Lời giảng: Hạnh Sa Môn Cao Quý - Pháp Cú 87

[0:10]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Bạch trên Thầy, thưa quý Phật tử,

[0:18]hôm nay ta nghe cái bài kệ tiếp theo: "Nơi cõi này đoạn dục, bỏ nhà, hạnh Sa-môn, dục hữu được đoạn tận, ta gọi Bà-la-môn." Có một Tỳ-kheo tên là Sundara Samudda.

[0:36]Cái Sundara là giống như chữ hoa hậu, hoa khôi, nam vương gì của tiếng mình vậy đó, tức là người cực kỳ đẹp. Ngài cũng là một người thanh niên rất là đẹp, ở trong gia đình cực kỳ giàu có, được cha mẹ thương yêu, nuông chiều, nên muốn gì cũng được. Rồi một lần, Ngài cùng với bạn bè đi nghe Phật thuyết pháp ở Kỳ Viên. Nghe xong, hiểu đạo và quyết xin xuất gia. Khi xin xuất gia thì cha mẹ không cho tại vì cái tâm lý là giàu quá, cứ muốn con mình sống ở đời để thụ hưởng những cái tài sản này, nên không có chịu cho. Ngài đấu tranh dữ lắm, Ngài cứ xin mãi, xin mãi, cái cha mẹ cương quyết không cho, Ngài tuyệt thực luôn.

[1:23]Nếu không cho xuất gia, nhịn đói chết. Thì thôi thà cho con mình đi tu hơn con mình chết, thế là đành phải cho đi tu. Cho đi tu nhưng mà cha mẹ ở nhà rất là là ấm ức. Thì Ngài thì Ngài tu đó mà cha mẹ cứ xoắn xít chung quanh kêu người hầu kẻ hạ chạy vô chạy ra Kỳ Viên mà lo. Cứ nay cúng cái vớ, mai cúng cái khăn tay, rồi mốt đưa cái điện thoại di động rồi vô cái Ngài nói khó chịu quá, đã đi tu rồi mà gia đình cứ chạy ra chạy vô hoài. Rồi cái mới nói: "Thôi tu mà gần nhà tu không được." Cái cái nó cứ vướng vướng gia đình, sao cái mới xin đi về Vương Xá tu. Thì ta nhớ có cái tịnh xá rất là lớn ở Vương Xá, ở Kỳ Viên là hai cái quốc gia lớn ở hai cái kinh đô.

[2:10]Phật có hai cái tịnh xá lớn: cái tịnh xá ở Vương Xá thành là Trúc Lâm á thì ngài Mục-kiền-liên cai quản, còn cái tịnh xá Kỳ Viên ở Xá-vệ thì ngài Xá-lợi-phất cai quản. Cái thỉnh thoảng là hai ngài mới đến gặp nhau có cái duyên sự gì đó, chứ thường là hai ngài không ở chung với nhau. Lúc mới đi tu thì ở chung, chứ sau đó khi mà chia ra làm Phật sự rồi, hai vị ở hai nơi xa nhau. Ta nhớ điều đó nha, chứ nhiều người cứ tưởng là cái Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên, Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên, cứ tưởng hai vị lúc nào cũng đi bên cạnh nhau là sai á. Hai vị ít khi gặp nhau lắm, mỗi vị giữ một cái tịnh xá cho Phật như vậy.

[2:50]Thì ngài Samudda này mới đi về Vương Xá mà tu thì cha mẹ nhớ thương quá, nhớ thương cái buồn rầu. Thì lúc đó mới có một cái cô gái, cổ rất là đẹp, cổ mới biết cái chuyện, cổ đến cổ gạ hỏi. Cổ gạ hỏi thì cha mẹ nói: "Nếu mà mà cô cô đem nó về đây được, cho nó không tu nữa, cô dụ sao mà cho nó mê cô mà nó về đây trở lại đây được, thì cho cô nửa gia tài." Mà nói nửa gia tài của họ thì thôi, nghĩa là rụng rời hết. Gia tài của hai ông bà đó thì to lớn lắm, thế nên cổ cổ cổ cổ cổ làm liền và cổ tổ chức luôn cả một cái ê-kíp liền, lên kế hoạch liền, có cái về à tổ chức như một hệ thống xã hội đen, tình báo vậy đó.

[3:39]Bắt đầu cho người cổ dắt một cái đoàn đi về, lấy theo nhiều chi phí, vòng vàng, cái về mới lập một cái cơ sở, mua một cái nhà ở Vương Xá, ở Vương Xá thành. Cái nhà đó nhà mặt tiền cũng đắt lắm chứ không phải không. Cổ lựa nhà mặt tiền, nhà sang trọng để có thể mà thỉnh người, dụ người được á. Tiện cái trên đường đi từ tịnh xá Trúc Lâm đi về Vương Xá khất thực thì cái nhà đó phải nằm ngang đường, cổ tính toán rất là kỹ. Rồi nhà có bóng cây, có cái sân mát mẻ, rồi tính toán đủ mọi thứ hết, cái này rất là hay. Rồi sau đó bắt đầu đóng vai làm một cư sĩ, một nữ tín chủ đến chùa, đến tịnh xá nghe pháp, gặp chư Tăng cũng cúng dường

[4:24]đàng hoàng, rồi mỗi tháng đều đi từ tâm nghe giảng đồ rất là chu đáo vậy đó. Thì lúc đó là cái Ngài cũng theo đoàn đi khất thực. Khất thực cái cái cô giả vờ là vô tình đi chạm mặt, mới quỳ xuống mới thỉnh Tôn giả: "Nhà con cũng gần bên đường, thỉnh Tôn giả ghé qua ngay sân cho con được cúng dường." Rất là khéo, ghé ở sân thì Ngài đâu có gì nghi ngờ. À được, thì nhà có cái sân rộng mà. Cái ghé vô đứng ở đó, cái cô mới sớt bát cúng dường rồi đi về. Vậy thôi. Rồi qua bữa sau nữa, qua bữa sau cái cũng giả bộ đi đón đường nữa, thế là cũng thỉnh Ngài ghé sân cho con sớt bát. Thì nói cũng không có gì, ghé sân.

[5:10]Ghé vô sân cái thì thì bả tổ chức rồi, cái bả mới cho một cái cái cái cái cái đoàn người buôn bán tấp nập, gánh buôn gánh bán bưng đúng giờ đó cái lại đứng đó rao bán rồi nói cười ầm ĩ. Cái bả nói: "Thôi con thỉnh Tôn giả bước vô trong này cho nó yên. Vô trong trong phòng trong nè, trong nhà trong chứ ở ngoài này ồn quá." Thì nói: "Ờ, cũng có lý do chính đáng là ngoài tự nhiên nó la ầm ĩ ầm ĩ à." Cái thôi bước vô, bước vô trong cửa. Ngài ngồi xuống nói: "Cho con được cúng dường." Cái ngồi xuống cúng dường, nói: "Thôi Thầy thọ thực ở đây luôn đi, đi đâu chi mất công." Thấy ờ cũng không có gì, thế được, Ngài ngồi thọ thực.

[5:48]Thấy ghê chưa! Nó vậy. Cái ăn xong rồi cũng đi về, không có gì hết. Qua bữa khác cái cũng đón đường lại mời vô nữa, mời thỉnh Ngài ghé nhà con, lần này không nói ghé sân, nói ghé nhà con. Thì ổng thấy cũng an toàn, lần trước đâu có gì đâu, thì thôi đi luôn vô trong nhà ngồi cho bả cúng dường. Thì bắt đầu cái bả tổ chức nguyên đám con nít đâu nó đứng ngoài sân nó la, nó hét, nó quăng bụi, quăng đồ rồi nói: "Mấy đứa này hàng xóm ở đâu nó ồn quá, thiệt rầy không được. Thôi con thỉnh Ngài lên lầu cho nó yên." Rồi, rồi. Ghê chưa! Thì ổng thấy ồn, đúng là ồn thiệt, mấy đứa nhỏ nó chơi nó giỡn rồi la quá, cái đi lên cầu thang lên lầu.

[6:26]Lên lầu rồi bắt đầu bả mới giở trò ra. Đi vào phòng riêng thì bả bắt đầu bả mới khỏa thân mới giở trò, thì Ngài choáng váng liền đó, sững sờ hết trơn, không ngờ là mình bị lọt vào cái tình cảnh. Bây giờ mà có lý giải cũng không ai nghe, nếu mà lúc đó mình nói mình trong sạch không ai nghe, mặc dĩ không biết rằng bị dụ dần dần, dụ dần dần. Lúc mà Ngài đang hoảng kinh như vậy thì tự nhiên thấy hào quang sáng ngời, Phật hiện ra. Phật nói một bài kệ, nói là: "Nơi cõi này đoạn dục, đã bỏ nhà sống hạnh Sa-môn rồi, mà nếu tu cho cái dục hữu được đoạn tận thì ta gọi là Bà-la-môn." Ngay đó Ngài chứng luôn.

[7:06]Cũng là duyên lành thật là nhiều kiếp, chứng luôn, Ngài mới dùng thần thông bay về Kỳ Viên để đảnh lễ Phật trong chớp mắt. Thì vào lúc đó là Phật cũng có kể sau này các Tỳ-kheo cũng hỏi lại cái chuyện, nói nghe cái chuyện là có cái ngài Samudda như vậy đã bỏ về Vương Xá ở Trúc Lâm tu, tại sao bữa đó lại thấy dùng thần thông bay về lễ Phật ở Kỳ Viên? Thì các vị thì không có biết cái sự tình gì xảy ra. Thì sau đó mới được nghe kể lại là Ngài bị dụ dụ như vậy rồi được Phật dùng thần thông để cứu thoát, ngay đó chứng đạo về lễ Phật. Đức Phật cũng kể là hồi kiếp xưa cũng lúc mà vào kiếp xưa lắm, lúc Ngài còn làm con linh dương cũng bị dụ cũng bị dụ.

[7:51]Lúc ở trong cái có một cái cung vua đó họ lập ra một cái sở thú, ông vua đó ổng thích nuôi nhiều con thú thì Ngài là một con linh dương rất là đẹp. Lạ, có cái số đẹp nha, làm người cũng đẹp mà hồi kiếp xưa làm thú cũng đẹp. Rồi mới bị cái người lính của vua tìm cách dụ để lọt vô cái sở thú đó, nhưng mà rồi được Phật, lúc đó Phật là một quan đại thần cũng cứu cho thoát đi, để phóng sinh đi. Đại khái là như vậy. Cái câu chuyện nó là vậy. Ở đây ta thấy thế này, là

[8:26]thường á thì cha mẹ sinh con ra rồi cứ nghĩ đứa con là của mình, ít có muốn cho con đi tu, cái tâm lý chung là như vậy. Trừ trường hợp là những bậc cha mẹ rất là mộ đạo, mà chính bậc cha mẹ đó muốn đi tu mà lỡ tạo nghiệp rồi không đi tu được, cho nên trong tâm mới âm ỉ âm ỉ lòng ao ước sau này có đứa con nó đi tu thế mình, có mới có tâm lý đó, chứ còn bình thường cái người mà không có cái tâm muốn xuất gia, sinh con ra rồi cũng không muốn con mình xuất gia. Mà nhà mà càng giàu thì lại càng không muốn con mình xuất gia, tại muốn có những đứa con nó giữ cái gia tài của mình. Cái gia tài mình đã khổ công tạo ra, giờ con mình nó phải được hưởng

[9:12]và và nó giữ gìn cái tài sản đó, cái tâm lý đó mạnh lắm. Rồi thêm cái tâm lý ví dụ bây giờ cũng không giàu nhưng mà nghĩ rằng là sinh con ra để đỡ đần cái tuổi già, mình từ từ mình già yếu không tự lo bản thân thì có con có cháu lo, giờ nó đi tu rồi thì không con không cháu ai lo, nên cái tâm lý đó cũng mạnh lắm, không muốn cho con mình đi tu. Chỉ trừ trường hợp có những gia đình nghèo, con đông quá nuôi không nổi, thôi quăng vô chùa vài đứa cho mấy thầy cô nuôi đỡ. Có cái đó nữa. Có một số gia đình, có cái vùng mà mộ đạo á, lát nữa Thầy sẽ nói cái tâm lý lạ lắm nha, chùa cũng là nơi nương tựa cho những người cùng đường,

[9:54]mà chùa cũng là nơi đào tạo ra những bậc thánh, có những cái tâm lý lạ. Lát bài sau. Vì vậy mà mà cái người giàu sang mà cho con mình đi tu được là điều khó. Mà nếu cái người con nó đi tu hành chân chính đàng hoàng đắc đạo thì cha mẹ được phước lớn lắm. Vì sao vậy? Bởi vì mình cúng dường cả cái khúc ruột mình cho Phật pháp mà. Cúng vàng, cúng bạc gì cũng không bằng cúng đứa con đi tu. Nhưng với điều kiện con mình phải tu cho ngon, chứ còn nó vô nó làm mất uy tín của đạo thì mình còn mang họa thêm. Nên đứa con phải vô đi tu cho tốt, chân chính làm được nhiều điều lợi ích thì cha mẹ được hưởng phước nhiều đời lắm.

[10:38]Đó là cái điều đương nhiên nó như vậy. Thì cái tâm lý như vậy là là là đúng. Nhưng mà mà mà đến cái mức độ mà dùng một cái thủ đoạn để lôi kéo ngài về thì thấy cũng hơi quá đáng, nhưng mà đây là một tình cảnh có thật. Riêng ngài có cái hay là ngài cảm nhận là gần nhà khó tu. Đây là một cái điều rất là hay. Đa phần quý thầy, quý cô mình xuất gia là rời đi xa nhà hết, hầu hết. Người quê này chứ lại là qua cái vùng khác để đi tu, mà người ở vùng chỗ khác là lại về quê mình để đi tu. Mình ở ngay chỗ đó đất mình rất là đẹp, nhưng mình lại không ở được, mình đi qua chỗ khác, còn người khác họ lại thấy

[11:22]cái cái cái quê mình đẹp họ về đó họ tu, họ lập chùa, họ giáo hóa. Nên cứ đổi qua đổi lại như vậy cũng là cái hay. Rất hiếm người mà sinh ra ở cái vùng quê đó lớn lên tại đó rồi đi tu ngay tại đó luôn, cũng rất là hiếm. Hôm vừa rồi thầy đi giảng ở Phan Thiết á thì có ông thầy ổng là ở ngay thành phố đó, ổng lớn lên, ổng đi tu ở đó, ổng tiếp nhận cái chùa đó, ổng trụ trì đó rồi ổng cũng giáo hóa đó luôn. Mà rất là thành công. Đây cũng là hiếm có, đặc biệt á. Chứ thường thường là mấy thầy là tản đi hết á ha, cũng hiếm có như vậy cũng hay. Cái mà tại sao gọi là gần nhà khó tu? Là vì cái tình gia tộc nó cứ ràng buộc.

[12:07]Mà cái người đi xuất gia

[12:11]á cái người đi xuất gia cái quan điểm của chữ xuất gia là bỏ nhà, thì cái ý niệm đầu tiên trong lòng mình á là mất cái trách nhiệm đối với gia đình.

[12:24]Không còn trách nhiệm với gia đình nữa thì mới gọi là người xuất gia. Mà chỉ người nào mà tu hành chân chính mà trong tâm cái trách nhiệm với gia đình mất hẳn á thì mới chứng A La Hán được. Đó là nguyên tắc. Hồi xưa thầy cũng không hiểu, thầy không hiểu là tại sao là có cái quy định là chỉ người xuất gia mới chứng A La Hán, mà người tại gia thì chứng được tới A Na Hàm. Thầy ngồi thầy không hiểu, thầy nói ở đâu ra cái quy định kỳ đó. Miễn tu tốt thì chứng A La Hán hết chứ mắc gì mà mà mà mà phân biệt xuất gia, tại gia.

[12:58]Rồi sau này thầy mới hiểu rằng Đức Phật nói câu này không có ngẫu nhiên, là cái nó có cái nhân quả của nó. Cái nhân quả ở chỗ là cái thẳm sâu tâm lý của ta á, nếu ta còn một chút trách nhiệm đối với cái gia đình riêng thì ta không thể chứng A La Hán.

[13:21]Nó vẫn còn một sự thiên vị nhỏ nhỏ nằm trong lòng mình, thì người này không đủ công đức để chứng A La Hán. Cái đặc biệt như vậy. Nên chỉ những người mà xuất gia mà lòng thật sạch, đối với gia đình riêng của mình cũng sạch luôn á, không còn một chút trách nhiệm nữa, mà xem như đồng đẳng hết với tất cả mọi chúng sinh khác, thì người này mới đủ công đức chứng A La Hán. Đó là nó là đạo lý chứ nó không phải là nguyên tắc. Mà hồi lúc mà thầy mới học đạo thầy không hiểu điều này. Thầy cũng cứ thắc mắc hoài, sau này mới hiểu nó là một cái điều thẳm sâu trong cái tâm lý, trong cái sự tu hành, trong cái công đức.

[14:06]Mà cái tình gia tộc là một bản năng thuộc loại khó dứt bỏ. Nó cũng là một bản năng như rất nhiều bản năng khác. Nhiều khi ta sinh ra như vậy, ta có mặt trên đời như vậy thì lập tức ta có một loạt các bản năng. Ví dụ như ta có bản năng sinh tồn là cứ muốn bám víu sự sống. Đó đói khổ, lê lết gì cũng ráng mà sống, dù sống không còn một chút danh giá, giá trị gì cũng ráng mà sống là vì bản năng sinh tồn nó chi phối ta. Rồi ta có bản năng hưởng thụ là lúc nào cũng muốn sung sướng. Mà bản năng nó sâu lắm, nó sâu nằm thẳm sâu trong xương, trong máu, trong bộ óc, trong não ta. Mà nếu mà mất cái sự sung sướng đó là mình đau khổ dữ lắm.

[14:51]Nên những cái người mà bị họ nghiện ma túy như vậy là cái thuốc nó nó cấy vào trong cái bản năng đó, nó nó thôi thúc trong đó, nên cái người này mà hễ thiếu thuốc rồi là giết người cũng dám giết để mà để mà kiếm tiền mà mà đi thỏa mãn sự sung sướng đó. Hoặc là các em bây giờ có cái nghiện game, ta không biết là cái trò chơi game nó là một cái loại gì mà nó cũng gây ra một cái là nghiện, cũng giống một loại hưởng thụ, cũng là một sự hưởng thụ gì đó mà làm cho người ta nghiện, nghiện đến nỗi có thể giết người nhà mình để lấy tiền đi chơi game. Thấy rất là lạ, đó cũng là bản năng hưởng thụ. Rồi bản năng của cái tự ái, ích kỷ,

[15:31]tham lam, sân si đều là những bản năng mà khi đi tu ta phải từ từ dứt bỏ hết. Rồi cái bản năng của sự ái dục, bản năng của ái, của dục cũng rất là mạnh, mà khi tu hành ta phải dứt bỏ hết mới chứng được A La Hán. Và có một cái bản năng nữa là tình gia tộc. Có một cái bản năng nữa là tình gia tộc. Mà không được liệt kê, nhưng mà nó thành một sợi dây huyền bí, thiêng liêng trong tâm khảm của con người. Đối với cái người tại gia á thì cái tình gia tộc đó nó được gọi là đạo đức, là bổn phận, là trách nhiệm, là một điều đẹp của tâm hồn. Nhưng mà đối với người xuất gia thì chính nó là sự cản trở. À lạ như vậy, chính nó là sự cản trở.

[16:20]Còn với người tại gia thì người ta tự hào vì cái tình gia tộc này, bao nhiêu cái đạo lý, bao nhiêu cái đạo đức đều ca ngợi cái tình gia tộc này. Và những cái âm mưu hiểm độc hại nhau cũng khai thác cái tình gia tộc này. À ví dụ như người ta nói bắt cái con tin để mà tìm tiền chuộc là bắt ai? Bắt người nhà chứ ai nữa phải không? Bắt đứa con để bắt cha mẹ bỏ tiền chuộc, bắt người vợ để chồng phải trả tiền chuộc vân vân như vậy. Tức là lấy cái tình gia tộc để khai thác. Hoặc là như những âm mưu mà chính trị lớn mà người ta muốn khuynh loát cả một cái cái triều đại, cả một cái đất nước thì người ta cũng khai thác cái tình gia tộc.

[17:02]Ví dụ như ông đó ổng làm chức rất là lớn, ổng lại có con rơi, mà làm con rơi thì không ai biết, không công khai, nhưng mà rồi cái cái người con của ổng á, con riêng, con rơi của ổng á nó đi ra bên nước ngoài học thì bị giặc nó nắm lấy. Thì sau đó tìm cách liên lạc với ổng, nói bây giờ ổng bán nước đi. Bán nước tức là những bí mật quốc gia, những mật lệnh điều khiển quốc gia ông giao hết cho tụi tôi, tôi trả ông số tiền rất lớn, mà nếu mà cái triều đại này sụp đổ thì đứa con rơi của ông á được trở về lãnh đạo. Vừa được tiền mà vừa có cái tình gia tộc là con mình nó cũng lên lãnh đạo lại chứ không mất đâu, tất cả bán nước sạch.

[17:43]Khai thác cái tình gia tộc này rồi đó, nó liếng người ta bán nước liền, ghê như vậy. Cho nên cái tình gia tộc nó ghê gớm, ràng buộc dữ dội. Có cái bộ phim tình báo của Thụy Điển ấy, là cái người kỹ sư mà giữ bí mật công nghệ quốc phòng thì giặc nó lại khai thác là nó chỉ hăm là nếu mà không đưa cái bí mật đó nó giết đứa con. Mà nếu đưa bí mật ra giống như bán nước luôn, vì giặc mà nó biết được bí mật đó rồi nó đánh bứt vô trong cái hệ thống phòng thủ liền. Nhưng mà cái này chỉ vì một đứa con của mình thôi mà suýt tí nữa là bán luôn cái công nghệ đó. May làm sao là thì dĩ nhiên là phim thì nó có cái

[18:22]hậu, là may làm sao lại có một người điệp viên khác họ phá vỡ cái vụ án đó để ngăn chặn cái việc mà bị bị lộ cái bí mật của quốc gia, cái công nghệ quốc phòng đó. Thì đó là trong phim. Nhưng mà điều đó cũng cho ta biết rằng ví dụ cái người kỹ sư công nghệ quốc phòng đó một bên là tổ quốc, một bên là một đứa con nhỏ, vậy mà ổng xem cả cái tổ quốc này nhẹ hơn đứa con của ổng. Nó ghê như vậy. Mà nếu mà vì đứa con ổng thì cả một đất nước này người dân điêu đứng hết. Rồi ta thấy cái tình gia tộc nó là một loại bản năng khủng khiếp. Cho nên nó cũng như là một điều đẹp cuộc đời này, mà sự thực nó cũng là một chướng ngại rất lớn trong

[18:56]tâm hồn của con người làm cho người ta nhỏ hẹp đi. Ta thấy vì một đứa con mình mà đánh đổi cả một cái cả một cái dân tộc thì đó là đúng hay sai? Sai phải không? Vì một đứa nhỏ mà với bao nhiêu triệu người mà đem cân lên mà đứa nhỏ nặng hơn bao nhiêu triệu người thì điều đó không thể đúng được, không thể đúng trong cái lương tâm được. Nhưng mà người ta dám làm vì cái bản năng của tình gia tộc nó mạnh. Cho nên vì thế cái người xuất gia là phải dứt cho được cái tình gia tộc này.

[19:27]Mà cái người xuất gia mà dứt được cái tình gia tộc này ta gọi là người chân tu có chánh kiến. Thái độ không tàn nhẫn nhưng mà rất cứng rắn, rất dứt khoát. Đối xử với gia đình thì cũng đàng hoàng nhưng không bao giờ trong lòng vương vấn. Ví dụ cái người gia đình cứ nghĩ mình là con là em thì mình cứ vui vui thôi, nhưng trong lòng đừng hòng mà có thể lấy tình gia tộc để chi phối hay điều khiển hay thao túng làm gì được, phải dứt khoát như vậy. Rồi có những trường hợp ví dụ cái người xuất gia có được Phật tử cúng dường có tiền của rồi nhiều khi là vì gia đình mà đôi khi cũng phải giúp đỡ, đó cũng là một gánh nặng làm tổn phước dữ lắm.

[20:12]Nhiều khi giữa tình và lý cái đó phải cân nhắc, nhưng mà quan trọng trong lòng mình là phải dứt sạch. Dứt sạch rồi mới có cái nhân để chứng Thánh được, chứ còn xem cái gia đình mình là nặng hơn những chúng sinh khác là không chứng Thánh được. Ví dụ bây giờ vậy, một ông thầy trụ trì ổng có nhiều đệ tử, trong nhiều đệ tử ổng lại có một đệ tử là cháu ổng. Rồi ổng gài qua sàng qua sàng lại cuối cùng ổng giao cái quyền trụ trì lại cho đứa cháu. Là cái đó là cái gì? Rõ ràng là tình gia tộc còn, tức là chưa bình đẳng với mọi đệ tử của mình. Thì điều ông thầy cũng là dở, cũng không thể chứng đạo được, mà làm như vậy đạo nó cũng dở đi.

[20:53]Cho nên phải làm sao ví dụ bây giờ bao nhiêu đệ tử á thì có nhiều đệ tử mà chùa thì có một ngôi à, thì ông thầy phải chọn trụ trì thì chọn một người thôi chứ sao mà chọn hết được, nhưng mà phải lựa cái người tài đức chứ không có lựa vì cái máu mủ của mình. Chứ nói vì máu mủ mình mà giao chùa cho nó thì ông thầy này bậy, đó là cái bản năng về tình gia tộc không dứt được. Cho nên phải là tìm cái người tài đức mà giao, mà khi giao như vậy thì mới nói rõ ràng câu này thế này: bây giờ là thầy có nhiều đệ tử, thì con là người có nhiều huynh đệ, nhưng hôm nay bây giờ thầy giao cái quyền trụ trì này lại cho con,

[21:31]thì bao nhiêu huynh đệ con thì có một số người sẽ ở lại với con, cùng tu, cùng điều hành cái chùa này, nhưng có một số người họ sẽ đi về những vùng khác để họ giáo hóa và họ chưa có chùa. Thì bổn phận của con suốt đời còn lại là con chắt mót, con dành dụm mà giúp cho huynh đệ con cho mỗi người có một cái cơ ngơi chỗ này, có một cơ ngơi chỗ kia. Có thể không bằng con vì cái chùa này thầy xây cả một đời, nhưng mà con phải giúp cho huynh đệ con người này có một miếng đất để có thể bắt đầu làm một cái chùa, con không giúp xây được nhưng cũng giúp cho huynh đệ con có miếng đất này, đất kia. Đó, con phải chắt mót, ở đây là nơi mà con dễ được cúng dường,

[22:07]nơi thị tứ con dễ được cúng dường thì dành dụm đừng tiêu đừng xài cá nhân mà con phải thương yêu xây dựng cơ ngơi cho các huynh đệ mình. Thì cái câu nói như vậy, cái lời răn dạy như vậy nó bình đẳng, nó hài hòa, nó hợp tình hợp lý mà vì cái người được giao trụ trì đó là tài đức nhất mà ai cũng phải tâm phục khẩu phục. Chứ còn sàng qua lựa qua lựa lại rồi móc đứa cháu mình lên giao nó trụ trì thì người ta thấy ông thầy này thiên vị máu mủ, rõ ràng cái bản năng bản năng mà gia tộc vẫn còn. Đây là cái điều mà thử thách rất lớn đối với những người xuất gia là vậy. Mà mà phải dứt được cái bản năng này thì Phật mới nói là người có thể

[22:49]chứng A-la-hán được là vì vì cái điều thẳm sâu này, thẳm sâu này. Nên nói tại sao mà trong đạo Phật đi tu phải xuất gia là vậy. Lần lượt quý Phật tử ngồi đây cũng vậy. Ví dụ kiếp này ngồi đây làm cư sĩ, nhưng mà tu đến lúc nào đó chín muồi rồi cũng phải xuất gia vì đó là gì? Đó là bờ bến cuối cùng rồi ta mới bay lên được. Chưa trở thành người xuất gia ta không bay lên cao được. Nên tuy ngồi đây bây giờ kiếp này mình chưa xuất gia được, nhưng trong lòng nó bắt đầu nó hình thành rồi. Khi tâm mà mộ đạo thì cái ý niệm về sự xuất gia đã hình thành rồi. Nha, ai cũng đang có cái nhân xuất gia trong lòng

[23:31]mình rồi, không kiếp này thế nào cũng kiếp khác. Mà có những người ngồi đây nhiều khi ngay trong kiếp này cũng sẽ xuất gia chứ không phải không đâu. Nha, phải xuất gia, cuối cùng rồi cũng phải xuất gia, không kiếp này cũng kiếp khác thì đó là bờ bến cuối cùng nha. Mà nhớ, xuất gia rồi cái bản năng tình gia tộc phải dứt bỏ là vậy đó, yêu thương tất cả mọi người đồng đẳng. Thì ngài cũng vậy, ngài ở ở Kỳ Viên gia đình cứ tới lui rồi cư xử, phục vụ, hầu hạ y như là còn ở trong nhà. Với một người chân tu như ngài, ngài thấy nó khó chịu, nó vướng víu, nó nó nó đánh vào cái cái cái cái sự tu hành của ngài,

[24:18]vì ngài tu hành tức là ngài thấy rõ cái bản năng gia tộc nó là sự vướng bận, ngài cần phải dứt bỏ mà cái gia tộc cứ tới, cứ gợi lên, gợi lên. Ngài khó chịu nên ngài xin đi về về Trúc Lâm tu, Trúc Lâm bỏ đi rất là xa. Thì cái người cô cái cô kỹ nữ này được mới hợp đồng về tổ chức rất là tinh vi. Cái câu chuyện mà cổ tinh vi như thế này, người ta để ý ta thấy là

[24:49]cổ lấy tiền ha, hợp đồng rõ ràng về mua một cái nhà ở bên đường lựa cái vị trí rất là đẹp rồi dàn dựng tâm lý, đóng vai một người tín nữ ngoan ngoãn, thuần thành, hiểu đạo, biết cúng dường chư Tăng, biết quỳ, biết chắp tay rồi đầy đủ bổn phận. Mà có khi cũng là là là là cư sĩ thật, biết đạo thật chứ không phải không. Nhưng mà tham tiền rồi cũng ráng làm bậy, rồi biết dụ ngài, biết kế hoạch là vào sân rồi vào trong nhà rồi leo lên lầu mà để mà từ sân mà dời vô trong nhà thì phải dàn cảnh, đó, mà từ trong nhà mà lên lầu thì phải dàn cảnh cho ngài thấy mọi điều nó như tự nhiên, hợp lý rồi ngài mới bị dẫn dụ từ từ.

[25:33]Thì chúng ta cũng vậy, khi có những điều mà ta thấy ồ nó hợp lý quá, nó tự nhiên quá nhưng mà nó đưa ta từ từ vào trong tròng thì coi chừng đó là bẫy của ma, hoặc là ma trên trời hoặc là ma dưới đất, hoặc là ma đang rất già hoặc là ma đang rất trẻ thì cũng là ma, phải cẩn thận cái điều đó như vậy. Nên ta để ý thế này: đã gọi là một cái bẫy thì nó hết sức tự nhiên. Ví dụ cái con cá nó nhìn thấy một con trùng ngo ngoe rất tự nhiên, nó táp vô một cái chuyện gì xảy ra? Đó mình đi ngang kênh Nhiêu Lộc đó mình thấy đó, không ngờ là ở đằng sau đó bên trong nó là một cái lưỡi câu, trên nó có một sợi dây và có một cái người ngồi trên bờ giật mình lên.

[26:21]Nên mọi điều nhiều khi ta thấy rất là tự nhiên, rất là hợp lý. Nói giờ nhà con có đông người bệnh quá bây giờ cần gấp quá, con thỉnh thầy về thầy thầy chú nguyện thầy cúng giùm cho một thời. Cái nói bây giờ có mình thầy con ơi, kỳ quá mấy thầy đi đâu vắng á. Nói dạ bây giờ nếu mà đợi nữa thì sợ nhà con nguy, thôi thầy ráng đi giùm. Đâu có biết rằng là đây là sự dàn dựng, những thầy khác trong chùa đã được tổ chức mời đi chỗ khác, còn lại có một người thôi để mời đi. Thì ta thấy rất tự nhiên, trong cái hoàn cảnh mà quý thầy đều có chỗ để mời, thì cái gia đình này đang khẩn cấp cần một sự an ủi tinh thần,

[26:57]thôi mình phải xách gói đi, đóng cửa lại nhờ ai giữ chùa giùm thôi thầy đi gấp chút xíu nha con, đi rồi không trở về nữa. Thì nó là cái bẫy, bẫy rất là tự nhiên. Đó, nên ta thấy thì nhiều khi mình trên mạng mình thấy chuyện này chuyện kia đó, thì nhiều khi quý thầy cũng bị như vậy, dắt dần dắt dần vô. Mọi điều cái gì nó cũng hợp lý hết, cho tới khi nó vỡ chuyện ra cái cực kỳ vô lý, không có chuyện gì hợp lý cả. Mà cái người mà họ dụ mình, họ phá mình họ chuẩn bị họ chuẩn bị về khung cảnh, về tâm lý đâu đó kỹ lưỡng hết trơn rồi. Mình chỉ thoải mái bước vào sập bẫy thôi. Nên vì vậy sống trên đời này,

[27:39]có những điều ta thấy hợp lý coi chừng nó lại rất là rất là vô lý mà cái người sáng suốt là cái người nhìn thấy cái vô lý đằng sau cái vẻ ngoài rất là rất là hợp lý nên cái cảnh giác rất là cao. Nhưng mà thường cái người vô tư, đạo đức lại là người không cảnh giác, lại là người dễ tin vì nghĩ ai cũng như mình. Ví dụ mình không tham thì mình cứ nghĩ không ai tham, mình đưa tiền người ta giữ một cách thoải mái. Tại vì mình nghĩ cả đời mình một đồng mình cũng không bao giờ tham của ai. Thì thôi mắc gì, đó. Cho nên mình rất là là là là là tin người. Nên nhớ cái người đạo đức là người hay dễ tin, nó vậy.

[28:25]Còn cái người nào hay cảnh giác là bởi vì cái người đó làm sao? Gian xảo. Trong đầu đầy mưu mô, trong đầu đầy mưu mô hại người, lừa người, gạt người thì người đó cảnh giác số một. Nên ta gặp cái người mà ta thấy ủa sao người này khôn quá vậy ta, thì phải hiểu ngay là người này cũng gian luôn. Họ tính trước, họ đề phòng bên này, họ đề phòng bên kia. Ví dụ như mình à mình nghe ai nói trời cái cái món hàng này buôn lời ghê nha, mình góp vô bao nhiêu đây là mình lời được bao nhiêu kia cái họ cản liền, họ khoan tin đó nha, đưa vô coi chừng nó gạt mất. Mình nói ủa ai lời? Thì cái người mà họ khôn như vậy đó thì phải hiểu rằng họ

[29:06]cũng rất là gian xảo, vì cái người gian họ mới cảnh giác cao, còn người đạo đức đều là khờ hết, vô tư hết. Cho nên có cái người mà rất là dễ dụ là ai? Mấy ông thầy chùa. Thầy chùa từ nhỏ giữ giới ha, không nói dối, không lừa gạt thế nọ, cực kỳ dễ bị dụ. Nói gì mấy ông thầy cũng tin hết trơn. Có nhiều ông thầy bị lừa đưa luôn giấy đỏ của chùa cho người ta cầm cố mất tiêu luôn, tới chừng lính quýnh không biết sao tự nhiên cái chùa bị cầm mất vân vân ví dụ. Đó, tại vì cứ nghe nói cũng tin. Nên ở đây trường hợp này á là một ông Tỳ-kheo dễ tin và một người kỹ nữ cực kỳ gian xảo. Và trên cuộc đời này ta để ý cái điều này, nha.

[29:51]Nên bây giờ ta học đạo, nhiều khi học những cái kinh nghiệm thế này trong truyện cũng giúp ích cho mình. Là từ đây hiểu điều này: có những điều thấy một vẻ ngoài hợp lý, tự nhiên, nhưng không ngờ nó là một sự dàn dựng và đằng sau nó là đầy những điều bất hợp lý nên phải hết sức là cảnh giác, thì mình vừa giữ gìn cho cuộc đời tu hành của mình mà cũng là vừa giữ gìn cho đạo pháp. Đó là cái ý như vậy. Rồi cái nữa là cái tình gia tộc là một bản năng Nếu nói với thế gian là một tình cảm đẹp mà người ta ca ngợi à công mẹ là như gì đó oằn gánh trên đời ơn cha như sao trên trời đó. Rất nhiều bài thơ ca ngợi về cái công cha công

[30:43]mẹ, điều đó nó rất đẹp đối với thế gian. Nhưng mà khi mà bước vào đạo rồi thì nó lại chính là một trở ngại. Nó lại chính là một trở ngại. Lạ như vậy, giữa cái người xuất gia và người tại gia nhiều khi nó lật ngược vấn đề khác hẳn lại. Nói ví dụ như là cái tình yêu đôi lứa nam nữ vậy là người ta gọi là đẹp. Người ta làm không biết bao nhiêu thơ, không biết bao nhiêu nhạc để ca ngợi cái tình yêu đó và được hát công khai, được cấp giấy phép và ai hát hay được nổi tiếng, được giàu sang bởi vì họ hát về tình yêu nam nữ. Nhưng mà vô tới chùa một cái rồi thì tình yêu nam nữ là gì? Là lật ngược lại, không đẹp nữa.

[31:24]Lại trở ngại, lại chướng ngại là như vậy.

[31:30]Rồi ví dụ như là ví dụ bây giờ nói lại cái sự một đời sống tiện nghi, sang trọng, lịch lãm, sành điệu thì được coi như là một cái giá trị, là người biết ăn món này là ngon, biết mặc cái loại đồ y phục kia là đẹp. Đó gọi là sành điệu, là sang trọng được coi là có giá trị, nhưng mà bước vô đạo điều đó lật ngược lại. Điều đó lại là một sự gì? Một sự phí phạm, một sự xa hoa, một sự phiền toái mà bước vào đạo rồi phải gì? Đơn giản. Ăn thì ăn chay, mặc thì mặc cà sa. Cà sa nó chỉ vậy thôi, quanh năm suốt tháng không bao giờ đổi model gì được nữa hết trơn á. Thì đó, nó chỉ có cái ngồi vậy thôi, bó tay anh chịu.

[32:14]Đầu thì chỉ có một model duy nhất mỗi nửa tháng làm một lần, cạo láng bóng thôi, không còn làm gì được nữa hết trơn trọi á. Nhưng mà dép thì đổi được à. Vì dép không có quy định á, hồi xưa không quy định, cho nên quý thầy đành phải chỉ còn cách nữa là lâu lâu đổi đôi dép này, đổi đôi dép kia chỉ là một chút xíu model đổi qua đổi lại cho vui. Giống như người Hồi giáo á. Những cô gái Hồi giáo nhiều khi bắt bị che mặt á, ló đôi mắt cho nên tất cả cái điều đẹp đều trang điểm đôi mắt á. Bôi qua bôi lại, đen thui đen thì xanh gì chỉ có cái mi mắt đó thôi, chứ không có làm gì được nữa hết trơn. Đó, người Hồi giáo vậy thì mấy thầy, mấy cô mình vậy đó.

[32:49]Ví như mình nhìn đôi dép thì mình hiểu được cái cái cái sành điệu của thầy, cô đó thôi chứ còn không có chỗ nào xài được nữa hết. Cái đầu thì láng bóng, cái đầu Ờ mặc áo thì cà sa không có model gì khác lạ. Quanh năm thấy mặc có một đồ đó hoài, cái vậy. Giữa cái người đời và người tu nó khác nhau như vậy. Ở đây cũng có cái này. Nơi cõi này đoạn dục,

[33:15]cái cõi này mà đoạn được dục, vì cõi này là cõi dục, từ mấy tầng trời cho xuống tới cõi người, cõi thú và cõi súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục là cõi dục. Là nơi cái cõi mà chúng sinh cái dâm dục nó là điều tự nhiên, điều tất yếu mà dứt nó được là điều phi thường.

[33:41]Nơi cõi này đoạn dục Cho nên cái lạ nữa nè, rồi ví dụ bây giờ nói vấn đề dục, nó là một bản năng tự nhiên của chúng sinh. Cả cõi trời còn bị mà. Vì nó là một điều tự nhiên cho nên người ta chấp nhận nó một cách tự nhiên. Người ta nói về nó một cách tự nhiên, làm phim về nó, giáo dục nó, làm thuốc uống cho nó bổ, đủ trò hết trơn á, đủ chuyện và xem nó như là một điều, một nhu cầu của cơ thể. Nhưng mà khi bước vào đạo rồi thì nó là điều phải từ bỏ. Hai cái đó nó ngược nhau. Nhưng mà từ bỏ dễ không? Không. Phải chứng được nếu trong thiền là phải chứng từ Sơ thiền, mà nếu Thánh quả thì phải chứng từ A-na-hàm mới dứt được, không có dễ.

[34:31]Nên một cái vị xuất gia, cái ngày mà thọ giới Tỳ-kheo cũng không phải là ngày đó là ngày dứt được cái dục. Không có dứt được vì chưa chứng quả.

[34:43]Mà ngày đó chỉ là ngày mà các vị phát tâm rất mạnh là sẽ kiềm chế, sẽ tránh xa để không có bị vướng vào, nhưng mà bản năng bên trong vẫn còn nguyên. Bản năng bên trong vẫn còn nguyên, nhưng vì vậy mấy thầy tu hành cực kỳ khổ sở vì điều này. Thầy nói một câu là cực kỳ khổ sở vì điều này, vì nó là một bản năng thôi thúc. Mà đạo lý và sự tu hành thì không cho phép và phải chiến đấu chống lại. Cái chiến đấu chống lại nó khổ như thế nào? Hãy hỏi mấy người nghiện thuốc lá mà bắt bỏ thuốc lá đau khổ, khổ sở vậy. Thầy có ông anh vậy, ổng nghiện thuốc lá. Mẹ thầy bắt ổng bỏ, ngồi ổng gặp thầy ổng khóc.

[35:32]Ổng nói ổng quá đau khổ vì bỏ thuốc lá thì ngồi thầy cứ lắng nghe và lòng thầy lắng xuống để thầy tìm một cái cái hiểu, để thầy hiểu bằng cái sự cảm thông. Thầy không phản ứng. Thầy không phê bình, không nói gì hết. Thầy chỉ lắng tâm xuống để thầy cảm nhận cái cái khổ sở của ổng như thế nào. Mình hiểu thêm, hiểu thêm cuộc đời nó là như vậy. Khi nó đã thành bản năng rồi dứt bỏ nó là điều không dễ. Thì quý các các thầy, các cô cũng vậy. Nó từ nó cứ cứ cứ tồn tại, tồn tại và sống trong cuộc đời này cứ chạm mặt những người khác phái thì cái bản năng đó nó cứ bị khơi gợi, khơi gợi lên. Nên ở đây, có những thầy mà vượt qua được,

[36:14]tránh né được thì thành những bậc tôn túc đạo cao đức trọng, chứ trớ chưa làm Thánh này nha, chưa làm Thánh á. Và có những người thất bại, phạm giới.

[36:29]Vì không phải dễ. Nên khi nghe một cái người thất bại, cái tâm lý đầu tiên của ta là sao? Ta hiểu rằng thứ nhất, điều đó bình thường. Thứ hai, điều đó tầm thường. Thứ ba, ta ước nguyện cho những vị đó họ phải vượt qua để bước lên, chứ mình không ghét, không khinh. Đừng ghét, đừng khinh vì nó khủng khiếp quá, nó là bản năng tự nhiên quá mãnh liệt. Mà truyền đời truyền kiếp mà, cả cõi trời còn bị mà, rồi để thắng nó không phải là dễ. Cho nên Phật mới khen ngợi nơi cõi này mà đoạn dục được, người đó là bậc phi thường mà ta gọi là Bà-la-môn. Nhưng để có thể mà đoạn dục được thì phải biết đường tu cho

[37:21]đúng mà chứng được Thánh quả hay nhập được Sơ thiền. Cũng phải là thiền định thôi, chứ còn tu mà không có cái thiền không kiềm chế nổi cái cái bản năng này. Nhiều bản năng khác cũng như vậy. Nếu tâm ta không thanh tịnh trong thiền định thì tất cả những bản năng đó tấn công ta, tiêu tan cuộc đời hết. Bản năng sân, tham, ích kỷ, đố kỵ, tự ái, tình gia tộc, bản năng sinh tồn, sự thích hưởng thụ, vô số bản năng nó vây quanh, bám chặt tâm hồn và đánh vỡ tan đi. Nhưng khi ta có thiền định thì giống như ta có một cái lõi ở giữa và những cái bản năng đó như giặc bao quanh mà chưa đánh gãy thôi. Còn ta không có thiền định, ta không có cái lõi ở giữa thì

[38:07]nó tràn vô nó chiếm mất tâm hồn ta, làm chủ tâm hồn ta. Còn nếu ta có thiền định, ta có một cái lõi, mặc dù giặc còn đó, những bản năng còn nguyên đó vì ta chưa chứng Thánh, nhưng mà nó chỉ bao vây thôi, bao vây chập chờn chập chờn hết đời này tới đời kia. Tới khi nào mà ta chứng Thánh thì nó tan vỡ. Còn hiện nay nó cứ bao vây quanh ta. Còn cái lõi của thiền định là một cái gì ở giữa để cho ta có cái đạo lực mà chống đỡ. Mà khi còn chống đỡ được thì gọi là ta còn giữ giới được. Cho nên cái người có thể giữ giới được là phải là người có thiền định chứ không phải là dễ đâu. Còn cái người mà chứng đạo rồi thì ngay cõi này đoạn dục, đó là bậc phi thường.

[38:52]Phật ca ngợi là Bà-la-môn là là như vậy.

[38:58]Cái người thầy tu mà muốn gì đó, muốn giữ được giới thì phải có phước trước. Phước là sao? Từng tôn kính các bậc Thánh. Nhờ cái sức mạnh của cái việc mà tôn kính các bậc Thánh từ trước, giờ trở thành cái sức mạnh mà mình Chống đỡ lại với cái ham muốn của của của tâm hồn và cơ thể, đó là cái thứ nhất là phước, thứ hai là ý chí, mà ý chí này cũng từ phước mà ra. Nếu không có phước ta không có ý chí, nhớ giùm thầy điều này. Không có phước ta sẽ không có ý chí, nhớ giùm thầy điều này. Đây là công thức nha. Không có phước ta không có ý chí. Điều này sau này khi mà giảng về năm ấm thầy sẽ nói lại một lần nữa, nhưng hôm nay nói trước.

[39:46]Không có phước ta không có ý chí. Ví dụ ta thấy có người họ làm giàu thành công, từ một người bàn tay trắng, khi học ra trường đại học rồi cái không có việc làm, họ bỏ về quê làm những việc lao động rất là tầm thường, rồi dành dụm từng chút, mua từng cái con giống về gây giống nghiên cứu những cái giống lạ, rồi cái chắt mót, rồi mở thêm một cái nhà nhỏ nhỏ nuôi, rồi bán được, sau đó lại mở rộng ra rồi bán được, mở rộng ra rồi bán được, rồi đưa lên mạng quảng cáo, cái bắt đầu người ta kéo về người ta nghiên cứu, cái mô hình này hay quá, người ta đặt hàng. Thế là trở thành một cái gì? Thành thành cái công ty, mở một công ty vừa nuôi trồng một cái loài

[40:29]vật quý hiếm, à rồi sản xuất, rồi vừa hướng dẫn, vừa cung cấp con giống, rồi bao tiêu sản phẩm thành ra một đại gia giàu. Thế khi mọi người mà nghe cái câu chuyện đó kể lại thì ca ngợi gì? Ca ngợi đó là một người có nghị lực phải không ạ? Một người nông dân có nghị lực, một người kỹ sư chân đất, một người từ cái bàn tay trắng với cái bằng đại học mà bỏ về miền quê đã dựng nên sự nghiệp bây giờ thành một cái công ty thế này, rồi tạo ra một sản phẩm độc đáo vân vân vân vân. Nhưng xin thưa, giấu mặt đằng sau là phước. Không có phước không có cái ý chí đó. Nhớ giùm thầy, không có cái phước không có ý chí đó.

[41:06]Rồi ví dụ bây giờ ta thấy có một cái người mà họ đắc được cái nội lực phi thường, rồi họ nằm xuống cho xe tải cán qua không sao, rồi họ tức là gồng lên cho dao bén chém không đứt, à họ để cục đá lên ngực cho mọi người cầm búa tạ đập bể cục đá mà ngực không sao, rồi thậm chí là họ nằm trên chông, lên cái bàn chông lổm chổm mà nằm lên trên, rồi trên ngực họ để một cục đá cho đập đá bể, chông ở dưới lưng không đâm lên người. Thế là mình thấy hay quá. Hỏi làm sao thì bắt đầu mới kể cái quá trình khổ luyện là từ nhỏ sáng sớm phải dậy chạy bộ, hít thở, nhảy xuống sông, nhảy xuống nước lạnh mà tắm, lên hít thở luyện những bài luyện công cực khổ trong

[41:50]sương trong gió, ngày cũng như đêm, hè cũng như đông, chịu cực luyện bao nhiêu năm trời mới đắc được thành một cái là Kim Cương Hộ Thể thần công. Bây giờ dao bén đâm vô người, thương nhọn đâm vô người không sao nữa, thì ta mới ca ngợi, ta nói con người nha đã được chân truyền, được cao nhân truyền thụ và có một ý chí phi thường, luyện khổ luyện cả hơn mười năm bây giờ mới đắc được thần công. Nhưng xin thưa, đằng sau cái ý chí đó là gì? Là phước. Nhớ như vậy. Thì cũng vậy, khi một Tỳ-kheo mà có ý chí giữ giới thì phải biết là đằng sau là cái gì? Là phước. Phước đó là cái gì? Từ nơi đâu? Lòng tôn kính Phật, tôn kính các bậc Thánh.

[42:35]Nhớ như vậy, phước sinh ra ý chí. Thấy một người có ý chí thì phải hiểu đằng sau là cái cái phước của họ. Rồi phải biết tránh duyên, biết thiền định và biết khiêm hạ. Tránh duyên là đừng có xông pha vào những nơi mà đầy những cám dỗ. Đó, phải tránh đi. Phải biết tịnh tâm trong thiền định để tạo một cái lõi của tâm hồn chống đỡ lại các bản năng. Và phải khiêm hạ. Khiêm hạ là sao? Đừng bao giờ thấy mình giỏi, thấy mình hay. Vì một sát-na mà thấy mình giỏi, thấy mình hay là ô nhiễm nó tới liền. Phải khiêm hạ, rất mực khiêm hạ, rất mực khiêm hạ. Thì muốn làm sao khiêm hạ thì hôm nay ta không nói, nhưng mỗi người khôn tự tìm cho mình một cái lý luận để khiêm hạ.

[43:26]Còn trong giáo lý của đạo Phật thì đầy những đạo lý đó dạy cho ta sự khiêm hạ tột cùng. Đó, như vậy. Ta qua bài kệ khác.

[43:38]"Nơi cõi này đoạn ái, bỏ nhà hạnh Sa-môn, ái hữu được đoạn tận, ta gọi Bà-la-môn." Cái bài kệ thì giống nhau nhưng câu chuyện thì khác nhau. Là ở nơi cái quốc gia Ma-kiệt-đà thì có một người cực kỳ giàu có mà giỏi việc nên vua phong cho cái chức chưởng khố. Chưởng khố đó giờ ta phải hiểu giống như là Thống đốc Ngân hàng, là cái người mà giữ cái cái kho tàng của quốc gia, nhưng là người cũng trông coi cái việc chi xuất cái tài sản đó, chi thu tiền bạc. Ví dụ như là kinh tế cần bao nhiêu, quân đội cần bao nhiêu, rồi ai vay ai mượn ai trả thì cái người mà chưởng khố đó giống như Thống đốc Ngân hàng.

[44:26]Mà phải là người gia cảnh cực kỳ giàu sang thì vua mới dám giao. Tại vì nếu mà mất thì họ bỏ tiền họ họ đền liền. Mà họ giàu quá nên họ không cần tham tiền của công quỹ. Tại vì tham tiền công quỹ thì bị chém đầu liền, chém luôn ba đời luôn. Nên phải là người rất giàu để họ không tham để khỏi bị chém, mà họ phải rất giàu để lỡ có hao hụt họ lấy tiền nhà họ bỏ vô. Nên cái chức chưởng khố đó lựa cái người phải có ba tính chất: một là cực kỳ giàu, hai là cực kỳ giỏi việc và ba là có đạo đức. À thì cái ông Jatila này là cái người chưởng khố đầy đủ cái cái ba phẩm chất đó, nên được vua Bình Sa cho làm chưởng khố.

[45:11]Nhưng mà rồi vì vua Bình Sa thì mộ đạo, thường hay tới lui để nghe Phật thuyết pháp, thì ổng là quan trong triều nên ổng cũng theo vua ổng đi nghe. Nghe riết ổng thấm và ổng phát nguyện xuất gia. Ổng phát nguyện xuất gia thì cái công việc của ổng là giữ cái bao tử, giữ cái nền kinh tế quốc gia thì đâu có bỏ đi ngang được, ổng phải đi tìm cái người nào mà có thể thay ổng. Thế là ổng cho cái người nhà bí mật đi lùng tìm trong cái cõi nước này ai là người có thể giàu có như ổng hoặc hơn ổng. Thì khi đi tìm, cho tới khi tìm ra được một cái người khác tên là Jotika giàu chẳng thua gì ổng, còn khiếp hơn ổng nữa.

[45:51]Và ổng đến ổng thương lượng, ổng mới nói thật rằng là: "Bây giờ ổng muốn xuất gia, nhưng mà cái chức vụ đó quan trọng không thể giao bừa bãi được. Nên bây giờ thấy ngài cũng là người có đức độ mà giàu sang, xin ngài hãy vì tôi thương tôi cho tôi tu hành mà về đảm nhiệm giùm cái chức chưởng khố của quốc gia, để tôi trình lên Đại vương cho Đại vương chuẩn thuận." Thì ông Jotika này ổng bằng lòng. Bằng lòng thế là ổng dời gia đình ổng về ở nơi Vương Xá, còn Jatila thì đến trình với vua Bình Sa mới nói là: "Xin Đại vương, hạ thần sau nhiều ngày tháng theo Đại vương nghe Phật thuyết pháp, thấy cõi đời này là vô thường, chết cũng không mang theo được một miếng

[46:37]vàng nào mặc dầu vàng trong nhà của hạ thần là chất như một cái núi cao. Còn cái kho đụn quốc gia là không đụng tới á, còn vàng trong nhà hạ thần chất như một cái núi cao, nhưng mà chết rồi không đem một mẩu nhỏ theo, chỉ biết mang theo điều tội phước, mang theo được cái cái cái trí giác mà thôi nếu mình tu được. Nên thần nghĩ đời người không còn bao lâu mà sinh ra đời được gặp Phật thế này là điều quá quý hiếm, nên thần không muốn bỏ lỡ cái cơ hội. Xin cho thần được xuất gia và xin giao lại cái chức chưởng khố này lại cho một người bạn mới quen là Jotika. Người này cũng giàu như vậy và cũng đạo đức,

[47:21]cũng giỏi việc như vậy." Dắt ông kia tới trình. Vua Bình Sa ổng là người mộ đạo nên nghe cũng hợp lý hết mọi điều, ông kia ổng chuẩn bị hết rồi, nên chấp nhận, thế là ông này ổng đi xuất gia ổng chứng A-la-hán luôn. Còn ông ông kia ở lại, ông Jo- ông Jotika ở lại. Ổng ở lại ổng ở làm việc cho tới khi mà bắt đầu A-xà-thế lên giết cha mình lên giành ngôi vua. Ừm. Lên giành ngôi vua thì A-xà-thế là con người tham vọng Sau khi đoạt ngôi vua rồi thì mới nhìn qua hết các nước chung quanh mà thấy nhiều nước vẫn còn độc lập với mình quá. Tuy là nó thuần phục nhưng nó không phải là chịu sự cai trị trực tiếp.

[48:02]À ví dụ như là cái nước mà ừm Vesali vậy, cái kinh đô Vesali vậy. Cái nước đó là họ nó thuần phục cả hai quốc gia, vừa thuần phục cái nước Kosala, vừa thuần phục cái nước Ma Kiệt Đà, nhưng nó vẫn là một quốc gia độc lập. Lâu lâu nó triều cống cho vui thôi. Mà tham vọng của vua A Xà Thế là mở rộng vương quốc mình là mình trực tiếp chỉ huy, tất cả cái đó nằm trong tỉnh lỵ của mình hết. Mà để mở một cuộc chiến như vậy thì tốn tiền không? Tốn. Lấy tiền ở đâu? Ai giàu thì lấy. Cho nên dòm qua thấy cái ông quan chưởng khố này giàu quá. Nên bắt đầu chuẩn bị mưu kế để sang đoạt hết. Nhưng mà lấy ổng hết thì ai làm chưởng khố?

[48:47]Cho nên đang chuẩn bị, chuẩn bị gài mưu gài tội mà lấy hết tiền vào trong công quỹ, phải gài chụp người ta một cái tội gì mình mới lấy hết tài sản người ta được. Mà sau khi kết tội lấy hết tài sản rồi thì phải có người khác thay để làm chưởng khố quản lý cái tài sản quốc gia chứ. Cho nên khi mà A Xà Thế đang làm thì là Jōtika biết. Jōtika cũng người của mình rất là đông trong triều, sau khi nghe hết mọi tin rồi biết, biết rồi buồn. Buồn ở chỗ này, là bao nhiêu năm tháng qua ta cúc cung ta phục vụ cho quốc gia này, phục vụ cho quốc vương, à mà bây giờ đổi lại chỉ là cái gì? Đổi lại là quốc vương là muốn chiếm đoạt ta,

[49:30]muốn gài tội ta, giết ta, lấy hết tài sản. Chẳng công thì chớ mà lại còn bị mang tội nặng mà mang tiếng nhục luôn cho muôn đời sau cho con cháu mình. Buồn vì tình đời. Mà chính trị mà, chính trị thì nó chả có tình nghĩa gì. Đó là cái điều như vậy. Nên ổng thấy vậy rồi, ổng sắp xếp chia gia tài chớp mắt cho con cháu, ai theo theo, rồi tản đi mỗi người, ổng bỏ đi xuất gia, bỏ luôn cả một cái núi vàng. Ổng vẫn có một cái núi vàng khác, bỏ luôn, A Xà Thế muốn làm gì đó làm, đi xuất gia luôn. Xuất gia rồi chứng A-la-hán luôn. Tức là hai người đó cũng rất là có phước, hai người đều là cực kỳ giàu sang mà khi đi tu rồi cũng đều đủ phước để chứng đạo.

[50:13]Ngày xưa bố thí cái gì dữ lắm á, cúng dường cho Phật cho chư Tăng đời kiếp nào nhiều lắm. Cho nên bây giờ vừa được hai cái phước, một là được cái phước cực kỳ giàu sang, hai là được cái phước đắc đạo luôn, cũng độc đáo như vậy. Thì hai vị này khi đi xuất gia rồi vua A Xà Thế chưa cần ra mưu mà đã lấy được tài sản thì thôi ổng không truy tội nữa, ổng cho đi tu luôn. Rồi ổng thôi ổng lấy hết tài sản nó về, ổng dựng lên cái người khác lên làm chưởng khố và chuẩn bị chiến tranh. A Xà Thế như vậy. Trong cuộc đời của A Xà Thế nhiều lần đánh nơi này chiếm nơi kia dữ lắm chứ không phải không. Thì à khi mà hai ông gọi là giống như hai ông thống đốc ngân hàng

[50:53]mà đi tu thì ta thấy ngồi trong tinh xá sừng sững tuy là đắp cái áo cà-sa nhưng mà nhìn mặt thì phương phi, tướng tốt mà. Người giàu thì cái mặt họ họ tự họ đẹp, nhìn họ sang lắm, nó khác với cái người thường, đó. Chứ cái ví dụ cũng là đi tu với nhau nhưng mà người xuất thân từ một cái gia thế giàu sang mặt nó khác á, còn người xuất thân từ cái nhà nghèo mặt nó cũng khác, đó nó tự nhiên. Thì hai ông cũng vậy, hai ông chưởng khố lớn tuổi, đắp cà-sa ngồi một đống đó nhưng mà gương mặt nó cũng khác mọi người hết vì giàu quá cái phước tướng nó hiện ra rừng rực. Nên ai cũng nói, ai cũng nhớ, đi đâu nói rồi rồi hai ổng đó chưởng khố nha,

[51:29]hai ổng đó chưởng khố giàu lắm mà đi tu đó, đại khái vậy, cứ nói. Rồi cái thỉnh thoảng, lúc mà đi khất thực, đi khất thực đi ngang qua những cái nhà giàu thấy người ta nhà cửa xênh xang, xe ngựa đồ tấp nập, mấy vị Tỳ-kheo mới hỏi: "Ngài còn nhớ cái cái cảnh sống giàu sang ngày xưa chăng?" Hai ngài nói: "Không. Không còn gì để nhớ." Thì mấy vị Tỳ-kheo kia vì không biết là ngài đã đắc đạo đó nên mới nói nhau: "Làm gì mà hổng nhớ, xưa sướng thấy mồ, giờ đi ôm bát đi chân không đi khất thực cực quá thì chắc thế nào cũng nhớ. Ngày xưa ngồi ăn có người hầu kẻ hạ, ăn bát bằng vàng, phải không? Mới nhúc nhích hơi gãi gãi là có người lại gãi giùm,

[52:11]trời hơi nóng là có người lại quạt quạt giùm, là ho một tiếng là có người quỳ xuống đưa thuốc, rồi có người nấu nước cho tắm rồi nói chung là quá sung sướng. Bây giờ cái gì phải tự làm, ha, khất thực phải tự đi kiếm mà ăn thì nói là chắc phải nhớ cảnh giàu sang ngày xưa." Cái ngồi ngồi cứ bàn bạc với nhau, Phật mới hỏi: "Các ông bàn gì vậy?" Nói: "Dạ bạch Thế Tôn, hôm nay tụi chúng con đi khất thực với hai Tỳ-kheo là Jatila với Jotika. Chúng con đi ngang qua những cảnh nhà giàu sang, con có hỏi hai vị Tỳ-kheo đó có nhớ cảnh giàu sang của mình không thì hai vị đó nói không nhớ. Nhưng mà tụi con về đây tụi con nói nhau thì con nghi

[52:49]ngờ chắc cũng phải nhớ chứ làm sao mà không. Hồi xưa sung sướng quá, bây giờ sống cái đời xuất gia Sa-môn nó đạm bạc quá, chắc thế nào cũng tiếc tiếc." Đức Phật mới nói: "Không đâu. Jatila và Jotika là người đã đoạn hết ái. Người nơi cõi này đoạn ái, ta gọi Bà-la-môn." Tức là Phật ấn chứng rằng hai người này đã chứng A-la-hán. Từ đó các vị Tỳ-kheo mới khâm phục, mới hết nói này nói kia, mới biết rằng thì hai ông giàu đi tu cũng chứng đạo luôn, mình không biết mình cứ nói bậy hoài, đại khái là như vậy.

[53:30]Ở đây đấy, là vua A Xà Thế thật là một biểu tượng của tham vọng và sự độc ác.

[53:40]Đầu tiên là lớn tuổi rồi, bốn mươi mấy năm mươi rồi mà cha mình không chịu chết, ổng cứ sống hoài. Mà nguyên tắc là cha chưa chết thì con không được lên thay. Rồi ổng mới nóng ruột hoài, ổng nói mình bây giờ đã có vợ có con đùm đề hết ha, thiếu điều bắt đầu có cháu nội cháu ngoại rồi mà vẫn chưa lên làm vua, cứ làm thái tử hoài. Ổng cha mình sao ổng sống lâu quá không biết, ổng làm ổng ăn cái gì mà ổng sống lâu quá. Thật ra là tại vua Bình Sa ổng sống điều độ, là người biết Phật pháp, ổng sống điều độ có tập luyện cho nên ổng sống lâu quá đi, sống lâu chịu A Xà Thế chịu hổng nổi, âm mưu giết cha mình để giành ngôi.

[54:21]Thì cái âm mưu này ta đã từng nghe hôm nay không kể lại. Thì với con người tham vọng như vậy mà độc ác như vậy cho nên cái việc mà cướp người này giết người kia là bình thường. Rồi sau này mà đem quân đi đánh khắp nơi mà mở rộng cái vương quốc mình là bình thường. Mà ta thấy có một cái có một cái điều rất là lạ thế này: Đất nước người khác, họ thuần phục mình thì thấy cũng được rồi, thấy không à? Họ cũng biết điều họ coi như họ là một nước nhỏ, nước đàn em, thuần phục mình thôi được rồi, hổng chịu. Mà muốn mình phải làm sao? Phải cai trị trực tiếp! Cái ý muốn mà cai trị trực tiếp mới cảm giác cho

[55:04]mình thoả mãn hạnh phúc nó là một cái gì vậy? Tâm lý đó là gì vậy?

[55:11]Còn người ta chỉ thuần phục rồi người ta tự đất nước người ta tự sinh hoạt người ta làm gì đó làm, mình thấy như mình khó chịu, mà phải muốn là người ta nghe lệnh trực tiếp từ nơi mình thì mình mới thoả mãn, mới hạnh phúc, mới sung sướng, đó là cái gì vậy?

[55:28]Đó, cái tâm lý này mà gây nên không biết bao nhiêu máu đổ đầu rơi trên thế giới này từ xưa tới nay. Chỉ vì muốn ra lệnh người khác phải nghe lời. Và cái mình ra lệnh người khác phải nghe lời tạo nên một khoái cảm, và khoái cảm đó không khác gì ma túy. Nhớ như vậy nè. Cái khoái cảm là khi mình ra lệnh có người nghe lời, khoái cảm đó nó vô hình tiềm tàng chẳng khác gì ma túy. Mà biết bao nhiêu triều đại, biết bao nhiêu con người đi tìm cái khoái cảm đó mà giành giựt nhau mà giết hại nhau, mưu mô xảo quyệt thủ đoạn ác độc, những tội lỗi chất đầy trên cái thế giới này. Nếu mà nói cộng lại hết những cái tội lỗi của con người vì đi tìm quyền

[56:17]lực đó, cái tội lỗi đó cộng lại lớn gấp mười lần cái Trái Đất này. Trái Đất này chứa không nổi cái tội của chúng sinh vì cái tham vọng quyền lực này. Mà tham vọng quyền lực là gì? Là muốn ra lệnh có người nghe. Mà cái ra lệnh có người nghe tạo nên một khoái cảm. Đó là một cái tâm lý bí mật mà gây nên không biết bao nhiêu là sự đau khổ của chúng sinh của thế gian này. Và như vậy, qua cái câu chuyện của A Xà Thế này, ta hiểu thêm được một điều nữa là cái tham vọng quyền lực

[56:58]nó rất là mãnh liệt. Vì sao? Vì quyền lực tạo cho người ta khoái cảm. Mà quyền lực là gì? Là ra lệnh người khác phải nghe lời. Ra lệnh người khác phải nghe lời cho người ta một cái khoái cảm. Nhớ như vậy, nên bây giờ ta nhìn lại tâm mình. Ai mà có cái khoái cảm đó, ai mà thích cái khoái cảm đó, thích được ra lệnh cho nhiều người thì người đó rơi vào cái gì? Tham vọng quyền lực, dù nhỏ hay hay lớn, nhớ như vậy. Ví dụ như cái phước nó đến thì tự nhiên, tự nhiên mình được có quyền, tự nhiên mình được sắp xếp công việc này, công việc kia. Nhưng mà đó chính là gì? Đó là món nợ. Bây giờ ví dụ như là một người cha, người mẹ trong gia đình

[57:48]thì tuy mình có quyền với con mình, mình ra lệnh con mình phải nghe, đó cũng là một quyền lực nho nhỏ trong gia đình. Nhưng mà đừng lấy cái đó là niềm vui, mà phải hiểu đó là gánh nặng. Vì mình ra lệnh nó sai, tội mình lãnh hết. Hoặc là trong một chiến trường, một cái người chỉ huy mà ra lệnh cho lính sai, trận đánh nó thất bại, lính chết hàng loạt, tội bao nhiêu người chỉ huy lãnh hết. Nên đừng có tưởng, đừng có ham ra lệnh. Vì ra lệnh thì cái tội, cái phước nó lớn gấp nhiều lần công việc một mình mình làm. Mình làm một mình á thì tội phước nó chừng ấy một mình mình chịu. Nhưng mà khi đã ra lệnh rồi thì cái tội phước

[58:34]nó nó nhân lên nhiều lần tính vào cho mình. Nên có cái quyền được ra lệnh, có cái trách nhiệm để ra lệnh, thực sự đó là một gánh nặng của cuộc đời này, đừng ham. Mà nếu ai vì cái nhân duyên gì đó phải nhận cái trách nhiệm để phải ra lệnh thì phải thường mà niệm Phật, xin Phật cầu nguyện cho mình ra cái lệnh đúng, chỉ để đem lại lợi ích cho con người, chứ tuyệt đối đừng có cái khoái cảm mà khi tôi ra lệnh, người khác nghe lời để tôi có khoái cảm, chết liền. Đó là rơi vào cái tội ác liền. Đó chính là một lại bản năng hưởng thụ một lần nữa mà nó tinh tế ghê lắm, tinh tế khó nhận ra. Mà người nào hơi thông minh một chút,

[59:17]hơi có phước một chút là khát khao, tham vọng quyền lực liền. Cái người ngu họ ít, chứ người thông minh bắt đầu khởi tham vọng, muốn này muốn kia, muốn trở thành người chỉ huy, người có quyền, có chức liền. Người có phước làm gì cũng được là từ từ hướng về cái chỗ quyền lực liền. Ai cũng bị cái đó hết. Nên ta phải khéo nhìn ra chỗ này, diệt cái tâm đó đi. Chỉ trừ trường hợp trời đất giao cho mình thì đành phải ráng mà làm, mà trong mỗi cái mệnh lệnh mình đưa ra hết sức là cân nhắc, hết sức là cẩn thận vì đó là tội phước của mình, mà vì đó là niềm vui hay nỗi buồn của biết bao nhiêu con người ở dưới mình, nhớ như vậy.

[59:58]Còn A Xà Thế là bị rơi đúng rồi, như bao nhiêu bạo chúa đã từng xuất hiện trong lịch sử loài người, chỉ vì muốn trực tiếp ra lệnh mà gây nên biết bao nhiêu cái thảm cảnh cho cho trần gian này là là như vậy, hả? Ở

[1:00:15]đây có hai cái người chưởng khố. Một cái người đầu tiên là Jatila không có bị một áp lực nào cả mà chỉ vì mộ đạo nên từ bỏ cái quyền lực, tài sản để đi tu, con người thật là đáng kính. Người thứ hai là Jotika,

[1:00:35]bí đường, vừa bí đường vừa vừa mộ đạo cho nên bỏ đi tu luôn. Ông này thì rất là giàu, rất là mộ đạo vì theo bạn mình mà, cũng mộ đạo, nhưng thấy là A Xà Thế bao vây hết rồi, bít hết đường thoát rồi, hết đường chạy, chạy cũng không kịp. Vì A Xà Thế cũng giống như vua Bimbisāra, cực kỳ giỏi về tình báo, người giăng đầy hết, đừng hòng ra khỏi nhà mà chạy trốn trong đêm khuya. Trước khi mà chuẩn bị mà gài tội để bắt mà lấy hết tài sản thì A Xà Thế đã gài người canh ngày, canh đêm hết rồi. Đi đâu, mỗi bước đi đều được báo cáo. Đừng có hòng mà nó lén lén là nửa đêm mà giong xe ngựa chạy đi, không có, lính tới chụp đầu liền.

[1:01:18]Nên ổng biết, ổng biết là mình sống trong cái rọ hết đường và chỉ còn một con đường duy nhất để thoát chết là đi đâu? Đi tu mà thôi, nên ổng ổng ổng lựa con đường đó, vừa là khôn ngoan thoát chết mà lại vừa cao thượng, vừa cao thượng. Nên hai con người đều đi tu nhưng mà hai cái tâm trạng, hai cái hoàn cảnh khác nhau. Một người không có áp lực gì hết, hoàn toàn mộ đạo hoàn toàn, một người hết đường đi rồi. Và đi tu là cái bước đường cuối cùng nhưng không ngờ cũng thành thành công, ừm. Ở đây chỗ này cái tâm lý này nè, tâm lý Jatila là người đang giàu có, quyền chức mà lại bỏ đi tu. Thì như vậy cái người đi tu với một người chưởng khố, ai hơn?

[1:02:13]Rõ ràng đối với Jatila là hình ảnh một tỳ-kheo, phải không, tu hành nó quý hơn là một ông chưởng khố. Đúng không ạ? Thì ổng mới bỏ cái thấp mà ổng lên cái cao. Còn như mình thì sao? Ví dụ mình lỡ mình tưởng tượng mình đang đi tu, bỗng nhiên có người nói thôi anh đừng đi tu, cho anh làm chưởng khố thì mình làm sao? Chịu liền, ha, chịu liền, à. Tại mình nghĩ là cái chưởng khố ngon hơn cái tu. Nghĩa là sao? Vì cái mức độ hiểu đạo mình là như vậy, mức độ hiểu đạo mình chưa tới. Mình không thấy đạo là vô giá mà thấy tiền nó mới có giá, cho nên, cho nên mình bỏ đạo để đi hưởng cái giàu sang liền. Còn ổng trong cái giàu sang tột bực, giàu sang không thể tưởng tượng được

[1:03:00]sự hưởng thụ là không thua gì vua, vậy mà bỏ đi làm một tỳ-kheo chân đất, ôm bình bát đi khất thực thì phải hiểu rằng ổng đã nhìn thấy rằng cái đời sống tu hành của một tỳ-kheo là cao quý hơn, hạnh phúc hơn cả một ông chưởng khố, thổng đốc ngân hàng, phải hiểu như vậy. Nên cái con người này vĩ đại, cái con người này cực kỳ vĩ đại. Thì ở đây thế này, chùa là gì? Chùa là nơi mà đón nhận những người vĩ đại đó, ha ha, đúng không ạ?

[1:03:38]Nhưng khổ nỗi là chùa cũng là nơi nhận những người mà đã cùng đường.

[1:03:46]Hết đường sống rồi thì vô chùa công quả ở đỡ, có không ạ? Cũng có nữa. Ví dụ bây giờ người đẻ đứa con ra nuôi không được, vì tình cảnh gì đó không thể nuôi được, lén lén bỏ sân chùa, viết thêm tờ giấy: "Con xin lỗi, thầy cô nuôi giùm cháu, thương cháu giùm con." Rồi đó, gói gói lại gói để đó. Thầy cô mà không ra bắt kịp vô kiến cắn nhai mất cái giò. Đó là cùng đường rồi, đứa nhỏ lọt vô chùa. Hoặc là có những người hoàn cảnh khó khăn quá, phải nương nhờ cửa Phật để mà sống đỡ. Vì sao? Vì trong cửa Phật là từ bi, đời sống thì không sang trọng, tương dưa đạm bạc, nhưng mà sống được, an ổn qua ngày.

[1:04:30]Chứ còn bươn chải ngoài đường, ngoài đời hết đường rồi. Đó là những người cùng đường rồi vào chùa. Thì cái người mà cùng đường vào chùa rồi thì người ta nhìn vô chùa người ta thấy người ở lấp ló trong chùa người ta, tâm người ta có làm sao? Coi thường, phải không ạ? Nói người đó cùng đường mới vô. Nhưng mà ngược lại, chùa cũng là nơi sao? Nơi nơi làm nên những bậc thánh, những người mà họ khước từ cái giàu sang vinh quang của của thế gian, họ đi tìm con đường cao thượng, chứng ngộ, họ cũng vô trong chùa. Cho nên chùa là nơi cái gì? Nó cao quý hơn cả cái ông thống đốc, phải không ạ? Nhưng mà cũng là nơi gì?

[1:05:09]Nơi cư ngụ của những người hết đường sống, lạ như vậy, chùa là nơi cái vực nó rộng như vậy. Thì nếu mà trong chùa đó nhiều những bậc thánh cư ngụ thì đó là một linh địa. Những người chân tu, họ không phải vì hết cùng đường, họ vào chùa vì họ đi tu hành thì chùa đó là linh địa, chùa đó linh lắm, ta vô cầu nguyện gì cũng được, cũng dễ thành công. Còn nếu cái chùa đó mà ít có những bậc chân tu, toàn chứa những người cùng đường thì chùa đó ít có linh. Chùa coi vậy chứ ít có linh. Nên có một lần có một vị sư cô hỏi thầy, nói thưa thầy, con muốn mở cái trại dưỡng lão trong chùa. Thầy nói, con dưỡng lão nghĩa là sao?

[1:05:53]Là nuôi người ta chứ gì? Nuôi cái người họ không còn khả năng để tự nuôi sống, gia đình họ cũng không nuôi sống họ được, về nương náu để chờ chết. Thì cái nói về lòng từ bi á thì thôi con tốt á, nhưng mà nếu nói về đạo thì đó là một cái thất sách vì họ không còn khả năng tu hành, đầu óc họ bạc nhược rồi. Họ không hiểu đạo lý được, không nhiếp tâm được, không trừ diệt lỗi lầm của mình, không giữ giới được. Cho nên chùa không có thành linh địa, cái nơi đó không thành linh địa. Mà con phải làm sao nuôi mà phải làm cho người ta tu thì người ta cũng có phước. Mấy người già đấy cũng có phước, con cũng có phước mà những người thí

[1:06:36]chủ người ta giúp đỡ cái trại dưỡng lão đó người ta cũng có phước. Còn nếu mà chỉ nuôi người già để chờ chết thì cái người già cũng hết phước. Tại không làm gì ra phước mà. Con cũng lấy cái phước con để nuôi họ, con ráng con kêu con gọi để nuôi họ thì phước quá khứ con từ từ nó cũng cạn dần. Còn cái người thí chủ họ giúp vô đó, phước họ cũng không bao nhiêu. Nhớ, điều mà làm cho phước nó sinh sôi nảy nở, một thành trăm thành ngàn chính là nhờ cái gì? Nhờ Phật pháp. Ví dụ những cái người già dưỡng lão đó mà họ biết tu thì họ có phước, con tổ chức cái dưỡng lão đó con nuôi họ, con cũng có phước, rồi cái người họ đóng góp vô trại dưỡng lão đó họ cũng có phước.

[1:07:17]Bởi vì trong đó có Phật pháp. Có Phật pháp. Phật pháp mới tạo thành cái sự mầu nhiệm trên cuộc đời này. Thì chùa cũng là như vậy. Ví dụ như cái người họ cúng dường vào chùa nhưng mà nếu vào đó rồi họ biết tu thì cũng góp vào cái sự linh thiêng cho cho chùa. Còn nếu sống lây lất, sống ngồi cái lòng cái hoài nhớ, niệm thế gian: "Hồi xưa tôi ngon lành lắm, mà giờ tại tôi thất cơ lỡ vận, bây giờ tôi sạt nghiệp chứ không phải vô đây ở đỡ, chứ hồi đó tôi giàu sang", cứ ngồi nhớ thế gian thì cái người này làm loạn chùa, làm động chùa, làm cho chùa mất thiêng. Còn cái người người ta hướng về sự tu hành,

[1:07:53]người ta từ bỏ cái vinh quang cuộc đời, vô người ta tu chân chính, giữ giới được, đi tìm sự giác ngộ được, thiền định được thì cái người này họ là người cao quý, họ vượt hơn, cái giá trị của họ cao hơn cả những người giàu sang ngoài thế gian này. Đó, như vậy. Ta nghe bài thứ hai ha. Bỏ trói buộc cõi người, thoát trói buộc cõi trời, giải thoát mọi trói buộc, ta gọi Bà-la-môn. Phật nói cái bài kệ này trong trường hợp này, là có một diễn viên kịch câm rồi ổng từ bỏ cái đoàn kịch của ổng, ổng xin gia nhập Tăng đoàn xuất gia. Xuất gia rồi ổng chứng A-la-hán. Ổng chứng A-la-hán rồi một lần đó có một cái đoàn

[1:08:39]kịch câm nơi khác về Vương Xá biểu diễn. Vương Xá là nơi kinh đô của nghệ thuật, rất nhiều đoàn xiếc, đoàn kịch, đoàn hát cứ thay phiên nhau về Vương Xá mà biểu diễn. Bây giờ giống như ta thấy mà họ dựng rạp họ làm gì thì cũng y như vậy. Vì thời xưa cũng không có những rạp chuyên nghiệp đâu. Họ cứ dựng ngoài trời lên, rồi họ, dân làng tới xem rồi mua vé, đại khái như vậy cũng vui lắm. Nhiều vị Tỳ-kheo A-la-hán cũng xuất thân từ những cái đoàn hát như thế này. Thì trong trường hợp này cái vị này là diễn viên kịch câm, rồi theo Phật xuất gia chứng A-la-hán. Lần đó khi đi vào thành khất thực thì thấy một cái đoàn kịch

[1:09:18]câm cũng họ đến bắt đầu cũng dựng rạp lên làm ỳ xèo. Thì có một ông Tỳ-kheo bạn mới hỏi: "Anh nhìn cái cảnh này anh có nhớ lại cảnh ngày xưa anh anh làm diễn viên kịch không?". Ông kia lắc đầu, nói: "Không, chuyện chẳng có gì để nhớ nữa". Thì mấy cũng lại mấy ông kia lại cũng nghi, chứ nhiều ông Tỳ-kheo sao ổng đa nghi mà ổng tám dễ sợ luôn á. Cũng bàn xì xào xì xào, Đức Phật hỏi chuyện gì, Đức Phật mới xác nhận là không có đâu. Thế Phật mới khen là: "Đã người đã bỏ trói buộc cõi người, thoát trói buộc cõi trời, giải thoát mọi trói buộc, ta gọi Bà-la-môn", tức là ấn chứng rằng cái vị đó đã chứng A-la-hán, không còn trói buộc nữa.

[1:09:58]Kịch câm là sao? Kịch câm là kịch hổng nói. Mà tại sao đóng kịch không nói? Bởi vì nói không ai nghe. Nó xa quá đó, mà hồi xưa đâu có cái micro như thế này, đâu có cầm micro nói loa được. Mà lúc cái quảng trường người ta kéo tới đông lắm, hổng lẽ vừa diễn xuất mà vừa gào lên thì nó coi nó mất tự nhiên. Cho nên xuất hiện cái loại hình kịch câm, chỉ bằng động tác thôi mà người xem họ hiểu là trên đó muốn nói cái gì. Và như vậy cái nghệ thuật nó cao hơn kịch nói một bậc. Nhớ như vậy, bằng động tác mà làm cho người ta hiểu mình muốn diễn tả điều gì thì cái nghệ thuật đó, cái trí tuệ đó, cái đẳng cấp đó nó cao hơn cái kịch nói một bậc.

[1:10:46]Trong phim cũng vậy, ta coi phim mà ta thấy diễn viên nói lốp bốp lốp bốp lốp bốp vậy là ta biết cái phim đó thuộc loại gì? Đẳng cấp thấp. Còn coi phim mà hổng thấy diễn viên nói, cứ thấy họ làm này làm kia làm này làm kia mà ta khóc lên khóc xuống thì kịch bản nó giỏi, đạo diễn nó giỏi, diễn viên nó giỏi. Bộ phim nó cao, bộ phim nó tính nghệ thuật rất cao. Nên ví dụ mình đi ngang cái nhà mình nghe nói quá chừng nói quá chừng dòm vô thì thấy người ta đang coi phim Hồng Kông nhiều tập thì biết ngay cái bộ phim đó là loại gì? Là giá trị thấp. Mà cái người thưởng thức bộ phim đó họ cũng sao? Đầu óc cũng cỡ đó, ngồi nghe hết người này giành nhau nó nói,

[1:11:24]diễn viên này nói lốp bốp chưa kịp nói người kia nói lốp bốp nghe nói hoài, ồn hàng xóm chịu không nổi vậy đó. Mấy người mà lồng tiếng là nói cũng khùng luôn. Rồi biết ngay bộ phim đó là loại cấp thấp. Còn vô ta chỉ nghe tiếng nhạc, tiếng đàn, tiếng ỳ xèo ịch ịch gì đó là biết ngay là họ đang dùng hành động mà diễn tả một cái gì đó, mà ta nhìn vô ta hiểu được họ muốn nói cái gì thì đẳng cấp cao, giống như là kịch phim của Sác-lô vậy đó. Phim của Sác-lô là ổng ổng ổng thuê được cái giường để ổng nằm đỡ. Ổng thuê giường rồi ổng nằm đỡ thì có cái người cũng mấy nhà nghèo mà, có mấy người nằm giường bên cạnh thấy ổng nằm xuống

[1:12:03]cái lén thò tay qua móc túi ổng, móc ra được một đồng. Vậy ổng lanh ý ổng chộp cái tay ổng giật lại liền, lấy một đồng liền ổng bỏ túi liền, nhưng mà ổng sực nhớ là ổng thấy ông này hay, cái ổng đưa cái áo ổng nhờ ông này lục giùm tiếp. Tại tại vì chính ổng lục không ra được đồng nào trong áo ổng nữa, vậy mà ông này thò thò lấy ra được một đồng. Được một đồng chắc có thể được một đồng nữa, cái ổng đưa cái áo luôn cho ông kia lục tiếp. Thì coi mình thấy tức cười. Cười nhưng mà rớt nước mắt, vì sao? Vì những cảnh gì? Lầm than nghèo khổ trong cái xã hội lúc đó như vậy. Kịch của Sác-lô, phim Sác-lô là như vậy đó, không nói tiếng nào mà dòm vô mình ôm

[1:12:37]bụng cười ngả nghiêng ngả ngửa, nhưng mà cười xong bắt đầu thấm thía cuộc đời. Nên nên tại sao người ta tôn vinh Sác-lô là vậy. Thì cái kịch câm ngày xưa họ phát triển vì bất đắc dĩ phải phát triển là vì nói không ai nghe, không có máy nói, buộc lòng phải phát triển thành kịch câm. Như thế ta hiểu rằng cái đầu óc của những người mà là nghệ sĩ ngày xưa họ cao lắm, họ mới làm được kịch câm. Nên họ đầu tư đó, họ sống trong đó, và đã sống trong đó rồi nó có cái nghiện, nó có cái đam mê, nó có cái chiều sâu. Và ta phát hiện một điều là có nhiều thứ làm ta nghiện lắm và bây giờ ta hiểu tại sao con nít nó nghiện game.

[1:13:18]Vì nhiều thứ trên đời làm ta nghiện.

[1:13:23]Để gọi là một tâm hồn có chất lượng để gọi là một tâm hồn có chất lượng sống trên đời này có chất lượng, ta phải gồm ba điều.

[1:13:37]Này ta chưa nói tới đạo, ta nói một bình thường. Để được gọi là một tâm hồn có chất lượng, ta phải gồm ba yếu tố trong tâm hồn của mình. Một là đạo đức, hai là kiến thức, ba là sự hiểu biết về nghệ thuật. Nhớ giùm ba điều này. Thiếu một trong ba điều này, tâm hồn ta là gì? Lệch lạc, khiếm khuyết, khô cằn và ít giá trị. Giờ nói tới nghệ thuật thôi. Ví dụ cái người nghe bài nhạc không biết gì hết thì người này cái cuộc sống họ làm sao? Kém chất lượng. Hoặc nhìn một bức tranh mà không hiểu bức tranh nó vẽ cái gì, nhìn bức tranh nói: "Nói ủa, anh nói anh nhìn bức tranh này anh biết gì không?". Ổng nói:

[1:14:24]"Hình như cái này là tai nạn xe cộ. Thấy cái đầu ở nơi chân nẻo này chắc cái tai nạn xe cộ". Đâu biết rằng đó là bức tranh Picasso, người ta vẽ trừu tượng với một cái ý rất lạ, phải không? Đầu một nơi chân một nẻo là không phải là vẽ cảnh tai nạn vừa mới cán chết người, mà tác giả vẽ ẩn ý cái gì đó là mới đầu nơi chân nẻo, thầy cũng không hiểu luôn.

[1:14:47]Nhưng mà ví dụ mình nhìn một bức tranh mà mình không hiểu được thì tâm hồn mình là là khô cằn, mà không thấy được cái đẹp cái khéo. Ví dụ bây giờ nói nhìn hình Phật, nói: "Hình Phật đẹp quá ha". Nhưng mà nếu ta nhìn kỹ lại ta sẽ thấy cái nét vẽ này nó còn sao? Nó chưa mềm, là từ cái màu này nó chuyển qua cái màu kia nó bị còn cái ranh, nó chưa mềm. Còn cái người mà họ vẽ mềm á, từ cái màu này nó chuyển qua cái màu kia nó mềm, nó không có ranh giới thì là người đạt tới đỉnh cao của cái việc đánh màu. Phải hiểu như vậy. Và cái nét cong, nét cong đi như vậy mà nó nhích đi chừng nửa ly nó sẽ đẹp hơn, nhưng mà nhích chưa tới nửa ly đó nên nó xấu hơn một chút.

[1:15:26]Thì cái cảm nhận đó thuộc về cái gì? Cái cảm thụ về nghệ thuật. Mà người có được cái cảm thụ về nghệ thuật như vậy, cuộc sống họ có chất lượng, tâm hồn họ có chất lượng. Đúng, nghe bài nhạc cũng vậy. Nói: "Dạ con nghe bài nào cũng giống bài nào, cũng ông hát hát nói gì đó rồi gõ nhạc ỳ xèo, bài nào cũng như bài nấy", thấy người này tâm hồn không có chất lượng, không hiểu biết về nghệ thuật. Còn nghe mà phải biết ờ đây là nhạc sến, thấy không, Ngọc Sơn đây. Còn đây là nhạc sang đây, là Tuấn Ngọc đây, ví dụ vậy đó. Thì ta ta có cái hiểu biết nhận định rồi cái cái nhạc đệm này, nhạc đệm này nó đi theo kiểu mộc, chỉ gồm có cái tiếng guitar kéo cái violon nhẹ.

[1:16:07]Còn đây là nhạc nền này theo kiểu giao hưởng, có cả mấy chục nhạc cụ, những tiếng dây, cả bao nhiêu tám chín cái đàn dây cùng hòa. Cái tiếng trống đánh thong thả thong thả, tiếng gõ đánh thong thả thong thả. Còn cái tiếng piano lắc rắc rắc rắc réo rắt rắt rắt nhẹ nhẹ thôi vân vân. Mình nghe mình phân tích hết, vừa là cái tiếng hát như đó, cái lời đó nói về điều đó, nhưng mà nhạc đệm nó bao nhiêu nhạc cụ mình nghe ra hết thì đó mới gọi là biết thưởng thức. Mà người Việt Nam mình về mới thưởng thức mà nhạc giao hưởng còn kém lắm. Cho nên bây giờ nói nguyên dàn nhạc mà tới mấy trăm người mà ngồi người kéo ỳ èo người kia thổi kèn, mình ngồi mình nói:

[1:16:41]"Trời ơi, không nghe gì hết trơn á. Thôi nghe gì đâu không biết gì hết trơn, sao làm lớn quá, nghe ỳ xèo ỳ xèo không thấy gì hết". Mà có những người mà ta biết đang ngồi say sưa. Ở nước ngoài họ như vậy. Nước ngoài mà những cái dàn nhạc giao hưởng hòa tấu bao nhiêu người ngồi đứng lại, họ cũng gặp họ đứng lại họ nghe. Vì sao? Họ nghe được ra từng tiếng. Một cái ông á kéo cái cello cái hàng dây trầm ò e, trong khi có những tiếng réo rắt của tiếng violon nó chạy o e o e thật nhanh, đi theo những nốt thật nhanh. Có cái tiếng piano réo rắt réo rắt réo rắt. Lâu lâu có ông thổi kèn ổng hù lên hù xuống cái nghe rất đã tai.

[1:17:15]Còn có một ông dùng cái bộ gõ, lâu lâu: "Keng keng, cóc cóc", nghe nó phối hợp nó sao mà nó ăn khớp như thế, nó đẹp như thế, thế là mình nghe bao nhiêu nhạc cụ mình nghe ra hết, thế là mình biết thưởng thức. Nhưng mà để có những cái tác phẩm cho ta thưởng thức như vậy, người ta mất thời gian lắm, chìm ở trong đó mất thời gian. Và cái mất thời gian này làm Phật quở. Phật quở mất thời gian vì những cái yếu tố đó, mặc dù nó cũng là chất lượng của cuộc sống nhưng mà làm cho ta mất thời gian để đi về sự sự giác ngộ, giải thoát. Bởi vì tuy nói rằng đó là cuộc sống có chất lượng, nhưng cái điều ta vẫn cần tột cùng vẫn là cái gì, vẫn là sự sự giải thoát, giác ngộ.

[1:18:04]Nên đó là lý do mà Phật không cho ta chìm đắm sâu vào những điều đó là vậy. Ví dụ kiến thức cuộc đời cũng vậy, ta hiểu biết nhiều về cuộc sống cũng làm cho ta có một đời sống phong phú, tâm hồn ta có chất lượng. Nhưng mà ta cứ mải mê đọc hết sách này, đọc hết báo kia, cái gì cũng mò vô đọc, thấy ai có cuốn sách nào cũng đứng canh canh giật chạy mất đọc vân vân, hoặc là tối ngày ở trong thư viện tìm hết kiến thức này kiến thức kia, coi vậy chứ mất thời gian, không còn thời gian để đi về sự sự tu hành giải thoát, Phật cũng quở. Cho nên vì vậy, có những chuyên viên vì cái duyên của họ, họ đi trong lĩnh vực đó, thôi ta cũng cám ơn họ, ta cũng nể phục họ.

[1:18:46]Nhưng riêng ta biết Phật pháp rồi thì mỗi cái mình biết một phần chút ít cho vui, phần còn lại ta vẫn đi về, dồn hết cuộc đời mình, tâm hồn mình, thời gian của mình để đi về sự giác ngộ, giải thoát, cái đó mới là cái chính, đó là cái chính. Ví dụ như thầy vậy, ví dụ như thầy thầy cũng biết nhạc, thậm chí thầy có thể soạn nhạc được, há, thậm chí thầy có thể hát được, mặc dầu nghe thầy hát xong thì người ta rất đau khổ, đó. Ờ nhưng mà thầy không chuyên, sự thật là thầy không không không giỏi, không chuyên sâu. Biết nhiều lĩnh vực mình còn dở nhưng mà không đào bới thêm nữa vì không còn thời gian.

[1:19:26]Ừ thầy rất là ghiền nhạc, ở đâu cũng phải có cây đàn. Ví dụ thầy ở đâu rồi trước sau thế nào cũng phải để cây piano đó giùm thầy và cây guitar. Thích cầm cây guitar siêng đánh hay là nhiều khi làm việc mệt leo lên cây piano đánh chút xíu vài phút nó cũng thanh thản tâm hồn. Nhưng mà thầy không giỏi và cái trong cái nghệ thuật đó nó còn chiều sâu lắm, mà thầy biết nếu thầy muốn giỏi thì phải tập thêm những cái đó, nhưng mà thầy không tập, không tập, dứt khoát không tập. Nhiều người cứ tưởng thầy mê nhạc tới mức độ say mê, nhưng không, thầy biết vừa đủ thôi. Biết vừa đủ để giải trí chút xíu, đôi khi hát hù Phật tử một chút,

[1:20:04]vậy đó, hù, hát đe dọa Phật tử một chút vậy thôi, lấy le một chút thôi, chớ không đi sâu nữa vì đi sâu vào những lĩnh vực đó mất hết thời gian. Mấy đứa khổ cái trong chùa nhiều khi thầy đánh đàn vào cái giờ đó đệ tử thầy đang làm việc gì đó, ví dụ đệ tử thầy đang ngồi thiền, đang tụng kinh, thôi thầy cũng bỏ, thôi bắt đầu mình cũng leo lên mình làm việc của mình, vậy đó, nên không có say mê. Rồi thật ra vậy thầy cũng rất ít đọc sách, mỗi ngày thầy chỉ dảo qua những mục báo xíu coi báo đời có gì lạ không, có gì lạ, có gì lạ thì mình mới đọc hết cái mục đó. Ví dụ như vừa rồi, nói rằng là Việt Nam mình đạt được cái chỉ số hạnh phúc

[1:20:41]đứng hàng thứ hai của thế giới, chúng ta có nghe điều đó không ạ? À không biết cái tổ chức là Quỹ Kinh Tế Mới, New Economics Foundation, là Quỹ Quỹ Kinh Tế Mới họ họ điều tra cái gì đó không biết, họ cho rằng Việt Nam mình đạt được cái chỉ số hạnh phúc đứng hàng thứ hai trên thế giới. Và sau khi thầy đọc hết cái bài báo đó tới lui kỹ lưỡng, thầy giảng nguyên một bài về điều đó ở ngoài Bắc. Lúc thầy giảng về cái bài đó ngoài Bắc, nên nếu khi nào ra đĩa quý Phật tử cố gắng nghe cái đề đó, lý thú lắm. Thầy nói bao nhiêu yếu tố để làm một dân tộc hạnh phúc, bao nhiêu yếu tố. Trong đó có những yếu tố là dù giàu hay nghèo thì

[1:21:20]cái tinh thần chia sẻ trong cộng đồng rất cao. Một. Yếu tố thứ hai là trong hoạn nạn, tinh thần tương trợ rất cao, vân vân, thì thầy nêu ra tới 14 15 yếu tố. Và yếu tố cuối cùng là gì? Yếu tố cuối cùng để gọi là một dân tộc hạnh phúc, đó là mức độ mà người dân của nước đó yêu thương được toàn cả nhân loại này như thế nào. Nếu mà người dân cái quốc gia đó mà cái mức độ mà đa phần người dân họ họ biết được, họ ý thức được cái tình yêu thương nhân loại, thì đó là một dân tộc hạnh phúc. Đó là yếu tố thứ 14, thầy có giảng cái bài đó, nha, cố gắng nghe.

[1:21:58]Thì ở đây vậy, cái

[1:22:02]cái nghệ thuật làm cho ta có cuộc sống phong phú, nhưng mà chuyên sâu quá thì ta mất thời gian. Kiến thức của cuộc đời là vô tận, cho nên ta đi tìm tòi mãi ta cũng hết thời gian, không kịp. Nên cái quan trọng là thôi, ta đã biết đạo rồi, ta tập trung vào vào sự giác ngộ, đó, bởi vì sự giác ngộ ta phải mất thời gian cả bao nhiêu ngàn kiếp nữa. Ở đây có cái câu thế này: "Bỏ trói buộc cõi người, thoát trói buộc cõi trời." Cái chữ mà "thoát trói buộc cõi trời" mới là cái khủng khiếp. Vì trên cõi trời chúng sinh, chư thiên cực kỳ hạnh phúc.

[1:22:47]Cái chư thiên ở cõi trời, vừa sinh lên cõi trời thì nó xuất hiện liền một cái tâm lý gọi là sắc ái,

[1:22:57]dục ái, sắc ái, vô sắc ái. Dục ái, tức là điều ta đắm luyến vào cái cõi trời mà ở cõi dục, tại trên đó hạnh phúc lắm, xuất hiện liền cái dục ái của cõi trời. Nếu sinh lên cõi sắc ái là cái cõi mà không còn dục, chư thiên trên đó sống rất thanh tịnh mà hạnh phúc, xuất hiện liền cái tâm lý sắc ái. Mà nếu ta sinh vào cõi trời vô sắc ái là một chư thiên không còn hình hài, cơ thể nữa, chỉ còn cái tâm thức bao la thì cái nó hạnh phúc còn triệu triệu lần nữa và ta xuất hiện liền một cái ái là vô sắc ái. Đây là những cái ái này là một vị A-na-hàm bị vướng. Ta thì ta không bị tại ta chưa sinh lên đó, nên ta không bị cái sắc ái, vô sắc ái,

[1:23:43]nhưng khi một vị mà chứng tam quả A-na-hàm sinh lên trên cõi trời là xuất hiện cái sắc ái, vô sắc ái liền. Nên lạ như vậy, trong mười kiết sử có những kiết sử ta không có, có những kiết sử ta không có vì ta chưa chứng tới đó. Nhất là cái gì? Cái sắc ái, vô sắc ái ta không bị. Nhưng mà hễ ta chứng A-na-hàm rồi ta bị liền. Lúc đó ta hiểu được cái hạnh phúc của cõi trời thì dù không nói tiếng nào, thẳm sâu rất kín trong tâm hồn, ta bị cái sắc ái, vô sắc ái. Mà chỉ tới một vị A-la-hán mới giết, mới dứt được, mới diệt được cái cái sắc ái, vô sắc ái đó để chứng luôn A-la-hán, khó như vậy. Nên ở đây mà một vị mà ở cõi trời,

[1:24:24]trong cõi trời hạnh phúc mà không đắm luyến, Phật gọi Bà-la-môn, Phật gọi đó là điều phi thường, thấy không? Thoát trói buộc cõi trời. "Giải thoát mọi trói buộc, ta gọi Bà-la-môn." Cái này là hay như vậy. Nên ở đây cũng vậy, khi một diễn viên kịch câm ờ đi trong cái nghệ thuật cực kỳ tinh tế, cao siêu, họ tự hào vì cái nghệ thuật đó, mà đến khi giải thoát rồi, họ không còn bận lòng nữa, Phật gọi người này là vĩ đại. Nhớ nha cái tâm lý thế này: khi ta chuyên sâu vào một ngành nào đó rồi, ta có cái tự hào về ngành đó, ta có cái đam mê và tự hào về ngành đó. Ví dụ bây giờ một ông tiến sĩ toán học,

[1:25:11]nói gì nói chứ ổng vẫn nhìn đời bằng nửa con mắt. Vì sao? Vì cái thẳm sâu của toán học rồi, bọn ngu chúng bay không thể nào biết được. Thẳm sâu trong lòng thế nào cũng có tự hào vì những cái phương trình, những phép toán mà nó thách đố trí tuệ của loài người bậc nhất. Nói ai thông minh gì thông minh chứ có ngon giỏi toán đi. Đi vì toán học là đỉnh cao của sự của sự gì, tư duy. Anh có thể là giỏi văn, tiến sĩ văn, chuyện chơi; tiến sĩ sử, chuyện đùa; tiến sĩ a sư phạm, chuyện nhỏ; tiến sĩ Phật giáo, chuyện vặt; tiến sĩ toán mới khủng khiếp. Tiến sĩ toán mới khủng khiếp, mà cái người họ đã chuyên

[1:25:59]sâu được tới đó, họ leo tới mức độ đó rồi, nói gì nói họ vẫn có cái tự hào và cái cái đam mê ở trong đó. Những cái sự tư duy, những bài toán hóc búa đầy suy luận, trong đó thật sự nó là niềm hạnh phúc. Cho nên tại sao có những học sinh mà mê toán ngồi giải ngày giải đêm, bởi vì khi ta giải được một bài toán mặc dầu chỉ là những con số, nhưng mà nó đem cho người ta một cái đam mê, một cái hạnh phúc kỳ lạ lắm, như vậy. Thì cũng như vậy, cái người mà đi trong nghệ thuật như người đi trong âm nhạc, một nhạc sĩ mà có chiều sâu rồi, ví dụ một cái cái chùm chìa khóa của ai rớt xuống nhà cái là re re réng, thì họ biết được nằm trong những nốt nào.

[1:26:37]Nghe re re réng cái họ lên họ bấm trên cái đàn cái là re re réng là y chang cái chùm chìa khóa rớt xuống liền, vì họ nghe ra được cái nốt nào, đến mức độ như vậy. Nghe một cái dòng nhạc bằng tằng tắng cái họ biết đó là cái âm hưởng đó nó thuộc về vùng miền nào của quốc gia nào, và cái dòng nhạc đó được viết bởi người thuộc đẳng cấp nào, hiểu biết cỡ nào trong âm nhạc, tức là cái cái sự thưởng thức của họ, cái sự thưởng ngoạn của họ, cái sự hiểu biết của họ nó tới tới đỉnh cao, nó thành một cái đam mê và sự tự hào. Thì vị diễn viên kịch câm mà đi tu này cũng vậy. Cái mức độ mà ổng chỉ nhìn, ổng biểu diễn cái cái cái

[1:27:14]cái cái thái độ bằng cái nhìn, cái cười khẩy, cái vẫy tay làm cho người ở dưới họ hiểu thì nó thành một cái chiều sâu, chiều sâu của cái nghệ thuật và nó tạo thành cho cái người diễn viên chuyên sâu trong đó một cái niềm tự hào, kiêu mạn và đam mê. Rồi bây giờ kêu bỏ đi không phải dễ, nhưng mà vị này vì chứng A-la-hán rồi, cho nên bỏ nhẹ nhàng. Và cái bỏ được cái đam mê của nghệ thuật chiều sâu đó, bỏ được cái mà ta gọi là chất lượng tâm hồn, chất lượng cuộc sống cao đó, Phật ví giống như là thoát trói buộc cõi trời luôn như vậy. Và Phật khen ngợi, ta gọi Bà-la-môn, như vậy nha. Bài kệ khác nè:

[1:27:58]"Bỏ điều ưa, điều ghét, mát lạnh, diệt sinh y, bậc anh hùng chiến thắng, nhiếp phục mọi thế giới, ta gọi Bà-la-môn." Cái câu chuyện thì giống như vậy, nhưng bài kệ thì lại khác hẳn. Câu chuyện là cũng có một ca sĩ của một cái đoàn hát xuất gia rồi chứng đạo. Rồi khi gặp lại cái đoàn hát cũng những người ngày xưa bạn bè của mình, thì những vị khác hỏi: "Sao anh có nhớ những bạn bè hát không?" Nói: "Không, không nhớ gì nữa, không bận tâm." Và Đức Phật xác nhận, Đức Phật mới khen là cái người mà nhiếp phục mọi thế giới. À, ở đây lần này để tặng cho gửi những cái lời khen cho các bậc A-la-hán, Đức Phật dùng có một cái từ rất lạ là nhiếp phục mọi thế giới.

[1:28:45]Cái này nó lạ. Bỏ điều ưa, điều ghét. Tức là những chuyện lặt vặt trong cuộc sống này, những sở thích lặt vặt. Chúng ta có những điều ưa, điều ghét rất nhiều trong cuộc sống này. Có không ạ? Có không? Ví dụ như nói: "Tôi tôi thích cái cái cái mái tóc rẽ giữa." Đó là điều ưa. Còn người kia nói: "Tôi thấy ai đi mà mặc cái quần mà nó dài lết phết sao tôi ghét." Đó cũng là điều ghét. Rất nhiều điều ưa ghét lặt vặt trong cuộc sống này. Đúng không ạ? Ví dụ thấy nói

[1:29:23]mấy cái người mà mà mà "Tôi tôi tôi không ưa cái người tô môi son." Đó là điều không ưa. Còn nói: "Tôi thích cái người đánh má hồng hồng một chút." Đó là điều ưa. Thì rất nhiều điều vậy, nói: "Cái món canh này tôi nói là phải nêm thêm chút xíu muối chỗ này nó là mới ưa." Còn nói: "Món kho kia thiếu chút tiêu không ưa." Đó là điều ưa ghét, rất nhiều điều ưa ghét lặt vặt trong cuộc sống. Có không ạ? Rồi y phục ta cũng vậy: "Tôi thích cái màu này, tôi không thích cái màu kia." Nhiều điều ưa thích ưa ghét lặt vặt trong cuộc sống này đầy hết. Nhưng mà khi ta tu từ từ từ từ từ rồi những điều ưa ghét

[1:30:02]lặt vặt nó mất dần, mất dần, mất dần, mất hết luôn. Như vậy. Nên ta để ý ta để ý coi là mình tiến đạo hay không á là nhìn lại coi những điều mà nào giờ mình cứ ưa ghét lặt vặt như vậy nó hết chưa. Nếu nó cứ còn hoài là biết mình tu chưa tiến. Còn nếu mà mình thấy: "Ồ, lúc trước mình nhìn cái đó mình khó chịu, sao nay mình hết khó chịu, hết ghét rồi." Đó là mình tiến đạo. Nói: "Lúc trước mình thấy cái đó mình mê chảy nước miếng liền, nay hết rồi." Ví dụ như thầy, thầy mà đang đi xe trên đường mà thấy ai bán cóc chín trên đường là rồi, tình yêu của tôi, ghé xe vô mua liền ăn. Đó cũng còn gọi là ưa lặt vặt. Ưa lặt vặt.

[1:30:42]Nhưng mà ai mời thầy mà mời cái nói là mời cái miếng chôm chôm là thầy không ăn, hay là mời miếng nho thầy không ăn. Đó, nhiều người không biết cứ đem nho mời cái thầy không bao giờ đụng tới trái nào. Đó là điều mình không ưa, nói những điều lặt vặt như thế. Nhưng mà nói nói thì thôi chứ đừng mua cóc cho hoài chịu không nổi. Nó vậy á. Thấy Đó là những nghĩa là mình tu chưa tiến đó cái mình vẫn còn điều ưa, điều ghét lặt vặt trong cuộc sống này. Nhưng mà từ từ mình tu riết tiến rồi bắt đầu nó nó hết. Hoặc là ví dụ như bây giờ mình thấy cái người mà họ họ nghèo cái mình thấy mình không mình coi thường.

[1:31:19]Đó cũng là một cái mình đạo mình chưa tiến. Cho đến khi mình nhìn thấy người nghèo khổ mà mình không coi thường tức là mình tiến đạo. Hoặc mình thấy một người sang trọng tự nhiên mình cảm thấy mình thích, mình xun xoe, đó là cái điều mình cũng chưa tiến đạo. Chừng nào mình thấy người giàu mình vẫn thấy rất bình thường, đó là điều mình mình tiến đạo. Hoặc là bây giờ mình thấy một người có cái ngoại hình rất đẹp thì mình cứ thích mình nhìn hoài, đó cũng là một điều chưa tiến đạo. Còn hoặc là mình thấy một người họ xấu quá, mình cứ lườm lườm cái khác mình cứ khởi bực bực lên, đó cũng là một điều mình chưa tiến đạo,

[1:31:53]vì còn những điều ưa ghét lặt vặt trong cuộc sống. Cho nên ta tu đến thế nào mà những điều ưa ghét lặt vặt trong cuộc sống nó mất dần mất dần như vậy, lòng mình thanh thản, điều gì mình cũng hoan hỷ, cũng yêu thương hết, thì đó là mình mình tiến đạo, như là Phật nói trong bài kệ này. Nhưng mà còn có cái thế này, là: "Bậc anh hùng chiến thắng, nhiếp phục mọi thế giới." Câu này rất là hay. Cái mà diệt sinh y, mát lạnh diệt sinh y thôi thầy không giảng, chúng ta tự hiểu. Nhưng mà cái nhiếp phục mọi thế giới là gì? A-la-hán mà tại sao gọi là nhiếp phục mọi thế giới? Mà gọi là bậc anh hùng chiến thắng, nhiếp phục mọi thế giới?

[1:32:31]Bộ ông A-la-hán ổng cầm quân đi đánh tùm lum hay sao mà nhiếp phục mọi thế giới? Nhiếp phục mọi thế giới có nghĩa là thế này, tức là không còn một cái cõi giới nào kéo mình được nữa, lôi mình được nữa, chi phối mình được nữa. Chỉ có mình là chi phối thế giới đó thì được. Ví dụ mình muốn xuống địa ngục mình xuống chơi á, muốn lên cõi trời mình lên chơi, về cõi người mình ghé chơi, chứ còn tất cả những cõi đó không làm gì mình được nữa, không cõi nào lôi mình được nữa, còn mình mới lôi được mấy cõi đó. Mình muốn tới đâu dạo chơi thì dạo, muốn ghé đâu ghé mà ở bao lâu ở, đó là một bậc A-la-hán. Nên vào thời Đức Phật có ngài Ngưu Chủ là Gavampati.

[1:33:16]Ngài Gavampati thì xuất thân ở cái vùng Benares, ta hay gọi là Ba-la-nại. Đó. Rồi xuất gia chung với ngài Yasa mà ngài thần thông khủng khiếp. Ổng sau này ổng có cái tật là đi khất thực ăn cơm rồi trưa cái là bay cái vèo lên cõi trời ổng ngủ trển, nghỉ trưa trển cho nó thanh thản, ít có tiếng ồn. Dưới này bị ba cái karaoke rồi nó nhiều quá khó chịu, bay cái vèo lên trên trển nghỉ. Tới chiều chiều cái ổng xuống lại, ổng ngồi thiền, ổng đi thăm thú nơi này, nói chuyện đạo người kia chút. Rồi đó, qua ngày mai đi khất thực xong rồi ăn cơm xong bay cái vèo lên cõi trời ổng nghỉ. Tức là con người tự tại giữa mọi cõi giới.

[1:33:55]Thần thông là như vậy, tức là ngài Gavampati, ngài Ngưu Chủ. Hôm nay ta học đến đây. Tháng sau ta còn bốn bài kệ nữa là chấm dứt. Qua năm sau ta gặp lại, ta sẽ học về Phật giáo Đại thừa. Thôi thì mọi việc Tam Bảo gia hộ cho chúng ta nha, cũng đi gần hết cái bộ Pháp Cú cực kỳ hấp dẫn, phải không ạ? Cực kỳ lý thú và sâu xa. Những người nào mà đã theo đuổi đằng đẵng mười năm bộ Pháp Cú này cũng là những người nói là rất là có duyên lành. Và nói ít thì nhiều gì chứ ở trong nội tâm phải có gì? Phải có thay đổi, phải không ạ? Phải thấy rằng mình đã khác với ngày xưa. Tức là từ cái buổi đầu mình bắt đầu nghe bài Pháp Cú,

[1:34:41]cái tâm hồn mình là như thế, qua mười năm cho tới ngày hôm nay, chắc chắn rằng tâm hồn đã có thay đổi nhiều hơn. Mà cái thay đổi nhiều hơn đó nó biểu hiện qua điều gì mình thấy rõ? Biểu hiện là mình thấy thương cái ông ốm ốm, gầy gầy ổng giảng lải nhải hoài thấy ổng thương hơn, thương ổng hơn hồi xưa một chút, nó vậy. Bữa nay đâu có hát hò gì hả con? Lâu quá thầy không có viết bài nhạc, bận quá, đi suốt. Mà giống như Phật không cho ha, cho viết nhạc nữa vậy cái thôi, mình chịu. Giờ có ai hỏi gì thầy trả lời chút.

[1:35:16]"Khi sinh ra con có gương mặt rất đẹp, nhưng không biết do nghiệp gì mà khi 17 tuổi, khi 7 tuổi chứ hả, con bị bệnh và gương mặt bị xấu đi như bị biến dạng. Trong khi đó, con vẫn học rất tốt và có năng khiếu trong nhiều lĩnh vực. Có thể cho con lời khuyên?" Thì cũng là nhân quả theo từng giai đoạn đó con. Nó từng giai đoạn, nhiều khi ở trong kiếp trước tương ứng với cái thời gian đó, mình có hủy hoại một cái thánh tượng nào đó, hoặc mình chê bai ai gì nhiều quá, hoặc là mình nghe người ta khen quá mình tự hào, vân vân. Những điều đó cũng làm cho mình biến dạng. Thầy cũng bị như vậy. Hồi nhỏ thầy đẹp trai lắm, lớn lên càng lớn càng

[1:35:54]xấu dần, xấu dần cho tới ngày hôm nay, như vậy.

[1:36:00]Cái mà ta chịu khó làm ăn mà không bao giờ có dư mà cứ dễ vướng nợ là nói chung quy chỉ bởi vì ta lúc trước bố thí ít quá. Mà dùng cái ý chí, cái chịu cực của mình không giải quyết được. Nhớ như vậy. Dù khôn ngoan, dù tần tảo, dù chịu cực vẫn không phải không đủ để thoát nghèo. Mà để thoát nghèo phải có cái phước nữa. Nhưng bây giờ trong cái nghèo đó, đừng có liều mạng mà xuất tiền ra làm phước vì ta đang còn nợ. Nhưng mà phải khéo léo làm phước từng chút từng chút bằng công sức là chủ yếu làm phước. Nhất là đắp đường, mấy cái hố gà khắp nơi đó, đường bây giờ kém chất lượng nhiều lắm, giờ ta cứ chịu khó mà đắp đường thì thì sẽ thấy.

[1:36:53]Cái việc mà nghe Pháp mà tự nhiên nó không nghe được là bởi vì một kiếp nào mình có cản ai đó, mình có phá ai đó. Thấy có cái buổi thuyết Pháp thì mình lại rủ người ta đi làm chuyện khác mà mình không chú tâm, mình không biết quý cái giáo pháp. Đáng lẽ khi mà có một cái thời thuyết Pháp thì mình phải dồn mọi người để cho mọi người cùng nghe, nhưng mình lại không quan trọng mà lại rủ người đó đi chỗ khác, rủ người đó đi nói chuyện phím, làm việc khác, mặc dầu ông thầy ổng giảng Pháp thì văng vẳng trong kia mà không chú tâm, ngồi qua gốc cây ngồi nói chuyện riêng. Bây giờ mắc cái quả báo là bị không nghe Pháp được. Như vậy.

[1:37:33]Mà sau này nếu mình đi giảng Pháp không ai nghe. Nếu một ngày nào đó kiếp nào mình đi tu làm giảng sư, thuyết Pháp không ai nghe. Nhớ như vậy.

[1:37:44]Thầy bói nói trong họ có người chết trẻ không được thờ cúng đàng hoàng nên làm quấy. Thầy bói nào cũng nói câu đó hết nha. Tất cả thầy bói đều học cái bài đó. Còn ta, ví dụ như ta cứ thờ cửu huyền thất tổ và cứ thường cầu siêu thì thời chung thôi, chứ không thể biết ai là ai. Và cũng đừng có sợ bị thầy bói hù kiểu đó. Ta cứ cầu siêu chung cho tổ tiên mình là đều được hết nha, không phải sợ.

[1:38:12]Nằm mơ mà thấy rắn cắn tức là mình sắp bị vướng vào ái dục nặng, phải sám hối dữ lắm á con.

[1:38:20]Hai bàn tay, hai bàn chân mà nó nặng mà nếu khó chịu tức là con bị dằn ép lúc ngồi thiền. Còn nó nặng mà vẫn cảm thấy thoải mái thì nó đắc khí. Nó cũng chưa liên quan tới thiền thì nó đang mới đắc khí của khí công thôi. Nằm mơ mà thấy miệng mình ngậm lại hàm trên nó cắn bể hết răng hàm dưới thì điềm nó cũng không hay, tức là trong dòng họ gia tộc có những chuyện xô xát với nhau. Có chuyện ăn hiếp nhau mà dẫn đến xô xát nặng á.

[1:38:53]"Con mới về nhà chồng sao tối nào con ngủ cũng bị nằm mơ và nói nhảm?" Bởi vậy, con về nhà chồng chi.

[1:39:05]Thì đã nói rồi, nhà chồng độc hại lắm, đi về trển chi, khổ vậy. Thật ra đây là trong nhà chồng có cái vong. Nhà chồng có cái vong nào đó chưa được cúng, nên về nhớ làm sao phải cầu siêu cho người ta trong nhà đó nha, người ta đang cúng. Người ta tới người ta muốn nói chuyện với mình, người ta tác động trong giấc mơ, làm cho mình động tâm như vậy.

[1:39:29]Con gầy nhỏ bé mà thích ăn chay trường thì con khéo léo cứ ăn. Còn cái gầy nhỏ bé mình là cái nghiệp của đời xưa, chứ cũng không liên quan đâu. Không phải là những người mập ăn chay rồi thành ốm đâu, có nhiều người ốm ăn chay rồi thành mập nữa, ừ, phải không? Không, bạn bè con nói đúng á. Ví dụ sau này làm bác sĩ mà cái người mà hơi khá giả đó, mình dòm thấy người ta khá giả thì mình lấy tiền nhiều một chút, còn mình thấy như người nghèo thì mình lấy tiền ít hoặc là nghèo quá thì mình cho luôn. Thì cái quan điểm của bạn con vậy là đúng, không có sai đâu. Nhưng mà làm sao biết người ta giàu hay nghèo?

[1:40:05]Thì vô đó mình phải đầu tiên làm bác sĩ mình phải hỏi người ta ăn cái gì, nha không? Hỏi: "Hôm qua ông ăn cái gì?", người ta kể ra quá chừng món, biết nhà giàu, lát mình lấy tiền nhiều một chút. Còn hỏi: "Hôm qua anh ăn cái gì?", nói: "Ăn rau muống" thì người nghèo, đó mình điều tra kiểu đó thôi, chứ dòm nhiều khi khó biết.

[1:40:25]Phước mình tới đâu thì mình ngồi thiền được lâu tới đó, mà mình không phải quá sức ép. Nhớ nha, gắng hơi hơi thôi, đừng có ép. Ép nó quá cái phước đó thành ra nó nặng nề. Khi ngồi thiền được lâu hay mau là do cái phước của mình, đừng có bận tâm quá. Tụi con cùng nhau mà nấu cơm từ thiện một lần một, cứ một tháng nấu một lần cho bệnh viện tâm thần và viện dưỡng lão, như vậy là tốt mà, đó là việc từ thiện tốt chứ đâu có sao đâu. Nhưng mà cố gắng sau khi mình gieo duyên bằng cái đó rồi, bằng cái bố thí rồi, lần lần mình phải cho người ta biết Phật Pháp mới là điều thiện tối thượng. Thầy có giảng cái bài đó phải không ta?

[1:41:01]"Điều thiện tối thượng", giúp người ta cái gì rồi cuối cùng phải giúp cho người ta tu, đó mới là điều thiện tối thượng.

[1:41:10]Rồi có người nay hỏi cái này rắc rối thầy không biết đường đâu thầy trả lời nữa. Nói con làm nghề bán thuốc tây, rồi con có nên bán thuốc ngừa thai khẩn cấp hay không? Có nên bán thuốc cho những người nam yếu sinh lý vì đó là thuốc kích thích tình dục? Cái người... mắc cười lắm, thầy thấy đọc các báo á, thầy thấy nhiều cái m... cái cái màn quảng cáo về cái gọi là yếu sinh lý. Làm gì đó làm phục hồi khả năng tình dục. Thấy báo nào cũng quảng cáo đó tùm lum. Có điều họ không biết cái nhân quả. Cái nhân quả là gì? Là cái tình dục của con người nó liên quan tới cái phước của người ta. Khi một người đó mà họ hết khả năng tình dục, có nghĩa là họ hết phước rồi.

[1:41:57]Đừng có khờ dại dùng những biện pháp này, biện pháp kia để kéo dài. Mà lúc đó chỉ còn cách là gì? Lo tu thôi! Đừng ham muốn! Đừng ham muốn kéo dài bằng thuốc, bằng thang, bằng này, bằng kia để làm sao cho tôi kéo dài cái đời sống tình dục, đó là một sai lầm. Mà cái người biết tu là gì? Là lúc đang còn khả năng tình dục mà đoạn dục để dồn cái sức lực đó, dùng cái sinh lực mà lo tu hành, đó là người khôn ngoan nhất. Lúc mà đang vẫn còn khả năng tình dục tức là phước còn, cái sinh lực này còn thì nên dùng cái sinh lực đó để tu hành thì ta dễ đắc Thiền. Còn đây hưởng cho hết phước, cạn phước rồi thì nó báo hiệu là cái khả năng tình

[1:42:43]dục đã hết rồi, mà vẫn chưa biết sợ, vẫn dùng thuốc, dùng này dùng kia để... để hưởng cho tới khi cái nó âm phước luôn thì chết mà chết thê thảm luôn. Nhiều, biết bao nhiêu trên thế giới báo cáo về những cái chết, chết chết thảm thiết vì cái mà lạm dụng cái thuốc về tình dục đó. Nhớ như vậy. Cho nên khi mà bây giờ nói, nói: "Thưa thầy, nhưng mà nếu đã hết phước thì làm sao?". Thì đi làm phước. Lấy sức lực mình ra mà lao động giúp đời, đắp đường, bắc cầu, ai cất nhà mình phụ, làm việc gì được đó thì làm. Đó, đó là tạo lại cái phước. Có cái phước rồi, cái năng lực tình dục nó xuất hiện trở lại, nhưng lần này đừng khờ dại dùng cái năng lực tình dục đó để

[1:43:26]hưởng thụ mà phải biết giữ gìn, kiềm chế để dùng cái sinh lực đó mà cho cái việc tu thiền, cho cái việc tu hành. Nhớ như vậy nha. Còn bán thuốc thì thôi ai mua thì bán, thầy không có rành chuyện đó, thầy chỉ khuyên mấy cái người kia. Nên nãy giờ thầy mà nói á, viết thành một bài treo ở ngay cái cửa bán thuốc tây của mình á. Ai mà nói là yếu sinh lý gì muốn vô cái mua thuốc đó, cho họ đọc cái bài đó trước. Nha, vậy đó, nói là: "Yếu sinh lý là đã hết phước rồi, ráng lo đi làm phước, ha, cho khi nó tăng cường được sinh lực rồi lo đi tu, đến chùa Từ Tân ngồi thiền mỗi tháng nha, đừng có sinh lý nữa, chết bây giờ, chết thảm thiết bây giờ".

[1:44:05]Thấy viết như vậy cho thầy, viết hù cho dữ dội vô, nha.

[1:44:12]Cái mà cái tuổi già mất trí nhớ á, gọi là tế bào não nó hư dần, hư dần á là do ta đã sử dụng nó quá nhiều nên bắt đầu bộ não đuối và lần lần nó bị kiệt sức. Khi não nó kiệt sức thì nó xuất hiện hai trường hợp: một là mất trí nhớ và hai là rung tay rung chân, bệnh Parkinson, đó là dấu hiệu của tuổi già mà não nó đã suy yếu rất nhiều. Nhưng mà có một điều lạ thế này, là trong trường hợp mà ta dùng bộ não rất nhiều nhưng mà toàn làm chuyện đúng, suy nghĩ những chuyện đúng, làm những điều phước thì lạ một điều rất lạ không giải thích được là về già bộ não lại sáng suốt hơn ngày xưa. Tới khi chết vẫn tỉnh táo và thậm chí biết trước ngày mình chết luôn.

[1:45:02]Nó trở thành, bộ não nó trở thành linh luôn, à lạ như vậy. Còn bình thường khi ta dùng bộ não nhiều thì về già bộ não suy, mất trí nhớ và rung tay rung chân. Nhưng mà nếu ta làm việc gì đúng việc đó, tính toán việc gì đều chỉ vì điều thiện thì lạ một điều là càng già nó càng linh. Tức là cái người già đó linh hơn người trẻ, đầu óc họ mẫn tiệp hơn, họ khôn ngoan hơn, họ đoán ra được nhiều điều hơn và người đó chết thường về cõi trời. Đó, nên cái ví dụ khi già rồi mà mất trí nhớ thì ta biết là người này đi theo cái đời thường, là vì chỉ lo cho những điều của thế gian, trần tục rồi bắt đầu suy, nha.

[1:45:45]Biết làm sao bây giờ, già rồi cũng hết, thôi ráng cầu nguyện làm phước hồi hướng thôi. Con đã tu tập được gần 40 năm, niệm Phật và tọa thiền rất tinh tấn, ăn chay trường. Nhưng 4, 5 tháng nay con ngồi thiền thấy nhiều Phật, đầu tiên là Phật Di Đà trang nghiêm, sáng rực; con thấy Phật Bổn Sư, các Bồ Tát, Bát Bộ Kim Cang; con thấy Phật nằm màu vàng, tất cả đều không nói gì, con thấy sự lạ. Thật ra đây là điều không tốt.

[1:46:15]Mình đang có cái gì nó suy giảm rồi. Nhớ cái này nè, Phật chỉ hiện ra hình tướng để nhắc cái người

[1:46:27]đã có cái sự giảm sút trên sự tu hành vì một lý do gì đó, phải sám hối cho nhiều với thầy. Còn với cái người mà đi đúng hướng rồi, cái lời của Phật là vô ngôn, nha. Phật độ mình trong hư vô, không hình không tướng mà bí mật dìu dắt mình đi dần dần, đi đúng đường đúng lối và càng lúc tâm mình càng thanh tịnh, trống vắng, hư vô thì đó là đi đúng đường Phật. Còn hiện có hình có tướng là có vấn đề, đó là điều dở không phải điều hay. Mình có kém cái gì rồi, có kém cái gì rồi. Và rất may mắn là đến đây hỏi thầy, nếu không tự mình thấy cho mình hay, mình chứng thì vài ba tháng sau bắt đầu phát điên. Nhớ như vậy.

[1:47:14]Thấy Phật rồi để chuẩn bị phát điên đó. Cho nên khi thấy Phật rồi biết mình đã tuột rồi, hết sức sám hối thì không thấy nữa. Bắt đầu trở lại như một hạt bụi đi tiếp nữa thì đi đúng đường, nha. Nhớ như vậy giùm thầy, đây là chỗ nguy hiểm đây.

[1:47:34]À được thôi, mẹ mất rồi muốn quy y Tam Bảo giùm thì cũng được thôi không sao. Còn ba mất 10 năm rải tro tùy cái tâm nguyện của ba mình, nếu không thấy gì hết lâu không thấy nữa thì rải cũng được đâu có sao. Còn không đem vô chùa gửi ở trong chùa.

[1:47:53]Cái người ăn chay thì nó bớt dục thôi, chứ không phải là hết đâu. Để hết dục nó phải chứng tới A Na Hàm. Cho nên ăn chay là bớt thôi chứ không phải là hết. Ăn mặn thì nó mạnh hơn thôi. Bởi vì nó nó cái cái tâm của con vật á, cái tâm mà trần tục của con vật nó gởi trong cái thịt của nó, mình ăn vô mình bị thấm, vậy thôi, chứ không hết. Cho nên ăn chay ăn mặn gì cũng phải ráng tu. Chứ không ấy.

[1:48:20]À trong gia đình mọi người đều chống báng Phật pháp, cho nên tất cả mọi người đều bị dâm dục chi phối, rồi đồng tính, dị tính gì tào lao tùm lum trong gia đình. Thì đó vậy, nó càng nhớ như vậy, cái mà dâm dục nặng là hiện tướng của súc sinh. Khi mà họ không có theo Phật pháp, họ chống báng Phật pháp thì cái nghiệp súc sinh nó hiện ra, mà nghiệp súc sinh hiện ra đầu tiên là cái dâm dục. Dâm dục rất là nặng, nặng dần nặng dần. Thì đó là nghiệp súc sinh hiện ra.

[1:48:50]Cái việc con nuôi hồ cá

[1:48:55]nó nó chỉ là trang trí cảnh thôi con. Nó cũng không có giá trị lắm. Mặc dù mấy ông thầy phong thủy thì nhiều khi nói đặt hồ cá này tốt kia tốt, không phải đâu, do phước của mình là chính thôi. Mà nhiều khi nó làm cho mình thoải mái, vậy thôi. Mà cái hồ cá mà nó nhỏ quá thì mình mắc cái nghiệp ở tù. Còn nếu hồ cá rộng á thì không sao, nhưng hồ cá mà nhỏ quá cái mình nuôi cá cái đó mình mắc nghiệp ở tù á.

[1:49:21]Thì đúng vậy đó, khi mình mình khuyến khích người khác tu tập, nhiều khi mình hay nói ra cái điều mình làm được tu được, cũng làm cho mình tổn phước một phần. Nên cái người cư sĩ vậy, mà cả quý thầy cũng vậy. Mình khi mình chia sẻ đạo lý với người khác thì phải ráng khéo léo làm sao cho người kia tin đạo, mà cái cách mình trình bày đừng để giống như mình khoe mình có tu, có giỏi. Mình giúp người ta hiểu đạo nhưng mà rồi mình bị một cái một cái tổn là mình khoe mình. Nên làm sao giúp người ta hiểu đạo mà đừng bị cái khoe mình, cái đó lời nói phải khéo dữ lắm. Còn không mình được cái phước này mình mất cái phước kia cũng vậy.

[1:50:00]Nằm mơ có thể phải trốn chạy một điều gì, tức là vẫn còn nghiệp, còn nghiệp đuổi đó. Trong đời mình còn cái nghiệp gì đó. Phải sám hối dữ lắm á, còn nghiệp gì nó chờ mình á. Có cái oan gia nào họ đi tìm mình để họ hại. Nhắm mắt lim dim thấy em mình đã mất về, tức là nó về nó thăm mình chứ có gì đâu, ráng cầu siêu cho nó, cúng cho nó ăn. Tết nó về thăm nhà chứ không có gì. Chùa đó không phải cúng thất trong bốn chín ngày đâu. Chùa thì ngày nào cũng cúng, cho nên các vong mà thờ ở chùa thì không bị đói. Ăn uống thì đạm bạc nhưng không đói. Nhờ ở trong chùa mà nếu mấy chú tiểu mà có đạo lực mà cúng thì ăn no lắm.

[1:50:38]Chỉ có sợ là cúng mà lúc loạn tâm thì các vong ăn không no thôi. Cái để bị bị hóa giải mà cái ngải, ngải nó là đánh mình hai mặt. Một mặt nó về cái cái chất sinh hóa của cây, một mặt nó về tâm linh của cây ngải. Đánh mình cả hai cho nên người kiệt sức, vừa suy yếu cả tinh thần mà vừa bị nhiễm độc cơ thể, cho nên để chữa ngải phải chữa cả hai. Phải ngâm người này trong cái bồn nước. Ngâm người này trong cái bồn nước mà trong bồn nước đó mình bỏ những cái loại thuốc giống như bây giờ có dầu khuynh diệp á, mình bỏ vào trong đó những cái loại mà tinh dầu ngâm người đó để mà mà mà chữa cái nhiễm độc.

[1:51:18]Nhưng đồng thời là phải... lại phải niệm Phật sám hối dữ lắm để cho đánh bật cái cái tâm linh độc của ngải nó ra. Tại vì ngải nó có tâm linh, nó là loài cây có tâm linh. Làm sao để biết người có người âm theo? Mình không biết được đâu, chỉ khi nào mình có cái trực quan hoặc mình mở con mắt thấy hoặc là mình có trực quan. Vậy đó, chứ thường thường đa phần ai cũng có người âm theo. Đa phần ai cũng có mà cái người âm tốt, người âm xấu, cái người đã người quen biết, người trong thân tộc hoặc là cái người lạ, người bá vơ, có người họ theo hại, có người họ theo để hộ. Chứ thường thường ai cũng có. Mình phải tu lắm mới biết được.

[1:52:01]Mình không thương ai hết là bởi vì mình nào giờ ít có tu tập, ít có bắt mình phải thương người. Chứ cái lòng thương con người khó lắm, phải ép buộc mình năm mười năm mới có. Thờ tượng Quan Âm trong nhà mà tự nhiên rớt là nhà mình sắp tiêu rồi. Tàn mạt rồi đó, sắp có chuyện xui lớn rồi. Phải sám hối dữ lắm á.

[1:52:22]Bây giờ ta có bị cái tình trạng mà ta cất nhà trên mộ nhiều lắm. Tại hồi xưa đó cái nhà ít, phố ít, rồi cái đất hoang nhiều và người ta chôn mả rải rác đại, chôn đại nhiều lắm. Lâu năm cái mả nó lạn đi, rồi mọi người không biết cứ mở rộng mở rộng quy hoạch, đường phố xây lên nên ta xây nhầm trên mộ người khác rất nhiều. Nên trong nhà hay xảy ra chuyện hay là hay thấy người âm. Đôi khi lỡ như vậy ta cứ phải coi như họ là một người trong gia đình mình luôn, à cứ cúng cho họ ăn, cầu siêu, tụng kinh cho họ nghe thì gia đình yên không sao nha. Cái này rắc rối đây. Cầu trên ơn Phật gia hộ cho sư phụ luôn dồi dào sức khỏe

[1:53:04]vì đó là nguồn hạnh phúc vô biên của Phật tử chúng con. Em con là đệ tử của sư phụ nhưng vì cuộc sống mưu sinh, em đang mở tiệm internet và chính vì vậy, em dâu con không đồng ý vì cho là cãi lời thầy, làm việc tổn phước và nhất định đòi ly hôn vì không muốn con lớn lên bằng đồng tiền kinh doanh đó, cháu mới hai tuổi. Gia đình con rất rối rắm, con là chị không muốn gia đình em tan nát nhưng không biết phải làm sao. Bây giờ cái internet á nó có cái là nó có cái game ở trong và nó cũng giống như là một cái ổ ma túy. Con nít nó vô đó nó tàn phá hết cuộc đời của nó, về nhà làm bao nhiêu điều bậy bạ.

[1:53:40]Chôn mất thời gian, mất cuộc đời nó vì những điều ảo. Internet thì không có lỗi nhưng mà sử dụng game đúng là tai họa. Cho nên ta còn internet mà chỉ dùng để làm dịch vụ, ví dụ người ta không chỉ chơi game, người ta chỉ làm việc khác, vô đó người ta ghé người ta gửi mail hay người ta để học thì cái doanh thu nó ít. Còn mở internet thì phải cho chơi game, nó ngồi đó suốt ngày suốt đêm, nó ăn đó, nó ngủ đó, thậm chí nó gì, nó quấn tã ngồi đó luôn để mà cho kịp chiến đấu, không cần phải vô nhà vệ sinh. Đủ trò hết. Rồi thì mới có doanh thu. Mà đúng là cái đồng tiền đó là là là là không phải chánh mạng, không phải chánh mạng.

[1:54:18]Nên thôi cứ cầu nguyện đổi nghề đi nha.

[1:54:23]Mình ngồi thiền ở cái phòng mà phơi quần áo á thì nó có cái bất tiện thế này, cái phòng đó phòng phơi đồ. Khi mình ngồi thiền coi vậy chứ đều có chư thiên theo mình hết. Thấy thì không có gì, thấy thì nhìn thấy mình ngồi một mình, nhưng đều bí mật có chư thiên nhìn xuống. Cho nên tội nghiệp các ngài. Nên vì vậy mình cố gắng ngồi thiền ở nơi cái phòng cái khung khung cảnh nó cũng thanh tịnh, vậy đó. Nhưng thật ra đều có chư thiên theo mình hết, bắt chân lên ngồi là có chư thiên nhìn.

[1:54:58]Khi con đọc bài kệ vào thiền và xả thiền là con ngáp liên tục, là vong tới rồi đó, vong tới. Tới bên cạnh họ cũng nghe. Cái điện sinh học của người âm làm cho mình bị kích thích thần kinh mình khiến mình bị ngáp. Giống như mà ngáp là dấu hiệu của mình bị đang bị hao hụt cái điện dương của mình. Cái người mà hao hụt điện dương thì phát sinh ngáp, nó vậy đó.

[1:55:23]Con vừa thích học võ lại vừa thích ăn chay, không biết được không? Được con, nhiều, xưa nhiều chùa cũng ăn chay cũng tập võ giỏi không sao đâu nha. Nhưng mà ăn ăn thêm trứng gà, uống thêm sữa, không sao.

[1:55:38]Khi lái xe, biết toàn thân rất khó? Không con, tập riết là được con. Lúc con biết toàn thân con lại dễ lái hơn, còn con để tâm ở sau não nguy hiểm, sau này con bị hư não á. Để tâm ở sau não nó chỉ tốt mười năm đầu, qua tới năm thứ mười một nó hư não à. Con biết toàn thân thì nó đi suốt đời luôn, ổn định suốt đời.

[1:56:02]Cái chữ bi đó có nghĩa là mình cảm được cái nỗi đau của người khác, nhưng mình cảm được một cách rất tự nhiên chứ không phải ép và tưởng tượng để rồi làm cho mình khổ sở, dằn vặt nha, không phải như vậy. Mình hiểu được nỗi đau mà lòng mình rất bình thản vì biết nhân quả, họ cũng bị cái nhân quả họ mới bị như vậy. Cho nên mình không có bị dằn vặt day dứt. Còn mình cảm nhận được cái nỗi đau của họ rồi mình dằn vặt day dứt là mình bị sai, cũng bị sai.

[1:56:31]Treo cổ tự tử thì lâu siêu lắm. Cho nên bốn chín ngày không ăn thua đâu. Cho nên bốn chín ngày không cúng cơm nữa họ đói chết á. Cứ phải cúng cơm mà gởi vong vô chùa luôn đừng nha, chứ đừng để nhà. Để nhà nhiều khi nhà mình nó không đủ đạo lực á cái người ta lại động tâm người ta không tu. Nấm mèo ăn được nha, tim mạch, cao huyết áp nấm mèo ăn cũng tốt lắm. Con có lên chùa sư phụ công quả xuất gia rồi mà con lại trốn về, giờ con lại muốn xuất gia nữa. Thôi, sư phụ bó tay con rồi nha. Chùa sư phụ khó lắm nha, người mà tâm hồn không vững. Mình xuất gia để làm thầy thiên hạ mà. Sau này người ta gặp mình người ta lạy thì mình phải phải mẫu mực lắm.

[1:57:16]Phải có nghị lực dữ lắm. Chứ đừng có tu ba chớp ba nhoáng như đó mệt sư phụ con ơi. Con ráng giữ lại cái thời gian ngồi thiền đều như lúc trước nha. Dù đi học hay cái gì cũng vậy ráng đừng có bỏ con. Mình bỏ một cái nó nó dừng cái việc tu mình nó giãn ra ba bốn chục kiếp vậy đó. Còn mình tinh tấn đều cái nó rút bỏ bớt ba bốn chục kiếp của mình về sau.

[1:57:42]Ba con mất ngày đó năm Giáp Ngọ, năm nay năm nhuận vậy cúng ngày nào? Thì cứ ngày đó mà cúng cho khỏe, mà ngày nào cũng cúng là tốt nha con. Cái ngày tháng không quan trọng đối với người mất đâu, ta tưởng là quan trọng chứ họ không quan trọng. Con nằm mơ thường thấy quý thầy và quý sư cô thì con có duyên tu nha.

[1:58:03]À con đi chùa lâu rồi mà chưa có hỏi, bữa nay con hỏi một câu: "Gia đình con cũng biết đạo làm người mà cưới đứa con dâu nào nó cũng bỏ nhà nó đi hết."

[1:58:18]Hỏi ngang vậy thì biết đường đâu thầy trả lời phải không? Thầy phải ngồi ở trong nhà đó thầy rình từ sáng tới tối, từ tối tới sáng thầy coi coi mọi người cư xử nhau làm sao nha. Thôi ráng tu đi, biết sao giờ. Thôi mọi người khỏe nha, tháng sau gặp lại.

[1:58:40]Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả,

[1:58:54]đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.