúng ta biết là nhân quả không phải luôn luôn là nó đẩy chúng ta vào đường tốt đâu. Vì cái nghiệp nhân vì ví dụ như là hai người đó có cái ác duyên với nhau gặp lại ghét, thì cái ghét đó là do luật nhân quả tạo ra nhưng mà nó không phải là điều tốt.

[17:47]Làm cho mình ghét một người không phải điều tốt, mình phải chuyển, phải cưỡng lại. Phải dùng đạo lý, phải phát nguyện để chuyển cái tâm nó lại, không ghét người ta nữa là như vậy. Thì ở đây chúng ta thấy là trong nhiều tính cách của một con người như vậy, thì vì chúng ta là đệ tử Phật, chúng ta bắt chước Phật, chúng ta đi theo dấu chân của Phật, chúng ta cố gắng là làm sao mình trở thành hoàn hảo. Nhiều trong một con người của mình, nhiều tính cách trong một con người của mình nhưng phải làm sao cho tất cả mọi tính cách đều tốt. Ví dụ như là mình là người tốt bụng nhưng mà ở một cái tính cách khác thì lại lóc chóc, tức lóc chóc nói nhiều, không bình tĩnh.

[18:27]Đó, nhưng mà đối xử với con người thì tốt thì mình biết ở khía cạnh đối xử con người thì mình tốt, Nhưng mà trong cái tiếp duyên gặp việc thì mình lốc chốc, mình biết đây là một cái cái mặt khác mình dở, mình phải ráng tu tập. Giữ cái tốt đối với con người, nhưng mà tập sao trong thái độ trong công việc điềm tĩnh thanh thản. Một vị thiền sư nói nhớ, ví dụ như nếu mà phải thất bại trong công việc thì hãy thất bại trong cái khoan thai, chấp nhận vậy. Chứ không để mà chạy theo công việc, tìm cái thành công mà rồi mất cái tư cách khoan thai của mình, mà nó làm nó bộp chộp, nóng nảy, hấp tấp, thì nó không phải là tư cách.

[19:10]Cứ khoan thai làm mọi việc, mà lỡ có thất bại, thất bại trong cái khoan thai vẫn là hay. Đấy. Thì có những điều như vậy làm chúng ta sửa lại được những điều. Nên chúng ta sẽ đánh giá mình từng chút lại, tu tập lại từ từ để hoàn hảo mọi điều. Ví dụ như là chúng ta rất là nhiệt tình, giúp đỡ, thương yêu con người, như vậy, nhưng mà chúng ta hay soi mói lỗi lầm người khác và bực bội vì cái lỗi người khác. Ví dụ như mình thấy có một người đó lên chùa, mới lên chùa cái mình thương lắm, mình nâng đỡ, mình giúp đỡ à lo lắng ăn uống, chỗ nghỉ, chỗ ngơi này nọ, mình biết người này mới lên chùa chưa quen.

[19:48]Còn cái chùa này mình đã lên nhiều lần, nên mình quen thuộc, mình hướng dẫn giùm. Thì cái đó là cái tâm tốt của mình. Nhưng mà mình thấy cái người đó, ví dụ như chùa đang nhằm cái lúc mà hạn, thiếu nước, vô trong buồng, mình giới thiệu vô buồng tắm rồi đứng tắm luôn hai tiếng đồng hồ trỏng không cho ai vô hết, mình quá khó chịu. Thế là mình mình bực tức, mình ghét luôn, tức ghét luôn. Thì cái cái đó cũng là một cái cái người kia thì có thể sai, nhưng mà mình bực tức, mình ghét đó là cũng lại là một cái sai. Mình không kiên nhẫn được trước cái sai của con người. Nó là như vậy. Nên vì vậy, là mỗi một cái tính cách mình cố gắng hoàn hảo lại dần

[20:26]dần, để chúng ta thăng tiến cái đạo đức của mình, làm sao cho sau này mình tu theo Phật dần dần nhiều năm nhiều tháng đến khi mình lớn tuổi về già giống như một viên ngọc, mọi mặt đều phát ra lấp lánh, không có bị trầy sướt, không bị tì tì vết là như vậy. Bây giờ mình còn cái tuổi trẻ thì có thể còn tì vết, chúng ta sẽ giũa, sẽ mài dần dần lại. Tự mình giũa, mình mài thì rất là thú vị. Nhưng mà đôi khi mình nhờ người khác, người khác họ giũa mài giùm mình thì hơi hơi đau. Cho nên vì vậy là người khôn ngoan ráng tự thấy lỗi của mình, tự thấy lỗi của mình để sửa thì người khác không có bận tâm sửa cho mình nữa.

[21:09]Đó là người biết tu. Đó là mình nói về con người. Bây giờ nói về giáo lý của đạo Phật, cũng vậy, cũng là nhiều trong một á. Giáo lý đạo Phật rất là đa dạng. Đức Phật giảng 45 năm thì có một số hầu hết những lời dạy của Đức Phật đều được kết tập thành kinh điển để lại đến ngày hôm nay. Nhưng cũng có rất nhiều câu chuyện về Đức Phật, nhiều lời dạy của Đức Phật bị bị sót mất chứ không phải là còn tồn tại trong kinh điển. Nếu mà Đức Phật có mặt vào cái thời điểm này thì có lẽ là chúng ta không để mất Đức Phật một giây nào. Tức là Đức Phật mà đi đâu luôn luôn có camera mình đi theo mình quay hết, không bỏ mất, nhúc tay, nhích chân gì là mình quay không có bỏ sót.

[21:55]Suốt nên là từ lúc mà Đức Phật đắc đạo tới khi nhập Niết bàn 45 năm là mình mình luôn luôn bám theo. Đức Phật ho một tiếng là mình cũng thâu thâu micro vô để giữ cái ho của Đức Phật, nữa bán cũng được tiền nữa. Hoặc là Đức Phật mà lấy cái gì xỉa xỉa răng rồi bỏ xuống là chụp cái cái tăm xỉa răng mình cất liền, ví dụ vậy. Nhưng mà vì thời xưa đó, lúc đó người ta không có cái ý niệm về cái giá trị của một danh nhân, giá trị danh nhân, à có nhiều câu chuyện, nhiều lời dạy của Đức Phật thoảng theo gió bay, không còn tìm lại được nữa. Tuy nhiên, những gì mà Đức Phật để lại cho cuộc đời cũng rất là đồ sộ, cũng rất là lớn lao.

[22:31]Giáo lý Đức Phật để lại rất là lớn lao. Nên giáo lý của đạo Phật rất là đa dạng, phong phú là vì sao vậy? Là bởi vì tâm chúng ta rất nhiều ngõ ngách, mỗi ngõ ngách cần có một đạo lý để sửa, để xây, để đắp. Trong cuộc sống có nhiều cái sự va chạm, nhiều việc phải xử lý, vì mỗi việc chúng ta phải có một đạo lý để xử lý cho đúng, cho thích hợp thì mới có công đức. Vì vậy mà Đức Phật phải nói pháp rất là nhiều. Tức là tùy mỗi trường hợp, ngài đều có một lời dạy rất là sáng tạo, rất là thông minh, rất là thuyết phục. Đức Phật đặc biệt như vậy. Nghĩa là Đức Phật có cái hay thế này. Giờ mình ngồi mình nói bao nhiêu lời không hết,

[23:11]mà bây giờ mình nói bình thường nhất nè. Ví dụ bây giờ mình đi giữa đường, mình gặp Đức Phật, mình không biết đó là Phật, à mình không biết đó là một vị đã đắc đạo, đó là một bậc Thầy của cả trời và người, mình không biết. Ví dụ mình đi, mình thấy ngài ôm bình bát đi bên đường, mình cũng đi ngược chiều, mình nhìn ngài. Hễ mình nhìn thấy Đức Phật, mình sững người liền, sững người. Và có thể nếu mình không kềm được, mình quỳ xuống liền. Là vì sao vậy? Là vì mình thấy một con người kỳ lạ, từng bước đi nó cả một cái gì nó mênh mông, bình an, bao la, không không lý giải được. Tức là từ một cái bước đi của Phật mà mình thấy như

[23:49]cả một vũ trụ bao la, bình an, hạnh phúc, thanh thoát, từ bi, mà Đức Phật á được diễn tả lại là nơi gương mặt á như là có cái vầng ánh sáng kỳ lạ lắm mà làm cho chúng sinh bị thu hút, bị thuyết phục. Tức là ngài không cần nhìn tới mình đâu. Nhiều khi ngài chỉ cần nhìn xuống thôi mà mình nhìn gương mặt Đức Phật rồi là mình bị cuốn hút vào liền. Nên những cư sĩ và những đệ tử ở gần Đức Phật là nhìn Đức Phật không chán, nhìn Đức Phật, ngồi nhìn Đức Phật là không chán. Không có như là quý Phật tử mà nhìn chúng tôi đâu, nhìn một lát càng lúc càng chán chán chán từ từ. Giờ hổng lẽ kẹt rồi hổng lẽ bỏ ra về, giờ đón xe hổng được. Còn Đức Phật không có.

[24:28]Đức Phật ví dụ trong bóng đêm ngài ngồi thì gương mặt ngài như vầng trăng tỏa ra vậy, tỏa ra, là không cần đèn mà vẫn tỏa dịu dàng dịu dàng ánh sáng. Nên thu hút kỳ lạ lắm, mình nhìn mình thấy thương, thấy kính, thấy quý liền. Đó là như vậy. Và trong suốt cuộc đời của ngài đó, những lời pháp mà nói ra, từng lời, từng chữ như châu, như ngọc và đa dạng, đa diện. Vì vậy, Phật pháp có nhiều giáo lý. Nên chúng ta đến với Phật pháp, chúng ta nghe một bài kinh, nghe một thời giảng, đừng tưởng rằng mình đã hiểu hết Phật pháp. Có nhiều người vậy, có nhiều người nhiều khi mắc cái bệnh hơi chủ quan, cũng có khi là hơi kiêu mạn, hơi tự mãn.

[25:10]Đọc một cuốn sách về Phật pháp hoặc đi nghe một thời giảng về Phật pháp hiểu được, mừng quá, nói: "Tôi nắm nhiêu đây tôi tu là đủ giải thoát rồi". Mình nghe câu này mình biết người này hiểu sai. Đây cũng là một tà kiến. Cái bệnh này gọi là bệnh tự mãn. Cứ nghe một thời giảng nói: "Thôi, nắm cái chỗ này mà tu thôi, đi một đường này thôi là tới, là giải thoát, là đắc đạo". Biết ngay người này hiểu sai về Phật pháp. Không bao giờ chúng ta hiểu hết Phật pháp nổi. Mà cứ hiểu thêm chừng nào thì cuộc đời tu hành của mình có lợi chừng nấy. Cho nên có cái bốn Tứ hoằng thệ nguyện đó: "Pháp môn vô lượng thệ nguyện học" là vậy.

[25:47]Bậc Bồ tát Bồ tát Phổ Hiền mà nói như vậy đó: "Pháp môn vô lượng thệ nguyện học". Ngài là Bồ tát rồi mà vẫn phát nguyện là học pháp mãi thôi, tại sao như vậy? Bởi vì cứ mỗi thêm một cái lời pháp là thêm một lợi ích cho chúng ta. Như là trong cái pháp hội của Phật, ví dụ như bây giờ mình nói là trên pháp hội của Bồ tát Di Lặc ở trên cõi trời Đâu Xuất, ở trên cõi trời Đâu Xuất hiện nay thì Bồ tát Di Lặc vẫn thường thuyết pháp cho các vị Thánh khác nghe. Các vị Thánh khác á, trước khi mà sinh lên cõi trời Đâu Xuất á thì ở dưới này, ở cõi người này đã làm mưa làm gió rồi, tức là đã là những vị thiền sư,

[26:25]những vị thánh sư nổi tiếng đắc đạo rồi, mọi người quy hướng về. Hỏi một đáp 10, hỏi 10 đáp 100. Cái đời sống bình an, tự tại, là không còn gì phải nghi ngại, thắc mắc nữa hết, những vị Thánh như vậy. Nhưng mà đến khi bỏ thân này lên cõi trời Đâu Xuất mà gặp Bồ tát Di Lặc, nghe một thời pháp rồi mới biết rằng từ trước đến giờ mình mới biết như một hạt cát thôi. Mà trong khi ở cõi người lúc mà đắc đạo rồi là làm mưa làm gió đó, thấy mình như là bậc thầy của thiên hạ hết. Mà lên gặp Bồ tát Di Lặc rồi, nghe Bồ tát thuyết cho một thời rồi là thấy mình như cát, như bụi liền. Dễ sợ như vậy. Nên chúng ta thấy Phật pháp là vô biên, chân lý là vô biên.

[27:07]Mà cứ biết thêm một chút, tự nhiên tâm hồn mình giải thoát thêm được một chút, là cuộc sống mình đẹp thêm được một chút, cái sự cư xử với cuộc đời mình đúng thêm được một chút. Giáo lý là như vậy. Nên vì vậy là đối với Phật pháp vô biên, vô tận như vậy là chúng ta đừng bao giờ chấp rằng à mình hiểu một bài kinh, một pháp môn đã là đầy đủ rồi, không bao giờ như vậy hết. Thường thường á là mỗi bậc đạo sư á, mỗi vị tông sư đều có một cái pháp môn sở trường mà truyền dạy cho cho đệ tử của mình. Mà nhiều khi vị đó cũng hay có cái thói quen là đề cao cái pháp môn mình là duy nhất, đủ, đúng, Ví dụ như một vị đạo sư mà dạy về niệm

[27:55]Phật thì nói rằng đừng có tu gì hết, chỉ một câu niệm Phật này đủ để tu hành suốt một đời, khi chết được vãng sinh, như vậy. Không cần phải thêm cái gì nữa, thường như vậy. Hoặc là một vị mà đạo sư dạy về thiền thì theo cái pháp môn mình, ví dụ ổng mà dạy về thoại đầu, nói một câu thoại đầu sống chết một câu không cần biết gì nữa. Hoặc cái người mà hơi thở thì nói là chỉ nắm hơi thở không cần biết gì nữa. Đa số mấy vị hay hay giống nhau ở cái thói quen đó. Nhưng mà thực sự thì không phải vậy. Vì Phật pháp rất là đa dạng và mỗi pháp môn đều có cái cửa ngõ để hỗ trợ cái pháp môn khác nữa. Do đó là khi mà hiểu điều này, chúng ta đừng bao giờ

[28:39]chấp một pháp môn nào là duy nhất đúng, hãy nhớ như vậy. Ví dụ đi đây đi kia quý Phật tử nghe quý thầy giảng, quý thầy đề cao một pháp môn của mình thì mình nghe mình cũng cũng hoan hỷ nghe, nhưng mình biết rằng không phải. Còn có những pháp môn khác vẫn có ưu điểm. Và mỗi pháp môn như vậy đều hỗ trợ với nhau, vì Phật pháp là đa dạng, giống như một viên ngọc có nhiều cái mặt và mỗi mặt đều đẹp. Nếu mình hiểu như vậy thì Phật pháp sẽ đoàn kết rất là tốt, như vậy. Bây giờ mình nói cái nhiều trong một khác là nói về người đệ tử Phật đa năng. Người đệ tử Phật á càng về sau thì phải càng giỏi. Bởi bây giờ á là thường thường chúng ta có cái hiểu lầm rằng là cái việc mà

[29:27]giáo hóa, đem Phật pháp đến cho người khác là việc của người xuất gia. Mình hiểu vậy là sai. Tất cả chúng ta hễ đã là đệ tử Phật thì chúng ta đều có trách nhiệm đem Phật pháp, đem đạo lý đến cho mọi người. Nhớ như vậy. Hễ là mình chưa là đệ tử Phật thì thôi, mình đã quỳ xuống trước Phật lạy Phật, mình đã tuyên thệ quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng thì mình đều gánh lên vai mình một cái gánh nặng, một cái gánh nặng của lý tưởng, một gánh nặng của Phật pháp hết. Và mình phải đeo gánh nặng đó suốt cuộc đời mình cho tới khi chết, gánh luôn về cõi trời cõi Phật luôn. Đó là cái gánh nặng mà thiết tha đem Phật pháp đến cho mọi người.

[30:12]Mà muốn đem Phật pháp đến cho mọi người thì mình không phải là người dở mà được, phải giỏi người ta mới phục, người ta mới nghe. Ví dụ bây giờ mình gặp một người mà họ chỉ say mê hội họa, mình muốn đem Phật pháp đến nói chuyện với người đó mà không nói được câu nào về hội họa thì họ có cảm tình với mình không? Không, thấy không? Do đó, mình cũng phải biết ba điều bốn chuyện về hội họa, phải biết có cái ông họa sĩ tên Picasso, cái ông Van Gogh gì đó, cũng nói năm điều ba chuyện, cũng phân tích về nét vẽ nét sơn rồi từ từ mình lồng Phật pháp, lồng nhân quả vào, độ người ta, như vậy. Hoặc là ví dụ mình gặp người thích âm nhạc

[30:52]mà mình không biết không biết nốt Fa, nốt La, nốt Ré nốt nốt gì hết, mà mình không biết gì hết nói chuyện thì người ta cũng cũng không thích mình, nhiều khi cũng hơi coi thường thường. Nhưng nếu mình có cái cảm nhận, có cái trình độ về âm nhạc mình nói chuyện rồi sau đó mình gài Phật pháp vào, nói nhân quả vào, người ta dễ nghe hơn. Ví dụ mình nói phân tích về âm nhạc, tác giả này, tác giả kia thì mình nói rằng là bài nhạc có cái tác dụng giáo hóa tâm hồn con người rất là tốt. Nếu bài nhạc có tải được cái đạo lý cao thượng thì khi mà người nghe, người hát theo tâm hồn họ sẽ được cởi mở và nhạc sĩ rất là có phước.

[31:32]Đó, nghĩa là mình nói chuyện âm nhạc rồi mình gài nhân quả, gài Phật pháp, gài cái sự giáo dục vào. Thì như vậy người ta dễ nghe, dễ độ người ta. Do đó, cái người Phật tử mình trong thời gian tới phải đa năng, phải giỏi lắm chứ không có được thường thường. Đừng có để tu rồi lần lần trở thành một người vô tích sự. Chúng ta đang bị điều này. Đạo Phật chúng ta đang bị cái khuynh hướng là khi tu rồi người đó trở thành một kẻ vô tích sự. Nghĩa là làm sao? Vô tích sự là làm sao? Là là không làm lợi gì được cho ai mà sống nhờ người khác nuôi mình mà thôi, là kẻ vô tích sự. Ở đây có ai là kẻ vô tích sự không?

[32:16]Giơ tay lên. Thầy thưởng. Thật ra đó, tại sao mới ban đầu mình là một người giỏi rồi mình tu một thời gian cái mình thành kẻ vô tích sự? Có một lần vậy cái chúng tôi gặp một người, đây là ông, ổng là trụ cột của gia đình, ổng làm ăn như vậy, lúc thời gian trước, lúc đất nước mình còn nghèo á, ai cũng phải đi làm rẫy, làm rừng rồi vậy, thì bất ngờ sao xui sao cái ổng gặp Phật pháp, mà đúng là xui thiệt. Sau khi ổng gặp Phật pháp rồi quý thầy dạy cho ổng tu cái gì đó không biết thì ổng mới tuyên bố là ổng phải lo tu hành, cho nên chuyện gia đình là vợ con ổng lo, ổng không lo nữa. Bây giờ ổng cất cái cốc kế bên, tối ngày ổng chỉ tu niệm thôi.

[32:58]Mà vợ ổng có bổn phận nuôi ổng để ổng nhập thất lâu dài. Rồi bên ngoài là vợ con lo gì đó lo, từ đây em không lo nữa. Thì cái bà vợ đó bả oán mấy ông thầy quá chừng luôn, nói: "Tự nhiên gặp cái ông thầy nào mà để rồi chồng đang nuôi vợ nuôi con trở thành một người vô tích sự và trở thành cái gánh nặng." Đó, nên ở đây là cái mà chúng ta không hiểu được Phật pháp tới nơi tới chốn, mình hiểu sai làm cho mình mất phước, trở thành gánh nặng người khác và làm cho người khác oán Phật pháp. Nên vì vậy là người đệ tử Phật phải là một người đa năng, hễ là sự xuất hiện của mình luôn luôn là một cái điều lợi ích,

[33:36]là cái niềm vui cho người khác, chứ không bao giờ để cái sự xuất hiện của mình mà là một gánh nặng, một cái lo lắng cho người khác, hãy nhớ điều đó. Nhưng mà vậy có người sẽ hỏi: "Ủa Đạo Phật là đạo giải thoát? Nhưng mà nếu cứ xông xáo đi lo công việc hết thì làm sao mà tu giải thoát?" Thì câu trả lời là thế này: câu trả lời là để mà chúng ta có phước, có thời gian rảnh rỗi mà mình ngồi thiền, mình niệm Phật chuyên tâm mà không cần phải làm ăn mà vẫn có đủ ăn để tu tập, mà những người chung quanh mình vui vì mình tu, không ghét, nuôi mình mà thích thú thì như vậy có phước không? Phải có phước không? Phải không?

[34:21]Phải có phước thì mình đóng cửa mình tu mà ở ngoài người ta thương mình, người ta nuôi nấng, người ta lo lắng cho mình thì như vậy rất là có phước. Còn mình đóng cửa thất mình tu mà ở ngoài người ta chửi từ sáng tới chiều, người ta lầm bầm người ta chửi riết thì vậy có phước không? Không phải, cái đó là mình đang cưỡng đoạt người khác, mình đang ép người khác. Cho nên, để mà chúng ta được cái phước đến cái mức độ là không cần làm gì mà vẫn đủ ăn sống để tu thì trước đó mình phải có phước rất nhiều. Mà muốn có phước rất nhiều thì mình ở không được không? Không, không có không được. Mà phải sao?

[34:56]Phải dấn thân, phải cực khổ, phải lo lắng cho người khác. Nghĩa là đúng như chúng ta nói là chúng ta có mặt ở đâu thì người chung quanh mình được lợi ích, đó là cái căn bản của người Phật tử như vậy. Và khi mà chúng ta có mặt ở đâu người chung quanh được lợi ích thì ngay đó chúng ta vừa tu được, vừa tạo phước được và vừa giáo hóa người khác được. Khi mình có mặt, mình đem niềm vui đến cho người, đem lợi ích đến cho người thì khi mình nói về chuyện Đạo Phật người ta rất là dễ nghe, rất là dễ có cảm tình. Nhưng mình đến gặp một người, thấy bình thường ví dụ thế này: mình gặp một cái người bạn, à cứ mỗi lần mình gặp á cái mình

[35:33]mời họ đi ăn, mình mời họ đi ăn chừng ba lần thì lần thứ tư mình nói chuyện đạo họ nghe lọt lỗ tai liền à. Mời ăn ba lần tới lần thứ tư là ngọt. Còn ví dụ mình gặp họ cái mình kêu: "Đãi tôi một bữa đi." thì đãi lần thứ nhất, gặp lần thứ hai: "Đãi tôi một bữa nữa đi.", lần thứ hai, đãi lần thứ ba đãi tôi họ đãi mình ba lần, tới lần thứ tư mình mở chuyện mình nói Đạo Phật thì họ nghe không? Họ nói làm sao? Đó, nó có nhiều chuyện rắc rối xảy ra. Thì chúng ta thấy phải không? Đó là khi mà chúng ta đem lợi ích đến cho người thì mình mới đem Phật pháp đến cho người được. Vì vậy, người Phật tử mình phải có bản lĩnh,

[36:09]có khả năng và có phước để mình có mặt ở đâu là lợi ích tràn ra cho người chung quanh mình. Không được có cái quan niệm sống một cách thờ ơ, thụ động, không làm gì hết để nói là tu giải thoát. Người đó hiểu sai, hiểu rất sai. Phải, phải năng nổ. Vì vậy á nên có vài điểm mà chúng ta để ý gọi là một người Phật tử đa năng này. Ví dụ chúng ta chuyên sâu trong một lĩnh vực nhưng mình luôn quan sát nhiều lĩnh vực. Ví dụ như là mình là một người giỏi buôn bán nhưng mà phải để ý về khía cạnh kỹ thuật một chút, phải biết à biết kỹ thuật vi tính, kỹ thuật máy nổ một chút xíu, nó vẫn có lợi cho cuộc sống của mình.

[36:49]Hoặc là ví dụ mình là một người đi dạy học ừ nhưng mình vẫn phải để ý về khía cạnh kinh doanh, thị trường chút xíu, nó có nhiều kiến thức làm cho cái nhìn của mình về cuộc đời nó rộng hơn. Mình chuyên sâu trong một cái nhưng phải biết nhiều cái. À ví dụ mình là một người thợ may mà coi vậy chớ biết một chút về âm nhạc, một chút về vi tính vẫn có lợi cho việc tu hành, cho việc làm đạo, không sao hết. Rồi ví dụ mình có điều kiện học cái gì nên học thêm chút, không sao hết. Ví dụ bây giờ mình cảm thấy thời gian rảnh rảnh thì mình đăng ký một lớp học Thái Cực quyền để tập về dưỡng sinh, dạ. Còn nếu mình còn có sức khỏe, học luôn là Thiết Sa Chưởng,

[37:27]Hồng Gia Quyền luôn cũng được, không sao hết, ví dụ vậy. Mình rảnh rảnh chút nữa thì có thể mình đăng ký một lớp vi tính, một lớp âm nhạc, đó là bổ sung cho những cái khả năng của mình. Mà mình thêm chút khả năng thì tự nhiên mình sau này mình dễ nói chuyện với người khác thêm, không sao hết, đừng có sợ. À ví dụ thế này, ví dụ trong công việc á, gọi là người Phật tử, người Phật tử đa năng thế này: mình nhận trách nhiệm này nhưng mình vẫn biết và phối hợp với những công việc của người khác. Ví dụ hôm nay mình lên ngày lễ đây, cái mình được quý Thầy phân công là hành đường. Hành đường nghĩa là bưng dọn thức ăn thức uống cho mọi người.

[38:05]Là mình sẽ liên lạc vào nhà bếp, cái tới giờ ăn, mình vào mình bưng ra, dọn cho người ta, gọi là người hành đường. Cái người nấu ăn thì khác. Thì mình, giao mình một công việc đó, thì phải biết nhiều việc mặt khác chứ không phải biết một chuyện của mình. Lúc đó mình phải quan sát cái gì? Quan sát trong nhà bếp nấu những món gì, cần cái gì; quan sát khách khứa tới lui ở đâu, có người ngồi, có đâu, có người mới, người cũ. Ví dụ cái người cũ á, họ sẽ tự động họ đến, họ kêu mình mang cơm đến giùm liền. Nhưng có những người mới á, mình thấy họ đứng sẻn lẻn họ nhìn người ta ăn, đứng nhìn cười cười không à.

[38:36]Mà dòm mặt thì xanh xao, run rẩy hết trơn rồi, gần xỉu rồi, mà đứng nhìn cười cười không là mình biết người này mới lên chùa còn ngại. Mình phải chủ động mình lại mình hỏi, hỏi là: "Anh đã ăn cơm chưa?", à cái nếu họ trả lời là hôm qua họ có ăn rồi thì mình thôi mình mời họ: "Vậy thôi hôm nay ăn thêm miếng nữa", phải không? Và lúc đó mình phải hiểu cái người như vậy thì thường thường ăn một dĩa không đủ, phải ăn hai dĩa, vậy, mình hiểu. Đó, tức là mình làm nhiệm vụ của mình mà mình phải quan sát nhiều người vậy. Lúc thêm người, bớt người thế nào phải lanh lợi. Hoặc làm cái người mà phụ trách về vấn đề âm

[39:09]thanh ánh sáng, ví dụ như phụ trách về ánh sáng đi, thì không phải là chỉ biết đèn, biết điện, mà phải nhìn biết con người, biết sự ăn uống, à biết vấn đề an ninh, tức là phải quan sát nhiều mặt, thì mình tự nhiên làm cái công việc của mình nó tốt. Gọi là nhiều trong một cái đó. Là một người, một nhiệm vụ nhưng mà phải phối hợp với quan sát với lĩnh vực khác là như vậy. Rồi cái nhiều trong một này nữa nè, nhiều trong một này nữa là trong một cái người đệ tử Phật mà có cái đời sống vị tha đó, thì hay có cái đặc tính là hay quan tâm đến người khác, hay quan tâm đến người chung quanh mình. Đó là một cái đặc tính là của một con người sống vị tha.

[39:49]Cái quan tâm đến người khác á, nó có hai cái dạng. Ví dụ trong một cái nhóm là mình nhìn thấy có hai người mà hai người đó đều quan tâm đến người khác, mà đừng tưởng họ đều là vị tha nha, vì khác nhau. Cái người mà quan tâm đến mọi người với lòng vị tha đó thì họ nhân hậu và hay quan tâm để giúp đỡ. Biết người kia yếu, người kia bệnh là tìm cách mình mình ra tay liền, đỡ đần liền. Còn cái người quan tâm mà để rình lỗi người ta thì nó khác. Lúc nào cũng liếc liếc, dòm dòm, ngó ngó. Người này nói: "Ừ, mày ăn sao nhiều quá, mày uống nhiều quá, đi sao nặng chân quá", ví dụ vậy. Tức là tối ngày cứ rình thiên hạ để mà soi mói, nói thấy lỗi người ta.

[40:29]Thì cái này là một cái bệnh, một cái kém đạo đức. Cho nên người Phật tử mình thì phải quan tâm để ý mọi người nhưng quan tâm để giúp đỡ, để độ lượng, để tha thứ, để bao dung, chứ không phải để rình lỗi người ta. Nhưng mà thường chúng ta dễ bị cái tâm lý là để ý mọi người để để nhìn lỗi người khác. Có không? Ai bị cái này nhiều nhất? Người nữ. Người nữ dễ bị lắm. Không biết ông trời ổng sinh ra làm sao kỳ, nên cái này không phải lỗi người nữ mà lỗi ông ông trời. Hổng biết ổng gài cái phần mềm nào ở trong não người nữ á, là dễ nhìn thấy nhau, rồi cái hay chỉ trích, hay chê bai nhau và làm cho cuộc đời nó cứ khổ thêm, nó xấu thêm như vậy.

[41:12]Không biết tại sao. Như chúng tôi là mình lỡ coi như cũng là một một ông thầy, là cũng phải dạy dỗ đệ tử trong chùa, rồi cũng nhắc nhở cho Phật tử bên ngoài, nên hay đụng cái chuyện này, đụng chuyện này như vậy. Là thấy người nữ hay dễ bắt lỗi nhau vào những cái chuyện không đáng. Có những điều là không phải như vậy, nhưng mà mình suy diễn xấu, thành ra cái người bạn mình thành có lỗi. Rồi có lỗi mình không chịu góp ý đi, mình đem kể cho người khác, kể người thứ ba, người thứ tư, rồi cái người bạn mình nghe được, nổi xung thiên lên, tình bạn nó mất, rồi cái gây gổ nhau, cuộc đời nó không có đẹp.

[41:48]Cho nên mình tu là mình phải sửa từ cái tâm của mình, là cũng quan tâm nhưng mà quan tâm để thương yêu, để tha thứ, độ lượng, để giúp đỡ, chứ không phải quan tâm để ý để tìm cách bắt lỗi. Còn sống mà thờ ơ không biết chuyện của ai hết, cũng là một cái dở, không có hay. Nên ở đây, người Phật tử mà nhiều trong một á là không phải mình chỉ sống trong cuộc đời của mình, mà mình còn quan tâm đến những cuộc đời của những người bên cạnh mình. Mà nếu người có cái tâm lớn á, họ quan tâm đến cả cái vận mệnh của đất nước, mà có khi họ quan tâm đến vận mệnh của cả thế giới nữa. Có khi mình chẳng làm gì được đâu.

[42:26]Dĩ nhiên đôi tay nhỏ bé của mình thì mình cũng không làm gì được nhiều cho cái đất nước của mình, mình cũng không làm gì được nhiều cho cái thế giới của mình. Nhưng mà người có cái tâm hồn lớn á là họ vẫn luôn quan tâm, quan tâm một cách lớn lao như vậy. Mà gần gũi nhất á là những người chung quanh mình luôn luôn được quan sát, để ý, để thương yêu, để giúp đỡ. Nên từ đây chúng ta nhớ điều này vậy, là cuộc sống vị tha buộc chúng ta phải quan tâm đến mọi người, không có sống thui thủi một mình được, và không phải để bắt lỗi. Đó, gọi là người Phật tử nhiều trong một. Bây giờ có một cái nhiều trong một nữa là trong một cái lạy Phật.

[43:06]Thường thường là khi chúng ta tu tập, chúng ta đều phải có lạy Phật, phải biết lạy Phật. Bởi vì lạy Phật là công đức căn bản của mọi công đức lành khác. Ví dụ như là mình niệm Phật, mình bố thí, mình ngồi thiền, mình tụng kinh, đi làm việc từ thiện, là cũng là rất là nhiều cái công hạnh, công đức. Nhưng mà luôn luôn phải lấy cái công đức lạy Phật làm nền tảng. Nếu không có công đức lạy Phật làm nền thì những công đức khác không có bền. Ví dụ nói một người siêng đi làm việc từ thiện mà không chịu lạy Phật, vậy chứ một thời gian sau không làm được nữa, không có bền. Nhiều việc như vậy. Cho nên có lạy Phật là có cái nền tảng vững chắc.

[43:49]Rồi sau này chúng ta những cái điều tốt mà mình có được á, mình sẽ giữ được rất là bền. Hoặc là những điều tốt chưa có á thì mình sẽ có được nhờ lạy Phật. Nên chúng ta ai cũng phải ráng lạy Phật. Nhưng mà một cái lạy Phật coi vậy chứ không có đơn giản. Là sao? Sao không đơn giản? Bởi vì lạy Phật cho đúng á là luôn luôn lạy Phật nhiều trong một. Trong một cái lạy Phật chứa đựng nhiều ý nghĩa trong đó lắm, chứ không phải là chỉ cúi lạy.

[44:23]Một cái lạy Phật cúi lên lạy xuống vậy chứ không có đơn giản vì có nhiều trong một. Vì thế này, bây giờ thầy nói cho nghe nha, nhiều trong một là làm sao? Mình nói là từng bước. Đầu tiên mình lạy Phật, cái nghĩa chính của lạy Phật là gì? Là là gì?

[44:44]Là bày tỏ lòng tôn kính Phật. Nhớ như vậy. Cái ý nghĩa chính của việc lạy Phật là bày tỏ lòng tôn kính Phật. Nghĩa là mà muốn bày tỏ lòng tôn kính Phật thì mình phải, muốn có được cái lòng tôn kính Phật thì mình phải phải hiểu Phật, phải không? Mình không hiểu được Phật vĩ đại như thế nào, làm sao mình tôn kính Phật được? Cho nên trước khi mà lạy Phật có được cái lòng tôn kính tha thiết thì trước đó mình đọc không biết bao nhiêu kinh sách, nghe không biết bao nhiêu băng, chiêm ngưỡng về cuộc đời Đức Phật, nghiên cứu từng chút không biết bao nhiêu lần rồi. Cho đến khi mà mình hiểu được Đức Phật với sự vĩ đại vô lượng vô biên

[45:25]thì lúc đó mình cúi lạy Đức Phật mới trọn cái lòng tôn kính được. Còn mà nếu chưa như vậy thì mình cũng theo mọi người vào trong cái chánh điện mình lạy Phật, nhưng cái lạy đó rất là hời hợt, cái lạy đó rất là sơ sài, chưa được một trong một, chưa được một trong một chứ đừng nói nhiều trong một nha. Bởi vì trong cái lạy Phật mà một trong một á là phải trọn lòng tôn kính. Mà muốn tôn kính thì phải hiểu Phật, mà muốn hiểu Phật, trước đó cũng phải nghiên cứu rất là nhiều. Cho nên vì vậy vì vậy mà chúng ta nói rằng cái người mà có trí tuệ, người có tri thức đến với đạo Phật, đến khi mà họ có cái niềm tin, có lòng tôn kính với Đức Phật

[46:04]rồi á thì rất là mạnh, rất là mạnh, mạnh hơn người bình dân nhiều. Vì người bình dân lạy Phật, kính Phật vậy chứ chưa hiểu Phật lắm, nên do đó vẫn hời hợt. chúng ta nhớ. Bây giờ trước hết chúng ta nói một trong một, nghĩa là khi chúng ta đã đạt được cái Bây giờ lạy Phật một thời gian, bắt đầu mới hai trong một nè. Khi chúng ta lạy Phật một thời gian tha thiết rồi, tự nhiên trong tâm mình nó xuất hiện một cái ý niệm là nhận ra được lỗi mình và thấy hối hận. Trước khi lạy Phật á, mình nghĩ rằng mình tốt. Nhưng mà khi mình lạy Phật một thời gian dài, tự nhiên lúc đó mình có cái trí tuệ sáng lên, mình thấy được lỗi của mình, thấy được từng lỗi từng lỗi.

[46:46]Và thấy được lỗi nào thì lỗi đó từ từ vượt qua, thấy lỗi nào lỗi đó từ từ vượt qua. À ví dụ như là mình là con người ích kỷ mà mình không biết. Nhưng khi mình lạy Phật thời gian mình nhận ra được, mà mình nói mỗi một tâm niệm ích kỷ vừa khởi lên mình thấy. Khi gặp con người mình đối xử mình hơi tranh giành với người ta chút cái mình thấy, à biết lỗi trong từng giờ từng phút. Cái dần dần mình vượt qua, mình bỏ, vượt qua. Cứ tiếp tục lạy Phật thì mình bỏ được luôn cái ích kỷ. Ừ. Rồi ví dụ mình có cái tật là hay khoe khoang, hay nói nhiều, thích chê người khác, thích khen mình. Mình không thấy, không biết.

[47:19]Người ngoài họ thấy rồi, mình chưa thấy. Nhưng khi mình lạy Phật thời gian bỗng nhiên mình thấy đó là sai, đó là lỗi. Là tự nhiên cái nên khi lạy Phật nhiều rồi bỗng nhiên mình có cái tâm hối hận, gọi là tâm sám hối. Thì như vậy khi lạy Phật á, vừa có tâm tôn kính Phật, vừa có ý niệm sám hối là đã hai trong một. Rồi chưa hết. Rồi sau khi mình lạy Phật một thời gian nữa, cái trí tuệ mình tăng lên từ từ tăng lên từ từ, bỗng nhiên mình có nhiều cái ước mơ. Bỗng nhiên có nhiều ước mơ. Chúng ta nhớ một điều này nha, khởi điểm của sự tu hành đều là ước mơ, đều là lý tưởng. Quý Phật tử mà có nghe cái bài mà thầy giảng về

[47:57]Ngũ căn Ngũ lực á thì sẽ sẽ hiểu điều này. Khởi điểm của sự tu hành đều là một ước mơ chân chính hết. Thì cũng vậy, ban đầu là lòng tôn kính Phật, thứ hai là cái tâm sám hối, và thứ ba là chúng ta khởi lên được những ước mơ. Đây là những ước mơ chứ không phải một ước mơ. Chúng ta ước mơ cho cái tâm hồn mình, cho cuộc đời tu hành của mình. Chúng ta ước mơ cho con người, cho chúng sinh, cho thế giới, nhiều cái ước mơ. Và lúc đó đó, chúng ta phát lên những lời nguyện, những lời nguyện. Ví dụ như là về bản thân mình, mình thấy mình cần phải tinh tấn hơn, lúc trước mình dãi đãi quá, nên khi lạy Phật mình có cầu nguyện để mình tin tinh tấn hơn.

[48:36]Mình thấy lòng thương yêu của mình đối với con người chưa đủ, mình cầu nguyện là lòng từ bi mình lớn lên. Hoặc là mình thấy rằng cái việc mà mình tu tập tự nhiên nó hay gặp trở ngại, hay gặp rắc rối, hay gặp cản trở cái hoàn cảnh bên ngoài, là lúc đó mình lạy Phật mình cầu nguyện Phật gia hộ để mình vượt qua được cái nghiệp chướng đó, để sự tu hành của mình tự nhiên được suôn sẻ, dễ dàng hơn. Đó đó là cầu nguyện cho mình. Rồi mình cầu nguyện cho con người nữa. Ví dụ những người thân chung quanh mình ai có cái gì mình thấy chưa có tốt cho họ thì mình cầu nguyện cho họ tốt lên. Hoặc là mình nhìn thấy thế giới con người ta cứ oán thù,

[49:10]giết hại nhau, mình ước mơ mình cầu nguyện cho thế giới sống thanh bình, biết đạo đức, biết Phật pháp, biết có từ bi. Đó như vậy, rõ ràng là trong một cái lạy Phật, trong đó gói lại không biết bao nhiêu là những cái tâm niệm tốt lành của mình. Như vậy phải là nhiều trong một không? Đồng ý chưa? Sao cứ nhìn cười cười không ta, không biết đồng ý không nữa? Đồng ý không? Đồng ý mạnh nữa nha, đồng ý mạnh lên, có nghĩa là từ đây mỗi khi lạy Phật là mình lạy Phật nhiều trong một, đó. Mỗi khi mình đi mình thấy cái bảng cà phê Nescafé ba trong một mình thấy thua, thua tôi lạy Phật nhiều trong một. Tức là mỗi một lạy Phật với lòng tôn kính Phật,

[49:50]với cái tâm sám hối lỗi lầm của mình, và trong đó gói không biết ước bao nhiêu là cái ước mơ cho sự tu hành của mình, cũng như cho những người thân yêu chung quanh mình và cho cả cái thế giới này. Như vậy gọi là nhiều trong một, há? Ví dụ như một câu niệm Phật cũng vậy, bây giờ mình đi trên đường mình rảnh không làm gì, trong khi chờ xe tới cũng không có cuốn sách gì để đọc, mình ngồi mình niệm Phật chơi, ha. Cứ trên chiếc xe đang chạy mình cứ thanh thản niệm Phật. Thì cái câu niệm Phật đó là mấy trong một? Mấy? Ừ mới niệm thì một trong một nè. Để làm chi vậy? Để cho quên thời gian, chứ ngồi để tâm suy nghĩ tầm bậy tầm bạ không hay.

[50:33]Mình là người đệ tử Phật mà xe chạy trên đường mà nghĩ vẩn vơ chuyện này chuyện kia vậy nó không hay. Thôi mình ngồi cứ niệm Phật cho thanh thản, thì đó là một trong một. Nhưng mà có ai chịu một trong một lúc niệm Phật đi xe không? Không, thường là hai trong một. Cái ý niệm thứ hai là cái gì lúc niệm Phật là làm cái gì? Cầu cho xe đừng bị lật, phải không? Bảo đảm có. Hả đi thì ngồi trên xe mà niệm Phật là thường hay có thêm một cái tâm nguyện là cầu cho xe đừng lật, đừng đụng, đừng quẹt, đừng trầy, đúng không? Vậy. Nên cái ý niệm ban đầu là cho tâm thanh thản, ý niệm thứ hai là xe đừng có tai nạn.

[51:10]Đó, rồi ý niệm thứ ba là gì nữa? Đây là tùy cái tâm mỗi người nữa, ví dụ cái trí tuệ mình lớn tự nhiên mình có nhiều ý niệm nó hay lắm trong một câu niệm Phật như vậy. Ví dụ thay vì là mình chỉ cầu cho chiếc xe của mình đừng lật đừng đụng, mình cũng giống như mình cầu Phật gia hộ bảo vệ cả chiếc xe, nếu như hành khách mình không quen biết á cũng cầu cho chuyến đi này là mọi người đi về được an lành. Vậy tốt không? Tốt, chưa tốt nữa. Thí dụ mình có trí tuệ tự nhiên mình nghĩ lớn hơn nữa, mình nghĩ là cầu nguyện cho suốt trên đoạn đường mình đi nhờ cái công đức niệm Phật này cả cái cung đường này không có tai nạn nào xảy ra cho ai hết.

[51:49]Là từ khi mình đi cho đến khi mình đến là cầu nguyện nhờ cái câu niệm Phật, nhờ cái lòng niệm Phật chân thành này suốt cái cung đường này không có tai nạn xảy ra, cầu cho mọi người được bình an hết. Được không? Tốt chưa? Tốt chưa? Giờ không dám nói rồi. Không như vậy cũng là tốt lắm rồi, phải không? Tốt lắm rồi, nhưng mà sự thật á nhiều khi câu niệm Phật á còn nhiều cái ý nghĩa khác nữa, còn nhiều cái ý nghĩa khác nữa. Ví dụ như là với một người đang huân tu tập cái lòng từ bi thì mình niệm Phật để cho tâm từ bi mình phát triển ra, ừ. Hoặc là mình niệm Phật, trong lúc niệm Phật đó mình có một cái ý nghĩ là nhờ Phật gia hộ để có khi mình đi đến đó mình

[52:28]cái công chuyện gì đó mình lo cho nó suôn sẻ. Nhất là mình gặp cái người khó độ, mình đến mình nói chuyện đạo tự nhiên người ta nghe là nhờ mình niệm Phật trước lúc trên đường đi vậy. Ví dụ bây giờ mình cầm cái cuốn sách kinh, một cuốn băng giảng mình đến mình tặng cho người bạn mình mà mình biết cái người này họ ít có tin đạo, thì trên đường đi mình cứ niệm Phật, vừa là đỡ bị lật xe, vừa cái bình an, mà vừa chuẩn bị một cái phước lực, nhờ cái phước lực của niệm Phật đó mình đến mình gặp mình nói chuyện thì người ta đỡ mà cười khinh khỉnh khi mình đưa cái băng kinh ra. Người ta có vẻ người ta đón nhận hơn một chút,

[53:04]chứ còn nếu mình chủ quan mình ỷ cái tài của mình, mình đến mình gặp người ta, mình cứ nói: "Nè băng này hay lắm nè anh nghe đi, kinh này hay lắm nè anh đọc đi", người ta nhìn mình ta cười cười, người ta nghĩ mình thằng này mê tín, bà này mê tín, vậy. Nhưng mà nếu trước đó trên đường đi mình có niệm Phật tự nhiên khi mình mời người ta nghe một cuốn băng người ta không có ý nghĩ mình mê tín, người ta có vẻ trân trọng thực sự. Đó vì vậy mình nói câu niệm Phật mà nhiều trong một là vậy. Trong một cái câu niệm Phật đó là thầm bí mật có nhiều cái ý niệm tốt lành ở trỏng. Mà cứ nhiều ý niệm tốt lành là sau này mình sẽ rất là giỏi, là như vậy.

[53:42]Giờ cái nhiều trong một, một việc từ thiện có nhiều trong một. Ví dụ khi mà mình giúp một người thì cái mục đích thứ nhất là gì? Ví dụ mình đem có một cái người nghèo trong xóm mình thấy họ nghèo quá mình đem mười ký gạo, một ký đường, chai dầu ăn đến mình tặng. Đó là bố thí là việc từ thiện. Thì mục đích là gì? Là giúp người đó qua được cái cơn khó khăn một chút, phải không? Giúp luôn thì mình chưa có dám hứa, chưa có khả năng, nhưng mà trước hết là giúp người đó qua cái cơn khó khăn trong một vài ngày. Đó là cái mục tiêu thứ nhất, gọi là mới một trong một. Giờ ai nghĩ ra cái hai trong một nữa nè?

[54:23]Một cái thứ hai nữa, khi mình tặng người ta như vậy có cái gì nữa? Cái thứ hai nữa trong cái hành vi bố thí đó một cái gì tốt lành nữa? Để mình tìm cho ra coi cho nhiều trong một coi. Khi mà đem mười ký gạo, ký đường, chai dầu ăn, thứ nhất giúp người ta qua cơn túng quẫn, thứ hai là

[54:45]gieo duyên lành để giáo hóa Phật pháp sau này. Đồng ý không? Đó là cái ý đồ thứ hai của mình ở trong đó. Mà mình đừng có dụ liền, mình vừa mới cho người ta mười ký gạo cái nói: "Đi quy y nha!" là mình mình dụ người ta không nên, nó nó lộ liễu nó trắng trợn quá không nên. À, thôi cứ vậy thôi, mình nghĩ đi gieo cái duyên thôi, gieo duyên thôi chứ đừng có làm liền, đừng có lấy quả liền, đừng có quăng cái hột xuống mà đòi hái cái trái xoài liền. Cứ tiếp tục gieo, rồi cho vài ngày, vài tuần nó thấm đó, rồi từ từ mình nói một chút chút chút chút về thêm. Bữa đó mình đem đi cái mình lật đật mình đi liền, nói:

[55:23]"Chị đi đâu mà vội vậy?" Nói: "Tôi phải đi chùa. Đi không? Đi với tôi chơi!" Đó, bắt đầu mình dụ vậy đó, há. Là mình khéo chứ đừng để người ta thấy rõ ràng nói: "Trời, ổng cho tui mấy ký gạo cái ổng bắt tui theo đạo ổng." Vậy nó buồn. Mình gợi ý từ từ người ta tò mò người ta tới từ từ dần dần vậy nó hay hơn. Đó là cái ý niệm thứ hai là khi làm việc từ thiện là ý gieo duyên lành với chúng sinh để có thể giáo hóa được. Là cái thứ hai. Vậy cái thứ ba? Thứ ba là gì nữa? Thứ ba là cũng là tạo phước cho sự tu hành của chính mình. Hãy nhớ như vậy. Mỗi một việc mà chúng ta làm phước đối với chúng sinh

[56:02]đều là một sự hỗ trợ chính cái sự tu hành của mình trở lại, làm cho tâm chúng ta sẽ yên hơn, làm cho hoàn cảnh tu hành chúng ta nó thuận lợi hơn. Hãy nhớ như vậy. Cho nên ở đây tự lợi và lợi tha là một, không còn là hai nữa. Nếu mình có cái tâm cầu phước á à thì nó là hai á. Nhưng mà ở đây mình hiểu được đạo tới chỗ này thì khi mình làm một việc bố thí cho người kỳ thực á nó cũng làm cái lợi cho mình là sau này mình dễ tu, tâm linh cũng dễ khai mở, dễ vào định. Vì mình giúp cho người khác được an vui chút nào thì sau này tâm mình cũng an vui thêm chút đó. Đó là cái phước giúp cho sự tu hành. Có nhiều người không hiểu chỗ này cứ nói:

[56:49]"Ôi tôi không cần làm phước hữu lậu, tôi tu thiền là tôi làm phước vô lậu", hiểu đó là hiểu cạn lắm. Không có phước thì chả hữu lậu vô lậu gì mà thành hết trơn á. Phải có giúp đỡ người thực sự bằng vật chất vậy đó mà hỗ trợ trở lại cho cái tâm linh của mình dễ tu dễ tiến. Đó đó là cái thứ ba. Ba trong một. Giờ thêm cái thứ tư nữa đi, thứ tư nữa ai nghĩ ra cái gì? Một cái cái ý niệm tốt lành nữa trong cái việc mình bố thí như vậy, thêm một ý niệm tốt lành nữa là mình không háo danh. Tức là khi mình giúp người khác, mình không mong cầu là nhiều người sẽ biết cái việc tốt của mình để mà khen ngợi,

[57:31]mình không có vì cái danh mà chỉ vì giúp người qua cơn túng khó thôi. Đó, đó là ý niệm thứ tư mà mình phải có. Đó là ví dụ như vậy, nên nãy giờ chúng ta nói vậy đúng không? Khi một việc làm mà sự thực nếu chúng ta khéo gói được nhiều điều tốt lành trong một cái việc tốt lành là như vậy. Giờ ví dụ như một cái nữa, ví dụ bây giờ mình là người lớn, mình là cha mẹ hay là mình là ông thầy có đệ tử, thì lúc mà đệ tử của mình có làm cái gì sai, mình phải có cái nghiêm khắc, rầy, thái độ nghiêm khắc, đó. Thì cái nghiêm khắc đó mục đích là làm gì? Ví dụ khi cái người dưới của mình có cái lỗi. Ví dụ người dưới mình có lỗi, mình có thái độ nghiêm khắc, mục đích để làm gì?

[58:26]Để cho cái người dưới mình biết sợ, biết lỗi, phải không? Thấy mình nghiêm tức là họ biết họ đã sai rồi, họ sai mình mới nghiêm, chớ còn nếu họ làm đúng mình mỉm cười. Cho nên cái việc mà nghiêm khắc đó là một cái phê phán, một cái rầy đối với người dưới, làm cho người kia họ biết đó là họ sai, đó là cái ý nghĩa thứ nhất, cái tốt thứ nhất. Giờ cái tốt thứ hai nữa là gì? Cái tốt thứ hai nữa là nghiêm mà không phải nóng giận.

[58:58]Nó phải giữ, phải tu phải được như vậy. Là chúng ta là đệ tử Phật không biết xuất gia hay tại gia thì phải biết nghiêm. Từ bi mà phải biết nghiêm khắc, thế còn không nghiêm là người này hời hợt không dạy đệ tử được, không giữ được Phật pháp. Cái người không nghiêm khắc không giữ được Phật pháp, phải có nghiêm khắc, nhưng mà không được nóng giận, đó là cái tốt thứ hai. Cái thứ ba nữa trong cái nghiêm khắc đó là gì? Trong cái thái độ nghiêm của mình nó có một cái ý nữa là để cho cái người dưới của mình không phạm lỗi lại nữa. Một thái độ nghiêm, một cái ánh mắt nhìn của mình là người đệ tử mình biết lỗi, không dám tái phạm nữa.

[59:39]Và cái ý niệm tốt nữa là gì, ý niệm thứ tư tốt nữa trong cái nghiêm đó nữa là gì? Là tuy nghiêm mà trong lòng vẫn thương yêu, chứ không phải nghiêm mà ghét, đó. Bây giờ một cái thái độ nghiêm khắc để rầy đệ tử mình, hay là mình là cha mẹ một cái nghiêm để rầy con mình, nhưng mà trong đó có nhiều cái ý tốt ở trỏng, chúng ta phải biết, phải thấy, chứ không có hời hợt như vậy. Giờ mình nói vấn đề này nữa, cái này thì nói cho các chùa, quý tăng ni, quý Phật tử nghe cho vui. Là đạo Phật phải có nhiều cái hoạt động tích cực phong phú, chứ không được để cho đạo Phật mà buồn tẻ, chán nản. Ví dụ như quý Phật tử lên đây cũng vậy,

[1:00:18]lên đây dự lễ, chính là dự lễ Phật Đản, phải không? Thì không phải là chỉ cử một buổi lễ Phật Đản rồi mọi chuyện chấm dứt, không có, mà còn nhiều cái sinh hoạt khác nữa. Ví dụ mình vẫn phải phải ăn, phải ăn cho ngon ngon chút, làm sao phải vừa ngon mà vừa vừa rẻ, đó, phải không? Rồi chúng ta còn phải gì? Phải ngồi thiền nè, phải nghe thuyết pháp nè, phải tập thể dục nè, rồi nhiều chuyện nữa, phải không? Đó là mình nói một buổi lễ, nhưng còn một cái chùa mà hoạt động của chùa phải nhiều cái mặt tích cực phong phú để mà thu hút được Phật tử đến, nhất là giới trẻ, thì chùa mới thịnh lên được, thế còn chùa mà sống đều đều, lền lền rồi cái lần lần

[1:00:57]chỉ có người già họ tới thôi, thì Phật pháp không phát triển được. Những hoạt động mà gọi là phong phú của chùa là gì? Thứ nhất là sinh hoạt tu tập là cái chính, giống như khi mà chúng ta tụng kinh, lạy Phật, ngồi thiền, đó là cái chính. Rồi chùa phải biết làm việc từ thiện, chứ chùa không được khép mình, phải biết là vận động tiền của cái người dư để giúp đỡ cái người thiếu, là phải vận động cái khả năng của cái người giỏi để hướng dẫn giùm cho cái người dở, phải vận động cái người đã biết nghề nghiệp để dạy nghề cho cái người chưa biết nghề. Tức là chùa phải đứng làm cái trung gian làm cho cuộc đời bớt chênh lệch.

[1:01:37]Trong cuộc đời này có người giàu quá, người nghèo quá, trong cuộc đời này có người giỏi quá, người dở quá, à thì chùa là đứng trung gian để san bằng bớt lại bằng tình thương yêu. Bằng cái tình thương yêu, bằng đạo lý, mình kêu gọi cái người giàu hãy có cái lòng thương tưởng đến người nghèo, đó. Bằng cái lòng từ bi của đạo lý, chúng ta kêu gọi cái người giỏi biết nghề nghiệp, dạy lại cho cái người họ không biết nghề biết nghiệp để họ có thể sống được, vân vân, là nhiều việc như vậy. Hoặc là bằng cái lòng từ bi của đạo lý, à chúng ta kêu gọi cái giới trẻ đến chăm sóc cho những người già neo đơn.

[1:02:18]À có những gia đình là có những người già thui thủi, mình vận động được một cái số trẻ nhiệt tình, tốt bụng, tổ chức tới lui để thăm hỏi các cụ già quanh xóm như vậy chút, hai ba ngày tới một lần, một tuần tới một lần để cho những cụ già đó đỡ buồn, đỡ tủi. Đó, tức là chúng ta đem san bằng lại. Cuộc đời nó vốn là đỉnh cao và vực sâu, nó chênh lệch thì chúng ta san bớt lại, đó. Chùa phải làm như vậy, chứ chùa không được ở không. Rồi cái sinh hoạt của chùa nữa là cũng hướng dẫn rèn luyện thân thể để cho cái người đệ tử Phật của mình phải mạnh lên, phải khỏe lên như vậy. Bản thân của chúng tôi vậy, là một cái người rất là ốm yếu,

[1:02:57]nên chúng tôi biết cái nhược điểm của người ốm yếu lắm. Mình có nhiều cái ước mơ, có nhiều việc phải làm mà không đủ sức để làm hết, nên lòng cứ ân hận thôi. Nên chúng tôi mong rằng mọi người ai cũng phải rất là khỏe mạnh. Khi mình khỏe mạnh mình có cái hạnh phúc bản thân, đồng thời mình muốn làm được những việc tốt mình rất là dễ làm. Vì chùa phải có cái phương pháp rèn luyện thân thể theo cái cách tập khí công của Á Đông, nó nhẹ nhàng mà nó nâng sức lên rất là rõ. Vì vậy nên cái việc rèn luyện thân thể là không được bỏ qua, mà chùa phải đảm trách việc này. Rồi cái việc mà giáo dục thanh thiếu niên chùa cũng phải đảm nhận.

[1:03:38]Tại trong mình đóng ở chùa đây, trong xóm trong làng mình có nhiều đứa trẻ nè, đừng để nó chạy đi hoang nó chơi, rồi xì ke, ma túy lôi nó hết, hoặc là những cái lối sống trụy lạc lôi nó hết, thì mình phải chủ động kéo nó về chùa, cho nó vui chơi trong chùa, dạy dỗ đạo lý cho nó để nó thành người tốt và xóm làng được yên vui. Chùa phải như vậy, chứ chùa không được ở không. Rồi hoạt động của chùa nữa, ví dụ hoạt động văn nghệ thì coi vậy chứ âm nhạc cũng là cái niềm vui của nhiều người, văn nghệ, kịch, hát rồi cũng là niềm vui của nhiều người. Có người thích nghe hát và có người thích hát, thì mình mời cái người thích hát lại hát cho cái người thích nghe, đó.

[1:04:17]Như vậy thì đó, cuộc đời là như vậy. Sau cái thời giảng này là tới thời văn nghệ nha, mọi người cố gắng đăng ký lên hát cho nhau nghe nha. Hồi chiều đăng ký ít quá, có lẽ còn mắc cỡ. Hôm nay tới hai nhạc sĩ lận, hai nhạc sĩ lên đệm đàn mà nếu không ai hát thì rất là rất là uổng, rất là buồn, là vậy. Rồi việc mà phổ biến giáo lý cũng vậy, chùa phải là cái trung tâm phổ biến giáo lý. Là những cái kinh hay, những cái băng giảng hay, những bài giảng hay, mình cố gắng đem cho mọi người biết. Có thể là ông thầy trụ trì không cần đem đi, nhưng mà những người Phật tử phải nối tiếp tay giúp truyền bá để cho mọi người biết đạo lý,

[1:04:54]cho làng xóm sống cho tốt lên với nhau như vậy, đó. Rồi hoặc là mình tuyên truyền cái lối sống lành mạnh, ngăn chặn những cái văn hóa đồi trụy, vân vân. Đó, thì chùa phải làm như vậy, gọi là chùa nhiều trong một, một ngôi chùa phải có nhiều cái mặt hoạt động chứ đừng nghĩ chùa chỉ là nơi tu thôi, đừng nghĩ một cách cạn như vậy, một cách hời hợt, ít như vậy. Nói vô chùa chỉ để tu? Không có, xin lỗi, vô chùa không phải để tu, mà vô chùa là để để cực khổ. Nghĩa là ai mà sắp đi tu thì xin hãy nhớ câu này: Là vào chùa là bước vào một cuộc sống mới, vất vả hơn nhiều, cực khổ hơn nhiều. Nếu hiểu như vậy mà dám á thì hãy đi tu, thế còn không đừng đi, đừng đi.

[1:05:35]Đừng tưởng vô chùa là để cho nhàn tấm thân. Có nhiều người nói nói với người bạn mình: Thôi tao thấy mày ở ngoài đời mày không làm gì, thôi mày đi chùa tu mày. Đó, hiểu vậy rất là sai và làm cho đạo Phật yếu đi, bởi vì một cái con người không có làm gì được ngoài đời hết thôi vô chùa tu cho nó khỏe thì thành một gánh nặng cho Phật tử, gánh nặng cho chùa. Cho nên là nhiều người hay giới thiệu có những người lên chùa tu, chúng tôi rầu lắm. Bởi vì sao vậy? Vì chúng tôi mơ ước là những người đến đây xuất gia phải là những con người lỗi lạc, những người giỏi, là những người sau này phải giỏi hơn thầy của mình

[1:06:08]để mà giáo hóa Phật tử, mà nối tiếp Phật pháp, phát huy Phật pháp. Chứ cái người mà ở ngoài đời không làm được chuyện gì: Thôi mày đi tu cho khỏe mày, để tao dắt lên ông thầy này nghe nói trên này mát mẻ lắm, suối đồ, rầu dễ sợ nghe, khổ ghê. Lên từ chối thì kỳ, mà nhận vô thì thêm gánh nặng, không hay. Phải vô gặp cái người sáng láng, phải không? Hỏi thấy đạo đức là giỏi giắn, học hành đồ đàng hoàng này nọ, thấy nhẹ lòng, vậy đó. Nên từ đây về sau nha, đừng có xin lên chùa tu này nha. Mà nếu muốn tu là phải chấp nhận thương đau, phải thiệt giỏi, phải chịu cực đủ thứ như vậy, lăn lộn đủ thứ như vậy đó.

[1:06:47]Bây giờ chúng ta mới trở lại: Tu để làm gì? Nhiều trong một. Tu có nhiều mục đích. Thường thường mình hỏi anh đi tu để làm gì, thì câu trả lời của mình là: Tu là để giải thoát, giác ngộ, rồi nhiêu đó hết chuyện? Không phải, đừng nghĩ như vậy, cái đó mới là một trong một thôi. Một trong một thì bây giờ thị trường người ta hết xài rồi. Giờ thị trường người ta là ba trong một không, cho nên hỏi tu để làm gì, nói tu để giải thoát là mình không thể bán món hàng này cho ai được hết, thua. Nên vì vậy, là để cạnh tranh được trên cái thị trường kinh tế đầy khốc liệt này, chúng ta cũng phải nhiều trong một trong cái việc tu hành của mình.

[1:07:27]Đó, ví dụ hỏi tu để làm gì? Thì thứ nhất là để Thứ nhất là để tăng trưởng đạo đức cái đã, phải không? Vì mình chưa giải thoát được, mình phải là con người có đạo đức cái đã. Chớ không thể là nói tu mà kém đạo đức được. Có nhiều khi vậy, chúng ta bị cái ước mơ cao quá mà mất căn bản. Vì làm ông thầy tu, thì dù chưa có làm ông thánh, thì xin làm người tốt giùm cái đã. Chứ nói ông thánh cũng không làm, ông thánh thì làm không nổi, mà đạo đức cũng không có luôn thì đúng là không đáng là người tu. Cái yêu cầu đầu tiên của một người tu phải là đạo đức. Đồng ý không? Quý Phật tử đồng ý không? Thấy không? Mình đến vào chùa mình gặp quý thầy,

[1:08:06]quý cô thì mình biết chắc mười mươi là thầy, cô này chưa đắc đạo, đúng không? Biết chắc, biết chắc thầy, cô chưa đắc đạo. Nhưng mình chỉ đòi hỏi nơi thầy, cô cái gì? Đạo đức, đúng. Quý thầy, cô chưa đắc đạo, con đồng ý, nhưng xin quý thầy, cô phải đạo đức cho con. Phải sống mẫu mực, phải có từ bi, phải có khiêm hạ, phải có bao dung, phải có độ lượng giùm con, để con con kính, con thờ được. Phải như vậy, chứ con biết chắc quý thầy, cô chưa ai đắc đạo đâu, đang tu đó. Chớ còn đạo thì chưa đắc mà đạo đức cũng không có luôn thì chưa xứng đáng là người tu. Vì vậy, cái mục tiêu đầu tiên của người tu là phải tăng trưởng được đạo đức cái đã.

[1:08:50]Mà thế nào là tăng trưởng đạo đức thì xin mời nghe 32 bài tâm lý đạo đức. Rồi thứ hai nữa, cái mục tiêu thứ hai nữa của việc tu hành là để làm gì?

[1:09:04]Là để sống trong hiện tại được an vui. Cái mục tiêu của việc tu là sống được an vui. Mình chưa đắc đạo, nhưng mà tâm hồn mình phải an vui. Chớ còn nếu mà bước vào tu mà cứ mặt cứ đăm đăm, chầm hăm vô thì không nên tu làm cái gì, phải không? Nghĩa là chúng ta chấp nhận là chúng ta sẽ cực. Thì nãy giờ mình nghe hăm he rồi phải không? Vào chùa là cực, chúng ta chấp nhận cực, nhưng mà trong cái cực đó tâm mình phải rất là an vui, rất là thanh thản thì mình mới tu. Chớ còn vào tu mà để tâm hồn phiền muộn thì không tu, không thèm tu làm cái gì. Như vậy, mục tiêu thứ hai của việc tu là phải đạt được cái tâm an vui, tự tại.

[1:09:45]Nói chữ tự tại thì hơi cao vì tự tại phải đắc đạo mới tự tại, nhưng mà mức độ thấp là an vui cái đã. Bớt phiền não, giận hờn, bớt phiền muộn, bớt khổ tâm cái đã. Đó là mục tiêu thứ hai. Mục tiêu thứ ba, mục tiêu thứ ba của việc tu hành là gì?

[1:10:03]Mục tiêu thứ ba là cái cuộc sống của mình càng lúc càng vị tha. Như vậy là nãy mình có đạo đức rồi nè, có an vui rồi nè, là bắt đầu là cuộc sống của mình mình nhúc nhích tay, nhúc nhích chân gì cũng làm lợi cho mọi người được hết. Tu là như vậy. Chứ không thể tu mà mình mở miệng nói cái buồn người ta, quơ tay quơ chân cái bể đồ bể đạc rồi hại người ta, không được. Là phải làm sao mà nhúc nhích cái gì đó đều có đem lợi cho người khác hết, cả cuộc sống này là một cuộc sống vị tha. Đó là mục tiêu thứ ba của việc tu hành. Bắt đầu nó hơi khó rồi thấy không? Hơi khó rồi. Mục tiêu thứ tư của việc tu hành nữa là

[1:10:41]cái tâm mình đó, cái tinh thần của mình đủ sức mạnh để chịu đựng nghịch cảnh. Bởi vì chịu đựng nghịch cảnh coi chứ khó lắm. Ví dụ như là sống bình thường thì được, nhưng mà có người nào người ta chống mình quá, nói xấu mình quá, hay là khổ sở quá, đói thiếu quá, cái mình mình phiền muộn, mình buồn liền. Phải tu làm sao đủ sức chịu đựng nghịch cảnh, tinh thần phải vững vàng. Đó là người tu phải như vậy. Tinh thần phải vững vàng, chịu đựng được nghịch cảnh, chịu đựng được oan trái, chịu đựng được khó khăn, khổ sở, thậm chí nghèo nghèo đói. Chấp nhận như vậy. Tâm mình vẫn lo tăng trưởng đạo đức, giữ được nội tâm an vui, phát huy được đời sống vị tha

[1:11:21]và tinh thần vững chắc, kiên cường như núi đá không lay động trước mọi biến động, mọi nghịch cảnh, mọi khó khăn của cuộc đời. Đó là mục tiêu kế tiếp, thứ tư. Rồi mục tiêu khác nữa của việc tu nữa là gì? Là độ lượng được trước khuyết điểm của người khác. Chúng ta phải đối diện với cái khuyết điểm của người khác nhiều lắm suốt cuộc đời này, bởi vì sao? Bởi vì chung quanh mình có ai là người hoàn hảo chưa? Có không? Có, chưa phải không? Bởi vừa rồi trên báo, không biết cái báo Thanh Niên hay báo Pháp Luật gì, họ có vẽ một cái hình gọi là hình biếm họa. Hình biếm họa là hình đó là một bộ xương khô, mặc cái áo là của người phụ nữ.

[1:12:04]Thì nhìn vô mình biết là cái người này lúc còn sống là người phụ nữ. Tại vì cái quần áo mặc trên đó để cái túi xách, bộ xương khô ngồi nơi cái ghế đá công viên có cái bàn, ở dưới có câu đề là "Chờ đợi người đàn ông hoàn hảo". Ngồi tới chết thành xương khô luôn, không có, không bao giờ có. Mà nếu có người đàn ông hoàn hảo thì ở đâu rồi, người đó ở đâu rồi? Đi tu mất tiêu rồi, khéo vô chùa rồi. Cho nên vì vậy, là chúng ta phải hiểu một điều là chung quanh mình mọi người không hoàn hảo. Và chúng ta tu làm sao để đủ sức độ lượng cái khuyết điểm của người khác, giúp cho người đó vượt qua khuyết điểm,

[1:12:45]chớ không phải vì khuyết điểm của họ mà mình mình ruồng bỏ, nhớ như vậy, ừ. Rồi một mục tiêu nữa của việc tu hành nữa là gì? Là thật sự mới là giác ngộ giải thoát đó, tới đây mới là giác ngộ giải thoát. Là phải tu phải vào được thiền định, phải khai mở được tâm linh cao siêu để thật sự đạt được cái giác ngộ giải thoát. Đây là mục đích rất cao của việc tu hành. Rồi hết chưa? Xong chưa? Gì nữa? Chưa thì phải nói nữa, gì nữa? Là phải sau đó là phải giáo hóa được chúng sinh, thấy không? Có. Như vậy nãy giờ chúng ta thấy là chữ tu, nhưng mà trong đó gói rất nhiều mục đích, phải không? Hôm nay vậy, nhân cái mùa Phật đản,

[1:13:28]chúng ta nói chuyện với nhau về đề tài nhiều trong một để chúng ta tăng được cái tính cạnh tranh của Phật pháp trên trên thị trường. Thị trường người ta bán sản phẩm là nhiều trong một, ba trong một, mình cũng vậy, cũng nhiều trong một. Là từ cái việc tu hành, từ việc Phật pháp, học hỏi giáo lý gì vậy, cũng có nhiều nhiều cái gói trong một cái. Từ một cái lạy Phật, một câu niệm Phật cũng có nhiều cái điều tốt đẹp gói trong cái đó, như vậy. Thì trước hết là thầy cảm ơn quý Phật tử đã vất vả lên đây để dự lễ Phật đản với chùa, với thầy. Vì sao vậy? Thật ra thầy cũng ngại là mọi người lên đông á nó không

[1:14:07]có tiện nghi là do năm nay là hạn hán, nước thiếu. Nên mọi người lên đây là chịu cực giùm thầy là tiết kiệm nước để mình nhường cho nhau, như vậy. Thật ra buổi lễ như vậy mà càng đông á thì càng long trọng. Buổi lễ mà càng đông là càng long trọng, cho nên có khi chúng ta thích vắng vẻ cho nó thanh tịnh, nhưng mà đôi khi chúng ta vẫn phải đến dự những lễ hội đông người để chúng ta góp phần làm cho buổi lễ đó long trọng, cũng là góp phần chúng ta tôn vinh được Phật pháp. Nên vì vậy, cái người đến dự lễ rất có công đức, phải nhớ như vậy. Đừng có theo cái cảm tính chủ quan của mình là nói, "Thôi đâu đông quá tôi không tới đâu,

[1:14:47]chỗ nào vắng vắng thì tới cho nó yên." Đó vẫn là một cái suy nghĩ ích kỷ. Chúng ta đến nơi lễ hội đông người, chúng ta chìm mất á, mình không có nổi bật được. Ví dụ như đến ít người, còn gặp thầy nói chuyện, thầy còn biết mình là ai. Đông quá gặp thầy xá xá chào, thầy gật đầu đi mất, thấy tôi không nổi, thầy không biết tôi ai, buồn không thèm tới, chừng nào không có ai tới nói chuyện với thầy cho đã, cái ý nghĩ đó ích kỷ. Nên chúng ta chấp nhận vào cái lễ hội đông người, chúng ta chấp nhận chúng ta chìm mất trong đó, nhưng mà để chúng ta làm cho buổi lễ long trọng, để chúng ta tôn vinh được Đức Phật.

[1:15:19]Đó là một điều công đức và thầy tán thán điều đó, thầy ca ngợi điều đó, thầy cảm ơn điều đó, ha. Và thầy chúc quý Phật tử là một mùa Phật đản được nhiều cái điều tốt lành, cũng như là những năm tháng tu tập sắp tới được nhiều tiến bộ, cũng như là những năm tháng sắp tới trong cuộc sống của mình được nhiều cái điều may mắn, tốt đẹp. Và gần nhất là thầy chúc bây giờ là quý Phật tử thưởng thức được cái buổi văn nghệ cho vui, sau đó ngủ ngon. Sáng dậy, chúng ta cũng sẽ tập trung lại để ngồi thiền và tập khí công, thể dục như là cái bài hướng dẫn hồi nãy theo điệu nhạc như vậy ha. Chúc mọi người được an vui. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[1:16:20]Ngày trần gian reo hát vang mừng đản sanh. Từ muôn phương trong gió vương câu an lành. Và tin rằng Tất Đạt Đa Ngài đản sanh, Đấng giác ngộ đem sáng tươi cho quần sanh. Và tiếng kinh ca ngợi Người trần sắc hương, niềm an vui thích xao bóng Người tráng lành. Và từ đây bốn phương tràn ngập hào quang, tim hân hoan ta đón ánh kim đạo vàng. Hương từ bi hương ngát bay ngoài trời mới, ngọn từ bi gieo sống thêm khắp muôn lòng. Đoán tâm tình Đức Thế Tôn cứu quần sanh, ta hát mừng muôn thế gian ngập hào quang. Ngày trần gian reo hát vang mừng đản sanh.

[1:17:28]Từ muôn phương trong gió vương câu an lành.

[1:18:45]Đêm Ấn Độ đầy vơi trên khắp miền trần gian, thành Ca Tỳ La Vệ sống trong niềm hân hoan. Đêm Ấn Độ đầy vơi trên khắp trời đầy sao, một bông hoa lạ Thích Ca ra đời.

[1:19:12]Trầm trầm nhạc thần tiên hát vang Ca Tỳ La, đây là cây Vô Ưu tưng bừng hoa lá.

[1:19:26]Lời ngàn lời tung hô Đấng soi sáng chúng sinh, khắp trần thế vui cầu an lành.

[1:19:39]Ngời ngời vầng hào quang sáng soi trên bến mê, đây vườn Lâm Tỳ Ni nơi Ngài giáng thế.

[1:19:52]Người phàm trần quy y kính dâng muôn tiếng kinh, ca ngợi Ngài Thích Ca giáng trần.

[1:20:19]Khắp cõi trời bình an ôm ấp niềm hân hoan, ngày Đản sinh đã gieo sáng tươi nơi trần gian. Đêm Ấn Độ bình an trăng chiếu miền trần gian, cùng hòa vui đêm thâu khúc ca giáng trần. Trầm trầm nhạc thần tiên hát vang Ca Tỳ La, đây là cây Vô Ưu tưng bừng hoa lá.

[1:21:00]Lời ngàn lời tung hô Đấng soi sáng chúng sinh, khắp trần thế vui cầu an lành.

[1:21:13]Ngời ngời vầng hào quang sáng soi trên bến mê, đây vườn Lâm Tỳ Ni nơi Ngài giáng thế.

[1:21:26]Người phàm trần quy y kính dâng muôn tiếng kinh, ca ngợi Ngài Thích Ca giáng trần.