[0:12]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên sư bác, sư phụ, kính thưa chư tôn đức Tăng Ni cùng toàn thể quý Phật tử thân mến. Hôm nay sắc xuân vẫn đằm thắm, lòng người hân hoan, cả núi rừng tại chùa Thiền Tôn Phật Quang thêm rộn ràng reo vui khi được cung nghinh chào đón bước chân an lạc của sư bác, vị thầy khả kính của bao lớp Phật tử và của hàng đệ tử xuất gia chúng con. Ngưỡng bái bạch trên sư bác, sư phụ muôn vàn kính tôn kính. Bao năm qua, sư bác và sư phụ chúng con vẫn được ngợi ca vì tình huynh đệ, tình tri âm, tri kỷ thiêng liêng khó tìm. Ân tình huynh đệ như núi thẳm, nghĩa vạn sơn muôn trượng rộng dài. Sư phụ và...
[1:03]sư bác và sư phụ đã gặp nhau nơi chí nguyện xuất trần liễu thoát sinh tử, nơi lý tưởng hoằng pháp độ sinh vĩ đại, để rồi dù cho mỗi vị một tông môn, một tự viện thì vẫn luôn cảm thông, che chở, dìu dắt nhau làm việc đạo, gánh vác trọng trách với đạo pháp, với chúng sinh. Có một thực tế, cuộc đời đi theo năm tháng qua, lòng người mau phai như cánh hoa. Thế gian lắm đổi thay, nghiệp duyên đưa đẩy khiến người ta biết bao lần hợp rồi lại tan. Mọi chuyện đắp đổi qua mau, vậy mà trước quy luật vô thường khắc nghiệt đó, sư bác và sư phụ của chúng con vẫn sắt son, trước sau như một. Sư bác đã không nề hà, quản ngại khó khăn hay mọi tác động chia
[1:57]rẽ từ bên ngoài để luôn âm thầm đỡ nâng cho sư phụ chúng con. Bàn tay ân cần ờ từ ái ấy vẫn ngày đêm vừa chu toàn những bổn phận nơi tự viện của mình, vừa lặng lẽ hỗ trợ mọi việc để con đường hoằng pháp của sư phụ chúng con đỡ gập ghềnh chông gai. Tình nghĩa ấy chúng con xin nghìn đời ghi khắc. Để có được cái bền vững đó là do trong tim của sư phụ, sư bác chúng con đều ước ao cho tương lai của đạo đạo pháp huy hoàng, là tình linh sơn cốt nhục, tình nghĩa huynh đệ thâm sâu. Như dấu chân cuối trời bị sóng biển đánh vào rồi xóa mất, cũng vậy, mọi vị kỷ riêng tư đều được gạt bỏ, không còn mảy may lưu dấu trong tâm của sư phụ và sư bác.
[2:48]Trong suốt bao năm tháng, hai... sư phụ và sư bác đã giáo huấn chúng con không chỉ bằng ngôn ngữ, văn tự hay kinh điển truyền thừa mà bằng cả ánh mắt từ hòa, bằng đời sống tỉnh giác, lợi tha, bằng ý chí tu hành kiên cường, bằng nguyện lực thâm sâu. Nhờ vậy mà chúng con mỗi ngày được khôn lớn hơn trong Chánh Pháp. Cho đến hôm nay, mỗi chúng con đều cảm nhận được giá trị của tình thầy thiêng liêng dành cho chúng con.
[3:27]Trong cuộc đời tu hành giáo hóa, nhân cách, đức độ, đạo hạnh sáng ngời của sư bác, sư phụ mà chúng con đặt trọn niềm tôn kính là một bài học sống động cho chúng con nương theo tu học. Chúng con xin nguyện cho nhân duyên tình trò thầy trò này, sư bác và sư phụ sẽ luôn dõi theo, che chở, nuôi dưỡng cho tâm Bồ Đề của chúng con sớm được trổ cành xanh lá, cho chúng con tìm được chính mình, góp phần xây dựng thế giới này thành một tinh cầu giác ngộ. Con không nguyện về nơi sung sướng, mà chỉ mong đúng hướng chân tu, dẫu qua nghìn vạn thiên thu, một lòng mong thoát ngục tù vô minh. Kính bạch trên sư bác, sư phụ, tấm gương ngời sáng của sư phụ
[4:20]và và sư bác cho chúng con cơ hội để soi rọi lại chính mình để rồi tự biết hổ thẹn, thấy thực sự về tu tập, về đạo hạnh của chúng con còn quá nhiều khuyết lở, chưa xứng đáng với những duyên may mà được sư phụ, sư bác dạy dỗ. Trong đời sống, chúng con còn ích kỷ, tị hiềm, dải đãi, buông lung. Đối với huynh đệ, chúng con chưa thực sự thương yêu, cảm thông, hỗ trợ hết lòng. Với đạo pháp, chúng con chưa hy sinh hết mình, vẫn còn những ước vọng vị kỷ. Chúng con biết rằng mình phải vun đắp cho tình huynh đệ thẳm sâu cho đến mức trở thành linh sơn cốt nhục và có trách nhiệm với nhau cho đến cuối đời.
[5:05]Từ đây đến cuối đời là sống vì nhau, vì đạo pháp, vì dân tộc, không còn vì tư riêng. Cái hoài bão lớn lao của sư bác, sư phụ đặt lên hàng đệ tử chúng con chính là ước muốn để đạo pháp có sức mạnh tồn tại. Do vậy, chúng con cần phải cố gắng tinh tấn tu hành hết sức, lúc nào cũng sống và áp dụng đạo lý đúng lời Phật dạy, không để những điều ác xâm chiếm tâm hồn mình, để ngôi chùa có thể phát huy những giá trị Chánh Pháp một cách đầy đủ. Trải qua bao năm tháng sư phụ chúng con hành đạo, toàn thể Tăng Ni, Phật tử chùa Phật Quang chúng con như là một nhân tố, là một động lực tạo nên sự sáng tạo, phát triển mới, đóng góp tích cực cho
[5:59]đường lối của Giáo hội cũng như trong sự hành đạo, góp phần làm cho...
[6:08]làm cho giá trị của Phật giáo được mở rộng, phát triển. Theo đó, trách nhiệm của chúng con ngày càng thêm thêm nặng là phải giữ gìn, phát huy được cái giá trị văn hóa của chùa. Do vậy, chúng con ước ao sao tất cả chúng sinh đều đầy đủ thiện duyên được gặp được thiện minh sư như sư bác, sư phụ của chúng con để có hội có cơ hội được nương theo tu học và hộ trì. Trong ngày xuân năm mới, chúng con xin nguyện mãi theo gót sen của sư bác, sư phụ, nguyện sẽ thúc liễm thân tâm, giữ gìn giới hạnh, tinh tấn tu hành để mai sau trở thành điểm tựa cho chúng sinh, cùng tiếp đôi tay hoằng pháp, hộ pháp với ước mơ Chánh Pháp sẽ đời đời trường tồn.
[7:01]Có như vậy mới mong đền đáp được phần nào thâm ân của Đức Phật, của Thầy Tổ. Trong giờ phút trang nghiêm và ý nghĩa này, chúng con không sao nói hết lên lời nỗi niềm của chúng con dâng lên sư bác, sư phụ. Trong không gian còn tràn ngập sắc xuân, chúng con xin nguyện trên mười phương chư Phật gia hộ cho sư bác, sư phụ pháp thể khinh an, đạo thọ miên trường, chúng sinh dị độ, Phật sự viên thành, mãi là tàng cây đại thọ, là chỗ dựa tâm linh vững chắc chở che, dẫn dắt cho chúng con trên bước đường tu hành hướng về vô ngã. Chúng con xin nguyện: Nghìn muôn kiếp xin dốc lòng tinh tấn, bước theo Người đến vô tận bao la,
[7:48]lòng tinh khôi, son sắt vượt trời xa, cả thế giới vang lời ca giác ngộ. Nhân dịp năm mới, cũng xin kính chúc quý quan khách cùng toàn thể quý Phật tử và gia đình luôn dồi dào sức khỏe, vạn sự kiết tường, công việc thuận lợi, gia đình bình an, gặp nhiều may mắn, hạnh phúc, tinh tấn tu hành và được luôn được sống trong hào quang của mười phương chư Phật. Và trong giờ phút thiêng liêng này, chúng con kính ngưỡng trên sư bác, sư phụ ban bố cho chúng con những lời pháp nhũ để chúng con có thêm nghị lực, thêm quyết tâm hoàn thiện hoài bão tu hành trong năm mới. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thôi tụi con ngồi xuống đi, quý Phật tử ngồi xuống để
[8:32]nghe sư bác nói lâu lâu cho thoải mái một chút.
[8:37]Trước khi sư bác ban đạo từ, sư phụ kể câu chuyện chút. Hồi nãy sư bác mới nói cho sư phụ nghe, có người mới đến gặp sư bác mới hỏi, "Sư bác nghĩ thế nào về cái luận án tiến sĩ của sư phụ?" Thì sư bác trả lời, "Luận án tuyệt vời." Thì cái người kia hỏi, "Tuyệt vời ở chỗ nào?" Sư bác nói, "Tại ổng là sư đệ tui, cho nên nó tuyệt vời, không có thắc mắc."
[9:11]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật tác đại chứng minh.
[9:18]Kính bạch sư phụ trụ trì Thiền tôn Phật Quang, kính thưa chư tôn đức Tăng Ni và các sư cháu hôm nay có mặt ở đây, kính thưa tất cả quý Phật tử hiện diện trong cái buổi hội ngộ đầu năm hôm nay, thưa quý vị quan khách có duyên đến với chương trình gặp mặt đầu năm trong cái ngày hôm nay.
[9:58]Ngày hôm nay
[10:02]thầy rất là hoan hỷ được gặp gỡ một cái số lượng chư tôn đức Tăng Ni và quý Phật tử đông ngoài tưởng tượng.
[10:17]Bởi vì đây là hoàn toàn ngoài cái dự liệu, ngoài cái chờ đợi của cá nhân của thầy.
[10:28]Bởi lẽ là mùa xuân năm nay, trong cái chuỗi, gọi là trong một cái đà mà
[10:38]bị cái dịch bệnh COVID nó khống chế, mặc dù mình đã được bảo hộ tương đối an toàn, nhưng mà cái dư chấn, dư âm, cái sự mà gọi là dư chấn của cái COVID nó làm cho mọi người sợ hãi, làm cho mọi người sợ hãi. Và cái sự sợ hãi đó đó, nó đã đi đến vào...
[11:09]đi đến với tất cả mọi người, vào trong tất cả mọi ngõ ngách, cùng... gọi là hang cùng ngõ hẻm, không thiếu chỗ nào. Ai cũng sợ hết.
[11:23]Cho nên đối với chương trình của các chùa trong cái mùa xuân vừa qua thì cũng đa phần là lèo tèo lắm, không ai đi chùa.
[11:39]Và điều đó thì đúng thôi. Tình hình như thế thì nó đúng, phản ánh đúng cái thực trạng của cái sự tâm lý cũng như một số vấn đề thực tiễn vẫn còn đó, những cái khó khăn. Cho nên các cái chùa ở các nơi báo cáo về huynh đệ rồi đệ tử học trò rồi cho biết là: "Vắng lắm sư phụ ơi!". Và mình cũng đoán trước như vậy, cho nên ở chùa của thầy đó là... là cái Tết năm nay đó là mình cũng trong cái tình huống gọi là càng đơn giản, càng gọn gàng thì chắc là phù hợp với cái chung hơn. Cho nên thế là mình chỉ sơ sơ thôi, tổ chức vừa vừa vừa phải.
[12:28]Thế rồi thì một cái điều mà làm cho mình ngỡ ngàng đó là giao thừa, mình cứ tưởng sắp vài ghế ngồi chơi thôi, nhưng mà cuối cùng cả chùa đầy.
[12:41]Rồi mùng một cũng đầy. Rồi những cái lì xì mà mình làm để dành cho Phật tử đó, mình cũng đoán là cỡ chừng đó thôi, cho nên mình làm chừng đó thôi. Đến lúc thiếu, thiếu nghiêm trọng luôn. Thì mình tức khắc là phải thừa thắng xông lên, mình tính phát sạch hết, nhưng mà sực nhớ Phật Quang còn có 180, 90 quý của Phật Quang chưa... chưa để dành riêng, nguy hiểm quá, cho nên lo cất. Lo cất trước. Không thôi là mình gặp những người mình ái mộ, mình thương rồi mình cho hết rồi mất, làm cho những người thương ở Phật Quang là sẽ bị hụt hẫng, cho nên cất. Và thế là một cái khủng hoảng diễn ra như vậy. Thì mỗi lần đó mà...
[13:36]nói như vậy để nói như thế này: Nãy giờ nghe quý thầy, quý sư cô mà được đại diện nói những cái lời tốt đẹp về cái một cái thâm tình và cũng như là những cái đạo lý, những cái động lực để tu tập các thứ nhiều lắm, nhưng mà thầy chỉ nghe hai chữ thôi, đó là "Sư bác". Có chừng đó. Chỉ "Sư bác" là đủ rồi, bởi vì chứa đủ tất cả mọi thứ giá trị từ cái giá trị bên... gọi là hình thức cho đến nội hàm của nó. Cho nên nghe chữ đó là đủ, và cái chữ đó nó cứ đi theo cái cảm xúc của mình mà đi tới. Cho nên thầy sư phụ Phật Quang vừa mới nói đó, mà hỏi rằng là thẩm định cái tiến sĩ đó là như thế nào, tôi nói:
[14:25]"Thì tuyệt vời thôi!". Mà vì sao tuyệt vời? "Bởi vì đây là sư đệ của tôi!". Nó nó... nó có cần lý luận quý vị? Nhưng không phải chừng đó, thầy có nói thêm như thế này: "Nếu nói thẩm định thì xin thưa, tôi không đủ gọi là trình độ, bởi vì cái luận án này nó vượt ra ngoài tầm tay của tôi.
[14:53]Thì cái mà vượt lên trên mình, vượt ra ngoài tầm tay của mình, mà mình nói là cái này xấu, cái này không đạt, cái nọ, vân vân, được không? Đâu phải cái tâm của mình! Cho nên cái vấn đề là mình biết cái giá trị của nó, vì vậy cho nên mình nói tuyệt vời, thế thôi!". Thì đó là cái cái thành công mà của năm qua mà nó lan qua năm này đối với cái cá nhân của thầy Phật Quang. Một sự thành tựu đặc biệt,
[15:31]ý nghĩa thì vời vợi và tác dụng thì thực tiễn. Và nó sẽ đem đến những cái giá trị cho cái đời sống ở trong cái gọi là cái cái nhận thức và cái tư duy của con người về cái cách thức thể hiện mình ở trong cuộc đời này như thế nào. Thầy nghĩ rằng cái luận án đó nói lên những vấn đề như thế, cho nên rất là vui. Thì
[16:10]về đây, mọi năm là về đây ngày mùng sáu. Ngày mùng sáu là ngày cuối của cái chương trình mừng xuân tại Thiền tôn Phật Quang. Năm nay không cho về mùng sáu mà biểu về mùng năm, hoặc là về sớm hơn. Thì mình là cái người mà khi nào cũng cũng về, cho nên cho về ngày nào thì cũng vậy thôi. Cho nên ngày nào cho về thì mình về. Không cho về thì mình... không cho về ngày đó, cho về ngày khác thì cũng không sao hết. Bởi vì từ trước đến đây khi mà ở Từ Tân mà năm nào cũng lên núi để mà lễ Phật, để mà thăm viếng huynh đệ, Phật tử, vân vân các thứ thì năm nào cũng đi. Đã trở thành ra một cái truyền thống,
[17:10]cái nếp để nói lên cái sự ái mộ này, cái sự tình cảm gắn bó này, nói lên rất nhiều những cái giá trị cộng hưởng ở trong cái con đường hoằng pháp của mình. Từ đó đến giờ chưa có năm nào không lên.
[17:30]Thì năm nay á là mình sụp đổ, là sụp đổ là hễ cái chương trình hành hương đầu năm là sụp đổ. Năm ngoái cũng COVID về cũng sụp đổ rồi, năm nay tiếp tục sụp đổ, tức là không tổ chức hành hương. Mà chương trình hành hương đầu năm là một trong những chương trình lõi gọi là của cái chùa Từ Tân, nhưng năm nay vẫn không tổ chức.
[18:02]Nhưng mà cái mùng sáu mà đi hành hương mà lên chùa Phật Quang á thì dù quy mô lớn hay nhỏ, thì cái đó tùy duyên, nhưng mà lên là phải lên. Bởi vì đó là tiếng gọi của con tim, đúng không?
[18:23]Thì cho nên là trong cái tình huống như vậy, thì mình lên đây mình nghĩ thì chắc là nội bộ thôi. Nội bộ thôi, giảm giảm bớt như vậy chứng tỏ nội bộ. Nhưng mà lên thấy kiểu như thế này thì quả thực là, lại thêm một ngỡ ngàng mới, tức là có lẽ chỉ có ở đây mới có, không đâu có được. Đúng không?
[18:47]Tuy nhiên, đi trên đường, mấy bữa nay mình thấy là đi trên đường rất đông, rất đông.
[18:57]Vắng, hồi trước là vắng đó, nhưng mà Tết này đi quá trời luôn.
[19:05]Đi đâu kẹt đó, gọi là đi đâu? Đi chơi. Đi chơi, không biết có đi chùa không, không rõ lắm, nhưng mà đi chơi là là chắc. Rồi tất cả ùn ùn kéo nhau đi. Tại sao kéo nhau đi dữ vậy? Thông tin báo chí chúng ta nhận thấy từ Vũng Tàu, Đà Lạt, các cái tụ điểm sinh hoạt Phú Quốc, Côn Đảo, nói chung Huế, Nha Trang đồ gì là tràn ngập.
[19:35]Hết sợ rồi. Không ai sợ COVID nữa. Đi tràn ngập, chen chúc nhau rồi là kẹt xe rồi kẹt chợ rồi kẹt đường, kẹt các tụ điểm ăn chơi.
[19:48]Tại sao? Là tại vì nó khổ quá. Nó khổ quá rồi. Khi mà chúng ta, Đức Phật dạy này, khi mà chúng ta tiếp xúc, khi chúng ta có một nỗi khổ, ta gọi là khổ thọ đó, gọi là một cảm xúc đau khổ, thì nó sẽ đưa đến hai cái thái cực. Một, khi mình có khổ thọ là mình giận đời, giận người. Cái sự giận, sự tức, sự sân hận nó trở thành ra cái cái cái cái cái hệ quả của cái khổ đau. Khi khổ là là giận, khổ là đưa đến là sân hận tăng trưởng. Cho nên cái phẩm chất, gọi là cái chất liệu mà sân hận á tăng lên khi chúng ta khổ.
[20:37]Nhưng đồng thời nó cũng tăng thêm một cái khác, đó là tăng cái tham lên, tăng cái sự khát vọng hưởng thụ cái lạc thú. Bởi vì khổ quá, cho nên á là là mong, chờ, mơ ước, cải đổi đời, cái trạng thái đối nghịch đó là sướng. Cho nên thế là trong lòng mình tự nhủ rằng là để hết dịch mình sẽ bù đắp lại, trả thù đời, đi chơi cho đã. Đúng không? Thì cả hai cái trạng thái đó đều là hai trạng thái cực đoan, đó là hai trạng thái cực đoan, và xuất phát từ một nỗi khổ, khổ thọ. Cho nên người Phật tử tu theo con đường của Phật, kiểm soát, làm chủ được cái cảm giác khổ là làm chủ được tất cả mọi thứ. Cho nên đó là vấn đề ha.
[21:50]Bây giờ nói là là chúc cho quý thầy là quý Phật tử những cái hạnh phúc, an vui thì nó xoàng quá. Ai gặp nhau cũng chúc an vui, hạnh phúc rồi a làm ăn phát tài, phát lộc rồi sống thọ, vui vui, rồi nói tóm lại là là là năm nào cũng chúc.
[22:10]Mà chúc hoài không chán là bởi vì mình có có đâu. Mà chúc hoài mà nó không có, cho nên cứ chúc hoài luôn. Mình khát vọng mà gọi là khốn đốn như vậy. Cho nên chúc hoài cũng cũng được, cũng nghe trúng. Và ai cũng hoan hỷ nhận lời, không chúc còn bị giận nữa. Cho nên thà chúc giả dối cũng được, nhưng mà có chúc. Thì hôm nay chắc là thầy cũng không chúc quý vị lặp lại cái đó chi, đúng không? Chúc chi cho cực khổ.
[22:43]Nhưng mà người Phật tử nói chung là chúc cái thứ nhất, là người Phật tử nói chung và chư tôn đức tăng ni nói riêng, là phải biết cái mình cần
[22:58]và có được cái mình cần đó. Đó là hạnh phúc của người tu.
[23:08]Cái nhu cầu của chúng ta nhiều thứ lắm, nào là sống thọ, nào là danh vọng, nào là lợi lộc, tiền bạc, nào là tình yêu, đủ thứ. Thì cái người Phật tử cái đó cũng cần, nhưng mà cái cần cốt lõi
[23:26]và vĩnh cửu không thay đổi, cho dù có chết đi nữa, cái cần đó cũng không thay đổi.
[23:36]Cái mình cần đó là cái sự giác ngộ. Đó là mục tiêu của người Phật tử, mục tiêu của người tu hành. Tu kiểu gì không biết, nhưng vấn đề là đạt được giác ngộ, mục tiêu là giác ngộ, là đắc đạo. Đó là cái mục tiêu xuyên suốt. Và cái đó chính là cái nhu cầu cốt lõi.
[24:03]Những nhu cầu khác đều cần cả, nhưng mà nhu cầu cốt lõi về nền tảng chính là sự giác ngộ, sự thành gọi là đắc được đạo quả. Đó là cái khát vọng rất là cao cả mà tất cả người Phật tử đều phải có,
[24:23]phải có mục tiêu, phải có mục đích. Mục đích của đời sống là sự giác ngộ. Tất cả những thứ khác là những cái kế hoạch, những cái chương trình đều có tính cách là phục vụ cho sự sống của mình, đều là những cái kế hoạch, chương trình tùy theo hoàn cảnh, điều kiện, tùy theo giai đoạn này, giai đoạn kia chúng ta thay đổi qua cách thức này, qua cách thức nọ, cách thức kia, thay đổi đủ kiểu hết.
[24:54]Mình mong ước có được người yêu sau nhiều năm tháng khát vọng mà cứ solo hoài, thế hôm nay có một cái người lọt mắt xanh của mình, đó là một chương trình, đó là một kế hoạch.
[25:10]Và mình đạt được kế hoạch đó. Nhưng rồi thì một thời gian thì từ con mắt bồ câu trở thành con mắt quỷ dữ thì tức khắc mình mình mình mình chia tay, mình có kế hoạch khác, thay đổi kế hoạch, thay đổi chương trình, đúng không?
[25:29]Danh vọng cũng vậy, tiền bạc cũng vậy. Nhưng mục đích giác ngộ không thể thay đổi. Thì đó là cái mà chúng ta cần phải biết và chúng ta cần phải có. Nhưng mà cần phải có, và có cái gì? Đó là có cái cái gọi là đạo lý để định hướng để sống. Cái đạo lý đó còn gọi là chánh kiến. Chánh kiến Phật dạy trong Bát Chánh Đạo, chánh kiến đi hàng đầu trong tất cả mọi công hạnh. Cho nên nó là đạo lý.
[26:08]Cho nên ở đây Sư phụ Phật Quang đã nỗ lực hết mình để truyền bá, để mà giảng dạy, để đưa vào trong tâm của tất cả những người đệ tử của mình những đạo lý chuẩn nhất, đúng nhất, có tác dụng nhất, hiệu quả nhất, gọi là đạo lý chánh kiến. Đó là cái thứ nhất. Cái thứ hai phải có đó là thiền, là thiền định. Cái chánh kiến đi hàng đầu và kết quả cuối cùng là thiền định trong Bát Chánh Đạo. Thì các con là những phật người con, đệ tử của thầy, của Sư phụ, học, làm, tu tập đều là lấy cái thiền làm cốt lõi.
[26:53]Cho nên chúng ta đã có những công cụ cần thiết cho mục đích giác ngộ. Đúng vậy ha? Nhớ hai cái ha, có đủ.
[27:04]Và có đủ như vậy rồi thì cái hạnh phúc của các con là gì? Hạnh phúc của các con là gì? Hạnh phúc của các con chính là hạnh phúc của sự ly dục. Bởi vì khi mình tu tập tốt rồi thì những cái cái cái cám dỗ, những hấp dẫn của các cái dục lạc thế giới của thế gian nó không còn chi phối mình nữa. Những cái mà thuộc về cái dục thuộc về thỏa mãn các cái nhu cầu lạc thú của các giác quan nó không còn chi phối mình nữa. Và cái cái tâm của mình nó trở nên thăng bằng, ổn định và cái hạnh phúc sinh khởi.
[27:50]Cái cái tâm tâm trạng, tâm lý của cái người tu hành nó không phải đi đến chỗ hư vô, sự trống rỗng hay sự khô cứng nào đó, mà nó đạt được cái hạnh phúc, ta gọi là hỷ lạc do ly dục sinh. Đúng không? Lo do ly dục mà sinh hỷ lạc. Cho nên niềm an lạc của các Phật tử chính thức là đặt ở nơi cái hỷ lạc do ly ly dục sinh chứ không phải hỷ lạc do dục sinh. Do dục sinh là đau khổ, mệt mỏi. Đây là vấn đề. Thầy nói chúc cho các con có được hỷ lạc do ly dục sinh.
[28:33]gọi là niềm hạnh phúc vô dục, hạnh phúc mà vô dục nhen. Cái thứ hai là hạnh phúc do định sinh.
[28:43]Khi chúng ta tu tập để có được sự tâm định, có được sự hoàn hảo, có sự tương đối hài hòa ở trong cái cõi tâm của mình để đạt được định, thì từ trong định, từ ở nơi cái phẩm chất của định đó nó cho ta một cái hỷ lạc. Cho nên cái người tu tập hạnh phúc tràn ngập lắm. Từ hạnh phúc do ly dục sinh đưa đến hạnh phúc do định sinh, đó là hai hạnh phúc chuẩn và nền cho tất cả các Phật tử chúng ta. Đó thì đó là cái hạnh phúc năm nay mình ngẫm ngẫm điều đó nhiều hơn để mình có được những cái hạnh phúc thực sự nhen. Thật là tuyệt vời ha, ừ. Đó là chúc cái cái thứ hai rồi. À chúc cái thứ ba:
[29:34]Tu một ngày không đắc đạo, tu một ngày không chắc là đắc đạo nhưng ngu một ngày là thảm họa khôn lường. Đó đúng không? Ờ.
[29:50]Tu một ngày không đắc đạo, nhưng mà ngu một ngày thì hậu quả khôn lường. Cho nên chúc các con ngày ngày không ngu.
[30:06]Thì đấy là cái điều mà tất cả chúng ta hướng đến
[30:14]đều dựa lên trên những cái công phu tu tập thực sự của bản thân. Cho nên là những gì mà trong năm qua Thiền tôn Phật Quang đã thành tựu cái chung cũng như là cá nhân của sư phụ Phật Quang thành tựu cái riêng, thì nó đều là những thành tựu đặc biệt hết, đặc biệt vì trong một cái năm mà nó đối mặt với một sự khủng hoảng thực sự cả toàn cầu và đất nước của chúng ta, rồi trong cái cộng đồng của chúng ta phải nói rằng là khó khăn. Nhưng mà chúng ta đã nhờ ơn Phật hộ trì, nhờ Bồ Tát, Thánh, Hiền hộ trì, Hộ Pháp, Thiện Thần hộ trì mà chúng ta có được sự đứng vững và có được những cái thành tựu công đức thì đều nhờ vào ơn trên.
[31:09]Và sau đó là nhờ vào sự hướng dẫn của sư phụ Phật Quang, sự tinh tấn, nỗ lực thực hành của các Phật tử mà chúng ta của quý đệ tử mà chúng ta có được một cái năm đầy tốt đẹp.
[31:29]Trong một cái năm khó khăn mà tốt đẹp như vậy thì qua cái năm mới 2022 thì chắc chắn là chúng ta sẽ tiếp tục phát triển, tiếp tục giữ vững những công đức lành, tiếp tục tinh tấn để giữ được những thành quả của cái con đường Thánh đạo của mình.
[31:54]Và chúc cho tất cả
[32:00]quý thầy, quý sư cô và toàn thể quý Phật tử có được tất cả những giá trị cao đẹp ấy. Và trong mùa xuân này đầy sự an lành, vui tươi và hy vọng.
[32:16]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[32:27]Giờ nếu thầy có lì xì thì thầy cũng Có, có lì xì. thì cũng thời quý thì đẹp được lúc này rồi đó.
[32:35]Mấy mấy lời chúc của sư bác là chấn động đất trời đó nha. Cái này Cái cái này là nhờ giựt lại thế. Giựt lại cho con.
[32:48]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Trước những lời dạy hết sức sâu sắc và ý nghĩa của sư bác, cho chúng con xin một dạ khắc ghi và xin được y giáo phụng hành. Và trong đầu xuân năm mới, chúng con xin thành tâm đảnh lễ sư bác tam bái. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[34:35]Sau khi sư bác phát lì xì xong thì sư bác sẽ vào nhà khách nghỉ. Rồi tụi con ở lại đây một ít tăng ni thôi, còn nhiều phần lớn tụi con vô đấy nghe sư bác bói. Mỗi cái đó nó có mấy câu thơ sư bác bói hay lắm. Vô đó hỏi năm tới mình sao. Còn ngoài này thì sư phụ nói một bài pháp ngắn một chút cho nó cho nó đủ thủ tục đầu năm. Mà chưa, quý Phật tử mệt chưa? Chưa thì sư phụ nói một bài pháp ngắn ha, như đã hứa.
[35:12]buồn buông tới mây trời chơi vơi. Xuân là cõi mơ chiều mùi mênh mông, qua rồi đêm đông quên ngày mưa sa.
[35:24]Xuân là những
[35:30]gì gọi nhau trong gió, bầu trời ửng hồng soi đường ta đi.
[35:44]Đất nước yêu ơi reo vui tình xuân! Thế giới yêu ơi chung xây mùa xuân!
[35:57]Bỏ hết đau thương chiến tranh hận thù. Người nắm tay nhau bay qua phù du.
[36:11]Chắp đúp tay sen hương thơm trầm bay,
[36:17]ắp ước mơ cho quê hương dựng xây. Ngoài kia em bé vui đùa xôn xao, bên trời mây gió chan hòa lên cao.
[36:41]Sư bác đi một vòng phát lì xì cũng cực nha. Không biết được mấy năm nữa không biết.
[37:02]Nắng xuân về rồi nói nhau nghìn lời mến yêu cả đời. Mặt trời trên cao lòng này vui sao đồng ruộng xôn xao. Tình quê say đắm gió xuân thì thầm nguyện ước xa xăm. Lặng nhìn non sông tưng bừng sức sống cho người trông mong.
[37:32]Xuân là ánh hồng, chân trời mênh mông, chim trời bay trong hoa trời thinh không.
[37:49]Xuân mang là tiếng cười mẹ cha đem tới, bầy trẻ gói mười câu hò chơi vơi.
[38:04]Đất nước yêu ơi rộn lên tiếng sấm.
[38:11]Thế giới yêu ơi cho nhau mùa xuân.
[38:17]Bỏ hết sau lưng vạn vạn buồn phiền. Người nắm tay nhau đi trong bình yên.
[38:31]Chắp búp tay sen xin cho ngày sau, Sư bác phát hết một túi rồi nha. thế giới thương nhau tin yêu đậm sâu. Toàn tràng. Hành tinh vang tiếng thái bình hân hoan. Ai mà muốn mỗi năm được sư bác lì xì thì lo mà xuất gia đi nha. Lên trời soi sáng muôn đời non sông.
[39:08]Chắp búp tay sen xin cho ngày sau, Đó là hoàn thành nghĩa vụ. thế giới thương nhau tin yêu đậm sâu. Bây giờ tới phiên a Thiền Tôn Phật Quang cúng dường lì xì sư bác lại đầu năm. Hành tinh vang tiếng thái bình hân hoan. Lên trời soi sáng muôn đời non sông. Thấy sư bác thấy cái độ dày của nó là Lên trời soi sáng muôn đời non sông. Thôi thầy vơ nghìn nha, thầy đưa lì xì sư bác một phòng đặc biệt.
[39:51]Rồi tụi con vô gom bói đi. Gom vào đi đừng giữ lại một ít ở đây thôi, giữ ở đó một phần, một phần ba bên đây, một phần ba qua bên sư bác. Sư bác lên nhà lễ tân luôn hả? À à à, vậy tụi con lên đó đi.
[40:14]Mỗi đầu năm như vậy có sư bác về thăm thật là ấm cúng. Hồi lúc mà mà sư phụ mới lên đây vậy cảnh rừng núi còn hoang sơ không có gì, cỏ với đá không, sư bác cũng lên từ những ngày đầu tiên. Lên cũng vậy đó, cũng chia sẻ cái nỗi cực khổ của sư phụ. Gần như cũng 30 năm, cũng 30 năm rồi đó, đúng 30 năm. Sư phụ về đây đã đúng 30 năm thì sư bác cũng về đây cũng đúng 30 năm, từ những ngày đó với nhau. Lúc mà về đây đâu có chỗ nào mà nghỉ mà ở đâu. Có mấy cái chòi lá, anh em chia nhau ở đỡ vậy đó. Sư bác về ghé thăm ở lại đêm, hồi đó sư bác cũng hay ở lại đêm. Tội.
[41:02]Sư bác trả lời một câu mà nghe thấy xúc động. Người ta hỏi sao mà luận án nó tuyệt vời, nói tại ổng là sư đệ tui, xong không thắc mắc, không giải thích nữa.
[41:16]Hôm nay đây sư phụ nói cái đề tài chút xíu thì thời gian không còn nhiều, vài khái niệm xã hội học. Ta có cái ba cái khái niệm về xã hội học mà ta hay nghe nhưng mà nhiều khi cũng chưa thấu đáo lắm. Hôm nay ta nghe về nó với cái nhìn của Phật pháp chút, đó là chữ bình đẳng, chữ công bằng, chữ sòng phẳng. Để ta hiểu về nó một chút. Thứ nhất là bình đẳng là gì? Bình đẳng tức là bằng nhau. Bằng nhau là bằng nhau cái gì? Nó có hai loại bằng nhau: bằng nhau trên cái vị thế, tài sản và bằng nhau trong cái sự được đối xử.
[42:05]Thường thì ta hay đặt vấn đề về được đối xử. Ví dụ như khi ta đến chùa có những người giàu, có những người nghèo
[42:16]mà nếu cái chùa đó không có cái đạo đức bình đẳng thì cái chùa đó sẽ phân biệt: với người giàu thì ân cần nhiều hơn, với người nghèo thì bỏ lơ, không quan tâm. Thì cái chùa đó là chùa không có bình đẳng hoặc là nói thẳng không có cái đạo đức của sự bình đẳng nên có cái phân biệt người giàu, kẻ nghèo. Vậy chùa Phật Quang mình có bình đẳng không? Cũng có mà cũng không. Có là thế này: thứ nhất, ai về đây cũng bình đẳng mà những người càng giàu thì về đây càng bị đì,
[43:03]phải đi phục vụ cho người khác, mấy cái người mà nằm trong ban điều hành đạo tràng rồi đó, phải đi lo phục vụ cho người khác. Ai đến mà coi chùa Phật Quang đại gia về đó cũng lầm than, phải đi phục vụ cho người ta chứ không phải về đây rồi được, được sung sướng. Giống như hồi trước vậy, có diễn viên Lê Bê La về đây là lặng lẽ xuống nhà bếp rửa chén, rửa bát. Thấy tội quá thôi nâng cấp đưa lên rồi để phục vụ nước cho khách vậy đó. Thì qua một năm giãn cách cái cổ không về được, có ông nào bưng mất tiêu. Rồi vừa rồi Phương Trinh cũng vậy, Phương Trinh cũng về đây, cũng một diễn viên nổi tiếng thì cũng vô bếp rửa chén, rửa bát, lặt rau trong đó.
[43:52]Đó, thì tiêu chuẩn là vậy nên thứ nhất là ta bình đẳng. Thứ hai ta cũng không bình đẳng, không bình đẳng ở chỗ là đối với những Phật tử có công, cực khổ khi mà ở nơi địa phương của mình, những người này đã vất vả lo cho huynh đệ tu hành thì ta tính cái công đó mà về chùa thường sẽ được ưu đãi hơn một chút, hơn chút thôi chứ cũng không nhiều lắm. Ví dụ như thầy sẽ mời vào trong nhà khách ăn, ngồi đó, chứ không phải là ăn buffet ngoài này. Nghe thì thấy ưu đãi nhưng thực ra trong đó ăn có mấy món, buffet ngoài này thấy mấy chục món, cũng vậy à, ngoài này mới ngon hơn, nhưng vô kia ngồi thấy giống như là được ưu đãi, coi như lại thua ngoài này.
[44:40]Nên nhiều người khi mà thầy mời vô nhà khách ăn, nói: "Không, con con thích ăn ngoài này ngon hơn, buffet". Nhưng mà để có cái đạo đức bình đẳng này coi vậy chứ không dễ. Để có thể ai ta cũng đối xử bình đẳng giống nhau, yêu thương tử tế như nhau, nó đòi hỏi một điều quan trọng là tăng ni ở chùa đó đừng có tham tiền bạc chứ không phải dễ đâu. Ví dụ bây giờ thầy nói trong lòng thầy có tham tiền thì thầy phải nhìn những người giàu thầy ân cần liền, người nghèo thầy không quan tâm nữa. Nếu thầy có tham thì nó tạo ra sự bất bình đẳng liền, cái đối xử không bình đẳng vì lòng thầy còn tham. Nếu lòng thầy đã hết tham thì dẹp cái giàu nghèo qua
[45:25]một bên thì nhìn tất cả mọi chúng sinh như nhau. Ai thì cũng đối xử tử tế, tôn trọng mà càng nghèo thì thầy càng quan tâm, càng có tật có nguyền thì thầy càng quan tâm. Ví dụ thấy cái bà già đứng lên mà chống gậy thì phải mời bà ngồi xuống, à bà còn trẻ chưa già, xin lỗi cô Vang nha. Rồi
[45:50]ví dụ như là Phật tử thường hay đến thăm thầy ở nhà khách nhưng mà thầy nhìn thấy cái người già yếu là thầy không có đợi đến thăm mà thầy phải bước tới thăm họ trước. Đó vậy, là phải tập cái tánh cái đạo đức đó là bình đẳng. Mà để có được cái bình đẳng đối xử mọi người như nhau như vậy thì thẳm sâu trong lòng mình phải dẹp hết những cái tham thì mới được cái không phân biệt, không phải dễ. Một ý nghĩa bình đẳng thứ hai nữa là một xã hội không có người giàu, người nghèo. Ai cũng giống nhau. Tại sao? Tại sao mà có một cái suy nghĩ về một xã hội bình đẳng, ai cũng giống như ai? Là tại vì có những giai đoạn lịch sử, có những cái vùng miền xã hội
[46:43]mà người giàu họ có ưu thế rồi họ ức hiếp người nghèo. Họ ỷ giàu rồi họ ức hiếp người nghèo, khiến người ta phẫn uất, người ta mới đòi: "Thôi dẹp hết giàu nghèo qua, ai cũng bằng ai để đừng ai ức hiếp ai." Đòi dẹp luôn. Nghĩa là ai mà có tiền nhiều chút lấy đi, ai có tiền nhiều lấy chút lấy đi, để sao cho đừng ai giàu hơn ai. Nó gọi là một xã hội bình đẳng. Đây là một quan niệm hết sức sai lầm. Tại vì sao vậy? Là vì nếu mà xây dựng một xã hội không ai giàu nghèo khác biệt, thì không còn ai phấn đấu nữa. Không ai cố gắng làm ăn, làm việc cả. Tại làm chi, cố gắng làm chi rồi cũng bằng cái đứa nó không làm.
[47:32]Mình siêng cái thằng lười nó cũng vậy thôi. Thôi không thèm phấn đấu. Rồi cái không ai phấn đấu là xã hội sụp đổ liền. Đây là một quan niệm rất sai lầm. Nên ta phải chấp nhận sự sai biệt giữa mọi người với nhau trong cuộc đời này. Phải chấp nhận là cái người siêng họ phải vượt lên có tài sản hơn, cái người giỏi họ phải có ưu thế hơn. Cái người cống hiến nhiều họ phải được ưu đãi hơn, phải có cái hơn. Và chính vì có cái hơn đó mà con người có cái phấn đấu. Là nếu anh không có cống hiến, anh không được ưu đãi. Anh không giỏi, anh không có được vị thế cao. Mà anh không siêng năng, anh chả giàu hơn ai hết.
[48:18]Vì con người sẽ nỗ lực. Con người ai cũng nỗ lực thì toàn bộ xã hội sẽ vượt lên. Cái nguyên tắc là như vậy. Thì tuy nhiên, khi mà để cho mọi người được tự do phấn đấu theo cái khả năng của mình, thì ta phải chấp nhận một điều: xã hội bất bình đẳng, có sự chênh lệch: người hơn, kẻ kém. Và nếu chấp nhận người hơn kẻ kém, để cho mọi người có cái sức phấn đấu thì coi chừng bắt đầu nó rơi trở lại cái tình trạng vào ngày xưa là khi người có ưu thế, có giàu sang, có địa vị, họ lại ức hiếp người nghèo chăng? Đó, đây là vấn đề. À đây là cái chỗ mà một cái nhà nước có chính nghĩa phải xử lý hậu quả này.
[49:05]À chấp nhận cho mọi người có hơn kém, nhưng không để cho cái người hơn ức hiếp kẻ kém. Đây là cái trung đạo mà nhà nước ta nói qua một cái khẩu hiệu là: "Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa." Kinh tế thị trường là gì? Cho thoải mái cạnh tranh, người nào có năng lực sẽ vượt lên để cho mọi người phấn đấu. Nhưng định hướng xã hội chủ nghĩa là gì? Đừng để người ức hiếp người, đừng để người bóc lột người. Cái này gọi là cái trung đạo, khó khăn, khéo léo, chứ cái gì dễ nó không phải chân lý, cái khó nó mới là chân lý mà nhà nước ta đi con đường trung đạo khéo léo, vất vả, khó khăn này. Đây là cái hay.
[49:53]Nên thầy nói là coi vậy chớ sau này cả thế giới phải học cái bài học của Việt Nam, gọi là kinh tế thị trường nhưng mà định hướng xã hội chủ nghĩa, tuyệt vời vô cùng. Ta mà càng hiểu, càng nể phục cái khẩu hiệu này, cái phương châm này. Ở trong xã hội vậy, ta cần cái đạo đức bình đẳng giống như cái câu nói rằng: "Con người, mọi người bình đẳng trước pháp luật." Nghĩa là khi mà đối với pháp luật rồi thì người giàu, người nghèo, người ngu, người dốt, người khôn, người học nhiều đều bình đẳng. Hễ anh vi phạm cái luật đó, anh bị phạt đúng như vậy. Đều bị xử lý như vậy, chớ trước pháp luật, con người không có sai biệt.
[50:35]Nhưng mà khi đi ra ngoài, trong những khái niệm khác thì rõ ràng con người có người hơn, kẻ kém, có người giàu, người nghèo, người quyền cao chức trọng, người thật sự là rất là hèn mọn. Nhưng đối với người tu hành thì đòi hỏi ta phải có cái đạo đức bình đẳng, là cố gắng đối xử mọi người như nhau, đừng để có cái sự thiên lệch mà mà làm cho người ta tủi thân. Cái người nghèo họ đến với mình họ bị tủi thân. Mà để cho người ta tủi thân, để cho người ta tổn thương thì mình mang tội, không tu được, không giải thoát được. Vì vậy, nếu mà nói ta có hai cái khái niệm bình đẳng: một là đạo đức, đối xử bình đẳng với mọi người,
[51:23]thì cái này là lo do tu dưỡng mà có. Cái thứ hai là cái bình đẳng về tài sản trong xã hội, thì cái này nó là cả một chính sách về chính trị, về xã hội, về kinh tế, về pháp luật. Hai cái khái niệm khác nhau. Nên khi nói chữ "bình đẳng, bình đẳng", ta coi chừng bị lẫn lộn. Nó phức tạp lắm chứ không phải là dễ hiểu đâu. Nó rất là phức tạp. Nghe cái chữ bình đẳng ai cũng nghe có hai chữ, hai hai hai âm "bình đẳng", nhưng mà đằng sau nó cả những ý nghĩa rất là lớn. Hôm nay thì thầy nói sơ sơ thôi. Cái ý nghĩa thứ hai, một cái phạm trù thứ hai là sự công bằng. Công bằng thì có nghĩa là: ai có công nhiều thì hưởng nhiều, ai có công ít thì hưởng ít,
[52:09]ai có tội nhiều bị phạt nhiều, ai có tội ít thì bị phạt ít, đó là công bằng. Thì cái công bằng này á nó có cái tính là thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội. Bây giờ ta sống trong một xã hội mà công bằng, ờ bỗng nhiên ta sẽ nỗ lực phấn đấu lắm, vì mình biết rằng mình cố gắng thì mình sẽ có phần thưởng. Hard work pays off. Con nghe con biết, con bé này nó giỏi tiếng Anh nghe nó biết liền. Là cái sự nỗ lực của ta thì luôn luôn có cái sự đền đáp xứng đáng lại. Hard work pays off. Thì trong một xã hội mà công bằng thì ta nỗ lực phấn đấu. Trong một tổ chức mà công bằng thì các thành viên họ sẽ nỗ lực phấn đấu.
[52:56]Trong một ngôi chùa công bằng thì tăng ni sẽ nỗ lực tu hành. Là vậy. Vì biết ông thầy mình ổng công bằng. Là cái người mà tu rề rề, dãi đãi thì ổng thầy ổng không thương nữa. Là ổng không có nâng đỡ được. Thì thôi lỡ cho nó tu rồi cho nó tu qua ngày đoạn tháng chứ không quăng ra ngoài rồi nó hư. Thì đó. Nhưng mà cái người ở trong chùa mà tinh tấn, siêng năng thì thầy bỗng nhiên thầy yêu quý hơn, nâng đỡ hơn, phát triển lên để cái người này có thể kế thừa thầy mà giáo hóa chúng sinh. Đó gọi là công bằng. Chứ còn ví dụ mình cố gắng cực khổ quá chừng mà thầy cũng coi mình như mấy cái đứa mà nó lười lười thôi cái mình mất sức phấn đấu liền, mất động cơ liền.
[53:36]Nên đây gọi là vậy: trong chùa phải công bằng, một đất nước cũng phải công bằng, xã hội công bằng, mọi tổ chức công bằng thì các thành viên sẽ có động cơ để phấn đấu. Nên ta có niềm tin để phấn đấu. Mà nói về sự công bằng, công bằng tuyệt đối là cái gì? Luật nhân quả. À. Luật nhân quả là công bằng tuyệt đối. Ai gieo nhân gì gặt quả đó, không ai can thiệp được, thần thánh cũng không can thiệp được. Và chính nhờ niềm tin vào cái luật nhân quả công bằng này mà chúng ta cố gắng tu tập là vậy. Mình sợ tội. Mình sợ tội, hễ làm cái điều ác độc mai mốt xuống địa ngục quỷ sứ cắt lưỡi liền.
[54:17]Rồi mình cố gắng giúp người, thương người, cuộc đời mình coi vậy bỗng nhiên vượt qua những cái xui rủi và được nhiều cái may mắn. Tin vào cái sự công bằng của luật nhân quả mà ta cố gắng tu tập. Mà khi ta càng hiểu sâu luật nhân quả chừng nào thì ta càng phấn đấu tu hành, tu hành cho tới khi mình phải đắc đạo thành một vị thánh luôn. Nên cái luật nhân quả vậy công bằng, công bằng đến tuyệt đối, công bằng đến chỗ cực kỳ sâu xa, nên làm trở thành cho ta một cái động cơ để phấn đấu tu hành, mà tu từ từ cho tới khi đắc đạo luôn. Cái hay của luật nhân quả là vậy. Về cái sự công bằng á nó tốt đẹp là vậy,
[54:56]nhưng nó cũng có cái cái phản ứng phụ, một cái side effect. Đó là gì? Đó là vì công bằng ai giỏi, ai cống hiến nhiều thì sẽ được đền đáp lại nhiều. Và thật sự trong cuộc đời này không phải ai cũng giỏi, không phải ai cũng có sẵn cái lợi thế để phát triển. Có những người sinh ra cái đầu đã ngu rồi, cái não đã không phát triển. Có người sinh ra què quặt tật nguyền, không cống hiến gì được cho cuộc đời. Và như vậy từ từ họ bị bỏ lại phía sau. Những người khác giỏi hơn, siêng hơn, khỏe mạnh hơn, có sẵn gia thế, giàu có hơn thì họ vượt vượt vượt vượt lên mãi, lên rất xa. Còn những người mà xuất phát điểm thấp quá,
[55:47]đi lên không nổi, thế là bị bỏ lại phía sau. Nên nơi cái tiêu chuẩn mà công bằng tốt đẹp đó, từ từ ta lại thấy một xã hội chênh lệch không bình đẳng nữa. Chênh lệch: người thì vượt lên cao quá, người thì thấp quá. Đây là một điều... Cay đắng mà ta phải chấp nhận. Đó là lý do tại sao bây giờ có những vị thiên tử ở trên trời mà vẫn còn những con ốc, con sâu bò dưới đất là vậy. Có sự chênh lệch càng lúc càng lớn như vậy. Có những chúng sinh phấn đấu mãi, tu hành mãi, càng lúc họ càng giỏi, càng lúc họ càng càng càng được nhiều cái công đức lên tới cõi trời cao xa. Mà có những chúng sinh bị bỏ lại, rồi cái càng lúc càng bất mãn,
[56:32]càng lúc càng ích kỷ, càng lúc càng giận hờn, cái xuống dần xuống dần thành con sâu, cái kén, con ốc bò bò dưới đất. Mà cái chết của nó vô nghĩa, chả ai quan tâm. Con người chết thì luật pháp quan tâm liền, điều tra liền coi tại sao chết. Chứ còn con sâu mà đi ngang mà đạp cái chết chả ai để ý nữa. Tại vì sao? Giá trị thấp quá rồi, không không ai quan tâm. Như vậy rõ ràng trong cái pháp giới này, trong cái vũ trụ này, nó cái sự sai biệt giữa chúng sinh là rất lớn, cũng chỉ bởi vì cái gì? Bởi vì luật nhân quả công bằng. Cái này ta không can thiệp được. Chỗ này là nếu ta thương yêu mọi người, ta không muốn cho mọi người
[57:14]vì cái luật công bằng này mà rồi càng lúc càng cách biệt cách biệt nhau quá, thì mỗi người chúng ta phải có nhiệm vụ cố gắng giáo hóa nhau. Mình biết luật nhân quả rồi, thì cố gắng mà khuyên nhủ mọi người chung quanh mình. Ai cũng tin luật nhân quả, ai cũng cố gắng, ai cũng tạo phước, ai cũng đi lên. Đừng để sau này tạo thành sự sai biệt. Mình biết luật nhân quả, mình tu hành, mình làm phước, mình cứ lên lên lên mãi, còn những người chung quanh mình, bà con mình, bạn bè mình, từ từ họ không biết luật nhân quả, họ cứ hưởng thụ ăn chơi, từ từ họ tuột tuột tuột tuột xuống. Cho đến thì 1.000 năm sau quay lại gặp nhau,
[57:51]mình ở trên mây mình bay bay, còn họ đang bò bò bốn chân dưới đất á. Nó cách biệt như vậy, rồi không trao đổi, không không trao đổi nói chuyện được nữa, không giao tiếp được, không communicate được nữa. Tại vì cái cái con bò bò bốn chân nó nó nói chuyện với chư thiên làm sao? Rồi mình ở trên mây mình ở rồi, còn người bạn mình ngàn năm sau bò dưới đất á. Cho nên nếu sợ cái viễn cảnh đó, từ bây giờ chúng ta phải siêng năng đem cái luật nhân quả mà chia sẻ cho mọi người để tránh cái tình trạng mà sau này ngày xưa có duyên với nhau, ngày xưa nắm tay nhau đi coi hát, uống miếng trà, 1.000 năm sau mình ở trên mây, người kia nằm bò dưới đất, rất là đáng thương.
[58:34]Đó, cái công bằng là như vậy. Cái khái niệm thứ ba nữa là sòng phẳng. Sòng phẳng nghĩa là tiền trao cháo múc, anh đưa tiền tôi đưa món đồ, anh đổi này tôi đổi kia. Ở giữa cuộc đời nó như vậy và ta cần cái đó lắm, ta cần cái sự sòng phẳng để cho xã hội có cái sự tương tác, có cái giao thương, làm ăn, mua bán. Chứ nếu không sòng phẳng thì không ai dám mua bán nữa. Tôi bán anh món đồ 3 triệu, anh kỳ kèo anh đưa tôi có 1,5 triệu rồi anh trốn mất thì xã hội không tiến bộ được, cũng không làm ăn được. Từ về sau ai dám mua bán gì nữa. Rồi luật pháp không bảo vệ cái sự sòng phẳng đó thì mình không dám sản xuất, không dám mua bán thì xã hội cũng nghèo luôn,
[59:19]nên xã hội cần sự sòng phẳng, tiền trao cháo múc, à. Thì thì cái sòng phẳng á nó cần để cho xã hội làm ăn, mua bán, tiến bộ và nó cũng là một cái cái sự bảo đảm của luật pháp cho con người được sống mà làm việc. Tuy nhiên, cái nhược điểm của sòng phẳng là gì? Là lạnh lùng, không có tình cảm. Đó, chỉ theo con số thôi. Đây đây là anh bán hàng tôi bán anh nhiêu đây thì anh trả đúng số này, anh chuyển khoản đi tôi chuyển hàng cho anh. Đó, còn anh không chuyển khoản thì tôi không chuyển hàng, không số tiền không không không bằng thì thì không chuyển hàng. Đó, đó là thì cái sòng phẳng nó có cái hay của nó là như vậy,
[1:00:07]làm cho xã hội có cái chuẩn mực để làm ăn, giao tiếp, mua bán. Nhưng vô chùa có sòng phẳng không ạ? Vô chùa có sòng phẳng không? Chùa thì lại không sòng phẳng. Chùa tệ như vậy, không có sòng phẳng. Ví dụ sao? Ví dụ như là lát nữa tới cái cơm thì chùa mời mọi người ăn cơm bằng nhau. Và chùa cũng không nói nãy tôi thấy anh ăn tô cơm anh trả nhiêu tiền, nãy tôi thấy anh tới một tô rưỡi nha, anh múc hai lần á thì anh trả nhiêu đây tiền, có không? Không. Chùa là cơm miễn phí, cơm của tình yêu thương, mà còn năn nỉ ăn nữa, ăn ít là giận nữa, ha, là cứ mời mọi người và mời trong cái sự rất tôn trọng,
[1:00:57]rất yêu thương, mong mọi người đặt chân tới chùa rồi phải ăn cho no, chớ đừng ăn lưng lửng rồi về đi giữa đường đói tội nghiệp. Và chùa không đòi lại đồng nào. Không sòng phẳng. Và có những con người dưới đây cũng rất không sòng phẳng, là sao? Thì cái phần cơm đó nếu mà tính ra ở ngoài là 50 ngàn, nhưng mà lại bỏ vô thùng phước sương tới 100 ngàn. Có những con người tệ lắm, cũng không sòng phẳng, à. Có những con người như thế ở đây. Mà cũng có những con người không bỏ đồng nào. Và chùa không đặt vấn đề. Chùa chỉ cần quý Phật tử đặt chân đến đây thôi là chùa mừng rồi. Cứ mỗi nhìn thấy một gương mặt là một điều vui mừng của của
[1:01:41]thầy, của tăng ni ở đây, chứ không cần không cần tiền. Mà không có tiền thì chùa cũng đói chết thiệt chứ không phải không. Nhưng mà không có thì đói, nhưng không cần, thấy ngộ vậy, nó mâu thuẫn. Và chùa là một nơi không sòng phẳng. Tại sao lại chùa lại không sòng phẳng? Bởi vì có một cái nó lắp vô cái chỗ không sòng phẳng đó là lòng yêu thương với nhau, lòng tôn trọng với nhau, nên chùa là một nơi không sòng phẳng. Mà nếu ở đâu cũng liều mạng như chùa, không sòng phẳng, cứ cho đi rồi ai đưa lại nhiêu đưa, thì xã hội này sống nổi không? Sụp đổ luôn. Ta không còn làm ăn mua bán gì được nữa hết trơn á.
[1:02:19]À, đi làm nói, "Rồi, ngươi cứ đi làm với ta, rồi chừng nào tôi có lương, tôi có tiền tôi trả lương, tôi không có tiền tôi không trả." Có ai dám đi làm với cái ông chủ đó không? Cái ông chủ mà ổng nói lơ lơ lửng lửng kiểu đó, khi nào ổng có tiền thì ổng trả lương, không có tiền thì thôi, mình không dám đi làm. Mình phải làm một cái nơi nào mà ông chủ ổng cam đoan à tới đúng tháng lương bao nhiêu tiền quy định rõ ràng thì mình mới làm, nó phải sòng phẳng. Chứ đâu có chịu mà nói chuyện với ông ông cái ông chủ mà ổng nói giống như ông chùa là chết rồi, ông chủ không có nói được như ông chùa. Ông chùa không có sòng phẳng, cứ tới đây và sống với nhau
[1:02:49]trong tình yêu thương, sự tương trợ, cứ ăn nhiêu đó ăn. Về tới chùa ăn nhiều hơn làm, nhưng ra khỏi chùa, vui lòng làm nhiều hơn ăn. Tại ra ngoài cuộc đời này mình mà ăn nhiều hơn làm người ta chửi chết. Chỉ có trong chùa, ăn nhiều hơn làm chùa rất mừng, vì biết mình sẽ khỏe mạnh, vậy đó. Trong chùa thì không sòng phẳng vì có tình yêu thương. Nhưng ngoài kia, phải sòng phẳng ạ, và mình còn phải rất đàng hoàng, phải có tư cách, mình là con người sòng phẳng thì người ta mới tôn trọng mình. Đó. Còn chỉ có những lúc huynh đệ, anh em với nhau, nhất là về chùa thì không cần sòng phẳng nữa vì ta đã có tình yêu thương tràn ngập với nhau, như vậy.
[1:03:35]Và con người đệ tử Phật thì cần ba điều trong cái tương quan xã hội. Một là, một là ta đủ khả năng để lo sinh kế cho bản thân mình và gia đình mình. Chứ nếu mà mình không đủ cái khả năng để lo sinh kế cho bản thân mình và gia đình mình, mình trở thành cái gánh nặng liền, từ từ mình hết phước á. Cái bản lĩnh thứ hai là ta cố gắng giúp ai được gì thì giúp, chứ đừng có lấy cái cớ phải công bằng hay sòng phẳng mà sống lạnh lùng với nhau. Cái điều bản lĩnh thứ ba là ta cố gắng kết duyên lành với nhiều người để chia sẻ đạo lý. Mà đã kết duyên lành thì thường mình chịu thiệt thòi. Cho nên thường mình thiệt thòi, mình phải giúp đỡ người thì mới kết
[1:04:20]duyên lành với người ta, chứ còn mình không chịu thiệt thòi thì không có duyên lành, nó chỉ duyên mua bán vậy thôi à, vậy. Nên vì vậy cái người đệ tử Phật của mình thì sao? Khi thì bình đẳng, à, khi thì bất bình đẳng. Khi thì bình đẳng là sao? Bình đẳng là ai tới đây mình cũng đối xử như nhau. Khi thì bất bình đẳng thì sao? Người có tu hành, có đạo đức, có công lao, mình ưu đãi hơn một chút. Nên khi thì bình đẳng, khi thì bất bình đẳng. Khi thì công bằng, nhưng có khi cũng không công bằng. Khi công bằng là sao? Là ai có công nhiều thì mình thưởng nhiều, ai có công ít thì thưởng ít, nhưng có khi không công bằng.
[1:05:00]Khi không công bằng là sao? Cái có những con người họ khổ quá, họ kém khả năng quá, họ không thể cống hiến được, thì ta lại dìu dắt, nâng đỡ, giúp đỡ họ, chứ không ngồi đó mà trách móc. Nên lúc đó không công bằng. Tức là cái người này họ họ không có khả năng, nhưng ta vẫn yêu thương, vẫn tôn trọng, vẫn đỡ đần, đó là không công bằng. Rồi người Phật tử ta sao? Có khi sòng phẳng và cũng khi không sòng phẳng. Khi nào thì người Phật tử ta sòng phẳng? Là khi ta mua bán, làm ăn bên ngoài, phải sòng phẳng để giữ cái giá trị chuẩn mực theo cái luật pháp của xã hội. Nhưng có khi ta không sòng phẳng là vì sao?
[1:05:37]Có khi cứ cho đi mà không cần nhận lại. Giống như về chùa là không có sòng phẳng, ăn thoải mái, ăn sập chùa thôi, không cần biết gì nữa, nha, vậy. Thôi, rất cảm ơn quý Phật tử đã lắng nghe hôm nay, nha, rồi. Bây giờ thì à, cái gì nữa con? Mời ăn cơm, mời thỉnh thánh đồ mệnh, quy y, gì nữa ta? Đủ rồi phải không? Rồi, thôi see you again. Goodbye. Chúng con xin kính thỉnh toàn thể hội chúng khởi thân chắp tay niệm tụng hồi hướng ạ. Nguyện cho khắp pháp giới chúng sinh, ai cũng tìm ra đường chính mình, để rồi an trú qua nhiều kiếp, cuối cùng tan vỡ hết vô minh.
[1:06:41]Chúng con xin thành tâm ghi nhớ những lời vàng ngọc của sư phụ và chúng con xin thành kính tri ân sư phụ ạ. Dạ chúng con xin cung tiễn sư phụ hồi quy phương trượng.
[1:06:55]Chúng
[1:07:05]con xin trân trọng kính mời quý quan khách, ban điều hành các đạo tràng, chúng thanh niên để dùng cơm tại nhà lễ tân ạ. Và cũng kính mời các Phật tử nán lại để dùng cơm buffet ở...