[0:09]Hôm nay chúng ta học một bài, một bài về kỹ thuật, cái bài về kỹ thuật diễn giảng cuối cùng, còn bài tới là một cái đạo đức khi mà làm giảng sư nổi tiếng, giỏi, thành công thì như thế nào. Còn bài kia thì là bài hướng dẫn cách làm tốt nghiệp, hôm nay bài Phân Bố Thời Gian. Thường thường chúng ta nghe nói thời gian là cái gì? Vàng bạc, vàng bạc nghĩa là làm sao? Quý, đúng rồi. Thời gian vàng bạc nghĩa là quý, nghĩa là buộc chúng ta sống trên cuộc đời này chúng ta phải sử dụng thời gian cho cực kỳ hợp lý, đừng có sử dụng một cách phí phạm. Chúng ta có hai cái gọi là sử dụng sai lầm về thời gian:
[0:55]thứ nhất là bỏ phí thời gian, tức là lúc đó đáng lẽ ta phải làm cái gì đó thì ta không chịu làm là một cái sai; cái thứ hai là lúc đó ta phải nghỉ, mà ta không chịu nghỉ cũng là sai. Nghĩa là trong thời gian ví dụ một thời một tiếng đồng hồ đó ta chỉ được làm mấy công việc thôi, nhưng mà ta dồn trong một tiếng đó ta làm 10 công việc nó quá sức, đó là ta nén cái công việc trong một khoảng thời gian nhất định, ta tham lam quá sức, hư luôn. Hoặc là thời gian đó đáng lẽ ta phải làm công việc gì đó, ta không chịu làm là cũng sai luôn. Cho nên vì vậy cái chữ thời gian, thì giờ là vàng bạc là ám chỉ cái người mà
[1:32]càng khôn ngoan trong cuộc sống là càng phải biết sử dụng thời gian hợp lý. Nhưng ở đây thì chúng ta nói về cái công việc của một giảng sư. Công việc của giảng sư nghĩa là cái thời gian của mình giảng mình sử dụng thời gian làm sao cho cực kỳ hợp lý thì hiệu quả bài giảng mới tăng lên.
[1:53]Thế nào là giảng cho hợp lý? Thì cũng vậy đó, nó cũng giống như là cái trong công việc làm, trong cuộc sống của ta. Lúc đó đáng lẽ ta phải nghỉ mà ta không chịu nghỉ là ta sai. Lúc đó ta phải nói nhiều mà ta không chịu nói nhiều ta sai, nhưng quan trọng cái lúc đó là lúc nào vậy. Chúng ta có nghe cái trường hợp mà khi mọi người than lên gặp một buổi nói chuyện nào đó mà cái buổi đó cái người đó nói nói dai, gì nữa? Nói dài, nói dở, nói nó dư, nó dốc gì đó. Nghĩa là người ta quá bất mãn rồi người ta mới chê như vậy. Dĩ nhiên là người ta không dám chê trước mặt vì sợ buồn, nhưng mà người ta nói sau lưng thôi, nhưng nói sau lưng "Trời, cái thằng cha đó nói dai,
[2:41]nói dài, nói dư, nói dở, nói dốc." Ai mà được danh hiệu như vậy thì thiệt là cũng đau khổ lắm. Nhưng mà tại sao? Tại vì chính cái nói dở mà nói dài, nó gây thành cái bất mãn cực độ.
[2:55]Cho nên vì vậy là
[2:59]cái ví dụ bây giờ đó thầy kêu tụi con lên, tụi con đứng thuyết trình cho thầy 20 phút, tụi con thích không? Không, phải không? Hoàn toàn tụi con không thích đâu. Nhưng mà đến khi ví dụ tụi con bắt đầu nói được rồi, mình đứng lên mình tự tin, mình vững vàng thì thầy kêu tụi con lên nói 20 phút thôi nha, con chịu không? Không. Lúc đó phải đòi mà là phải 30 phút tôi nói mới hết cái khả năng của tôi. Thường thường như vậy. Nên có một lần vậy, hôm đó bữa đó cũng một buổi lễ lớn ở trên chùa, hình như lễ Thành đạo gì á, bất ngờ có một cái vị thầy ở ngoài ở vùng Cao nguyên về thăm, cũng dự cái lễ đó. Thì ông thầy này thì thầy nghe tiếng chứ thầy không có gặp mặt,
[3:44]và hình như thầy có gặp mặt rồi, gặp mặt một lần phớt, nhưng mà ông cũng là một giáo thọ rất là có tiếng tăm, người cũng đạo hạnh tốt lắm, nói chung là một người ngon lành. Thì thấy vậy cái thầy mới vui mừng, thì thầy sắp xếp cái buổi giảng đó vì lúc bữa đó là tới ba người bất ngờ có mặt để giảng lận, cho nên thầy không giảng được nữa, cái thầy nhường cho hai vị thầy giảng. Mà cái chương trình chính thì nằm một vị thầy A, còn ông thầy đó là ổng bất ngờ ổng tới, nhưng mà thầy vì thầy quý trọng thầy bất ngờ đến đó, cho nên thầy cũng muốn cho Phật tử được có dịp mà biết đến thầy đó. Tại vì một vị thầy mà có cái đạo hạnh như vậy cũng là cái cái
[4:22]điều hiếm trong cái cuộc đời này, nên thầy muốn cho Phật tử được dịp mà chiêm ngưỡng để mà Phật tử tăng thêm tín tâm. Cho nên thầy cũng mời thầy lên thầy nói giùm chút xíu, 15 phút, tại vì chương trình nó có hạn. Thì ông thầy ổng lên, vì ổng cũng là một giáo thọ giỏi, nên ổng nói: "Thầy trụ trì ở đây chỉ cho tôi giảng có 15 phút thôi."
[4:46]Và thầy, 15 phút thầy không chịu ngừng. Tại vì khả năng của thầy là phải một, vài tiếng đồng hồ nói chưa hết ý, làm sao 15 phút được. Nên hôm đó cũng làm cho thầy lúng túng vì cái chương trình của mình nó đã sắp hết rồi, nhưng mà thầy đó cũng muốn chứng tỏ khả năng. Đấy, cái tâm lý này rất là bình thường. Cho nên hôm nay ví dụ thầy kêu tụi con đứng lên nói 20 phút tụi con sợ, không muốn lên, đùn đẩy người khác. Nhưng mà sau này tụi con nói giỏi rồi lên đây kêu tụi con nói 20 phút thôi nha, con khó chịu liền. Tại vì sao? Tại vì đây là cái tâm lý. Cái tâm lý kỳ lạ đó là khi mình đứng trước mặt mọi người
[5:18]mình nói á, người ta bị một cái khoái cảm của bản ngã. Cái khoái cảm của bản ngã, lúc nào cũng nghĩ mình đứng trước mặt mọi người mình nói là mình giỏi, mình hay hơn thiên hạ và cứ muốn nói hoài, muốn nói hoài. Không ngờ mình càng nói thì mình càng gieo rắc khổ đau cho chúng sinh đồng loại mà không biết. Mình càng chiến đấu chừng nào thì chúng sinh càng đau khổ chừng nấy, mình không biết. Và mình cứ vì cái khoái cảm của bản ngã, cứ đứng nói hoài. Cho nên vì vậy là chúng ta học cái bài này để chúng ta có một cái ý thức cực kỳ cao độ về việc sắp xếp thời gian cho hợp lý, để mặc dù chúng ta nói hay, chúng ta nói giỏi
[6:00]nhưng mà chúng ta phải biết kết thúc đúng lúc để giải thoát cho chúng sinh.
[6:08]Có một lần, có một lần thầy nghe một vị thầy đó giảng, mà không biết là mà tại sao? Mà lúc đó thầy nghe thầy nản quá! Mà dĩ nhiên là thầy không có dám bày tỏ, tại vì mọi người cũng cùng nghe, thầy cũng cùng nghe. Thì khi giảng quá thì thầy ngồi dưới thầy cứ, hết thì giống y như tụi con tụi con giả bộ viết gì tào lao tùm lum vậy để tụi con cũng đỡ khó chịu khi mà thầy giảng nè. Thì lúc đó thầy cũng bị cái tình trạng đó. Thầy ngồi thầy cũng viết tào lao tùm lum. Cái sau đó không biết tới hết giờ cái ông thầy nói thôi nghỉ. Thì mọi người cũng đứng lên đọc hồi hướng rồi đi về. Cái lúc đó thầy mới về phòng rồi thầy mới nói với mấy huynh đệ thầy, thầy nói:
[6:45]"Đố mấy thầy biết là trong bài giảng có hai cái chữ mà nghe xong mình thấy giải thoát liền, đố ai biết hai chữ gì?" Tụi con thông minh. Mấy vậy mà mấy sư huynh thầy không biết nha. Thầy hỏi mấy ổng, mấy ổng cứ ngơ ngơ ráng làm sao mà nhớ được cái hết cả bài giảng mà tìm ra hai chữ. Cuối cùng có hai chữ: "Thôi, nghỉ." Lúc đó nghĩ nhẹ người liền, tự nhiên thấy nó giải thoát gì đâu á, mới biết thiệt là hạnh phúc. Những cái trường hợp như vậy á, mình mới biết là khi mà mình thuyết giảng á, trên cái lý thuyết á thì là mình đem đạo lý, đem lợi ích đến cho chúng sinh, đó là trên lý thuyết. Nhưng trong thực tế á, nếu mà giảng không hay,
[7:27]mà nếu giảng dài quá giờ thì không hề đem lợi ích nữa, mà đem hại nhiều cho chúng sinh thì có. Nên vì vậy, cái mà nắm vững thời gian là điều rất quan trọng. Chỉ trừ một trường hợp mà mình nói dư thời gian không ai giận, mình nói dài không ai giận là trường hợp nào?
[7:50]Trường hợp nào?
[7:54]Tụi con giơ tay nói, cầm micro nói. Trường hợp nào thì tụi con nói dư thời gian mà người ta không giận? - Mô Phật, bạch thầy, khi mà cái người nói dư mà người ta không có chán là thì cái người đó nói rất là hay và đem niềm vui đến người khác, thầy hết. - Ừ, đúng rồi, rồi cho cho con điểm á, câu trả lời cũng đơn giản nhưng mà đúng rồi. Nghĩa là chỉ trừ trường hợp tụi con là một thiên tài, tụi con nói hớp hồn hết mọi người á làm như người ta quên đường về luôn á, thì nói cứ nói dài thoải mái, không ai giận hết, cả ban tổ chức người ta cũng say sưa người ta nghe người ta cũng quên thời gian, thính chúng cũng nghe quên thời gian luôn thì không sao.
[8:33]Còn nếu mình chưa phải thiên tài thì chớ, chớ dại dột mà nói dai để mà gây hận thù đối với tất cả mọi người, tụi con nhớ điều đó giùm thầy. Nên lần sau mà hở nghe tới mặt mình: "Hôm đó ni sư đó thuyết giảng", người ta trốn sạch sẽ hết trơn vì cái kinh nghiệm một lần trước á. Có trường hợp á. Thầy nhớ có một lần vậy, nghĩa là hồi đó thầy ở một cái cốc, ở một cái cốc nhỏ, lúc đó cốc nhỏ. Thì muốn đi tới cái cốc thầy á phải đi qua mấy cái cốc của mấy mấy vị thầy khác. Mà trên cốc một vị thầy đó thì có ông thầy đó bỗng nhiên cái năm đó thầy ổng khai khẩu, ổng thuyết pháp. Ổng khai khẩu xong ổng thuyết pháp quá chừng,
[9:10]ổng gặp ai ổng cũng bắt vô ngồi nói chuyện ba tiếng đồng hồ. Bắt ngồi nghe ổng nói ba tiếng đồng hồ. Rồi sau này cái mấy Phật tử mà đi thăm thầy đó, người ta cứ đi vòng vô trong bụi trong lùm để người ta tránh cái cốc đó người ta vô thăm thầy. Thầy hỏi: "Sao nữa?" Nói: "Con trốn, con sợ thầy đó ổng kêu cái là tụi con hết đi ba tiếng đồng hồ, ngồi đau khổ vô cùng mà không làm sao nhúc nhích giải thoát được." Có những trường hợp vậy. Tụi con đã bị những trường hợp mà nghe mà mình ngồi nghe mà khó chịu chưa? Có, thí dụ như lần trước phải không?
[9:39]Nên vì vậy là ta thấy á cái người mà họ nói giỏi á nhiều khi họ lại biết khống chế thời gian, còn cái người nói dở á vì cái khoái cảm của bản ngã cứ lải nhải nói hoài. Sống ở trên mây á, sung sướng vô cùng, nhưng đâu có biết rằng bao nhiêu đồng loại đang rên xiết ở các hàng ghế phía dưới, ha? Đau khổ vô cùng, mà mình thì không biết cứ lải nhải lải nhải nói hoài, trong khi dưới đó họ quặn qua họ nhúc nhích lại, thò tay nắm chân người này véo người kia, kia véo người nọ, khều qua khều lại cho đỡ chán á, nhưng mà trên này mình cứ say sưa mình nói không biết gì hết trơn. Nên đây là cái mà tụi con phải phải tránh,
[10:21]hôm nay học cái bài này coi nó thường thường chứ rất quan trọng. Có cái câu thư pháp thầy thấy ai ghi á là thế này: "Khi ta sinh ra thì ta khóc mà mọi người chung quanh ta thì cười, hãy sống làm sao để khi ta chết thì ta cười mà mọi người chung quanh ta khóc." Cái câu đó, bây giờ ta nói qua diễn giảng ta cũng nói như vậy, ta nói thế này: Ta phải giảng làm sao á, khi ta giảng thì mọi người thích thú, vui mừng, khi ta chấm dứt thì mọi người tiếc rẻ. Chứ đừng có giảng làm sao khi ta giảng thì mọi người đau khổ, mà khi ta chấm dứt thì mọi người vui mừng, nên vậy vậy. Thì đó, đó là những cái mà ta ta để ý.
[11:10]Rồi có cái trường hợp, có trường hợp không biết tụi con có gặp chưa, thầy có lần thầy mấy lần thầy gặp. Tức là có một ông nói chuyện, cái này thầy nhớ đâu lâu chứ không phải là trong đạo á. Ổng nói xong cái bắt đầu ổng nói "tóm lại", nghe chữ tóm lại là mình hiểu là sao? Sắp hết rồi. Ổng nói nói cái ổng không tóm lại, ổng không hết. Cái lát ổng "tóm lại" nữa, rồi cái ổng quỵt luôn, ổng không thèm hết. Cái lát ổng "tóm lại" nữa, ổng tóm hoài. Ở dưới người ta đã đã đờ đẫn phờ phạc hết trơn rồi, mà ổng cứ quỵt hoài ổng không chịu hết luôn cho rồi. Làm chừng chục lần "tóm lại" là ở dưới lắc đầu ngao ngán muốn xỉu hết trơn luôn.
[11:46]Cho nên nhớ, tụi con nhớ mai mốt hễ tụi con "tóm lại" thì tụi con con ngừng giùm thầy, chứ đừng có quỵt nợ ha. Đã hứa tóm lại rồi mà cứ không chịu không chịu tóm lại là sai lầm. Cho nên cái mà tại sao mình không làm chủ thời gian, tại sao mình cứ muốn nói hoài?
[12:07]Tụi con phát hiện cái tâm lý nó như thế nào nói thầy nghe. Tụi con tại sao, trả lời giùm thầy câu tại sao? Tại sao khi một người nói rồi tại sao cứ thích nói hoài, không chịu làm chủ thời gian để dừng lại, lý do nằm chỗ nào? Tụi con phân tích cho thầy cái tâm lý. Tụi con phải nhìn cho ra, vì sau này có thể chính tụi con sẽ bị. Đưa qua đây. Giờ phải nhìn thấy trước. Đưa qua đây nè. Đưa cho Thúy kìa. Giờ vậy chứ mai mốt là giựt micro nói á. Giờ Giựt micro rồi là không chịu trả nữa đó, bây giờ vậy. Giờ thì đưa không chịu nói, mai mốt mà chụp được micro rồi là đừng có hòng ai giựt cướp lại.
[12:56]Mô Phật, thưa thầy à khi mà khi mà vị giảng sư lên thuyết pháp mà cứ giảng hoài là tại vì vị đó còn cái tâm khoe khoang và kiêu ngạo. Tưởng là thính chúng thích mình giảng nên cứ giảng hoài. Mô Phật thầy. Không, đúng á, cũng đúng á. Đúng là cái tâm lý đúng á, cho con một điểm. Không, cái tâm lý là chính xác á. Cái khoe khoang á, con dùng cái chữ khoe khoang hết sức là chính xác á. Tức là khi mà đang trình bày đạo lý á, sự thực người ta bị lẫn giữa hai điều nè: cái người mà đứng trên bục giảng á là cái người gì? Thường là người gì? Thường là đứng vai trò là người người thầy dạy người ta. Cho nên á lúc mà đứng lên nói là nó có vai trò là dạy.
[13:46]À mà dạy có nghĩa là gì? Trình bày. Trình bày cái kiến thức, cái đạo lý, cái gì đó. Nhưng mà nó rất dễ lẫn với cái khoe khoang. Khoe khoang cái kiến thức của mình, khoe khoang cái trình độ của mình, khoe khoang cái trí tuệ của mình. Cho nên cái chức năng này là một chức năng cao quý nè, là dạy, đem đạo lý đến cho con người. Mà để làm được cái công việc dạy dỗ này thì ta phải trình bày những điều ta biết, những điều ta thấy à cho mọi người, thì cái vấn đề này nó thuộc về kỹ thuật. Ở đây là một thiên chức, ở đây là một kỹ thuật, nhưng tới dưới đây là một cái tội ác. Một cái tội ác, ở đây bắt đầu trở thành khủng bố rồi.
[14:28]Mà làm sao ta tách được mấy cái tâm này ra? Làm sao ta chỉ là giữ cái thiên chức dạy hay là khiêm tốn hơn là trình bày mà không bị rơi vào tâm lý khoe khoang? Làm thế nào? Tại vì khi mà người đứng lên nói là bị mấy cái tâm lý này nó lẫn qua lẫn lại với nhau. Mà sau này tụi con đi dạy học hoặc tụi con đi giảng, tụi con phải thấy là mình sẽ bị những cái tâm lý này nó trộn lẫn qua lẫn lại, nên mình phải tách cho được cái núi này ra, bỏ. Làm sao bỏ được? Nói thầy nghe. Ai cầm micro nói.
[15:01]Những cái tâm lý này nó trộn đi trộn lại trong tâm mình á, nguy hiểm vô cùng.
[15:12]Mô Phật, thưa thầy, mà khi mà cái nhận định cái tâm lý trong lúc trình bày một vấn đề nào đó thì trước hết là khi mình nói xong cái vấn đề đó, mình xem cái cảm thụ của cái người nghe nó ra sao. Rồi nếu mà người nghe thích nghe nữa thì mình hãy nói tiếp, nếu mà người nghe không thích nghe nữa thì mình chuyển sang cái ý khác. Không, cái đó là cái kỹ thuật, cái phương pháp. Còn ở đây thầy muốn nói cái tâm lý kìa. Làm sao tụi con thấy được cái tâm lý khoe khoang? Làm sao tụi con loại trừ được cái tâm lý này? Bởi vì sau này đứng lên nói là mình bị lẫn giữa cái thiên chức cao cả của một người đi dạy học, giữa cái kỹ thuật, cái cách để trình bày cho mọi người hiểu
[15:51]và cái tâm lý khoe khoang, khoe khoang bản ngã, khoe khoang cái tài của mình. Làm sao tụi con phải thấy, làm sao tụi con phải loại ra? Thầy muốn nói tụi con làm sao nè, tụi con có cách nào nhìn ra cho thầy. Bởi vì tụi con sẽ bị cái điều này. Sẽ bị. Nếu mà bây giờ tụi con không đặt vấn đề này trước, nếu từ bây giờ tụi con không có nghiêm chỉnh để ý chỗ này, sau này tụi con sẽ bị. Tụi con cố gắng phân tích cho thầy. Cố gắng phân tích đi. Ráng đi, đừng có sợ. Ráng đi, ráng nói mạnh lên. Nè, thầy dặn tụi con điều nữa. Ví dụ có những câu hỏi tụi con bị hỏi bất chợt, đừng bao giờ chịu thua mà trả micro, đưa micro qua người khác.
[16:34]Tại vì tụi con làm được một lần, nó sẽ thành cái tì suốt đời. Nghe lời thầy. Lúc có cái câu đó tụi con có thể bị bí, khó, nhưng phải ráng trả lời. Bởi vì sai ở đây là thầy đâu có la tụi con, mà huynh đệ có đâu có ai chê tụi con. Nhưng tụi con tập cái năng lực là cứ phải trả lời cho thầy. Dạ, Phật thưa thầy là Đúng, vậy là giỏi. Lúc đó là luôn luôn là mình luôn cứ giữ cái tâm niệm là luôn khiêm hạ và tôn trọng mọi người. Mình không có cái ý muốn nổi lên là muốn tự cho mình rằng là cao hơn người ta. Đó, tốt, cho con một điểm. Tốt! Con cứ quyết tâm cho thầy. Tụi con nghe lời thầy như vậy, nghe không?
[17:11]Chứ đừng có đưa micro người khác. Có thể tụi con trả lời sai, nhưng mà thầy và huynh đệ vẫn thương tụi con, vì tụi con vẫn cố gắng, chứ mình không chịu thua. Vậy giỏi, rồi được. Tất cả mọi người để ý cho thầy cái điều này. Vì sau này tương lai có khi tụi con sẽ bị. Nhưng ngày hôm nay mình biết nó rồi, mình tâm tâm niệm niệm giữ gìn rồi thì sẽ đỡ bị cái đó. Nên nhờ không có bị cái tâm lý khoe khoang cho nên mình mình không mình làm chủ được lời nói, mình biết khi nào mình nên nói, khi nào nên dừng đúng lúc là nhờ mình thoát được cái tâm khoe khoang đó thôi. Tất cả mọi người nói dai, nói dài, nói dở, nói dốc là vì bị cái tâm khoe khoang này.
[17:50]Mình thoát được tâm khoe khoang này rồi, mình sẽ cân đối được thời gian lại. Cái yếu chỉ nằm chỗ đó về cái đạo đức. Nên cái người mà không làm chủ được cái này á thì cứ muốn chứng tỏ mình là giỏi. Thế là mình đứng mình nói thao thao, tài năng mình là vô tận. Nhưng mà người nghe thì cảm thấy căm hờn. Cái mà để ý á, thường thường á ví dụ cái người ta khi người ta không thích cái bài giảng, người ta có cái thái độ mà khi mình đứng ở trên nhiều khi không thấy, nhưng mình phải tinh ý. Người ta vẫn giả bộ người ta nhìn mình, hoặc là người ta cúi xuống người ta viết viết, nhưng mà sự thực người ta đang vẽ con mèo đá cắn cái con chó gì
[18:31]ở dưới bảng cái cái tập vở người ta, rồi hoặc là người ta giấu cái đầu người ta qua một cái đầu của người khác để người ta ngủ một chút xíu. Thầy nói có trúng tim đen tụi con không? Hoàn toàn chính xác, không trật cái nào.
[18:46]Nhưng mà mình không biết, à mình không biết, không thấy điều đó, không thấy người ta đang bất mãn, mà mình cứ tiếp tục chiến đấu và gieo rắc khổ đau. Nên vì vậy là cái việc mà phân bố thời gian cho hợp lý á là cái bản lĩnh của giảng sư nha. Cái người nào mà khi đi vào bài giảng mà không phân bố thời gian được, người đó chưa làm giảng sư được. Ví dụ, tại vì làm giảng sư không phải là chỉ nói và nói đâu, mà là phải biết phân bố thời gian, biết quan sát thính chúng người ta đã hiểu hay chưa. Vì tới lúc đó người ta chưa hiểu mà mình không nói nữa là mình sai, người ta hiểu rồi, mình nói nữa mình sai.
[19:27]Mà mình ví dụ nhiều người chưa hiểu quá mà cái vấn đề đó cứ nói nói cho người ta hiểu thì nó quá thời gian cũng trật luôn. Chính vì vậy là một giảng sư á miệng thì vừa nói, mắt vừa quan sát mà bên trong trí tuệ sắp xếp ý tưởng, bố cục, thay đổi thích ứng liền chứ mình không phải là một cái chương trình cứng ngắc, không phải là mình soạn bài giảng ro ro rồi đứng lên nói cho hết bài giảng đi xuống rồi ai chết ráng chịu, không có. Mà trong khi giảng là phải theo dõi mọi người đã nắm được chưa, hiểu được chưa, nói lúc nào dừng, nói lúc nào nên nói nữa, vân vân. Cho nên cái phân bố thời gian này là một cái trí
[19:59]tuệ lúc mà mình soạn bài và lúc mà mình giảng. Tại vì có những cái ý khi mình soạn bài mình nghĩ mình nói như đó đủ rồi, nhưng mà khi lên giảng nói như đó chưa đủ, phải nói thêm. Hoặc là khi soạn bài mình nghĩ nói ý chỗ này nói nhiều nhiều, nhưng mà khi lên giảng mình nói chỗ đó nói nhiều không được, đành phải lướt sơ qua một cái bỏ qua ý khác. Chính lúc lên giảng là phải làm lại một lần nữa. Rồi sau này tụi con giảng nhiều, tụi con sẽ có kinh nghiệm chỗ này. Nhưng mà cái bản lĩnh của một giảng sư là sắp xếp thời gian trong khi giảng. Trong cái việc mà giảng á thì nói lại nè, có mấy cái điều để ý nè.
[20:38]Là đánh giá xem cái mức độ mọi người đã hiểu chưa. Nhưng mà đừng có khờ dại hỏi người ta hiểu chưa nha. Cái này thầy dặn trong bài nào?
[20:54]Ờ, bài giảng hay là: Đừng hỏi "hiểu chưa, hiểu chưa", người ta chửi chết à. Nhưng mà mặc dầu bên trong thâm tâm á, mình phải đánh giá cái mức độ mà nhận hiểu của thính chúng, ừ. Cái thứ hai là
[21:10]cái việc mà
[21:14]thời gian, thời gian. Lúc nào cũng cân đối hai cái này. Coi người ta hiểu chưa? Tại người ta chưa hiểu mà vì vấn đề thời gian thúc ép cái mình bỏ qua vấn đề khác, nó làm thành khoảng mờ mờ mờ mờ trong tâm người ta. Mà nghe một bài giảng mà cứ mờ mờ mờ mờ thì một lát làm sao?
[21:34]Không hiểu, nó làm người ta ngủ, đúng rồi. Hôm trước thầy có nói về cái ví dụ là khi mà Phật tử tới chùa, người ta tới giờ ăn cơm, người ta ngồi một chỗ được người ta bưng tới cơm để ăn và hoặc là một người phải vào nhà bếp xin cơm ăn. Thầy có nói cái đó chưa? - Rồi. - Rồi, thì trường hợp nào người ta thích? - Được bưng cơm tới ăn. - Được bưng cơm tới ăn người ta thích hơn. Thì cũng vậy, là khi mà mình giảng mà người ta hiểu thì người ta thích hơn là mình nói mờ mờ người ta phải suy nghĩ thêm người ta mới hiểu. Mà khi phải suy nghĩ thêm mới hiểu thì người ta suy nghĩ 15 phút, đầu đầu người ta mệt rồi người ta ngủ hết.
[22:11]Cho nên vì vậy là phải đánh giá cái này trước rồi sau đó mới mới coi thời gian nó thích hợp đi qua hay chưa. Nhưng mà nó có những trường hợp là nhiều khi người ta chưa hiểu mà thời gian không cho phép nói nữa. Giờ tụi con nghĩ giùm thầy coi bây giờ trong trường hợp nè: Trong trường hợp mà người ta chưa hiểu mà thời gian không cho phép nói dài quá, tại vì nói dài quá cái vấn đề đó cái nó làm bài giảng hư, tại có một ý nói quá nhiều trong khi còn nhiều ý khác chờ đợi cái sự phân bố thời gian hợp lý hơn. À tụi con nghĩ cách nào? Ví dụ người ta hiểu rồi, mình đi qua vấn đề khác thì rất dễ, nhưng mà người ta chưa hiểu mà thời gian không cho phép nói quá nhiều.
[22:55]Ai giải quyết vấn đề này giùm thầy?
[23:04]Bạch thầy, nếu mà chưa có hiểu ở trên lúc mình giảng thì chắc chắn lúc mình xuống hoặc là họ sẽ tới tìm những vị tăng để họ hỏi cho ra vấn đề đó. Theo con nghĩ là vậy á thầy, chứ không có thời gian. Thì đó là cái người họ hiếu học, họ hiếu học nên họ không hiểu họ sẽ đi tìm người khác họ hiểu. Nhưng mà bây giờ đứng trên cái quan điểm mà chính mình phải chịu trách nhiệm về bài giảng mà người ta chưa hiểu, mà thời gian cho dành cho ý đó không thể quá dài, ví dụ mình định cho cái ý đó 3 phút mà mình đã nói tới 10 phút rồi mà vẫn chưa hết ý, vẫn người ta vẫn chưa hiểu,
[23:44]thì tụi con nghĩ là sao? A Di Đà Phật. Thưa thầy, mà khi mà mình à giảng sư giảng mà thính chúng chưa có hiểu mà thời gian thì đã hết thì vị giảng sư đó chỉ nói ý chính và phải biết phân bố thời gian trong khi giảng.
[24:05]Tức là tụi con cũng muốn có một cách giải quyết. Thôi được rồi, con ngồi xuống. Nó thế này: Ví dụ như vấn đề đó mình định giảng 3 phút mà giảng 3 phút người ta không hiểu, mình nói tới 10 phút là lý do tại vì cái cách giảng của mình, phải không? Cái cách mình trình bày không biết sao nó vụng về làm cho người ta không hiểu. Nó có cái vấn đề đó nữa nha, cái cách mình trình bày làm vụng về nên thầy nói trách nhiệm của giảng sư là chỗ này. Cũng trong 3 phút đó nhưng nếu một người khéo trình bày người ta hiểu, còn cũng trong 3 phút đó mà người vụng trình bày người ta không hiểu, thế là làm mình cứ nói dài dài dài dài nói 10
[24:43]phút càng làm tăng thêm cái chán nản của người nghe. Tại vì sao? Tại vì tâm lý của người ta thế này nè: Tâm lý người ta giống như cái trong cái những nhà đạo diễn mà họ làm phim vậy, không bao giờ họ cho phép một cái cảnh quay nào kéo quá dài. Cái cảnh quay quay đó ha 5 giây, 10 giây, 20 giây thì phải qua cảnh khác, mấy giây nên họ đổi góc kính liên tục. Không bao giờ mà một cái ống kính đứng như vậy mà nhìn cái người đó mà coi hết 15 phút mà vẫn một cái ống kính đứng yên một chỗ mà nhìn, không ai coi, phim đó người ta bỏ liền. Ví dụ có thể là cái chỗ đó là 5 phút, họ phải đổi ống kính bên này rồi lát họ leo
[25:22]trần họ quay xuống, rồi dưới đất quay lên, mấy giây đổi góc kính liền liền. Đó là tâm lý con người thích thay đổi, nhớ như vậy. Con nhớ cái tâm lý này nha.
[25:34]Tâm lý đau đớn chết người này nè: Tâm lý con người thích thay đổi.
[25:42]Vì vậy là ví dụ người ta chưa hiểu mà mình trình bày vụng về mình cứ đứng đó mình nói hoài vấn đề đó sẽ làm cho người ta nhanh chóng chán nản còn hơn nữa. Cái không hiểu làm người ta chán, rồi cái nói ráng nói hoài một vấn đề càng làm người ta chán một lần nữa. Đây là cái tâm lý. Nhưng mà trong phim ảnh á, nó có những trường hợp, có những đạo diễn họ thử nghiệm, họ thử nghiệm một cái loại phim của họ, phim một cảnh một. À, Mỹ có một cái cuốn phim này: Booth, The Booth. Tụi con biết chữ này không? Booth. Chữ booth này có nghĩa là cái buồng điện thoại. Là ở trên đường phố như vậy, lâu lâu tụi con thấy có một cái
[26:27]buồng ở trong đó có cái điện thoại ở trổng á, thấy không? Ờ người ta vào đó người ta bỏ tiền, người ta sẽ cầm điện thoại lên người ta gọi số, người ta nghe được. Thì cái bộ phim cái tựa nó là Booth, Buồng điện thoại. Phim chỉ duy nhất một cảnh một là buồng điện thoại này từ đầu tới cuối gần 2 tiếng đồng hồ chỉ quay một cái cái buồng điện thoại đó thôi, mà cực kỳ hào hứng, cực kỳ hấp dẫn. Coi cái phim đó rồi thì nể cái ông đạo diễn này sợ luôn á. Là ổng dám thử nghiệm một cái bộ phim mà một cảnh một mà làm cuốn hút người ta từ đầu tới cuối người ta không rời mắt khỏi cái phim đó được. Thì đây trường hợp mà quá giỏi.
[27:03]Còn thông thường, người ta vẫn phải đổi cảnh, người ta phải mới đổi cảnh này qua cảnh kia cho mọi người người thú vị, mọi người thú vị. Hoặc là thế này nữa: Hoặc là cái bộ phim mà gọi là phim hay, hoành tráng, hay hoành tráng á thì nhiều người đạo diễn đã phải dùng tới rất đông diễn viên, 1.000 người, 10.000 người, thậm chí là 10.000 người. Họ thuê những diễn viên quần chúng đông đông nghẹt mặc áo đời xưa, cầm súng báng đánh nhau vậy á để làm những cuốn phim mình nhìn thấy mình ngợp vì cái tính hoành tráng, mà nó càng đông người chừng nào á thì nó càng thật chừng nấy. Ví dụ một cái phim mà cứ hai ba người đóng ở trong nhà,
[27:42]ngồi trong nhà đóng riết là người ta thấy nó giả. Mà còn đóng cái cảnh ngoài trời, đường phố, xe cộ hay là cả một bãi chiến trường mà cả 10.000 người đóng với nhau cái người ta thấy thật liền, người ta bị chìm trong cảnh đó như là một cảnh sống thật, không còn phải là phim nữa, thì cái hiệu quả nó lớn như vậy. Nên nhiều khi người ta tốn tiền vì những cảnh hoành tráng này, một phút phim hay là 5 phút phim người ta tốn cả cả năm sáu chục triệu đô la, bởi vì thuê quá nhiều người, quá nhiều dụng cụ để mà giàn giàn dựng cái cảnh đó. Nhưng có những bộ phim ba người, bốn người, nhất là phim Hàn Quốc.
[28:16]Sau này phim Hàn Quốc làm thế giới chới với hết, bởi vì kịch bản họ ngồi họ nghiên cứu cái gì không hiểu, bộ phim ba bốn người mà coi nghĩa là người ta thấm thía và xúc động, cảm xúc luôn. Có những bộ phim diễn viên từ đầu tới cuối không mở miệng nói một chữ, có những diễn viên vậy, từ đầu tới cuối. Người diễn viên chính không nói một tiếng nào mà người ta vẫn hiểu hết mọi điều và vẫn bị lôi cuốn. Không biết Hàn Quốc sau này họ sẽ vươn lên thành một cái cường quốc là vì vậy, tức là người ta nghiên cứu tư duy rất là sâu. Thì ở đây á, thầy phân tích hai loại như vậy để tụi con thấy thì trong bài giảng cũng vậy.
[28:51]Bình thường á là ta mà chết trong một vấn đề là bài giảng ta thua liền, cho nên ta thường phải thay đổi từ vấn đề này sang vấn đề khác. Chỉ trừ trường hợp sau này tụi con giỏi, quá giỏi rồi thì nhiều khi cứ đứng một vấn đề tụi con nói, đổi qua câu này đổi qua ví dụ kia, cứ một vấn đề nói hoài nói hoài nói hoài mà người ta không chán là lúc đó tụi con siêu, tụi con giỏi hơn thầy. Còn bây giờ, trước hết tụi con vẫn phải biết chuyển ý. Mà chuyển ý người ta chưa hiểu mà chuyển lại là một cái thất bại, do đó tụi con phải luyện cái khả năng là nói cho dễ hiểu. Cái khả năng mà nói cho dễ hiểu là khả năng quan trọng,
[29:33]với làm sao nói ít mà người ta hiểu được nhiều, chứ không phải nói người ta lờ mờ. Bây giờ thầy ví dụ cái câu này: Ví dụ bây giờ thầy ví dụ câu này: "Thiện ác là căn bản của sự tu hành." Câu này tụi con nghĩ là sao?
[29:53]Tụi con thấy dễ hiểu không? Dễ không? Dễ không? Dễ hiểu sao đứng lên nói thầy nghe, tụi con hiểu sao đứng lên nói lại thầy nghe. A Di Đà Phật. Thưa thầy, con hiểu câu này á là trong một con người luôn luôn có thiện và ác. Nhưng đối với người tu hành thì phải làm sao cho cái ác ngày càng giảm và cái thiện ngày càng tăng, đó là căn bản của sự tu hành. Con nói rất đúng, cho con một điểm. Nhưng mà con phải nói như con người ta mới bắt đầu hiểu rõ, phải không? Nhưng mà nói câu này thường người ta không hiểu. Mà tại sao tụi con hiểu? Bởi vì tụi con có tu, tụi con có học nên tụi con đọc cái này hiểu.
[30:40]Nhưng một người bình thường mà nói như vậy là thất bại nè, cái câu này không có rõ nghĩa gì hết trơn á. Mà nếu mà giảng sư mà nói kiểu này á là tụi con cứ loay hoay loay hoay kiểu này, nhiều khi nói dài người ta không hiểu và thất bại. Cho nên phải tập cái cách nói mà lần trước là thầy đã nói trong bài nào? Trong bài nào? Cái bài mà nói cho nó dễ hiểu là trong bài nào? Không phải bài giảng hay.
[31:13]Ngôn ngữ, câu cú, ngôn ngữ, câu cú, ngữ pháp, những cái bài đầu tiên á trong cái diễn giảng thầy có nói cái này, là cái câu nó phải sáng ý, chứ không phải câu mập mờ. Câu này là lại câu lờ mờ nè. Mà có lần thầy nghe những cái vị giảng chuyên môn giảng kiểu lờ mờ kiểu này nữa. Và câu này rất là khó chịu. Có một lần thì thầy cũng nghe mấy vị thầy giảng, thầy ngồi lắng nghe thì thầy nghe trong bài giảng của vị đó rất nhiều cái câu lờ mờ kiểu này. Thầy mới tự thắc mắc là tại sao cái vị này giảng nói những cái câu cứ lờ mờ lờ mờ kiểu này, ngữ pháp nó không rõ, phải không? Ý tứ không rõ, ngữ pháp không rõ, mà tại sao?
[31:52]Khi thầy tìm hiểu ra, chỉ vì một lý do duy nhất là tại vì thầy đó lúc mà học phổ thông á, không có học văn kỹ, không có giỏi văn. Viết văn không hay, làm luận văn không hay, đặt cái câu nó không đúng, và thêm nữa là vị đó cũng không giỏi toán luôn nữa. Cho nên nó không có cái tính logic trong cái lý luận của mình. Nên cái người không giỏi văn, không giỏi toán, người ta nói đừng làm giảng sư. Tại vì câu văn mình sẽ không có mạch lạc, ý tứ mình không logic. Câu văn không hay, ý tứ không logic là vớt đi, hết xài. Vì vậy tụi con phải làm sao vừa giỏi văn, vừa giỏi toán. Nên câu này là dở nè. Bây giờ ai sửa câu này lại một lần nữa giùm cho thầy?
[32:36]Ai xung phong sửa lại câu này giùm thầy cho nó rõ nghĩa? Cái cách mà nói để đừng mất thời gian mà người ta vẫn hiểu. Chứ mình định 3 phút phải qua vấn đề khác, 3 phút người ta chưa hiểu, bởi vì cái cách nói của mình. Nên tụi con phải rèn luyện cái cách nói. Bây giờ ai sửa câu này lại giùm thầy? Dạ thầy, con sửa lại là thiện ác là gốc của sự tu hành. Dở hơn thầy nữa, chết rồi. Câu này khó hiểu, câu của con cũng vậy, y chang, còn mất mấy chữ của thầy nữa. Căn bản, gốc y chang nhau có gì đâu. Mô Phật, kính bạch thầy, nếu mà con thì con sửa lại là trên cái sự tu hành, trong sự tu hành của mình á thì mình luôn
[33:19]phải nhớ hai vấn đề căn bản đó là thiện và ác. Thiện rồi mình giải thích ra, kính thầy. Cũng được được, thầy cho con điểm. Bây giờ ai có nói câu nào khác nữa đi. Vẫn chưa vào cái ý của thầy lắm, ý thầy muốn nói lắm, nhưng mà tụi con cũng lờ mờ hiểu ra và biết đảo câu, sắp chữ lại, nói nhiều thêm một chút là tốt rồi đó. Giỏi! Biết giơ tay là giỏi.
[33:45]Mô Phật, kính bạch thầy! Dù là một người xuất gia hay cư sĩ thì con người sống hạnh phúc hay đau khổ đều bắt đầu từ cái tâm của mình. Nếu mình trong cuộc sống mình nghĩ tốt, mình biết giúp đỡ mọi người thì mình sẽ được một cuộc sống an lành và hạnh phúc, bởi vì cái tâm của mình lúc đó là một cái tâm hiền lành. Và nếu mà cuộc sống của mình không có được hạnh phúc và vui sướng, lúc nào cũng đau khổ vì cái tâm của mình là cái tâm bất thiện, một cái tâm ác, không có sự hoan hỷ, từ bi, nếu mà một người đời hay một cư sĩ đều sống vào căn bản là do cái tâm của mình. Thưa, con xin hết. Con nói câu này dài hơn, nắm cái ý nói dài hơn, cũng được, thầy cho một điểm.
[34:22]Con có giọng nói hay lắm, nhưng mà con tập lại, con tập thêm chút xíu, thong thả, vững chãi lại chút xíu nữa, sau này con sẽ giảng hay đó. Ai có ý kiến gì sửa thêm câu này giùm thầy?
[34:33]Bạch thầy, con sửa câu đó là: Căn bản của sự tu hành của chúng ta là làm tất cả các điều thiện và diệt bỏ đi tất cả các điều ác. Nó rõ hơn, phải không? Cũng được, cho con một điểm. Tốt! Đó, chứ một câu ngắn ngắn như vậy là bị lờ mờ nè. Tụi con nói dài hơn thầy hết và đều đúng. Nói thêm cho thầy một lần nữa đi, thầy muốn coi cái người nào hiểu đúng ý thầy trước.
[35:00]Mô Phật, thưa thầy, theo con thì con sửa câu này lại là: Sự tu hành tức là việc sửa những điều ác thành những điều thiện. A Di Đà Phật. Đại khái cũng giống giống nhau như vậy. Rồi thôi cũng được, cho con một điểm. Cái ý của thầy thế này nè: cái quan trọng là cái ý chính của thầy muốn nói cái gì? Thầy muốn nói chính cái này nè: cái căn bản tu hành đầu tiên á, thật ra cái sửa nó vẫn là giai đoạn sau rồi, giai đoạn cao hơn rồi. Thầy muốn nói cái giai đoạn gốc á, cái gốc á là chưa phải sửa, tại vì sửa là một bước cao.
[35:39]Hồi nãy giờ tụi con đều nói chữ sửa, chữ này kia nọ, tức là tụi con vẫn thấy đúng vấn đề chứ không phải sai, nhưng mà sửa vẫn là cái bước cao hơn, mà thầy muốn nói nó thấp hơn một chút, gốc hơn một chút, chính là cái biết á. Biết phân biệt á. Biết cái điều gì là thiện, biết cái điều gì là ác là căn bản đầu tiên của sự tu hành cái đã. Biết rồi mới sửa. Tụi con đồng ý với thầy không? Đồng ý không? Không ai đồng ý hết trơn hết chọi? Đó, biết là căn bản hơn. Mà ý thầy muốn nói như vậy mà sao cái miệng thầy nói không ra, cái thầy nói ngắn ngắn kiểu này cái làm người ta lờ mờ. Nên đây nó có một cái tình trạng, cái bệnh này nữa nè,
[36:18]là ý của người giảng sư hiểu đúng, nhưng mà miệng ổng nói không ra. Bị cái đó, có đúng không? Tụi con có những lúc mà tụi con kêu người ta quẹo bên phải mà miệng tụi con hỏi quẹo bên trái, có không? Có! Mà xe bị tông hoài vụ đó, máy bay cũng bị tông nhau cú đó. Có một lần ở trên cái phi trường đó, hai máy bay tông nhau trước khi đáp xuống, thì người ta mới điều tra, máy bay không hư, không có gì hết trơn á. Người ta tìm vào hộp đen nghiên cứu lại cái cuộc thu âm đàm thoại giữa cái đài hướng dẫn không lưu dưới đất và phi công ở trên máy bay mới phát hiện ra điều là cái ông hướng dẫn không lưu á, ổng muốn cho phi công quẹo trái là phải turn... turn gì? Turn left.
[37:02]Mà ổng lại nói: "Turn right!" Quẹo phải, đâm vô máy bay kia liền. Cho nên ý nghĩ một điều mà miệng nói một nẻo. Thầy giảng thầy cũng bị điều đó nữa, cho nên nó có một cái kỳ lạ như vậy. Và ý thầy nghĩ là thế này: biết rõ điều thiện, biết thế nào là thiện, biết thế nào là ác, chính là căn bản đầu tiên của sự tu hành, mà miệng thầy nói không ra, thầy cứ nói ngắn ngắn ngủn thế này. Nên có những điều trên cuộc đời này, ý ta nghĩ như thế này nhưng mà tay chân và miệng ta làm một điều khác. Ví dụ, khi tụi con lái xe tụi con đi, gặp chướng ngại vật, gặp chiếc xe nó cúp ngang thì tụi con muốn cái gì? Muốn xe mình sao?
[37:40]Muốn dừng, nhưng mà tay chân mình thì nó làm sao? Nó không dừng, nó rú ga đó là làm sao? Chơi luôn! Làm cái rầm luôn! Có không? Có! Chuyện thường ngày ở huyện, xe hơi cũng như thế, xe... Đó là lý do, đầu muốn một điều mà cái chân cái tay mình nó làm một cái chuyện khác. Cho nên cái đầu tiên á tụi con tập lái xe, bây giờ thầy nhắc cái chuyện này ngoài lề một chút nhưng mà nó cũng quan trọng, thầy nhắc sơ một chút. Muốn học lái xe á thì phải hai người. Mình leo lên chiếc xe gắn máy mình chống hai chân lên, ngồi ở trển. Rồi một cái người đứng một bên ra lệnh thôi: "Dừng!" thì phải thao tác sao? Trả ga, rồi từ từ đạp thắng. Hoặc là nói:
[38:22]"Bớt tốc độ!" thì chỉ giảm ga mà không đạp thắng. Khi nào dừng thì đạp thêm thắng nữa. Đi thì giở thắng lên, nhớm ga từ từ đi lên. Cứ một người đó họ nói theo cái ý của họ, mình chỉ nghe lời và mình tuân lệnh thôi, mà tập phản xạ tay chân. Sau này cái ý mình nó ra lệnh một cái là tay chân làm đúng như vậy. Phải tập cái đó trước một tiếng đồng hồ, rồi sau đó bắt đầu hãy nổ máy chạy chầm chậm. Tụi con nhớ như vậy, hai người. Còn nếu không là tông người ta đó. Đầu muốn một điều mà cái tay cứ rú ga nó nhào vô. Thì trong trường hợp giảng sư cũng bị cái này. Ý người giảng sư hiểu hết á, nhưng miệng nói không ra.
[38:55]Cho nên vì vậy phải tập như vậy. Bây giờ thầy ví dụ một câu khác. Ví dụ một câu khác thế này là: là cái sự thông minh, sáng tạo bất ngờ là do phước của cái người đó.
[39:12]Ví dụ, để thầy nói thế này là:
[39:17]thì thầy nhớ hồi nhỏ thầy còn đi học, lúc đó ông thầy ổng vô vô lớp ổng hỏi, ổng hỏi: "Chữ này là chữ gì?" Chữ này chữ gì? Like, nghĩa là gì? Không dám đâu. Giống, chừng nào to like mới là thích, còn like không là giống. Và ổng hỏi: "Chữ nào tương tự với chữ này? Like?"
[39:46]Lúc đó thầy không biết. Lúc đó thầy không biết, lúc đó lúc mà ông thầy ổng hỏi câu đó thì thầy không hề biết. Rồi ổng mới nhìn qua nhìn lại trong lớp ổng tìm coi cái thằng nào mà hỏi được thì ổng hỏi ngay thằng bạn bên cạnh thầy. Tại nó mặt mày nó sáng sủa, nó con của ông giám thị nữa, kêu đứng lên thì nó đứng nó lúng túng. Thì lúc đó thầy mới ngồi thầy nhắc cho nó. Thầy nhắc cho nó cái chữ này: as, đúng không? Cũng là nghĩa là như đó. Đúng là đúng, thầy mới nhắc thầy ngồi thầy che cái miệng này lại thầy mới đọc: as, as. Mà nó cũng không nói được. Không biết sao nó không nghe hay là tại cái thầy bị sún răng này thầy nói không ra tiếng sao biết nó không nghe.
[40:26]Cái ổng thấy nó cà lúng túng quá ổng tức quá ổng chỉ ngay thầy. Thì ổng vừa chỉ thầy xong thì thầy biết liền: Such as, such as, mà thầy không biết tại sao thầy biết nữa. Tại vì trước khi ổng chỉ thầy thầy không hề biết chữ such as, mà ổng vừa chỉ trúng mặt thầy cái thầy nói chữ such as.
[40:48]Rồi có một lần có anh đó anh học đại học Lâm nghiệp, nông lâm vậy đó, cái ngồi chơi, ngồi chơi với nhau, lúc đó thầy cũng còn nhỏ, ngồi ăn mít, cái ổng ngồi ổng mới ổng cầm cái múi mít lên ổng hỏi: Anh đố Việt chứ cái cái này trong cái nông nghiệp người ta kêu là cái gì? Thầy đâu có học thì thầy cũng đâu biết. Nhưng mà ổng vừa chưa hả dứt câu thầy có câu trả lời. Thầy thầy nói là: Trái. Trái đúng không? Một cái múi mít tức là một trái á, còn nguyên một cái trái mít là một cái quả tụ. Thật ra trước khi ổng hỏi thầy thì thầy chưa hề biết, nhưng ổng vừa hỏi thầy cái là thầy biết liền, ngay đúng lúc đó liền.
[41:29]Thầy cũng không biết tại sao nữa, thầy không biết tại sao. Sau này khi hiểu đạo rồi thì mới biết cái đó là gì? Những cái đó là cái phước á, những cái phước của mình. Rồi khi mà sau này khi lớn lên đi vào học đạo, rồi đi dạy, thầy bị rất nhiều câu hỏi chất vấn, bị rất nhiều câu hỏi chất vấn về đạo lý, về cái kinh nghiệm về thiền, về những vấn đề và có thậm chí có những điều mà thầy chưa hề trải qua, chưa hề trải qua. Nhưng mà khi mà người khác hỏi, tự nhiên thầy suốt rõ vấn đề đó liền để trả lời liền, mà thầy cũng không biết tại sao. Và sau này thầy gặp một vài vị họ cũng như vậy, họ cũng có cái khả năng như vậy.
[42:09]Và lúc đó thầy mới nghĩ ra một điều là cái đó không phải ai hay hơn ai hết, mà chính là gì? Chính là cái phước. Cho nên cái câu nói là cái sự thông minh hay những cái sáng tạo, những cái ứng phó bất ngờ một cách nhanh chóng hiệu quả là đều là do phước, chứ không phải là người đó tài giỏi gì hơn ai hết trơn. Vì thầy nhớ thầy không có biết mấy điều đó, nhưng mà vừa chỉ thầy xong thầy biết liền, thì thầy mới nghiệm đó là phước. Nhưng mà khi mà thầy nói cái câu thế này: Những cái thông minh sáng tạo bất ngờ là phước của mỗi người. Cái câu nói vậy tụi con hiểu liền chưa? Nó lờ mờ phải không? Ví dụ tụi con nghe thầy giải thích nãy giờ tụi con có
[42:41]thể hiểu hiểu, nhưng mà nó lờ mờ lờ mờ cái gì á. Mà cái người nghe giảng nghe một câu vậy không hiểu thì tụi con sửa lại giùm thầy câu này.
[42:52]Trưởng lớp là người đem một điểm đến cho mọi người, nhưng phần mình thì never. A Di Đà Phật, thưa thầy, con xin sửa lại câu là: Sự thông minh sáng tạo bất ngờ là do phước của người đó. Dạ con xin sửa lại là: Sự thông minh sáng tạo của bất ngờ đó là do kiếp trước người đó đã hay tán thán công đức Phật và hay khen ngợi về sự thành công của người khác. Và đồng thời cũng truyền trao những cái gì kiến thức của mình sẵn có với mọi người chung quanh. Mô Phật. Thôi cũng cho con một điểm, cố gắng trả lời cũng cho điểm. Nghe chưa đã lắm hả, nghe chưa đã lắm vì vấn đề này nó lớn quá. Nếu sau này mà thầy dạy cái môn về Nhân Quả
[43:35]Học thì vấn đề này sẽ được phân tích ra. Nhưng ngày hôm nay chúng ta không thể đi sâu vào cái câu này được, đây là cả một đề tài rất là lớn. Nhưng mà dù sao con cố gắng trả lời lại cũng là đáng khen, để cho một điểm. Thôi để đó tụi con cứ cứ suy nghĩ thêm, sau này mình học. Bây giờ á là khi soạn dàn bài á là chúng ta đã nắm được cái thời gian của mình giảng rồi. Thường thường ví dụ như tụi con nghĩ là một bài giảng mà cho Phật tử là chừng bao nhiêu phút? Bốn lăm? Nó có những cái mốc thế này nè, nó mới có những cái mốc thế này, ví dụ như là căn bản là 30, nâng cao hơn là 45, cao nữa là? Cao nữa là?
[44:21]Không, 90, 90. Thường á những cái mốc thời gian mà để một bài giảng thế này là căn bản nè, đầu tiên tụi con bài tốt nghiệp tụi con sẽ giảng 30 phút luôn là để căn bản. Còn ví dụ như giảng trong những buổi sám hối á, đừng giảng dài, tụi con đúng 15 phút cho thầy, 45 phút dừng lại. Còn ví dụ giảng một bài giảng buổi giảng hơi đặc biệt hơn một chút, ví dụ những ngày trên Tết của thầy đó, ngày nào thầy cũng giảng mà thầy chỉ giảng 60 phút thôi là vừa. Nhưng mà còn những bài giảng mà quy mô định kỳ đó thì mình giảng 90 phút là một tiếng rưỡi thôi, đừng giảng hơn. Hồi xưa đó, vào cái thời mà chưa có băng có gì để mấy thầy cứ giảng
[45:00]á là thường thường là giảng 120 phút, tức là hai tiếng. Hồi lúc mà chưa có máy móc thâu nhiều á là vẫn nè, lúc mà thầy đi dạy trường hạ đó, hồi lúc khoảng năm thầy 30 tuổi thì bắt đầu đi dạy trường hạ là cứ phải giảng đúng hai tiếng đồng hồ nha, tại vì cái chương trình họ sắp xếp như vậy. Buổi sáng hai tiếng, chiều hai tiếng, sáng hai tiếng, chiều hai tiếng, sáng hai tiếng, chiều hai tiếng, là giảng 120 phút lận. À vì cái thời đó không có máy thâu, sau này có máy thâu vì cái băng cassette nó 90 phút, cái là buộc lòng các giảng sư phải rút lại là đúng 90 phút cho vừa một cuộn băng cassette, nên từ đó có cái chuẩn mực là 90 phút.
[45:34]Tuy nhiên cái người mà giảng từ 60 phút trở lên là cái người giảng sư thành tài rồi, tụi con nhớ một điều. Nên khi mà tụi con mới ra trường đừng có vội giảng 60 phút liền, nghe lời thầy cứ bắt đầu từ 30 và 45 giùm thầy. Hồi lúc mà thầy mới bắt đầu cái sự nghiệp giảng dạy của thầy thầy cũng chỉ giảng 45 phút à. Lúc đó thầy về cái chùa làng thầy ở, rồi tới cái ngày sám hối là thầy luôn luôn giảng một bài 45 phút, 45 phút, rồi cả cái vùng quê người ta thích vô cùng. Cứ như vậy, cũng làm lễ quy y, năm đó thầy cũng còn nhỏ, cứ bốn 45 phút, 45 phút. Rồi sau này cái từ 45 phút, bắt đầu cái mấy thầy mời thầy đi giảng trường
[46:13]hạ thầy phải giảng 120, rồi đến khi người ta mời thầy giảng bộ Pháp Hoa thầy phải giảng 90 để cho vừa một cuộn băng để thâu, có những cái đó. Nhưng mà từ 60 phút trở lên là tương đối thành tài, còn ban đầu căn bản cứ 30, 45. À mà khi mà giảng như vậy á, mình phải xác định thời gian, đừng nói dài hơn. Bây giờ thì khi dàn soạn cái dàn bài ta đã phải bây giờ thầy muốn tụi con soạn cái dàn bài chữ tha thứ, tha thứ hay là độ lượng, tha thứ độ lượng. Và mình chia làm ba ý chính, ba ý chính. Cái ý thứ nhất á là định nghĩa, định nghĩa tha thứ là gì? Tha thứ là gì? Ai biết nói thầy nghe? Tha thứ là gì?
[46:58]Trong đời có bao giờ tụi con tha thứ ai chưa?
[47:13]Có. Đấy, thì phải hiểu, nếu mình có rồi thì phải hiểu định nghĩa ra. Mô Phật, kính bạch thầy, theo con thì tha thứ là mình sẵn sàng bỏ qua những lỗi lầm của người khác đã gây cho mình. Mô Phật, con xin hết. Tốt, một điểm! Bỏ qua, mình không giận, phải không? Không căm thù, thậm chí có khi mình có quyền mình không xử phạt nữa, mà mình chỉ nhắc nhở thôi, thì đó là tha thứ, đúng rồi, định nghĩa đó chính xác. Rồi cái thứ hai, mà tại sao do đâu mình có được cái tấm lòng đó, tấm lòng độ lượng tha thứ đó?
[47:48]Ai trả lời cho thầy?
[47:59]Mô Phật, kính bạch thầy, theo con nghĩ thì đó là do cái tâm thương yêu cái người phạm lỗi, kính bạch thầy. Mô Phật. Nói thêm đi, nói thêm đi, nói thêm chút nữa. Mô Phật, như cái người đó có cái lòng thương yêu thì mới có thể Mà do đâu có thương yêu? Dạ, do cái sự mà có cái sự hiểu và có sự thông cảm. Do đâu có hiểu và thông cảm? Dạ, mình đi cũng như là mình quán chiếu những cái sự khó khăn hay nhưng mà người đó đã gặp phải, mình tìm ra những cái tốt của người đó để mình thương yêu. Ở đâu mình biết quán chiếu tìm ra tùm lum vậy?
[48:46]Mô Phật, do trong cuộc sống mình tiếp xúc với người đó mình có thể hiểu được. Đôi lúc người ta phạm phải những cái sai lầm đó, nhưng mà do vì một cái vô tình hay là một cái Không, ý thầy muốn nói vậy nè.
[49:04]Tụi con nói đúng chứ không phải sai, tụi con chỉ quên một cái căn bản, là thật ra sở dĩ mình có tha thứ, độ lượng vì chính bản thân mình có tu, phải không? Mình không có tu lấy đâu mình thương người ta, không có tu lấy đâu mình biết quán chiếu, mình quan sát, cân nhắc, đối chiếu phải không? Chính bản thân mình có thúc liễm, mình có tu, mình không có chấp, mình không ích kỷ, không hẹp hòi, biết thương yêu thì mình mới à mới độ lượng, mình bỏ qua lỗi lầm, mình không xử phạt lỗi lầm. Tụi con đồng ý với thầy không? Đồng ý. Bây giờ cái thứ ba nữa là nhưng mà phải hiểu thế này: Tha thứ không có nghĩa là không có nghĩa là gì?
[49:37]Dung túng để cho người đó phạm lỗi tiếp tục, phải không? Đó, như vậy cái bài, ví dụ tụi con sẽ giảng cái bài này, một hôm nào đó tụi con về chùa mình trong buổi sám hối tụi con sẽ giảng cái bài Tha Thứ Độ Lượng. Tụi con sẽ phân tích ba ý này: Là định nghĩa là tha thứ là gì, rồi thứ hai là do đâu mà có được tha thứ đó, và cái cuối cùng là tha thứ nhưng không có nghĩa là là dung túng mà phải có trách nhiệm. Và tụi con sẽ giảng cái bài này trong 45 phút, trong cái buổi lễ sám hối, 45 phút. Bây giờ tụi con phân giùm thầy cái ý nào bao nhiêu phút, nào mấy phút giùm thầy. Trong 45 phút này chia ra ba ý này như thế nào?
[50:16]Nhưng mà mỗi ý 15 phút là nghỉ chơi à, không đều đều như vậy được à. Tụi con đứng lên đi tụi con, rồi suy nghĩ ra được đứng lên cho thầy nói. Giải thích tại sao nha, chứ không phải thả đại con số đó rồi ai làm gì làm, chết ráng chịu không có, phải tại sao ý đó 15 phút, tại sao ý kia 20, này nọ ví dụ.
[50:45]Mô Phật, kính bạch thầy, theo như cái bài đó, 45 phút thì con sẽ phân ra định nghĩa là 5 phút. Còn hai phần đó thì mỗi phần là 20 phút, vì định nghĩa thì nó ngắn, còn đối với phần thứ nhất thì mình phải giải thích rồi đem những cái câu chuyện ra để chứng minh cho cái ý đó.
[51:07]Dẫn dắt để cho người ta hiểu được cái ý đó đó là 20 phút, còn ý ở dưới cũng vậy. Hơ, vì con có suy nghĩ thầy cho con nửa điểm, nhưng mà một cái đầu mà năm phút là không cân đối nha, phải không? 45 phút mà cái đầu định nghĩa mà năm phút là không cân đối đó, con con phải suy nghĩ lại, con bị sai cái đó. Chứ sau này con đi giảng con giảng mà định nghĩa năm phút là trật đó. Nhưng vì con có suy nghĩ có trả lời thầy cho nửa điểm. Rồi, ai có ý kiến gì khác nói thầy nghe.
[51:43]Mô Phật, thưa thầy, theo con nghĩ thì cái ý này là con chia làm trong thời gian 45 phút á thì cái định nghĩa là 10 phút, còn cái ý thứ hai do đâu mà có tha thứ độ lượng thì 25 phút, và cái cái tha thứ nhưng mà không dung túng là 10 phút. Mô Phật, thưa thầy hết. Lý do tại sao con định nghĩa 10 phút con nói thầy nghe. Mình phải lường trước những cái ý mình sẽ nói, ý gì mình mới lường được thời gian. Mô Phật, thưa thầy, bởi vì khi định nghĩa 10 phút là trong cái đó chúng ta phải định nghĩa ra và giải thích cho thính chúng hiểu được cái định nghĩa đó.
[52:31]Thầy cũng được, vì chưa nói thầy cũng không biết đúng sai. Mình cứ tưởng tượng thôi, rồi thầy cũng được, cho con một điểm. Rồi ai có ý kiến gì khác nói thầy nghe. Đây, người này giơ tay.
[52:42]Cái đoạn này chứ tụi con đừng giỡn chơi nha, quan trọng lắm á, lúc tụi con soạn dàn bài á, tụi con phân thời gian, thời gian này là rất quan trọng. Mô Phật, thưa thầy, theo con thì định nghĩa con sẽ nói 15 phút, và chính giữa do tu con sẽ nói 20 phút và phần cuối con sẽ nói 10 phút. Đúng ý thầy đó, nhưng mà giải thích cho thầy tại sao. Dạ định nghĩa thì con chỉ nói định nghĩa thôi. Thầy nói 15 phút á. Dạ. Thì hồi nãy con nói định nghĩa 15 phút rồi, con nói tại sao định nghĩa 15 phút? Tại vì con định nghĩa và con cho một ví dụ để cho mọi người hiểu.
[53:19]Còn phần thứ hai do đâu mà có được cái tha thứ đó thì con sẽ nói rộng ra và lấy cái sự tu tập để cho mọi người áp dụng. Những cái ý nó nhiều hơn phải không? Cho nên con cho là 20 phút. Dạ. Rồi, có lý, rồi cái đoạn cuối là 10 phút phải không? Dạ. Đoạn cuối 10 phút. Con nói cái định nghĩa 15 phút là đúng, thật ra định nghĩa nhiều ý, nhưng mà con sai ở chỗ là con cho một ví dụ, một ví dụ mà con nói 10 phút thì sao? Nghe nhàm liền. Cho nên phải mấy ví dụ? Đúng, hai, ba ví dụ lận. Nhớ nha. Con phân ý rất chính xác, rất đúng ý thầy. Nhưng mà tại vì con còn chưa kinh nghiệm, con tưởng là một ví dụ mà nói mà kể 15 phút người ta nghe người ta chết liền á.
[54:04]Cho nên phải mấy ví dụ. Mà những cái ví dụ này rất cảm động. Những ví dụ này đó là có khi nó là một câu chuyện có tiếng tăm trong lịch sử, trong sử sách kể lại. Rồi con dẫn thêm một cái câu chuyện trong đời thường mà chỉ con có chứng kiến, con thấy trong cuộc sống của con, chứ người khác không thể biết, nó làm một cái mới lạ. Còn khi mình kể một câu chuyện trong sử sách á, có khi là nhiều người biết rồi. Nhưng mà vì nó chuẩn quá nên phải đem ra kể. Và có những câu chuyện mà mình chứng kiến trong cuộc sống chỉ có mình biết chứ không ai biết hết. Có nhiều người biết nhưng người ta không để ý, nhưng mình nhìn vô mình thấy mình để ý.
[54:41]Cho nên vì vậy cái tư liệu nhân đây mà thầy nói thêm
[54:47]cái tư liệu để suốt đời tụi con đi giảng là ở đâu?
[54:54]Lấy đâu? Trong đời sống, chính những cái trong đời sống. Thế cái người giảng sư á hay hơn cái người khác ở chỗ, hoặc là những nhà văn cũng vậy, hay hơn người khác đến chỗ nè, là cũng trong cuộc sống diễn ra một cách bình thường, lặng lẽ như vậy, nhưng mà họ nhìn ra được sự kiện, nhìn ra được ý tưởng, họ tích chứa lại được, họ gom góp lại được thành tư liệu để họ sử dụng sau này họ giảng dạy, họ viết lách. Còn người khác những chuyện như thế cứ trôi qua, chẳng ai thấy gì hết, nhưng người giảng sư thì lại lại thấy hết tất cả. À. Ví dụ, ví dụ bây giờ
[55:34]à có cái ông thầy ổng đứng quay phim, tụi con có thấy gì không? Thấy hết trơn hả? Vậy làm sao làm giảng sư? Tụi con phải thấy một cái gì đó để sau này làm tư liệu giảng. Tụi con thấy cái gì? Mới dám nói thấy ổng lùn hơn cái máy quay lắm á.
[56:02]Hoặc bây giờ tụi con quay xuống dưới hàng cư sĩ nhìn giùm thầy một chút nè. Quay xuống đi. Rồi tụi con nhìn chưa? Tụi con thấy cái gì nói thầy nghe. Đứng lên nói thầy nghe, ai thấy được cái gì nói thầy nghe. Đưa micro đi. Tụi con nhìn xuống hàng cư sĩ đó, tụi con thấy cái gì nói được nói thầy nghe.
[56:27]A Di Đà Phật, thưa thầy, khi mà con nhìn xuống dưới hàng Phật tử á thì con thấy á các vị Phật tử người nào á khuôn mặt á cũng tươi, vui và an lạc, có lẽ trong bài giảng của thầy các vị đã
[56:44]có thấu được phần nào để áp dụng vào trong cuộc sống của mình. Con quá khôn, con tính lấy hai nguồn kẹo. Vừa khen dưới kia kiếm cục kẹo dưới đó, khen thầy lấy cục kẹo trên này nữa, khôn quá.
[57:01]Không phải, không phải, nhìn những cái mà không ai thấy á.
[57:07]Một cái ví dụ này tụi con sẽ nhớ suốt đời để tụi con lấy kinh nghiệm nha, sẽ rất là thú vị.
[57:15]Rồi Trí Thông, hồi nãy cho con một điểm vì con có cố gắng, rồi Trí Thông muốn nói gì nói thầy nghe. Mô Phật thưa thầy là tại vì do con làm tri khách cho nên mỗi lần mà tới tiết thầy là con phải mỗi lần dọn ghế thì số ghế càng đông. Con nói gì thầy không nghe? Cho nên là Con không Con Thầy Thầy không nghe rõ, con nói lại lớn lớn thầy. Là mỗi lần mà con dọn ghế ra thì số ghế càng đông và ít có khi nào ghế trống.
[57:41]À tức là con ý nói là Phật tử Tức là Phật tử thích chúng nghe thì càng ngày càng đông.
[57:48]Rồi có gì đạo lý không? Tức là cái bài giảng của thầy thầy là Thêm một cục kẹo, khôn quá à, tính kiếm kẹo không à. Hình như nãy thầy cho điểm con rồi phải không? Rồi có điểm rồi thôi. A Di Đà Phật, thưa thầy, con quay xuống con nhìn thấy Phật tử đang chăm chú nghe thầy giảng. Mô Phật. Những điều tụi con nhìn á ai cũng thấy. Bình thường. Nè, thầy chỉ tụi con nè, tụi con thấy cái ghế trống phía trước không? Tụi con nghĩ gì nói thầy nghe.
[58:29]Nghĩ gì nói thầy nghe, thấy được cái gì nói thầy nghe. Rồi có người giơ tay kìa.
[58:37]A Di Đà Phật, con nhìn con thấy chiếc ghế trống con nghĩ những người thiếu nhân duyên để nghe pháp được như ngày hôm nay.
[58:48]Rồi con có cố gắng rồi cũng được điểm. Rồi ai có ý gì nữa nói thầy nghe, cũng cái ghế trống đó có ai có ý gì khác nói thầy nghe. Phật
[58:58]kính bạch thầy, con nhìn thấy cái ghế trống thì con nghĩ là quý Phật tử ai cũng khiêm nhường không ai dám ngồi trên. Tuyệt vời con, đúng ý thầy.
[59:09]Chính xác, một điểm. Đáng lẽ thầy cho con hơn điểm, nhưng mà thôi, một điểm thôi. Hả?
[59:18]Hai là vì thầy sợ là nữa chấm bài làm của con chín điểm cho hai điểm nữa thành 11 điểm, cộng thêm á. Thôi nếu lớp cho thì cho luôn á. Mà thế này, đó, tụi con thấy không? Cũng một chiếc ghế trống mà ai không ấy nhưng mà khi thầy kêu tụi con suy nghĩ tụi con thấy ra liền, thấy ra đạo lý liền phải không? Trong cuộc sống vô số điều như vậy và đó chính là cái kho tư liệu của tụi con để giảng suốt một đời mà không trùng với ai hết. Còn những điều mà sách sử nói ai cũng đọc hết, tụi con chưa giảng người ta mua sách người ta đọc mất tiêu rồi. Tới chừng người ta giảng chưa nói xong người ta biết muốn nói gì.
[59:49]Còn cái tư liệu này nè, tư liệu sống mà tụi con nhìn trong cuộc sống này nè là của riêng tụi con, không ai ăn cướp bản quyền được hết. Và tụi con giảng suốt một đời vẫn phong phú, vẫn đầy đủ. Nhưng quan trọng có biết nhìn hay không. Những điều rất là nhỏ, nhưng mà nhìn ra được những vấn đề rất là lớn. Đồng ý không? Đó, giỏi hay không là cái đó nha.
[1:00:11]Bây giờ nó còn cái vấn đề một trường hợp ngoại lệ này nữa. Hồi nãy là cái ý con nói cái này 15 phút, cái này 20, cái này 10 phải không? Là tương đối cân đối, một bài giảng như vậy cân đối, nhưng khi sau này khi tụi con bước lên giảng nó sẽ có những sự tình bất ngờ. Trong khi tụi con đang giảng cái định nghĩa này bỗng nhiên nó có cái ý nó xuất hiện bất ngờ lúc đó tụi con soạn dàn bài không biết mà khi mình đứng lên ứng khẩu thì nó lại hiện ra, và lúc đó mình nói rất là hấp dẫn, nói rất xuất thần vì cái ý bất chợt. Và nó sẽ dài hơn 15 phút, nên cái phần định nghĩa mình định 15 phút không ngờ mình nói tới 25 phút luôn.
[1:00:45]Bởi vì cái ý bất ngờ quá hấp dẫn, nói say sưa, mình xuất thần mình nói và người ta ở dưới nghe rất thích, trên thay vì 15 phút làm luôn 25 phút luôn. Có trường hợp này không? Có. Sẽ có xảy ra, tụi con nhớ như vậy. Sau này tụi con sẽ gặp những trường hợp như thế này, và làm sao giải quyết làm sao, vấn đề làm sao?
[1:01:08]Lúc đó phải làm sao? Cái ý bất chợt mới xảy ra quá hay không thể bỏ, mà say sưa mình nói cái đó mà người ta nghe rất thích, nó sẽ quá cái thời gian mình dự định thì phải làm sao?
[1:01:24]Phải làm sao?
[1:01:29]Kính bạch thầy là khi mà cái ý đó hay con đã chiếm thời gian của những cái ý còn lại thì trong những cái ý chính còn lại con sẽ lựa cái ý chính nào mà nó không làm rõ con sẽ bỏ bớt cái ý chính còn những cái ý nào mà không ấy con sẽ bỏ bớt. Nãy thầy cho điểm con rồi phải không? Cái ý này thì con chưa nói hết ý đâu, con cũng không nói đúng lắm, cũng nói một phần thôi. Nhưng mà thôi vậy cũng tốt, cũng có trả lời. Có ai có ý kiến gì nữa nói thầy nghe.
[1:02:05]Bạch thầy, mà nếu như lỡ mà nói quá thời gian thì xin thêm giờ. Đơn giản vô cùng.
[1:02:14]Thầy dặn tụi con một điều, bản lĩnh của giảng sư đây: kềm chế. Nhớ giùm thầy, đây mới là cái quan trọng. Ví dụ đang cái phần định nghĩa, tụi con định 15 phút, bất ngờ có ý mới xuất hiện trong đầu mình, tại lúc ứng khẩu tự nhiên cái sự cái kích động của sự sáng tạo trong não nó phát tuôn tuôn tuôn ra, mình nhìn được ý mới nói rất hay, dưới rất thích. Nhưng mà xin thưa, kềm chế, đừng có say sưa nói luôn quá giờ. Tại vì nếu con nói luôn thành ra 25 phút, tụi con chỉ được phép nói thêm 5 phút thôi, 20 phút thôi, rồi phải chuyển ý qua ý này, chớ đừng nói một ý này quá dài là một sự thất bại. Thầy dặn tụi con á.
[1:02:52]Bản lĩnh của giảng sư là chỗ này, gặp cái ý rất là hứng thú, rất thích thú, rất hấp dẫn, nhưng cũng phải biết kềm chế để cân đối thời gian. Đây là bản lĩnh của giảng sư nha. Nhớ như vậy. Một cái khả năng của giảng sư nữa là kéo dài hoặc rút ngắn,
[1:03:12]kéo dài hoặc rút ngắn một cái thời gian, một cái ý nào đó.
[1:03:18]Ví dụ thế này, là
[1:03:22]người ta mời con giảng một bài một tiếng đồng hồ mà con giảng tới 50 phút mà hết ý, không còn gì để nói nữa, thì tính làm sao?
[1:03:35]Hết ý rồi? Nếu mà lúc đó mình mới 50 phút cái mình nói thôi ngang đây nghỉ rồi tôi bị nhức đầu, đau bụng thôi nghỉ, hẹn lần sau, thì trong đầu người ta đánh giá mình thế nào? Người ta gán là mình mình ít trí tuệ, cạn vốn. Người ta hơi đầu người ta hơi nghi ngờ trí tuệ mình một chút làm cho cái cũng gọi là một sự thất bại nho nhỏ. Dù có thể 50 phút trước mình nói hay đi, nhưng mà người nghe thông báo là bài giảng một tiếng đồng hồ mới 50 phút tự nhiên ông giảng sư ổng cáo từ ổng tuột xuống, thì người ta vẫn nghi ngờ, nên buộc lòng là phải kéo cho dài ra cho đủ 60 phút. Và tụi con cho thầy những cái ý mà để kéo dài thêm?
[1:04:17]Giơ tay lên, ai giơ tay lên?
[1:04:27]Bạch thầy, khi mà giảng á thì mới có 50 phút mà muốn kéo dài đến 60 phút á thì người giảng sư đó phải có nhiều cái ví dụ ở trong sự tu học và ở trong đời sống hằng ngày và ngay chính bản thân của mình. Tốt, một điểm. Rồi ai có ý kiến gì khác? Ví dụ. Rồi, phần con. Nếu mà đặt trong trường hợp bài giảng của mình 50 phút thì còn 10 phút sau thì con sẽ hỏi là trong bài giảng của tôi đó là có chỗ nào thắc mắc, quý Phật tử có nhu cầu thì cứ việc hỏi. Là lấy cái thời gian giải đáp thắc mắc để lấp đầy chỗ trống, phải không? Dạ. Khôn, được một điểm. Rồi ai có ý kiến gì nữa? À con có điểm rồi thôi. Ai có ý kiến gì nữa?
[1:05:14]Thưa bạch thầy, khi mà giảng mà còn trống một khoảng thời gian á thì vị giảng sư hát tặng thính chúng.
[1:05:27]Rồi giỏi, cho con một điểm luôn. Gan rồi hay. Rồi gì nữa, ai gì nữa?
[1:05:38]Kêu kêu kêu.
[1:05:44]Bạch thầy, trường hợp mà 15 phút á mà xong á thì tại vì mấy chị nói hết trơn rồi, cho nên con là nói là: "Hôm nay có công chuyện cho nên thầy phải nghỉ sớm". Thôi vừa thôi con! Không được, thầy đã dặn là không được nghỉ sớm! Phải làm sao cho đủ 60 phút mới đi xuống chứ không được mà mà cáo từ. Tự nhiên tự nhiên nửa chừng coi đau bụng này kia nọ không được.
[1:06:10]Bây giờ ha, ví dụ từ nãy tới giờ con nói ví dụ ha, giờ ví dụ cũng không lấp đầy được, rồi kể chuyện rồi cũng không có lấp đầy được, ca cũng không lấp đầy được, ngâm thơ cũng không lấp đầy được, hỏi đáp cũng không lấp đầy được, thì làm cái gì? Hồi hướng chừng 10 phút hả?
[1:06:35]Thì tụi con sẽ dùng một bí quyết cuối cùng.
[1:06:44]Lúc mà tụi con vừa giảng thì con vừa theo dõi đồng hồ. Tụi con thấy từ từ từ từ, coi là sắp sửa tới 50 phút mà ý hết rồi, thì tụi con biết trước, phải không? Biết trước là mình sẽ còn khoảng 10 phút. Nói chậm nói chậm lại. Cho tụi con điểm á, đúng á. Đó, bí quyết cuối cùng là nói chậm lại!
[1:07:08]Không ngờ tụi con thông minh đột xuất thiệt á. Rồi, ai nói chậm lại cho một điểm á. Không, đúng như vậy á. Cho nên nhiều khi cái lời nói ví dụ mình thấy hôm đó ý nhiều mà thời gian nó không đủ nói, tụi con phải nói tăng tốc lên chút xíu, nhanh nhanh lên để cho được ý. Mà có khi thấy mình ý mình gần hết mà thời gian thì còn nhiều thì phải nói nói chậm lại cũng là một mánh khóe, một mánh khóe để cứu bồ đó. Rồi sau khi tụi con kết thúc bài thì người ta cũng vừa ngủ xong hết luôn nè, rất là thành công.
[1:07:41]Đó là cái kéo dài. Bây giờ trường hợp rút ngắn, rút ngắn dễ không? Rút ngắn thì dễ vô cùng. Rút ngắn là cứ bỏ bớt thôi là xong chuyện. Ví dụ như là tụi con soạn cái đó nó khoảng tám ý mà thời gian không cho phép, buộc lòng phải rút ngắn. Bây giờ thầy có một cái ví dụ thế này. Dài quá thầy không viết lên bảng được, tụi con viết vắn tắt vào trong vở giùm thầy. Ví dụ thầy muốn có nói một cái ý thế này: Tu là chính mà học là phụ. Ví dụ thầy muốn nói cái, tụi con vở dở vở ra viết giùm thầy đi. Tu là chính, học là phụ. Viết nhanh đi, tại vì thầy nói giảng. Tu chính viết học phụ, viết nhanh vậy thôi,
[1:08:18]còn thầy nói dài dòng kệ thầy, đừng nói đừng có viết từng lời. Tụi con viết vắn tắt cái ý ghi nhớ thôi. Bây giờ ý thứ nhất này nha: là khi mà mình tìm đến Phật pháp á, tức là mình muốn thay đổi mình từ xấu thành thành tốt, từ vô minh thành giác ngộ, phải không? Từ mê muội thành sáng suốt. Thì cái sự thay đổi như thế gọi là cái gì? Tu, đúng, đó là ý thứ nhất. Giờ ý thứ hai nè: Nhưng mà muốn tu thì phải sao? Biết cách tu, tức là học. Như vậy nên phải học là ý thứ hai. Giờ trong cái ý thứ ba nè: Học kỹ chừng nào thì sao? Thì tu nó sẽ tốt chừng nấy, cho nên cần phải học kỹ là ý thứ ba. Giờ ý thứ tư nè:
[1:09:00]Tuy nhiên, bắt đầu đó đặt vấn đề ngược lại. Cái học á nó dễ, nó làm cho ta thỏa mãn được cái khát khao là tăng trưởng kiến thức nên ta học hoài không thấy chán, nên riết rồi ta sẽ bị nghiện học, đó là ý thứ tư. Còn ý thứ năm á là thế này: Cái học dễ thì cái tu lại rất là khó, tại vì sao vậy? Bởi vì cái tu á buộc ta phải nhìn cái lỗi của mình, làm ta khó chịu, buộc ta phải can đảm, phải có sức mạnh ta mới nhìn được cái lỗi của mình để mà tu. Còn cái ý thứ tư á là học nó dễ bởi vì nó làm cho ta thích thú, học hoài được, còn cái tu mà nhìn lỗi mình á thì lại rất là khó, nên ý thứ năm là tu khó bởi vì phải nhìn lỗi mình.
[1:09:43]Ý thứ sáu nè: Đó là lý do tại sao mà tăng ni thích đi học để lấy bằng vừa có danh giá mà vừa tránh né được cái việc tu tập. Đó là ý thứ thứ sáu. Có không? Có. Có. Ý thứ bảy nè: Cái lỗi mà làm cho tăng ni cứ thích học hoài không thích tu là cũng tại do cái giáo trình. Trong cái giáo trình nó không khuyến khích tu nhiều mà cứ khuyến khích học. Cái lỗi cũng nằm trong đó nữa. Nên tăng ni càng học thì càng nghe xúi học, chứ còn nếu trong lúc học mà được giáo thọ xúi tu thì sao? Bắt đầu cũng có lý tưởng tu. Nhưng mà trong quá trình học không được nghe giáo thọ nhắc cái học, nhắc cái tu, cho nên cứ đi lấy hết bằng này tới lấy bằng kia.
[1:10:26]Lỗi, cái ý thứ bảy là lỗi cũng của giáo trình hoặc là giáo thọ. Bây giờ ý thứ tám nè: Từ nay, chúng ta mong làm sao cho tăng ni phải biết lấy cái tu là chính, học là phụ thì như vậy đạo Phật mới phát triển được. Thầy vừa phân tích tám ý, phải không? Tụi con viết hết chưa? Trong tám ý đó tụi con trình bày nó dư thời gian. Bây giờ tụi con phải rút ngắn, tụi con lựa ý nào bỏ bớt nói thầy nghe? Giơ tay lên, nhanh lên, hết thời gian rồi.
[1:11:01]Tụi con tám ý đó nếu mà phải rút ngắn bớt á, tụi con bỏ ý nào?
[1:11:16]Mô Phật, kính bạch thầy con sẽ bỏ cái phần lỗi ở giáo trình và giáo thọ. Có ai mách nước cho con không ngồi dưới đó đó? Có không? Dạ. Có ai mách cho con không? Dạ không thưa thầy. Sao đúng giáo án vậy? Tại vì con nghĩ a là một giáo thọ thì ai cũng vị nào cũng muốn cho tăng ni sinh tức là hậu học của mình á phải học cho thật tốt vì mình muốn làm một người thật tu thì mình phải thật học. Nhưng mà không có nghĩa là bắt mình học không không lo tu. Con trả lời câu trả lời rất tốt. Rồi nếu phải bỏ thêm một ý nữa thì con bỏ ý nào? Con sẽ bỏ cái sự học thỏa mãn về kiến thức. Cái tâm lý đó quan trọng lắm con, cái ý đó bỏ khó lắm á.
[1:12:03]Vì con nghĩ đã là kiến thức thì mình học hoài học đến suốt đời cũng không thể hết được thưa thầy. Không, mà mình chỉ phân tích tâm lý thôi. Cái tâm lý mà thích được kiến thức là một tâm lý có thật. Chính vì lý do đó làm cho người ta thích học mà ít thích tu là vậy đó, nó nằm trong cái chuỗi tâm lý lý luận logic nên ý đó khó bỏ lắm á. Dạ nếu mà thầy hỏi phần sau thì con chưa chuẩn bị thưa thầy. Ừ ừ, thôi vậy thôi con trả lời câu thứ nhất là tốt rồi. Ai có ý gì khác không? Nếu bỏ thêm cái ý nữa, ngoài cái việc mà mình phê bình giáo trình, giáo thọ không khuyến khích tu thì mình có thể bỏ thêm ý nào nữa?
[1:12:43]Mô Phật, thưa thầy con xin bỏ thêm một ý là đó là lý do tăng ni thích học để lấy bằng cấp tránh tu. Chính xác luôn. Đúng hai ý đó có thể bỏ được, vì hai cái ý chê đó nó dễ mích lòng. Mặc dù nó là một thực trạng nhưng mà dễ mích lòng, nếu cần phải bỏ, bỏ hai ý đó, đúng như vậy. Mà tụi con có điểm hết nên thầy không cho thêm. Đó như vậy. Đó là cái gọi là rút ngắn, nhưng mà tuy dễ nhưng mà nó khó ở chỗ là mình phải lựa cái ý mà bỏ cho nó đúng, nhiều khi nhầm cái ý quan trọng mình bỏ thì lại là nó mất cái logic của bài giảng ha. Bây giờ cái tình huống này. Có những cái trường hợp, có những tình huống
[1:13:22]mà nó không nằm trong chương trình, bất ngờ xảy ra buộc tụi con phải đứng lên nói hay phải ban đạo từ, hay đáp từ cái gì đó trong những tình huống đó. Ví dụ như là khi tụi con đến dự một buổi trai tăng, cái chợt nhiên không biết sao quay qua quay lại cái a cái ở chùa đó mời tụi con đáp từ trong cái lễ tác bạch, tức là Phật tử tác bạch hôm nay tụi con cúng dường lên chư tôn đức vật phẩm à tứ sự để mong chư tôn đức là tu học tốt, mong cho hồi hướng công đức cho cửu huyền thất tổ tụi con, nghĩa là họ nói một bài dài cả trang giấy á, rồi sau đó họ quỳ chờ nghe mình đáp từ, à tới phiên tụi con đáp từ, phải không?
[1:14:00]À Nhưng mà trong trường hợp đó rất là rất là nguy hiểm. Những trong trường hợp đó rất là rất là nguy hiểm á. Tụi con biết nguy hiểm sao không?
[1:14:15]Vì mình không chuẩn bị. À lời nói mình có thể bài này giống bài kia, cái bài đáp từ nào cũng giống bài đáp từ nọ, nó nhàm. Mà nó một cái nguy hiểm nữa là nhiều khi mình hứng chí rồi mình mình mình nói lâu, chết liền, lúc đó chết liền.
[1:14:31]Mà có những trường hợp người ta mời mình đáp từ mà nhiều khi nó không phải thiệt nữa. Nó không phải thiệt người ta muốn mời nữa. Vì trong cái tình huống kẹt quá người ta phải mời mình. Ví dụ lúc đó tụi con là tri sự cái chùa hoặc tụi con về tụi con là trụ trì cái chùa đó. Bữa hôm đó người ta đến người ta chơi rồi người ta cũng nể người ta mời tụi con ra đứng nói vài tiếng, mà tụi con quất luôn nửa tiếng đồng hồ là chết người ta liền, người ta bất mãn liền. Lúc đó phải tinh ý, nghĩa là người ta mời mình, nhưng mà trong lòng người ta vái trời sao cho mình đau bụng đi cầu đừng có nói. Có những tình hợp thực như vậy.
[1:15:03]Có một lần thầy gặp mấy trường hợp đó. Có một lần có một cái nhóm của Kitô giáo, cái ông linh mục đó ổng dắt một số thanh niên sinh viên trẻ đi chơi dã ngoại rồi đi tới đâu lợi dụng cuộc chơi dã ngoại đó họ sẽ sinh hoạt giáo lý, họ nói chuyện về Chúa với nhau. Thì vô tình họ ghé trên chùa thầy. Thì chùa thầy cũng là núi rừng á. Vì phép lịch sự họ phải mời ông thầy trụ trì ra. Lúc đó thầy cũng hơi ngu, thầy đi ra. Chứ nếu mà nếu mà thầy biết thật sự là thầy không có ra. Tại thầy biết là họ không có mời thật. Họ vì nể, họ ghé cái chùa họ phải mời thôi. Khi thầy ra thầy ngồi rồi thầy mới hiểu được mục đích của họ:
[1:15:38]"À, thì ra họ vừa đi chơi vừa sinh hoạt giáo lý chứ họ không phải mục tiêu ghé chùa". Mà lúc không lẽ mình đứng lên đi vô thì lại giống như mình mình hất hủi người ta, đành phải ngồi chịu trận. Thì khi bắt đầu ổng mở tài liệu ra để ổng sinh hoạt giáo lý thì ổng phải nể ổng mời thầy nói trước phải không? Tụi con thấy không, mà lúc đó bụng ổng có thật vậy không? Không. Nhưng mà hên cho ổng bởi vì thầy quá rành giáo lý Thiên Chúa. Khi ổng mời thầy nói về Chúa, tình thương của Chúa, ồ thầy nói thao thao thao thao, ổng quên mất đường về, mấy người xung quanh nghe ngẩn ngơ, quên mất đường về. Thì lát sau đó thầy mới sực nhớ:
[1:16:12]"Chết cha, mình họ mời giả bộ, không phải mời thiệt." Cái thầy đành phải ngừng, rồi sau đó họ mới nói chuyện với nhau. Một lát thì mời ổng vào ăn cơm chay. Thì ổng khoái quá, ổng nói mời thầy bữa nào về nhà thờ thầy giảng giùm cho giáo dân một bữa. Thầy dám không? Dám, sao mình không dám nữa? Nhưng mà tại vì họ ổng bị bất ngờ đó, bất ngờ. Nhưng sau đó thầy ngồi thầy ngẫm lại thì mới thấy là mình đúng là mình vô duyên. Người ta đâu phải có mục đích lên đây tìm mình, thăm mình, nhờ mình nói đâu. Người ta vô tình người ta lịch sự thôi, mà mình không biết mình nói quá nhiều. Nên đời thầy bị một lần đó. Nên thầy rút kinh nghiệm.
[1:16:44]Rồi có một lần khác, hôm đó có một đoàn Gia đình Phật tử đi lên chùa chơi thì họ mời lên chùa nên khi mà buổi lễ tổng kết xong thì họ cũng phải mời thầy ra đứng nói chứng minh. À đứng trên cái bục chánh điện, ở dưới này là bãi cỏ, sân bãi cỏ thì các em đoàn sinh đứng chang chang dưới nắng, đứng nghỉ thế này để nghe một huynh trưởng nói chuyện. Thì mỗi rồi một ông thầy cố vấn giáo lý nói chuyện, người nào người nấy nói say sưa, nói quá chừng nói. Cuối cùng họ sực nhớ thầy là thầy trụ trì thì họ làm sao? Cũng phải mời thầy nói. Lúc đó thầy nhìn thấy nét mặt làm sao? Quá đau khổ của các đoàn sinh.
[1:17:15]Thầy nói đúng ba câu thôi. Thầy nói đúng ba câu thôi. Câu thứ nhất, mình nói: "Thầy rất vui mừng vì các em về đây sinh hoạt." Thứ hai: "Chúc cho các em đoàn sinh được phát triển tốt đẹp." Câu thứ ba: "Mong cho các em tiếp tay với quý thầy, quý cô làm được nhiều Phật sự. Hết." Mừng quá chừng cái vỗ tay, không phải thầy nói hay, mừng quá thầy không nói nữa. Đúng ba câu. Đó là bài diễn văn, bài giảng mà ngắn nhất trong đời thầy, kỷ lục ba câu, đúng ba câu, không nói thêm câu thứ tư nữa. Có một lần, cũng có một lần có một đoàn Gia đình Phật tử lên trên chùa thầy đứng nói trên chánh điện, cũng bắt đoàn sinh đứng nghỉ thế này đứng nói,
[1:17:58]còn huynh trưởng đi qua đi lại đi qua đi lại nói rớt một đứa bịch xuống liền. Chùa mình mấy cô phải chạy ra bưng đi vô cấp cứu liền. Sáng chưa ăn, cứ đứng nghe ổng nói, ổng nói để ổng khoe cái. Cái đó có. Những trường hợp đó hết sức sai lầm. Cho nên vì vậy, có những cái tình huống bất ngờ mà nhất là những buổi trai tăng á, tụi con thấy không, mọi người thì đang sao? Đói bụng. Cơm canh thì làm sao? Đang nguội dần. Cái người quỳ tác bạch thì làm sao, đang làm sao? Mệt mỏi. Mà ta thì làm sao, đang làm sao? Ta đang chiến đấu say sưa. Lúc nên những lúc đó là khi tụi con nhìn cái tình huống đó là không được nói dài.
[1:18:40]Ví dụ có những tình huống nó trang nghiêm quá, tụi con buộc phải nói dài. Vì lúc đó là chư tôn túc ngồi đầy, đó là buổi lễ rất long trọng, tụi con nói hai ba câu là không được. Nhưng có những lúc mà nó không phải như vậy, tụi con tình huống ờ như vậy là đừng nói dài. Mình chỉ nói ngắn thôi, tụi con nói ngắn làm sao mà người ta cảm động, chứ không phải nói ngắn mà hời hợt. Đó cái khó mà thầy muốn nói trong những tình huống này là cực kỳ ngắn mà cực kỳ súc tích cảm động là bản lĩnh của giảng sư. Bây giờ tụi con cho thầy một cái ví dụ là một cái đáp từ cực ngắn mà cảm động cho thầy. Ai giơ tay lên?
[1:19:18]Bây giờ tụi con cho thầy một cái đáp từ trai tăng nha, đáp từ trai tăng cực kỳ ngắn gọn, cực kỳ cảm động cho thầy, nhanh lên. Ai giơ tay lên? Nhanh lên, nhanh lên, nhanh lên. Hết giờ rồi.
[1:20:00]Mô Phật, thưa Thầy, con đáp từ ngắn là con nói là:
[1:20:13]"Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay, quý Phật tử đã có tâm thành đến cúng dường trai tăng quý Thầy và chư ni, chư tăng ở đây chứng minh và chúc nguyện cho gia đình của chúng con và cửu huyền thất tổ của chúng con. Gia đình của chúng con thân tâm an lạc, bồ đề tâm kiên cố..." Còn đang đáp từ người ta, đang làm thầy người ta, không có chúng con vô đây, vô duyên.
[1:20:52]Tức là người ta tác bạch xong, bây giờ mình đáp từ làm sao cho nó ngắn gọn, cảm động mà để cơm canh đừng có nguội, hiểu không? Mọi người đừng có đói run. Ngắn gọn và cảm động chứ không phải là ngắn gọn mà hời hợt. Dạ, thưa Thầy...
[1:21:09]Có ai có ý kiến gì không? Ráng đừng chịu thua, ráng nói lại coi. Dạ, thưa Thầy, con đáp từ... Đáp từ cái cảm động. Dạ, thưa Thầy... Phần này con xin nói là... Trước hết là:
[1:21:27]"Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật", một câu.
[1:21:33]"Trước tấm lòng thành kính của quý Phật tử, chúng tôi không có ngôn ngữ gì để diễn tả được", hai câu. Nên tôi nín hả?
[1:21:46]"Chúng tôi rất là hoan hỷ và cầu mong mọi phước lành sẽ đến với Phật tử." Hết. Ngắn nhưng bị hời hợt, không cảm động lắm, phải không? Những cái này nó thường thường. Thôi Thầy đọc cái bài của Thầy viết nè: "Thưa quý Phật tử, những tấm lòng của quý Phật tử hôm nay sẽ thành những sự khuyến khích đối với chư Tôn đức mãi mãi về sau. Những vật thực hôm nay sẽ nâng bước chư Tôn trên bước đường hoằng dương Phật pháp khắp nơi. Nguyện ơn phước này đưa quý Phật tử đến những nơi an lành, hạnh phúc tràn đầy hào quang của chư Phật." Ngắn gọn. Cái cảm động chính là cái văn hay á, văn hay á, tụi con nhớ như vậy nha, hiểu không?
[1:22:27]Bây giờ phần cuối cùng của bài này, bây giờ vấn đề là sau khi giảng là tụi con có thể dành thời gian cho người ta hỏi về bài giảng của mình, thì khoảng thời gian dành cho câu hỏi là chừng bao nhiêu? 5 phút... 5 10 phút... Bình thường á, nếu tụi con mà chuẩn bị được á là có thể chiếm tới 1/10 thời gian đó con. Nếu mà biết cái đạo tràng đó là 1/10 thời gian bài giảng luôn, rất là dài vì người ta hỏi nhiều lắm. Còn nếu tụi con đánh giá là không giảng nhiều, người ta không hỏi nhiều lắm thì chừng 5 phút thì được. Thầy mỗi tháng Thầy giảng ở chùa Từ Tân á thì thường là Thầy dành thời gian khoảng 5 tới 10 phút cho mọi người hỏi, rất là dài.
[1:23:06]Mà có một lần á, người ta hỏi luôn 1 tiếng đồng hồ luôn. Thầy giảng 1 tiếng rưỡi rồi trả lời thêm tiếng đồng hồ nữa thì muốn chết luôn bữa đó, đứ đừ luôn. Mà người ta hỏi không phải là hỏi trong bài giảng của mình, không phải là vì nghe bài giảng có chỗ đó chưa hiểu, có chỗ kia khúc mắc. Không cần, không để ý bài giảng, bắt đầu hỏi đâu chuyện khắp thiên hạ, chuyện sao ăn cơm không ngon, rồi sao có người đó bỏ con, rồi sao đó ông chồng không thương vợ, rồi sao bị ma nhập, hỏi không đâu dính đâu hết trơn á. Nhưng mà mình sao? Có từ chối được không? Không. Không từ chối được, phải lúc nào cũng dùng đạo lý để soi rọi giải đáp cho người ta.
[1:23:41]Chỉ trừ trường hợp người ta hỏi về tình yêu cái Thầy chịu thua Thầy đẩy lên cho Thầy Trụ trì là Thầy Viên Giác á, Thầy nói: "Thầy đó trả lời mấy cái đó hay lắm, lát lên trển hỏi." Nhưng mà cái quỹ thời gian mà để hỏi á thì tụi con tùy cái đạo tràng tụi con sắp xếp ha. Có khi cũng không đâu, có khi bài giảng mình nó dài quá rồi cái mình bỏ thời gian này, không cho người ta hỏi đáp nữa. Đúng không? Vì không còn thời gian. Nhưng mà nhớ một điều là trong cái phân bố thời gian này á, tụi con giảng làm sao vào thời gian thích hợp, nghĩa là Thầy dùng cái chữ "liệu cơm gắp mắm". Nghĩa là làm sao? Cơm là cái gì và mắm là cái gì?
[1:24:22]Tụi con muốn giảng phải liệu cơm gắp mắm.
[1:24:29]Cơm là cái gì? Mắm là gì? Mắm là thời gian. Đúng nè. Cơm là gì?
[1:24:46]Mắm là thời gian là đúng rồi đó. Cơm là cái gì?
[1:24:57]Cái này hay lắm nè, tụi con ráng suy nghĩ này coi, liệu cơm gắp mắm.
[1:25:06]Nè ai giơ tay đi cầm micro đi con. Cái câu này hay lắm nè. Con liệu cơm gắp mắm.
[1:25:16]Mai mốt tụi con đừng có ăn mắm hỏi tại sao nói không, nói Thầy chứ hôm qua ổng kêu là liệu cơm gắp mắm. Mô Phật, dạ thưa Thầy theo ý của con là con... Cơm ở đây là ý con là con để ý tới cái thái độ của thính chúng như thế nào. Thái độ thính chúng mà mình chọn thời gian phải không? Dạ, Mô Phật. Con đã gần tới, chưa tới. Nói lại đúng cái ý giùm Thầy chút xíu nữa, 0,5 điểm.
[1:25:52]Ai, ai biết cơm là gì? Mắm là thời gian là đúng rồi đó. A Di
[1:26:10]Đà Phật. Thưa Thầy đó là cơm là cái khả năng... Cái gì? Dạ, cái khả năng... Khả năng hả? 1 điểm luôn. Chính xác luôn. Đúng như vậy. Tụi con liệu cái khả năng mà mình giảng hay cỡ nào. Hồi nãy con vừa nói cái thái độ thính chúng phải không? Ai nói thái độ thính chúng là chính, vì mình giảng hay cái thính chúng họ mới làm sao? Mới hào hứng say sưa. Cái chữ hào hứng thính chúng là đúng nhưng mà nó là phía sau. Mà cái chính gốc đó là khả năng giảng hay của mình. Mình xem giảng hay mình thế nào mà mình chọn cái thời gian bài giảng nhiều như thế. Cho nên vì vậy Thầy nói tụi con ban đầu là tụi con ra trường tụi con giảng bao nhiêu?
[1:26:46]30 phút, là mình cứ cho rằng khả năng mình ít, mình cứ lấy 30 phút cho Thầy, nghe. Là đó mình gắp mắm 30 phút thôi, vì mình cứ cho rằng cái cơm của mình ít. Nhưng sau một thời gian tụi con thấy...
[1:27:04]Cơm nhiều quá mà mắm ít quá ăn không được. Tức là khả năng mình càng ngày càng tiến bộ, mình giảng người ta say sưa thích thú thì mình nhích lên 45 hay 60, tới tiếng rưỡi là tụi con đã thành tài rồi. Nếu tụi con giảng 1 tiếng rưỡi mà mọi người vẫn bị hấp dẫn lôi cuốn từ đầu tới cuối là tụi con nổi tiếng rồi, là tụi con thành công luôn. Lúc đó Thầy tự hào vì Thầy có những người học trò giỏi như vậy nha. Cái bài làm kỳ này thì tụi con không phải thuyết ở trong máy mà tụi con con viết, viết trên giấy, là tụi con sẽ tự chọn một cái dàn bài, tụi con chọn đề tài, tụi con soạn một cái dàn bài và tụi con phân phân thời gian.
[1:27:43]Và cứ mỗi đoạn phân thời gian á, tụi con nói tại sao cái này 2 phút, tại sao kia 3 phút, tại sao cái nọ 1 phút, tại sao. Cái khó là cái cái tại sao. Thành thử cái bài làm tụi con cũng phải là khoảng bốn trang giấy chứ không ít đâu. Thôi, nghỉ.