[0:09]Trước hết là thầy cảm ơn quý thầy, quý cô, và quý Phật tử vì đã nghĩ đến cái chùa nghèo nàn, cô quạnh, xa xôi này mà vân tập về đây để cùng chung với thầy và đại chúng mà cử hành lễ Phật Đản vào ngày mai. Cái việc mà quý Phật tử từ khắp nơi trên mọi miền đất nước, kỳ này như xa nhất là không biết ai ta, phải Đà Nẵng không thầy không biết, Cà Mau đều có mặt. Và thầy thay mặt cho chùa tán thán những tấm lòng như thế đã vượt bao nhiêu ngàn cây số để về đây cùng với thầy mà chúng ta cùng suy ngẫm lại, suy tưởng lại cái ngày mà Đức Phật đã đến với trần gian. Nhưng mà cái đề tài đó vào ngày mai thầy sẽ triển khai.
[1:05]Thì hôm nay, trong cái bài pháp ngắn này, thì thầy lại nói một cái đề tài khác là "Đạo đức trang phục", tức là đạo đức của vấn đề trang phục. Đề tài này sẽ đụng chạm với nhiều người đang ngồi ở đây. Ừ. Và thì nếu mà thầy có lỡ đụng chạm ai về vấn đề ăn mặc, quần áo thì xin cho thầy xin lỗi trước, đừng giận thầy tội nghiệp, tại vì thầy nói chung chung. Trang phục và đạo đức. Vào cái thời xa xưa thì con người ta đã biết kiếm cái gì đó để che thân. Ở những cái xứ nóng thì người ta che thân một cách đơn giản để cho mát, còn ở những xứ lạnh người ta che thân kỹ lưỡng hơn để giữ ấm cơ thể. Và lúc đó con người cũng rất là thông minh.
[2:06]Chúng ta đừng tưởng là những con người thời nguyên thủy là ngu mà không biết tìm mọi cách để che thân, không phải như vậy đâu. Từ cái thuở ban đầu, cái chỉ số thông minh của con người vẫn y như người thời nay, chỉ có cái là người thời nay được thừa hưởng những cái kinh nghiệm, kỹ thuật của bao nhiêu ngàn năm xưa, nên mình có vẻ nhiều tiện nghi hơn, nhiều kỹ thuật hơn, nhiều phát minh hơn. Chứ còn cái mức độ thông minh giữa con người thời nay và con người thời xưa y như nhau. Nên trong cái hoàn cảnh mà không có nhiều vật chất, con người ta vẫn tự tìm lấy cái gì đó để chế thành y phục che thân. Có thể là thời đó người ta chưa biết trồng vải,
[2:54]nhưng người ta vẫn biết lấy những cái loại lá cây mà bền hoặc là lấy da thú vân vân để che thân. Và cái che thân là một biểu hiện của trí tuệ loài người vượt hẳn loài vật. Mà vì sao là tự nhiên con người ta cảm thấy phải che đậy thân thể mình? Nó là một cái bí mật của trí tuệ mà không có một loài vật nào tìm ra được cái đó. Nó là một cảm nhận rất tự nhiên, cũng giống như là một người mẹ tự nhiên thương yêu con mình, người cha tự nhiên có bổn phận nuôi dưỡng con mình. Đó là những điều gì rất tự nhiên. Cũng vậy, con người có một cái bản năng rất tự nhiên là che đậy cơ thể lại. Nó vì nhiều lý do. Lý do là để chống lại với cái nóng, cái lạnh bên ngoài.
[3:45]Và nó còn có thêm một lý do thuộc về đạo đức là người ta cảm thấy là không nên phơi bày cái cơ thể của mình toàn vẹn ra trước mặt mọi người vì đó là một điều vô lễ. À, đây là điều rất là lạ. Chúng ta cứ thử tưởng tượng chúng ta lui lại 200.000 năm trước và lúc đó mình là một con người nguyên thủy, sống trong một bộ tộc và không có vật chất gì hết. Và lúc đó giống như là cũng không có quần áo, chúng ta thử tưởng tượng như vậy, và chúng ta cứ thử tưởng tượng là ai cũng như ai là không có quần áo và chúng ta sẽ có một cái cảm nhận thế này: là lúc đó chúng ta tự nhiên cảm thấy có một cái bổn phận là phải che
[4:35]đậy cơ thể mình lại trước mặt mọi người, một điều rất tự nhiên. Thử tưởng tượng chúng ta sẽ cảm nhận cái tâm niệm đó rất là rõ. Mà khi mình cảm nhận cái tâm niệm đó như vậy là không phải do thành kiến của mình đâu, do chủ quan đâu, mà đó là cái cảm nhận trực quan thì ngày xưa tổ tiên ta cũng vậy, tự nhiên cảm thấy phải che đậy cơ thể mình trước mặt mọi người. Và chính vì lý do đó, y phục đã xuất hiện. Thì con người ta với cái trí thông minh và cái đôi tay khéo léo, dần dần cái phương tiện mà che đậy cơ thể để cho bảo vệ cái mưa nắng và không vô lễ với mọi người đó, dần dần cái con người ta cảm thấy cần phải làm cho nó khéo hơn, nó đẹp hơn. Đó.
[5:26]Cái trí tuệ con người luôn luôn nâng, luôn luôn đưa con người đi vào nghệ thuật. Nghĩa là từ những cái phương tiện để sử dụng cho đời sống thì con người luôn luôn làm cho nó trở thành hay hơn, đẹp hơn. Đó là trí tuệ con người đã đưa cái phương tiện của đời sống trở thành nghệ thuật của cuộc sống. Thầy nói ví dụ như là cái bàn là chúng ta muốn có cái bàn, cái phương tiện đó để làm cái gì? Chỉ là để ngồi viết hoặc là để ngồi ăn cơm. Nhưng mà với tri tuệ, con người luôn luôn tìm cách đóng cái bàn, cái ghế cho đẹp. Nghĩa là từ phương tiện nhưng con người không bao giờ dừng lại. Cái trí tuệ thúc đẩy con người phải nâng cái phương tiện đó trở thành nghệ thuật.
[6:15]Đó là trí tuệ. Thì người xưa cũng vậy. Cái áo chỉ là để che mưa nắng và đừng vô lễ với con người. Dần dần con người biết cách tỉa tót may mặc, cắt khéo thế nào để cho nó đẹp lên dần dần. À, ở đây thầy có thấy một số Phật tử người dân tộc Dao ở trên Đắk Lắk xuống không biết ngồi đâu rồi ta. Có cái y phục rất là lạ và rất là đẹp. Quý Phật tử có thấy không? Cả ngày nay có thấy không? À, đó. Cũng vậy, cũng rất là đẹp. Thì từ xưa đến giờ đó người ta thường dừng cái trang phục lại ở mức độ nghệ thuật, làm sao cho đẹp. Và đến ngày nay cũng vậy, cho nên là con người ta thi nhau mà thay đổi, cải cách, thăng tiến cái gọi là thời trang.
[7:07]Thời trang nghĩa là hôm nay chúng ta thấy cái mốt phải mặc như thế này, mai mình thấy cái mốt phải mặc như thế kia. Rồi nếu mặc khác đi thì sẽ bị chê là đề mốt, là lạc hậu. Thầy nhớ hồi thầy còn nhỏ, mới đầu thấy ai cũng mặc ống túm, bỗng nhiên có người phình ra cái loa. Mà họ lì quá, cái mấy người khác thấy mình người ta loa rồi mà mình túm thấy kỳ, cái bắt đầu phải loa. Thì mọi người yên tâm loa là chân lý, không có gì thắc mắc, may quần là phải loa loa một chút. Bỗng nhiên mười năm sau người ta túm lại, cái bắt đầu nhìn mình lính quýnh: "Ủa sao người ta túm rồi?" Thế lật đật phải bóp, cắt, túm lại theo kịp người ta để cho giống với thiên
[7:42]hạ, để đừng bị chê là lỗi thời, là lạc hậu. À, như vậy và cái thời đó, cái thời trang nó có tính là xu hướng, bắt chước, hùa nhau. Nhưng rồi không biết có một người nào lại nghĩ ra một cái màn còn độc chiêu hơn nữa là bắt chước thiên hạ thì không nổi cho nên phải mặc làm sao mà không giống ai để đừng đụng hàng. Có nghe cái từ không đụng hàng không? Có phải không? Nghĩa là mặc làm sao đừng đụng hàng thì mình mới nổi giữa thiên hạ. Giữa một thiên hạ ai cũng mặc quần hai ống, ta chơi một ống. Chơi như vậy thì như vậy sẽ không đụng hàng với ai hết. Nghĩa là họ cứ đi tìm cái gì đừng giống ai. À vậy, và càng lúc cái thời trang,
[8:24]cái trang phục á từ cái mới ban đầu chỉ là phương tiện che thân, thì trở thành nghệ thuật, bây giờ trở thành quái vật. Nghĩa là nhiều cái thời trang mà nhìn kinh dị không thể tưởng tượng được. Mà sợ nhất là là ai? Những người mà trình diễn trên sân khấu là thật là đáng sợ. Và nhất là bên Tây phương họ có những cái lối trang phục mặc quần áo của họ và nó gây ảnh hưởng trên thế giới, lọt qua Việt Nam và đánh tiêu tan cái tâm hồn của lớp trẻ luôn vì cái lối trang phục quái gở của họ. Vì sao vậy? Là bởi vì cái trang phục của con người mới ban đầu đi từ cái phương tiện che thân, tiến lên cái nghệ thuật làm đẹp rồi dừng ngang ở đó,
[9:08]không chịu bước lên một bước nữa để cho đi tới cái đạo, cái đạo của trang phục. Và hôm nay chúng ta nói điều đó. À, sự thật á, cái trí tuệ con người đó không bao giờ dừng lại ở nghệ thuật và luôn luôn người ta vươn tới cái đạo. Giống như ở bên Nhật vậy, đầu tiên là cái việc cắm hoa chỉ là Cái nghệ thuật cắm hoa nhưng mà người Nhật họ đẩy lên thành cái hoa đạo. Tức là khi họ cắm một cái bông hoa là họ thể hiện một cái đạo lý sống, đồng thời họ dùng cái nghệ thuật cắm hoa trân trọng đó để tu dưỡng cái tâm hồn của họ, cho nên việc cắm hoa đã trở thành cái việc tu dưỡng nội tâm. Nghĩa là một người mà khi đạt được cái trình độ cắm hoa
[9:56]tới toàn bích rồi á thì tâm hồn họ hoàn toàn thanh khiết, trong sạch và họ đạt được cái tâm linh mẫn tiệp, họ thông hiểu được cái lời nói, cái ngôn ngữ của cây cỏ. Họ biết được trời đất và họ biết được con người chung quanh họ như thế nào. Nghĩa là chỉ cái cắm hoa thôi mà đã biến thành một cái phương pháp tu tập tuyệt vời để gọi là hoa đạo. Nghĩa là đây cũng là một bí quyết, chúng ta cứ nghĩ là cắm cho đẹp thì chúng ta chỉ dừng lại ở nghệ thuật. Còn cái người cắm hoa mà buông cái tâm mình ra cho thanh tịnh, đặt cái cành hoa xuống là một biểu hiện của một đạo lý, như cái cành này là tượng trưng cho giới,
[10:36]cành này tượng trưng cho định, cành này tượng trưng cho tuệ, cành này tượng trưng cho một cái nội tâm khiêm tốn khi nó thả xuống, một cành vươn lên cao là tượng trưng cho một ước vọng cao xa. Nghĩa là mỗi một cành hoa họ gửi vào đó một ý niệm và họ gửi nội tâm vào đó, họ nhắc cái nội tâm họ phải như thế. Cho đến cái ngày, ví dụ như họ đi vào một khu rừng, họ nhìn cái cây, họ cảm nhận được cái cây đó tuổi thọ thế nào, lợi ích thế nào, dược tính như thế nào, sống trong khung cảnh nào và chim có dễ làm tổ hay không, có trái để cho mọi loài ăn được hay không. Và họ sống với con người rồi họ hiểu luôn con người:
[11:13]người đó là tánh tình tốt hay xấu, rồi vận hạn người đó, cuộc đời người đó sẽ may hay rủi, họ biết luôn. Nghĩa là chỉ từ cái cắm hoa, họ có đạo lý, họ có sự tu dưỡng và họ khai mở được trí tuệ, cho nên vì vậy mới đẩy cái nghệ thuật cắm hoa lên thành hoa đạo. Người Nhật họ tinh vi như vậy. Và cũng giống như là cái kiếm á là chỉ là một cái phương tiện để chiến đấu, tự vệ hay chiến tranh giữa các quốc gia, các bộ tộc, nhưng rồi cái lần lần cái người ta đẩy lên, các kiếm sư đẩy lên thành ra là kiếm thuật, cái nghệ thuật đánh kiếm, tức là đánh phải đẹp chứ không được phép đánh một cách thô bỉ. Tức là không được mà hễ mà cầm dao là nhào vô người ta chém chém xả chém bừa,
[12:01]mà phải đánh có thế có đòn, có cái tấn, bước lui bước tới, cái đòn đánh phải đẹp. Nếu mà người đánh cây kiếm mà thô bạo, thô bỉ thì người đó không được coi là samurai, là võ sĩ. Đánh phải có nghệ thuật, buộc một võ sĩ phải là một người nghệ sĩ, chứ không phải là một kẻ thô bỉ, nghĩa là cầm dao cầm gươm vô xả đại vô đầu người ta không được, phải có nghệ thuật. Rồi từ từ tiến lên có đạo lý. Có đạo lý là sao? Là cây gươm đó chỉ được sử dụng để tự vệ như thế nào? Cây gươm đó chỉ để được sử dụng để bảo vệ đất nước. Cây gươm đó chỉ được sử dụng để bảo vệ người cô thế, người bị ức hiếp, người bị oan ức.
[12:41]Và cây gươm đó không bao giờ được đánh sau lưng cái kẻ thù. Cây gươm đó không bao giờ được đánh cái người đã ngã quỳ dưới ngựa. Và cây gươm đó là không bao giờ được khoe khoang, được múa ở một chỗ công cộng một cách bừa bãi. Và cuối cùng cây gươm đó là dùng để tự sát khi mà danh dự đã không còn. Nghĩa là người ta đẩy cái kiếm lên thành cái kiếm đạo, mà chưa hết. Nghĩa là trong cái đường gươm cái múa kiếm đó, người ta khai mở được cái tâm linh là người ta luyện được cái tâm linh của một người kiếm sĩ. Ví dụ ngồi yên một chỗ mà đằng sau lưng mình có người đánh tới, biết liền. Biết không phải là nghe tiếng gió đâu, mà biết cái tâm của cái người họ sắp đánh tới
[13:27]mình, họ chuẩn bị đánh đường nào, họ đánh trên đầu hay đánh dưới chân, biết luôn. Tức là họ tu dưỡng cái kiếm đẩy lên cho tới mức độ thành kiếm đạo để họ tu dưỡng nội tâm, chứ không còn là cái kỹ thuật chiến đấu nữa. Nghĩa là từ cái kỹ thuật chiến đấu nó biến thành cái nghệ thuật múa kiếm rồi biến thành cái đạo trong cái kiếm để sống làm một con người tốt và khai mở được trí tuệ tâm linh. Nghĩa là khi phải vươn đến cái đạo người ta mới dừng lại. Và chính nhờ ở cái kỹ thuật luyện thép làm kiếm của Nhật mà ngày hôm nay người Nhật họ đưa cái kỹ thuật luyện thép trong cái để chế kiếm đó vào trong cái chế tạo máy móc.
[14:07]Cho nên thép của Nhật để chế xe hơi, chế máy móc là nhất thế giới như vậy. Họ đưa cái bí quyết đó vào trong kinh tế, cho nên ví dụ một cái sản phẩm của Nhật, một cái máy nổ của Nhật luôn luôn bền hơn những nước khác. Vì họ đưa cái cái bí quyết đó vào trong kinh tế thật là độc đáo như vậy. Bây giờ chúng ta quay lại cái trang phục cũng vậy. Chỉ vì con người mà nhất là chúng ta bị ảnh hưởng bởi Tây phương đối với vấn đề ăn mặc là chúng ta chỉ dừng ngang ở nghệ thuật là chỉ mong làm sao mặc bộ đồ cho đẹp, làm cho nổi, làm cho nhiều người phải trầm trồ, phải chú ý mình, nói chung là những cái quan niệm rất là trái với đạo lý.
[14:49]Và chúng ta dừng lại ở đó, cho nên là cái thời trang, cái trang phục ngày hôm nay đã đi vào cái biến tướng, hỗn loạn và nhiều khi đã trở thành quái vật. Hôm nay cái sự quá trớn của văn hóa Tây phương nó thực sự trở thành một hiểm họa cho cho thế giới. Là báo chí chúng ta vậy, đã lên tiếng báo động về những ca sĩ ăn mặc cực kỳ hở hang, khiêu khích, khiêu gợi, gây ảnh hưởng xấu lên nhiều người. Ảnh hưởng vào cái lớp trẻ mà 10 dưới 18, ngang 18, trên 18 là cũng bị bị bắt chước.
[15:30]Vì cứ nghĩ rằng cái người đó mà họ được nhiều người ái mộ, họ được đứng trên sân khấu và họ ăn mặc như thế thì có lẽ đó là chân lý, cho nên cứ xúm nhau bắt chước. Mà đâu có ngờ rằng là cái người ca sĩ đó họ đã sai lầm mà mình bắt chước theo cái sự sai lầm của họ. Bên Việt Nam mình chỉ có một số ít mới bắt chước rồi báo chí đã cảnh báo dữ dội. Còn bên Tây phương, vì cứ nghĩ rằng họ được quyền tự do, cho nên không ai nói và họ cứ tiếp tục buông tuồng. Nghĩa là họ mặc quần áo lên trên cái sàn sân khấu mà như không mặc gì cả. Thật là khiêu gợi, khiêu khích và làm cho nhiều người bắt chước. Những lớp trẻ không tự chủ, không biết nhận xét cứ tưởng đó
[16:21]là cái hay của một ngôi sao, một thần tượng của mình. Còn khi đi vào Việt Nam mà lớp trẻ cũng bắt chước theo như vậy cái nó phá tan cái thuần phong mỹ tục của dân tộc ta. Đây là một điều rất là đáng buồn, vì cái lớp trẻ không có phải là người đã đủ chín chắn để biết hết mọi điều mà lại dễ bị bắt chước. Và khi bắt chước những điều xấu như thế thì chúng ta đã tiếp tay cho cái kẻ bên ngoài phá tan cái thuần phong mỹ tục của đất nước mình. Cái quan niệm của Tây phương á là họ nói thế này: Thứ nhất là họ có cái tự do cá nhân, họ không làm hại ai thôi, nên họ muốn mặc gì đó họ mặc. Ai bắt chước không bắt chước thì kệ người ta,
[17:06]còn cái quyền ăn mặc là quyền của họ, đó là quan điểm thứ nhất. Cái quan niệm thứ hai của họ là họ muốn phô bày cái nét đẹp của cơ thể. Vì bên Tây phương họ luôn luôn cho rằng là cơ thể của con người có cái nét đẹp mà tạo hóa ban cho, nhất là cơ thể của người nữ. Nên những cái nhà mà họa sĩ hay những người điêu khắc thường thường họ đều có những cái bức tranh hay những bức tượng tạc cái người phụ nữ khỏa thân và họ cho rằng đó cũng là một cái đẹp của tạo hóa mà con người ta phải biết thưởng thức. Thường thường vậy, bên Tây phương họ hai cái quan niệm để đưa đến một cái loại trang phục quái gở:
[17:48]Thứ nhất là vì tự do cá nhân; thứ hai là vì họ phô bày nét đẹp cơ thể. Ý họ muốn như vậy và chúng ta sẽ giải thích trên hai cái quan điểm của họ. Nhất thế này: Trong cái cuộc sống mà tương quan chằng chịt giữa người và người này, không bao giờ có một cá nhân nào mà tồn tại độc lập mà thực sự là không gây ảnh hưởng đến người khác. Không bao giờ chúng ta đứng ở đây một mình mà không có ảnh hưởng gì đến người khác, hoặc là không bị người khác ảnh hưởng lại mình hết, luôn luôn có cái sự tương quan rất là chằng chịt, rất là khít khao giữa người và người, luôn luôn như vậy. Y phục mà ta mặc á, đừng có nghĩ rằng đó là cái của riêng ta.
[18:36]Không phải. Y phục mà ta mặc trên người không phải là của riêng ta. Đúng không? Đâu suy nghĩ kỹ giùm thầy coi đúng không? Chúng ta đừng nghĩ tôi mặc cái bộ đồ như thế nào là cái sở thích cá nhân tôi, không có đụng chạm tới ai, vì bộ đồ này tôi mua, không ai cho tiền tôi mua hết. Và tôi thích nó như thế, nó sở thích của tôi, cũng chẳng đụng chạm tới ai hết. Đúng không? Vì sao vậy? Bởi vì sự thật trừ cái lúc mà chúng ta ở trong phòng riêng một mình, trừ lúc đó thôi, thì đúng là cái y phục của ta chỉ là của riêng ta. Nhưng mà khi bước ra với một người thứ hai và nhất là bước ra với cộng đồng, thì y phục của ta là cái thái độ của ta đối với cộng đồng.
[19:26]Đồng ý không?
[19:30]Nhưng vì vậy, vì gọi là cái y phục của ta là cái thái độ của ta đối với cộng đồng, cho nên là chúng ta đi đến đám tang chúng ta mặc đồ gì? Chúng ta có mặc váy đầm màu hồng không? Người ta chửi cho tan nát. Rồi chúng ta đi đến đám cưới thì mình có mặc bộ đồ mà chạy thể thao được không? Không, phải không? Cho nên vì vậy mỗi cái khung cảnh chúng ta phải có cái thái độ thích hợp đối với cộng đồng đó. Cho nên y phục của ta không còn là sở thích của ta nữa, mà là cái thái độ của ta đối với cộng đồng. Và chính vì là thái độ của ta đối với cộng đồng, cho nên là chúng ta phải chấp nhận cái truyền thông, cái tương quan,
[20:15]cái tình cảm và cái nhận xét của cộng đồng đối với ta trong vấn đề y phục. Ví dụ như hôm nay chúng ta đi chùa để dự một lễ lớn trong đạo Phật, à thì chúng ta phải mặc bộ đồ gì đó mà nó có cái tính là nó đàng hoàng, phải không? Đàng hoàng, đơn giản, nghiêm trang, thẩm mỹ một chút, chấp nhận, đúng không? Cho nên nếu mà ai đến chùa mà mặc cái bộ đồ diêm dúa, à hở hang hoặc là xấu xí hoặc là bẩn thỉu thì không thích hợp trong một cái ngày đại lễ này, phải không? Bởi vì trong buổi lễ như thế, với đông người như thế, chúng ta phải có cái thái độ đúng của chúng ta đối với mọi người. Vì buổi lễ như thế, chúng ta mặc cái y phục lên
[21:05]là chúng ta đã nói với mọi người điều gì. Ví dụ như bây giờ giữa bao nhiêu đây con người, ai cũng ăn mặc đàng hoàng, nghiêm trang, tề chỉnh, tự nhiên có người mặc quần sà lỏn, áo thun vô ngồi, thì cái người đó nói điều gì với mọi người? Người đó nói điều gì? Muốn nói với mọi người điều gì?
[21:27]Có phải rằng người đó nói với mọi người rằng: "Tôi không coi tất cả mọi người ở đây ra gì", đúng không? Nghĩa là coi thường hết mọi người thì mình mới vào nơi này mình mặc cái quần đùi và mặc cái cái áo thun. Đó, cho nên cái y phục của ta là thái độ của ta đối với mọi người. Còn ở đây chúng ta hiểu rằng khi chúng ta đến chỗ đông người, chúng ta có bổn phận nói một cái, nghĩa là miệng không nói nhưng y phục ta phải nói là: ta tôn trọng, ta thương yêu mọi người ở đây. Chúng ta miệng không nói, nhưng y phục ta phải nói điều đó, đúng không? Tóc của ta cũng phải nói điều đó. Tiếc rằng thầy không có tóc nên thầy coi như không nói gì hết.
[22:10]Nhưng mà người nào có tóc thì cái mái tóc mình cũng phải nói điều đó là tóc phải chải gọn gàng, phải cột, phải uốn, không biết có phải nhuộm không thì thầy không biết. Đại khái cũng phải đàng hoàng chứ không thể vào đây mà làm kiểu tóc mà nó dựng dựng từng cộp từng cộp lên vậy được mà đi vô đây không được, không được, phải không? Phải thùy mị, phải đoan trang, vậy. Còn người mà không tóc như thầy là nghĩa là gì? Nếu như không tóc là thầy đã nói gì với mọi người? Hả? Người không tóc là nói gì? Là không có gì để nói. Nên chúng ta thấy á là chúng ta ăn mặc đàng hoàng có nghĩa là ta đàng hoàng với mọi người, ta tôn trọng mọi người;
[22:54]còn ăn mặc không đàng hoàng, xấc xược tức là ta coi thường mọi người. Nên đây là một điều bất ngờ nhất là y phục của ta lại nói rất nhiều với mọi người dù có vẻ như là cái đó của riêng ta. Đây là một điều mà Tây phương không để ý. Cái chỗ Tây phương họ hở một khoảng này. Họ cứ đề cao tự do cá nhân nên là muốn nói là tôi muốn mặc gì mặc vì tự do cá nhân. Họ đâu có ngờ rằng trong cái tương quan chằng chịt giữa cuộc đời này thì cái bộ đồ của họ luôn luôn là thái độ của họ đối với mọi người. Họ tôn trọng con người hay coi thường con người cũng qua bộ đồ của họ mặc, nên Tây phương đã không biết đến điều này, nên cứ muốn mặc gì thì mặc.
[23:38]Cái quan điểm thứ hai là nói rằng là họ mặc với đồ thế nào đó để phô bày được cái nét đẹp của cơ thể, đúng không? Ông Trời ổng có một cái oái oăm thế này: cơ thể của con người mà đặc biệt là của phụ nữ luôn có tính gợi dục, đây là một đặc tính. Khi mà trở thành cái động vật cao cấp nhất của hành tinh này đó thì con người với cái trí tuệ, với cái lương tâm và với cái đạo đức nên con người đã hiểu một điều là phải biết kềm chế dục vọng để không gây nên tội lỗi bởi cái sự buông tuồng, bừa bãi của mình. Đây là một cái giá trị của con người khác với con vật. Trong tất cả chúng ta, ai cũng có một cái bản năng gọi là dục vọng.
[24:29]Tất cả, ai cũng vậy hết. Nhưng mà con người khác với con vật ở cái chỗ là con người có trí tuệ, buộc mình phải kềm chế cái dục vọng đó lại để làm cho cái đời sống trở nên ổn định, đàng hoàng. Đó là điểm giữa con người khác với con vật. Thế nếu mà ai mà buông tuồng theo dục vọng thì người đó lập tức bị xếp vào một loại là người xấu. Người đó không tốt, không có giá trị, không có phẩm hạnh. Đó là cái tiêu chuẩn, quy ước của cái động vật cao cấp nhất của hành tinh là con người. Còn ở những loài động vật cấp thấp thì quan niệm đó không được lập ra. Nhưng là con người thì chúng ta luôn luôn bị buộc vào một cái bổn phận mà chúng ta
[25:22]tự nguyện, chúng ta xem là chính đáng đó là phải luôn luôn kềm chế dục vọng lại. Và trong cái việc mà để kềm chế dục vọng á thì ví dụ nơi chính mình á thì chúng ta phải tự mình kềm chế nhưng cũng yêu cầu là người khác đừng có kích động chúng ta. Đó, nó cả hai cái bổn phận như vậy. Chính bản thân chúng ta biết suy nghĩ, biết kềm chế, không buông tuồng, nhưng mà cũng đừng có ai mà khiêu gợi quá, bởi vì chúng ta chưa phải là thánh. Đó, cái yêu cầu như vậy. Vì vậy, cho nên trên cái quan điểm đó nên con người ta yêu cầu phụ nữ phải ăn mặc đoan trang, kín đáo. Ăn mặc kín đáo là một nghĩa vụ đối với đạo đức của xã hội nơi người phụ nữ.
[26:15]Nên cái việc mà người phụ nữ khi ăn mặc kín đáo là người đó đóng góp vào cái trật tự trị an của của xã hội. Có rất nhiều cái tai nạn xảy ra chỉ bởi vì ở trên đường đi có một người phụ nữ ăn mặc hở hang. Quý Phật tử nghe chuyện đó chưa? Có không? Có nghe báo có đăng rồi. Báo ngay cả Việt Nam mình có một trường hợp mà báo la làng có một vài cô phụ nữ ăn mặc quá hở hang và gây tai nạn trên đường phố liền. Ở bên nước ngoài cũng vậy. Mà đó là cái trên giao thông thôi, còn ở nơi trong cuộc sống xã hội cũng như vậy. Nên có một lần một ông quan tòa của Nhật, ông mới tuyên bố thẳng ra công luận trên báo chí, bởi vì ông xét xử những vụ án hiếp dâm quá
[27:07]nhiều, thì ông mới nói thế này, là cái tội phạm hiếp dâm xảy ra, nguyên do một phần lớn cũng chỉ bởi vì những cô gái Nhật ăn mặc quá hở hang. Ông kết tội cái người ăn mặc mà chứ ông không có kết tội hết cái thủ phạm hiếp dâm. Ông vì chính cái người ăn mặc hở hang nên làm người khác động lòng. Cho nên chúng ta thấy là cái việc mà mình giữ gìn giùm cho cái tâm của người khác đừng có động cũng là một cái đạo đức, chứ không phải là nói tôi muốn làm gì tôi làm, còn cái người nào động tâm người đó mang tội, không được, không được nói vô trách nhiệm như vậy. Ví dụ như là mình có một ngàn cây vàng, cái mình đem chất ra ngoài cửa
[27:51]cho mọi người đi qua đi lại dòm, rồi chuyện gì xảy ra? Chuyện gì xảy ra? Ví dụ mình chất một đống vàng để trước cửa nhà mình thì người ta mới hỏi là: "Sao anh chất vàng trước cửa nhà?", nói: "Không, vàng của tôi, tôi muốn để đâu tôi để". Nói vậy được không? Được không? Vì sao không được? Bởi vì? Bởi vì làm sao? Bởi vì nếu làm như vậy là gây kích động lòng, lòng tham của con người. Nghĩa là có thể là một cái người nào đó chưa bao giờ làm nghề ăn cướp, chưa bao giờ làm nghề ăn trộm, chẳng muốn ăn cướp, chẳng muốn ăn trộm mà tự nhiên thấy cái bà đó bả cứ để đống vàng. Đi qua thấy đống vàng, đi lại thấy đống vàng,
[28:36]lâu lâu bả chạy qua bả uống nước rồi lâu lâu bả chạy ra bả coi. Thì làm sao? Không muốn ăn cướp, tự nhiên cũng lúc đó cũng động tâm muốn ăn cướp, muốn đạp bả một cái, hốt đống vàng chạy đi cho rồi. Là kích động lòng tham người khác là một tội lỗi. Cho nên vì vậy chúng ta có vàng mà chúng ta phải giấu là vậy đó. Tại sao chúng ta có tiền nhiều, có vàng nhiều chúng ta phải giấu? Vì thứ nhất là đừng kích động lòng tham của người, người khác, đó là một cái đạo đức xã hội. Thứ hai là đừng có để những người quen của mình biết mà tới, tới mượn, phải không? Thứ ba là đừng để những người mà từ thiện xã hội tới xin, nên mình phải giấu.
[29:22]Ví dụ như là chúng ta để một đống vàng trước mặt nhà thì tức là chúng ta nói điều gì với mọi người? Chúng ta đang kêu gọi điều gì? Hả? Mình để một đống vàng trước nhà, tức là mình muốn nói điều gì với mọi người? Mình muốn kêu gọi điều gì? Muốn thúc giục điều gì? Hãy, hãy tham lam đi, hãy, hãy làm ăn trộm ăn cướp đi, đúng không? Tức là một lời nói, chứ không phải là nói là vàng tôi, tôi muốn để đâu tôi để, không được. Cũng vậy, là cũng không thể nói rằng, là bây giờ cái cơ thể tôi, ờ tôi muốn mặc quần áo hay không mặc quần áo kệ tôi, được không? Không được, đó là cái vô trách nhiệm đối với đạo đức xã hội.
[30:08]Và vì vậy, nên chúng ta phải có cái trách nhiệm là không được khêu gợi cái tham, cái sân của người khác, cũng như cái dục vọng của người khác. Ví dụ như trong chùa của thầy, như là nhiều khi đệ tử của thầy vậy, đi ngang cái làm đánh rớt cái ly xuống vỡ. Thầy không có la cái người đó, mà thầy hỏi ai để cái ly để chỗ nào? Nếu cái người để cái ly mà để mí bàn thế này, thì thầy rầy người, thầy phạt người đó, chứ không phạt cái người đi ngang quơ tay đụng bể. Vì chính cái người để hớ hênh đó mới là cái nguyên nhân. Chứ nếu cầm ly mà để sâu trong thì người ta không đụng. Đó, chúng ta thấy là như vậy.
[30:48]Nên vì vậy, là nếu nói rằng là tôi ăn mặc hở hang kệ tôi, các anh cái mọi người đừng có động tâm, nói như vậy là không thực tế. Nói như vậy làm như cả thế gian này ai cũng là thánh hết. Nên vì vậy, ở bên Hồi giáo á, họ biết cái nguyên tắc là thế này: là cơ thể người nữ là gợi dục, nên họ buộc người nữ làm sao? Phải ăn mặc trùm kín từ đầu tới chân, chỉ chừa ra hai con mắt để nhìn đường đi đừng vấp té thôi. Ờ. Mà như vậy là họ bất công với phụ nữ, tại sao vậy? Là tại vì họ không chia đôi trách nhiệm giữa người nam và người nữ. Chia đôi trách nhiệm. Ở xã hội Việt Nam ta á thì chia đôi trách nhiệm giữa người nam và người nữ.
[31:35]Nghĩa là, biết rằng cái cơ thể người nữ là gợi dục, cho nên buộc người nữ phải kín đáo một phần, và cũng buộc người nam phải giữ cái cái tâm hồn mình một phần, chia đôi trách nhiệm. Còn bên Hồi giáo á, thì biết rằng cơ thể người nữ là gợi dục, cho nên là bắt bó, bịt lại hết cho kín, đừng để người nam động tâm mà người nam tội nghiệp. Còn người nam thì không bị bó buộc, nên đây là một sự bất công. Nên Đạo Hồi không hay là điểm đó. Còn cái bên Tây phương á, thì họ cho người nữ tự do phô bày cơ thể, rồi khuyến khích tội ác, đó là một tội lỗi. Cũng là một cái bất công, cũng là một cái không khôn ngoan, không trách nhiệm với xã hội.
[32:16]Chỉ có văn hóa của Việt Nam ta là chia đôi trách nhiệm. Người nữ phải kín đáo một phần và người nam phải biết suy nghĩ, biết kiềm chế tâm hồn mình một phần. Cho nên xã hội ta hay nhất. Ừ. Cho nên cái quan điểm mà tự do phô bày cơ thể của Tây phương á vừa sai lầm về đạo đức, mà vừa không thực tế về lý luận, cứ coi như ai cũng là thánh á. Về thêm nữa, nó thêm một cái đạo đức của người phụ nữ nữa là thế này. Đây là một cái tính chất rất là cao đẹp của người phụ nữ: là chỉ dành cái cơ thể của mình cho chồng mình, chứ không có độ lượng ban phát cho thiên hạ. Đây là điểm khác. Có những điều mà chúng ta rộng rãi ban phát thì chúng ta là đạo đức.
[32:59]Ví dụ điều gì? Ví dụ như đạo lý, chúng ta biết đạo lý về nhân quả, à về đạo đức, về luân hồi, chúng ta đem ban phát rộng rãi, thì càng ban phát nhiều chừng nào, chúng ta là con người đạo đức nhiều chừng nấy. Hoặc là chúng ta có tiền, thì chúng ta đem giúp đỡ mọi người rộng rãi chừng nào, thì chúng ta là người đạo đức chừng nấy. Nhưng cái cơ thể của ta thì ngược hẳn lại. Người đạo đức là chỉ dành điều đó cho cho chồng mình, cho vợ mình thôi. Nó có những điều ngược lại như vậy. Nên ở đây cũng là một cái đạo đức của người Á Đông chúng ta, chứ không giống như như Tây phương vậy. Ừ. Bây giờ chúng ta nói qua một khía cạnh khác,
[33:45]đó là trong cái trang phục á, thì cái sự hài hòa với mọi người, cái giản dị, cái thẩm mỹ là chuẩn mực. Khi chúng ta giao tiếp với mọi người á, thì tùy theo bối cảnh mà ta có cái y phục thích hợp. Là chúng ta đến chùa chúng ta mặc khác, đến cơ quan mặc đồ khác, đến đám tang mặc khác, đến đám cưới mặc khác, vân vân, như vậy. Nên tùy theo bối cảnh mà mình có cái y phục. Vừa đồng điệu với xã hội, chứ chúng ta nên bỏ cái quan điểm là không đụng hàng. Bởi vì sao? Bởi vì như vậy nó nó gây chú ý, mà phô trương, tốn tiền, kệch cỡm, và tăng trưởng cái bản ngã. Trong khi đạo Phật của ta là cái con đường đi
[34:33]tìm cái sự hài hòa giữa mọi người với nhau. Chúng ta không bao giờ muốn nổi bật hơn ai, muốn ai sao mình cứ như vậy bình thường với mọi người. Con người sống như thế là con người tốt. Chứ còn một người lúc nào cũng mang trong lòng một cái tâm trạng ta phải là người được chú ý nhất giữa chốn đông người, thì cái tâm trạng đó cũng là một tâm trạng bệnh hoạn và không đạo đức. Do đó, chúng ta có cái cách ăn mặc để thể hiện một cái đạo đức, là một sự hài hòa, à một sự bình thường, à một sự chìm khuất giữa mọi người. Đó đó là cũng cái nội tâm khiêm hạ và vô ngã. Nên nói cái y phục, nhưng mà nếu người nào mà mặc cái y phục để mình chìm lẫn trong
[35:19]mọi người hết, thì biết rằng người đó có cái đạo lý vừa khiêm hạ, vừa vô ngã. Còn người nào mà mặc cái y phục mà để nổi sừng sững lên giữa mọi người, thì chúng ta biết người này cũng thiếu cái cái đạo lý. Có thể đẹp đó, nhưng vẫn thiếu một cái đạo lý gì đó. Cho nên cái giản dị đó là hài hòa là đạo lý. Mà phải thẩm mỹ, vì sao vậy? Vì phải đẹp mới là trí tuệ, chứ còn xấu xí tức là không có trí tuệ. Chứ đừng có nói rằng à mọi người sao tôi mặc thế sao cho chìm với mọi người, rồi mình mặc là trước mặt mọi người mặc đồ cũ quá, tầm thường rách nát quá, hoặc là xấu quá, cũng không được, vì giá trị tinh thần cũng là ở chỗ cái thẩm mỹ.
[36:05]Đây là điều chúng ta biết. Khi thì chúng ta mặc lễ phục, khi thì đồng phục, ừ khi thì thường phục, ở nhà thì mặc nhà phục. Chúng ta có thể nhận xét một người qua cái y phục người đó. Nghĩa là thay vì một người thầy bói sẽ nhìn gương mặt một người để đánh giá cái vận số của người đó, thì nó có một cái khoa bói là nhìn y phục một người cũng bói ra cái vận số của người đó. Thầy nói điều này không nói đùa nha. Nó có một cái loại quẻ bói Dịch mà nhìn vào cái bộ đồ người đó, cái nói ra cái vấn đề mà người đó phải đương đầu, những cái may cái rủi mà sắp tới. Hồi đó thầy cũng có cái nghiên cứu, có một lần gặp người bạn,
[36:46]họ nghiên cứu cái quẻ Dịch này, thầy mới ngạc nhiên, thầy nói tại sao cái y phục như vậy mà lại nói được cái số mạng con người, nên thầy đi vào thầy nghiên cứu thì thấy nó là một quẻ Dịch, mà họ lấy cái cấu trúc quần áo để họ rút ra thành cái quẻ bói. Thì thầy nghiên cứu một thời gian thì thầy mới thấy rằng nó cũng chỉ đúng khoảng 70% chứ không đúng hết. Mà rồi cái điều đó cũng không nên bận tâm, nên rồi thầy bỏ, nhưng mà sự thật là có. Mà kiểu như một người đến gặp hỏi nói "Thưa thầy, con sắp sửa đi thi không biết kỳ này đậu hay rớt", họ nhìn bộ đồ cái họ trả lời đậu rớt liền, lạ lùng như vậy.
[37:23]Đó là một loại bói khác nữa. Còn cái bói mà nhìn tướng mặt là bình thường, còn có bói quần áo. Ví dụ như cái người đó hôm nay là phải đi công chuyện, đến hỏi "Thưa thầy, hôm nay con sắp đi công chuyện, không biết công chuyện thành hay bại", nhìn vào cái nói liền, nói "Công việc sẽ thành nhưng mà cãi lộn rất dữ", rất là đúng, đúng là cãi một chặp dữ dội rồi bắt đầu mới thành công được cái ý của mình. Là nơi bộ đồ nó cũng hiện ra cái vận số như vậy, rất là lạ. Chỉ có một bộ đồ mà bói không được là bộ đồ gì? Đồ cà sa, thua, bói không được. Áo tràng bói không được, cà sa bói không được. Còn bây giờ chúng ta không có cái bói như vậy,
[38:02]mà chúng ta chỉ nhìn đánh giá con người thôi. Ví dụ như mình nhìn người mặc bộ đồ xấu thì mình đánh giá tinh thần người đó làm sao? Tinh thần người đó kém. Người này coi về cái tinh thần kém, cuộc sống cạn cợt và hời hợt. Ví dụ mình nhìn mình thấy người đó mặc bộ đồ khéo, đẹp thì mình đánh giá gì? Cái tinh thần, tâm hồn người này phong phú, người này thông minh, à sâu sắc. Ví dụ như mình thấy một người mặc bộ đồ mà nổi bật quá, mình biết điều gì? Người này dễ là người bốc đồng, phô trương. Còn một người mặc bộ đồ mà không có nổi bật quá, nó vừa bằng, thì mình biết người này sao? Người này biết kiềm chế, người này khôn ngoan và kín đáo.
[38:47]Còn ví dụ người mặc bộ đồ rườm rà. Rườm rà ví dụ như là mặc bộ đồ có hai cái tay áo nhưng mà may thêm hai cái tay nữa, mình đi rồi tự nhiên có hai cái tay lắc lắc thêm, rồi hai ống quần may thêm hai cái ống dư hai bên nữa, ví dụ vậy. Thì mình biết là người này làm sao? Người này là người đua đòi, chuộng hình thức, cái nội tâm bị rỗng. Nghĩa là nếu mà họ chuộng hình thức nhiều quá, biết ngay nội tâm rất là rỗng. À sống lâu gần người này mình sẽ thấy không thích, tại họ không có sâu sắc, cạn cạn. Còn cái người mình thấy mặc bộ đồ giản dị, giản dị nhưng phải đẹp, thì gặp người đó mình coi chừng, tại vì đó là một người có đạo lý.
[39:30]Họ ít chuộng hình thức, nhưng mà nội tâm họ phong phú. Gặp mấy người đó thì đáng sợ. Họ đẹp mà đơn giản, sợ nhất là loại người đó. Còn đẹp mà rườm rà cũng là một người dở. Còn rườm rà mà xấu thì là quái vật. Hiện nay là trang phục của ca sĩ, của diễn viên gây ảnh hưởng mạnh lên lớp trẻ, cho nên chúng ta cũng đề nghị phải được duyệt y như là duyệt ca khúc vậy đó. Phải cấm ngặt cái vụ mà lên sân khấu mặc áo dây. Cái thêm cái nữa thầy sắp sửa nói một câu nữa mà sẽ đụng chạm rất nhiều người ở đây là hở rốn nữa. Có một lần thì có dịp đi đâu ra phi trường á, cái có một chuyến máy bay nước ngoài đáp về,
[40:14]thì từng đoàn người họ trong phi trường đi ra. Thầy đang ngồi uống nước, chợt thầy nhìn thấy hai cô gái đi ngang qua mà khoe cái rốn một khúc. Lúc đó thầy bị coi như giống như bị rất là bực. Bực là họ đi về Việt Nam, một cái xứ sở có thuần phong mỹ tục, mà họ đem cái trang phục của Tây phương về giống như coi thường cái đất nước này. Thầy rất là khó chịu. Khó chịu nhưng mà thầy không khó chịu được lâu. Bởi vì bốn năm sau thì thầy thấy tất cả những Phật tử của thầy đều mặc hở rốn hết. Lúc đó thầy ngọng luôn, hết nói được luôn. Tại sao vỗ tay? Phe đó thấy chiến thắng hả? Ý nói là chiến thắng phải không? À.
[40:57]Thầy cũng không biết làm sao, mày nói tế nhị. Ai cũng mặc á, mà không lẽ tối ngày thầy cứ coi cái rốn người ta để mà rầy? Có lần mà mà cái đó rất là khó nói, tế nhị, thầy không biết làm sao, cho nên thầy bao nhiêu nỗi bực dọc trong bao nhiêu năm, thì đem hôm nay thầy nói, nói công khai, không nói với cá nhân nữa để cho mọi người chỉnh lại. Và thầy mong là bây giờ từ đây ai là Phật tử của thầy, phải xây dựng một cái mode mới cho năm 2004 và về sau là mặc che da rốn giùm thầy lại. Che rốn giùm thầy. Phải phát động cái phong trào mặc đồ che rốn lại cho kín đáo. Chứ nhiều người đi chùa á, đi chùa cái khôn ăn gian mặc thêm cái
[41:37]áo kéo dài dài xuống để cho thầy đừng thấy, thầy đừng la. Ờ nhưng mà sự thực là theo cái mode kia. Mà có một điều nữa, thầy, bởi vì chùa mình thì hay làm phim, cho nên các đệ tử của thầy á để thêm một cái tivi có một cái anten để lấy thêm tư liệu nước ngoài, mà khi có tư liệu nào hay thì mình capture mình giữ lại, mình lồng vào những cái phim đạo. Có một lần á thầy bước vào cái phòng làm phim của các đệ tử thầy, thầy thấy lúc đó một bên cái truyền hình của truyền hình cáp cứ để cứ mở hết chương trình này tới chương trình kia, còn mấy chú đệ tử thầy thì cũng chẳng để ý đâu, cứ ngồi loay hoay làm.
[42:13]Thầy bước vô thầy thấy một cái đoạn mà các ca sĩ lăng xê, mà cái lối mà nó ăn mặc nó hở hang không thể chấp nhận được, thầy bảo phải tắt liền. Mà chuyện đó là chuyện nhỏ, nhưng cái nỗi buồn của thầy nó lâu dài là những con người ở những cái xứ sở mà họ văn minh, họ giàu mạnh, nhưng mà họ đi tuyên truyền một cái loại văn hóa rất là thấp kém và bỉ ổi, mà đánh vào cái dân tộc của ta nên làm cho thầy buồn. Và con người ta không có nâng được cái trang phục lên tới đạo, mà dừng cái trang phục ở nghệ thuật, cho nên khiến cho là cái tâm hồn con người càng lúc càng đi xuống. Và do như vậy, cho nên là hôm nay thầy nói cái bài này,
[42:57]và thầy mong rằng là các đệ tử của thầy ở xa gần khắp nơi đem cái bài này mình nói chuyện với mọi người, để kêu gọi mọi người mỗi khi mặc một bộ đồ là phải hiểu là chúng ta có một đang nói điều gì đó với những con người khác, chứ không phải bộ đồ đó là của riêng mình. Và có cái can đảm là đừng thèm chạy theo những cái mode mà quái gở, hở hang, gợi dục và mất đạo đức. Hãy biết rằng bộ đồ của mình là trách nhiệm của mình đối với đạo đức xã hội, hãy nhớ điều đó. Và chính những người Phật tử phải là những người đi đầu trong cái việc mà giữ vững cái đạo đức của trang phục. Tức là khi mặc một bộ đồ, chúng ta có cái suy tư,
[43:42]có cái chọn lựa và có cái trách nhiệm nơi cái bộ đồ mà chúng ta mặc trên người, hãy nhớ như vậy. Được không? Được không? Được nha, từ nay phải cố gắng điều này. Nếu chúng ta là cha mẹ thì chúng ta phải dạy con cái chúng ta về cái đạo đức của trang phục, chứ không phải là đứa bé nó nhìn lên tivi thấy ca sĩ mặc đồ gì nó đòi mặc đồ đó là cho. Mình phải giúp nó chống lại những cái văn hóa độc hại ở bên ngoài, giữ gìn cái thuần phong mỹ tục cho dân tộc của ta. Nếu mình là thầy cô giáo thì ở trong lớp mình cũng dạy về cái đạo đức của trang phục. Nói khi con mặc một bộ đồ là con nói một điều đối với mọi người,
[44:26]và hãy chọn một cái lời nói thông minh, một lời nói đẹp đẽ để nói với mọi người. Đó là một lời nói không có ngôn ngữ, không có ngôn từ, nhưng mà nói rất nhiều. Và hãy để mọi người kính trọng con nơi cái bộ đồ mà con ăn mặc. Đừng có đi tìm một cái sự chú ý, một sự trầm trồ, huyễn hoặc, bốc đồng, tạm bợ, mà hãy mặc bộ đồ gì đó để để lại trong lòng người ta một cái sự kính trọng lâu dài. Chúng ta sẽ dặn con cái chúng ta, chúng ta sẽ dặn học trò chúng ta những điều như vậy. Được ha? Thì hôm nay thầy chỉ trao đổi một chút xíu cái đề tài như vậy. À bây giờ tới phần thứ hai là phần phát phần thưởng. Cái phần thưởng này như thế này:
[45:10]là bởi vì cái thời gian không có chuẩn bị được lâu nên thầy không chọn được nhiều, thì chọn một gia đình tiêu biểu, mỗi một khu vực, mỗi một địa phương một gia đình tiêu biểu, thầy gọi là Gia đình Đạo Phật kỷ cương. Tức là đó là một gia đình mà cha mẹ, vợ chồng, con cái tất cả đều có quy y, đều có tu tập cùng với nhau đều đặn, cùng có lễ Phật, có nghe băng, có làm những việc từ thiện, có biết chia sẻ đạo lý với người khác. Nghĩa là cả gia đình đều đồng như vậy, là mỗi địa phương một người. Thì hôm nay á thầy chọn được bảy, bảy gia đình, nhưng mà thầy biết con số thực sự còn nhiều hơn. Ví dụ như ở Đắk Lắk á, có những gia đình mà đạt cái chuẩn như
[45:55]thế đó rất là đông, nhưng mà thầy thôi thầy chọn một gia đình trước, rồi đến Vu Lan chúng ta sẽ sẽ thưởng qua những gia đình khác, rồi tới Thành Đạo và những năm tới, phải không? Ha. Cho nên là ví dụ như hôm nay có thể là gia đình mình không có được thầy thưởng, nhưng mà không có nghĩa là gia đình mình không đạt. Gia đình mình đạt nhưng mà mình nhường cho người khác được thưởng trước, nha. Đồng ý không? Chịu không? Chịu nha. Bây giờ thầy thầy gọi lên và thầy mời lên thì đại diện gia đình lên nha. Đây là những cái tiêu chuẩn như vậy đó, là mình Phật hóa được gia đình, siêng năng làm việc từ thiện,
[46:34]đem Phật pháp được đến vùng sâu, giúp cho đồng bào thiểu số biết hiểu biết đạo lý, có tâm hòa hợp với huynh đệ, xây dựng đạo tràng, đoàn kết được với các chùa ở địa phương, cả nhà tinh tấn tu tập, giữ thời khóa đều đặn. Và nếu là công chức, mình là một công chức gương mẫu, ha?