[0:27]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Ngưỡng bái bạch trên sư bác, Thượng tọa Thượng Phước Hạ Hạnh,
[0:39]Viện chủ chùa Phật Ngọc Xá Lợi, Vĩnh Long, cũng như chư vị sư huynh, chư Đại đức, chư Thượng tọa hiện diện nơi đây chứng minh cho phép chúng con có đôi lời chia sẻ đạo lý đến Phật tử trong cái dịp khóa tu ngày hôm nay. Kính thưa quý Phật tử, chúng ta lại gặp nhau lần nữa. Thì hôm nay thì có cái dịp Phật sự đột xuất, thực ra thì nó là thường niên tại khóa thiền chùa Từ Tâm ở Tân Bình là có cái kỳ thi giáo lý. Cho nên Sư Phụ hôm nay là chứng minh cái kỳ thi giáo lý cuối năm ở tại chùa Từ Tâm. Cho nên là Sư Phụ không hiện diện được, cho nên là quý thầy thay mặt Sư Phụ xuống đây có đôi lời chia sẻ với Phật tử.
[1:37]Phật tử có buồn không? Buồn chứ! Nhưng mà lâu lâu mình cũng đổi hương vị một chút để chúng ta sẽ cảm nhận được cái sự nhớ nhung Sư Phụ còn da diết hơn, phải không? Kỳ này vắng Sư Phụ một kỳ thì mình sẽ thấy mình trong lòng mình nhớ Sư Phụ nhiều hay ít là mình biết là mình đệ tử chân truyền hay là chân không truyền nha. Kính thưa thưa Phật tử thì
[2:09]năm hết tết đến rồi. Năm 2020 thì có nhiều cái sự
[2:16]sự cố diễn ra, vừa dịch bệnh rồi vừa thiên tai ở miền Trung. Một năm cũng đầy cái trắc trở mà chúng ta đến giờ phút này mà vẫn cố gắng về đây tham gia khóa tu cũng là một cái duyên phước. Nhưng mà chúng ta cũng không vì thế mà chúng ta chỉ tu cho mình mình, mà mình cũng ráng hồi hướng lễ Phật, làm phước, hồi hướng cho những cái những người chưa được cái duyên, chưa đủ cái phước để về đây tham gia khóa tu thảnh thơi như mình. Hoặc là gần tới nữa là lễ Phật thành đạo.
[2:53]Lễ Phật thành đạo là lễ một đại lễ rất là là là quan trọng.
[3:00]Hình như nó chưa ăn cơm hay sao nó kêu dữ vậy?
[3:05]Đại lễ rất là quan trọng trong Phật giáo của mình. Cho nên là, nhưng mà tình hình dịch bệnh thì đang rất là phập phém, cho nên chúng ta cũng ráng cầu nguyện lễ lễ Phật gia hộ cho dịch bệnh được nằm trong vòng kiểm soát, để cho chúng ta đón một cái mùa lễ Phật thành đạo trang nghiêm và đầy tình đạo vị, cũng như là một cái mùa xuân cổ truyền đang gần đến. Và tất nhiên, để mà góp phần cái chương trình phòng chống dịch bệnh hiệu quả, ngoài cầu nguyện ra thì bản thân chúng ta cũng cố gắng thực hiện những cái biện pháp phòng chống dịch. Mình áp dụng những cái biện pháp mà bên y tế hướng dẫn mình á, cố gắng đeo khẩu trang, rửa tay hoặc là chúng ta có cái khử khuẩn.
[3:55]Thì sắp tới mà Phật tử nào về chùa Phật Quang dự lễ Phật thành đạo đó, thì chúng ta cũng cố gắng là thứ nhất là mang theo khẩu trang dự phòng cho mình trong 3 ngày và cũng như cho huynh đệ. Huynh đệ nào mà quên thì chúng ta cho cho mượn nha. Rồi chấp hành phương pháp biện pháp mà mà bên phòng dịch bệnh họ yêu cầu mình. Chùa sẽ triển khai cái cái biện pháp đó để cho cái lễ Phật thành đạo chúng ta an toàn. Thì hôm nay có một cái cái đạo lý nho nhỏ để chia sẻ mọi người để chúng ta làm một cái hành trang để ăn Tết nó ngon hơn, bình yên hơn. Bài chia sẻ hôm nay là: Sức Mạnh Của Sự Yêu Thương.
[4:43]Thì Sư Phụ, trụ trì chùa Thiền Tôn Phật Quang, tức là Thượng tọa Thượng Chân Hạ Quang đó, có dạy: chúng ta cố gắng xây dựng một đạo tràng tu tập mà đạo tràng tu tập đó nó như một cái gia đình dự phòng, trong đó nó có ba cái tính chất là tin cậy, tương trợ và yêu thương.
[5:09]Tin cậy, tương trợ và yêu thương. Tức là mình có cái gia đình riêng của mình rồi, gồm bạn đời của mình rồi, con cái của mình rồi, nhưng mà đôi khi mình cũng phải có cái gia đình dự phòng, nơi đó chúng ta phải có đủ ba cái tính chất: tin cậy, những cái người người đó là chúng ta phải có cái niềm tin để trao cho những cái cái tâm tư thầm kín trong lòng của mình để mình giải những cái vấn đề mà mình không có giải quyết được ở cái gia đình nhỏ; tương trợ, tương trợ ở đây thì nhiều cái vấn đề, tương trợ về tu tập, tương trợ tu tập để chúng ta tương trợ về phương pháp tu tập cũng như là những đạo lý,
[5:49]khá hơn nữa là tương trợ về công ăn việc làm, kinh tế. Tại vì chúng ta có những cái huynh đệ trong đạo tràng có kinh tế khá giả, có nhiều huynh đệ là những em chúng thanh niên mới ra đại học, mới ra trường chưa có việc làm thì mình tương trợ công ăn việc làm rồi để có điều kiện về chùa tham gia khóa tu: "Ờ em làm với anh đi, rồi mai mốt khóa tu anh cho em nghỉ làm để về tham gia khóa tu". Đó, cái đó gọi là tương trợ. Và cái yếu tố quan trọng là sự yêu thương. Vì cái yêu thương á, nó quyết định thành bại hay không. Cái cái cái cái tổ chức gọi là gia đình dự phòng đạo tràng tu tập của mình á, mình có cái sự tin cậy,
[6:25]có sự tương trợ nhưng không có sự yêu thương nó thiếu cái chất dính. Mà yêu thương ở đây là cái gì? Là từ bi đó. Ờ trong trong trong đạo Phật chúng ta quan trọng là chúng ta huân tập từ bi, mà từ bi tức là tâm từ. Có hai loại yêu thương. Trước khi vào yêu thương mà do tâm từ thể hiện thì chúng ta phải nắm rõ yêu thương của tâm luyến ái thế gian. Ở thế gian yêu thương mà xuất phát từ tâm luyến ái nó có bốn dạng căn bản. Thứ nhất là yêu do nghiệp, nghiệp quá khứ đó. Mọi người có thấy bỗng nhiên là mình đi ra ngoài đường mình thấy cái người đó mình thấy mình thích, mình quý không? Ba người, bốn người xuất hiện nhưng trong đó có một người mình
[7:14]thích nói chuyện hơn và mình tìm cách mình lân la mình nói chuyện, đặc biệt là lúc mà còn thanh xuân á, đúng không? Đó là do nghiệp đó. Đời trước hứa hẹn anh, em gì đã hứa hẹn đời trước mình không thuận duyên với nhau, đời hẹn kiếp sau. Đó, cho nên là đó là cái dạng yêu thương xuất phát do cái nghiệp ngày xưa. Một dạng yêu thương thứ hai nữa là do máu mủ ruột thịt.
[7:42]Nói chung là cũng do nghiệp nhưng mà nó thể hiện một cái cung bậc khác là do tình yêu thương đó do mình con của mình nè, do vợ chồng nè, do cô, dì, chú, bác, tức là có cái cái máu mủ với mình là mình phát khởi cái lòng yêu thương. Đó. Loại yêu thương thứ ba là gì? Là do cái người kia mang đến cho mình hạnh phúc. Tức là dễ hiểu vầy nè, nói chuyện đời một chút, tức là bốn người, bốn chàng trai theo gọi là gọi là cái gì nhỉ?
[8:19]Bốn chàng trai theo tán một cô gái hả? Đó, thì trong đó có một anh rất là ga lăng, đó, hỗ trợ về kinh tế, tức là nhiều vấn đề cho cái cô nàng này thì cô nàng này thấy là anh này làm cho mình được nhiều cái lợi và thấy hạnh phúc hơn ba anh kia, cho nên quyết định chọn anh chàng này. Nói chung là kinh tế khá hơn, địa vị kinh tế xã hội khá hơn cho nên là cái cái tình yêu thương đó nó phát khởi bởi vì người kia mang đến hạnh phúc cho mình. Và một cái loại yêu thương thứ tư đó là vì người kia nổi trội hơn người khác, có những cái tài năng nổi trội hơn. Ví dụ như ca sĩ đó, ca sĩ hát hay nè, đẹp nè, đó, họ là làm việc rất là giỏi, chu đáo.
[9:03]Ví dụ trong trong huynh đệ mình cùng tu vậy, thấy có nhiều bạn thanh niên nhìn cái người kia, cũng 10 người, 20 người cùng tu với mình mà cái người kia làm việc rất là siêng năng, nói chuyện rất là hay, hát rất là hay, tâm lý nữa, cho nên khởi lòng yêu. Đúng không? Đó là bốn dạng, mình nhận dạng bốn dạng yêu do tâm luyến ái thế gian. Ở đây chúng ta có ai bị rơi vào trường hợp yêu như thế không? Có không? Hầu như ai cũng có. Đặc biệt là các cô, các bác lớn tuổi đã ngồi trước đây chúng ta bị rơi vào bốn trường hợp đó lâu năm lắm rồi, hôm nay chúng ta mới thoát ra để chúng ta tìm một dạng tình yêu khác,
[9:45]đó là tình yêu phát ra từ tâm từ, từ sự từ bi huân tập đạo lý của Đức Phật.
[9:54]Thì bốn cái sự yêu thương mà do tâm luyến ái của thế gian quý vị nhớ không? Do nghiệp, do ruột thịt, do người kia mang đến cho mình hạnh phúc, và do người kia tài năng xuất chúng ở trong những cái nhóm người mình tiếp xúc. Thì chúng ta căn cứ bốn điều đó để nhận diện tình yêu cái sự yêu thương từ cái tâm từ bi là như thế nào, không có gì hết. Tức là cái tâm từ cái người mà có cái sự yêu thương mà đúng nghĩa của tâm từ bi toát ra là không dựa trên một cái gì trong bốn yếu tố đó hết, không được sự hỗ trợ. Chúng ta yêu thương người ta vô điều kiện. Đó. Và để mà có được cái tâm từ bi như vậy đó, thì chúng ta là cái người thật cực kỳ đạo đức.
[10:47]Và người có đó đã huân tập những cái phương pháp tu hành à của Đức Phật cũng như là những chư chư tổ dạy cho mình một cách nhuần nhuyễn thì tự nhiên cái tâm của mình phát khởi ra một cái sự yêu thương mà không cần bất cứ một cái điều kiện gì hết. Và hôm nay chúng ta khai thác một cái khía khía cạnh mà sự yêu thương mang đến. Yêu thương có rất nhiều, nó có rất nhiều công dụng, nhưng hôm nay chúng ta có một cái công dụng đó là dùng sự yêu thương để hóa giải phiền muộn. Khi Đức Phật dạy bài kinh đầu tiên là Tứ thánh đế, trong đó cái gì đầu tiên nhất, đế gì đầu tiên nhất? Khổ đế, đúng không? Tức là Đức Phật nêu ra bản chất cuộc đời này là khổ.
[11:34]Cho nên chúng ta cũng không thể nào thoát khổ mặc dù chúng ta tu rất là lâu. Nhớ nha, mình mới tu thì có cái khổ của mới tu. Ờ tu do thời khóa tụng kinh, rồi tu do ngồi thiền, tu do quỳ lâu lễ Phật, rồi tu do ăn chay không ngon miệng, rồi tu đó cái đó là mới tu. Còn tu lâu một thời gian thì có những cái nỗi khổ khác nữa, nỗi khổ do do do lâu năm quay lại, do thường xuyên gặp cái người không ưa. Đó rồi công việc áp lực nhiều, đó chúng ta có nhiều cái nỗi khổ. Thì như vậy Đức Phật đã dạy cuộc đời là khổ thì chúng ta phải xác định điều đó. Nhưng mà chúng ta Đức Phật cũng nêu ra phương pháp để để diệt trừ cái khổ chứ
[12:16]không phải là như trong phim Hồng Kông chúng ta hay xem đó, thấy không? Ờ "Đời là bể khổ" ta mà không nói cái câu sau. Đức Phật nêu ra bản chất cuộc đời là khổ nhưng Đức Phật cũng nêu ra nguyên nhân của cái khổ ở đâu, và Đức Phật cũng nêu ra cái phương pháp diệt trừ và cái trạng thái đạt được khi mình diệt được cái khổ. Rất rõ ràng, tức là một đạo Phật rất là trí tuệ chứ không có đơn giản là bi bi đát giống như là chúng ta thường nghe thường than thở giống như câu chuyện Lan và Điệp là chúng ta hiểu chưa đúng đạo Phật. Thì hôm nay để chúng ta cô đọng cái phương pháp diệt trừ phiền muộn thì thông qua một bài kinh.
[12:56]Bài kinh do tôn giả Xá Lợi Phất, mọi người biết tôn giả Xá Lợi Phất không? Tôn giả Xá Lợi Phất là người đại đệ tử đứng đầu ở trong thập đại đệ tử của Đức Phật bên Tăng, là người với trí tuệ đệ nhất. Và ngài có dạy một bài kinh, bài kinh tên là Kinh Thủy Dụ. Thủy là nước, dạ. Ờ, tức là bài kinh này ngài muốn dạy chúng ta tu làm sao đó chúng ta trở thành một cái nguồn nước mát. Nhớ chứ không phải nước sôi, nha. Nước đó mát khi tắm, ngọt khi uống, và thậm chí rằng cái nước đó thành nước thuốc. Tức là mình tu, làm công phu của mình làm sao đó mà người ta gần với mình thì cái tâm của mình nó mát, tươi mát như là những cái nước ở những cái hồ.
[13:46]Và người ta khát là uống được và nếu bệnh là uống là hết bệnh. Đó, đó là cái bài kinh mà Đức tôn giả Xá Lợi Phất muốn dạy. Thì thầy sẽ đọc bài kinh rất ngắn. Đây, ngài chia sẻ có năm trường hợp để mình diệt trừ phiền muộn. Trường hợp thứ nhất là gì? "Này chư hiền, có một người thân hành không thanh tịnh nhưng khẩu hành thanh tịnh. Nếu người có trí thấy, giả sử sinh tâm hờn giận thì phải nên trừ bỏ." Hiểu không?
[14:24]Hạng người thứ nhất là thân hành không thanh tịnh nhưng khẩu hành thanh tịnh. Nếu người trí, người trí tức là cái người mà có tu tập nha, còn cái người mà chưa tham gia tu tập, quy y hoặc là chưa có nghe pháp thì chưa phải là người trí, nha. Thì thân hành không thanh tịnh là cái gì? Cái từ ngày xưa nó khó hiểu lắm, mình đại khái mình hiểu là cái thân thanh tịnh tức là có hành động, hành động thanh tịnh, dễ thương. Đại khái là nói theo ngôn ngữ dân gian là thằng đó làm giỏi đó. Mà khẩu hành không thanh tịnh tức là lời nói nghe không có thiệt dễ thương, đôi khi nói cộc lốc. Hiểu không? Đó thì đây là người thứ nhất là thân hành không thanh
[15:10]tịnh nhưng khẩu hành thanh tịnh tức là gì? Ông này làm dở nhưng mà nói hay. Mình có trí thì mình hóa giải. Hạng người thứ hai là gì? Là mình gặp một người ờ khẩu hành không thanh tịnh nhưng thân hành thanh tịnh. Người này thì nói không hay nhưng làm hay. Người một là làm dở nói hay. Người thứ hai là làm hay mà nói dở. Rồi hiểu dễ hiểu chưa? Người thứ ba, một người thân hành không thanh tịnh, khẩu hành không thanh tịnh, nhưng tâm có chút thanh tịnh. Tức là ông này làm và nói dở ẹc nhưng mà cái tâm người ta tốt. Hạng người thứ ba. Hạng người thứ tư là người này thân hành không thanh tịnh, khẩu và ý hành cũng không thanh tịnh.
[16:04]Tức là ba nghiệp thân khẩu ý dở ẹc luôn. Tức là làm việc thì vụng về, lời nói thì cộc cằn, thô khan, mà tâm thì cũng không có tốt luôn. Đó. Hạng người thứ năm là hạng người thân, khẩu, ý đều thanh tịnh. Đó là năm cung bậc để mình nhận diện đâu là phiền não và mình từng cung bậc mình thấy mình tu đến đâu. Thứ nhất là cái gì? Thứ nhất là cái gì? Làm dở nói hay. Thứ hai: làm hay mà nói dở. Thứ ba: làm và nói đều dở nhưng tâm lại thật tốt. Thứ tư: ba cái đều tệ hết. Đúng không? Thứ năm: ba cái đều tốt hết.
[17:01]Chúng ta đi vào trường hợp thứ nhất đó là làm dở mà nói hay. Mình hay gặp không? Trong huynh đệ đồng tu của mình nè. Tức là có nhiều người á cái cái cái cái nghiệp của cái cái cái cái việc làm của thân dở lắm. Giao việc, công quả thì lười. Mà làm á thì không chu đáo, vụng về. Đúng không? Đó, nhưng mà nói thì rất là lưu loát. Nói theo mấy cái ngôn ngữ của mấy em trẻ thanh niên bây giờ gọi là cái gì? Gì? Chém gió đó. Đó. Mà nếu chúng ta mà cái người mà mình làm giỏi đó, mình thấy người đó mình sẽ khó chịu: "Thằng này, bà này, cô bé này làm thì không được cái gì hết trơn á mà nói quá trời nói." Thấy không?
[17:42]Nói đạo lý thao thao bất tuyệt. Đó. Thì chúng ta sinh cái tâm phiền muộn. Không muốn nhìn mặt, không muốn ăn cơm chung, không muốn ngủ chung, không muốn cùng tu chung. Có trường hợp đó không? Không phải ở trong tu nha, ở nhà mình cũng có nữa. Chúng ta hôm nay học bài kinh này không chỉ ứng dụng ở tại nơi tu tập mà bài kinh này chúng ta phải ứng dụng tại gia đình. Tết này lỡ mà gặp ai mà con cháu hay đứa nào mà nó về nhà nó phụ mình ăn Tết á dâu hay con trai hay rể gì không biết, về kêu nó phụ Tết mà nó không làm cái gì hết trơn á, nó cứ vòng vòng nó nói bà tám không à. Ờ nó nói chuyện vui chuyện này nọ. Đó.
[18:21]Nhưng nhớ nha, nó nói nhưng mà nó không nói cái kiểu mà nói hại người khác, nói vui, mang thiện cảm người khác. Đó, nhưng mà nó làm dở ẹc thì chúng ta đừng đừng vì cái nghiệp đó mà khởi cái tâm phiền muộn. Vì mình thấy nó đã làm dở mình đã phiền rồi mà mình thêm cái tâm phiền nữa là không được. Cho nên cố gắng. Thì trong cái bài kinh này á, ngài Xá Lợi Phất đưa ra một cái ví dụ để mình hóa giải cái sự phiền muộn. Ngài đưa ra một cái ví dụ rằng ví dụ cái trường hợp mà cái người mà nói hay mà làm dở thì mình muốn hóa giải cái việc cái sự phiền muộn trong lòng của mình á, thì mình hãy tưởng tượng là gì?
[19:00]Có một cái trường hợp đó ngài tưởng tượng là có một cái người tu hạnh khổ, tức là tức là tu hành khổ cực đó là à mặc đồ cũ, y cũ. Cái thời Đức Phật là như vậy, có những người tu khổ hạnh. Thì ngày đó đi thấy trong một cái đống rác gần đống rác nó có một cái thắp vải. Trong đống rác có nhiều mùi cấu uế, nhưng mà ngài thấy xấp vải, ngài cầm cái tấm vải lên, ngài mở ra và cái miếng vải không bị rách. Và ngài xếp lại, ngài đem về ngài giặt làm cái áo. Tức là ngài, cái người tu hành khổ hạnh đó, ngài không vì một chút chất bẩn mà bỏ đi cả một tấm vải lành lặn. Thì mình cũng vậy, không phải vì cái người này làm dở
[19:42]mà mình bỏ luôn cái cơ hội để mình giáo hóa, mình gần gũi để mình tạo phước. Mình người đang thực hạnh cái hạnh tu từ bi mà, cho nên mình cũng không thể bỏ được. Đây là cơ hội để mình giáo hóa, mình gần gũi, mình chia sẻ những cái đạo lý mà mình đã được học lâu nay. Tại vì dù gì dù người ta vẫn còn cái gì? Cái cái khẩu nghiệp tốt. Mặc dù làm chưa hay, nhưng mà mình sẽ tìm cách tiếp cận và chỉ người ta làm cho hay hơn để cho nó cân bằng cái nghiệp giữa thân và khẩu. Cho nên chúng ta đừng vội phiền muộn, đừng vội à Tại vì khi mà mình thấy người ta làm dở mình trách tức là mình chấp công. Mình trách người ta nhưng nhìn lại mình vẫn còn cái chấp công trong đó.
[20:26]Mình ỷ mình làm giỏi. Mình thấy người ta làm dở mình mới chê. Lúc lúc đó chúng ta dùng cái chấp công để mà mà kiếm chuyện với người ta, để mà chỉ trích chứ không phải là mình dùng cái cái đạo lý tu hành để mình hóa giải. Mà nếu mình làm giỏi mà mình có cái tâm tu tốt thì mình kêu lại. À nói: "Ờ, con làm như thế này. Đó, con gặp người lớn con phải có cái hành động chào hỏi như thế này mới thế mới đúng." Tức là mình mình thấy làm sai nhưng mình không nổi giận, mình dạy ở trong một cái tinh thần rất là thương yêu. Đó mới là người đệ tử Phật là hạng người thứ nhất. Đó. Trong huynh đệ chúng ta đồng tu có những người nào mà hiện nay đang
[21:05]bị cái nghiệp đó thì mình dùng cái cái cách thứ nhất này nè. Đó. Căn cứ vào cái cái khẩu nghiệp của người ta rất là tốt để mình bỏ qua cái thân nghiệp đang là dở và mình dần dần mình tiếp cận, mình mình nói chuyện làm sao đó hoặc là mình nhờ người bên cạnh nói chuyện để cho người đó tốt lên chứ đừng vì như thế mà mình bị phiền não. Mình phiền não là tâm của mình nó bị công phu tu hành bao lâu nay bị trật hết. Ai bị không? Có ai bị trường hợp đó không? Tức là có ai trường hợp mà thấy cái huynh đệ mình làm việc dở mà nói hay mà tâm mình sinh khó chịu không? Có ai có không? Nếu có thì dùng cái cách này: quán chiếu nha.
[21:42]Quán chiếu vào cái khẩu nghiệp tốt của người này mà chúng ta tạm thời tha thứ cho cái cái việc làm không tốt của người này để mình dần dần nâng cấp người này lên. Thì đó mới là cái cái cái con người tu hành chân chính. Đó. Rồi chúng ta bước sang trường hợp thứ hai là cái gì? Trường hợp thứ nhất là cái gì? Làm dở nói hay. Trường hợp thứ hai thì ngược lại: làm hay thì nói dở. Cái này mình có thấy không? Có nhiều người rất siêng công quả, làm tối tối mặt tối mày, không ăn, nhưng mà nói chuyện cộc lốc à. Ờ có không? Nói chuyện mà trổng trổng vậy đó. Hỏi: "Huynh ơi, huynh huynh ăn cơm chưa?" "Thôi! Ăn gì!
[22:31]Làm chưa xong ăn cái gì!" Tức là nói cái kiểu mà nghe nó khó chịu lắm kìa. Đôi khi mình nghe giống như là chửi xéo mình vậy đó, đúng không? Công việc chưa xong mà ăn uống, ăn uống cái gì! Bà vô bà ăn đi, ông vô ông ăn đi! Có không? Có. Hai hạng người này rất phổ thông. Ở nhà mình cũng gặp nữa. Con cháu mình, chồng mình, vợ mình cũng gặp nữa. Đó, nhưng mà đấy, căn cứ vào hạng người thứ một thì mình cũng đưa vào hạng người số hai để áp dụng, tức là gì? Ông này nói gì nói ổng vẫn còn cái cái thân cái thân nghiệp tốt, đúng không? Tuy nói hơi cộc cằn, nhưng mà có cái con thân nghiệp à biết làm việc công
[23:10]đức, đó, biết làm việc à ích lợi cho mọi người, lo lắng và đỡ đần được công việc cho người khác yếu đuối khi người ta làm không nổi. Đó, mình quý là quý ở chỗ đó. Và cái tâm mình tu là mình chuyển hóa ngay ở phút giây đó. Mình khởi được cái sự sự thông cảm. Vì trong trong trong trong cuộc sống của mình vậy á, đồng đồng hành mỗi người mỗi nghiệp, không có đồng phước với nhau. Nếu mà sinh ra trên đời này ai mà cũng phước ngang nhau, đẹp ngang nhau, giỏi như nhau thì đâu có cái chuyện mà thánh hay không thánh, người hay phàm. Nó phải có như vậy. Và đây cũng là một cái thử thách, cái cung bậc mà để Chư Thiên, Chư Phật kiểm tra cái công phu tu hành của mình.
[23:59]Mình đi tu 10 năm, ngồi thiền 10 năm, học đạo lý 10 năm, ngày nào cũng lạy Phật khởi lòng tôn kính Phật, từ bi khiêm hạ, nhưng thấy một huynh đệ à còn vụng về ở cái chỗ ăn nói, nha, mình đang nói là trong cái những cái người bậc trí với nhau á mà mình đã vụng về về ăn nói, mà trong khi người ta làm rất là nhiều cái việc mà mình không thấy được cái điều tốt, mình y vào cái chỗ dở để mình kiếm chuyện thì mình thật sự là cũng không tốt. Cái công phu tu hành của mình bấy lâu nay nó bị bị sai. Vì nếu mình tu đúng á, thì những cái cái công phu mình tu nó chuyển hóa thành cái tâm từ bi yêu thương, thông cảm, thông cảm cho người ta.
[24:41]Còn nếu tu sai thì nó biến thành cái con dao, thành cái thớt, thành cái búa để mà để mà làm khó với người khác. Nhưng mình cũng phải rất tỉnh giác là gì? Người đó làm, nói dở, nhưng mà với cái tâm cũng phải tốt. Vì sao? Có nhiều người họ lợi dụng họ làm cái việc đó giỏi, nhưng mà để họ phá. Tức là họ làm giỏi để mình được vào những cái vị trí quan trọng ở trong một cái tổ chức gì đó, xong rồi họ dùng cái quyền lực đó họ họ đè người khác, họ đì người khác và họ phá hoại cái tổ chức đó luôn. Thì cái người này là không phải là cái người bậc hiền, bậc bạn hữu tốt, mà bạn này bạn ác. Nha. Cái người mà làm giỏi, nói dở nhưng mà cái tâm người ta
[25:28]là tâm tốt thì mình mới gọi là là mới tha thứ được. Còn mà nếu mà cái người mà làm giỏi, nói dở mà tâm ác, người này không phải là bạn tốt, người này là người xấu, chúng ta phải tìm cách để mà đưa người này ra ánh sáng, chứ không để mà mà lợi dụng cái cái cái công sức, tài năng của mình để mà chèn ép người khác. Đó. Và tu hành đến chỗ này là chúng ta bắt đầu khá rồi đó. Tức là mình không còn chấp vào cái cái ngôn từ nữa. Đó, người ta nói dở cũng được, nói đôi khi nó còn bất cẩn, nhưng mà miễn sao biết làm việc tốt thì mình bắt đầu mình tâm mình khá rồi. Nhưng chưa dừng ở đó. Hạng người thứ ba mới hạng khó nè.
[26:12]Hạng người thứ ba là cái gì?
[26:16]Làm và nói đều dở, nhưng mà cái tâm của người ta tốt. Cái dạng người này mình mình dễ nhận không? Hạng người thứ ba này rất khó nhận thấy. Vì hạng người thứ ba này để mà thấy được mình thấy được cái người thứ ba, bản thân của mình cái tâm cũng rất là nhạy, mình tu hành cũng rất là chuẩn, chứ không phải đơn giản đâu. Tại vì mình mình cái việc làm tốt người ta mình thấy, cái lời nói tốt của người ta thấy, nhưng cái tâm của người ta tốt mình rất khó thấy. Không thấy. Nếu mà không có tu hành đúng, không có tu hành tinh tấn, không có làm phước đúng, không có khiêm hạ thì mình không thấy được cái người này tâm tốt hay xấu.
[27:00]Cho nên để mà cái người nào mà thấy được cái hạng người thứ ba này, bỏ qua cái hành động, bỏ qua cái lời nói xấu mà vẫn thấy xuyên vào cái tâm của người ta có tốt thì người này cũng cũng nên đi xuất gia là vừa đi, chứ không nên ở ngoài được nữa đâu nha. Cái người mà tâm tốt là sao? Tâm tốt là cái người này tuy người ta làm việc vụng về, chưa sáng dạ trong lúc làm việc chân tay, miệng người ta chưa nói được những cái lời ái ngữ, chưa nói được những cái lời gì hay, nhưng mình thấy người ta cũng có thỉnh thoảng cũng có một cái vài cái cái cái việc làm bí mật. Ví dụ như huynh đệ bệnh thì người này cũng có thỉnh thoảng cũng đem
[27:43]miếng cháo, hoặc là cái tâm người này vẫn còn biết sám hối, tức là bảo mình họ làm sai nhưng mình kêu ra mình hướng dẫn, họ vẫn nghe, và họ vẫn hướng vẫn vẫn hướng về sự tu tập giải thoát. Chứ mình không bỏ được. Thì cái nghiệp người ta mà. Trong trong thời Đức Phật có một cái vị nổi tiếng là ngài Châu Lợi Bàn Đặc. Vị này coi như là thời Đức Phật thì mình không không không, các vị thì ít có lao tác, nhưng mà ngài có một cái nghiệp quá khứ là ngài học cái gì cũng không nhớ hết trơn á. Các Phật tử mà đi mà nghe giảng được nè và nhớ được một bài kinh bốn năm dòng là quý Phật tử đã giỏi rồi đó. Còn thời đó ngài không nhớ luôn, Đức Phật giảng là không nhớ luôn.
[28:30]Thế là anh ruột của ngài kêu: "Thôi ông đi về đi, tu làm chi! Về đi! Tu làm chi, tu gì mà không nhớ gì hết trơn, ăn cơm đàn na tín thí rồi phí! Về!" Thế là khóc, ngài khóc. Mà Đức Phật ngài thấy được, ngài dùng thần thông ngài thấy được, ngài mới hiện ra ngài mới chặn đường ngài hỏi: "Ông đi đâu hả?" Ví dụ vậy đó. Thì ngài nói: "Dạ con bạch Thế Tôn là con nghiệp nặng quá, con tu hành nhưng mà con không nhớ cái gì hết trơn. Anh con kêu con về đi, về nuôi cha nuôi mẹ, làm kinh tế đi." Khóc lu loa. Đức Phật hỏi: "Sao? Nhưng mà quan trọng ông có muốn tu hay không?" Nói: "Dạ muốn." Muốn tu là được. Đó.
[29:10]Đấy, muốn tu là được, cho nên là Đức Phật mới đưa một cái đề mục là cái khăn mùi xoa trắng: "Ông về ông không cần nhớ một câu gì hết, ông suốt ngày ông nhìn cái khăn này cho ta." Thì ngài mừng quá, ngài vừa được ở lại tu, đó, và được có một cái đề mục phù hợp với mình là không cần nhớ cái gì hết. Đấy, rồi ngài ngài về ngài quán chiếu và ngài chứng được A La Hán. Đấy, cho nên chúng ta đừng có manh động, đừng để cái tâm phiền muộn vội vàng và phán xét mà chúng ta ghét bỏ người ta. Biết đâu chúng ta trách một cái người mà có một cái căn cơ tu hành mà rất là bề thế nhưng chỉ vì một cái nghiệp gì đó thôi là họ vụng về trong hành
[29:54]động, họ vụng về trong lời nói nhưng cái tâm hướng thượng, hướng thiện họ vẫn còn. Những cái trường hợp này mình thấy ở nhà mấy ông bố đó, mấy ông bố hay bị lắm, là thương con nhưng mà không dám thể hiện. Cái mặt lúc nào cũng chằm dằm hết trơn hết á, la, đánh, đúng không? Mẹ thì sao? Ngọt ngào. Đó, không phải là bà mẹ nào cũng như vậy nhưng mà thường là một trăm bà thì có đâu cũng khoảng bảy mấy bà, tám chục bà là là thương con là chìu chuộng, cho cho tiền, nói ngon nói ngọt, còn ông bố thì ổng: "Được!". Đúng không, có không? Nhưng mà trong tâm rất là thương, ổng sợ là bây giờ mẹ nó đã thương rồi mà mình thương như vậy nữa nó hư.
[30:38]Cho nên đành phải phải nén vào trong tâm, đưa cái hành động coi như là khó chịu, lời nói khó nghe để mà mà nó sợ. Thực ra thương lắm. Đấy, cho nên chúng ta tu hành chúng ta phải rất là tỉnh giác, đấy, rất là kỹ trong cái vấn đề, đừng vội vàng phán xét. Hay là chúng ta đi gặp có một cái trong công ty có người sếp la mắng nhân viên dữ dằn lắm, nhưng mà nếu mà cái tâm mà tu mình không mở ra đó, mình bỏ việc hoặc là mình nói xấu. Nhưng mà đâu ngờ là ông sếp ổng thấy mình năng lực dở quá, ổng làm áp lực để mình giỏi lên. Hoặc là vô trong chùa cũng vậy, thấy các thầy các cô mình làm công quả, các thầy các cô la mình, đấy, mình nói:
[31:24]"Sao thầy cô tu hành mà mà mà không có từ bi, la lớn tiếng quá, đôi đôi khi có người đánh mình nữa chứ". Rồi mình mình khởi ra cái tâm gọi là nói xấu mà cái tâm mình nghĩ sai nữa và mình hết phước từ từ nào không hay. Đó, cho nên là mình phải nghĩ ra cái điều tích cực trong cái sự tiêu cực, đấy. Mình thấy người ta lớn tiếng hay là đánh người ta, nhưng mà mình nhìn kỹ lại. Trong Bác Hai Như Sanh á, có một câu chuyện thì trong bạn tù với nhau á, cái thời chế độ cũ đó, thì tù nhân được buổi sáng đi ra ngoài để mà lao tác. Thì có một cái anh ảnh ảnh được ra ngoài khung cảnh mát quá, ảnh đi tìm chỗ ảnh ngủ.
[32:12]Ảnh ngủ quên luôn, đến lúc mà đến giờ tập hợp về thì thiếu một người. Thì khi mà mấy người lính tìm được thì anh cái anh mà tổ trưởng của cái nhóm tù đó ảnh lao vào đánh anh kia túi bụi luôn, vừa đánh vừa chửi, đánh khùng biế- khốn khổ luôn. Thì mọi người đoàn tù giận, nói tại sao mà cùng bạn tù với nhau mà không thương, mà đánh đập dã man như vậy, giận anh cái anh tổ trưởng đó. Nhưng có một anh ảnh biết được, ảnh nói là nếu mà cái anh tổ trưởng này không đánh anh cái anh mà ngủ quên á là hôm nay anh anh kia chết, vì mấy cái người mà cai ngục á họ sẽ dùng cái báng súng bằng gỗ họ đập và thậm chí đập nó chết luôn.
[32:51]Nhưng mà anh này ảnh dùng nắm đấm của mình ảnh đánh, đánh cái anh mà trốn đi ngủ đó, dù gì cũng bằng nắm tay thịt, đánh cho nó ra máu và chửi như vậy để cho mấy cái người cai ngục hả dạ. Đúng không? Hả dạ thì họ sẽ không có sinh ra cái ác ý để mà đánh người kia người ta chết luôn. Hành động rất là không dễ thương, đúng không? Lời nói chửi mắng không dễ thương, nhưng thẳm sâu là một cái tâm rất là thương. Đấy, cho nên chúng ta làm con, làm cái ở trong nhà đó, có những lúc ngày xưa á mình chưa biết đạo thì mình mình hay trách cha, trách mẹ không thương mình, không cho mình tiền để mình mua những cái cái cái cái
[33:32]nhu yếu phẩm mà bạn bè mình được có, được điện thoại, được xe cộ, hoặc là ba của mình không có lời nói ngọt ngào, đó, mình khởi cái tâm phiền muộn. Thì đó là ngày xưa mình không biết đạo, nhưng bây giờ mình biết rồi, mình biết là ba mẹ mình có nỗi khổ tâm trong lòng và muốn mình thành một cái người con tốt, cho nên có những cái cách dạy nó hơi đặc thù một chút. Thì mình là cái người tu hành, mình hiểu được cái đạo lý thì mình bắt đầu tâm mình đừng có phiền muộn nữa. Có nhiều đứa bây giờ á tâm nó chịu không nổi, nó nhảy cầu tử tử luôn. Phải thấy không? Có nhiều em mà lớp 8, lớp 9 á là áp lực quá nhảy cầu
[34:11]tự tử luôn, hoặc là cắt tay để mà tự sát luôn. Đó, chúng ta những người đó thì trường hợp mình cũng không có nói nhiều vì họ không có duyên với với Phật pháp, cho nên không có cái phương pháp để hóa giải cái tâm phiền muộn gây ra. Còn bây giờ mình có rồi thì cố gắng nhớ, nhớ để mà thực hành. Đó, và người nào thực hành tốt rồi thì cố gắng sắp xếp gia đình ổn định đi, về chùa chúng ta xuất gia nha, vì cái tâm đó chúng ta ở ngoài đời là là uổng lắm á, tại vì tâm chúng ta bắt đầu mở ra, nhạy bén rồi, tâm linh bắt đầu sáng rồi nha. Trong đây có ai có cái trường hợp thứ ba này chưa? Có chưa? Nếu có thì giơ tay.
[34:55]Có ai có cái mình đạt đẳng cấp thứ ba chưa? Tức là dùng tâm mà cảm nhận được tâm người khác, dễ thương. Khó nha! Đó, đây là một cái trường hợp mà cái người này phải thực hành cái công phu nè, tôn kính Phật rất là là vững vàng, phải tu- thực hành cái công phu quán từ bi rất là sâu, và thực hành cái công phu khiêm hạ rất là là kỹ, đó, và lúc nào cũng hướng về vô ngã, tinh tấn thiền định và tạo công đức, thì cái cái mới đạt được cái hạng người thứ ba này. Cái tâm của mình nó mới nhạy được, nhìn một phát, nhìn xuyên qua hành động và nhìn xuyên qua lời nói của người đó là biết người này không thấy vậy mà không phải vậy.
[35:38]Đó, cho nên là đây là cái hạng thứ ba, hạng người thứ ba, tâm của họ tốt nhưng mà hai cái hành động thì nó có trường hợp họ bị thiệt, tại vì do nghiệp cho nên là cái việc làm của họ dở, lời nói của họ dở, nhưng tâm họ tốt. Nhưng có một trường hợp là gì? Thử mình. Trường hợp thử mình, có nhiều người họ thử mình là tu hành như thế nào, hoặc là ở trên cử cái người đó đến thử mình. Người này tâm rất là tốt nhưng mà cách thể hiện hơ- hơi bị sắt đá, hành động và lời nói hơi sắt đá, cho nên mình vội vã mình phán xét: "Ông thầy này, bà cô kia, cái người nọ tu hành như vậy là chưa được", đúng không? Có những lúc mình gặp vị thầy tự nhiên la quá trời la luôn,
[36:20]thậm chí là đánh cái người đệ tử luôn, mình nói: "Thầy này tu hành cái gì, đúng không? Không xứng đáng làm ông thầy", coi chừng nha! Đó, mình coi chừng, cho nên hãy hết sức bình tĩnh, hết sức bình tĩnh, đừng đừng lỡ mà mở miệng ra một cái là mình đọa. Cho nên chúng ta ở hạng người thứ ba này, một là chúng ta phải muốn đạt được người thứ ba chúng ta tu hành rất là là kỹ lưỡng, luôn luôn chánh niệm tỉnh giác, là cái người thực hành cái công phu tôn kính Phật, lạy Phật, đó, từ bi, quán từ bi, cũng như là thực hành khiêm hạ rất là kỹ. Và hạng người thứ ba này thấy là khó rồi phải không? Nhưng mà chưa, hạng người thứ tư này mới khó nè.
[37:05]Thứ tư là cái gì? Ba cái: thân hành, khẩu hành, ý hành đều không không ưa được. Trong trong mình gọi là thân khẩu ý đó, tam nghiệp á, tức là làm cũng dở, nói cũng dở mà cái tâm cũng dở luôn. Dạy nó cũng không nghe luôn, nó còn kiếm chuyện mình nữa. Nói: "Con ơi, thôi, tập trung học đi, đừng có chơi game nữa, rồi đừng có đi theo mấy đứa bạn nữa, rồi tương lai không có". "Mẹ mệt quá! Mẹ làm sao đâu á, thời của ba của mẹ xưa rồi, thời con là là là phải như thế, đúng không? Con chơi game là đâu phải là con đam mê đâu, con chơi game vì tương lai chứ bộ. Con chơi với mấy đứa bạn là đâu phải là là đam mê đâu,
[37:50]cũng vì tương lai chứ bộ, chơi với nó mai mốt vô trường copy được. Đúng không? Hay là ra ngoài xã hội mình đi làm mà thất nghiệp nó hỗ trợ mình được", tức là nó rất nhiều lý do để nó biện minh cho cái sai của nó. Đó, nó vẫn bỏ nhà, bỏ học, bỏ công việc làm để đi chơi, đó, cái miệng nó vẫn cãi cha cãi mẹ, cãi những người lớn hơn, và cái tâm của nó là nghĩ ba mẹ là lạc hậu, thậm chí là không thương nó. Nhưng mà mình có bỏ nó được không? Con mình mà, sao bỏ được? Thì ở cái người thứ tư này đó, là ba cái nghiệp của họ không có có tốt, nhưng mà mình vẫn thương. Mình tu rồi mình thương cái người này như cha mẹ thương con.
[38:36]Dù sai, nhưng mà mình vẫn tìm cách để mà thương. Mình không dạy được thì mình nhờ người khác dạy được. Đó, giống như là một số trường hợp phụ huynh bây giờ bó tay, không dạy được con của mình, nhưng mà biết chùa có khóa tu mùa hè, gửi về. Gửi về ở cái môi trường tốt, gặp bạn tốt, gặp thầy lành để mà chuyển hóa nó. Thì ở ở trong cái trường hợp bài kinh này á, ngài Xá Lợi Phất có đưa ra một cái ví dụ để mà chúng ta thực hành quán chiếu. Tức là cái hạng người thứ thứ tư này đó, thân khẩu ý đều dở, thì giống như có một cái người đi du hành trên con đường sa mạc nắng, gió, không có nước, mà người này đang bị bệnh nữa.
[39:25]Và mình tình cờ mình cũng đi trên con đường, mình thấy cái người này mà thấy bây giờ bằng cái sức của cái người người số một mà đến cái làng để mà có nước uống là không nổi, cho nên mình là cái người số hai, mình khỏe và mình dìu người ta đến cái nơi cái làng để mà chúng ta tìm thầy thuốc và tìm nước để uống. Và cái người này sau khi mà được uống nước, được thầy thuốc chữa bệnh và cái người này người số một nhớ ơn cái người số hai. Và người số hai người số một cố gắng noi gương cái người số hai, tức là giúp đỡ những người khác, mặc dù trước đó là mình ba cái nghiệp mình không tốt, mình không giúp đỡ ai hết,
[40:10]mình không nói lời tốt đẹp và cái đầu của mình không suy nghĩ tốt điều gì hết. Thì cũng vậy nữa, cái người đệ tử Phật chúng ta là người thực hành cái hạnh yêu thương, lòng từ bi thì chúng ta cũng không thể nào bỏ rơi một cái người đang bệnh. Tại vì cái người mà ba nghiệp thân, khẩu, ý không tốt tức là người này đang bị nan y, bác sĩ trả về. Bác sĩ trả về, ung thư rồi. Thân, khẩu, ý là là người nhà không dạy được. Đó, người thân không dạy được. Cuối cùng gặp mình dạy được. Mà lúc đó mình như thần y vậy đó, đúng không? Có mấy ca mà bệnh nan y, ung thư mà bệnh viện trả về không? Nhưng mà về là rồi được hàng xóm chỉ một cái người thầy
[40:52]nào đó, thế là tới hốt thuốc uống hết, có không? Rất nhiều. Có nhiều người thì về thì đi luôn. Nhưng mà có nhiều người về thì uống được thuốc, gặp được thầy, sống được chục năm. Vì người đó vẫn còn cái phước. Thì mình cái người tu tập mà tâm từ á, mình phải quán chiếu rằng như vầy nè, cái người mà thân, khẩu, ý của người này không thanh tịnh tức là người này không có phước. Và điều người này không có phước cho nên sẽ dần dần sẽ đi về ba đường ác, sẽ đọa địa ngục. Nhưng mà người này đã có duyên gặp được mình thì mình không thể bỏ rơi người này được, vì mình là đệ tử Phật. Cho nên là mình phải trợ duyên cho người này để đi về con đường thiện lành.
[41:42]Thì cũng vậy, trong bạn đồng tu của mình á, những người cùng tu khóa thiền, cũng người cùng tu trong đạo tràng hoặc là những người thân trong gia đình của mình mà họ có ba cái điều mà dở hết, mình đừng có bỏ rơi. Giống như cha mẹ mà thương con thấy con mình cái gì cũng dở mà không bỏ nó, vẫn tìm cách để mà giúp nó tốt lên, vẫn ép nó học, vẫn ép nó tu dưỡng cái cái đạo đức lên, đó, để mà tốt không có bị coi như là tù tội. Thì mình cũng vậy, mình thấy cái người đó ba cái điều đó không tốt thì mình cố gắng. Nếu mình không đủ phước đức, không khuyên được người đó, thì mình nhìn chung quanh á, có vị thầy nào, có vị huynh đệ nào mà có đức,
[42:27]có phước thì nhờ người đó tới nói chuyện, tới nói chuyện. Chứ không phải thôi, nghiệp mày nặng quá, mày chết đi, tao không biết, phải không? Tức là mình thấy cái người mà đi chùa lâu mà vẫn còn chửi lộn, đụng chuyện là chửi quá trời chửi luôn. Rồi kêu làm gì cũng không chịu làm, mà cũng không bao giờ nghĩ tốt về ai hết, lúc nào cũng nghĩ xấu về người khác. Mình thấy cái người đó mình bỏ rơi thôi, cái người này nghiệp nặng quá, mình không thèm dính tới, thì mình chưa phải là cái người tu hành chân chính. Mà mình thấy cái người này mà mình cảm nhận mình không đủ cái khả năng để thuyết phục họ, thì mình đi mình đi tìm người khác, mình tìm một bài pháp, phải không?
[43:09]Mình tặng cho người đó, nếu mà thấy cái vị thầy này giảng hay nè, thôi tặng cho bạn đó bạn nghe. Hoặc là mình mình nhẫn nhịn, mình rủ người đó đi vô chùa nghe pháp hoặc là làm cái công đức gì đó để để mình được độ hóa người đó, để người đó ba nghiệp để dần dần chuyển dần. Đó, thì như thế chúng ta mới là người tu. Mà cái người thứ tư này á là người này nếu mà ở ngoài đời là cái người uy tín trong xã hội làm được như hạng người thứ tư. Còn nếu mà trong người xuất gia đó, người này bắt đầu làm thầy, độ được độ được đệ tử rồi nha. Chúng ta xem ở cái mức độ chúng ta đến mức độ thứ tư chưa, là thương được cái người mà không có cái gì dễ thương hết.
[43:53]Và cuối cùng, hạng người này rất dễ, là gì? Hạng thứ năm: lời nói, việc làm và suy nghĩ đều dễ thương. Nếu người trí mà sinh phiền muộn thì phải hóa giải ngay. Người này mình làm được không? Được không? Tức là cái người cái người mà hành động, lời nói, suy nghĩ dễ thương là người này có phước. Làm việc rất giỏi, rất chu toàn, nói lời rất là hay, êm dịu, tâm lý, và suy nghĩ người ta rất là là là cao thượng, nhiều cái điều tốt đẹp trong đó. Nhưng cái điều thứ năm này á, cái người thứ năm này nghe rất là dễ nhưng lại khó làm hơn bốn hạng người kia. Cái hạng người thứ năm là rơi vào cái hạng người mình tu lâu năm sẽ bị mắc cái này.
[44:48]Ví dụ ở bốn hạng người trước là cái gì? Nói dở nói hay làm dở. Hạng người thứ hai là gì? Làm hay mà nói dở. Thứ ba là: làm, nói đều dở nhưng tâm là hay. Thứ tư là gì? Ba tâm, khẩu, ý đều dở nhưng mình vẫn thương người ta được. Mình khởi lòng từ bi. Nhưng hạng người thứ năm họ giỏi hết, thậm chí hơn mình thì bệnh gì xảy ra? Đố kỵ. Đúng không? Ngoài đời có câu đấy gì? Con gà nó ghét nhau tiếng gáy. Mà cái bệnh mà đố kỵ đó, hơn thua đó, nó bị rơi vào trường hợp mình tu lâu năm. Dù ở tại gia hay xuất gia đều bị hết. Mình thấy cái huynh đệ đồng tu của mình á, mình tu theo sư phụ 15 năm, nhưng bỗng nhiên
[45:42]xuất hiện một cái em mới tu khoảng 2 - 3 năm thôi, làm việc giỏi lắm, giao việc gì tổ chức khóa tu làm rất chu đáo. Đó, rồi nói chuyện rất là dễ nghe, nhiều người khen, và tâm lúc nào cũng rất là thương huynh đệ, thì mọi người khen: "Chà, cái em này mới tu mà em giỏi ghê đó. Mới tu mà cái gì nó cũng giỏi." Mình khởi một lòng: "Cái gì giỏi, tôi cũng làm được cái gì đâu giỏi." Đúng không? "Nó nó nó nó làm việc chu toàn hồi tôi cũng làm hồi tôi làm rồi. Nó nói được những lời hay, tôi cũng nói được nè, có gì đâu mà khen." Đúng không? Tức là cái tâm mình không ưa, mình đố kỵ. Đó, hoặc là... Còn trường hợp mà cái mình cái người mà tu lâu hơn mình,
[46:24]uy đức hơn mình, mình mình mình chấp nhận, mình cam chịu, nhưng mà ở cái chỗ cái người nhỏ hơn mình, nhỏ tuổi hơn mình, nhỏ tuổi đời, nhỏ tuổi đạo, nhưng mà cái tài năng người ta giỏi hơn thì mình lúc này mình xem rằng là mình mình hoan hỷ hay mình ghét, không ưa, mình đố kỵ. Cái đó gọi là tâm đố kỵ. Cái hạng người thứ năm này rất khó, nghe thì rất dễ nhưng mà thật sự làm được điều này rất khó. Mình ngồi thiền hồi giờ trong cái cái khóa thiền ở Vĩnh Long này á là mình là cái người ngồi thiền lâu nhất. Mọi người xả thiền rồi mà mình vẫn chưa xả, thậm chí là thầy gõ chuông rồi mà mình chưa xả luôn.
[47:05]Tức là bao nhiêu năm qua là mình trong lòng mọi người là mình là người thiền tốt nhất. Nhưng bỗng nhiên xuất hiện có một người, thấy không, ngồi thiền tốt hơn mình nữa. Ai cũng khen: "Mới em mới tu đây mà sao em ngồi thiền hay quá vậy?" Nói: "Mình nói có gì đâu mà hay, làm gì mà hay." Đúng không? "Cái đó ai làm không được, rồi khen ngồi thiền không à có gì đâu mà khen." Đó, cho nên là chúng ta hãy tỉnh ở chỗ này. Đừng để cái chấp công, cái chấp ý, đó, để mà nó trói buộc mình, nó dắt mình vào nghiệp. Mà mình tu càng lâu mình phải thấy cái việc tâm khiêm hạ của mình tăng. Đó, thấy được là mình còn kém dở, thấy được cái lòng yêu thương của
[47:47]mình đối với huynh đệ vẫn chưa đủ, càng phải huân tập thêm nữa. Thấy rằng cái sự kính Phật, tôn kính Phật của mình chưa thực sự là tôn kính tuyệt đối, mình phải ráng huân tập hơn nữa. Công phu tu hành của mình mười mấy năm qua chưa đủ. Và mình thấy cái người giỏi xuất hiện trong cái hội chúng của mình á, trong công ty của mình á, mình mừng. Mừng là gì? Là từ đây cái đạo tràng của mình, trong cái công ty của mình có cái người tài xuất hiện, mình cũng yên tâm. Lỡ mà Phật có kêu về thì con cũng rất là vui. Hoặc là à một cái vị chúng trưởng hay là một thủ lĩnh thanh niên mà làm việc nhiệm kỳ 4 - 5 năm rồi thì xuất hiện một cái người giỏi như
[48:28]vậy mà bây giờ sư phụ có kêu mình về xuất gia mình cũng sẵn sàng mình đi, vì mình đã đã chu toàn rồi, đã tìm được người tài rồi. Thì cái hạng người thứ năm này á Đức tôn giả Xá Lợi Phất có đưa ra một cái ví dụ là gì? Là ở gần cái xóm của mình ở ví dụ như đó là có một cái hồ nước cảnh rất là đẹp, Nước rất là mát, nói chung là cảnh rất là nên thơ. Nhà mình thì không có đủ điều kiện để tắm mát, nhưng mình lại chê: "Hồ đó thôi, có gì đâu. Hồ đó cũng tắm mát, nhà mình cái giếng này cũng tắm mát, mắc mớ gì phải ra ngoài đó?" Thì cái hạng người này gọi là người không biết hưởng thụ hạnh phúc. Tức là mình thấy cái hồ mát, cảnh đẹp mà mình chê,
[49:15]mình không tắm, mình ở nhà mình tắm cái giếng gần chuồng heo, chuồng gà, vừa tắm vừa ngửi mùi cho vui. Đúng không? Trong khi ra ngoài kia là hoa thơm, bóng mát, nước ngọt mà không chịu. Thì cũng vậy nữa, khi mà trong đạo tràng của mình á xuất hiện một cái người giỏi, năng lực làm việc, phước, tức là kinh tế họ tốt, họ sẵn sàng hỗ trợ khóa tu của mình nhiều cái cái cái cái cái phương tiện, ăn uống cũng như là chăn đắp cũng như là xe cộ đi lại. Và cái người này hiểu được những cái vấn đề mà thầy giảng, hiểu được những cái bài pháp mà ở trên quý thầy giảng rồi truyền tải lại cho mình nghe mà mình không ưa.
[49:53]Thì chúng ta rơi vào cái nghiệp gọi là nghiệp đố kỵ. Nha, thì chúng ta phải quán chiếu rằng gì, phải hóa giải cái đó đi. Giống như là một cái hồ nước, mình mình phải tới mình tắm mát, mình hưởng thụ cái cái giá trị của hồ nước đó. Thì cũng vậy, mình thấy người ta giỏi mình phải vui. Đó, mình phải xúc tiến người ta làm việc nhiều hơn nữa. Như thế thì chúng ta mới là cái người biết hưởng thụ hạnh phúc. Còn nếu mà hạnh phúc đến với mình mà mình từ chối thì người này chưa biết hưởng thụ và không xứng đáng để có hạnh phúc. Đó, đó là năm hạng người cũng là năm cung bậc để cho mình thực hành cái cái tâm từ.
[50:33]Tâm từ mặc dù là mình chưa chứng đạo nhưng mà nếu mà tu được tâm từ, phát khởi được như vậy đó, mình sẽ hóa giải được những cái nghiệp quá khứ. Ít nhất là mình không nóng giận một cách vội vàng. Giống như trường hợp thứ ba là mình thấy cái người đó làm dở, nói dở nhưng trong tâm của người ta có cái hay mà mình không tu để mà tâm từ phát khởi mình mở miệng mình chê. Mình chê. Đơn giản nè, đơn giản một chuyện đi. Sư phụ mình đúng không? Sư phụ mình là chọn một cái huynh đệ đó làm chúng trưởng. Đúng không? Thì mình mới vô đạo tràng mình biết ất giáp gì đâu. Mình mới vô đạo tràng hai ngày mà mình thấy huynh đệ hay la người khác quá.
[51:14]Ờ la mấy em nhỏ, thanh niên la: "Sao mà làm việc như vầy như vầy như vầy?" Mình khởi cái tâm: "Thấy ông này tu hành bao nhiêu, tôi nghe ổng là làm chúng trưởng, tu hành bao nhiêu lâu rồi mà bây giờ ổng lời nói ổng sao nghe nó nặng nề quá, thậm chí ổng còn đánh thằng kia nữa." Rồi mình nói: "Vậy là sư phụ không sáng suốt." Đúng không? Mà bị gì? Tổ phước chết luôn đó. Cho nên hãy bình tĩnh. Không không dễ gì, không tự nhiên mà ổng được chọn làm chúng trưởng đâu. Nó có một cái công đức gì đó, nó có một cái mật hạnh gì đó mà sư phụ là người thấy được mà mình không thấy được. Mình mới vô mấy ngày thôi.
[51:51]Mà ổng tại sao ổng ổng làm ổng dở, nói dở, làm cái hành động không đáng yêu mà vẫn làm chúng trưởng được mấy năm nay, mọi người vẫn hoan hỷ, vui vẻ khi mà ổng la mấy mấy người kia. Đó, cho nên chúng ta cố gắng tu làm sao đó để phát khởi được cái tâm tâm từ lên để thể hiện cái sự yêu thương một cách trí tuệ, chớ bằng không là chúng ta tạo nghiệp. Nha, tại vì nhớ nha, mặc dù chưa chứng thánh, tu thiền bao lâu nay chưa chứng thánh, nghe pháp bao lâu nay chưa chứng thánh nhưng mà mình thực hiện được cái lòng yêu thương như vậy đó thì mình đỡ được các cái nghiệp quá khứ xảy ra, ít nhất là tiêu diệt được cái nghiệp nóng nảy.
[52:33]Do nhiều người hỏi: "Thầy ơi, con tu một thời gian con còn nóng quá." Lý do rất đơn giản bởi vì yêu thương của mình chưa khởi. Những cái trường hợp mà phật tử mà đi chùa vẫn còn cãi lộn đó, cãi một cách gọi là nhiệt tình và đắm đuối đó thì mình kết luận ngay cái người này là cái tâm tâm từ của người ta chưa có. Tu rất là lâu nhưng mà chưa có phát khởi được cái sự yêu thương. Thì mình thấy như vậy nhưng mình cũng đừng mở miệng chê người ta. Vì khi mình mở miệng mình chê người ta: "Ê, cái bà kia hay cái ông nọ tu bao nhiêu lâu nay mà vẫn còn những cái việc làm như thế" thì ngay phút đó mình rơi vào cái nghiệp của người ta.
[53:11]Mà mình phải bình tâm lại, mình phán xét à cái bà này bả chửi như vậy nhưng mà lúc bả đi tu bả làm có giỏi không? Đúng không? Rồi mình nhìn bà: "Ồ, bà này bả chửi ghê quá nhưng mà lúc vô bả làm cũng dở quá. À, nhưng bả còn cái tâm tốt." Bả còn cái tâm là gì? Thích đi chùa nghe pháp, ở đâu có phóng sanh thì bả đi phóng sanh, ở đâu có có cúng dường trai tăng thì bả đi cúng dường trai tăng, ở đâu có có tu thì bả đi tu mặc dù là bả ai bả cũng chửi hết. Tức là bả rơi vào hạng người thứ mấy? Hả? Tức là bả chửi chửi giỏi mà làm việc dở đó thì rơi vào hạng người thứ mấy? Thứ ba, nha. Nhưng mà mình nhìn luôn cái người này cũng không có cái gì tốt luôn.
[53:55]Đó. Tâm cũng không tốt nữa thì mình lại rơi vào thứ tư là thôi đây là một cái người, một huynh đệ đáng thương giống như hằng ngày mình lễ Phật ngồi thiền mà tác ý ba tâm hạnh đó: tôn kính Phật tuyệt đối, từ bi vô hạn, thương chúng sanh hữu hình, vô hình và khiêm hạ. Thì bây giờ Phật cho mình thấy cái cái hạng người thứ tư này thân khẩu ý người ta đều dở hết thì cũng là cái duyên với mình. Cố gắng mình độ người ta. Độ người ta bằng cách trực tiếp là mình độ người ta luôn hoặc gián tiếp là mình tìm mình nhờ người khác độ. Đó, còn nếu mà mình may mắn mình tu trong một cái hội chúng thấy ai cũng giỏi là mình khỏe. Đúng không? Mình nở mày nở mặt. Hỏi:
[54:36]"Bà tu ở đâu vậy?" "Tôi tu ở chùa Xá Lợi đó, trời ơi huynh đệ tôi ai cũng giỏi hết trơn hết á. Ngồi thiền im răm rắp, không biết ngủ hay là tỉnh nhưng mà im răm rắp." Đúng không? Nghe giảng là không nói chuyện, không biết tỉnh hay ngủ nhưng mà ngồi nghe pháp là không nói gì hết. Đó. Mọi người đều rất là thần thái. Đúng không? Tự hào lắm: "Huynh đệ tôi thương yêu nhau lắm", đúng không? Đó, ngủ là không gây ra tiếng động, mạnh ai người nấy ngủ, không có ôm, không có ngáy, không có gì hết trơn á, tức là rất là là là là dễ thương, ví dụ vậy. Rất là nói những lời yêu thương nhau, suy nghĩ lo lắng cho nhau. Mà hãnh diện không?
[55:12]Hãnh diện chứ. Cho nên thôi thì đó là cái khía cạnh của mà cái việc chúng ta tu tập tâm từ, đó là toát ra sự yêu thương. Bây giờ thầy chốt lại ha. Có hai dạng yêu thương:
[55:28]yêu thương do tâm luyến ái thế gian tạo ra. Đúng không? Gồm có bốn điều kiện là gì? Nghiệp, thứ hai là do máu mủ ruột thịt, thứ ba là người kia mang đến cho mình hạnh phúc, thứ tư là người đó có tài năng nổi trội thì mình mới yêu thương người khác, người đó được. Đó là tâm luyến ái, đó là sự yêu thương do tâm luyến ái tạo ra. Và yêu thương thứ hai là không có điều kiện gì hết, do đâu? Do tâm từ phát khởi. Và cái tình yêu thương này rất khó. Muốn yêu thương được người khác mà không có bốn điều kiện kia thì chúng ta phải thực hành cái công phu tỉnh giác đó là gì? Có được lòng tôn kính Phật một cách tuyệt đối,
[56:18]có được cái sự quán từ bi coi như là rất là sâu sắc, yêu được cái người vô hình, yêu được hữu hình và yêu được cỏ cây. Thứ ba là gì? Hướng về vô ngã và biểu hiện đầu tiên của vô ngã là gì? Khiêm hạ. Thứ tư là gì? Thực hành thiền định. Và thứ năm là siêng năng tạo công đức. Có năm cái yếu tố này thì chúng ta mới có được cái sự yêu thương mà do tâm từ toát ra. Nha, muốn có tâm từ thì chúng ta có năm yếu tố: tôn kính Phật, từ bi, khiêm hạ, gì nữa? Thiền định và tạo phước. Đó. Và
[57:14]năm hạng người mà thử thách mình là gì? Ông đó, thứ nhất, làm dở, nói hay, mình thương người ta cái nói hay, mình bỏ cái làm dở qua một bên. Nha, hạng thứ hai là gì? Làm hay, nói dở, thôi, cái chuyện nói dở bỏ qua một bên, thương cái làm hay cái đã, từ từ độ người ta. Thứ ba: làm, nói đều dở, nhưng mà cái tâm ổng đó cũng còn tốt. Thôi bỏ hai cái kia qua, thương cái tâm tốt một cái đã. Nha, mình ráng mình mới tìm cái tốt mình thương. Thứ tư là gì? Không có cái gì tốt hết để thương thì cái này mình phát khởi lòng từ bi là gì? Người này đáng thương, người này đáng thương nhất so với ba hạng người
[58:03]kia, cho nên mình cũng không thể bỏ được mà càng phải thương hơn. Cái ông kia dù gì ổng cũng còn nói hay, cũng còn làm hay cho nên ổng cũng cũng thế nào cũng có người khác thương. Nhưng cái ông này ba cái đều dở hết, cho nên mình phải thương ổng, chớ ai bây giờ? Đúng không? Đó là hạng người thứ tư. Và hạng người thứ năm là cái gì? Ba cái đều tốt hết thì khỏe rồi, đúng không? Tức là gì? Hãnh diện, hoan hỷ trước cái thành công của người đó, cái thành tựu của người đó thì chúng ta hoan hỷ trước cái thành tựu người đó tự nhiên cái tâm đố kỵ của mình sẽ được diệt trừ. Đó. Thì đó là năm cung bậc, năm hạng người mình sẽ
[58:43]gặp trong đại chúng cũng như trong gia đình hoặc là trong công ty mà nơi mình làm việc. Mình cứ bám vào cái tốt nhất của người ta. Đó, nhưng mà để làm được điều đó chúng ta phải huân tập từ tâm. Huân tập từ tâm năm yếu tố: Một là cái gì? Có được lòng tôn kính Phật. Thứ hai: Từ bi. Hằng ngày mình ngồi thiền mình mới hay ngồi sáng giờ ngồi thiền mình dạy mình rồi. Thứ ba: tâm khiêm hạ. Thứ tư: thiền định. Thứ năm: rồi đó là năm cái, năm năm câu coi như là thần chú để mình tu tu tập à tâm từ.
[59:27]Và năm cái thần chú này nó không có đơn giản nha, nó rất rất rất nhiều cái khía cạnh khác nhau. Thì hôm nay à năm năm cũ gần hết, năm mới gần đến thì chắc chắn mình phải đối chọi với nhiều thử thách. Và một cái thực tế đó là phiền muộn. Có thể là phiền muộn do nhiều vấn đề gây lạ gây đến, nhưng mà chúng ta à cố gắng tu tập cái tâm từ để mà hóa giải cái phiền muộn đó thông qua cái bài kinh Thủy Dụ. Tức là chúng ta tu tập làm sao đó mà chúng ta trở thành một cái nguồn nước mát để người ta có thể đi nóng bức quá, áp bức nơi cuộc sống xã hội, gần mình họ được tắm mát. Rồi họ bế tắc trong cuộc sống, họ không có cái gì để mà giải quyết được thì họ nghe
[1:00:17]những cái lời nói của mình á thành cái nguồn nước uống vô rất mát tâm của họ. Và khi họ họ cùng đường rồi, họ có thể tìm đến cái chết, đúng không? Nhưng mà gặp được mình thì cái nước của mình thành nước thuốc, khiến họ hồi sinh lại. Thì mình tu như thế thì mới đóng được ba đường ác của mình, mà cũng như là cũng không cô phụ Đức Phật dạy cho mình, cũng như là thầy tổ của mình đã trải qua bao nhiêu khó khăn trong vấn đề tu hành để truyền đạt cho mình cái đạo lý ngày hôm nay. Thì cố gắng à Phật tử chúng ta nhớ cái điều này, áp dụng nha, nhớ cái bài kinh này để áp dụng trong cái dịp Tết này, và không chỉ Tết này mà đến đến cuối cuộc đời tu hành của mình nha,
[1:01:02]tu để thành một một cái nguồn nước mát cho mọi người được được hưởng dụng nha. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.