[0:09]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:21]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:36]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:47]Dạ quý Phật tử ngồi xuống.
[0:52]Ở đây ai là người đạo Thiên Chúa giáo giơ tay lên thầy xem thử. Có không? Không ha, chỉ toàn đạo Phật thôi thấy không. À sao Ni Sư nói cũng có người Thiên Chúa giáo về đây? À như vậy là ở cái vùng này của ta cũng có nhiều người đạo Phật chứ hả, chứ đâu phải là là chỉ toàn Thiên Chúa giáo không phải không ạ? Đúng rồi. Ngày xưa cái đất mà huyện Kim Sơn, Tiền Hải này là do ông tướng quân Nguyễn Công Trứ lập nên, cái này chắc ta biết hết chứ hả? Vâng vâng, ông gốc trong Nghệ An, vâng lệnh vua ra đây mở mang thành khu này. Nha, rồi thành một cái khu. Rồi sau khi người Pháp đến đây họ nỗ lực họ truyền đạo ở vùng này,
[1:43]coi như cái vùng đồng bằng Bắc Bộ từ Ninh Bình qua Thái Bình, Nam Định trở thành cái khu vực của Thiên Chúa giáo rất là đông. Rồi sau này khi chiến tranh nổ ra thì khu vực này cũng trở thành cái cái căn cứ địa giúp cho Thiên Chúa giáo, giúp cho người Pháp thế mà chiếm hết cả nước mình. Người đạo Phật thì ít. Bây giờ thế này: ta đến chùa để làm gì?
[2:16]Quý Phật tử có biết ta đến chùa làm gì không? "Ăn mày Phật". Cái chữ ăn mày có nghĩa là ta cầu xin một điều gì phải không ạ? Đúng rồi, thường ta hiểu như vậy. Cho nên thông thường, cái mà cái sơ đẳng nhất của tín ngưỡng là ta đến đền, đến chùa, đến đình, đến nhà thờ để cầu xin. Đó là cái căn bản nhất, sơ đẳng nhất, thấp kém nhất và mê tín nhất.
[2:48]Ta biết rằng thực sự là có thần thánh ở trên cao, có những vị thánh ở trên cao, có trời Phật ở trên cao và các vị đó cao siêu, có thần thông quảng đại, có phép lạ, có thể biến hóa vân vân, điều đó đúng, không sai. Nhưng vì như vậy mà ta cầu xin thì ta sai. Nó giống như thế này, giống như là ví dụ trong làng của ta đông người, rất nhiều người nghèo nhưng mà có một phú ông rất là giàu. Có một phú ông rất là giàu, ruộng lúa nhiều, nhà kho lẫm đầy, người hầu kẻ hạ, tiền muôn bạc vạn. Và cái người mà ông cũng rất là tốt bụng và ông cũng giống như là trưởng cái làng đó luôn, thí dụ vậy, làng đó. Thì người dân nghĩ rằng là ông giàu quá,
[3:51]ông có quyền quá và ông cũng tốt bụng, thương người quá nên có việc gì đều đến nhờ cậy ông. Như vậy đúng không ạ? Đúng không? Ban đầu là đúng đấy, phải không ạ? Ban đầu là đúng. Ban đầu là thôi thì ông quá giàu mà ông cũng tốt bụng thì dân có cái gì đến nhờ thì đúng thôi, chẳng có gì sai vì ông cũng sẵn lòng giúp mà. Nhưng lâu dần thì bắt đầu sao? Sai. Sai ở chỗ là, lâu dần bắt đầu sai ở chỗ này: vì ông không thể nuôi hết cả một cái làng mãi mãi từ năm này qua năm kia được, phải không ạ? Không thể, ông cũng cạn luôn. Cho nên mà người dân cứ cái gì cũng xin thì người dân làm sao? Không làm gì nữa, phải không?
[4:36]Ỷ lại, không sản xuất, không tăng gia, không làm gì nữa. Thì tới ông cũng hết tiền để cho mà người dân thì không còn cái gì vốn liếng, không có gạo lẫm gì để ăn cả thì người dân cũng đói luôn. Cho nên ban đầu thì thấy đúng nhưng lâu dần thì sai. Thì thần thánh cũng vậy. Cái làng này là ta cả một cái thế giới như thế này, trên cao có những vị thần thánh rất là tốt bụng, phúc đức tràn đầy và thần thông quảng đại và các vị đó thương yêu chúng sinh. Thầy không biết là thần thánh nào, mỗi tôn giáo đều có cái thần thánh của mình. Thí dụ đạo Phật ta thì có ai? Ta có Phật, có các vị Bồ Tát. Còn bên Thiên Chúa thì có gì?
[5:19]Có Chúa Trời gì đó, Chúa Giê-su, Mẹ Maria gì đó. Bên Hồi giáo thì có gì? Thánh A-la, vân vân, phải không ạ? Tức là mỗi tôn giáo đều có những thần thánh của mình tôn thờ mà theo lý thuyết thì những vị đó yêu thương chúng sinh, chúng sinh hay cầu xin. Thực sự á, nếu mà nói là những nhân vật có thật thì chỉ có Đức Phật là có thật, xuất hiện trong lịch sử. Chúa Giê-su là có thật, ông Mahomet ờ là có thật. Còn rất nhiều vị thánh chỉ có trong lý thuyết, không hề có thật. Ví dụ như là nhiều vị Bồ Tát trong đạo Phật, sự thực là chưa bao giờ có mặt trên Trái Đất này, chưa bao giờ sinh ra và có mặt trên Trái Đất này.
[6:07]Ví dụ như là Phật A Di Đà chỉ trong kinh nói thôi, chưa ai thấy cả. Phật Dược Sư kinh nói, ta không thấy. Thậm chí Bồ Tát Quan Âm, Bồ Tát Văn Thù chỉ kinh nói thôi chứ chưa ai thấy cả. Bên Thiên Chúa giáo cũng vậy: Giê-su thì là nhân vật có trong lịch sử nhưng mà Đức Chúa Trời chẳng ai thấy cả. Và bên Hồi giáo cũng vậy: Mahomet là nhân vật có thật nhưng mà thánh A-la cũng chỉ là được nghe nghe nói lại. Các tôn giáo đều giống nhau điều đó, là có những người những người mà được tôn thờ là nhân vật có thật nhưng có những người không có thật, chỉ là huyền thoại. Và bây giờ ta đến với đạo, ta ta thờ kính ai?
[6:56]Hai hạng người: là những người có thật và không có thật. Ví dụ ta thờ, bên Thiên Chúa thì thờ Chúa Giê-su có thật nhưng đã mất rồi; Đức Chúa Trời thì chỉ là huyền thoại. Giờ ta đến với đạo Phật thì sao? Đức Phật có thật nhưng tịch rồi và những vị Bồ Tát hay những vị Phật khác thì cũng chỉ là huyền thoại. Nhưng mà ta đến với đạo được là nhờ ai? Là nhờ những tu sĩ, đúng không ạ? Chính nhờ có quý thầy, quý sư cô tu mà ta nương tựa vào đó, ta nghe giảng dạy, hướng dẫn mà ta tu hành. Cho nên thực sự ta đến với đạo là ta đến với ai? Đến với các tu sĩ, đến với thầy cô, những người đang sống hiện tiền ở đây.
[7:49]Nếu quý thầy cô đó, các tu sĩ đó mà tu tốt, giáo hóa tốt thì làm sao? Chúng ta làm sao? Chúng ta được được nhiều lợi ích, phải không ạ? Ta được nghe những lời giáo huấn cao cả, xúc động, ta thay đổi được cuộc đời mình, ta thay đổi được tâm hồn mình và ta sống an vui, hạnh phúc hơn. Nếu cái tu sĩ đó họ sai, họ sống không có phẩm hạnh, thậm chí họ dối trá, họ lừa đảo, họ hay mở điện thoại trong lúc giảng thì ta ta không lợi ích, thậm chí ta bất mãn, hả, ta đau khổ, ta khó chịu rồi ta bất kính, mất niềm tin và cuộc đời mình sao? Lại lạc hướng trở lại, phải không ạ? Nên cái vai trò quan trọng bây giờ lại chính là những người
[8:44]tu sĩ, chính là những người tu sĩ, vai trò quan trọng lắm. Chứ còn lại thì đều ta không thấy mặt, ta không được tiếp xúc trực tiếp, chỉ nghe qua lý thuyết, sách vở, truyền tụng thôi, chứ không có thật nữa, không còn tiếp xúc trực tiếp nữa. Đạo nào cũng giống hệt như vậy cả. Tuy nhiên đến với đạo là thường thường ta nhớ cái tâm lý đầu tiên là cầu xin. Hồi nãy chúng ta dùng chữ "ăn mày" đấy, ăn mày Phật tức là cầu xin. Và cái cầu xin đó là tâm lý sơ đẳng nhất của tín ngưỡng. Ta bó tay, ta bất lực, ta yếu đuối, ta bé bỏng, ta thiếu thốn và ta không làm được gì nữa nên ta chỉ nhờ vào cái gì? Ta tin vào cái gì? Vào sự cầu xin, phải không ạ?
[9:37]Đó đó là tâm lý của tất cả mọi người đến ở đây. Và cũng vì vậy nên thường là người nghèo ha, đến với đạo nhiều hơn, hơn là người giàu. Cái người giàu họ đầy đủ rồi, họ không cần cầu xin và cái nhu cầu tâm linh, tín ngưỡng của họ ít hẳn đi. Ví dụ như ban đầu giữa hai người những người nghèo chúng ta và một cái phú ông, kêu họ đến chùa thì cái người mà giàu sang họ không cần. Nói: "Hôm nay mắc đi làm ăn", họ không đến. Nhưng người nghèo ta nghĩ: "Thôi ta chịu khó đến vì ta nghĩ rằng ta xin được may mắn, xin cho lúa trúng mùa hơn, con cái học giỏi giang, có những cái may mắn gì bất ngờ đến, có tài có lộc, ta xin".
[10:17]Còn người giàu họ không cần xin nên cái nhu cầu tín ngưỡng họ ít hơn, đó là cái tâm lý rất bình thường, đúng không ạ? Có ai ở đây rất giàu mà đến chùa ngày hôm nay không? Có ai không? Trong đây có ai đại gia không ạ? Có ai đại gia cho thầy xin địa chỉ. Đó, nó là đó cái tâm lý thấp nhất của tín ngưỡng là như vậy, đến để cầu xin. Và sự thực khi ta đến để cầu xin như vậy, ta bị rơi vào vài cái lỗi lầm: thứ nhất là ta ỷ lại cho thần thánh, Ta ỷ lại, ta không nỗ lực phấn đấu xây dựng nơi chính mình, ta không trồng cây, cho nên sau này không có trái, không có quả để hưởng. Không gieo thì lấy gì mà gặt, phải không ạ?
[11:06]À nên đó cái lỗi đầu tiên là ta mê tín và ta không phát huy được sức mạnh của mình. Nói, "Thưa trước đây chúng con cũng trồng cây mà sao chúng con không hưởng quả?" Nói trước đây ta trồng cây, ta gieo hạt, nhưng mà thứ nhất cái hạt ta là những hạt không ăn được, những hạt đắng. Thứ hai là ta gieo hạt rồi ta không chăm, rồi ta phá vỡ cái hạt đó hư luôn, nghĩa là gì? Nghĩa là trước đây ta cũng nỗ lực sống trên cuộc đời này lắm, nhưng mà ta không biết làm phúc, ta hay làm tội, ta hay hơn thua, ganh tị, đấu tranh, chửi bới, à gièm pha, nghĩ xấu, vân vân. Ta cũng gieo hạt mà gieo toàn hạt đắng không,
[11:51]cho nên ta không có quả ngọt để ta ăn. Và khi ta không có quả ngọt để ta ăn, ta nghèo khổ, ta lại đi cầu xin thần thánh. Cái vòng lẩn quẩn của mê tín đó, bất thiện rồi mê tín. Thế thì khi ta đến chùa hay ta đến đền, ta đến nhà thờ cũng vậy. Rồi khi ta đến chùa vậy, ta vì ta đang thiếu thốn cái ta lại cầu xin, cầu xin trời Phật, thần thánh cho ta cái này, cho ta cái kia và có thể ta được một ít điều may mắn ban đầu xảy ra, nhưng sau đó không được nữa vì không có thần thánh nào cho ta mãi. Cũng giống như trong một cái làng quê, không có một ông phú ông nào mà đem hết kho lẫm cho người ta mãi hết năm này sang năm kia.
[12:38]Ông phải ngừng kho lại không cho nữa và buộc cái người dân làng phải làm sao? Phải trồng cấy mà ăn. Nhưng có điều ông thương tình là ông mới sai những cái người gia nhân của ông ra dạy cho dân cách trồng cấy cho đúng, chọn giống lúa cho tốt, chọn những cây ăn quả cho ngọt, cho sai. Và như vậy ông giúp dân bằng cách gì? Ban đầu thì cho ăn, nhưng sau đó thì ông hướng dẫn cho dân tự trồng cấy với hạt giống tốt. Thần thánh trên cao cũng vậy. Khi ta mới đến chùa, ta cầu xin, ta sẽ được một vài điều may mắn ban đầu. Có đúng không ạ? Có vài điều may mắn ban đầu, nhưng cầu hoài hết, hết linh, đúng không?
[13:22]Cầu xin hoài không thấy nữa. Vì sao vậy? Vì đã tới lúc rồi, sau đó Phật mới nhờ các đệ tử mình là những tu sĩ dạy cho các quần chúng nhân dân Phật tử ta biết gieo cái nhân lành trái ngọt lại, tức là bây giờ ta đến chùa không phải để cầu xin nữa, mà ta đến chùa để như nãy có người nói là để tu, đúng như vậy, để học, để tu, để hoàn thiện chính mình, rồi xong chưa? Không, ta trở ra khỏi chùa, ta đi trên khắp vạn nẻo đường đời của mình, trong cuộc sống của mình, trong gia đình mình, với láng giềng của mình, với xã hội của mình, ta trồng lên đó những cái cây cây ngọt trái lành để ta hưởng. Ta đến chùa là để học cách trồng cây,
[14:16]gieo nhân, chứ không phải ta đến chùa để ta sẽ đạt được một cái điều gì từ trong chùa cả, để ta học thôi. Ví dụ như bài kinh ta tụng là ta hối hận vì cái sự nóng giận của mình, ta hối hận vì sự ác độc của mình, bây giờ ta nguyện trước Phật ta yêu thương con người, không nóng giận, không tham, sân, si, không đố kỵ, ganh tị nữa, mà sẽ yêu thương được mọi người. Mà yêu thương ai? Ta về nhà ta yêu thương cái làng xóm, gia quyến, họ hàng, bạn bè của mình đấy, đó, đó chính là cánh đồng để ta ta trồng cây, hái trái, chứ không phải nơi chùa. Chùa chỉ là nơi học mà thôi. Đó, nên đến đây ta đến đây ta lắng lòng thanh tịnh,
[15:15]ta được sự dẫn dắt, dạy dỗ của các tu sĩ, quý thầy, quý cô, và ta lệ thuộc rất nhiều vào các tu sĩ. Nếu gặp được một tu sĩ tốt như Ni sư Đàm Quyết ở đây thì ta hiểu được con đường đi, ta vỡ ra được, ta huân tập được những điều tốt lành từng ngày, và cứ càng đến chùa nhiều thì cái tâm thiện của ta càng ngày càng mở ra dần, mở ra dần. Khi mà tâm thiện ta mở ra dần dần, ta tốt lên từng ngày, bắt đầu ta xin trời Phật cho trở lại lần nữa, bắt đầu bây giờ ta cầu xin lại linh à. Là tại sao vậy? Cũng giống như một ông phú ông đại gia trong làng vậy, cái người mới đến xin lần đầu ổng cho, sau đó xin ổng không cho nữa.
[16:05]Ổng nói, "Các ngươi phải tắt điện thoại đi." Phải không? Tắt chưa? Chưa tắt. Ổng nói rằng là các ngươi phải về mà tự trồng cấy mà ăn. À, ta cho người dạy các ngươi để các ngươi biết chọn giống, ừ chọn bừa đất để gieo trồng mà ăn. Thì có người mới nghe lời ổng, hiểu ra, vâng lời ổng về là bắt đầu chọn giống, cày đất để gieo. Thì cái người mà ổng mới quan sát, ổng mới đứng ở trên lầu cao ổng quan sát, thì ổng mới thấy trong ví như 300 người đến xin xỏ ổng và sau đó ổng kêu về trồng cấy thì trong đó được 5 chục người, 50 người về rất là siêng năng, siêng năng trồng cấy, gieo hạt, thế là ổng bí mật, âm thầm sai gia nhân của mình
[16:57]đến tặng gạo, tặng vải cho 50 cái người mà siêng năng, tận tụy đó. Vì ổng nói cái người này sau này sẽ giàu có, sẽ khá giả, à vì biết nỗ lực trồng trọt, cày cấy, làm lụng. Còn lại 250 người kia không tinh tấn, không siêng năng trồng cấy nên ổng không giúp nữa. Ổng nói cho người này trở lại kiếp nghèo để hiểu được ra vấn đề. Nghĩa là gì? Câu chuyện đó nghĩa là gì? Nghĩa là chúng ta cũng vậy, khi chúng ta mới đến chùa, chúng ta cầu xin, được trời Phật cho liền, ban cho một vài điều may mắn, linh thiêng, nhưng mà xin tiếp nữa không được nữa, hết. Lúc đó ta mới gặp những vị tu sĩ, những người mà theo Phật tu hành xuất gia chân
[17:49]chính như thế này, quý vị đó mới nói là Phật dạy là gieo nhân nào gặt quả đó. Đúng không ạ? Ta đã nghe Ni sư nói rồi phải không? Gieo nhân gì, ta gặt quả đấy. Ta giúp đỡ người thì sau này cuộc đời ta được nhiều may mắn. Ta bức hại người, sau này cuộc đời ta gặp nhiều bất hạnh, đau khổ. Nên vì vậy, quý Phật tử hãy hoàn thiện cái tâm hồn của mình, tâm mình phải làm sao cho tốt lên, suy nghĩ những điều lành, điều tốt, điều yêu thương, điều tử tế, rồi quý Phật tử phải về nhà cũng vậy, yêu thương, giúp đỡ mọi người trong từng cái lời nói, trong từng ý nghĩ luôn, trong từng cái hành động. Trong tâm mình chỉ đầy ắp cái điều mà muốn thương người,
[18:34]giúp người, mở miệng nói ra là chỉ xúi cho mọi người yêu thương nhau. Còn làm được cái gì để giúp người là không từ nan. Đó, thì khi mà quý thầy, quý cô dẫn lại cái lời của Phật nhắc như thế, ví dụ như trong 300 người đi về thì chỉ có 50 người thực hiện tốt, siêng năng, tinh tấn, ngày nào cũng lễ Phật, rồi cũng nói những điều yêu thương, khuyên bảo con cháu, dạy dỗ mọi người, rủ mọi người đi chùa, giúp đỡ nhau trong đời sống, vân vân, 50 người. Thì trong 50 người đó, bắt đầu 50 người đó có những cái may mắn bất ngờ không biết từ đâu tới. Tức là trời Phật lại bí mật, âm thầm ban cho 50 người mà tinh tấn tu tập này, làm những điều lành này.
[19:26]Còn 250 người cũng cùng đến chùa, nhưng về nhà không tinh tấn, không nỗ lực tu tập, thực hiện những điều lành, thì 250 người đó là sao? Cũng rơi vào cái số phận khổ sở, vất vả, cơ cực như lúc trước trở lại. Vì không được trời Phật ban cho những cái điều may mắn, linh thiêng, mầu nhiệm nữa, không có nữa. Ừm. Bây giờ vậy, đó quý Phật tử thấy cái tâm lý ban đầu khi ta đến chùa là ta cầu xin, nhưng mà nếu ta tiếp tục cứ cầu xin thì nhớ ta không còn kết quả nha, không được gì nữa. Trời Phật không ban cho ta điều gì nữa, mà sang giai đoạn thứ hai phải là gì? Phải là tu học, phải không ạ? Đọc những bài kinh, ta đọc những bài kinh,
[20:17]ta hiểu sâu cái nghĩa lý và tưới tưới ướt, tưới mát tâm hồn mình bằng những câu đạo lý đó. Khi rời khỏi chùa rồi, ta cứ nhẩm đi nhẩm lại câu đạo lý đó để ứng dụng trong cuộc sống của mình. Và cái công đức của ta thành tựu lại thành tựu ở ngoài chùa chứ không phải trong chùa. Ta đến chùa, ta lễ Phật, ta có phúc, ta ngồi ta đọc kinh, tâm ta lành, nhưng công đức nó không lại nảy nở từ nơi chùa, tại đất chùa hẹp lắm. Mà công đức của ta nó nảy nở ở ngoài cuộc đời thật á. Ở với làng, với xóm, với cộng đồng, với cơ quan, với xí nghiệp, với quốc gia, với thế giới này. Công đức ta ở ngoài đấy đó. Ta học từ đây nhưng mà ta gieo ở ngoài kia.
[21:06]Thì cái người nào đến chùa hiểu đạo rồi, phải thay đổi cái cuộc sống mình lên. Khi mình về nhà, mình trở thành người khác thì đó là mình đã là đi đúng con đường của Phật dạy. Chứ còn người nào mà đi chùa cứ mãi mãi cầu xin, hết năm này tới năm kia cứ cầu xin thì đó là người mê tín. Mà bất cứ đạo nào cũng vậy, mà cứ càng quỳ càng cầu xin điều này, cầu xin điều kia nhiều chừng nào thì chứng tỏ rằng người đó mê tín nặng, chẳng có gì hay cả. Mà nếu cái thầy cô nào mà dạy mình cứ đến chùa mà cứ cầu xin hết năm này tới năm kia, thầy cô đó cũng dạy sai luôn. Mà nếu cái đạo nào mà cứ dạy mình cứ tới nơi cứ quỳ xuống
[21:50]mà cầu xin mãi, cái đạo đó cũng dạy bậy luôn. Thì không bao giờ có cái chuyện mà cầu xin mãi. Ta cứ xét trong mình là biết. Dù một người đại gia, phú ông cho mãi cũng không đủ tiền để cho. Ai cũng vậy. Dù là thần thánh trên cao, đừng nói thần thánh trên cao là vô tận, không có vô tận đâu. Và các ngài không bao giờ cứ mãi mãi ban cho để hại ta. Nhớ như vậy. Ta xin cái gì được nấy, tâm hồn ta sẽ hư hỏng. Nhớ như vậy. Nghĩa là ta xin gì được nấy, ta sẽ hư hỏng. Giống như người cha mẹ giàu có yêu thương đứa con của mình, nó xin gì cho nấy thì ta cứ yên trí một là có một ngày nào đó ta sẽ đi thăm nuôi nó trong trại giam vì nó hư.
[22:39]Xin gì cho nấy, nó sẽ không gắng học, không gắng làm, nó chỉ ăn chơi đàn đúm, rồi càng ngày cái tâm hồn nó băng hoại nó đi làm bậy. Nó làm bậy, nó không phải đi ăn cướp đâu, nó đi cưỡng hiếp người ta rồi cũng vô tù thôi. Cho nên cái sự chìu chuộng, cái sự cho mãi không dừng là cái liều thuốc độc giết hết mọi người. Đúng không ạ? Cho nên cái người cha mẹ mà thương con là không phải chìu con mà là gì? Dạy con, chứ không phải là chìu. Thần thánh trên cao còn hơn cha hơn mẹ của ta, yêu thương ta nhưng mà rất là sáng suốt. Cho nên không bao giờ cho ta mãi, mà rất là nghiêm khắc, theo dõi ta, buộc ta phải gì?
[23:25]Phải phấn đấu, chiến đấu với với chính mình. Vì cái người mà xấu xa nhất trên cuộc đời này là ai? Là ai? Là chính ta phải không ạ? Ở đây ai là người suốt đời không có lầm lỗi nói thầy nghe? Có không? Không, ai cũng lầm lỗi. Kể cả quý thầy, quý cô đã đi xuất gia cũng đều sao? Cũng đều có lầm lỗi cả. Khi nào mới hết lầm lỗi? Thành Phật. Chết rồi vẫn lỗi nha. Chết rồi trong cõi chết đó vẫn làm điều bậy. Chỉ khi nào ta thành thánh thôi thì mới hết lỗi. Nên do vậy, ai cũng phạm lỗi lầm và ai cũng phải làm sao? Phải cố gắng nỗ lực mà thay đổi cái tâm hồn của mình mỗi ngày một tốt lên dần dần. Và đó là việc mà mà ta đến chùa đó.
[24:21]Đến chùa cái giá trị là nằm ở chỗ ta ta tu học. Nhưng cái tu học như thế nào mà để cho
[24:31]cái phước ta nó lớn nhanh lên, chứ nó không phải lớn chầm chậm. Tuy mỗi ngày ta cứ đều đặn ta đến chùa tụng một thời kinh, lễ một thời Phật rồi đi về, cái phước ta nó tăng lên chậm lắm, nó không có nhanh. Mà làm sao cái phước ta phải tăng cho nhanh thì gồm hai điều. Điều thứ nhất là trong tâm ta phải sạch cho nhanh, sạch cái bản ngã đi, cái lỗi lầm cái ngã chấp. Cái thứ hai, khi bước ra khỏi chùa về lại với cuộc đời, ta phải làm được rất nhiều điều thiện. Đừng có đợi cái cơ hội đến rồi ta mới làm, mà ta phải biết cái gì? Đi lùng, đi tìm mà làm. Cái điều thiện á nó có hai trường hợp. Có những người suốt đời là cứ đợi cơ hội đến,
[25:22]ví như ngồi ở nhà, thấy ai đi ngang trước nhà mà té xe gãy chân á thì chạy ra giúp, đó là đợi cơ hội đến. Nhưng mà đâu, nhiều khi 5 năm, 10 năm mới có một người đi ngang trước cửa nhà mình té phải không ạ? Đó. Cái cơ hội, mà cứ chờ cơ hội để làm điều phúc thì cả một đời làm được rất ít điều phúc, không giúp ai được nhiều. Vì cái người đó tu cái phúc rất là chậm, mặc dù đi chùa siêng năng cả 10 năm mà nhìn gương mặt không thay đổi, phúc họ không tăng lên. Do đó là tuy nói là nó đi chùa bao lâu, nói: "Dạ tôi đi chùa 10 năm", mà nhìn gương mặt không có sáng lên là vì phúc ít quá. Tức là làm phúc không được nhiều.
[26:01]Nên do đó, người Phật tử của ta mà biết khôn á thì ta không có không có đợi cái cơ hội đến rồi bắt đầu mình mới ra tay, mà phải đi tìm cơ hội. Đi tìm cơ hội để giúp đời, giúp người. Ví dụ như một người bác sĩ ở trong bệnh viện thì trước đây cái tâm của người đó là chữa bệnh là ráng chữa theo kiểu bổn phận thôi, nha. Tại mình là bác sĩ trong bệnh viện ai tới thì khám, chữa, khám, chữa rồi tháng lãnh lương, ai bồi dưỡng cho ít tiền thì mình chữa nhiệt tình hơn một chút, ai không bồi dưỡng thì chữa sơ sơ một chút, thì cứ nghĩ sống qua loa. Nhưng khi bây giờ biết đạo rồi thì chữa tận tình với yêu thương
[26:42]hơn là mỗi ngày đều trở thành một ngày phúc đức á. Rồi một người cán bộ cũng vậy, trước đây cứ ăn lương rồi thôi cứ làm rồi đóng mộc ký giấy dở lên, nhưng bây giờ yêu thương dân, lo cho dân thì đã phúc tăng lên từng ngày. Cái người đó họ được nhiều phúc lành. Nhưng mà người nông dân ta trồng cấy thì ta làm phúc làm sao ạ? Nên có những ngành nghề mà ta khó làm phúc, mà có những ngành nghề dễ làm phúc, thậm chí có những ngành nghề mỗi ngày tạo ra tội. Ví dụ nghề gì mỗi ngày tạo ra tội? Hả? Giết mổ, sát sinh, gì nữa? Nấu rượu. Ở đây có ai nấu rượu không? Có không ạ? Có à. Nhiều phải không ạ? Cái nghề đó là mỗi ngày tạo tội đấy.
[27:31]Trong kinh có một câu này, nếu ai mà cứ cầm ly rượu mời người ta uống thì 500 kiếp không có tay. Nghe sợ không? Hồi nhỏ, lúc mà thầy thầy đọc cái bài kinh đó thầy cứ ngờ ngợ hoài. Thầy nói: "Sao mà trong kinh nói cái quả báo gì mà ghê quá!" Cứ cầm ly rượu mà cứ mời người ta là 500 kiếp không có tay. Ừ thầy thầy cũng ngờ ngợ không biết cái kinh nói có đúng hay không mà nói sao nặng quá. Cho nên khi mà đi tu rồi cứ nhớ nhớ cái câu kinh đó mà ngồi cứ nghiệm nghiệm cái nhân quả hoài, không biết có phải ai chế vô hay không. Nhưng mà rồi nghĩ đi nghĩ lại, lần lần thấy đúng không phải là sai. Đúng là vì vì thế này, là theo nhân quả,
[28:11]ta có cái gì mà ta dùng sai thì ta sẽ không còn nữa. Ví dụ như ta có tiền, ta đem cho một người không đáng cho, sau này ta không có tiền nữa. Ta có tiền, ta đi mua sắm những thứ mà không cần phải mua sắm, sau này sẽ không có tiền nữa, nghèo luôn. Cho nên đồng tiền phải dùng cho đúng ạ. À đó là cái tiền á. Rồi ví dụ như cái người mà có nhà, có nhà đất mà không ở, cứ để trống nó thôi, mai mốt nhà đó sẽ mất. Cái nhà phải có ở, mình không ở phải cho người khác vào ở. Thì như vậy cái phúc của mình đời đời cứ có nhà cao cửa rộng, còn mình cất nhà để đó, nói: "Nhà của tôi, tôi không cho ai ở, tôi nhiều nhà quá tôi không ở", kiếp sau mình không có nhà để ở.
[28:52]Hoặc cái người phí phạm nước cũng vậy, nước coi một từng một giọt nước như vậy, ta thấy tràn đầy sông suối nhưng rất là quý, rất là hiếm, rồi người nào cứ xịt nước tưới xe cho nhiều, hoặc là cứ tắm bồn cho thoải mái vân vân, kiếp sau không có nước để mà tắm, là sinh vào trong sa mạc. Cho nên trong nhân quả đó, ta cái gì ta có mà ta xài phí sau này ta hết, thì cánh tay ta cũng vậy. Cánh tay này để làm gì? Để yêu thương, để giúp đỡ. Nhưng mà nếu ta dùng cánh tay này để ta hại người, ta giết người, ta chuốc rượu cho người thì sau này ta không có tay nữa. Câu nói này bắt đầu ta lại suy luận qua bước thứ hai,
[29:31]như vậy trên 7 tỷ người của Trái Đất này có mấy người không có tay? Rất ít phải không ạ? Phải không? Hầu hết tất cả ai cũng có tay, còn cái người mà bị tật không tay rất là hiếm. Nhưng mà người chuốc rượu người ta, mời rượu người ta thì nhiều hay ít? Rất nhiều phải không ạ? Nhưng mà người không tay thì nhiều hay ít? Rất ít. Như vậy nhân quả có đúng không? Nhân quả có đúng không? Nếu ta suy luận như vậy ta sẽ nói nhân quả này chắc sai, phải không ạ? Tại vì trên thế gian này người ta mời rượu nhau rất là nhiều, trong lễ lạt, thù tạc á đều mời rượu nhau cả, nhưng mà đâu có thấy ai không tay đâu? Bảy tỷ người này rất ít người què tay. Thì phải chăng là sai? Xin thưa đúng.
[30:13]Cái người mà không tay đó họ không có đầu thai lên làm người, đầu thai làm gì? Con cá trình, con cá lóc, con rắn không có tay, đọa súc sinh không tay cả, con lươn, đúng không ạ? Các loài đó không có tay. Cho nên nói ai mà cứ cầm cái đôi tay này để chuốc rượu người khác thì sau này 500 kiếp không tay là rất chính xác, chứ không có sai đâu. Nhưng vì vậy có những cái ngành nghề mà ta mỗi ngày ta làm á đều tạo ra phúc, có những ngành nghề mỗi ngày ta làm tạo ra tội. Và bây giờ cái người Phật tử mình mình biết điều phúc tội đáng sợ như vậy, nên phải thay đổi, ráng sao chọn cái ngành nghề mà làm ra phúc, bỏ ngành nghề mà làm ra tội.
[30:59]Và nếu cái ngành nghề của ta nó chẳng phúc chẳng tội thì sao? Phải ráng đi làm phúc ạ. Đi làm phúc bằng cách nào? Ví dụ ta nói bây giờ thưa thầy tôi là người nông dân, à cứ trồng cấy, chả biết phúc vì làm ra rồi mình ăn thôi chứ cũng không biết phúc tội gì. Thì bây giờ ta phải làm điều phúc bên ngoài. Làm điều phúc bên ngoài là làm cái gì? Nói là tiền không có bây giờ đi cho ai bây giờ, nhưng mà ta còn đôi tay phải không ạ? Tay mình còn không? Có ai không tay không? Còn. Súm nhau đi sửa đường. Nhà nước không thể quản hết mọi con đường trên cái đất nước này được, rất nhiều đường bị ổ gà, đường hư.
[31:36]Ta đừng chờ cái nhà nước cấp kinh phí mà làm sao huynh đệ Phật tử mình phải phải rủ nhau, tự mình kiếm ít đất ít đá bỏ xuống ban lấp lại cho mọi người đi qua bình an. Đó, dùng cái đôi tay của mình như vậy để mà làm điều phúc thì kiếp sau kiếp sau cái tay ta làm sao? Được mấy tay? Cái người dùng tay làm bậy thì kiếp sau mất tay phải không ạ? Vì cái người dùng tay để làm phúc thì kiếp sau được mấy tay? Chắc được bốn tay hả?
[32:08]Những người mà dùng tay để làm phúc như vậy, ví dụ đi đắp đường trong làng, hết nơi này nơi kia, cứ rủ nhau, cứ rảnh một tuần vậy rủ nhau một ngày, huynh đệ bạn đạo với nhau như thế này nè, nói tôi thấy con đường kia hư quá, báo với ni sư, rồi ni sư gọi huynh đệ ai rảnh là cứ đi rồi chia nhau tốp này, chia nhau nhóm kia, ở cái đường làng mình ta cứ kéo nhau mà đi làm, già làm việc già, trẻ làm việc trẻ, cứ san hết những con đường này đắp cho đẹp, cho tốt, thậm chí có những con đường bê tông nó gãy ta mua một ít xi măng ta trét ngang đó luôn, khỏi đợi nhà nước. Cứ như vậy, thì kiếp sau thì không phải ta bốn tay làm thành quái thai đâu, đừng sợ.
[32:47]Kiếp sau ta vẫn hai tay, nhưng mà hai cái tay đó làm sao? Hai tay đó phải đếm tiền hơi vất vả. Kiếp sau giàu á, kiếp sau giàu, mà không đợi tới kiếp sau, nếu ta còn trẻ thì ngay kiếp này làm, qua mười năm bắt đầu cuộc đời ta đã thay đổi. Nhân quả qua mười năm bắt đầu nó ứng trong kiếp hiện tại. Nên cái người mà còn trẻ rất là có lợi. Ta biết đạo sớm, ta lo làm phúc sớm thì cuộc đời ta thay đổi sau ba năm, năm năm, mười năm. Có nhiều điều may mắn đến với ta rất là nhiều. Đó, còn cái người già ta chấp nhận kiếp sau. Nhưng mà quãng đời còn lại cho tới ngày nhắm mắt, còn sống ngày nào là làm phúc ngày đó. Khi nào mà mình hết hơi, nói:
[33:32]"Thưa thầy, bây giờ con hết hơi làm không nổi", sai con cháu mình làm, bằng cái miệng mình làm phúc. Trước kia mình còn đi làm được, lấy tay lấy chân mình đi đắp đường, đi giúp người, ai cất nhà là cứ tới xin giúp làm công, giúp cho người ta không lấy công. Nói: "Nghe trong làng mình có cái ông đó ổng ổng cất nhà", nói: "Rồi, phần tôi tôi tới tôi phụ việc, tôi trộn cát, trộn đất cho anh. Mình không có tiền tôi cho, tôi bằng cái công, bằng tình bằng nghĩa làng xóm đến làm giúp". Cứ lấy đôi tay mà giúp cho đến cái ngày nào đó mà mình không còn sức lực để làm nữa thì bằng cái miệng, bắt con bắt cháu mình phải đi làm.
[34:05]Nói ngày xưa ông đã từng làm như thế, bây giờ các con các cháu phải tiếp tục công việc của ông mà làm, bằng cái miệng ta vẫn làm, tới ngày ta chết luôn, nhắm mắt. Không bao giờ ngơi làm phúc, thì lúc đó chết ta đi đâu? Chết ta đi đâu? Cái người mà làm phúc cho đến cái ngày mà mà tắt hơi thở, nghĩa là làm phúc khi mà cái tay không làm nổi nữa thì bắt đầu cái miệng làm, thì người đó chết đi đâu? Có hai chỗ để đi. Một là chư thiên rước lên trời ở. Hai, nếu không lên trời vì còn có yêu, lỡ yêu cái người nào dưới trần gian mà không chịu lên trời đó, thì đầu thai vào nhà của của ông vua Thái Lan ví dụ vậy, làm hoàng tử công chúa chơi vậy.
[34:54]Cho nên có hai chỗ để đi, một là lên cõi trời, hai, đầu thai vào nhà quyền quý ở dưới thế gian này để hưởng phúc. Mà ví dụ bây giờ một cái người mà sinh ra lọt vào trong gia đình giàu, được hưởng cái của phù ấm của cha mẹ từ bé tới lớn, ta đừng nghĩ là họ sao đời họ mà may mắn thế, không có may đâu. Vì họ biết làm phúc cho tới kiếp trước á, họ làm phúc cho tới khi nhắm mắt. Đó, cái giá trị ở chỗ mà ta biết làm phúc cho tới khi nhắm mắt. Nhưng bây giờ quý quý Phật tử lớn tuổi rồi, thời gian của mình đã hết rồi, đã muộn rồi, thì phải nỗ lực nhiều lắm. Nhưng mà thầy đi trên đường thì thấy cơ hội để làm
[35:37]phúc còn nhiều lắm, tại nhiều đoạn đường hư lắm. Rồi nhiều người còn nghèo cần sự giúp đỡ của ta lắm. Nói ví dụ hôm nay mình rảnh, rồi cái nhà hàng xóm ta họ đi cấy lúa, ta đi tới cấy lúa giúp cho họ chút, cũng là điều phúc phải không ạ? Ta không có tiền cho thì ta cho bằng cái sức lao động, bằng cái tình nghĩa của mình. Thì nói như thầy, như thầy đi tu rồi, có lần đó cái về một cái một cái bờ sông để ở ẩn tu, thì trên cái bờ sông gần đó nó có mấy cái thửa ruộng của những người nông dân. Thì hôm đó cái lúa chín vàng, cái thầy thấy cái cái người nông dân họ đi gặt mà gia đình họ chỉ có ba người,
[36:14]mà hết một cái ông mà trụ cột nhất thì ổng bệnh mất rồi. Thầy thấy một người mẹ già với cái người con trai cắt rất là cực. Thế thôi hôm đó thầy cũng nghỉ ngồi thiền luôn, thế là thầy xuống thầy cắt gặt giùm cho họ, đập lúa giùm cho họ một ngày đó. Giúp. Thế mình không có tiền để cho họ nhưng mà giúp người như vậy. Hoặc là có con đường hư, thấy đường hư thầy mới kêu mấy cái cái người nghèo trong làng: "Lại tới đây". Cái thầy mới lấy cơm nấu cho họ ăn rồi thầy với họ cùng nhau đi sửa con đường đó lại. Vân vân, tức là ta có nhiều cái điều để làm phúc trong cái điều kiện nhỏ nhỏ của mình chứ không phải là không.
[36:50]Còn những người trẻ tuổi á mà biết làm phúc từ rất sớm á thì chừng năm năm sau, mười năm sau cuộc đời mình thay đổi. Nói ví dụ có một cái anh chàng, nói: "Đi học rồi bây giờ con tốt nghiệp đại học rồi, mà ra trường không xin được việc làm. Con học cũng khá mà đi xin đâu cũng vất vả, rồi cũng gặp người ta từ chối". Mới hỏi lại là lúc đó mới hỏi lại là: "Bây giờ thầy hỏi thật con hồi nhỏ, hồi nhỏ là con có siêng học không?". Nói: "Dạ hồi nhỏ con rất là siêng học". "Rồi khi con siêng học như vậy, mỗi lần mà bố mẹ sai con làm việc, con có làm hay không?". Cái ngồi gãi đầu gãi tai nói: "Lúc bố mẹ sai con hay trốn việc. Con hay trốn việc là sao? Tại con thích học hơn".
[37:32]Nói: "Đó, khi có công việc đến làm mà con khước từ thì sau này trời đất không giao việc cho con nữa, ra trường con thất nghiệp. Còn nếu hồi còn bé ở trong nhà, bố mẹ sai cái gì cũng siêng làm á, sau này sau này ra trường xin đâu có việc làm đó". Cái nhân quả như vậy. Tức là ta phụ cái công việc thì công việc bỏ ta. Đây là thầy dặn cho lớp người trẻ đó. Ta phụ cái tình yêu thương của con người thì cái tình yêu thương của con người bỏ ta. Nói: "Sao tôi sống cô độc quá? Tôi sống cô độc không ai thương tôi". Hỏi kỹ lại: "Ngày trước có nhiều người thương bạn, nhưng mà bạn coi thường cái tình yêu thương đó,
[38:16]đôi khi bạn thấy người ta thương bạn nói nặng nói nhẹ, trách móc, rầy rà người ta có không?". Nói: "Có". Đúng như vậy. Cái nhân quả là gì? Bạn phụ cái tình yêu thương của con người, không có trân trọng cái tình yêu thương con người, nên bây giờ cuộc đời bạn cô độc. Nói bây giờ nói: "Nói sao tôi cũng là đi giảng sư, mà mỗi lần tôi đi giảng có hai, ba người ngồi nghe?". Nói: "Tại vì kiếp trước bạn coi thường cái người đi nghe giảng, cho nên kiếp này bạn đi giảng không ai nghe nữa". Còn mà nếu ta yêu quý từng người, ta yêu quý từng người ngồi nghe giảng thì trời đất cho ta làm sao? Cái buổi giảng nào, cái hội giảng nào cũng thành công, cũng đông đảo.
[38:57]Ví dụ như thầy vậy, thầy cũng là một giảng sư đi giảng nơi này nơi kia, nhưng mà cái việc mà lên bục giảng đầu tiên của thầy là gì? Là thầy yêu thương những người ngồi nghe. Ai đến nghe thầy đều yêu đều quý cả. Còn mà nếu ỷ mình là tôi là thầy, ai nghe nghe, không nghe không cần, không ai nghe mình nữa, mình coi thường người ta. Rồi trong cuộc sống này cũng vậy. Ví dụ như là bạn bè, mới ban đầu cái giao tình nó cũng bình thường thôi, nhưng mình không yêu quý, mình coi thường, mình bạc, đôi khi mình nghĩ xấu người ta, người ta đến thăm, thăm không được thì thôi, sau này mình cô độc. Còn nếu ai đến với mình mình đều chắt chiu,
[39:37]yêu quý thì mình tới trong, chết trong vòng tay yêu thương của mọi người. Có những người chết mà không ai hay ai biết nha. Vừa rồi cũng vậy, cách đây khoảng hơn một tuần, cái có một người, người em của thầy mới gọi cho thầy, báo tin rằng có cái người bà con bên chồng chết trong nhà hai ngày không ai hay. Tới khi bốc mùi hàng xóm báo công an phá cửa vào thì mới hay là đã chết. Sau đó người ta, công an tới thì việc đầu tiên họ phải đưa vào pháp y mổ coi cái nguyên nhân có phải là tự chết hay là có ai giết không. Thì sau đó kết luận là tự chết. Tức là cũng còn rất là trẻ, mới chừng năm mươi mấy ngoài,
[40:14]ở một mình trong một căn nhà lầu ở Sài Gòn, ngay coi đại lộ chính, cô độc, không bạn không bè không người thân, những người anh em ruột thịt thì ai cũng có công việc làm. Đến khi bất ngờ bệnh chết trong đêm không ai hay, rồi chết luôn, nằm mục luôn. Chết mà không có người thân nào bên cạnh, bởi vì sao? Bởi vì ta phụ bạc cái tình yêu thương của người khác. Ai đến với mình mình cũng khó chịu, mình cũng trách móc hết, riết người ta sợ người ta không tới nữa, mình chết trong cô độc. Còn cái người nào mà từng người đến với mình, mình đều yêu quý, trân trọng, nói từng lời để mà giữ gìn cái tình cảm với nhau thì người đó nửa chết
[40:54]trong tình yêu thương, trong vòng tay của mọi người. Thì cái công việc cũng vậy, cái công ăn việc làm cũng vậy. Khi từ nhỏ mà ta phụ bạc nó, lớn lên nó phụ bạc ta. Người trẻ vậy. Nên lúc ta còn sức lực, bố mẹ mình sai việc gì, ông bà mình sai mình việc gì, mình cứ cự nự, giãy nảy, không chịu làm, là ai thầy giáo bảo gì cái mình cứ tránh tránh, né né, sau này không có việc làm, đi xin việc làm không được. Còn người nào lúc còn ở trong gia đình mà ngoan, biết vâng lời bố mẹ, bố mẹ sai việc gì, nhờ việc gì đều ráng làm, thì ta yên trí người đó lớn lên đi xin đâu cũng được việc làm cả. Hãy để ý điều đó giùm thầy.
[41:35]Và đem cái điều mà thầy vừa nói nói lại với con cháu mình. Vì hiện nay cái thất nghiệp tràn lan trên thế giới. Ngay cả nước Mỹ là một nước hùng mạnh như vậy mà làm sao? Thất nghiệp tràn lan mấy chục phần trăm. Nhà nước lấy tiền thuế để nuôi mà thuế, người ta không đi làm được, không đóng thuế, tiền thuế bắt đầu cũng cạn luôn, và phải vay. Cho nên nước Mỹ là nợ hết mười sáu ngàn tỷ đô la, kinh khủng như vậy, là bởi vì sao? Bởi vì người ta thất nghiệp nhiều quá. Rồi sang Âu châu sao? Cũng vậy. Những cái nước như Hy Lạp, Tây Ban Nha, Pháp đồ vậy, rơi vào nợ nần cả, đều rơi vào nợ nần khốn cùng hết.
[42:13]Quốc gia đó mà ngân sách thiếu hụt trầm trọng luôn. Rồi người thất nghiệp tràn lan hết. Lý do gì? Lý do, cái nguyên nhân được tìm là đi ngược lại ba mươi năm trước, những cái người dân thất nghiệp đó lúc còn bé ở trong nhà không ngoan, không vâng lời bố mẹ. Bố mẹ nói câu gì, một câu cãi ngược lại. Bố mẹ sai làm việc gì, lắc đầu không làm, lớn lên không có việc để làm. Nhớ như vậy. Cho nên khi ta đến chùa, ta học ta tu thì ta biết cái điều tội phúc rất là rõ. Ban đầu thì ta cầu xin trời Phật thôi vì ta không hiểu. Nhưng đến khi mà ta hiểu rồi thì ta sợ không dám cầu xin nhiều mà làm sao, chỉ sao, ráng tu cho nhiều ráng làm điều phúc cho nhiều.
[42:58]Vì biết cái tội phúc ghê quá, cái nhân quả nó sơ sẩy một chút thôi mà thành cái quả báo rất là lớn. Hoặc là ví dụ nói có người nói, "Thưa thầy, sao cái thân phận tôi hèn hạ, đi đâu cũng người ta cũng coi thường. Nhưng mà tôi sống rất là tốt, nghĩa là tôi cũng biết đi chùa lễ Phật, làm công việc đều đầy đủ trong xã hội này tôi không thiếu gì. Nhưng mà tại sao tôi đến đâu cũng không được người ta coi trọng?" Cái nguyên nhân vì cái gì? Nguyên nhân là chỉ vì thích nằm võng ở trong nhà á. Mình treo cái võng nhà cái chân mình đưa ra ngoài đường, ai đi qua đi lại đều ở dưới chân mình đạp lên hết, mất hết cái phước luôn không còn gì nữa.
[43:34]Mình ai đi qua lại nhà mình là mình đạp vào đầu người ta hết. Mình coi thường hết tất cả mọi người trên đời này, mình hết sạch phước luôn, đi đâu người ta nhìn mình người ta coi thường người ta khinh bỉ lại. Cái nhân quả là thế. Cho nên có những nhân quả chút chút chút chút mà ta không thấy, đến khi quả báo nó xảy ra mình không biết tại sao. Nhưng bây giờ ta đến với Phật pháp, ta được quý thầy quý cô dạy từng điều, dạy từng cái nhân cái quả, rồi mình mới biết sợ. Mới biết sợ rồi mới phát hiện ra cả một đời này mình sống phí phạm và sai lầm. Lẽ ra 5 60 năm qua mình ráng gieo bòn từng chút phúc chút cái điều
[44:12]phúc, tránh từng cái điều tội, bây giờ mình phúc đầy ắp rồi. Mình có cả một hành trang đầy ắp cái phúc để chuẩn bị đi sang cái thế giới khác. Khi cái ngày mà mình bỏ cái cuộc đời này, mình ôm cả hai ba cái va ly, không phải va ly vàng nha, mà va ly phúc đầy ắp để để ra đi. Là đi đến đâu người ta chào mời đến đó, hoặc là lên cõi trời ở, hoặc là tái sinh lại cõi người cũng vào nơi gia đình quyền quý. Rồi lại gặp Phật pháp để tu tiếp. Vì sao? Vì cái giàu sang, cái danh vọng ở cõi người chỉ là tạm bợ, coi vậy chứ tạm bợ, mà phải tu làm sao để đắc đạo thành thánh kìa, đó mới là cái mục tiêu thực sự của ta.
[44:53]Nhưng mà để làm thánh thì phúc phải rất là rất là lớn, phải không? Cái người giàu, người giàu sang quyền quý coi vậy chứ so với bậc thánh, cái người đó vẫn còn là thấp. Cái bậc thánh, phúc họ tràn ngập ở trên cao á. Cho nên ta tu ban đầu ta tu làm sao để phúc ta đầy, thoát khỏi cái thân phận nghèo hèn là cái thứ nhất. Rồi ta tu làm sao khi thoát khỏi thân phận nghèo hèn rồi, ta có cái quyền quý rồi, ta tu để lên vươn lên thành thánh, đó là cái mục tiêu sau đó mới là quan trọng. Và ta đến chùa để biết cái con đường đi như vậy. Biết cái con đường đi thoát khỏi sự nghèo hèn và biết con đường đi để từ phàm mà trở thành thánh, thành thánh.
[45:37]Đó là cái tu khi ta đến chùa. Nên khi ta đến chùa, ban đầu thì ta cầu nguyện, cầu xin. Nhưng mà cái người hiểu rồi thì không phải cầu nguyện cầu xin nữa mà hết sức là cực khổ, vất vả để để tu tập. Tu tập là sửa nội tâm mình và thứ hai là là làm những điều phúc thiện trong cuộc đời này. Hai cái điều đó cực lắm á, cực lắm. Cho nên tu không có nhàn đâu. Ai mà hiểu rằng tu nhàn là hiểu sai. Nhớ nha, tu hành là điều cực khổ. Mà có cực khổ ta mới có những thành công lớn, ta mới vượt khỏi thân phận mình. Chứ không có cái chuyện gì cứ nhàn nhàn mà lại được kết quả to cả, không có, trên đời không có chuyện đó.
[46:23]Thế gian cũng vậy mà ở trong đạo cũng vậy. Phải cực khổ vất vả mới có kết quả lớn. Cái cực khổ thứ nhất là chiến đấu với sai lầm của mình. Ở đây ai là người hết nóng giận rồi, giơ tay lên cho thầy. Không ai giơ tay. Vậy ai là người còn nóng giận cho thầy biết? Ai là người, à, tất cả đều giơ tay, rồi, giỏi. Về bây giờ chiến đấu với cái nóng giận nó như thế nào? Dễ không? Khó phải không? Khó lắm. Có người người ta tu 30 năm rồi vẫn còn nóng giận, vẫn còn tự ái, ai chê một câu còn giận đùng đùng, tối ngủ không được, phải không ạ? Cái đó là cái nóng giận thôi. Rồi bây giờ cái tham nữa. Ví dụ như bây giờ ta đi trên đường, bỗng nhiên ta thấy có 10 lạng vàng
[47:12]của ai rớt trên đường, 10 lạng vàng SJC đàng hoàng, đúng hiệu luôn, là vàng bốn số chín gì đó rớt trên vàng, thì tâm ta nghĩ làm sao? Hử? Ta có đành lòng bước đi tiếp hay không? Ta lúc đó ta buộc phải đứng lại phải không ạ? Ta đứng lại ta làm gì? Ta ngó trước, ngó sau coi có ai thấy không, phải không ạ? Ha. Rồi ta xoa tay, ta nhìn trời nhìn đất phải không ạ? Rồi ta từ từ ngồi xuống. Phải không? Đó, ta không đành lòng bước đi được, rồi. Rồi sau khi ta nhặt hết 10 lạng vàng đó rồi ta làm gì? Nếu có người nào đi ngang nhìn thấy, "A! Anh Ba! Anh làm gì vậy?" thì ta nằm úp luôn xuống 10 lạng vàng đó.
[47:58]Ta nói, "Nay bỗng nhiên tôi đau bụng giữa đường. Anh đi đi, rồi tôi từ từ đi sau", phải không ạ? Đó, bỗng nhiên đau bụng. Cái đó là cái gì? Tham. Chừng nào ta hết tham? Khi nào hết tham? Dễ hết tham không? Khó, đúng vậy. Rồi bây giờ vậy ta với người hàng xóm bên cạnh ta sống vui vẻ với nhau. À, hai người cùng bình bình, nghèo không nghèo lắm mà giàu không giàu lắm. Ừ, hai người sống bình bình cũng qua lại, mình có cái bánh gì ngon cũng đưa mời, anh kia có bánh gì ngon cũng đem qua tặng ta, hai bên giao hảo rất là tốt. Bỗng nhiên bất ngờ bất ngờ cái anh kia có người con đi làm ở nước ngoài gửi tiền về cho bố, cất lên cái nhà lầu to đùng,
[48:41]ba tầng, còn ta vẫn nhà cấp bốn, lúc đó tâm ta làm sao? Tâm ta làm sao? Ngủ không được, phải không ạ? Đêm nằm cứ thao thức, phải không ạ? Đó, đang bằng nhau, bằng nhau giống nhau thì mình chơi với nhau rất là vui. Bỗng nhiên có người kia hơn mình, tâm mình bất an liền, bỗng nhiên nó động lên, phải không ạ? Động thôi. Nên cái mà cái tâm hơn thua con người nó cứ ray rứt ray rứt, nó đày đọa hành hạ ta. Chứ còn nếu mà ta biết tu á, ta thấy cái người hàng xóm cất cái nhà lầu to đùng lên tâm ta thật sự vui mừng, ta nói giữa hai người có được một người sướng hơn, cuộc đời này bớt đi một gia đình nghèo khổ
[49:25]thì ta mừng thì tâm ta rất là an lành, rất là hạnh phúc. Mà đó phải là người biết tu mới suy nghĩ được như vậy. Nên cái việc mà chiến đấu với nội tâm của mình, chiến đấu với những lỗi lầm của mình dễ hay khó? Khó, rất là vất vả. Nó thầm thầm kín kín không ai biết, nhưng mà nó là một cuộc chiến vất vả. Còn đa số ta khỏi chiến tranh gì hết, ta theo nó luôn. Nghĩa là nó nóng thì ta nóng giận ta chửi đời, nó tham thì ta tham lam ta giành giật với đời, nó còn hơn thua thì ta ganh tị với đời, tức là trong tâm ta còn điều gì xấu thì ta rải ra cho cuộc đời hứng hết. Thì nó dễ vô cùng phải không ạ? Rồi sau đó sau này mình chịu đau khổ thì quả báo nó tới tính sau.
[50:10]Còn bây giờ hễ cái tham, cái sân, cái si nó sai khiến ta, ta cứ theo nó mà sống để làm đau khổ cho người khác. Hễ là trong lòng ta tham lam, sân hận, si mê mà còn thì ta cứ rải ra đời làm đau khổ cho người khác rồi sau này quả báo đến mình sẽ đau khổ sau. Nhưng bây giờ ta biết tu rồi ta mới thấy cái người mà ta phải sửa, ta phải trị, ta phải chiến đấu chính là cái tâm của mình. Cực vô cùng. Mà nếu tu sai nó không tiến, tu sai nó cứ tham sân si hoài. Mà tu đúng á nó mới giảm cái tham sân si dần dần dần dần. Mà tu sao cho đúng? Tu làm sao để bớt tham, bớt sân si, bớt ích kỷ, bớt đố kỵ, bớt hơn thua, bớt cao ngạo, khoe khoang?
[51:00]Biết hiền lành, biết khiêm tốn, biết thương người, tu làm sao để được một cái tâm mà nó tốt như thánh như vậy? Tu làm sao? Đến chùa. Ta trở lại, ta lại đặt chân đến chùa trở lại nha, tìm về dưới mái chùa yêu thương, ha, nơi có hình dáng của Đức Phật từ bi, ừ, nơi có cái những lời dạy ân cần của những vị thầy cô khả kính. À, ta quỳ dưới Phật đài, ta lễ Phật, ta tụng một thời kinh, nghe một bài giảng, rồi sám hối lỗi lầm của mình, "Lạy Phật từ bi, từ vô lượng kiếp đến nay con là một chúng sinh si mê lầm lỗi, con đã hận thù, con đã nóng giận, đã gieo rắc khổ đau cho mọi người. Con đã tham lam, con đã ích kỷ, con đã vơ vét phần mình mà
[51:55]không nghĩ đến nỗi đau, sự thiếu thốn của người khác. Ngày hôm nay quỳ dưới Phật đài con xin sám hối. Xin Phật từ bi độ cho con." Bây giờ lại là xin lần nữa, mà không xin tiền nha, không xin lộc. Lần này không có xin tiền không xin lộc mà xin cái gì? "Xin Phật độ cho con để con được sáng suốt, vượt qua được lỗi lầm của mình, để con diệt cho được hết tham lam, sân hận, si mê, ích kỷ của mình, để con mãi mãi được theo bước chân Phật." Hôm nay cái lời cầu nguyện nó đẹp hơn, cao quý hơn, vượt lên trên cái sự tầm thường của cái lời cầu nguyện mà 10 năm trước đi chùa mình cầu xin tào lao không. 10 năm trước đi chùa bỏ vô một tờ 500 đồng,
[52:44]bỏ nải chuối mà xin Phật gần như cả một gia tài của người ta luôn. Bây giờ biết rồi, cũng quỳ xuống xin Phật, sau 10 năm tu hành vất vả, hiểu được mọi điều đạo lý của Phật rồi, cũng quỳ xuống xin Phật mà xin điều khác nha. Xin cái gì? "Xin Phật độ cho con, con vượt qua lỗi lầm của mình, để xin cho con được trái tim rộng mở, con sống giữa mọi người con yêu thương được mọi người. Con có thể quỳ xuống, con nâng dậy, con bước tới để con yêu thương, con giúp đỡ, con khiêm cung, con kính trọng, yêu quý được mọi người. Mà nguyện đem cả cái cuộc đời này để làm một cái công cụ mang yêu thương đến cho cho vạn loài.
[53:32]Xin Phật hãy chứng minh cho con, dìu dắt con, gia hộ cho con." Đó cũng là xin, đây cũng ăn mày đấy, xin đấy, nhưng mà xin một điều cực kỳ cao thượng, chứ không xin tài xin lộc tầm thường như 10 năm trước đi chùa nữa. Đó, bắt đầu ta trở lại, ta trở lại, ta làm lại bắt đầu với cái tâm của mình. Đó. Thì khi mà ta bắt biết cúi đầu xuống trước Phật để sám hối lỗi lầm thì tâm ta bắt đầu mở ra, vỡ ra. Đó, bắt đầu một cuộc chiến thật sự. Ngày nay mới bắt đầu một cuộc chiến mới là cuộc chiến đấu với với chính mình. Bởi vì kẻ thù lớn nhất của đời mình là chính mình chứ chẳng phải là ai cả. Trước đây ta ghét ông A, ta ghét bà B, ta căm thù người này người kia.
[54:22]Bây giờ hiểu rồi, kẻ thù ghê gớm nhất là chính mình ở trong tâm của mình. Và ta bắt đầu cuộc chiến đó không phải là bằng cầm dao, cầm búa mà gì? Thắp nén hương với Phật, quỳ xuống dưới chân Phật nha, để sám hối. Đó, và ta bắt đầu cuộc chiến đó với ai? Với ánh mắt nhìn mọi người. Trước đây cũng cái đôi mắt này, ta nhìn mọi người vô cảm, hơn thua, soi mói, nghi ngờ. Bây giờ cũng đôi mắt này, ta nhìn mọi người gởi vào đó tình yêu thương, sự quý mến. Được không ạ? Tập cái đôi mắt mình lại trước hết, vì cái tâm ta yêu thương mọi người cho nên khi ta nhìn bắt đầu lại bằng một đôi mắt của tràn ngập cái tình yêu thương quý mến.
[55:09]Rồi ta bắt đầu một cuộc chiến. Bắt đầu cuộc chiến và cuộc chiến này ta có nhiều cơ may để chiến thắng. Là vì sao? Vì ta bắt đầu quỳ dưới chân Phật để sám hối. Ta không có tự cao cho rằng mình sẽ là một dũng sĩ đơn độc mà tự chiến thắng được chính mình, không. Ta biết nương vào sức của Phật, nương vào thần lực gia hộ của Phật để đi trong cái cuộc chiến này, cuộc chiến với với chính mình này. Và cuộc chiến này rất là vất vả. Tâm ta mở ra được rồi thì thế giới này mở ra. Nhớ như vậy. Ta vẫn thường nghe nói tâm bình thế giới bình, thì bây giờ tâm này ta mở ra được rồi thế giới này cũng mở ra theo.
[55:52]Trước đây cái thế giới này nó u ám, khổ đau, nó bế tắc, nó buồn bã, toàn là những con người khó ưa. Nhưng khi tâm ta thay đổi rồi thế giới này mở ra. Bỗng nhiên những con người mà trước đây sao ta thấy người này có cái mũi xẹp quá, người kia sao lùn quá, người nọ sao hay nói quá, bà kia sao bả lanh chanh quá, dòm đâu cũng chê. Bây giờ ngược lại, cũng những con người đó, ủa sao người đó họ dễ thương như vậy? À họ lành như vậy, họ mà nào giờ mình không biết để yêu thương mà cứ chê. Cũng cái thế giới này nhưng khi tâm ta mở rồi, thế giới mở ra một cái nhìn khác. Ta hạnh phúc từng ngày, ta yêu thương từng ngày và ta
[56:36]bước đi từng ngày trên cái ánh đạo thiêng liêng. Còn trước kia, ta bước đi từng ngày trong cái cuộc đời đầy cái sình lầy lỗi lầm và ác độc. Bây giờ cũng những con đường làng như thế, nhưng mỗi bước chân của ta là bước trên hoa sen. Vì sao? Vì tâm ta đã thay đổi, cái mắt ta đã thay đổi, ta nhìn cuộc đời bằng một cái nhãn quan mới. Đó, từ nơi cái mái chùa yêu thương, từ nơi hình dáng Đức Phật từ bi, từ nơi cái lời giảng dạy của các thầy cô khả kính, ta chiến đấu với chính mình mà ta bắt đầu chiến thắng. Khi ta chiến thắng được cái sai lầm của mình, cái tâm ta mở ra và thế giới này cũng mở ra theo.
[57:16]Cũng cái thế giới Ta-bà đầy đau khổ này, nhưng bắt đầu ta hạnh phúc. Ta hạnh phúc vì sao? Vì ta biết làm một cái người thấp, người bé, người đứng sau, người ở dưới để ta tôn trọng, ta tử tế, ta giúp đỡ mọi người và cuộc sống ta thay đổi. Lúc đó lúc đó tuy ta còn ở đây, nhưng mà cái hộ khẩu ta đã đăng ký ở trên cõi trời rồi. Yên trí nha. Còn thường thì ta chết ta không biết đi về đâu. Có người hỏi tại sao ta sợ chết? Vì thật sự ta không biết sau cõi chết là cái gì. Ví dụ bây giờ ví dụ bây giờ có một cái người nào đó nói, "Anh không có ở Ninh Bình nữa. Đi lên Đắk Lắk mà ở. Không cho anh ở Ninh Bình, cứ đi, bắt đi Đắk Lắk."
[58:09]Lúc đó ta phân vân nói, "Ồ tôi về Đắk Lắk rồi ai sẽ đón tôi? Cái nhà nào tôi ở? Rồi cái chính quyền nào sẽ cho tôi nhập khẩu? Rồi tôi sẽ làm ăn ra sao, cái nghề ở đâu, có đất đai có trồng trọt?" "Không biết, cứ đi." Thì ta đi với tâm trạng nào ạ? Tâm trạng gì? Lo lắng phải không? Sợ hãi, bất an. Cũng vậy, bây giờ thế nào rồi ta cũng phải chết. Nhưng mà chết rồi đi đâu? Biết không ạ? Không. Ta có biết sau cõi chết này ta có cái nhà nào ở không? Có ai đón tiếp ta không, phải không ạ? Không biết. Rồi lúc đó mặc quần áo có đẹp không? Lại là đó, vân vân không biết nên ta sợ. Còn nếu ta biết chắc sau cõi chết này
[58:54]nó là một cõi bình an hơn nữa thì ta còn sợ chết không? Không. Nhưng mà làm sao ta biết rằng sau cõi chết này ta hạnh phúc hơn? Làm sao ta biết? Đố quý Phật tử làm sao ta biết? Ở đây nó có cái điều lạ thế này. Trong cái tâm linh của ta nó có một cái trực giác vô hình. Ví dụ cái người nào giờ mà ta chưa có một chỗ nào để đi á, thì trong tâm ta thật sự ta không biết, hoang mang. Và tới gần càng gần cái chết ta càng lo sợ. Còn cái người nào mà biết tu tập, đến chùa tu tập, làm những điều phúc, biết ngồi thiền, biết tụng kinh lễ Phật, về nhà sống với cuộc đời yêu thương, tử tế. Cái phúc họ đủ rồi.
[59:40]Cái phúc họ đủ, họ đăng ký được cái hộ khẩu ở trên cõi trời thì nó ứng trong tâm biết liền. Trong cái tâm linh của họ tự nhiên có cái trực giác, họ biết chắc một điều là có một nơi đến rất an lành đang chờ họ. Và cứ càng đến cõi ngày chết chừng nào họ càng vui chừng nấy, vì họ sắp được cái về cái nơi vinh quang hơn. Cái trực giác như vậy. Vậy ở đây ai đã tự biết mình có một cái nơi đến vinh quang hơn đâu? Có ai biết chưa ạ? Có ai biết không? Chưa là bởi vì mình chưa đăng ký được, chưa đăng ký được. Cho nên bây giờ ta phải đăng ký. Mà đăng ký bằng cái gì? Cơ quan nào? Quy y Phật, tốt, rồi gì nữa?
[1:00:24]Đố ai biết là ta sẽ đăng ký một cái chỗ trên cõi trời, đăng ký nơi cơ quan nào, đăng ký bằng cách gì? Ta đăng ký bằng trái tim. Bằng trái tim yêu thương tất cả chúng sinh này, nha. Đó, quý Phật tử hồi nãy vừa tụng cái bài kinh Từ Tâm phải không à? Là yêu nguyện yêu thương hết vạn loài, kể cả những người ghét mình cũng yêu thương. Ngày nào mà quý Phật tử có cái trái tim đó là ngày đó quý Phật tử đã bắt đầu đăng ký một cái hộ khẩu trên cõi trời. Và cứ sống với trái tim đó từng ngày từng ngày từng ngày thì cứ càng tuổi mình càng lớn, càng già thì cái tâm mình càng an và càng vui để chờ đi đến cái ngày chết bỏ cõi này đi lên cõi trên cao hơn.
[1:01:08]Mà cái tâm linh mình biết rất rõ, tự mình biết rất rõ. Còn nếu mình chưa biết, nghĩa là mình chưa đăng ký xong cái chỗ đó, nha. Nên bắt đầu từ hôm nay xúm nhau mà lo đăng ký, xin đơn kẻo hết đơn.
[1:01:31]Đơn phát ra có hạn. Cho nên là phải lật đật mà xin cho cho nhanh. Mà cái đơn này vô hình, cái đơn đăng ký hộ khẩu cõi trời này vô hình. Là bằng gì? Ở trong tâm ta yêu thương chúng sinh. Tôn kính Phật tuyệt đối, yêu thương chúng sinh vô hạn, đó là cái đăng ký hộ khẩu trên cõi trời. Người nào mà mỗi ngày như vậy đều lễ Phật với lòng thiết tha tôn kính, mỗi ngày lúc nào cũng ấp ủ trong tâm mình cái tình yêu thương vạn loài, rồi tự nhiên nó phát ra thành lời nói và hành động lúc nào cũng tử tế, giúp đỡ mọi người thì ta bắt đầu đăng ký được cái hộ khẩu trên đó. Mà cái ngày nào ở trên kia nhận cái đơn đăng ký của ta,
[1:02:13]chấp nhận cho ta, thì bắt đầu trong tâm ta đang sống ở đây tâm bỗng nhiên có cái linh tính liền, có cái trực giác là a sau khi chết mình sẽ không về trở lại cõi này. Mình có một chỗ trên kia, tự biết liền, không cần ai nói, không cần ai bói. Mà nếu có một thầy cô nào mà tu tốt đó, họ nhìn mặt mình họ biết ngay. Nếu thầy cô nào mà tu có cái tâm linh mẫn tiệp thì họ nhìn một người mà khi chết sẽ lên cõi trời, họ nhìn mặt họ biết liền. Vì sao vậy? Gương mặt khác, bắt đầu nó sáng hẳn ra khi mà ở trên đã đăng ký cho mình được cái chỗ đó rồi. Gương mặt sáng ra, quý thầy cô nhìn vô biết liền. Nhưng có một lần vậy, có một lần cái thầy gặp một bà Phật tử bà già rồi.
[1:02:57]Thầy nhìn bà xong thầy mới nói, "Bà này chết xong lên cõi trời." Vì sao? Vì bà càng già bà càng đẹp, càng sáng, đôi mắt càng thanh tịnh. Nhìn vô là cõi này không phải chỗ của bà ở nữa, bà sẽ lên trên. Thì ta tu làm sao cũng phải ít nhất được như vậy. Dĩ nhiên ta không cần mong là ở nơi sung sướng, nhưng đó là dấu hiệu mà ta đã đi đúng đường. Đó, nên đăng ký đầu tiên là ta đến chùa lạy Phật. Bây giờ không phải lạy Phật để xin nữa, mà lạy Phật để cúng dường lên Đức Phật cái lòng tôn kính tuyệt đối của ta đối với Đức Phật. Ta lạy Phật để cầu xin Phật, cầu xin Phật lực gia hộ cho ta sửa được lỗi lầm của mình, thắng được những cái xấu trong tâm mình.
[1:03:45]Ta lạy Phật để cầu xin Phật gia hộ cho ta có được trái tim yêu thương muôn vạn vạn loài. Rồi ta rời khỏi chùa, ta trở về lại với cuộc sống của mình, nhưng ta trở về lại với một con người mới, không phải của con người ngày hôm qua mà còn tham lam, hận thù, ích kỷ nữa, mà ta trở về lại với cuộc đời để sống với cuộc đời bằng trái tim từ ái, bao dung, tử tế. Thì đó, thì trong vòng nhiều khi ta tu vậy 3 năm, bắt đầu cái hộ khẩu ta đăng ký xong. Từ đó ta có cái linh tính lạ lùng trong tâm mình, tự nhiên biết cõi này không phải cõi mình trở lại nữa, tự nhiên biết rằng là khi chết mình sẽ có một cái chỗ rất
[1:04:28]là cao và cứ an ổn chờ cái ngày mà ra đi thanh thản.
[1:04:38]Hôm nay ta nói với nhau cái việc mà ý nghĩa việc đi chùa, nha. Đi chùa mà bắt đầu đó, ta nói bằng cái việc là cái tâm lý thông thường là ta đi chùa để làm gì? Cầu xin phải không à? Cầu xin những điều lợi lộc cho mình. Nên cái đó là một sự ích kỷ và là một sự mê tín. Nhưng ban đầu nó có vài điều linh ứng thật chứ không phải là không. Nhưng lâu dài rồi thì nó hết linh. Vì sao? Vì Phật buộc ta phải trồng, phải cấy, phải gieo rồi mới có gặt. Nên giai đoạn sau là giai đoạn vất vả, ta phải tu học, phải làm phúc rất là nhiều. Đó. Đó, mà người nào mà tinh tấn, siêng năng làm những điều phúc như vậy, tự nhiên may mắn nó trở lại vì lúc đó Phật bí mật ban cho ta trở lại để trợ
[1:05:27]giúp ta trên con đường tu tập chứ không để cho ta khốn đốn, đó là vậy. Nhưng mà cái ý nghĩa đi chùa thật sự vẫn là gì? Vẫn là một cuộc chiến vất vả với chính cái sai lầm, cái điều xấu, điều bất thiện trong tâm của mình. Đó. Và ta đi chùa đến đây nương dưới bóng Đức Phật từ bi với các quý thầy cô khả kính để ta được hướng dẫn một con đường để ta làm con người mới. Con người mới đó có một con đường mới vượt khỏi cái thế gian tầm thường này mà ta vươn lên nơi cõi thánh. Nhớ là là như vậy. Và cái dấu hiệu để biết rằng ta có một thân phận mới là nơi cái trực giác tâm linh của chính mình. Tự nhiên mình vẫn đang còn sống đây mà bỗng nhiên mình có cái cảm
[1:06:23]nhận rất rõ mình có một chỗ ở trên kia rồi và không sợ chết. Cứ càng tới ngày chết thì càng vui, không có sợ như người khác. Còn người nào mà cứ thấy càng tới ngày chết thì càng lo là biết rằng mình chưa có chỗ đi. Đó, và ở đây cái lòng ta an vui là chính là do những điều phúc ta làm được cho cuộc đời này, ta sống tốt đẹp được với với mọi người này. Cái điều quan trọng nữa ở nơi cái quê hương Ninh Bình, nơi cái huyện Kim Sơn, Tiền Hải này, ban đầu ở đây không có đất đai. Đây là cái vùng bãi bồi ở bờ biển. Dạ, và ông tướng quân Nguyễn Công Trứ về đây mở mang khai sáng, đào mương, đào kênh, đào rạch, bây giờ thành một cái thành nơi cái
[1:07:07]phố thị mà đông đúc thị tứ như thế này, ta cũng nhớ ơn tiền nhân. Và khi nhớ ơn tiền nhân, ta cũng nghĩ tới quê hương đất nước của mình trải qua nhiều năm chinh chiến, gian lao. Nên người dân nào cũng phải biết yêu thương, giữ gìn cái đất nước của mình. Có thể cái người đó một tôn giáo khác nhưng mà tôn giáo nào không quan trọng, cái điều quan trọng nhất ta đã sinh ra làm người, người Việt Nam thì phải yêu thương đất nước Việt Nam của mình trước, lo chung tay xây dựng cái đất nước của mình trước và phải đoàn kết với nhau. Đó. Cái người tu sĩ á thì họ có cái thói quen là cứ bênh vực cái tôn giáo của mình.
[1:07:48]Ví dụ, cái người tu sĩ đạo Phật thì sẽ bênh vực đạo Phật. Người tu sĩ đạo Thiên Chúa thì sẽ bênh vực, ca ngợi đạo đạo Thiên Chúa. Thì đó tâm lý đó rất thường tình. Nhưng mà ta là người Việt Nam thì nhớ, bênh đạo nào thì bênh nhưng mà có một điều ta phải bênh vực, đó là gì? Là đất nước yêu thương của ta, nha. Ai cũng là người Việt Nam, ai cũng phải đoàn kết, phải chung tay gắn bó với nhau. Nên vì hôm nay ta đi chùa vậy nhưng mà ta về, ta sẽ gặp gỡ những người hàng xóm của ta, họ là người của các tôn giáo bạn, ta phải sống tử tế với họ, nha, yêu thương, đoàn kết. Và à nếu mà nhà thờ họ có việc gì cần, ta đến ta phù giúp.
[1:08:30]Và khi chùa ta có việc gì cần, ta cũng rủ họ về về chùa để phù giúp trong cái tình gì? Cái tình đồng bào. Vì đạo nào gì thì đạo không biết nhưng mà trước hết vẫn là người Việt Nam. Không được vì lý do tôn giáo để rời xa dân tộc của mình. Ai mà lấy lý do là tôn giáo để rời bỏ dân tộc của mình, đó là người ác, người tội lỗi. Mà một người tu sĩ chân chính thì lúc nào cũng phải khuyên cái giáo dân của mình biết yêu nước. Đó là người tu sĩ chân chính như vậy. Thôi thì à thầy đã mệt chứ mọi người chắc không biết có mệt không? Thì à trời cũng đã trưa, bụng cũng bắt đầu đói, nha. Đường thì hãy còn xa.
[1:09:14]À thôi bài giảng cũng thôi ta nên kết thúc ở đây. Thầy trước hết chúc quý Phật tử mọi điều may mắn, an lành trong cuộc sống, các huynh đệ, bạn đạo lúc nào cũng yêu thương, đoàn kết với nhau. Và làm sao ta đem được cái ánh từ bi của Phật để phổ độ hết khắp cả nhân gian này. Dù là người đạo nào cũng được sống trong tình yêu thương của Đức Phật. Và dù người đạo nào cũng là người Việt Nam và phải yêu thương nhau. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.