[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cứ thường lệ như vậy là thầy sẽ giảng 30 giao thừa đến mùng 6 thì hết Tết. Ngày nào cũng vậy, ngày nào cũng giảng buổi sáng, buổi tối, buổi sáng, buổi tối như vậy. Buổi tối thì có quý thầy, quý cô giảng, buổi sáng thì cũng có quý thầy, quý cô với thầy giảng. Ngày hôm nay thì thầy giảng một bài cuối. Ta đến mừng cái Tết, ta sinh hoạt ở chùa là sinh hoạt giáo lý không vào những ngày xuân như thế này. Hôm nay thầy trao đổi cái đề tài là: Quyền được xét lại. Cái đề tài này hơi hơi khó nghe, chúng ta cố gắng chút xíu, chú ý chút xíu. Quyền được xét lại. Xét lại có nghĩa là cái gì?
[0:49]Có nghĩa là có những cái nguyên lý, những nguyên tắc, những định kiến, những thành kiến, những luật lệ, những lề thói từ ngàn đời in đậm vào con người, vào cuộc sống ta. Và có những điều không phải luôn luôn tốt, và đến lúc ta phải xét lại. Nhưng mà tại sao phải đặt đây là quyền được xét lại? Tại vì cái sự xét lại khó khăn quá. Mỗi lần ta muốn xét lại một cái điều gì xưa cũ, ta cứ bị đụng chạm bởi những cái thành trì, những thành trì cổ, ngăn cản, chống đối, kết tội, lên án, cho nên ta không dám xét lại. Thì hôm nay ta đặt vấn đề quyền được xét lại tức là quyền của một con người sống trong cái thời đại văn minh, đến lúc con người được quyền xét lại những điều mà
[1:36]trước đây tưởng như là đã đúng, bây giờ phải coi lại có đúng thật hay không. Thầy nói đầu tiên về nói về cái thể chế chính trị trước. Từ cái thời phong kiến quân chủ có cái quan điểm như thế này: Tất cả tài sản quốc gia là của vua. Thời phong kiến là như vậy. Dân là của vua, đất là của vua, tài sản của vua, vua muốn gì là được nấy. Ai chống lại lệnh vua phạm tội khi quân. Khi quân nghĩa là dối vua, có thể là xem thường vua thì có thể là bị chém đầu, còn nếu người nào mà nặng nặng chút nữa là bị tru di tam tộc, giết tới ba dòng họ. Nên để gọi là bảo vệ cái định kiến rằng tất cả là của vua thì không biết là bao nhiêu là đầu rơi máu đổ, bao nhiêu thảm cảnh tan nát.
[2:28]Như một ông vua như vậy, ổng có tam cung lục viện, không biết bao nhiêu là thê thiếp, rồi có những con người được vào cung vua, được làm cung nữ nhưng mà sự thật chôn đời mình ở trong cái cảnh sang trọng đó nhưng mà thực sự là cái cuộc sống con người mất hết, không còn gì hết. Xa hết gia đình, xa hết những tình cảm thiêng liêng, thiên nhiên, tự nhiên, giản dị mà để phải sống đời kiểu cách phục vụ cho một con người nhiều khi 10 năm mình không thấy mặt là ông vua. Khi mà nói rằng tất cả là của vua thì lòng tham của ông vua trở thành vô độ, cái gì cũng vơ vét về cho mình và nhiều khi đẩy cái dân tình vào cảnh khốn khổ.
[3:08]Ta cứ thấy vậy, cái chế độ quân chủ cũng có cái hay là khi ông vua toàn quyền như vậy mà nếu đó là một thánh quân, một ông vua mà như một ông thánh thì đất nước tiến cực nhanh. Tại vì ổng giỏi quá, ổng tốt quá, ổng chỉ đạo đâu đúng đó, ổng xây dựng đất nước tiến lên ào ào. Cũng có những thời đại như vậy, thời đại mà chế độ quân chủ thật là ưu việt, nhưng mà tiếc rằng cứ 10 ông vua tốt chừng được một ông, hai ông, còn lại tám ông quậy phá, không tốt hẳn. Vì vậy thường là con người ta cứ phải sống trong cảnh lầm than. Cho nên đến lúc mà con người phải phải xét lại. Hồi xưa mà nói xét lại cái khái niệm rằng
[3:48]tất cả là của vua, nếu ai nghi ngờ cái khái niệm đó, bị chém đầu liền. Nhưng mà rồi cái cảnh khổ nó cứ kéo dài, có những cái hôn quân vô đạo cứ đày đọa, vơ vét làm cho dân tình lầm than khổ sở, cho nên con người ta bắt đầu phải xét lại. Những cái người mà tiên phong xét lại lại là người ở Âu châu, người Pháp á. Nổi tiếng nhất là nhà văn Voltaire, sau đó có nhà xã hội chính trị học là Rousseau. Những ông này viết nhiều cuốn sách bài bác cái chế độ quân chủ. Họ không tin rằng cái định kiến rằng là vua là của trời sai xuống mà vua là chủ cả cái đất nước này. Họ nói định kiến đó là do con người đặt ra,
[4:29]mà cái con người này là thật ra là của ông vua đặt ra để phục vụ cho quyền lợi của cái tầng lớp phong kiến lãnh đạo nên họ nói phải xét lại. Và chính vì có những người mà khơi gợi, cứ tác động riết vào cái tấm lòng của xã hội, vào tâm hồn, vào tinh thần xã hội nên bắt đầu người ta dấy lên một phong trào mới lật ngược hoàn toàn 180 độ, lật ngược hẳn lại luôn là đất nước này là của dân, không phải của vua. Bắt đầu từ cái quân chủ người ta lật ngược một cái thẳng lại là thành dân chủ liền. Và dĩ nhiên để có thể chấp nhận được một khái niệm mới này cũng bao nhiêu là xác người phải nằm xuống, con người ta mới chịu thay đổi không còn là của vua nữa mà bây giờ là là của dân.
[5:16]Kéo dài vài trăm năm gần đây thì con người hiểu được rằng dân là chủ chứ không phải ông vua nào là chủ cả, mặc dù quyền hành vẫn thuộc về một vài người, một vài tầng lớp thôi, những người ưu tú được bầu chọn gì đó để lãnh đạo, hoặc là bằng cái dân chủ, bằng cái sự đề cử minh bạch, tốt đẹp, hoặc là bằng những cái thủ đoạn luồn lách để leo lên, vân vân. Nhưng mà tầng lớp lãnh đạo vẫn chỉ nằm trong tay một số ít người, và trên cái nền tảng hiến pháp, trên cái nền tảng của Hiến chương Liên Hợp Quốc, trên cái nền tảng của pháp luật là dân chủ, dân là chủ đất nước này. Cái khái niệm như vậy, bây giờ
[5:58]ai mà mở miệng nói ngược lại dân chủ, người đó bị kết tội liền. Nói đây là một con người ác, người phản bội, phản quốc, vi phạm pháp luật, phản lại Hiến chương Liên Hợp Quốc, phản lại hiến pháp quốc gia, vân vân. Đến bây giờ dân chủ là coi như là chân lý. Dân chủ coi như là chân lý thì ta cũng không có biết được rằng ví dụ như biết đâu đó vài mươi năm sau hay vài trăm năm sau lại có một người nào đó họ lý luận ra được rằng dân chủ cũng trật luôn, thuyết phục được thế giới tin rằng dân chủ cũng chưa phải là hoàn hảo thì lúc đó biết đâu lại có một định chế mới, là không phải quân chủ, không phải dân chủ, cái gì chủ đó nữa thì ta không biết,
[6:35]nhưng mà hiện nay thì là dân chủ và ta đang sống trong cái khái niệm dân chủ này. Mọi người vẫn tin rằng dân chủ là là chân lý. Cũng chưa ai dám xét lại, có khi người ta thấy cũng hay, khi người ta thấy nó cũng dở. Giống như ngày xưa vậy, lúc vua làm chủ khi thấy hay, khi thấy dở, bây giờ nói dân chủ khi thấy hay, khi thấy dở, nhưng mà cũng chưa ai đặt vấn đề phải xét lại. Còn nếu sau này có người dám xét lại thì đó là là tính sau. Rồi bây giờ ta nói qua vấn đề tôn giáo. Ta đang ở trong cái thời kỳ mà được gọi là tự do tín ngưỡng. Cả toàn thế giới là như vậy, Việt Nam ta cũng như vậy, được tự do tín ngưỡng.
[7:16]Trong cái tự do tín ngưỡng này, luật pháp quy định rằng con người được quyền chọn cái tín ngưỡng mà mình đi theo, không ai được ép. Và họ không muốn đi theo tín ngưỡng cũng không ai được ép. Đó là quyền tự do tín ngưỡng. Theo hoặc không theo một tôn giáo, theo tôn giáo này hoặc theo tôn giáo khác là tự do, hoặc không theo tôn giáo nào là tự do. Cho nên cái quyền mà tự do tín ngưỡng như vậy đó để bảo đảm thế này: Bảo đảm rằng không có cái tôn giáo dùng áp lực để bắt người ta phải theo đạo của mình, cũng không có việc mà cha mẹ đã theo đạo gì rồi lại ép con mình cũng phải theo đạo của mình khi mà đứa bé đó tự nó không có chấp nhận.
[7:58]Còn ai theo đạo nào là quyền của người ta, nên cái luật pháp ngày nay là quy định như vậy. Thì quy định là con người được tự do tín ngưỡng thì dường như là chân lý, cũng chẳng ai chống đối, nói: "Ờ, đúng rồi, con tôi muốn theo đạo nào tôi theo, tôi có cái sự suy xét độc lập của tôi, tôi có cái niềm tin yêu đối với cái tín ngưỡng, giáo lý nào đó, với vị thần thánh nào đó thì tôi được quyền theo, và luật pháp bảo vệ cái quyền đó cho tôi thì không có cái gì đẹp hơn." Không có gì đẹp trên đời hơn thế là con người được quyền quyết định cái tín ngưỡng của mình. Thì phần đó là yên rồi, cái phần luật pháp là tôn trọng
[8:36]cái sự chọn lựa tín ngưỡng con người thật là yên. Nhưng bây giờ mới tới tín ngưỡng nè, mới bắt đầu sinh ra chuyện rắc rối nè. Luật pháp á buộc phải tôn trọng cái tình cảm mà con người dành cho cái thần thánh của mình. Thầy nói tín ngưỡng sự thật cũng chỉ là sự tin kính nơi thần thánh của mình. Còn nói cái giáo lý là nói sao hễ, sau đó thôi. Ví dụ bây giờ ta theo đạo Phật thì đầu tiên ta tin kính Phật trước, còn người theo đạo Kitô thì đầu tiên họ tin kính Chúa trước. Còn người tín ngưỡng nào họ tin kính cái vị thần tối cao của họ trước, rồi sau đó mới nói tới cái chuyện là trong đó có những giáo lý gì,
[9:15]giáo điều gì, tín điều gì, giới điều gì, thì lần lần họ tuân phục sau. Nhưng mà chỉ bởi vì đầu tiên là họ tin kính thần thánh của họ trước. Và cái niềm mà tin kính với thần thánh á làm cái gì mà buộc các nhà làm chính trị phải tôn trọng, không dám đụng chạm tới. Đây là điều rất là lạ mà cũng là một cái tình cảm cháy bỏng, mãnh liệt trong lòng con người. Ví dụ như bây giờ ta tin Đức Phật, thì mặc dầu bây giờ thật sự chẳng ai gặp Đức Phật vì Đức Phật đã nhập diệt hơn 2.500 năm trước, nhưng mà khi ta đọc từ những lời dạy của Ngài, ta chiêm ngưỡng cái cuộc đời của Ngài, ta thực hành theo Ngài, ta đặt vào Ngài cái niềm tin
[10:01]kính gần như là tuyệt đối, thì bây giờ có khi ta bỏ gia đình mình được, bỏ cha mẹ mình được, ta không bỏ Phật được. Cái người mà dám bỏ Phật thì thuộc loại người siêu hạng, đâu thầy không ý kiến nữa, mà thường vậy. Và thậm chí có khi một người đó rất là sợ chết, rất là sợ chết, nghĩa là đi mà sợ đụng xe, sợ trúng độc thực phẩm, hay là sợ nghèo, nhưng mà nói là vì Phật chết, chết liền, không sợ. Nên cái tình cảm mà ta dành cho thần thánh của ta thật là lớn và ai cũng phải kiêng dè, nể sợ cái tình cảm này, không dám đụng chạm đến, phải tránh. Nên vì vậy, luật pháp, chính trị họ tránh đụng chạm tới cái tình cảm
[10:46]của tín ngưỡng, cái tình cảm của con người đối với tín ngưỡng. Nên để tránh đụng chạm nên thôi ai theo đạo gì cứ theo và đừng có xung đột là được rồi. Miễn sao cái đạo đó thấy hiền hiền, đừng chống lại lợi ích quốc gia, cái đạo đó đừng chống đạo khác để gây mâu thuẫn xã hội thì là được rồi. Nên cái tình cảm con người đối với cái tín ngưỡng nó mạnh nên ai cũng sợ. Còn cái người mà không có tín ngưỡng, ví dụ có người họ chẳng tin đạo nào cả, bây giờ nói tới Phật, họ nói: "Chuyện cũng không phải khoa học lắm." Nói tới đạo Chúa, nói: "Chuyện hồi xưa đâu ở đâu, chắc đâu mà tin." Thế là cũng có những người họ không
[11:24]tin đạo nào hết, thì trong lòng họ không tin, nhưng họ cũng không dám nói ra công khai, cũng không dám nói ra công khai vì sợ đụng chạm đến cái tình cảm rất mãnh liệt của con người dành cho thần thánh của mình, nên cũng tránh né luôn. Ừ. Có một giai đoạn là Các Mác, Karl Marx người Đức đưa ra cái triết thuyết là duy vật, đẩy luôn tới vô thần. Sự thật á thì ta cứ nghĩ rằng là Marx là cái người đưa ra cái chủ nghĩa vô thần, nhưng không phải. Từ trước Marx, từ đời xưa kéo dài từ Trung Hoa, ở Ấn Độ cũng có vô thần, Trung Hoa cũng vô thần, Âu Châu cũng Hy Lạp cũng nhiều người vô thần, chứ không phải là Marx là người đầu tiên.
[12:08]Marx là người lặp lại và lý luận cho có bài bản về vấn đề vô thần, là phủ nhận niềm tin đối với tôn giáo. Vì lúc đó Marx không có biết đạo Phật. Cái điều mà Marx chống, bất mãn là chống nhà thờ Thiên Chúa giáo chứ Marx không có không có biết đạo Phật, không chống đạo Phật. Nhưng mà cũng coi như Marx là người mà nói lên rất là mạnh, có hệ thống về cái lý luận là không chấp nhận tín ngưỡng. Tuy nhiên, cho đến ngày hôm nay thì người ta đã ngạc nhiên trước điều thế này, là khi khoa học tiến bộ, lẽ ra con người phải tin vào khoa học hơn, rồi cộng với cái lý luận của Marx về duy vật biện chứng và vô thần kết hợp với sự tiến bộ
[12:51]khoa học thì lẽ ra con người đến lúc từ bỏ cái tín ngưỡng. Người ta nghĩ rằng cứ bằng cái khoa học mà người ta xây dựng xã hội tốt đẹp, ấm no thì con người rời bỏ thần thánh. Vì sao vậy? Là vì thời xưa con người nghèo quá, khổ quá nên buộc họ phải tin có thần thánh để họ tìm một chỗ nương tựa, an ủi. Nhờ vậy mà tôn giáo đã xuất hiện và tồn tại. Nhưng đến khi mà khoa học tiến bộ, cái tổ chức con người văn minh hơn, con người có thể đem lại no cơm ấm áo, tri thức, sự tiến bộ, sự văn minh, thì tôn giáo không cần nữa nên người ta sẽ tự tôn giáo biến mất. Người ta lý luận đơn giản như vậy, nhưng không ngờ,
[13:33]không ngờ là tôn giáo biến thái qua mọi góc cạnh, mọi hình thức. Nên bước sang thế kỷ 21, khoa học tiến bộ nhiều hơn nữa, máy vi tính là tốc độ nhanh hơn nữa, xử lý mọi điều lẹ hơn nữa, thì tín ngưỡng, tôn giáo vẫn phát triển mạnh hơn, phát triển mạnh hơn và đẻ ra thêm nhiều cái tín ngưỡng kỳ lạ nữa. Ví dụ bây giờ người ta có một tín ngưỡng mới là tín ngưỡng người ngoài hành tinh. Ta tin rằng là cái nền văn minh con người đây được điều khiển bởi một số người ngoài hành tinh. Cái người ngoài hành tinh đó vừa có kỹ thuật rất cao mà vừa có tâm linh rất là mạnh, nên đã có những cái cái nhóm người vì tin người ngoài hành
[14:07]tinh mà uống thuốc độc tự tử để cái hồn mình xuất ra, đi theo cái dĩa bay đó mà về một cái hành tinh xa xôi, thế giới tốt đẹp. Lại cũng lại là một loại tín ngưỡng. Nghĩa là khoa học tiến tới đâu thì người ta bám vào khoa học người ta đẻ ra cái tín ngưỡng tới đó nữa, chứ tín ngưỡng vẫn không buông tha con người. Con người vẫn tiếp tục tin vào cái điều kỳ diệu, vào tâm linh, vào thần thánh chưa hết, chưa bao giờ hết, và dường như không bao giờ hết, và càng lúc càng phát triển nhiều hơn. Nên sau khi quan sát cái tâm lý của con người khắp thế giới này, bắt đầu các nhà xã hội học mới đưa ra một cái tiên đoán.
[14:43]Nói thế kỷ 21 này chính là thế kỷ của tâm linh, là các tôn giáo sẽ bùng vỡ phát triển, con người ta sẽ đổ xô đi nghiên cứu về tôn giáo, đi theo tôn giáo và thậm chí các tôn giáo cạnh tranh với nhau có thể xảy ra chiến tranh tôn giáo luôn. Đây là điều ta rất đáng lo và điều đó ta đang thấy như vậy. Ta đang thấy là các tôn giáo đang ra sức lôi kéo tín đồ. Mà nếu cứ lôi như vậy chắc chắn đụng nhau, đụng nhau đến lúc không chịu được sẽ xảy ra chiến tranh. Và dĩ nhiên không ai muốn điều đó, không ai muốn vì tôn giáo mà con người chia rẽ nhau hoặc là giết hại nhau. Nên hôm nay ta cứ phân tích như vậy. Ừ.
[15:23]Rồi có những tôn giáo lại bí mật dùng cái biện pháp của thời phong kiến là ai đụng đến tôn giáo mình, tử hình liền. Nghĩa là ai nói xấu tôn giáo mình thì tử hình, hoặc là ai bỏ đạo thì gia đình của người đó phải giết người đó đi. Ai vi phạm luật lệ tôn giáo thì chính gia đình phải giết đi, nếu gia đình đó mà không giết thì chính gia đình đó sẽ bị trừng phạt nặng nề. Nghĩa là đây là cái thời trung cổ đâu hồi xưa á. Thời mà con người cứ đụng chút giết, đụng chút giết, thì bây giờ không hiểu sao có những tôn giáo lại dùng biện pháp đó để bảo vệ tôn giáo mình. Rồi thậm chí là để phát triển tôn giáo mình cũng bằng bạo lực.
[16:00]Rồi có người thì kín đáo hơn, dùng những mưu mô, những thủ đoạn chính trị để phát triển cái tôn giáo của mình. Ta thấy là nó có cái nguy cơ của những cái điều ác xuất hiện vào trong tôn giáo. Vì người ta quá tin vào cái giáo điều, giáo lý, tín ngưỡng của mình, thần thánh của mình, và người ta không ngại dùng đến điều ác để bảo vệ cho cái người ta gọi là thiện. Đây là điều rất là nghịch lý, rất là buồn cười. Vì tin điều đó là thiện, người ta sẵn sàng dùng điều ác để bảo vệ điều đó. Rất là lạ lùng, không hiểu được tại sao. Tuy nhiên, cái sự tiến bộ của nhân loại bắt buộc con người đã đến lúc phải xét lại tất cả.
[16:42]Và đó là quyền của con người. Nếu ta nói rằng, ta tin rằng con người có cái gọi là nhân quyền, nếu ta tin rằng con người có cái gọi là nhân quyền, tức là quyền của con người, thì trong nhiều cái quyền mà các nhà xã hội, các nhà chính trị đã nêu ra, thì ta xin được đóng góp thêm một ý kiến nữa. Hôm nay, chùa Phật Quang ta nói riêng, Đạo Phật ta nói chung, những người Phật tử ta ngồi đây nói chung nói riêng, xin được đề xuất với các tổ chức chính trị của thế giới là trong các quyền của con người, xin hãy ghi thêm một điều: quyền được xét lại tất cả những tín điều, giáo điều của các tôn giáo trên thế giới.
[17:36]Ai vỗ tay là người đó coi như đã ký vào cái văn bản đề nghị này nha. Dám không? Gan cùng mình. Ta đang làm một cuộc cách mạng mới là xin quyền được xét lại đó là quyền của con người. Chứ con người không phải là một bộ máy hay là một cái loại ngu si mà ai áp đặt gì là phải chấp nhận điều đó. Luôn luôn ta phải xét lại, luôn luôn cứ phải xét lại. Và cái người đầu tiên mà đề nghị cái quyền này là ai? Người đầu tiên mà đề nghị cái quyền này của con người là ai?
[18:15]Người đầu tiên mà đề nghị cái quyền được xét lại tất cả những giáo lý này đó là một con người cao khoảng 2 thước, có nước da rất là sáng, đứng xa xa trong đêm như chiếu ra hào quang, tóc xoắn từng lọn từng lọn, đôi mắt cực kỳ từ ái sáng ngời, nhìn tới ai là người đó chỉ có nước quỳ xuống. Ở giữa chân mày người đó có một cái xoáy lông mày bằng màu bạch kim. Người đó đi như con voi chúa, trầm hùng mà an tịnh. Người đó chết cách đây khoảng 2.500 năm mà ngày hôm nay ta quỳ lạy tôn xưng là Đấng Giác Ngộ. Đấng Giác Ngộ. Đó là người đầu tiên trên thế giới mà đưa ra cái đề xuất đối với nhân loại là con người được quyền xét lại tất cả.
[19:06]Trong bài kinh gọi là kinh Kalama, Đức Phật mới nói: "Này các vị Kalama, đừng bao giờ tin bất cứ điều gì do người khác nói cho mình nghe, dù đó là thầy mình, dù đó là ông bà tổ tiên mình, ngay cả dù đó là người có vẻ có uy tín nói lại cho mình hoặc là do đó là cái điều quy định bắt buộc, đừng tin. Phải xét lại tất cả, phải nghiên cứu, nghiền ngẫm, xét lại và ứng dụng vào trong cuộc sống của mình. Chỉ khi nào ta thấy những điều đó có kết quả, có ích lợi, có thiết thực thì hãy chấp nhận." Cái bài kinh vĩ đại. Cho nên hôm nay ta nói cái bài giảng là: "Quyền được xét lại tất cả giáo lý của các tôn giáo là quyền của con người
[19:52]mà ta xin đề nghị hãy ghi thêm vào trong cái Hiến chương Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc", thì ta không làm điều gì mới mặc dù ta vừa mới nói là ta tính làm cuộc cách mạng nhưng không phải, Phật đã làm rồi, ta chỉ lặp lại điều của Đức Phật nói mà thôi, quyền được xét lại. Nên hôm nay xin báo với loài người, chúng tôi theo lời dạy của Đức Phật từ hơn 2.500 năm xưa, ngày hôm nay xin trân trọng đề đạt với những nhà chính trị trên thế giới, hãy ghi vào cái Hiến chương Liên Hiệp Quốc, trong các quyền của con người có quyền được xét lại. Bây giờ ta nêu ra một số điểm thế này. Cái quyền được xét lại tất cả lý thuyết của các tôn giáo.
[20:38]Tôn giáo với khoa học có điều ngược nhau thế này: là ở khoa học á thì cái gì càng mới thì càng hay. Người ta mua cái máy, ta hỏi: "Máy này đời nào?" Thì người bán hàng nói: "Dạ đời này đời mới nhất." Người ta tin liền, ta mua liền. Nó mắc hơn đời cũ chút xíu nhưng người ta chấp nhận mua liền. Nghĩa là đối với khoa học những cái phát hiện mới, những phát minh mới càng mới chừng nào là càng yên tâm chừng nấy, tốt chừng nấy. Nhưng mà còn tôn giáo thì sao? Cái gì nó xưa chừng nào hay chừng nấy, kỳ lạ. Ví dụ bây giờ mình có nói hay gì hay, "Cái này ai nói vậy?" Nói: "Cái ông ốm ốm, ổng mới nói đây nè,
[21:12]ông thầy ốm ốm, xấu xấu ổng mới nói đây", không linh. Chứ còn nói: "Cái này ai nói vậy?" "Đây là một cái lời đã được nói cách đây 3.000 năm." Ồ, mình tin theo lạy sùm sụp liền. Trong cái tín ngưỡng có cái lạ vậy, cái gì càng xưa thì càng quý, giống như cái đồ cổ vậy đó. Cái bình đồ cổ mà xưa bán bao nhiêu là triệu, bao nhiêu tỷ đồng. Có nhiều người đưa thầy cái bình mà nói cái này mấy tỷ đồng, thầy nói: "Thôi, thầy không lấy bình, đưa thầy mấy tỷ đi." Đi làm việc phước hơn, đưa cái bình cổ mà nói cái này: "Nè, con có cái bình cổ 1 tỷ đồng con cúng dường." Thầy nói: "Thôi thôi thôi cất giùm, mắc công giữ lắm,
[21:43]đưa tôi 1 tỷ đi cho tôi..." Nhưng mà không biết sao tôn giáo lại giống cái đồ cổ là cái gì mà càng xưa lại càng quý, ngược với khoa học. Và chính vì cái tính chất mà ngược với khoa học này buộc ta phải xét lại. Liệu những cái điều mà đã nói cách đây mấy ngàn năm có đúng hay không? Đúng hay không mà ta cứ tin? Cho nên ngày hôm nay phải cân đối lại điều này, phải xét lại điều này như Đức Phật đã nói. Ta phải đối chiếu với nhiều yếu tố, trong đó có yếu tố khoa học. Liệu cái điều mà được nói mấy ngàn năm trước có đúng hay không? Phải gan dạ xét lại chứ không phải là hễ: "Cái này kinh mấy ngàn năm rồi nha."
[22:21]Có cái ông vớ vẩn nào đó ổng nói cách đây 3.000 năm, ổng nói ổng gặp cái ông Thượng đế, ông Thượng đế dạy ổng vậy, bây giờ ổng nói lại vậy. Giờ mình tin, mình không kiểm chứng, không biết ông đó ổng có nói thiệt hay ổng nói dốc, không biết gặp Thượng đế thiệt không, cái mình cứ tin, cứ tin vì đã được viết trong văn bản, lạ lùng. Trong khi bây giờ là người ta muốn chấp nhận điều gì người ta phải kiểm chứng rất là nhiều mặt. Kiểm chứng rất là nhiều điều người ta mới chấp nhận, còn mình đây không kiểm chứng. Nói vì cái đó được ghi trong thánh kinh người ta tin, rất là lạ lùng hiểu không? Cho nên đây là cái điều mà khoa học với tôn giáo ngược nhau.
[22:56]Lý thuyết của tôn giáo, lý thuyết của hầu hết tất cả các tôn giáo hầu như đều bắt đầu bằng một điều thế này: là bằng một con người có thật trong lịch sử. Người đó tuyên bố rằng mình được tiếp xúc với thần linh, được tiếp xúc với Thượng đế. Cho nên về truyền đạt lại cho con người cái lời của Thượng đế nói với con người qua trung gian của người đó. Tất cả tôn giáo đều giống nhau như vậy, trừ đạo Phật. Vì đạo Phật là bắt đầu bằng một con người có thật trong lịch sử và người này tu tự mình chứng ngộ, tự mình giác ngộ, tự mình nói lên giáo lý và tự mình chịu trách nhiệm với cái giáo lý mình nói ra, chứ không đổ thừa cho ai, không đổ thừa cho ông thần thánh nào khác.
[23:42]Chỉ có trong đạo Phật mới có trường hợp này. Còn hầu hết các tôn giáo đều cũng bằng con người có thật trong lịch sử nhưng mà con người này lại nói rằng mình được tiếp xúc với thần linh, tiếp xúc với Thượng đế. Và cái điều mà người đó được tiếp xúc với thần linh, được tiếp xúc với Thượng đế, người đó thuật lại cho những người chịu tin, chịu tin mà không thể kiểm chứng được. Vì cuộc tiếp xúc đã qua mất rồi. Ví dụ cái người đó trở về làng nói lại, nói: "Này hỡi dân làng, ta vừa vào trong hang núi, ta ngồi, ta cầu nguyện và ông thần ổng đã hiện ra, ổng đã nói thế này nói thế kia." Giờ đố ai kiểm chứng được.
[24:22]Tại chuyện đó nãy xảy ra hồi nãy, hỏi: "Nói hồi nào, hồi nào?" Nói: "Mới hồi nãy." Có ai kiểm chứng được không? Không. Và bây giờ qua mấy ngàn năm còn kiểm chứng được không? Càng bó tay luôn, không kiểm chứng được mà người ta chỉ tin vào một cái lời kể mà thôi, tin vào kể mà thôi. Cái đó là điều khác nhau giữa các tôn giáo đối với đạo Phật. Đạo Phật là tự mình chứng ngộ nói ra và ta có quyền xét lại, ta có quyền kiểm chứng lời dạy của Đức Phật. Bởi vì Đức Phật con người thật và nói ra cái đạo lý để tu hành, khác nhau chỗ này một chút vậy. Đối với cái trường hợp thế này, ngày hôm nay á giữa cái thế giới 7 tỷ người này, bây giờ khi người ta
[25:01]nghe các tôn giáo thần huyền, khi người ta đọc các bản kinh cổ kể rằng: "À, có một cái vị đó trong cái cơn xuất thần đã tiếp xúc với thần thánh nên nói lại những lời của thần thánh." Thì bây giờ xuất hiện ba thái độ, người đời nay đó họ xuất hiện ba thái độ. Thái độ thứ nhất là tin, tin hết mình luôn. Hỏi: "Anh có tin rằng cái ông giáo chủ này ổng là người ổng tiếp xúc với Thượng đế, ổng nói lại như thế này thế này, anh tin không?" Nói: "Tin, chứ sao không tin! Trời, ổng gặp được Thượng đế rồi ổng nói mình phải tin chứ, phải tin." "Anh có kiểm chứng không?" "Thôi kiểm chứng gì nữa, xưa giờ người ta tin quá chừng,
[25:39]mình cứ tin, phải tin." Thì đó là hạng người thứ nhất: tin sái cổ, tin hết mình vì nghe kể rằng có người, ông giáo chủ mình được tiếp xúc với Thượng đế, tin. Thái độ thứ hai ngược hẳn lại: phì cười không tin. Nói: "Mấy cha nội này bịa đặt lên làm cha thiên hạ, tự xưng mình gặp Thượng đế rồi cái lên làm giáo chủ làm cha người ta, tự xưng ra." Thứ hai là họ chống lại hoàn toàn, không tin. Đó là thái độ thứ hai mà làm phát sinh ra cái khuynh hướng vô thần của loài người từ mấy ngàn năm tới ngày nay. Chứ không phải Các Mác đâu, Các Mác không phải là người đầu tiên. Các Mác là người sau này thôi, chứ còn cái khuynh hướng mà
[26:22]phủ nhận tôn giáo là đã có từ ngàn xưa, họ không tin. Thái độ thứ ba là một thái độ văn minh nhất là thái độ khôn ngoan xét lại từng điểm. Bây giờ nói rằng là có một người đó trong lịch sử, trong cơn xuất thần họ tiếp xúc với Thượng đế nên họ đã thuật lại thế này thế này thế này. Giờ có người tin, có người không tin, bây giờ anh tin không? Nói: "Tôi chưa có xét lại, lấy gì bắt tôi tin hoặc không tin. Rồi có khi có những điều hợp lý tôi sẽ tin, có điều gì không hợp lý tôi sẽ không tin, cho tôi được quyền xét lại từng điểm." Và thái độ ba người này, ta sẽ là người nào? Người thứ thứ ba phải không? Rồi, hoan hô.
[27:01]Như vậy, người nào mà chấp nhận cái thái độ người thứ ba, tức là người chấp nhận cái đề tài hôm nay ta trao đổi với như với nhau là: quyền được xét lại. Quyền được xét lại tất cả các giáo lý tôn giáo và xét từng điểm một cặn kẽ luôn. Nêu ra từng điểm giùm. Điểm này anh nói điều gì? Hợp lý. Rồi, tốt, chấp nhận. Nói điều này, điều này có vẻ mơ hồ, không chấp nhận. Tức cười, như hôm vừa rồi thầy xem cái tài liệu truyền hình nói về Phi Châu. Thì trong đó, cái nhà khoa học họ nói thế này: "Nơi mảnh đất Phi Châu này, đây là ancestor of the human kind, là tổ tiên của loài người đã xuất hiện ở đây. Những tổ tiên lâu đời người đã walk in this land,
[27:41]đã đi bộ trên những mảnh đất này." Thì nghe thầy tức cười trong bụng gì đâu á. Vì sao vậy? Vì sao các nhà khoa học nói rằng: "Tổ tiên của loài người đầu tiên là xuất hiện ở Phi Châu rồi mới lan ra đi khắp thế giới?" Lý do, lý do thế này: các nhà khoa học lý luận thế này, là bởi vì trong cái ngành mà khảo cổ học, người ta đi tìm được cái xương sọ của loài người xưa nhất nằm ở Phi Châu.
[28:07]Ừ, ví dụ như cái xương sọ nằm cách đây là mấy triệu năm, còn tìm ở châu Âu, ở châu Á, ở châu Mỹ, châu Úc thì tìm được những bộ xương người đều niên đại nó gần đây hơn. Niên đại mà xưa nhất là thuộc về Phi Châu, cho nên kết luận rằng loài người đầu tiên xuất hiện ở Phi Châu. Thầy nói: "Chưa bao giờ mấy ông nhà khoa học cũng vô lý đến mức độ như vậy." Thầy không dám nói mấy nhà khoa học ngu, nhưng mà thầy nói: "Cực kỳ vô lý!" Vì nó lâu hơn nhất mà kết luận là tổ tiên loài người xuất hiện đó, thầy nói quá vô lý, không logic, không toán học, không khoa học chút nào hết trơn. Vậy mà suốt bao nhiêu, gần hơn trăm năm qua họ tin như vậy.
[28:46]Chỉ vì tìm được cái sọ mà đo được bằng carbon phóng xạ là nó lâu hơn những bộ sọ mà họ tìm thấy được ở Trung Quốc, ở châu Á, châu Âu, nên nói rằng châu Phi là tổ tiên loài người. Nói cực kỳ hồ đồ! Cực kỳ hồ đồ, mà cứ cười trong bụng hoài. Khoa học vẫn bị mê tín đó. Khoa học vẫn bị kết luận vội vàng. Hoặc là nói thêm cái mê tín của khoa học nữa là thế này: khi các nhà thiên văn họ mới chĩa mấy kính thiên văn lên họ dòm lên lên vũ trụ, họ thấy những cái ngôi sao nó dang ra xa xa xa xa nhau vậy, cái họ bèn kết luận là trước đây là nó ở gần nhau. Trước khi gần nhau gì, là nó gần nhau nữa. Trước khi gần nhau nữa là gì, là nó ở một điểm mà nó nổ tung ra nó đi ra.
[29:28]Vũ trụ bắt đầu từ một vụ nổ gọi là Big Bang. Thầy nói thêm cái hồ đồ của khoa học nữa. Cứ vì thấy sao nó dang ra xa nhau mà cứ kết luận ngày xưa nó ở một chỗ nổ ra. Quá hồ đồ, quá vội vàng. Thế gian này như vậy, con người ta dễ bị kết luận vội như vậy rất nhiều lần, nên đã có những người bị kết tù oan. Như có một ông thầy giáo vậy, khi một có cái vụ án mạng xảy ra, khi công an ập lại điều tra thì mới thấy rằng cái dấu tay của ổng nó ở gần cái nơi cái chỗ xảy ra cái vụ án mạng, rồi bắt ổng đi ở tù luôn 15 năm cho tới khi mà tìm được thủ phạm đích thực thì thả ổng ra, mất 15 năm trong tù. Chỉ vì có một cái dấu tay nằm gần cái chỗ xảy ra án mạng
[30:12]rồi kết luận người ta giết người, cực kỳ hồ đồ. Khoa học cũng bị như vậy. Nên ngày hôm nay vậy, ta không có dễ tin, không có dễ kết luận vội. Nói nghe nói có một ông tiếp xúc với thần linh tin liền. Bây giờ có bị không? Bây giờ còn rất nhiều người bị. Có nhiều người nói nha, là: "Tôi mà ăn cái món này là tôi tôi đắc đạo liền", mình tin liền. Nói: "Tôi tính là tôi là tôi ăn vô tôi khỏe liền cái nọ", mình tin liền. Đâu có biết rằng ổng ăn bao nhiêu món, ổng lý do còn bao nhiêu lý do để tạo thành sức khỏe, chứ không phải chỉ vì một thức ăn bình thường. Hoặc là nói là: "À tôi tu cái này tôi đắc đạo nè, bây giờ ai cứ tu theo là
[30:50]đắc đạo." Cứ nghe dễ tin, đó là cái cả tin của con người. Nên ngày hôm nay ta xét lại từng điểm, không được phép dễ tin như vậy nữa. Và chính cái thái độ mà văn minh nhất, khôn ngoan nhất của con người hiện nay là: xét lại từng điểm của giáo lý. Phủ nhận hết tất cả các giáo lý các tôn giáo, hoặc là tin hết tất cả giáo lý của tôn giáo lại là một cực đoan. Và quyền được xét lại từng cái giáo điều đó là quyền của con người, nên ta phải chấm dứt quá khứ bằng cái việc là: bảo vệ giáo điều bằng bạo lực hay cảm tính. Giờ hỏi: "Tại sao anh tin giáo lý đó vậy?" Nói: "Tại ba mẹ tôi, tổ tiên tôi đã đi theo đạo đó nên tôi phải đi theo.
[31:31]Và tôi đi theo từng ngày, từng giờ, ngày nào tôi cũng cầu nguyện, bây giờ nó thành một tình cảm, tôi không cho ai đụng tới." Như vậy là ta bảo vệ cái tôn giáo mình bằng cảm tính. Hoặc là nói: "Ai chống tôn giáo, tôi giết" là bảo vệ tôn giáo mình bằng bạo lực. Xin chấm dứt điều đó! Đã đến lúc chấm dứt mà ta bảo vệ cái giáo lý của mình bằng hai cái là bạo lực và cảm tính. Bây giờ phải bằng trí tuệ, trí tuệ xét lại từng điểm, chứ không có. Cho nên, từ ngày nay, thế giới này, nhân loại này phải đề cao cái quyền được xét lại tất cả các giáo điều. Cái sự xét lại khách quan này sẽ giúp ta tìm ra những giáo điều
[32:08]mà phù hợp với những tiêu chuẩn đạo đức chung của nhân loại. Chứ không có để là bên đây cái đạo tôi là quan niệm phải như thế này, đạo kia quan niệm khác, không có, chân lý phải là một. Nếu có các tôn giáo khác nhau thì có cái đúng, cái sai hoặc cả hai đều sai. Bây giờ phải tìm lại cái chuẩn mực đạo đức chung của nhân loại, tôn giáo nào hợp với những đạo đức này thì ta chấp nhận, tôn giáo nào không hợp với cái chuẩn mực đạo đức này, ta loại bỏ. Phải loại bỏ không thương tiếc những cái giáo điều nào đó mà không còn phù hợp với đạo đức chung của nhân loại nữa. Và thầy nói lại một lần nữa là: loại bỏ không thương tiếc!
[32:44]Đã đến lúc phải mạnh dạn như vậy, loại bỏ không thương tiếc. Làm vậy để làm gì? Là để giúp cho các tôn giáo bỏ được những cái dị biệt mà tìm được cái sự chung đồng lại, và nhân loại sẽ đoàn kết hơn. Chứ không thể là cứ tôn trọng tôn giáo khác nhau mặc kệ, tôn giáo nào ta cũng tôn trọng, cứ để cho tôn giáo khác nhau và đến lúc các tôn giáo xung đột nhau làm cho nhân loại này bị chia rẽ. Ta không chấp nhận điều đó nữa, nên tới lúc phải đem tôn giáo ra mà mổ xẻ. Vì không khéo để cho tôn giáo chia rẽ con người thì con người sẽ mang tội. Nên bây giờ buộc các tôn giáo phải làm cho con người đoàn kết với nhau.
[33:21]Đây là một trách nhiệm của tôn giáo, ta buộc tôn giáo phải làm cho con người đoàn kết lại với nhau. Mà để cho các tôn giáo làm cho con người đoàn kết lại với nhau thì phải xét lại từng giáo điều của các tôn giáo. Điều nào phù hợp với chuẩn mực đạo đức của nhân loại thì ta sử dụng lại, không loại ra. Nhờ như vậy, các tôn giáo sẽ giống nhau lại từ từ, giống lại từ từ, không còn khác nhau nữa. Đây là một cái điều rất là cần thiết, rất là khó thực hiện nhưng phải làm bằng được vì nó quá cần thiết cho cái hòa bình của thế giới này. Ví dụ ta đưa ra vài tiêu chuẩn thế này: Thứ nhất, hễ là hoạt động tôn giáo thì phải hiền lành,
[33:59]không được dùng bạo lực giết người, nhất là vì lý do tôn giáo. Không biết anh đạo nào, đưa ra một cái chuẩn mực thế này: nếu anh đã đăng ký anh là một tổ chức tôn giáo thì anh không được dùng vũ khí giết người. Chịu thì cho anh là tôn giáo, còn nếu anh vẫn dùng vũ khí giết người, tôi không xếp anh là tôn giáo nữa, tôi xem anh là một tổ chức gì đó: chính trị, tổ chức bạo lực hay là một đoàn quân. Đoàn lính của anh có tín ngưỡng thì kệ anh, nhưng hễ anh cầm súng lên một cái, anh không còn là tôn giáo nữa. Anh là tổ chức thôi, tổ chức chính trị và quân sự, thậm chí là băng đảng xã hội đen luôn. Nếu anh cầm lên khẩu súng thì anh không còn là tôn giáo.
[34:39]Đây là điều kiện đầu tiên. Chúng ta chấp nhận điều kiện này không ạ? Dạ. Nên từ đây ta đề nghị với thế giới: để được gọi là tôn giáo, yêu cầu anh đừng bao giờ anh đụng tới vũ khí. Đó là cái thứ nhất, là ví dụ đó là một trong những tiêu chuẩn để được gọi là tôn giáo. Ví dụ thứ hai, tôn giáo thì phải ngăn cấm cái việc trộm cắp, nghiện ngập, dối trá, tà hạnh, vân vân. Hễ tôn giáo là phải làm như vậy. Cái này là quy chuẩn chung, đạo Phật ta nói vậy và một số đạo khác cũng nói như vậy. Thì đây là điều cũng dễ đồng ý, dễ nhất trí với nhau phải không? Ví dụ qua điểm thứ ba nè, ta đưa ra một cái chuẩn mực đạo đức thế này:
[35:20]hễ là tôn giáo á thì phải nhấn mạnh cái tính công bằng của thiện và ác. Ai thiện thì được thưởng mà ai ác phải bị phạt, chứ thần thánh không được quyền thiên vị. Ví dụ như có người nói rằng là: "Dù tôi tội quá chừng tội, nhưng tôi quỳ xuống tôi xin ơn trên xá tội cho tôi, rồi là tôi hết tội." Thì cái khái niệm đó, xin từ đây chấm dứt giùm, không có chuyện đó nữa. Thần thánh không có thiên vị đối với thiện ác mà phải công bằng. Hễ đã phạm tội phải đền tội. Hễ làm điều tốt sẽ được ban thưởng. Thưởng cách nào đó thì tùy tôn giáo, nhưng mà phải công bằng trong thiện ác, không có thiên vị. Tiêu chuẩn này ta chấp nhận được không ạ? Chấp nhận được.
[36:06]Cho nên, Đức Phật ta đã làm như vậy, Đức Phật không can thiệp vào nhân quả. Mọi người phải gieo nhân thì mới được quả báo lành, chứ còn nếu gieo nhân xấu thì cũng phải chịu quả báo xấu. Còn một số tôn giáo mà cho rằng thần linh của họ có thể can thiệp vào nghiệp, người một người làm ác mà hễ năn nỉ thần thánh là thần thánh xóa tội và vẫn còn được ban thưởng nữa, điều đó không còn là cái quy chuẩn đạo đức phù hợp của nhân loại tương lai nữa, phải chấm dứt. Quy chuẩn đạo đức của nhân loại tương lai là phải công bằng, phải công bằng. Hoặc là một cái quy chuẩn chung của các tôn giáo buộc thế này nữa,
[36:43]là tôn giáo thì phải nhấn mạnh cái việc vị tha, từ bỏ ích kỷ, xa dần cái tôi của mình và thậm chí phải đi đến cái vô ngã luôn. Đó là một cái quy chuẩn lại. Ta nhắc lại: hễ là tôn giáo thì phải có quy chuẩn rằng dạy con người rằng là con người phải sống từ bỏ cái ích kỷ của mình để sống vị tha. Mà trong cái từ bỏ cái ích kỷ đó có nghĩa là xa dần những cái ta, cái tôi của mình. Và thậm chí nếu người nào đạt được sự lý tưởng tột độ là đạt được đến cái vô ngã hoàn toàn. Chúng ta đồng ý quy chuẩn này không ạ? Nếu ta đồng ý thì ta cũng vậy, ta đề nghị đối với thế giới điều này: nếu anh là tôn giáo thì xin anh hãy vui lòng dạy
[37:29]cho tín đồ anh từ bỏ cái vị kỷ để sống vị tha. Mà cái sự từ bỏ vị kỷ này nó có một cái lý tưởng cực độ là đạt được sự vô ngã hoàn toàn trong tâm hồn. Ta hãy đề nghị với các tôn giáo cùng một cái chuẩn mực đạo đức như thế này. Rồi ta cũng đề nghị một cái quy chuẩn đạo đức mà các tôn giáo phải chung đồng với nhau là các tôn giáo hễ là tôn giáo thì phải giáo dục các quy phạm đạo đức như: nhẫn nhục, không đố kỵ, khiêm tốn, từ bi, bác ái. Đây là những cái chuẩn mực chung chứ không có cái chuyện mà tranh hơn tranh thua. Phải từ bi, phải bác ái, phải bao dung, phải độ lượng với nhau trước. Ví dụ gặp một người dù đó là người khác tôn giáo
[38:16]nhưng mà ta phải độ lượng, phải thương yêu, phải chấp nhận trước khi ta mổ xẻ với nhau tôn giáo nào đúng hơn. Chứ không phải là mới gặp nhau vì khác tôn giáo là gây xung đột liền thì đó là điều trái với đạo đức của tôn giáo. Nên yêu cầu các tôn giáo phải đưa cái lời dạy này vào trong cái giáo điều của mình cho các tín đồ là: vì ta là tín ngưỡng tôn giáo, vì ta yêu kính thần thánh của mình, cho nên các tín đồ phải thực hiện điều này. Khi gặp người của các tôn giáo bạn, vẫn phải tôn trọng, thương quý trước khi mà ta có cơ hội để mổ xẻ xem giáo lý nào đúng hơn. Ta yêu cầu các tôn giáo thực hiện được điều này.
[39:01]Quý Phật tử đồng ý thầy điều này và hãy đề nghị mạnh dạn đề nghị với những tôn giáo mà mình gặp trong cuộc đời của mình nha. Hoặc là tôn giáo thì phải dạy cho tín đồ mình cái lòng yêu nước làm nền trước khi dạy cái lòng yêu nhân loại đại đồng. Một tôn giáo không được quyền chống nghịch lại với lòng yêu nước. Hễ tôn giáo nào mà chống nghịch lại với lòng yêu nước thì không được xếp đó là tôn giáo nữa, mà đó là tổ chức chính trị phản loạn. Yêu nước rồi mới có thể yêu được cả cái nhân loại đại đồng này. Còn mà ta không yêu nước, chỉ phục vụ cho một cái thế lực nào riêng tư không phải đất nước mình thì đó không được xếp vào
[39:44]tôn giáo nữa, mà đã trở thành một tổ chức phản loạn. Ta đồng ý cái khái niệm này không ạ? Nếu quý Phật tử đồng ý khái niệm này thì vậy ta gặp bạn bè mình ở các tôn giáo, ta phải đề xuất điều này và yêu cầu thế giới lắng nghe ta đề xuất ngày hôm nay. Ngày hôm nay, ngày mùng 6 Tết Kỷ Sửu, có một số người đã gặp nhau ở trên núi này và đề xuất với thế giới rằng: các tôn giáo phải dạy cho tín đồ của mình cái tình yêu nước trước khi mà dạy cái tình yêu thương nhân loại đại đồng bao la hơn. Và vì vậy, mọi hoạt động của tôn giáo không được chống nghịch lại quyền lợi của quốc gia. Ta phải đề xuất như vậy, phải đề xuất vậy và phải xác quyết như vậy.
[40:36]Và một cái quy chuẩn của tôn giáo nữa ta đề nghị nữa là: tôn giáo không được quyền đi ngược lại căn bản của khoa học. Vì nếu ngược lại căn bản khoa học là bắt đầu mê tín. Ở trên lĩnh vực cao siêu thì tôn giáo có thể có những cái điều cao siêu nhưng mà những cái căn bản nhất không được đi ngược lại với khoa học. Ví dụ 2 cộng với 2 thì yêu cầu là 4 giùm, đừng có thành 5. Tôn giáo cũng như vậy giùm.
[41:02]Rồi bất cứ tôn giáo nào cũng hứa hẹn với tín đồ mình cái hạnh phúc ở tương lai. Đạo Phật cũng vậy, đạo Chúa cũng vậy, đạo Hồi cũng vậy, đạo nào cũng vậy hết. Vì nếu không có hứa hẹn một hạnh phúc tương lai thì chẳng ai theo đạo cả. Cho nên đặc điểm của các tôn giáo là hứa hẹn. Nhưng mà có những lời hứa đáng tin cậy và những lời hứa không đáng tin cậy. Thì ở đây ta đề xuất cái lời hứa như thế này nó đáng tin cậy hơn. Là cái hạnh phúc mà tôn giáo hứa hẹn cho tín đồ thì yêu cầu nó có những cái chuẩn mực như thế này: Thứ nhất, khác với hạnh phúc của trần tục. Không thể mà cái hạnh phúc của tâm linh giống y chang
[41:50]hạnh phúc của trần tục, không chấp nhận được. Ví dụ nói là hạnh phúc trần tục là gì? Tôi có nhiều vợ là tôi sướng, thì hạnh phúc của tín ngưỡng không được phép nói điều đó. Nó quá giống trần tục, nó quá tầm thường, quá thấp hèn, không được. Hạnh phúc của tâm linh phải cái gì nó cao siêu hơn, chứ nó không có copy lại của hạnh phúc trần tục. Ở đây có ai đồng ý với thầy điều này không? Cho nên nếu một cái tôn giáo nào đó hứa hẹn anh cứ tu theo tôi, tu theo tôi thì anh sẽ sướng y như là cái ông nhà giàu, ông tỷ phú kia, rồi tu theo ổng làm gì? Cái đó là hạnh phúc trần gian, hạnh phúc trần tục. Nên yêu cầu từ đây về sau, hễ một tôn giáo hứa hẹn cái hạnh phúc cho tín đồ mình
[42:27]thì phải khác với hạnh phúc trần tục, phải cao cả hơn, phải trong sạch hơn. Và cái hạnh phúc đó nó phải phù hợp với đạo đức, sự bình an của tâm hồn và khuynh hướng vô ngã. Chứ không thể là cái hạnh phúc mà tôn giáo cung cấp cho con người nó lại gây nên một sự loạn động, một sự thấp hèn, một sự đen tối, không chấp nhận điều đó. Nên nếu cái tôn giáo mà hứa hẹn cho tín đồ mình một cái hạnh phúc mà thấp hèn, động loạn thì yêu cầu loại nó ra, không phải tôn giáo chân chính. Không phải tôn giáo, và ta không xét đó là một tôn giáo nữa. Đó là một sự hứa hẹn của thế gian và thậm chí có thể đó là lừa đảo nữa.
[43:10]Nên ta phải xét lại điều này. Hễ là hạnh phúc thì phải cao thượng. Hạnh phúc của tôn giáo thì phải cao thượng, phải thanh khiết. Mà cái hạnh phúc này nó do cái sự từ chối hưởng thụ mà có, chứ nó không phải là do hưởng thụ mà có. Thế gian người ta gọi là hạnh phúc vì người ta hưởng thụ, còn tôn giáo hạnh phúc vì từ chối hưởng thụ. Đây là cái điểm mốc quan trọng để phân biệt giữa một tôn giáo cao cả, chân chính với những cái lý luận thế tục tầm thường, khác hẳn nhau. Nếu anh cứ bắt con người à anh cứ tu theo tôi, anh sẽ được điều này, anh hưởng thụ được điều này, anh hưởng thụ được điều kia thì mình chỉ mặt ngay mình nói:
[43:52]"Anh không phải tôn giáo chân chính, anh tổ chức lừa đảo". Vì tôn giáo không có cái hưởng thụ mà hạnh phúc, bởi vì sao? Vì tôn giáo hạnh phúc là do từ chối hưởng thụ. Mà nếu anh tin rằng có một cái hạnh phúc do từ chối hưởng thụ thì anh là tôn giáo chân chính. Còn nếu anh nghĩ rằng hạnh phúc là do hưởng thụ, anh không phải tôn giáo chân chính. Đây là điều ta xét lại, ta xét lại giáo điều của các tôn giáo để buộc các tôn giáo phải cao thượng hơn, phải chân chính hơn và đồng nhất lại với nhau, không được quyền khác biệt nữa. Và trong những cái đề xuất này, ta thấy nổi lên giáo lý của đạo Phật thật là tuyệt vời.
[44:30]Vì đạo Phật có cả một triết lý lớn về hạnh phúc. Cái hạnh phúc đầu tiên mà đạo Phật đề xuất là gì? Là giữ giới, đừng làm điều gì sai. Nghe câu này ta thấy hơi lạ, phải không? Nhưng mà ai có thể giữ được giới và đừng làm điều gì sai, ta thấy lòng mình rất thanh thản, hạnh phúc, có đúng không ạ? Đúng không? Cái người ta không làm điều gì sai, ta thấy ta hạnh phúc vô cùng, vững vàng và tự tin. Đi tới đâu nhìn thẳng mặt mọi người, không cúi gằm xuống. Chết thản nhiên ra đi vì tôi không làm điều gì sai lúc tôi còn sống cả. Cho nên cái hạnh phúc đầu tiên mà đạo Phật đề xuất là không làm điều sai, không hưởng thụ lạc thú.
[45:12]Đây là hạnh phúc đầu tiên đạo Phật đề xuất. Hạnh phúc thứ hai mà đạo Phật đề xuất là gì? Hãy cố gắng làm điều thiện, điều tốt cho con người. Rõ ràng là khi ta đem lại được niềm vui cho người khác, lòng ta cứ vui hoài. Những ai đã từng làm điều thiện, những ai đã từng giúp người đều có cảm nhận cái hạnh phúc này. Thầy có nói trật không? Phải không? Ta đã từng giúp người thì người kia được hạnh phúc, tự nhiên lòng ta cũng vui. Và đây là cái đề xuất thứ hai của đạo Phật về hạnh phúc: hãy giúp người, hãy sống một đời vị tha, quên mình và sẽ được hạnh phúc. Cái đề xuất thứ ba về hạnh phúc của đạo Phật là gì?
[45:51]Là hãy thiền định. Có một cái hạnh phúc rất kỳ lạ là khi tâm ta nhập được định rồi thì ta cực kỳ hạnh phúc. Đây là cái đề xuất thứ ba mà đây là cái hạnh phúc chính yếu của tôn giáo. Nên các tôn giáo phải cần dạy cho tín đồ mình biết thiền định, biết lắng tâm trong cái sự bình an, không có vọng tưởng, nhập được định sâu để cho người tín đồ mình được hưởng cái hạnh phúc vô giá, cao quý mà thế gian này không có gì có thể so sánh được. Nên đây là một cái đề xuất thứ thứ ba của đạo Phật. Cái đề xuất thứ tư của đạo Phật là phải chứng được quả vô ngã. Tất cả chúng ta đều còn cái bản ngã bí mật chi phối ở phía sau.
[46:40]Và chính cái bản ngã này hay xúi ta làm bậy, làm cho ta động loạn trong tâm hồn, xúi ta gieo ác nghiệp để ta đọa ác đạo. Thì đạo Phật đề xuất một cái hạnh phúc: ta hãy tu cho đến khi mà ta hoàn toàn tiêu diệt mất cái bản ngã này, tâm hồn ta không còn bản ngã. Và đây là hạnh phúc tối thượng, tối thượng. Cho nên đạo Phật đề xuất bốn cái hạnh phúc này để có thể làm mẫu số chung cho tất cả tôn giáo trên thế giới: Thứ nhất, đừng làm điều gì sai, tự nhiên lòng ta bình an. Thứ hai, hãy làm rất nhiều điều thiện để giúp con người, tự nhiên ta hạnh phúc. Thứ ba, hãy nhập vào thiền định để cảm nhận được một cái hạnh phúc
[47:24]thiêng liêng, cao quý vượt ngoài sự tầm thường của thế gian. Và thứ tư, hãy chứng đạt vô ngã để ta đạt được hạnh phúc tuyệt đối luôn. Nên hôm nay trong cái bài nói chuyện về quyền được xét lại, quyền được xét lại các giáo lý của các tôn giáo, ta đã mạnh dạn đề xuất đối với thế giới: hãy cho con người quyền được xét lại đối với các tôn giáo, kể cả những tín đồ của mình. Dù đó là cái người tín đồ đã theo đạo lâu năm, hãy cho họ được cái quyền được xét lại giáo lý tôn giáo của chính họ. Và trong cái quyền được xét lại đó, ta có đề xuất một số điểm chung mà các tôn giáo phải theo. Ví dụ như: hễ anh là tôn giáo, anh đừng đụng tới vũ khí à.
[48:06]Anh đụng tới vũ khí, tôi không coi anh là tôn giáo nữa, mà anh là một tổ chức quân sự chính trị gì đó. Và anh không được hưởng cái tiêu chuẩn của một tôn giáo trong quốc gia. Hoặc là ta đề xuất là hễ là tôn giáo, anh phải xây dựng con người cái lòng yêu nước, kế đến là xây dựng lòng yêu thương nhân loại đại đồng, nên tôn giáo không bao giờ có những hoạt động chống ngược lại quyền lợi quốc gia. Đó, những đề xuất. Hoặc là nói về hạnh phúc thì ta nói hạnh phúc mà tôn giáo hứa hẹn cho tín đồ không được giống với trần tục à. Nếu anh giống trần tục, anh là cái tổ chức một câu lạc bộ gì đó, một câu lạc bộ gì đó chứ anh không phải tôn giáo à. Đó là những đề xuất.
[48:43]Và ta cũng giới thiệu đạo Phật đưa ra bốn cái đề nghị về hạnh phúc: không làm điều sai, luôn luôn làm điều thiện giúp người, hãy tu tập thiền định và chứng đạt vô ngã. Hôm nay ngày Tết ta nói với nhau về cái bài mà quyền được xét lại và hy vọng rằng từ cái ngày hôm nay cái tiếng nói của chúng ta sẽ được nhiều người lắng nghe và thế giới sẽ mạnh dạn đứng lên xét lại tất cả để tìm lại được một cái chung nhất, để cho con người gần lại với nhau nhất và thương yêu nhau thực sự trong cái tình yêu thương nhân loại đại đồng. Xin kính chúc tất cả quý Phật tử một năm mới được nhiều hạnh phúc, tiến bộ, tinh tấn, may mắn, thịnh vượng.
[49:26]Và vì là năm Sửu nên ta khỏe như trâu. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.