[0:00]À mà kính thưa các anh chị, thưa các Phật tử. Thì hôm trước anh anh anh Nghiệm vào trong Nam thăm thầy, thì gặp anh Nghiệm thì
[0:15]nói giây phút ăn cơm cũng ngắn ngủi, nhưng mà thầy cảm nhận được cái con người này đặc biệt.
[0:24]Đặc biệt không phải là tại ảnh giàu. Tại vì lúc ngồi thầy cũng chưa biết ảnh làm cái gì, thì cũng nghe nói ảnh kinh doanh gì đó thôi chứ thầy cũng không biết ảnh là chủ tịch gì cả, chẳng ai giới thiệu thầy cũng chẳng hiểu. Nhưng mà ngồi đó thì mới cảm nhận cái con người này đặc biệt, mà thầy có cái lòng quý mến, vậy thôi. Rồi cái lần này ra Bắc thì để thầy giảng ở ở ngoài Hà Nội theo định kỳ, thì nhận được cái lời mời, hình như là anh Nghiệm mời thầy vô đây phải không ta? Phải phải anh mời hay ai mời thầy không biết nữa. Thấy đưa đi đâu thì đi đó thầy cũng chẳng biết nữa. Mời đến đây thăm, mai chắc thầy mới về trên cái gì đó, Nghi Sơn hả, vậy chứ.
[1:10]Hôm nay thì đi về thăm quê, thăm bà cụ, mẹ anh Nghiệm, rồi hôm nay về thăm công ty.
[1:20]Hồi nãy thầy mới hỏi là về công ty anh làm cái gì, anh ngồi anh kể ra đủ thứ chuyện trên đời, thầy nói sao mà cái cái quy mô làm lớn như thế, thầy mới phát hiện ra là ảnh cũng giàu lắm á chứ không phải không đâu. Phát hiện giàu. Chớ đừng dòm đừng có tưởng vậy mà nghèo nha. Giàu lắm à. Thầy mới phát hiện ra. Mầm nên thầy cũng không có chủ định một cái đề tài rõ ràng, thầy mới tính là hôm nay thầy đến thầy gặp mọi người, thầy xem mọi người như thế nào, rồi thầy mới có vài cái lời chia sẻ vậy thôi, chứ không dám nói là thuyết pháp. Nhưng mà bất ngờ chiều hôm nay thầy có một cái chuyện buồn, là cái người bạn học của thầy ngày xưa
[2:05]mất, mà mới đang lúc ăn cơm thì được báo tin. Và cái anh bạn này thì ảnh cũng không khá giả lắm, nên gia đình cũng có những cái chuyện gì đấy buồn buồn. Nên nãy giờ thầy cũng hơi hơi nặng lòng, cứ lo và nhờ người đến liên lạc để lo cho ảnh. Thầy nói với gia đình là thầy sẽ lo hết mọi việc đám tang, đấy như là bạn bè an ủi vậy. Thì lúc ăn cơm thì thầy cứ trầm ngâm bởi vì thầy nhìn lại cái cuộc đời của anh là thầy lại càng lo hơn. Thầy mới ngẫm lại từ lúc mà thầy biết anh cùng học với nhau, cùng ở trong cái phòng ký túc xá, thầy cũng là một cái tay văn nghệ đàn hát, thì anh lại là rất giỏi đàn, giỏi trống.
[2:50]Thì anh em cũng là trong cái văn nghệ nhà trường với nhau trong lớp, trong trường với nhau, vui vẻ. Nhưng mà từ ngày đó rồi sau đó là thầy thầy đi tu, thầy nghỉ học thầy đi tu, còn ảnh thì tiếp tục học, ra trường rồi đi làm việc. Cái thầy lo lắng là vì thế này. Khi sau này thì thầy đi tu mấy mươi năm rồi cái mới gặp lại những người bạn trong lớp của mình. Nhưng kết nối mới gặp lại lần lần nhau hết. Khi gặp lại thì thầy nhìn anh thì mới thấy rằng hơn 30 năm qua anh chưa làm được việc gì công đức nhiều cả, vẫn chỉ lo cho bản thân mình, vẫn chỉ lo cơm, áo, gạo, tiền cho bản thân mình, chưa làm được việc gì phúc.
[3:29]Thầy không nói nhưng mà nhìn anh thì thấy điều đó. Và thầy cố gắng đưa kinh sách cho anh nghe, để nghĩ rằng anh ngộ ra và anh tin nhân quả. Rồi trong những năm tháng cuộc đời còn lại thì anh cũng làm ăn nhưng mà bắt đầu hiểu ra cái điều là ta sống ta phải làm phúc để cho anh đỡ đi, chứ nhìn thấy anh chưa có tương lai. Chưa có tương lai, chưa có phúc gì cả. Thì nếu anh đời này chưa có phúc thì đời sau anh sẽ tiếp tục nghèo khổ, sẽ có nhiều cái không may, vất vả nó lặp lại cuộc kiếp này. Thì chưa kịp thì ảnh đột quỵ ảnh chết, mới chết chiều hôm nay, mới nghe tin báo, nên thầy thầy trầm ngâm về điều này.
[4:14]Cái sống trên cuộc đời của chúng ta vậy, cái quan trọng nhất là cái phúc đức. Hiểu rồi thì cái phúc đức
[4:23]lại là cái cái gia tài chính của ta, chứ còn mọi cái khác không có gì quan trọng. Có phúc có đức rồi thì có tất cả, không có phúc không có đức thì mất tất cả. Cuối cùng cuộc đời chỉ là như vậy. Nhưng mà để hiểu được điều này không phải là dễ, phải là người có cái thiện căn cũng của nhiều kiếp. Còn đa phần chúng ta vậy, khi xuất hiện giữa cuộc đời này, chúng ta có nhiều cái mơ ước, nhiều cái hoài bão, nhiều cái định hướng, nhiều cái mục tiêu. Nhưng mà những cái mục tiêu đó, những cái định hướng đó
[5:10]nó không có cái nền của cái phúc đức, nó không có cái nền. Nhiều khi nó chỉ là những điều ảo tưởng, những cái tham vọng, những cái khao vọng chứ không thực sự là nó có cái nền để ta đặt chân ở đó mà ta đi tới. Nó ví dụ như chúng ta ngồi đây cũng vậy. Bây giờ nói tại sao ví dụ như anh anh Hiệu, anh Nghiệm, hai hai anh em Hiệu Nghiệm nhờ. Ví dụ tại sao anh Hiệu, anh Nghiệm dựng nên được một cái cái doanh nghiệp như thế này? Rồi bây giờ có ai nghĩ rằng mình cũng sẽ dựng lên được như ảnh không kém không? Có ai nghĩ vậy không? Có ai trong đầu mình nghĩ ổng làm được tôi làm được? Có ai nghĩ vậy không ạ?
[6:03]Có ai dám nghĩ vậy không? Không, phải không ạ? Coi vậy chớ sợ đấy, không phải dễ đâu. Mà bây giờ ví dụ như hai ảnh dựng lên doanh nghiệp, mình theo mình giúp việc thì được. Mình an tâm. Trước cái sự điều hành của mấy anh, mình thấy mình yên tâm và cái doanh nghiệp mình cũng đang đang chạy việc, và mình nương theo cái doanh nghiệp này mình sống được. Thấy vậy mình có vẻ yên tâm. Cái này cái này chắc ăn hơn, đúng không ạ? Còn bây giờ mình tách ra mình tự mình làm một doanh nghiệp nên vậy mình dám không? Không dám liều. Nhưng mà có người cũng nghĩ ở trong đầu như vậy, ổng làm được tôi làm được, thử ra làm, chết liền. Vì sao vậy?
[6:48]Vì chúng ta không có cái nền là cái phúc đức.
[6:54]Còn ví dụ như hai ảnh thành công, nói theo nhân quả của nhà Phật là do ta có phúc đức. Cái phúc đức ở đâu? Kiếp trước. Kiếp trước ai biết? Không ai biết. Nói không ai biết hết như vậy nó mơ hồ? Không mơ hồ. Vì không có điều gì là ngẫu nhiên trên cuộc đời này cả. Không có gì ngẫu nhiên trên cuộc đời, tất cả đều có nguyên nhân. Mà có những cái nguyên nhân ta không biết, có những nguyên nhân ta biết, vậy thôi. Ví dụ như bây giờ vậy, ta gặp một người bỗng nhiên đổ bệnh thì đi bệnh viện, đi bác sĩ chữa bệnh thì bác sĩ nói à là ông cái cái tim ông bị đóng mở cái gì đó, van gì đó, van tim mở máu gì đó rồi nguyên
[7:46]nhân đó ông mới sinh ra cái choáng đầu, có khi là bị mất trí nhớ, khi mất ý thức tạm thời, vân vân, vì cái tim nó nó bơm máu lên não không đủ, vân vân, họ nói như vậy. Nhưng mà nguyên nhân thực sự để mà gọi là cái cái tim bị đóng mở nằm ở chỗ khác. Nằm ở chỗ nào? Nằm ở cái đời sống của ông, cái nguyên nhân ta lại ít quan tâm. Nhưng mà nguyên nhân nằm thực sự ở chỗ là ông này có cái tật bí mật thôi, xem phim khuya quá, rồi trong lúc ngồi xem phim buồn cứ bốc một cái gì đó bỏ vào miệng nhai để xem phim cho nó đỡ buồn. Mà cái bốc nhai đó, cái đó mới thành thuốc độc. Xem phim thức khuya cũng chưa thành thuốc độc,
[8:31]nhưng mà nó cộng với cái ngọt ngọt bỏ miệng ăn vừa ăn vừa coi phim cho nó vui, thành thuốc độc. Còn tất cả mọi cái khác đều lành mạnh, tìm không ra nguyên nhân. Nên có những nguyên nhân ta biết rõ, mà có những nguyên nhân ta không biết rõ. Rồi ví dụ vậy, có gia đình sống rất là hiền lành, cũng đạo đức, nhưng mà nghèo không thể nào ngóc đầu lên nổi, không làm bất cứ một điều gì thành công được, con cái có lập gia đình rồi cũng ly tán luôn bởi vì cái gia đình đó xui quá, nghèo quá. Lúc mà thầy chứng kiến cái gia đình thầy quan sát cái gia đình đó thầy cũng ngạc nhiên, thầy cũng không tìm ra nguyên nhân.
[9:11]Thực sự thầy cũng không tìm ra nguyên nhân. Thầy là người hay để ý về nhân quả mà thầy gặp cái gia đình đó thầy cứ ngạc nhiên hoài. Thấy cái gia đình rất hiền lành, ông bà sống rất có đức, cũng thương người, không phải là người bủn xỉn hà tiện gì. Các con cháu, con cái ông bà lớn lên cũng đứa nào cũng đạo đức. Nhưng mà nhà chỉ có thất bại và thất bại. Thất bại và tất cả đều đổ vỡ. Thầy quan sát cái gia đình nó hoài thầy không tìm thấy nguyên nhân. Nói mấy đứa nó cũng năng nổ, nó chịu khó mà không ai thành công. Cuối cùng chỉ có một điều phát hiện ra một cái điều rất là khuất, không ai biết. Không ai biết đó là cái bàn thờ Phật
[9:54]không đàng hoàng, mặc dù rất là mộ Phật nhưng mà trên bàn thờ Phật để đủ thứ đồ không không trang nghiêm. Nhà cứ gặp xui mãi mà không biết tại sao. Rồi thầy gặp một cái gia đình vậy, cũng nghèo tận mạt luôn. Hai cái gia đình đều giống nhau vậy, cứ thất bại, thất bại. Sau này thì mới phát hiện ra là họ thờ Phật ở đây mà ở trên tầng trên còn có người ở. Có những nguyên nhân ta không để ý, không biết, phải tinh tế ghê lắm mới biết. Nên trên cuộc đời này cũng vậy, cái nhân quả là điều không dễ thấy nhưng mà không phải luôn luôn ta
[10:31]luôn luôn ta nhận ra. Giờ ví dụ như bây giờ ta xuất hiện trên cuộc đời này ta cứ nói là ta bình đẳng, giống nhau, được học hành như nhau, nhưng có những người rất thành công và những người thành công vừa vừa, có những người rất là vất vả, đều có cái nguyên nhân. Và nguyên nhân đó nằm ở cái phúc đức. Cái phúc đức ở đâu? Do ta hay thương người, giúp người lúc nào? Quá khứ. Quá khứ là lúc nào? Hoặc là kiếp này, hoặc là những kiếp trước. Mà nói tới qua tới kiếp trước rồi bắt đầu nó rơi vào cái khái niệm mơ hồ làm người ta lấp la lấp lửng, có khi tin khi không. Chỉ những người nào mà tin theo đạo Phật,
[11:12]tin có luân hồi thì bắt đầu tin có kiếp trước, tin có những điều ta làm ở kiếp trước giờ nó thành cái kết quả ở kiếp này. Còn những người mà không tin theo lý thuyết của đạo Phật thì cứ mơ hồ, không biết kiếp trước có thật hay không vì khoa học không chứng minh được. Thầy ghét nhất cái trên đời mà nói cái câu là khoa học chưa chứng minh được. Tại vì sao vậy? Tại vì những kiến thức trong vũ trụ này thì khoa học của trái đất ta mới biết được chỉ là một hạt bụi. Nếu kiến thức trong vũ trụ này là một cái địa cầu này thì kiến thức khoa học của trái đất ta chưa là một hạt bụi của vũ trụ này. Mà cứ dựa vào cái cái biết rất ít của khoa học
[11:59]để mà đánh giá cái hiện hữu hay không hiện hữu của thế giới này, đó là một điều điều khờ dại. Khoa học chưa biết gì cả. Thầy cứ hay rầy những cái người mà hay hay hay hay hiểu khoa học một cách cạn cợt. Thầy nói như thế này, thầy so sánh hai cái sự kiện: cái thứ nhất, ông Newton theo truyền thuyết ổng ngồi ở gốc táo, trái táo rớt đầu cái bộp, thế là ổng mở ra cả một cái khoa học về vật lý vũ trụ. Ta nhớ không ạ? Chuyện đó ai chắc cũng biết rồi phải không ạ? Sao nhiều người ngơ ngơ vậy kìa?
[12:42]Rớt cái đầu cái bộp thì tất cả chúng ta đều nghĩ rằng tại nó nặng nên nó rớt, nó chín rồi cái cái cái cái cuống của nó nó yếu rồi nên nó rơi, nó nặng nó rơi, chỉ vì nó nặng nó rơi. Còn chỉ có một mình ông Newton ổng nghĩ khác: không có chuyện nặng mà rơi, bởi vì nó và trái đất hút nhau. Ổng chỉ suy nghĩ một chút xíu, khác một cái thôi là một thiên tài, mở ra cả một cái ngành vật lý vũ trụ cho cái hành tinh này. Từ đó, cái khoa thiên văn vật lý vũ trụ đều phải dựa vào cái cái nhìn của Newton. Trái táo và trái đất hút nhau, chỉ như vậy thôi mở ra một chương mới hoàn toàn cho cái khoa học vật lý vũ trụ.
[13:28]Sau này Einstein cũng là kế thừa, mặc dầu biến hóa hơn, phát triển hơn nhưng cũng không bao giờ lìa xa được cái căn bản của Newton. Cái lực hấp dẫn giữa hai thiên thể bằng, ai nhớ công thức này? Hử? Hử?
[13:48]Ai còn nhớ cái công thức này? Trả thầy cô hết rồi. Năm nay thầy gần 70 rồi thầy vẫn còn nhớ. Lực F, lực hút giữa hai thiên thể đó bằng hằng số K hấp dẫn, tích số giữa hằng số K, khối lượng vật thể này, khối lượng vật thể kia chia cho bình phương khoảng cách hai vật thể đó. Chính xác không? Thầy vẫn nhớ, năm nay thầy gần 70 tuổi mà thầy vẫn nhớ. Đến giờ vẫn còn dựa vào cái đó. Đó, tại sao? Đến bây giờ khoa học vẫn chưa biết trọng lực là cái gì, chưa biết sức hút của hai thiên thể là cái gì, chưa biết lực hấp dẫn là cái gì, vẫn chưa biết nha. Nhưng công nhận là có. Chỉ công nhận thôi vì thấy rõ ràng như vậy,
[14:37]có công thức như vậy nên công nhận quả thực có lực hấp dẫn trong vũ trụ này giữa trái đất và mặt trăng, giữa trái đất và mặt trời, giữa các thiên thể. Còn nó là cái gì, lực hấp dẫn là cái gì, chưa biết. Nhưng vì chấp nhận được nên khoa học phát triển. Cũng vậy, các hiện tượng mà tái sinh luân hồi đầy trên trái đất này. Đứa bé sinh ra nó nhớ tiền kiếp, nó kể cái ki- tiền kiếp nó là như vậy, bố là vậy, mẹ là vậy, ở đâu, dắt nó tới nơi đúng hoàn toàn hết. Mà nó nay nó mới ba tuổi, nó làm gì đi đâu mà nó biết cái chuyện ở một cái tỉnh khác? Mà nó nói vanh vách, dắt con đường về đúng, chỉ đúng tên người thế này luôn.
[15:17]Thậm chí bên Thổ Nhĩ Kỳ còn có một cái chuyện, cái thằng bé nó nó nói kiếp trước nó tên đó, nó là người ở làng đó và bị ông đó giết. Nói luôn cái tên sát nhân ra. Nó nói mãi, bố mẹ phải dắt về cái làng đó, nó chỉ tới cái nhà đó và chỉ luôn cái ông đó giết nó. Ông kia ú a ú ớ liền. Khi lúc đó cảnh sát tới tại vì thực sự là có một người mất tích. Thực sự là đúng có người mất tích không điều tra và nó chỉ luôn ông đó giết và giết chôn ở đây, cái rìu để đằng kia. Đào lên có bộ xương, đào lên được cái rìu, ông kia nhận tội liền và bị bắt liền. Đây lần đầu tiên trong lịch sử loài người một vụ án được phá bởi đứa bé tái sinh nhớ được tiền kiếp của mình.
[15:57]Bây giờ mình dám chối không có luân hồi không? Dám chối không? Trước cái sự tình, chứng cứ đầy đủ như vậy ta dám chối, phủ nhận không có luân hồi không? Không dám nữa. Cả thế giới phải im lặng vì cái chuyện này, công nhận có luân hồi nhưng không chịu nghiên cứu tiếp, không chịu lập ra một cái công thức để mà nghiên cứu tiếp. Nếu ta bắt chước như trường hợp của Newton công nhận có cái lực, cái lực hấp dẫn giữa các thiên thể để rồi thiết lập nguyên lý, thiết lập công thức thì khoa học tiến bộ vượt bậc rồi. Bây giờ cũng vậy, nếu công nhận có luân hồi, thiết lập các nguyên lý, đi tìm ra những tính chất thì cũng
[16:37]vậy, kiến thức của loài người, khoa học của loài người bước hẳn sang một lĩnh vực khác mênh mông hơn rất là nhiều. Nhưng ta hễ nói tới cái luân hồi cái nói: "À, cái này tôn giáo, cái này tâm linh", cái sợ ngại. Không có cái gì hết. Cái gì nó là hiện thực tồn tại thì đó là điều ta phải công nhận, giống như Lênin nói vậy đó. Nó là một cái gì tồn tại thực tại khách quan không lệ thuộc vào ý thức của ta. Ta hiểu được nó thôi chứ không phải ta tác động được nó thì đó là chân lý ta phải công nhận. Thì luân hồi tái sinh cũng là như vậy. Những hiện tượng nhớ tiền kiếp đầy hết trên trái đất này. À, ta chỉ tiếc rằng bởi những cái thành kiến
[17:22]mà con người không chịu chấp nhận để nghiên cứu một cách nghiêm túc, mở ra cả một cái mảng rất lớn cho khoa học của loài người. Như vậy, chỉ vì trái táo rớt xuống mà Newton tìm ra được cái căn bản của khoa thiên văn vật lý. Cũng vậy, chỉ vì ổng nhảy vô cái buồng tắm ổng tắm một cái mà Archimedes tìm ra một cái định luật về sức đẩy của của nước, sức đẩy trong nước, cái tỷ trọng và sức đẩy của nước. Cho nên á rất là nhiều các nhà khoa học nhờ một cái như vậy ta mở ra một cái chương mới, mở ra một cái chương mới. Thì bây giờ nếu ta công nhận có luân hồi, ta cũng mở ra thêm một chương mới cho khoa học.
[18:02]Và đó là một điều sẽ trở thành bình thường. Có thể là 10 năm sau hay 50 năm sau, cái việc mà trẻ em vào nhà trường học về luân hồi tái sinh sẽ là một điều hết sức bình thường. Còn như chúng ta hôm nay vẫn là thiệt thòi, chưa biết gì về điều đó, mà chính vì chưa biết gì về điều đó nên ta đã sống sai lầm. Ta không biết có kiếp trước, ta không biết có kiếp sau, và ta không biết rằng những gì ta làm ở kiếp này nó thành cái kết quả ở kiếp sau. Chính vì ta không biết điều đó nên ta đã sống sai lầm.
[18:40]Và sống sai lầm cái cái hậu quả ai chịu? Ta. Ta chịu. Ta sống sai lầm là sao? Ta cứ là
[18:52]ta muốn điều này, ta muốn điều kia. Cái muốn đó không có lỗi, không có lỗi lắm, chưa chắc có lỗi lắm, nhưng mà nhiều khi cái cách để ta đạt được cái ước muốn của mình đầy lỗi lầm. Thầy nói ví dụ vậy. Ví dụ có một lần thầy gặp một cái anh đó làm đạo diễn, khi ảnh gặp thầy thì ảnh đã hết thời. Chớ trước đây có nhiều bộ phim ảnh cũng nổi tiếng, cũng một thời vang dội. Đến khi ảnh gặp thầy thì thầy nhìn vô thấy anh này hết cái phước rồi. Nhưng bây giờ mới bắt đầu là tìm đạo. Bắt đầu tìm đạo nhưng mà thầy thấy cũng muộn, cũng không còn thời gian, với cái tính cũng không phải là chuẩn. Thì ảnh nói thế này, ảnh nói cái thời trẻ ảnh cái ảnh chỉ có suy nghĩ để tìm một
[19:35]điều thôi, là làm sao tiền ở túi người ta trở thành tiền trong túi mình. Và đó gọi là giàu. Vì ảnh nói là giàu là gì? Tức là tiền từ nhiều người dồn về một người. Ảnh định nghĩa rất là đơn giản như vậy, là nên tìm cách làm sao tiền ở túi nhiều người nó chảy về túi mình thì mình trở thành giàu. Cái câu ảnh nói không ai phủ nhận, đúng không ạ? Thì rõ ràng bây giờ tổng lượng tiền trong xã hội nó như thế, nhưng bỗng nhiên nó dồn về một người thì người đó thành thành giàu. Và chỉ có một cách thực sự người ta đang thực hiện đó là gì? Vé số Vietlott.
[20:12]Nhiều người mỗi người mua một tờ mua một tờ, bỗng nhiên trúng cái nó dồn một đống vào một người mấy chục tỷ, ông đó ông giàu lên liền. Trường hợp đó có là bằng vé số, rồi sau đó là là cứ lại cứ mua vé số tiếp, cái tiền nó chảy qua người khác, người đó bỗng nhiên giàu lên, tất cả giàu lên nhưng không có gạo ăn, không có nước uống, không có xe đi thì cái đó phải giàu không? Có phải giàu không? Nếu chỉ có tiền mà không cơm, không gạo, không nhà, không xe, không quần, không áo thì cái đó có phải tiền có phải giàu không ạ? Không, tiền phải mua được đồ. Cho nên để có tiền cả một hệ thống xã hội phải gì?
[20:46]Phải vận hành. Có sản xuất, có tiêu thụ, có dịch vụ đủ thứ hết thì cái đồng tiền đó mới là có giá trị thực, đúng không ạ? Có giá trị thực. Còn ví dụ như trong cái xã hội đó không có dịch vụ, không có hàng hóa thì ta có chất một đống tiền bằng nhà cũng là vô nghĩa vì mua không được gì hết, không có gì để mua. Cho nên đồng tiền nó chỉ có giá trị khi mà cả cái xã hội này vận hành, sản xuất ra đủ thứ điều. Đúng không ạ? Công nhận. Chứ nếu mà cứ mua vé số Vietlott để tuần này thì dồn tiền qua cho người này, tuần kia dồn tiền qua cho người kia, lần lượt ai cũng là tỷ phú nhưng tỷ phú cầm một đống tiền mà xã hội
[21:25]không có gì hết, không ai sản xuất ra điều gì cả thì đó có phải là cái giàu không? Không. Cho nên cái khái niệm mà nói giàu, tìm cách tiền túi người ta chảy về túi mình đó là một cái quan niệm sai lầm, mà nói cái suy nghĩ đó rất giống với cái gì? Ăn cướp. Đúng không ạ? Ăn cướp. Bây giờ bây giờ ví dụ nói như anh Hiểu, anh Nghiệm cứ gọi là người giàu thì không biết trong túi anh bao nhiêu tiền tại sáng giờ anh chưa khai với thầy, cho nên không biết là túi anh bao nhiêu tiền, nhưng mà tạm gọi là đồng tiền trong xã hội đổ về túi anh. Đúng không ạ? Nhưng mà để đồng tiền trong xã hội đổ về túi ổng thì ổng làm gì?
[22:07]Ổng có đi ăn cướp hay mua vé số không? Không, mà làm cái gì? Tạo nên sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cho cho xã hội. Tương xứng thì tiền mình có là nó ứng với những cái gì ta cống hiến cho cuộc đời này, chứ không phải bằng vé số hay bằng ăn cướp mà tiền nó chảy vào túi mình như cái ông đạo diễn mà ổng nói chuyện với thầy hồi xưa. Nên thầy nói cái suy nghĩ đó cái ước muốn đó lầm. Và cái ước muốn lầm cuộc đời ổng thất bại. Chúng ta ngồi đây cũng vậy, chúng ta có nhiều cái ước muốn. Ví dụ chưa có vợ thì rất muốn có, không ai trả lời câu này cả.
[22:56]Chưa có vợ thì rất muốn có vợ, có vợ rồi thì sao? Rất muốn bỏ vợ. Thầy nói câu này không biết có đụng chạm ai không? Chưa có con thì rất muốn có con. Có con rồi nói câu này, phải biết hồi đó tao đẻ ra trái trứng gà tao ăn cho nó khỏe, đẻ mày khổ quá. Có không ạ? Thầy thầy cũng có nghe mấy người nói câu đó rồi. Tức là ta muốn đủ thứ chuyện trên đời hết trơn á, muốn cái này rồi mấy bữa khác lại muốn cái khác. Cứ ta cứ thấy vì cái muốn là một cái gì đó mà
[23:34]mà ta nghĩ rằng nó tốt hơn hiện tại. Ừ ta đi tìm cái gì nó sung sướng hơn, thành công hơn, vẻ vang hơn, vinh quang hơn, ta muốn. Trong tất cả nhiều cái thứ ta muốn thì có một cái muốn mà ít ai thoát khỏi, tiền nhiều, phải không ạ? Muốn có tiền nhiều. Như vậy nên trên đời này ta có nhiều cái thứ ta muốn. Rồi tiền nhiều là cái căn bản, rồi gì nữa, ví dụ như ta đi làm việc, ta vẫn mơ ước mình bước lên một cái vị trí cao hơn vị trí cũ, đúng không ạ? Ai cũng vậy. Rồi
[24:11]ví dụ như ừm ừm cuộc đời này nhiều cái muốn mà kể ra mấy triệu cái muốn vậy đó. Chỉ có một vài cái muốn mà thầy thấy là là là được nhất nè, ví dụ như cứ đi hớt tóc, uốn tóc, nhuộm tóc hoài phiền quá, cạo tóc. Đó là cái muốn đó là ngon lành nhất á, tiện lợi nhất, không sao cả. Hoặc là có người đấy, nay yêu cô này cổ đanh đá quá, yêu cô kia cổ tham lam quá, yêu cô nọ cổ gian dối quá, ở vậy nuôi heo không yêu ai nữa, đi tu luôn. Những cái muốn đó là là hay nhất á. Còn đa phần ta muốn nhiều thứ và ta mệt mỏi vì những điều ta muốn. Mà mệt mỏi vì những điều ta muốn nghĩa là sao? Nghĩa là ta không đủ sức đạt được nó,
[24:57]hoặc ta đạt được nó rồi ta mới phát hiện đó là đau khổ. Đạt được nó rồi mới phát hiện nó là đau khổ. Có ai đã thấy vậy chưa kìa? Đạt được rồi mới thấy nó là đau khổ. Ví dụ, cái ông nông dân ổng mơ ước tiền cho đến cái ngày cái cái đường phóng qua miếng đất ổng cái, thì đất ổng được lên giá, tiền nhiều quá chừng. Năm năm sau ta quay lại thì rất giống của năm năm trước khi mà chưa được đền bù đất, cũng cái quần đùi đó, cũng cái áo rách đó, cũng cái cần câu cá đó y hệt. Nhưng mà chỉ khác nhau một điều là đất không còn, bồ nhí thì vừa mới bỏ, mấy đứa con nó ghét bố nó không thèm dòm mặt, còn bà vợ thì cuốn gói đi đâu mất.
[25:44]Nè, chỉ vậy thôi, chỉ khác vậy thôi, chứ còn ổng ngày xưa y hệt năm năm trước. Cái mà ổng đạt được là tiền, không ngờ chính nó là họa. Cái ta đạt được rồi mới phát hiện nó là đau khổ. Vì sao? Vì ta không đủ trí tuệ để giữ nó, ta không đủ trí tuệ để xử lý cho nó hợp lý, sử dụng nó hợp lý, tiêu dùng nó hợp lý, và không đủ phước để giữ gìn nó bền vững. Không đủ phước, tan vỡ liền. Rất nhiều người trúng số xong rồi tai họa ập tới ào ào luôn, mà khổ còn hơn chưa trúng số. Rất nhiều trường hợp như vậy. Cho nên tại sao mà ta thấy những cái cặp đôi yêu nhau tha thiết, thề non hẹn biển, ít bữa sau mình nghe tin mất rồi,
[26:25]xong rồi, như có cặp đôi của Hollywood nổi tiếng nhất phải không ạ? Ta thấy cặp đôi mà ai cũng ngưỡng mộ, cả hai đều là ngôi sao nổi tiếng, và họ lấy nhau rồi thiên hạ đếm từng ngày. Cứ một ngày họ chưa bỏ nhau là thế giới này hạnh phúc giùm cho họ một ngày. Nhưng mà rồi cái con số đó đã đến lúc phải kết thúc, rồi ly dị, bắt đầu kiện tụng nhau tùm lum hết trơn. Ta nhìn thấy mọi điều như vậy. Nên những điều ta muốn thực sự là nó không phải là hạnh phúc, chưa chắc là hạnh phúc. Chưa chắc là hạnh phúc, mà cái quan trọng là cái điều làm ta hạnh phúc nằm ở hai lý do. Hai lý do. Một, cái phước quá khứ của ta lớn hay nhỏ?
[27:10]Hai, cái quan điểm của ta về cách sống, về cuộc sống, hai điều đó mới làm ta hạnh phúc. Chứ không phải là cái ước mơ ta đạt được hay không đạt được mà hạnh phúc, không phải. Chính cái phước đời trước, ví dụ như cái người đó đời trước làm phúc lớn quá, đời này họ sinh ra có mặt trên cuộc đời này tự nhiên họ thành đạt. Những điều họ muốn đều đến với họ hết, trong đạo Phật gọi là phước như ý. Muốn cái gì thì được như ý như thế đó, là do đời trước phước rất là nhiều. Cái phước đời trước thế nào đó mà đời này cầu mong điều gì thì đều được sở nguyện như ý. Lý do tại sao? Lý do là vì đời trước, ai muốn cái gì chính đáng,
[28:06]mình đều hay giúp đỡ cho người ta, không bỏ qua điều gì. Thấy một đứa bé nó đi học, cái nó ước ao có một bộ đồ đẹp, điều đó cũng không bận tâm tới mình, nhưng mình phát hiện ra có một điều, mua một bộ đồ cho nó đi học. Nó thích có chiếc xe đạp, cho nó chiếc xe đạp. Rồi ai muốn sửa cái nhà, mình nghĩ mình cũng có ít tiền, là thôi mình giúp cho anh bạn ít sửa cái nhà. Tức là cả bao nhiêu kiếp mình có một cái có một cái thói quen là ai muốn cái gì, mình hay giúp điều đó. Nhiều kiếp như vậy, nhiều kiếp như vậy. Thấy một con đường hư, mình sửa lại cho mọi người đi, không cần phải đợi kêu gọi hùn hạp gì nhiều
[28:47]người hết, cứ tự mình làm được mình làm. Thấy ai cần gì mình cứ giúp, và tự nó thôi thúc trong tâm một cách tự nhiên là sống phải tử tế, phải yêu thương, phải giúp đỡ và xem đó là một điều hết sức bình thường. Cái người họ có cái thói quen sống như vậy thì ta đừng có trách tại sao kiếp sau họ muốn cái gì thì việc đó sẽ đến, đều được thành công cả. Nó có cái nhân quả công bằng, chứ không phải là họ đời này họ phải vất vả, lao tâm khổ tứ, cày xới, mơ ước, thủ đoạn, mưu mô, mánh lới rồi mới đạt được, không có. Họ muốn thì tự nhiên việc đó đến liền một cách hết sức nhẹ nhàng, chỉ bởi vì ở trong kiếp trước họ cứ sẵn lòng giúp đỡ người khác.
[29:35]Cái nhân quả công bằng là như vậy. Và khi mà muốn cái gì ta được được cái đó thì đó có được gọi là hạnh phúc không? Cũng được gọi là hạnh phúc, phải không ạ? Được là một cái hạnh phúc. Nên nó trong hai yếu tố của hạnh phúc thì yếu tố thứ nhất là phước, nó làm cho ta được như ý muốn của ta. Cái thứ hai là cái quan niệm sống của ta.
[30:02]Cái phước là một chuyện rồi, phải có rồi mới có hạnh phúc, và cái thứ hai ta phải có một quan niệm sống cho đúng. Quan niệm sống cho đúng là như thế nào? Là thế này. Cái quan niệm sống cho đúng thì nó sâu xa lắm, nhiều thứ lắm. Vì các triết gia mấy ngàn năm nay bàn tan nát hết rồi. Nhưng mà nếu bây giờ ta muốn nói lại thì ta cũng mất khoảng năm năm để nói cái quan niệm sống nào cho đúng. Nhưng mà thôi hôm nay ta vắn tắt vài điều. Một cái quan niệm sống để mà ta có hạnh phúc. Thầy cũng không biết tóm tắt làm sao nữa, tại nó mênh mông. Thấy quan niệm sống là không xem mình là quan trọng.
[30:44]Chỉ vậy thôi. Dễ làm không? Dễ là con không xem mình là quan trọng, chỉ vậy thôi, bỗng nhiên hạnh phúc tràn trề. "Không xem mình là quan trọng" là sao? Nghĩa là bây giờ ví dụ như mình nghèo, mình cũng không tất bật xem cái nghèo đó là khổ. Nghèo thì cứ nghèo, an vui trong cái nghèo, tiếp tục phụng sự mọi người trong cái nghèo, sống đúng với cái nghèo của mình, chẳng cần phải che đậy, chẳng cần phải làm ra vẻ, vui trong cái nghèo, tại vì mình không quan trọng. Cho nên cái nghèo mình không cần phải so sánh với cái giàu của người khác để mà đau khổ, vì mình không quan trọng, và ta hạnh phúc vì cái điều này.
[31:33]Hoặc là bây giờ ví dụ mình giàu, mình cũng không xem cái giàu của mình là quan trọng vì mình không quan trọng. Vì chính vì mình không xem cái giàu của mình là quan trọng, cho nên mình không thấy mình hơn ai cả. Nên mình giàu mà vẫn đối xử với mọi người sao? Thân ái, bình đẳng, tôn trọng. Và đó là hạnh phúc, đúng không ạ? Còn khi mình thấy mình là quan trọng, cái giàu của mình rất là quan trọng thì bắt đầu mình phân biệt: "Thằng đó nó nghèo hơn tao, phải không? Thằng này nó làm mướn cho tao." Và chính cái thái độ kênh kiệu vì cái giàu thấy mình là quan trọng, bắt đầu ta đau khổ. Tâm ta loạn, ta động vì sự kiêu mạn.
[32:15]Mà kiêu mạn có rồi thì cái sân si có, tham lam có, ô nhiễm có, làm bậy đủ thứ chuyện có. Còn nếu ta không thấy mình là quan trọng thì cái giàu này cũng không quan trọng, cái nghèo này cũng không quan trọng, vì mình không quan trọng mà. Thì hạnh phúc chính là đó, bình an chính là đó. Rồi bây giờ người ta chửi mình, ta mắng nhiếc, ta nhục mạ, vu khống mình. Mà nếu mình thấy mình là quan trọng thì mình có khổ không ạ? Mình quá khổ đi chứ, hả? Tự ái, mình thấy nhục nhã, mình thấy mình xấu hổ nên mình phải biện minh, mình phải cãi lại. Mà nếu mình giận mình có thể đánh nó, đánh nó có thể giết nó luôn cũng được, thì sao?
[32:55]Phức tạp chồng thêm phức tạp vì mình thấy mình quan trọng. Còn nếu mình thấy mình không quan trọng thì nó chửi kệ nó. Có ai mà nó chửi kệ nó được không? Trên đời này thấy người ta chửi mình kệ nó được không? Vì ta thấy mình quan trọng cho nên ta có những phản ứng tiêu cực, tâm lý ta động loạn. Mà nếu cái người nào tu đến cái mức độ mà mặc kệ nó chửi kệ nó thì đã là gì? Mình gọi là Thánh được chưa ạ? Cũng chưa. Nhưng mà đã bớt đau khổ lắm rồi phải không ạ? Người ta chửi, người ta nhục mạ mà mình nín, mình tỉnh, mình không động tâm là đời mình đã bình an lắm rồi, nhưng chưa ngon lắm, chưa ngon lắm. Ngon lắm là sao?
[33:40]Tại vì hôm kia thầy có giảng ở chùa Tương Mai, thầy có nói cái câu này, thầy có cho một cái ví dụ là người tu trong đạo Phật á cái tâm mà hiền lành, khiêm hạ đến mức độ thế này: ví dụ người ta chửi mình: "Sao chị giống con chó quá à." Thì mình sao? Thường mình giận mình chửi lại nặng hơn. Còn nếu mình biết đạo, mình gãi đầu mình nói: "Ờ, sao em thấy em cũng giống con chó thiệt." Người ta còn chửi được nữa không? Hết chửi. Hết chửi. Họ chửi mình không nhận luôn, hết chửi. Tại mình thấy mình không quan trọng. Làm được không? Thầy vừa nói câu đó làm được không? Nếu làm được sẽ thấy đời mình hạnh phúc.
[34:22]Vì mình thấy mình không quan trọng. Rồi bây giờ người ta khen mình, mình sung sướng không? Mình sung sướng. Sung sướng nó là mầm mống của đau khổ. Vì nếu người ta khen mình, mình sung sướng thì lúc người ta chê mình, mình sẽ khổ sở. Bây giờ nhưng mà người ta khen mình thì làm sao mình không sung sướng? Bởi vì mình thấy mình không quan trọng. Phải không ạ? Mình không quan trọng, mình bình an, mình biết ơn cái sự khen, cái lời khen của người ta nhưng lòng mình không động vì mình thấy mình không quan trọng. Nếu giữ được cái thái độ này, ta sống trên đời hạnh phúc. Mà nhất là những người mà có phước nhiều đó thì luôn luôn nhận đầy những lời khen.
[35:07]Khen thật có mà khen nịnh có. Khen thật là vì mình có phước, mình thành công, người ta nhìn người ta ngưỡng mộ, người ta phải khen. Còn khen nịnh là người ta nhờ vả. Ví dụ như một ông sếp lớn, ví dụ như ổng làm chủ tịch, phải không? Chủ tịch tỉnh, ổng ho một cái, nói: "Trời, sao anh ho cái giọng anh hay quá." Thì tức là cái người này tính nhờ cái gì đó, tức là khen mà khen nịnh. Nhưng mà tại mình có phước quá thì tự nhiên cái lời khen nó phải xuất hiện, mà khen thiệt có mà khen nịnh nó có. Ví dụ như anh anh anh Nghiệm đi, ví dụ ừ ảnh là chủ tịch. Cái gặp cái: "Trời ơi, sao anh đẹp trai thế này?
[35:46]Ở đâu mà có con người đẹp trai?" Sự thật ảnh xấu hoắc à.
[35:52]Nói đùa thôi chứ ảnh cũng đẹp lắm.
[35:58]Mắc cười, hồi lần đầu tiên thầy gặp ảnh á, lúc mà ngồi ăn cơm, thầy mới nói thế này, thầy nói: "Người mà gặp anh Nghiệm lần đầu tiên không ai quan tâm tới ảnh." Nhưng nếu gặp anh Hiệu là quan tâm liền, tại anh Hiệu cái tướng ảnh phát ra một cái sự sáng tỏ rõ ràng. Còn anh Nghiệm, cái sự trầm lắng ở bên trong ít ai biết. Nó là vậy, nên mà nếu mà nhìn vậy mình sẽ không khen ảnh, nhưng sau khi mình biết ảnh giàu rồi mình mới bắt đầu khen. Tức là khi ta có phước rồi thì tự nhiên ta nhận những lời, những lời khen về mình. Ta thu hút những lời khen về mình. Cái này mới là cái đáng sợ. Nếu à sau khi ta có phước rồi, ta hưởng những vinh quang rồi,
[36:48]được mọi người khen ngợi rồi, bắt đầu ta hưởng cho hết phước, ta hưởng mọi sự sung sướng rồi thì cái phước ta sao? Nó cạn, phải không ạ? Bắt đầu ta đi xuống dần dần, dần dần, ta bắt đầu làm sai. Làm sai việc này, làm sai việc kia thì cái lời khen từ từ nó tắt mất, hết. Rồi mai mốt bắt đầu người ta chửi lại. Hết phước rồi bắt đầu người ta mới chê, người ta chửi. Thì ta cứ bị lên xuống giữa cái lời khen, tiếng chê như thế này. Nhưng nếu ta là người biết đạo, ta biết tu tập, ta biết quỳ xuống Đức Phật ta quy y, ta biết giữ gìn những giới luật, ta biết phát nguyện mãi mãi là yêu thương mọi người, làm những điều thiện lành thì cái phước nó cứ lên hoài, nó không có xuống nữa.
[37:36]Nó không xuống nữa thì ta vẫn bị chê do cái quá khứ xa xưa nó rớt lại, ta vẫn bị chê, bị trách, nhưng mà cái lời khen làm sao? Nó cứ tăng lên mãi, tăng lên mãi. Mà nó tăng hết kiếp này nó tăng làm sao? Tăng tới kiếp khác. Mà bắt đầu ta xuất hiện ở những cái kiếp ta trở thành con người phi thường để cho cả thế giới này phải khen ngợi, để khi mình chết rồi người ta phải làm thơ người ta ca tụng, làm nhạc người ta ca tụng, làm phim người ta ca tụng. Khi mình đã trở thành phi thường rồi, cái lời khen là không thể tính kể được. Thì lúc đó mới là lúc thực sự đau khổ. Vì sao vậy? Vì ta chịu không nổi cái tiếng khen, lòng ta động.
[38:19]Tâm ta động lên vì cái lời khen thì lúc đó ta hiểu rằng cái phước ta hết dần, hết dần. Khi người ta khen mình, mình động tâm thì phước mình giảm một chút liền. Mà nếu người ta khen mình quá sức rồi mình động hết tất cả mọi lại, tâm mình xáo trộn, loạn lên hết, phước mình cũng tiêu tan luôn. Nên ở đây trong cái tiếng khen tràn ngập đó mà mình vẫn thấy mình không quan trọng, lòng không động thì đó là hạnh phúc. Nên ở đây thầy nói về hai yếu tố của hạnh phúc, nhớ chưa hay quên rồi? Một là gì? Một là phước, nên phải siêng làm phước, phải giúp đời, giúp người, cung kính những bậc đáng kính, vân vân, là tạo phước cho nhiều.
[39:13]Thứ hai là một quan niệm sống cho đúng. Mà cái thế nào là một quan niệm sống cho đúng? Thì nó thuộc về triết lý, triết học. Cả cái thế giới này mấy nghìn năm qua người ta nói nhiều lắm rồi, nhưng ta rút lại một điều cốt lõi duy nhất. Cái quan niệm sống đúng nhất là gì? Là không thấy mình là quan trọng. Nha. Ta nắm được hai điều này thì ta mở ra cánh cửa của của hạnh phúc.
[39:44]Dễ nắm chưa? Thầy nhắc lại nha, vì nghe thầy nói thì có vẻ hơi có lý rồi đó. Thấy ờ, thấy có lý rồi đó, nhưng mà để ghi khắc được vào trong tâm mình trở thành cái quan niệm sống chính yếu của cuộc đời mình từ đây và mãi mãi về sau thì dễ không? Dễ không? Không, vì lát nữa qua tới cửa kia nó rớt lại trong đây hết. Bắt đầu mình trở về với cuộc đời của mình, trở lại với tham, sân, si, hơn thua, đố kỵ, ganh đua rồi đủ thứ chuyện ngoài đó. Rồi những điều ta vừa nói với nhau ở đây gửi lại cho anh Nghiệm cả. Anh Nghiệm ôm lại hết đi. Thì rất là uổng phí cái công của thầy đứng nãy giờ rất là mỏi chân, nói lải nhải.
[40:33]Nên hai cái quan niệm này phải ghi khắc sâu vào trong lòng. Điều thứ nhất là gì? Ráng mà tạo tạo phúc cho thật nhiều trong cuộc đời của mình, vì trong quá khứ, kiếp trước mình không biết mình tạo được nhiều chưa. Ở đây ai biết rằng kiếp trước mình đã tạo rất nhiều phúc? Có ai biết không? Thầy đoán là chắc cũng không nhiều lắm. Chắc cũng không nhiều lắm. Ừ. Cái điều thứ hai là một quan niệm sống tốt nhất thế giới này mà Đức Phật đã dạy cho chúng ta đó là: không thấy mình là quan trọng. Bây giờ làm sao đạt được hai điều này? Cái mà không thấy mình là quan trọng là cả một cái điều tư duy cực kỳ thông minh mới nghiệm ra được.
[41:25]Còn bình thường tất cả chúng ta đều thấy mình là quan trọng cả, nha. Ai cũng tự thấy mình là quan trọng, mà nếu ai gỡ ra được cái này, người đó bắt đầu đi về con đường của thánh nhân. Nhưng mà suy nghĩ cách nào, huân tập cách nào, tư duy cách nào mà để lần lần từng ngày từng ngày không còn thấy mình quan trọng nữa? Thì đây là cả một cuộc phấn đấu tự thân lâu dài, nhiều năm, nhiều tháng chứ không phải hiểu một cái làm được liền. Ví dụ nãy giờ thầy giải thích thấy có lý. Ờ, đừng thấy mình quan trọng có vẻ bình yên nha. Thấy có lý rồi thôi, bước ra khỏi cửa này mất lạnh liền. Chỉ những người rất thông minh, rất quyết tâm bắt đầu mới tư duy về điều này.
[42:18]Suy nghĩ cách nào để không thấy mình quan trọng? Cứ mỗi ngày suy nghĩ một chút, mỗi ngày suy nghĩ một chút, rồi mỗi ngày ứng dụng vào trong cuộc sống mình một chút, từ từ từ từ nó hiện ra thành cái đạo đức trong cuộc đời của mình. Ví dụ ha. Ví dụ mình bước vào cái phòng, cái chỗ ghế đó đáng lẽ của mình ngồi, tự nhiên có người ngồi. Thôi mình không quan trọng, tìm chỗ khác ngồi, rất bình an. Trong lòng không có một cái gì lợn cợn khó chịu là một bước của đạo đức rồi đó, một bước đã thấy mình không quan trọng rồi đó. Tốt rồi. Còn bước vô cái ghế của mình ngồi sao có ai ngồi cà, mình hơi nhíu nhíu mày, hơi khó chịu, lúc đó vẫn còn thấy mình là quan trọng.
[43:00]Và điều đó là một điều
[43:04]đạo đức ta chưa đẹp, cuộc sống ta chưa đẹp. Hoặc là bây giờ hôm nay về hôm nay có một buổi đãi bữa tiệc. Đãi bữa tiệc thì bữa tiệc này Công ty mình có hay đãi tiệc chưa cà? Công nhân có mà? Có phải không? Cũng có. Thì đãi tiệc thì chắc là đãi tiệc mặn chứ không phải chay gì, nó biết thì đòi chay. Thì mặn thì mỗi một cái mâm vậy nó có những phần thịt nha, thịt ngon ở đâu đó. Chắc là chị Dung cũng lựa đâu mua thịt ngon về để đãi. Thì mình ngồi xuống, mình ngồi vô cái bàn thì bỗng nhiên cái miếng thịt của mình nó bé xíu à. Hai bên hai miếng hai người hai bên hai miếng thịt to. Thì lúc đó mình thấy cái người bên đây chưa ngồi qua cái
[43:47]mình kéo cái khay mình đổi qua đổi qua cái khay. Mấy người tới sau. Những cái đó là tức là mình thấy mình là quan trọng. Còn ở đây mình thấy mình không quan trọng, thịt nào ăn cũng được. Ăn nhiều nó béo, mập, xấu thấy mồ chứ gì đâu. Không, xin thưa, mập đẹp nha. Ai nói mập xấu là một điều sai lầm. Vì sao? Vì khoa học đã chứng minh rồi. Khoa học chứng minh sao? Cái gì nó càng nặng thì lực hấp dẫn nó càng nhiều. Newton. Cho
[44:26]nên là cái mà tư duy về cái mà không thấy mình là quan trọng á ta phải chiến thắng với chính mình rất nhiều điều lặt vặt lặt vặt trong cuộc sống này. Ví dụ bây giờ mình vô mình làm việc xong phải không, xử lý bao nhiêu công việc quan trọng ở công ty, bước ra cái đôi giày mình còn có một chiếc à. Không biết chiếc kia đi đâu. Mà ai lấy một cái chiếc, tại sao lấy giày chỉ lấy một chiếc? Nghĩ cũng không ra, thì lúc đó tâm mình sao ạ? Tâm mình sao? Rất là bực bội, khó chịu nha. Giờ không lẽ đi chân không, mà không lẽ vừa đi vừa xách một chiếc giày đi ra cửa, đi lên xe thì coi không được. Mà đi chân không cũng không được, mà không lẽ bỏ lại một chiếc giày cũng kỳ.
[45:09]Thật là lúng túng nghĩ không ra chứ không phải không á. Mà lúc bây giờ ai ai cũng diện con đôi giày của họ rồi, bây giờ giành của ai, đổi của ai? Không, rất là khó chịu. Nhưng nếu lúc đó mình thấy mình không quan trọng thì sao? Nói chắc ông nào què một chân mượn đỡ một chiếc đi. Thôi mình lấy một chiếc đi về cũng được. Lòng rất bình an, vui vẻ, đó là đạo đức. Từ cái quan niệm gì? Quan niệm là thấy mình là không quan trọng. Cho nên cái không quan trọng này nó đi vào trong cuộc sống từng những điều rất nhỏ mà ta thực hiện được nó thành một cái đạo đức đẹp tỏa ra hết với với cuộc đời, với mọi người.
[45:47]Nên đây thầy nói không thấy mình là quan trọng, nghe hiểu liền. Nhưng để ứng dụng được rồi thì 50 năm còn lại của cuộc đời ta bắt đầu mới từ từ hiểu về nó và mới thấy hạnh phúc vì nó.
[46:04]Chứ còn hôm nay nói ờ gật gật, ờ thầy nói có lý, quên liền, không làm được. Và vẫn như cũ, vẫn tiếp tục sống như những ngày tháng cũ, thấy mình là quan trọng, vẫn hơn thua, vẫn chờ đợi từng lời khen, mở Facebook ra vẫn chờ cái like của ai bấm vô, cứ vậy hoài. Ở đây có Facebook không cà? Cứ như vậy như cũ. Nhưng mà nếu ta đem hết cái thông minh ra để ta suy nghiệm về cái không thấy mình là quan trọng, ta sẽ thấy bắt đầu cuộc đời nó đẹp lên, cái đạo đức ta nó đẹp lên từ từ. Không thấy mình là quan trọng, vậy cái gì là quan trọng? Nếu thấy mình không là quan trọng thì cuộc đời này có gì quan trọng?
[46:49]Ai trả lời câu này thầy đề nghị anh Nghiệm cho làm phó tổng giám đốc liền. Nó có hai cái câu trả lời, hai option. Nếu mình không quan trọng thì cái gì là quan trọng? Thì cái option thứ nhất nè, câu trả lời thứ nhất là thế này: nếu mình mà không quan trọng rồi thì trên đời không còn gì quan trọng nữa, đúng không ạ? Đó là option thứ nhất, câu trả lời thứ nhất. Option thứ hai, câu trả lời thứ hai: nếu mình là không quan trọng thì tất cả mọi người trên đời này đều là quan trọng.
[47:27]Vậy ai chọn option thứ nhất: nếu mình không quan trọng thì trên đời không còn thứ gì quan trọng nữa, ai chọn câu này giơ tay lên thôi. Để thầy đề nghị anh Nghiệm cho làm phó gì đây nè?
[47:46]Phó gì? Ai chọn cái option thứ hai: nếu mình không quan trọng thì tất cả mọi người còn lại đều quan trọng, ai chọn cái thứ hai?
[47:59]Khoảng Không, thầy hỏi lại, giơ tay lên lại giùm thầy chút xíu vì thầy có đang có một cái đề nghị quan trọng. Rồi, đề nghị anh Nghiệm phong tất cả lên làm phó tổng giám đốc hết cho thầy. Người này đúng nè.
[48:14]Đúng như vậy ạ. Cái option thứ hai mới là mới là xây dựng cái cõi đất này thành thiên đường hạnh phúc. Ta không quan trọng thì tất cả mọi người chung quanh ta bỗng nhiên quan trọng. Hồi trước đây đó, ví dụ mình cũng vô làm trong phòng, mình thấy hôm nay người mình sao ho quá à. Khàn khàn giọng, lạnh lạnh rồi nha, phải tìm thuốc uống rồi nha. Thì đó là bình thường hả? Nhưng bây giờ bắt đầu mình không quan trọng, chung quanh mình mới quan trọng, mình mới phát hiện cái người kia bỗng nhiên mặt họ xanh xanh, có vẻ hơi cái nét mặt hơi yếu yếu, mất lực. Cái mình mới hỏi: "Ủa chị hôm nay sao vậy?". Thì nói là:
[48:55]"Không biết mấy nay bị cảm sao đó, công việc nhiều quá không nghỉ ngơi được". Cái mình mới nghĩ ờ để đi tìm thuốc, cái mình mới thấy chị mắc bận quá thôi mình tìm cách mình liên lạc lấy thuốc cho chị uống. Và mình làm điều đó bình thường, mình chả để ý nó là cái gì nữa. Mình chả để ý, vì thấy nó rất là bình thường. Bây giờ mới phát hiện ra là vì khi mình không quan trọng nữa thì mọi người hiện rõ ra trước mắt mình. Mà trước đây mọi người vô hình đối với mình nha. Mọi người vô hình, người ta sao kệ, người ta chết kệ người ta, người ta bệnh, người ta khổ kệ người ta, không có. Chỉ có mình mới quan trọng.
[49:30]Bây giờ mình không quan trọng nữa, mọi người hiện rõ ra trước mắt mình. Hôm nay người này có vẻ buồn, hôm kia người kia có vẻ vui. Tại sao cái túi xách của người này bị có vẻ dường như mới sút cái dây? À, sao hôm nay cái tới giờ sắp về rồi, sắp tan tầm về rồi mà người này cái gương mặt vẫn còn tập trung căng cao độ, tức là công việc chưa xong, có việc gì đó. Bỗng nhiên mọi người hiện rõ ra hết trước mắt mình. Và mình tự nhiên mình có một cái thôi thúc tự nhiên là có có giúp gì được không, có hỗ trợ ai được điều gì chút chút không? Tự cái tự mình đòi chính mình có hỗ trợ ai được điều gì hay không. Và đó là gì?
[50:06]Đó là hạnh phúc, đó là yêu thương, đó là tử tế, đó là vị tha, phải không ạ? Mà cái điều đó nó hết sức tự nhiên, mình chả cần phải cố gắng, chả cần phải ráng, tự nó đến như vậy. Tự nhiên mọi người hiện trước mắt mình. Tự nhiên những niềm vui, nỗi khổ của mọi người hiện rõ ra trước mắt mình. Và rất tự nhiên, mình luôn tìm cách hỗ trợ mọi người. Cuộc sống như vậy có đẹp không ạ? Đẹp không?
[50:39]Đó, đó là hạnh phúc đó. Đó là từ cái quan niệm sống mà cái quan niệm sống thấy mình là không quan trọng, bỗng nhiên mình quan tâm được, yêu thương được mọi người, mình khiêm tốn được, mình bình thản được, bỗng nhiên mình hạnh phúc. Bỗng nhiên mình tử tế được, mình giúp đỡ được thì nó thành cái gì nữa? Thành cái phước, như hồi nãy ta vừa vừa nói, chính là yếu tố thứ nhất của của hạnh phúc, thành công. Ta vừa nói hạnh phúc gồm hai yếu tố mà. Một là phước, hai là quan niệm sống. Quan niệm sống là thấy mình là không quan trọng. Chỉ hai điều này thôi, hai điều này cộng lại thành hạnh phúc chứ có gì đâu.
[51:21]Nhưng mà hai cái đó chính là một. Nói là hai mà thực sự chính là chính là một. Cái sống là như vậy. Phải không? Thì bây giờ vậy, ta hiểu sâu hai điều này: mọi việc trên đời đều có nhân, có quả. Mà khi hiểu được mọi điều trên đời này có nhân, có quả thì ta hiểu rằng mình phải làm rất nhiều điều phúc, tức là ta phải gieo cái nhân lành thì ta mới được quả quả tốt đẹp, ta mới được giàu sang, vinh quang. Đó là ta hiểu nhân quả rồi, ta xác định, ừ, ta ờ ta phải làm các điều phúc như vậy rồi. Rồi ta hiểu thêm cái thứ hai nữa là không thấy mình là quan trọng, điều này ta tư duy mãi, khám phá mãi, à tạo thành cái cái nếp sống
[52:12]của mình mãi, hai cái này cứ song song song song mãi trong cuộc sống này. Thì bây giờ, khi mà ta hiểu được hai điều này, khi ta ý thức, ta bắt đầu thực hiện là ta ráng làm phúc, ráng giúp người, không thấy mình là quan trọng để yêu thương, tử tế với mọi người thì bắt đầu nó xuất hiện nhiều thứ rắc rối phía sau đó. Khi hai điều này ta đã ý thức rồi, ta thực hiện được rồi thì bắt đầu mọi chuyện rắc rối hơn.
[52:44]Rắc rối hơn là rắc rối cái gì? Là bỗng nhiên ta vỡ ra nhiều vấn đề lớn lao.
[52:54]Vỡ ra nhiều vấn đề lớn lao là sao? Là bây giờ ví dụ như ta đi làm trong công ty, nào giờ ta chỉ hiểu là làm thôi ráng làm rồi tới tháng lãnh lương, lấy lương đó mà sống. Ráng làm, cuối năm thêm được lãnh gì? Thưởng, có thưởng nó có cái tiền thưởng đó mà sắm sửa. Đúng không ạ? Nào giờ nghĩ như đó thôi à. Vậy là hết rồi, cuộc đời như đó hết rồi đó. Ừ. Nhưng mà khi ta có được cái quan niệm là phải làm phúc, khi ca ta có cái quan niệm là đừng thấy mình là quan trọng, bỗng nhiên cũng cái đi làm này, nó không phải để lãnh lương nữa,
[53:37]mà để cái gì? Để góp phần xây dựng cái đất nước này. Tự nhiên ta gắn cái việc làm của mình với một cái khái niệm lớn hơn rất nhiều, dù công việc không thay đổi. Nhớ nha, dù công việc không thay đổi. Ta quét vệ sinh, vẫn ngày mai vẫn tiếp tục quét vệ sinh. Ta làm kế toán, ngày mai vẫn tiếp tục làm kế toán. Ta giao dịch, ta thiết kế thì ngày mai vẫn tiếp tục giao dịch, vẫn tiếp tục thiết kế, tiếp tục soạn hợp đồng y như cũ. Nhưng mới ngày hôm trước thì ta nghĩ những việc đó làm để lấy lương, tới tháng lãnh lương. Nhưng ngày hôm nay, ta thấy rằng những việc đó là những phần đóng góp nhỏ bé cho việc xây dựng cả một cái đất nước này.
[54:25]Như vậy nó thay đổi cái gì? Thay đổi cái tâm thức, phải không, cái ý thức, cái quan niệm thôi. Công việc chưa hề thay đổi nhưng bắt đầu tâm ta thay đổi thôi. Cái tầm nhìn ta thay đổi thôi. Cái khái niệm làm việc của ta thay đổi thôi, công việc chưa thay đổi. Nhưng mà khi ta thay đổi cái thái độ đó rồi, cái quan niệm làm việc đó rồi thì chuyện gì xảy ra? Chuyện gì xảy ra? Chuyện gì xảy ra? Khi ta đã ý thức, ta gắn cái công việc của mình nó dính với đất nước này, chứ không còn là một cái công việc này là một cá thể của riêng ta để làm việc lấy lương nuôi gia đình ta nữa, mà ta hiểu ra là đây là một công sức nhỏ bé của ta đóng góp cho
[55:12]xây dựng cái đất nước này thì chuyện gì xảy ra sau đó? Ta sẽ làm việc làm sao?
[55:22]Ta sẽ làm việc đầy trách nhiệm hơn, đúng không ạ? Đúng không? Công việc của ta nó gắn với đất nước này, nó gắn với cả cái tập đoàn này, chứ không phải nó chỉ gắn với đồng lương của gia đình ta. Mỗi một công việc của ta nó gắn với sự thành công của cả tập đoàn và nó gắn luôn với cả cái đất nước này luôn. Lúc đó ta là một con người khác rồi. Ta làm việc gì đầy trách nhiệm, hết sức là chu đáo. Sếp kêu một, mình làm luôn tới hai, ba. Tức là mình suy nghĩ giùm cho sếp luôn, lo trước cái lo của sếp luôn. Mà cái đó làm sao? Nó đến rất tự nhiên, chứ không phải ta cố gắng. Chứ không phải là ta cố gắng làm việc để lấy điểm
[56:09]cho sếp, cho sếp nhìn thấy ta, thích ta, quý ta, tin cậy, trọng trọng dụng ta, ý nghĩ đó mất rồi. Mà chỉ có cái ta làm việc này vì sự đóng góp đối với cả tập đoàn, đóng góp với cả đất nước. Và rất nhiều người đang như vậy, không phải mình mình. Tự nhiên thái độ ta làm khác, tự nhiên cái tinh thần trách nhiệm cao hơn, bỗng nhiên hiệu quả công việc lớn hơn. Khi ta chu đáo hơn, tận tụy hơn, trách nhiệm hơn, công việc làm bỗng nhiên hiệu quả hơn. Thì lúc đó sếp sẽ là người phát hiện ra đầu tiên dù ta không cần. Vì lúc đó ta cũng không cần. Vì lúc đó ta cái đạo đức của ta nó bước sang một cái tầng cấp mới rồi.
[56:52]Cái con người mà không xem mình là quan trọng nữa, cái người đó
[56:58]là cái thứ không phải con người nữa. Trên Trái Đất này nó có ba hạng người: một loại người coi mình quá quan trọng, người đó là súc sinh vì người đó gây đủ thứ phiền toái cho mọi người. Còn loại người xem mình quan trọng vừa đủ thì đang ngồi đây, tất cả đang ở đây. Làm người giằng co, đấu tranh, kết hợp, yêu thương, ganh ghét, đủ thứ. Chúng ta đây, xem mình quan trọng. Còn hạng thứ ba xem mình không quan trọng, người đó ở một tầng khác vượt khỏi chúng ta.
[57:41]Người đó ở tầng khác vượt khỏi chúng ta. Họ vẫn sống với cuộc đời như thế này, vẫn làm đầy đủ những công việc, bổn phận của mình nhưng họ bắt đầu bước sang một đẳng cấp khác. Nếu chết, họ đi về cái thế giới khác, họ không ở lại, không trở lại với cái thế giới này nữa. Còn ta, thấy mình quan trọng, ta sẽ còn trở lại đây, còn gặp nhau, nha. Còn gặp nhau. Còn ta thấy mình quá quan trọng thì ta cũng trở lại nhưng trở lại với một thân phận khác, khi là con chó, con bò gì đó. Những cái loài đó nó thấy nó quá quan trọng. Còn mà thấy quan trọng thì là chính ta. Còn thấy mình không quan trọng nữa là một đẳng cấp khác.
[58:28]Thì con người ví dụ ngày hôm nay vì ta đang là con người nhưng ta bắt đầu ta sống với cái quan niệm không thấy mình là quan trọng nữa, bắt đầu nó tỏa ra được cái cái đạo đức: yêu thương, phục vụ, tử tế cho mọi người, đó là cái đạo đức. Nó tỏa ra một cái thái độ làm việc là gắn cái công việc của mình với việc của cả cái đất nước này, thầy chưa nói tới cái Trái Đất, hành tinh, nhân loại này, thầy chưa nói. Tự nhiên mình thấy mỗi một việc làm của mình dù nó là không phải lớn lao nhưng đều gắn với cái tiến trình, với cả cái đại cuộc xây dựng cái đất nước này. Mà tự thấy điều đó rất tự nhiên nha, không có gượng ép ạ, không gượng ép.
[59:10]Và thái độ sống ta thay đổi, thái độ làm việc ta thay đổi. Ta sẽ trở thành con người làm việc xuất sắc một cách tự nhiên, không có cần phải nỗ lực. Tự nhiên ta làm việc rất xuất sắc vì chỉ hiểu được một điều, ngộ ra được một điều, ý thức được một điều là: mỗi một việc làm của ta đều liên quan tới đại cuộc xây dựng đất nước này. Ta bước qua một đẳng cấp khác. Ta nhớ vậy, những cái người mà có cái nhân quả để làm lãnh đạo đất nước thì những kiếp trước họ đều có cái suy nghĩ giống như vậy, đều có cái quan niệm là lấy cái việc của đồng bào làm cái cuộc sống của mình. Cái ý nghĩ đó đeo đẳng họ trong nhiều kiếp
[59:59]nên kiếp này họ đều trở thành những người lãnh đạo lớn, chứ không phải tự nhiên. Chứ không phải là do cầu nguyện, mà do cầu xin hay là bố mẹ đắc mả rồi này nọ mà được, không phải. Chính bản thân họ ở những kiếp trước, họ đã gắn cái việc làm của họ đối với đại cuộc xây dựng đất nước này như vậy mà thôi. Cái người nào ý thức được hai cái yếu tố của hạnh phúc: một là, một là làm phúc cho nhiều, nha, cả một đời tận tụy làm phúc; hai là cái quan niệm sống không xem mình là quan trọng, đây là đôi cánh của con chim. Và thầy nói rằng, cái người nào mà ý thức được điều này rất rõ, thực hiện được điều này từ từ, huân tập được hai điều này từ
[1:00:52]từ từ từ thì nhiều chuyện rắc rối xảy ra phía sau đó. Cái rắc rối thứ nhất là gắn cái việc làm của mình với đại cuộc xây dựng đất nước, đúng không ạ? Tự nhiên nó hiện ra chứ không phải là mình gắn gượng. Rồi cái rắc rối nữa là gì? Là xem cái cộng đồng mà mình đang chung tay góp sức làm việc trở thành gia đình ruột thịt, chứ không phải cái gia đình bé nhỏ của mình nữa. Cái gia đình của mình á thì vẫn là một gia đình của mình. Và lúc trước mình chỉ có một gia đình đó thôi, mình buồn vui, sướng khổ với cái gia đình đó thôi. Nhưng ngày hôm nay, khi mình ở trong cái cộng đồng nào thì cả cái cộng đồng lớn đó là là gia đình của mình.
[1:01:44]Mình yêu thương được mọi người trong cái cộng đồng lớn này mà đây là điều mà Mission: Impossible, sứ mạng bất khả thi đối với trước đây. Trước đây mình chỉ yêu cái gia đình mình thôi, còn cả cái cộng đồng công ty này Thì vì công việc cho nên phải quan hệ, tiếp xúc, trao đổi, bàn bạc, chả dính gì trong trái tim mình cả. Nhưng đến khi mà mình hiểu được cái quan niệm sống làm phước, không thấy mình là quan trọng, thì ta thấy thêm một điều rất rõ nữa, cả cái tập đoàn này, cả cái cơ quan này, cả công ty này chính là là gia đình của mình. Mà ta thấy cả tập đoàn này, cả công ty này là gia đình của mình, nghĩa là gì?
[1:02:36]Như bây giờ thầy hỏi anh Nghiệm, anh với tư cách là chủ tịch hội đồng quản trị, thầy hỏi trong thâm tâm anh, anh có thấy tất cả nhân viên của mình là gia đình của mình không? Hãy nói thật thầy nghe. Nam Mô A Di Đà Phật. Cũng chưa được tuyệt đối, mới được một phần nhỏ. Phần nhỏ nghĩa là sao? Mới được phần nhỏ xem là gia đình của mình, còn lại thì vẫn đang vẫn có những cái suy nghĩ lại bỏ chưa bỏ được cái cái cái cái quan trọng của mình. À à. Hôm nay anh nói rất thật là anh cũng chưa bỏ hết cái thấy mình là quan trọng. Cho nên chính vì chưa bỏ hết, nên là cũng cảm nhận cái công ty này là thân thiết nhưng không hoàn toàn là cái gia đình của mình.
[1:03:25]Ừm anh thú nhận như vậy, và chắc anh sẽ phấn đấu. Nhưng mà thầy có cái niềm tin, vì cái ngày đầu mà thầy gặp anh, thầy nhận ra con người này rất là tình cảm, rất là yêu thương. Bây giờ thầy hỏi anh Hiệu, với vai trò tổng giám đốc, anh thấy tất cả mọi anh em nhân viên trong công ty này là ai đối với anh? Có gắn bó máu thịt, gia đình với mình phần nào không? Nói thầy nghe. Thưa với thầy, thưa với toàn quý đệ tử, là cũng như chủ tịch á thì có một số anh em trong quá trình công tác làm cùng thì thì có thể vì một phần cái tôi, vì phần cũng chưa bớt thấy mình là quan trọng, cho nên là cũng được một số trường
[1:04:04]hợp thì bản thân cá nhân con mới coi người ta là gia đình, còn lại số còn lại cũng chưa được làm được cái việc ấy. Thầy nói anh cũng, anh nói thầy cũng không hiểu. Tức là tức là thưa với thầy là trong quá trình làm việc, với vai trò là tổng giám đốc, thì cũng chỉ một số nhỏ thì con bản thân cá nhân con cũng mới coi người ta như là gia đình. Thế còn lại phần lớn cũng chưa. Phần lớn chưa cảm nhận được. Vâng, vâng, vâng, cảm ơn anh Hiệu. Thì hôm nay
[1:04:32]hôm nay nha, hai anh mời thầy về đây thì tức là cũng có cái sự tôn trọng thầy trong chừng mực nào, đúng không ạ? Có tôn trọng không? Hổng tôn trọng giận bỏ về liền. Tức là cũng có sự tôn trọng thầy, phải không ạ? Và thầy đến đây với tư cách là một người một vị thầy về tinh thần của nhiều người trong cái xã hội này, một phần nào đó. Và hôm nay, trước mọi người, trên trời đất bao la, thầy long trọng yêu cầu hai anh, nha, cố gắng xem toàn bộ công nhân viên này là gia đình của mình. Được không?
[1:05:19]Tại nào giờ chưa ai đặt cái vấn đề này ra, nên các anh cứ sống theo thói quen. Những cái người nào đồng cam cộng khổ thì mình có cảm giác thân thiết, gắn bó, còn những người xa xa quá, mới mới quá, mình không cảm nhận điều đó lắm, phải không ạ? Thì thôi mình cứ là ai làm tốt thì mình trả lương, mình trả thưởng, có vẻ hơi sòng phẳng. Nhưng đây là một điều mà thầy gọi là chưa đạt yêu cầu của một cái người doanh nhân, một người chủ cả. Đối với cái đạo đức của đạo Phật, thầy chưa dám nói chủ nghĩa Mác-Lênin, Mác-Lênin thì vĩ đại quá, thầy nói về đạo đức đạo Phật thôi, thì khi các anh là chủ cả,
[1:06:07]anh đang nắm trong tay mình cuộc sống của rất nhiều người và những gia đình của người đó luôn.
[1:06:15]Vì cái doanh nhân được một cái công đức rất lớn là mình tạo nên công ăn việc làm cho nhiều người, khiến cho nhiều người có sự sống. Ví dụ như nếu không có anh thì thầy không dám chắc, nhưng nhiều hơi nhiều người bị thất nghiệp. Giống như ví dụ ví dụ anh vắng mặt một cái, giống trong phim mà khoa học giả tưởng đó, nhấn nút một cái anh biến mất, thì bao nhiêu người ngồi chơ vơ đây bỗng nhiên không có việc làm liền, đúng không ạ? Bắt đầu đi chạy việc làm tính sau ạ. Còn khi có anh, thì nhấn nút cái anh hiện ra trở lại, thì mọi người có công ăn việc làm trở lại. Đó, cái công đức của người doanh nhân là như vậy, là tạo công ăn việc làm.
[1:06:52]Mà công ăn việc làm là gì? Là đời sống, là gia đình, là máu thịt của họ. Nên trong cái đạo đức của đạo Phật, thầy long trọng yêu cầu anh một điều: hãy cố gắng coi cái tập đoàn này, cái công nhân viên này như là gia đình của mình, nha. Đó mới là người thầy thầy thầy thầy dùng nó chưa có cái từ để tặng cho những người này. Nó chưa có cái từ để tặng cho một cái người doanh nhân mà xem những người công nhân viên của mình như gia đình, thế giới chưa có cái từ đó, chỉ trong đạo Phật mới có, nhưng đạo Phật có lại nêu ra thì nó khủng khiếp quá. Để hôm nào thầy nghĩ ra một cái từ gì nó vừa chừng thầy sẽ tặng cho anh.
[1:07:37]Là người chủ mà biết coi công nhân viên của mình như là gia đình ruột thịt. Mà hai anh coi được, hai anh có cái tâm đó được, bắt đầu nó lây xuống các công nhân viên của mình. Và những người công nhân viên mình sao? Từ từ cảm nhận nó được cái tâm đó và cũng làm sao? Cũng sẽ xem nhau như là là gia đình ruột thịt. Mà nếu cả cái tập đoàn này xem nhau như gia đình ruột thịt thì chuyện gì xảy ra?
[1:08:05]Chuyện gì xảy ra? Có một chuyện xảy ra là ta đóng góp cho sự thành công của tập đoàn mạnh hơn. Đúng không ạ?
[1:08:19]Nếu mỗi người chỉ nghĩ tới cá nhân mình, làm chỉ nghĩ tới đồng lương, thì thực sự cái sự gắn bó với nhau, sự gắn kết với nhau, sự đóng góp với nhau để hợp thành một cái sức mạnh của tập đoàn thực sự có vẻ chỉ là giả dối, rời rạc, bên ngoài thấy như vậy nhưng bên trong là rỗng. Còn nếu trong trái tim của mỗi người hiểu ra rằng cái tập đoàn này là gia đình của mình, là trách nhiệm của mình, thì cái sự gắn kết đó, sự gắn bó đó, sự đóng góp đó là là mạnh, là bền vững, là chắc thật. Và chính điều đó càng làm cho công ty sao, cho tập đoàn ta thành công hơn, đúng không ạ? Đúng không ạ? Nếu đúng tại sao không ai vỗ tay cả?
[1:09:10]Và cái lý tưởng sống này, cái quan điểm làm việc này là phải của tất cả những con người mà sống trên xã hội này cùng đi làm chung với với nhau. Nhưng mà để có cái thái độ là xem cả cái tập đoàn như gia đình mình thì phải bắt đầu từ hai cái ông này trước, hai cái ngài này trước, nha. Khi anh hiểu được điều đó, anh ý thức được điều đó, anh sống được như vậy thì mọi người dưới này nhận ra, mọi người đã nhận ra. Mà nhận ra thì sao? Bắt đầu họ lây lan, nó cũng là một loại dịch á, nó là một loại bệnh dịch. Khi mà anh xem cả công ty này, tập đoàn này là gia đình của mình, cái ý niệm đó, cái tình cảm đó
[1:09:51]nó bắt đầu nó lây lan vào cộng đồng trong cộng đồng của mình. Và ta sẽ thấy có một điều hiện ra, chỉ có một điều hiện ra là hạnh phúc. Hạnh phúc.
[1:10:10]Nãy giờ đó, thì ta bắt đầu bằng cái việc phúc đức, phải không? Kiếp trước, kiếp sau, quan niệm sống không thấy mình là quan trọng để tạo thành cái đạo đức, những yếu tố của hạnh phúc, mở ra cái tầm nhìn thấy được mình gắn bó với cái đại cuộc xây dựng đất nước, thấy cả cái tập đoàn như là gia đình mình. Đó, những điều đó nó mở ra dần mở ra dần khi ta bắt đầu hiểu được cái điều điều đúng. Là muốn sống hạnh phúc ta có hai yếu tố: phải ráng làm phúc và đừng thấy mình là quan trọng. Chỉ hai điều đó thôi, nhưng sao lại nó mở ra đủ thứ tầm nhìn cho ta trong cuộc sống này. Cái mở ra trong tâm cuộc sống này thì thầy nhắc
[1:10:55]lại có hai cái điều hiện ra rất là rõ: một, ta gắn cái việc làm của mình với đại cuộc xây dựng đất nước; hai, ta xem được cái tập đoàn này như là gia đình ruột thịt của mình. Và trong cái cuộc sống, ta yêu thương, tử tế với nhau tự động nó hiện ra, tự động nó hiện ra và thành tựu được điều gọi là hạnh phúc. Và lúc đó, cái quan niệm của ta về hạnh phúc trong cuộc sống này bắt đầu nó khác nhiều so với thuở xưa. Hồi đó ta nghĩ hạnh phúc là giàu, ta nghĩ hạnh phúc là được yêu, ta nghĩ hạnh phúc là vinh quang, là lời khen gì đó. Bây giờ ta mới hiểu ra hạnh phúc là một điều khác hẳn. Hạnh phúc là một điều khác hẳn.
[1:11:41]Bây giờ thầy nói thì mọi người sẽ không cảm nhận được, vì không đi qua ít nhất 10 năm sống như vậy. Phải ít nhất 10 năm ta sống như vậy: không thấy mình là quan trọng, ráng làm điều phúc, qua 10 năm rồi thì mới cảm nhận được điều này. Thầy nói mọi người hiểu liền, nhưng mà cảm nhận thì sẽ không cảm nhận được. Nhưng mà thôi thầy cứ nói, tại vì nó là một mạch trong cái bài giảng này nên thầy phải nói. Lúc đó ta cảm nhận được một điều thế này: Hạnh phúc là khi ta còn được phụng sự cho chúng sinh.
[1:12:21]Chỉ nhiêu đó thôi.
[1:12:29]Trong cái hơi thở của ta, trong những lúc ta ngồi yên tĩnh trong phòng một mình, có những khi ta ngồi thiền ta nhập định, hoặc có khi ta tất bật công việc, nhưng mà tất cả vì một điều duy nhất là phụng sự cho chúng sinh. Không bao giờ có chuyện là đó là một bậc thánh mà quên một giây phút nào sống vì chúng sinh. Cái khái niệm này rất là lớn, không có nhỏ. Mà ta phải đi qua ít nhất 10 năm tu dưỡng thực sự vất vả chiến đấu với nội tâm mình, ta mới nhận ra cái hạnh phúc này. Cái hạnh phúc từ cái sự mà phụng sự cho tất cả chúng sinh. Còn không, ta cứ loay hoay đi tìm, ta cứ xoay xở đủ cách, rồi cuộc đời vẫn chỉ là
[1:13:25]khổ đau, chỉ là những hơn thua, tất bật, khi được khi mất, khi vui khi buồn. Tất cả những điều đó đều là giả dối cả. Chỉ còn lại một cái hạnh phúc, từ cái nội tâm mà không thấy mình là quan trọng, hiện ra thành một cái lý tưởng sống là phụng sự cho tất cả chúng sinh. Cuối cùng chỉ còn điều đó để ta mang theo đi hết kiếp này sang đến những kiếp khác. Chỉ còn điều đó thôi. Hôm nay thầy nói mọi người có vẻ hiểu, chứ không phải là không hiểu, đúng không ạ? Nghe thầy nói hiểu liền. Nhưng cảm nhận được điều đó một cách chắc chắn thì tu 10 năm nữa mới cảm nhận được điều này rõ ràng. Thầy nói 10 năm là thầy dành cho những người siêu căn cơ trí tuệ,
[1:14:14]chứ phải 30 năm trở lên, hết sức sống đạo đức, vị tha thì mới hiểu được điều này. Mới hiểu được hành trạng của những vị thánh, những vị Bồ Tát, không một sát na nào, không một giây nào mà không sống vì, vì chúng sinh. Nhớ như vậy. Hôm nay ta có thể ngừng cái buổi nói chuyện này được rồi, ha? Tuy nhiên, thầy muốn nhắc một điều là anh Nghiệm, anh Hiệu cố gắng đem cái, một cái cách tập luyện, như là thiền định cũng được, hoặc là khí công cũng được, cho tất cả công nhân viên được tập một chút. Nó nhẹ nhàng nhưng nó làm người ta khỏe mạnh, làm đầu óc người ta thư thới. Đó cũng là một cái hạnh phúc chút chút.
[1:15:02]Nếu được thì lát nữa thầy mời mọi người bước ra chỗ sân trống ngoài sảnh, ta tập một cái thế khí công phất tay, Phất Thủ Liễu Pháp để cho mọi người trong ngày đó, một ngày mình tập, khi nhiều khi đang mệt cái mình đứng lên mình tập chút xíu rồi lại làm việc tiếp. Nó sẽ làm cho đầu óc của ta được thư giãn hơn. Trước khi ngủ ta tập chút xíu rất là dễ ngủ. Rồi khi sáng dậy rồi, trước khi đi làm ta tập chút xíu rồi đi làm, thì ngày đó ta làm việc nó sảng khoái hơn. Đồng ý không ạ? Thôi thầy cảm ơn ha, anh Nghiệm, Hiệu đã đón tiếp thầy ngày hôm, hôm nay. Rồi ngày mai còn làm việc, rồi thầy cũng cảm ơn các anh chị em công
[1:15:47]nhân viên, các Phật tử đã về đây nghe cái buổi nói chuyện này vậy. Rồi một chốc nữa, ta cùng nhau bước ra ngoài sảnh nha, để tập cái thế Phất Thủ Liễu Pháp.