[0:02]Lần trước chúng ta có gặp nhau, lúc đó cái dịp mà sư phụ ra lãnh bằng rồi có sư bác Từ Tân, sư bác Viên Giác thì hôm đó sư phụ không có, không có giảng ha, phải không ta? Không có giảng, chỉ nói chuyện sơ sơ vậy. Bây giờ ta trở lại cái khóa thiền và những bài giảng ở khóa thiền thì đều đi sâu chút về tâm lý nên nó hơi khó ha. Thì nó là nối tiếp của cái loạt bài năm ấm mà ta giảng từ hồi ở chùa Di Đà về tới đây. Cái loạt bài về đi sâu về tâm lý. Hôm nay ta học về một cái tâm lý là tâm lý ỷ lại, ỷ lại.
[0:44]Ỷ lại nghĩa là gì? Ỷ lại nghĩa là ta dựa vào một cái ưu thế của ta
[0:57]để rồi ta có một cái thái độ
[1:02]sai, một tâm lý sai nối tiếp theo. Khi ta có một cái ưu thế gì đấy, một cái điều kiện vượt trội nào đấy
[1:15]để ta dựa vào đó mà mình có một cái cư xử sai hay một cái tâm lý tiêu cực ở phía sau là ỷ lại. Thì cái người mà ỷ lại là
[1:33]phải có một cái ưu điểm rất là lớn, còn bình thường ví dụ như sư phụ thì không có gì để ỷ lại, không có gì ỷ lại nên không có lo. Nhưng mà mấy thầy đẹp trai ở đây nè, rất là đáng lo, dễ có cái tâm lý ỷ lại. Thường là ta có những cái những điều ta ỷ lại thế này: cái ỷ lại mà lớn nhất, dễ bị nhất, ai cũng dễ bị nhất là cái tình thương của cha mẹ.
[2:01]Vì tình thương cha mẹ đối với con cái là một bản năng mà rất là mãnh liệt, thường như vậy. Nên khi con nó đói nó khóc thì mình dỗ, mình cho ăn; khi nó không chịu, nó quấy thì mình dỗ rồi mình chiều chuộng nó thì đứa con nó không hiểu đó là tình thương, sự hy sinh, cái cái tấm lòng quảng đại của bố mẹ mà trong tìm, đi sâu vào trong tiềm thức và nó nghĩ rằng cha mẹ là phải như vậy, phải chiều nó như vậy. Chứ nó không thấy được cái mầu nhiệm, cái cao quý của cái tình yêu thương của bố mẹ. Mà bởi vì cha mẹ chiều con cũng sai lầm. Cha mẹ đa phần chiều con sai lầm. Hầu hết tất cả cha mẹ đều thương con sai lầm, chiều con quá đáng làm
[2:59]cho con mình hình thành một cái tâm lý ỷ lại sâu thẳm trong tiềm thức. Đó là cái ỷ lại mà tất cả chúng ta đều rất dễ bị. Chỉ trừ một vài trường hợp, nhiều khi gia đình nghèo quá, bố mẹ vất vả quá, bươn chải cày sâu cuốc bẫm đến nỗi cái do vì vất vả bởi cái miếng cơm manh áo cho nên cái cha mẹ trở nên cáu bẳn, cáu bẳn, dễ nạt nộ thì đứa con nó nó bị gỡ ra khỏi cái tâm lý ỷ lại vì nó không có được chiều chuộng do cha mẹ vất vả quá. Còn đa phần trong những gia đình mà điều kiện sống tương đối không đến nỗi quá vất vả nên cha mẹ không có bị cái áp lực của cuộc sống, cái tâm lý họ thoải mái, họ dễ xuất hiện cái tâm
[3:54]lý thương con và chiều con rất là nhiều. Không ngờ làm cho con mình phát sinh một tâm lý ỷ lại rất là nặng nề sâu trong tiềm thức. Rồi ta thấy vậy, cái khi mà cái ỷ lại nó đã chìm quá sâu trong tiềm thức rồi thì đứa bé nó trở thành đứa con hư, tất cả như vậy, tất cả đều bị, không có đứa nào thoát cả. Có một lần bị, có một lần thì sư phụ gặp có anh ảnh cũng là cán bộ cũng cũng cấp trung ương, hai bố con lên trên chùa gặp sư phụ.
[4:29]Sư phụ mới rầy thằng con nói: "Con ngang ngạnh quá. Con phải biết tôn trọng bố con." Ông bố thì ổng làm cán bộ lớn mà thằng con thì nó nói chuyện với ổng nói còn thua bạn nó nữa. Rồi đến khi ông bố mới dựa vào lời của sư phụ mới quay ra rầy nó là nó phải ngoan. Cái nó nói nó là bản chất rồi. Nó đứng rồi nó dắt cái bồ đi theo, ngồi bên cạnh. Sư phụ nhìn sư phụ thấy là một phần là anh cũng chiều nó từ bé quá rồi vợ anh, sư phụ không gặp nhưng mà nhìn tướng nó là biết, cưng nó quá, con trai đầu lòng cưng nó quá rồi cái bé này nó bị bị xuất hiện cái tâm lý ỷ lại. Đến khi xem cái chuyện mà cha mẹ phải chiều nó và phải nghe lời nó
[5:19]là một điều được đương nhiên, nó hư luôn, cái tâm lý nó hư luôn. Phúc Tấn ghé em kêu Sa-di lên ngồi trên này với con con, sao ngồi dưới đó? Người là nghiên cứu sinh cùng lớp với sư phụ, người Lào, không biết nghe nãy giờ có hiểu gì không.
[5:36]Lên ngồi đi con, ngồi trên này. Không có bạn Lào nào nữa rủ lên luôn.
[5:45]Đó là cái nói về cái cha mẹ là một cái ỷ lại. Cái cái cái ỷ lại mà cũng rất là sâu, từ khi thuở mới sinh ra ta cũng dễ bị là dòng dõi sang quý. Nếu lỡ ta đầu thai vào một cái nơi mà có dòng dõi sang quý là vừa có quyền lực, vừa có tiền bạc, có người hầu, có kẻ hạ. Từ mở mắt là ta đã đã được cư xử như vậy rồi, ai cũng phải chiều, ai cũng phải thương, ai cũng phải kính, ai phải vâng lời mình. Cái tâm lý ỷ lại nó nằm sâu trong tiềm thức không gỡ ra được, nên ta sẽ bị cái ỷ lại rất là lớn. Nên ta coi trong mấy cái phim hồi xưa vậy, là có những cái công tử con nhà giàu, con quan đi ra ngoài bắt nạt dân chúng.
[6:31]Bắt nạt, tại sao họ lại bắt nạt dân chúc dân chúng? Là đá cái cái mâm hàng của người này, tát tai người kia khi mà ai làm gì không vừa ý mình vậy. Thì những cái cái điều mà ví dụ người ta đang bán hàng rong lại đá đổ cái hàng rong người ta đi hoặc là ai cự cự lại tát tai. Tất cả những điều đó đều sai pháp luật. Nhưng mà tại sao cái người công tử này lại cư xử sai phạm với pháp luật? Chỉ bởi vì ỷ lại. Ỷ lại là mình là loại người không xâm phạm được, tại từ bé tới lớn là có làm sai bố mẹ cũng che chở, không ai dám kết tội. Từ cái ỷ lại đó rồi không còn xem cái cương thường, đạo lý hay luật pháp ra gì, nên ta cái ỷ lại thường giết chết tâm hồn của ta.
[7:21]Cái gia thế quyền lực vậy. Hoặc là có một cái nữa là lớn lên rồi ta sẽ bị một cái một cái ỷ lại là một tình yêu thương đặc biệt của ai đó dành cho ta. Ở đây ta có bị không? Có không? Ai? Ta được ai dành cho ta cái tình yêu thương đặc biệt? Cho tới ngày nào ta mới phát hiện người đó lừa dối ta thì mới rớt trên trời rớt xuống, còn ở buổi đầu thì thương lắm, thề thề thương dữ lắm. Có không? Tất cả đều bị, tất cả đều bị. Mà cái phong tục của Tây phương á
[8:08]cái phong tục Tây phương là khi mà cái người nam mà cầu hôn cái người nữ thì phải quỳ xuống đưa cái gì ta? Đưa cái gì giác? Phải cái nhẫn không? À cái nhẫn, tại thấy đưa đưa sư phụ cũng không biết đưa cái gì, thấy trong hình thấy quỳ xuống đưa cái gì đó không biết nói cái gì đó. Thì ngay từ buổi đầu ổng đã quỳ xuống rồi, tức là đã xác định là người nam luôn luôn ở kèo dưới. Đó là lý do mà trong cái gia đình của Tây phương người vợ luôn luôn là bây giờ nói là cái nóc nhà đó, người ta người đàn ông là trụ cột, đúng rồi nhưng mà người vợ nóc nhà, cái gì phải nghe lời nó vậy.
[8:48]Cái đó cũng là một loại ỷ lại. Như ở một số văn hóa, cái người nam họ ỷ lại cái sức mạnh của họ, cái làm cho họ hiếp đáp người phụ nữ, người chồng ăn hiếp vợ hoặc là bạo lực gia đình vì cái người nam họ ỷ lại họ có cái sức cơ bắp hoặc họ là người làm ra tiền chính, chính cái tâm lý ỷ lại cái ưu thế của mình cái họ đối xử không bình đẳng với phụ nữ. Kìa đến khi mà xã hội loài người tiến bộ, pháp luật tiến bộ, quy định cái sự bình đẳng trong gia đình, cấm kỵ cái bạo lực gia đình, người nữ được bảo vệ đặc biệt, bỗng nhiên tình thế ngược lại. Bây giờ là không phải là người chồng ăn hiếp vợ nữa mà thực tế là gì?
[9:36]Thực tế là thực tế là chùa ta có cái hội thứ tư. Ngồi xuống, ngồi nữa. Chùa ta có Chùa ta có tới bốn cái hội: một là hội từ thiện, hai là hội Yêu Rác, ba là một cái hội bí mật khó nói lắm, và thứ tư là cái hội à sư phụ sắp sửa nói, hội sợ vợ.
[10:09]Sư phụ hay quan sát là tại sao, à, tại sao một người đàn ông lại sợ người vợ của mình mà sợ chết khiếp ở trong tâm á, chứ không phải thường đâu. Lạ lùng, không hiểu. Rồi có một cái anh Phật tử, ổng là một chúng trưởng một đạo tràng nha, chúng trưởng một đạo tràng, lên kể cho Sư phụ nghe và thú nhận: "Dạ, con rất sợ vợ."
[10:36]Mà nhìn mặt ổng thì đúng là sợ vợ thật. Thì Sư phụ mới nói: "Vậy là anh này chắc là hội trưởng hội sợ vợ của chùa ta." Nhưng không! Đến khi Sư phụ đi qua một nơi khác, cũng có ông chúng trưởng hùng dũng, hiên ngang, Sư phụ mới phát hiện ông này mới là chúng trưởng... ông này mới là chúng trưởng... à là hội trưởng hội sợ vợ. Ông là hội trưởng hội sợ vợ. À... Sư phụ mới... mới thấy lạ lạ nhỉ. Cái này cũng lạ, lý do tại sao? Lý do thì thực ra... thực ra cái vấn đề mà sợ vợ nó là một chuyên mục khác nên không nằm trong bài giảng hôm nay và nhiều điều lý thú. Nếu phân tích ra tại sao tâm lý một người đàn ông phải sợ vợ
[11:16]rất nhiều cái hay, rất nhiều cái hay mà Sư phụ chưa giảng bài đó. Vì bài đó phân tích ra nó phức tạp nhiều vấn đề lắm, nên không phải là chuyên đề hôm nay. Hôm nay Sư phụ chỉ nói một điều thế này: là nhiều khi người vợ ỷ lại tình yêu thương của chồng, leo lên đầu luôn. Cái đó cũng là một cái sai, cũng như trước kia người đàn ông ỷ lại cơ bắp của mình, cái vai trò mình rồi hiếp đáp vợ cũng là sai, đều xuất phát từ cái... cái ỷ lại. Còn lý do tại sao có tâm lý sợ vợ nó đi ngược với cái... cái cái cái cái... cái tâm lý bình thường thì một lúc khác Sư phụ sẽ nói. Hồi đó có một lần Sư phụ đứng công ty thấy có ông hớt
[11:53]ha hớt hải ổng chạy ngoài đường vô ổng hỏi mua: "Ủa tôi mua cái bài giảng của Thầy Chân Quang, cái bài 'Sợ vợ cũng là đạo đức'?" Sư phụ đứng Sư phụ ngớ... Sư phụ nhớ... nghĩ một hồi Sư phụ mới: "Không không, Thầy chưa có giảng bài này." Nhớ ra Thầy có giảng cái bài là "Sợ nợ cũng là đạo đức." Mà không biết sao ổng... ổng lại nghe thành cái bài "Sợ vợ cũng là đạo đức" mà hình như là là là... ổng ở trong hội, hình như ổng trong hội, cho nên ổng mới chạy đi tìm để mua bài đó về để ổng cho mọi người nghe và ổng chứng tỏ rằng ổng là người đạo đức. À, cái ý là như vậy, ý là như vậy. Nhưng mà... ờ mà ổng mua rồi không có cái bài đó,
[12:27]ổng thất vọng tràn trề, không về không không không biện minh với ai được đó, có lẽ là như vậy, rồi ổng đi về luôn ổng không mua đĩa nào hết trơn. Vâng. Hoặc là, ta có một cái ỷ lại ví dụ như ta là thành viên của một tổ chức đặc biệt nào đó. À, ta coi chừng, ta cũng có thể là ỷ lại.
[12:51]Ví dụ như bây giờ vậy, ta là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Thì vai trò của đảng viên á, được quy định trong Hiến pháp là gì? Là lực lượng tiên phong,
[13:07]lãnh đạo đất nước, lãnh đạo nhân dân. Cái chữ "tiên phong" này là cái người sao? Người phải đi đầu, đi trước, chịu cực, chịu khổ, đúng không ạ? Khó khăn là phải đi trước, tức là người đảng viên là cái người phải cực khổ. Nhưng mà tuy nhiên, nếu ta hiểu nhầm, ta không quán triệt, ta cứ tưởng đảng viên là người lúc nào cũng được ở... ở bệ... ở ở vai vai trên của mọi... của xã hội. Ta nghĩ là ta ở trên của xã hội, ta dễ được à cất nhắc lên vị trí cao hơn. Đó cũng là một cái kiểu làm cho ta ỷ lại. Nên còn nếu ta hiểu thì ta sẽ thấy cái vai trò đảng viên là vất vả, là hy sinh, là dấn thân, là cống hiến.
[13:56]Hoặc là ta xem trong mấy cái phim mà tội phạm của Tây phương hay là của Hàn Quốc hay Hồng Kông, rồi ta thấy có mấy cái tên nó vô cái quán nó ăn, ăn mà cái cách nó nói chuyện với cái người phục vụ xấc xược, hay là cả ông chủ nhà hàng ra nói chuyện, nó cũng tức là hung dữ đứng lên đòi đánh người ta. Ủa, tại sao vậy? Trong khi những người khách kia người ta cũng đi ba bốn người vào cái quán ăn, nhưng mà khi có chuyện gì không vừa lòng thì người ta trao đổi lịch sự. Nhưng có mấy cái thằng này thì nó là... nó nó hung dữ vậy? Do... do đâu? Do nó ỷ lại nó là thành viên của một băng đảng nào hung dữ khét tiếng ở phía sau.
[14:36]Mà cái... cái băng đảng đó là ai nghe tới cũng phải sợ và tụi nó, mấy đứa này nó là thành viên của băng đảng đó, nó có cái hình xăm ở đâu á, nó cứ vén vén cái tay lên cho người ta thấy, hay nó vạch vạch cái ngực ra cho ta thấy, để cho người ta biết nó cũng là thành viên của băng đảng đó, nên là nó có quyền nó ăn không trả tiền hoặc là nó đòi hỏi này đòi hỏi kia. Thì tất cả những tâm lý đó đều là một loại tâm lý ỷ lại. Cái tâm lý ỷ lại phá hỏng cái tâm hồn, cái đạo đức của ta. Vâng. Nhưng ta thấy, nhưng mà cái luật nhân quả thì khắt khe. Ta ỷ lại cái gì, ta sẽ mất cái đó.
[15:15]Nhưng mất nhanh hay mất chậm thì tùy phước của ta. Nhưng mà ta sẽ mất. Mà cái dễ mất nhất là cái tình thương yêu. À. Ví dụ ta được ai thương, rồi ta yên tâm rằng là ta sẽ được người đó thương mãi mãi, không có đâu. Tình thương nó vô thường lắm. Mà ta ỷ lại, ta kiêu mạn, ít bữa mất liền. Đó là lý do rất nhiều cặp đôi chia tay.
[15:44]Rất nhiều cặp đôi chia tay chỉ vì họ ỷ lại họ được thương, và họ cứ tưởng tình thương đó bền vững mãi. Không ngờ thời gian sau có chuyện này chuyện kia xảy ra rồi chia tay. Cái tình thương là cái mong manh nhất trong những cái số mà ỷ lại. Hoặc là một cái cậu ấm, một công tử ỷ lại vì cái gia thế của mình. Rồi đến khi mà phước của dòng họ hết rồi, bỗng nhiên sụp đổ, cha mẹ mất, gia thế tan vỡ, mình một mình bơ vơ. Những cái điều mình ỷ lại trước kia không còn nữa. Rồi.
[16:20]Có một cái,
[16:25]ta hay ỷ lại, nếu người nào bẩm sinh ra được gương mặt, được nhan sắc, được dung mạo xinh đẹp, ta dễ ỷ lại vì điều đó. Có đúng không ạ?
[16:39]Mấy người đẹp đẹp á, nhìn gương thấy mình đẹp có thấy ỷ lại không? Tại vì khi ta có cái dung mạo đẹp, ta dễ có được cảm tình của mọi người trong cộng đồng xã hội, đi xin việc dễ được người ta nhận lời, rồi ở ngoài cuộc sống thì rất nhiều người thả thính, tức là tán tỉnh, bày tỏ tình cảm. À. Mà trong giai đoạn bày tỏ tình cảm thì họ hay chiều chuộng mà nói những lời nó vượt hơn sự thật. Ví dụ như, họ cũng thích mình đó, nhưng mà hỏi: "Ờ là anh có yêu em không?" Nói: "Anh yêu em hơn cả rừng yêu thú dữ." Nha, ví dụ ha, hơn không? Đó, ví dụ vậy. Họ nói vượt hơn chứ chẳng đến mức vậy đâu. Sư phụ nói hoài mà nhớ vậy.
[17:24]Những cái lời nói trong tình yêu nhớ mình trừ bớt chừng 70%, còn lại 30%, sau đó mình khấu hao khoảng đi 20%, còn lại 10%, 10% trừ discount bớt phần nữa thì còn lại khoảng 2% là vừa. Những cái lời nói yêu thương với nhau trong cuộc đời này. Mà khi ta có nhan sắc thì ta hay đón nhận những điều đó. Và cả người nam và cả người nữ đều như vậy. Cho nên ví dụ như Thầy Nhuận gì con? Nhuận Viện gì đây hả? Đây nè, Thầy ở miền Nam, Nhuận Biện. Miền Nam thì ra Bắc tu. Mới đầu Sư phụ cứ tưởng người Bắc á, tại thấy gương mặt Thầy cũng rất là đẹp trai. Đó. Thì cũng là một điều rất đáng đáng lo ngại. Mình dễ bị ỷ lại.
[18:04]Các cô gái mà có nhan sắc đều dễ bị tâm lý ỷ lại, trừ những người biết tu tập thì kiềm chế cái đó lại, còn đa phần đều ỷ lại cái nhan sắc của mình. Có đôi khi Sư phụ cũng gặp cái vài người xinh đẹp, thế này, do một người Phật tử, ổng cũng là đại gia rồi ổng dắt theo cái cô đi theo mà mình không biết cô đó là gì của ổng không biết, thấy cũng đẹp đẹp. Và nhìn cái thái độ thấy rõ lắm, nghĩa là ông kia thì thích sắc, cái cô nọ thì ỷ lại vào cái nhan sắc. Cái họ cái thái độ của nhau thấy cười lắm, nói... cười thì thôi kệ, họ làm gì họ làm. Nhưng mà khi ta có một chút nhan sắc, nhan nhan sắc thì ta luôn luôn ỷ lại. Đó.
[18:47]Ở đây có nhiều người ỷ lại lắm á nha. Nhất là mỗi ngày ta xem gương á, mà thường á là tâm lý ta cũng lừa chính mình, ta đẹp một nhưng mà khi nhìn vô gương, tự ta nhìn gương mặt mình thì ta sẽ đánh giá mình là đẹp gấp gấp 10, con nói gấp 10 hả? À, hay.
[19:11]Như sư phụ vậy, sư phụ cũng để ý cái tâm lý mình từ nhỏ vậy. Mỗi lần vô gương nhìn cái thấy mặt mình đẹp. Sư phụ thấy: "Ủa, sao mình lại đẹp cà?" Rồi cái bắt đầu mới suy nghĩ qua những người khác, nói: "Như vậy khi mọi người nhìn gương ai cũng thấy mình đẹp giống như vậy chăng?" À sư phụ mới hiểu: "À, cái này là một loại tâm lý chủ quan. Khi mình thấy mình đẹp là cái điều một tâm lý chủ quan, chứ sự thực là mình không phải đẹp". Cái may mắn của sư phụ là phát hiện ra rằng đó là một loại tâm lý chủ quan, còn nếu sư phụ không phát hiện thì sư phụ cứ tưởng là mình đẹp, đi ra ngoài mặt kênh kênh kênh kênh.
[19:50]May mắn vô cùng là mình phát hiện: "Ủa, nếu mình có cái tâm lý này thì người khác cũng có tâm lý này". Rồi trong nhà Phật có cái câu thế này: "Rong đóng đầu cầu nhìn lâu cũng đẹp". Rong đóng đầu cầu thì nó bình thường mà, có gì đâu mà hay, đen đen, dơ dơ, xanh xanh vậy đó mà do cái nước sông bẩn qua lâu ngày nó chảy qua chảy lại rồi một cái đầu cầu đó là nó bợn, nó đóng cái rong nhìn thấy sợ thấy mồ, đạp vô nó trơn té chết, nhưng mà nhìn mãi cũng thấy lãng mạn. Nhìn thấy xanh, ở đó biết bao là ngồi đó nghe biết bao nhiêu chuyện tình trong cuộc đời này đi qua, ví dụ vân vân đủ chuyện, cái gì cũng hay.
[20:29]Thì cũng vậy, nhiều khi một người không phải đẹp lắm, nhưng mà nếu ta cứ nhìn mãi cái từ từ thấy người đó đẹp. Nguy cơ vậy đó.
[20:42]Cái nhan sắc rồi cái nữa là vì cái sức khỏe. Có những người bẩm sinh hoặc do tập luyện họ rất là khỏe mạnh. Và cái sức khỏe đó cũng là một cái làm cho ta ỷ lại. Cái ỷ lại này hoặc là ngày xưa trong chiến đấu, cái người khỏe mạnh dễ chiến thắng trong một cuộc đấu. Còn trong cái thời buổi mà lao động đòi hỏi cái công suất thì cái người đòi hỏi cái năng suất thì cái người mà có sức khỏe họ dễ có năng suất cao. Cũng là một cái cái thành công chứng tỏ cuộc đời. Rồi đôi khi họ chơi thâu đêm suốt sáng không sao, người khác thì mệt nằm nhoài, họ vẫn khỏe mạnh, họ vẫn thụ hưởng, vẫn nghĩa là vẫn vui chơi, hưởng thụ, đại khái vậy, rồi ỷ lại.
[21:31]Thì tới khi mà đổ sập xuống một cái rồi chữa bệnh chữa không được. Rất là nguy hiểm. Rồi một cái nữa là cái tài năng. Có những người có tài, ví dụ tài trong nghệ thuật hoặc là tài trong nghề nghiệp, tạc hình khéo, tay khéo, đánh đàn khéo, hát hay, vân vân. Những cái đó đều có thể làm cho ta ỷ lại. Mà nếu ta ỷ lại rồi, những cái tài đó nó sẽ từ từ biến mất. Mà sợ nhất một cái là trí tuệ, sợ nhất là cái trí thông minh, cái mà đều dễ làm cho ta phát sinh tâm lý ỷ lại. Mà cái thông minh á thì nó không giấu giếm được. Ví dụ ở trong lớp vậy đó, mình 4-50 người cùng học đó, mà cái người giỏi họ nổi lên liền, không che đậy được.
[22:22]Một cái vấn đề nói ra họ hiểu trước, bài tập họ làm được điểm cao nhất, họ phát biểu điều gì là thầy giáo, thầy cô giáo ưng ý nhất. Những điều đó không che giấu được nên cái trí tuệ, cái thông minh nó hiện ra liền trong cái học tập, trong cái công việc làm, trong xử lý công việc nó hiện rõ ra liền. Và cuối cùng dĩ nhiên là bằng cấp. Thì những cái đó
[22:45]là dễ làm cho ta ỷ lại mà dễ làm cho ta xem thường người khác, mà ta mất hồi nào ta không hay. Như sư phụ cũng từng bị vậy. Nhỏ mình học thì toán mình giỏi. Mà hồi đó không có máy bấm đâu, tính toán ở trong đầu, nhẩm tính hết á. Sư phụ tính rất là nhanh.
[23:08]Học rất là giỏi toán. Tới khi đi tu, cái ông thầy đó ổng ổng vì ổng phải nuôi mẹ nên ổng phải ép dầu để ổng bán lấy tiền nuôi mẹ, ổng không thể nhập chúng được. Ổng sống một cái cốc bên cạnh một cái thiền viện. Ổng làm nghề ép dầu, ổng cứ mua dầu về ổng nấu làm thành cái dầu phộng, dầu lạc á để ổng bán lấy tiền nuôi mẹ ổng, tội. Mà ổng qua lại với các thầy cũng thân tình, cũng vậy. Lần ổng đi qua, ổng thấy: "Huynh, huynh, huynh, tính giùm tôi cái này để tôi tính toán cho khách hàng." Trời, ba cái chuyện mà tính toán mà cộng, trừ, nhân, chia thì thôi nó quá đơn giản đối với sư phụ đi. Quá đơn giản có gì đâu.
[23:43]Kiến thức là lớp 3, lớp 4 là giải quyết được. Qua mình tính rẹt rẹt rẹt cho ổng rồi xong đi về. Hôm sau ổng qua ổng mắng vốn: "Trời ơi, huynh tính cho tôi trật hết trơn rồi, làm tôi trả tiền lỗ." Mình nói: "Ủa, sao vậy?" Ổng đưa lại bảng tính, đúng hôm qua mình tính trật hết trơn. Tính trật rất kỳ lạ. Trật rất đơn giản, rất kỳ lạ. Mà bài toán nó không thể nào trật được. Mà nó quá dễ đi, nó quá dễ so với những cái tính toán kỹ thuật. Tính toán kỹ thuật phức tạp hơn nhiều, tính toán kỹ thuật phải dùng tới tích phân, khó hơn nhiều. Còn mấy cái này cực kỳ đơn giản, vậy mà vẫn tính trật. Lần tính trật đó rồi bắt đầu sư phụ cứ ngẫm nghĩ hoài,
[24:19]sư phụ cứ nghiệm về nó, mới thấy rằng là khi mà ổng nhờ mình tính toán, mà nhất là việc mua bán á mà, trời nó quá đơn giản đi, trong tâm mình đã khởi một niệm ỷ lại. Đã khởi rằng cái này nó quá đơn giản đối với mình. Kỹ thuật phức tạp tới bao nhiêu mình còn tính được mà, huống hồ mấy cái chuyện buôn bán trừ đi cấn lại, tính toán lời lỗ là chuyện quá xoàng. Trong tâm mình khởi lên niệm đó tính trật liền. Nên cái cái ỷ lại nhất là trí tuệ, rất là sợ. Ta còn một cái đáng sợ nữa là khi lớn tuổi, ta sẽ quên dần, quên dần. Thì tất cả bao nhiêu trí tuệ vất đổ sông đổ biển hết khi ta đã quên dần, quên dần.
[25:01]Mà bộ não nào cũng sẽ dễ bị quên khi ta lớn tuổi, trừ một vài vị chân tu đặc biệt.
[25:11]Như sáng nay vậy, sư phụ có về Phú Xuyên tới chùa Giáng, chùa Viên Minh để lễ tháp Hòa thượng Cố Pháp chủ, Hòa thượng Thích Phổ Tuệ. Tại lúc ngài mất thì đang còn dịch bệnh thế này kia, sư phụ không không không ra đây lễ được. Thì hôm nay ra sắp xếp được thời gian, đi về chùa Giáng lễ cụ. Cụ sống tới 104 tuổi và minh mẫn cho tới ngày mất. Mấy cái đó tuổi tới 104 tuổi là tuổi đó là bộ não đã quá đát rồi. Nhưng mà cụ vẫn minh mẫn cho tới cái giờ phút cuối cùng. Những cái điều đó cho ta thấy rằng là tâm hồn của các vị họ chân chính, họ đúng đắn từng trong từng giây phút của cuộc sống nó được như vậy.
[25:57]Còn đa phần chúng ta sẽ bị mai một và nhất là nếu chúng ta có cái tâm ỷ lại bất cứ một cái sở trường nào của mình thì nó sẽ biến mất. Vì sao vậy? Vì thời gian mà từ lúc ta ỷ lại tới lúc ta mất hết cái sở trường của mình dài hay ngắn là do gì? Do phước ta ít hay nhiều. Ví dụ cái gương mặt người đó đẹp trai, nhưng mà người đó thường ỷ lại và thường hay lợi dụng cái sự ngưỡng mộ, cái tình cảm của người khác về cái nhan sắc của mình mà để lợi dụng người ta thì không mấy lâu sau, cái gương mặt trở nên xấu xí, xấu dần xấu dần, xấu dần.
[26:41]Nhiều cái khác đều như vậy hết, ngay cả người có sức khỏe mà ỷ lại, làm những việc sai lầm rồi bệnh hoạn ập tới thì sức khỏe mất hết. Rồi người mà có cái tài năng vẫn có thể mất. Ví dụ trong có một bộ phim vậy đó, có cái có một cái nhóm nó nghiên cứu đi tìm cái gen cái người ưu thế để họ tập hợp lại thành những người lãnh đạo thế giới tương lai. Họ phân tích tìm những cái gen người ưu thế về thể chất và tinh thần. Thì có một cái người đó anh chàng đó được phân tích cái gen là một loại người ưu thế cho nên được đưa vào cái cái cái tổ chức đó để có thể trở thành trong cái tập hợp của những người sau này lãnh đạo thế giới.
[27:27]Nhưng mà sao? Nhưng cuối cùng ảnh bị một cái tai nạn rồi ngồi liệt một chỗ luôn, không làm gì được nữa. Thì cái đó mất liền. Cái ưu thế mà ảnh tưởng rằng ảnh sẽ trở thành một cái người gọi là hơn người khác, giành được cái quyền lợi hơn người khác, không ngờ đổ vỡ. Thì đây bộ phim dĩ nhiên nó không có phân tích cái tâm lý ỷ lại, nhưng ở đây ta nói vậy, cái sở trường của ta, cái ưu thế, ưu điểm của ta vẫn có thể biến mất nếu ta xuất hiện cái tâm lý bất thiện là tâm lý ỷ lại, vậy. Nên ta ỷ rồi ta sẽ kiêu mạn, mà ta kiêu mạn rồi ta sẽ làm bậy, ta làm bậy rồi thì cái mà ta ỷ đó sẽ biến mất. Đó là thế gian này, đó là cuộc đời này.
[28:12]Cho nên vì vậy, mọi người phải coi chừng cái tâm lý ỷ lại của mình. Coi tìm xem mình có cái sở trường nào hay mà
[28:22]mình có thể kiêu mạn vì nó thì coi chừng tội lỗi sẽ phát sinh từ nơi đó. Đó là chuyện ngoài đời. Bây giờ nói về chuyện trong đạo thì cái cái tâm lý ỷ lại còn cực kỳ đáng sợ.
[28:40]Ta có một số điều mà có thể ỷ lại ở trong đạo như thế này: thứ nhất là vào đạo trước.
[28:50]Vì trong đạo Phật á, ta có một cái tiêu chuẩn, một cái nguyên tắc là người vào đạo trước thì ở vai trên, người vào đạo sau ở vai dưới chứ không tính toán theo cái tuổi của thế gian, vậy. Mà thật ra, cái nguyên tắc đó nó cũng là tương đối thôi, vì thực sự vào thời Đức Phật á, như ngài Xá Lợi Phất và ngài Mục Kiền Liên là người vào đạo sau, vào đạo sau những anh em mà Ưu Lâu Tần Loa Ca Diếp á, vào sau cả một loạt các đệ tử của Ưu Lâu Tần Loa Ca Diếp, vào sau của những ngài Da Xá đồ đủ hết. Nhưng vậy mà Phật đưa lên làm gì? Thống lĩnh Tăng đoàn. Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên. Là lúc đó hai người đó còn rất trẻ so với những cái hàng sư huynh trước của mình.
[29:48]Phật không có chấp nguyên tắc. Tuy nhiên, cứ nhìn mặt nhau như vậy mà đâu biết ai chứng đạo hay không chứng đạo. Thôi tạm thời Phật cũng đưa ra một nguyên tắc là cứ người vào đạo trước làm anh, làm chị, người vào đạo sau làm em thì nó cũng thành một cái ỷ lại. Ví dụ như sư phụ về gặp quý thầy ở đây thì trong tâm mình khởi một ỷ lại, mình tu trước, các thầy đây em mình. Cái tâm lý đó cũng là một tâm lý sai lầm và ỷ lại. Vì sao vậy? Vì nhiều khi có những người xuất gia sau mình vậy chứ sau này họ vượt trội hơn mình, họ giỏi hơn mình rất là nhiều. Trước mắt là thấy đẹp trai hơn mình cái. Không phải dễ đâu,
[30:37]rồi cứ a cứ cứ ỷ rằng là mình à là người vào đạo trước à mình làm anh thì mình có cái cái sự coi thường người sau hoặc là đối xử không có hòa nhã với người sau. Coi chừng, mà nếu làm căng quá hoàn tục ta hoàn tục để trở thành con số không. Còn cái người vào sau ta, họ cứ từ từ họ tiến lên, họ đi mãi trong đạo à thì mình thành ra là mình người dưới họ. Cho nên cái cái những cái sự ỷ lại đó là nguy hiểm. Rồi ở trong đạo tràng ta cũng vậy, nhiều khi ta vào đạo tràng trước rồi có người tham gia đạo tràng sau thì cái nguyên cái nguyên tắc đương nhiên là cái người vào sau phải kính trọng người vào trước,
[31:25]vì người vào trước thuộc kinh trước, biết ngồi thiền trước, nghe giáo lý nhiều hơn. Nên người vào sau thì ta phải học hỏi người đi trước, nên người đi trước thì có trách nhiệm dìu dắt người đi sau, nhưng nếu không khéo cái trước đó cũng là cái làm cho ta ỷ lại. Và ta ỷ lại rồi ta cứ coi những người đi sau là em mình, là thua mình là nó xuất hiện một cái một cái tâm lý bất thiện là kiêu mạn. Vì sao vậy? Coi vậy chứ có những người đi sau họ họ vượt lên không ngờ đâu. Nên trong tương đối thì ta cũng phải chấp nhận rằng cái người đến đạo tràng trước giống như là huynh, là tỷ, người đến đạo tràng sau là đệ,
[32:12]là muội nhưng nó chỉ tương đối thôi, đừng lấy cái đó làm một cái nguyên tắc cứng ngắt để làm cho ta kiêu mạn, ỷ lại mà ta ta sụp đổ vậy.
[32:26]Rồi ta có một số cái điều ở trong đạo thế này, ví dụ cái người tụng kinh hay. Chùa Phật Quang ta nổi tiếng về tụng kinh dở.
[32:46]Sư phụ không biết tại sao chùa Phật Quang mình tụng kinh dở quá đi, sư phụ dở đã đành rồi các thầy cũng dở nữa. Nhưng mai mốt là tụi con phải học thầy Nhuận Nhuận Biển nữa nha, đến học sao. À không biết tại sao sư phụ nhớ hồi sư phụ còn làm điệu ở chùa nhiều khi mấy thầy lớn bận, cái giao cho sư phụ phải làm chủ lễ dẫn cho Phật tử phía sau tụng. Mình trước thì mình cứ cắm đầu mình tụng thôi, đằng sau cứ cười không, không tụng được. Tại sao vậy? Chú tụng dở quá. Ngồi nghĩ mãi nghĩ không ra, nghĩ mãi nghĩ không ra rồi lần lần thì cũng ráng học nhưng mà sao nó không có khiếu nên sư phụ được cái may mắn là không có ỷ lại cái giọng tụng kinh của mình.
[33:32]Rồi phát hiện ra là rất nhiều thầy ỷ lại cái giọng tụng kinh của mình rồi hư cuộc đời tu. Lạ vậy. Là quý thầy cứ phát huy cái sở trường tụng kinh thôi và xem rằng cái tụng kinh hay là đạo nghiệp là sự nghiệp ở trong đạo mà không lo phát huy về về tâm linh, thiền định. Mà cái tâm linh, thiền định mới là đường đi chính trong trong Phật pháp. Còn quý thầy hay đi đâu ai cũng khen, tụng rồi mọi người xuýt xoa: "Hay quá, hay quá!" À cái cái thầy cũng cứ thừa thắng xông lên, phát huy cái sở trường của mình rồi đi lệch hướng luôn, cũng là một cái rất là đáng lo.
[34:16]Nó có một cái rất là đúng mà thành sai, đó là ngồi thiền giỏi.
[34:25]Lạ vậy. Chúng ta vậy nhìn thấy vậy chứ cái năng khiếu thiền, căn cơ thiền của chúng ta khác nhau hết. Ta có người vào đạo 6 tháng rồi ngồi vẫn vất vả, nhưng có người vào đạo ngồi một tháng sau là ngồi yên liền, tâm yên liền. À cái năng khiếu, cái căn cơ khác nhau hết. Nên khi có người mà họ có cái khiếu về thiền, có cái căn cơ đâu đời trước á, họ ngồi rất là yên, ngồi rất là lâu. Thì nhìn qua những người khác ngồi vất vả, than là đau chân, ngồi loạn tưởng, khó chịu, ngồi không nổi mà mình ngồi thì rất là yên. Nó vẫn có thể là một cái ỷ lại. Và cái ỷ lại đó kiêu mạn đó đến lúc nào đó có thể làm cho ta đổ vỡ.
[35:33]Một cái nữa rất là đúng mà cũng có thể thành sai đó là giữ giới tốt, à. Ta nhớ vậy, ví dụ như người cư sĩ thì ta có giới của người cư sĩ, cái giới của người cư sĩ thì đơn giản ha. Đừng tà dâm, uống rượu, sát sanh, trộm cắp, mấy đó là mấy cái đạo đức cơ bản của con người mà, bình thường thôi, không có gì quá khó. Ta sinh trong một gia đình đàng hoàng, ta hiểu biết một chút đạo lý luân thường, biết một chút luật pháp thì ta không có phạm cái giới của người cư sĩ. Nhưng mà người xuất gia thì mấy trăm giới, xoay qua phạm, xoay lại phạm. Khó, giữ người xuất gia giữ giới rất là khó mà nếu người nào giữ giới tốt, nghiêm khắc, đàng hoàng, chuẩn mực đâu đó
[36:24]được nhiều người kính trọng vẫn có thể là một cái làm cho ta ỷ lại, kiêu mạn ngay cái sở trường của mình. Nhưng cái việc giữ giới là một cái gì rất là cao quý nhưng cũng rất là nguy hiểm. Vì sao vậy? Vì trong tâm mình mà cứ tự hào mình là người giữ giới tốt, coi chừng đến lúc hết phước, phạm giới. Rất là đáng sợ. Có những người vậy, ta thấy: "Ủa, trước nghe ông đó ông tu tốt lắm mà sao tự nhiên ổng hoàn tục lấy vợ?" Chỉ bởi vì cái tu tốt của ổng á. Ổng giữ giới rất nghiêm túc mà nhiều khi giữ giới nghiêm túc đến thành cực đoan. Ví dụ có cái ông thầy đó vậy, ổng giữ cái giới về nữ sắc rất là kỹ, kỹ lắm á.
[37:12]Là ổng mặc cái áo vậy, nếu mà lỡ cái áo ổng mà đụng với một người nữ là ổng cắt cái vạt áo đó ổng bỏ liền. Dễ sợ như vậy, tức là sợ vậy. Một thời gian thì ổng cưới vợ có con luôn. Đúng là người ta ghét của nào trời trao của nấy, như vậy á.
[37:36]Rồi một cái ưu điểm nữa
[37:52]Một cái ưu điểm nữa là thuyết pháp hay. À. Là cái cái thuyết pháp á nó là một cái phước gì rất là lạ, không phải dễ có, không phải ai cũng đăng pháp tòa nói pháp được. Phải có phước dữ lắm, có cái phước sao? Có phước được lên pháp tòa mà ngồi cái đã. Tại vì bình thường có nhiều người bước lên đây ngồi ta lại xuống ta nắm đầu ta kéo xuống liền, không cho ai lên ngồi đâu, không cho không ai cho lên đó ngồi, không phải dễ. Rồi bắt đầu nói, nói để mọi người nghe, chấp nhận được là cũng không phải dễ, mà nói cho đến khi mà mọi người quá kính phục thì cái phước đó phải rất là lớn chứ cũng không phải dễ chút nào.
[38:40]Nên vì vậy, ta tu cả một đời cho đến cái ngày mà ta có thể đăng tòa thuyết pháp mà thuyết pháp được hay, lưu loát, thuyết phục được nhiều người cái ưu điểm nó lớn và hiếm có người đạt được. Đẹp, trên đời này có nhiều người đẹp. Có sức mạnh, nhiều người có sức mạnh. Có tài năng, có nhiều người có tài năng. Trí tuệ, có nhiều người có trí tuệ. Nhưng mà để thuyết pháp được, rất ít người được, không phải dễ. Nên cái thuyết pháp hay cũng là một cái sở trường làm cho ta ỷ lại. Mà cái ỷ lại đó nhìn cái mặt dễ biết lắm, mặt cứ kênh kênh kênh kênh. Thuyết xong bài pháp đi ra mặt cứ kênh kênh kênh biết liền là biết cái người này sao?
[39:25]Ỷ lại cái khả năng thuyết pháp của mình, vì điều đó nguy hiểm vô cùng. Đến lúc nào đó cái ngọng, không nói được nữa. Như sư phụ giờ bắt đầu hơi ngọng ngọng mà thấy nói hơi kỳ kỳ rồi đó, nói vậy đó, không sao hết.
[39:45]Rồi người tu mà hảo tướng, a! Rất nhiều người tu sĩ có cái tướng hảo lạ lùng lắm, nhìn đẹp như Phật vậy. Mình nghĩ nhìn cái người này giống như đâu trên trời đầu thai xuống á. Ờ tướng đẹp vô cùng. Và dĩ nhiên là mình nhìn thấy người đó đẹp một thì người đó tự thấy mình đẹp gấp, lại con nói gấp mười lần á, là mình lúc nào cũng thấy mình đẹp hơn sự thật. Mà người đó đã đẹp rồi, mà cái người tướng hảo, người tu sĩ mà hảo tướng á, được Phật tử cưng lắm, cưng lắm, tại cứ coi như ông Phật á, là cứ coi như Bồ Tát vậy đó. Là cái thầy mà hảo tướng rồi thôi, Phật tử tới xum xoe cúng dường, hầu hạ, thừa sự.
[40:34]Cũng làm cho ta có một cái để mà ỷ lại. Vì cái cái đó đâu có ai tạo ra đâu. Mình đẻ ra là đã được như vậy rồi. Mà tu một thời gian cái tướng càng lúc càng hảo, cũng là một cái vậy, người tu cái đó cũng sợ lắm á. Rồi cái nữa như là giữ chức vụ quan trọng trong Giáo hội là một cái làm ta ỷ lại. Ta có bằng cấp cao cũng là một cái làm cho ta ỷ lại. Ta có kiến thức nhiều hay bổn sư ta danh tiếng đều là những điều làm cho ta ỷ lại. Tất cả những điều ưu thế đó, tất cả những ưu điểm đó, những sở trường đó đều là phước của quá khứ. Dĩ nhiên là trong quá khứ ta đã từng làm phước gì nên bây giờ nó xuất hiện những sở trường đó trong cuộc đời của ta.
[41:18]Ta có gương mặt đẹp, ta có trí tuệ, ta có tài năng, ta sinh vào một cái dòng dõi cao quý, ta có gia thế sang trọng, à ta có lời nói hay, ta có bản lĩnh vững vàng, ta ngồi thiền được tốt. Tất cả những điều đó đều là phước quá khứ, đều là những duyên ngày xưa.
[41:39]Và nếu đã nói phước rồi thì coi chừng cái gì? Tội kèm theo. Thì bây giờ nếu ta có những cái ưu điểm, những sở trường đó thì như nãy giờ ta phân tích thì ta dễ bị một cái gì? Tâm lý ỷ lại, sinh ra kiêu mạn, thấy mình hơn người. Mà khi đã kiêu mạn, thấy mình hơn người, bắt đầu cái gì? Bắt đầu sự tổn phước xuất hiện. Khi cái tổn phước xuất hiện rồi cái gì xảy ra? Chắc chắn sẽ làm bậy. Chắc chắn sẽ làm điều bậy. Nhớ như vậy, nó là một quy trình: thứ nhất nè, ta có một cái sở trường; thứ hai, ta có cái ta xuất hiện cái tâm lý ỷ lại. Được cha mẹ thương quá cũng hư, được ai nói thương yêu quá cũng hư.
[42:34]Ỷ lại chắc chắn ta sẽ xuất hiện tâm lý rất là sai lầm là kiêu mạn. Ỷ lại và kiêu mạn khác nhau nhưng nó gần nhau. Kiêu mạn nghĩa là gì? Nghĩa là ta thấy mình hơn người khác đủ để coi thường người khác. Mà chính cái coi thường người khác, thấy người khác thấp hơn mình nhiều là ta tan vỡ hết cái công đức trong nội tâm mình. Mà khi công đức trong nội tâm mình tan vỡ thì bắt đầu những ý nghĩ sai lầm bậy bạ xuất hiện trong tâm. Những tâm lý sai lầm xuất hiện trong tâm rồi khiến ta làm điều bậy, một điều bậy mà ta không bao giờ nghĩ rằng mình có thể làm. Ví dụ như là mình là con người là đẹp trai, trắng trẻo, đàng hoàng vậy.
[43:25]Nào giờ cũng được mọi người nể trọng mà đi vô cửa hàng nhìn qua nhìn lại, tự nhiên thấy cái cái cái cái cái điện thoại nó dễ thương hết trơn, cầm bỏ túi. Bỏ vô túi đi ra cửa luôn. Ra cửa nó báo động liền. Tại người ta có kiểm tra hết, báo động chộp lại liền, lập biên bản liền. Tự nhiên dính vào một cái vụ án lãng nhách mà một người mình trước đó là mình là một người có uy tín, có danh giá, đàng hoàng, được nhiều người nể trọng chứ. Nhưng mà tại sao lại xuất hiện một cái hành vi là ăn cắp? Tại sao xuất hiện một hành vi ăn cắp? Chỉ bởi vì trong đầu mình đã gì? Hư rồi, nội tâm đã hư rồi, ta mới thò tay lấy một món đồ.
[44:09]Mà con người đó không thể hư, con người đó không thể là một người ăn cắp vặt. Vậy mà có ngày thò tay lấy một món đồ ăn cắp vặt vì nội tâm đã hư hết rồi. Mà vì sao nội tâm hư hết rồi? Vì nội tâm nó không được phước bảo vệ. Nội tâm không được phước bảo vệ thì nội tâm nghĩ bậy, nghĩ bậy rồi làm bậy. Nên ở đây ta hiểu một điều thế này: ta có thể đến đây ta dự cái khóa thiền, ta sống một cách hòa ái với mọi người, ta tôn trọng mọi người, ta hướng tâm về điều thiện, rời khỏi cái khóa thiền ta về nhà ta làm con người mẫu mực, trong làng trong xóm trong gia đình ai cũng nể mình, rồi đi đến cơ quan làm việc ai cũng quý mình.
[44:54]Ta không làm điều gì sai phạm mà thậm chí ta làm nhiều điều tốt đẹp cho cuộc đời này, ta biết thương yêu, nhường nhịn, cống hiến. À bởi vì sao vậy? Bởi vì tâm ta tốt, nội tâm ta tốt ta mới về đây học đạo lý, tu tập, rồi ta mới về với cộng đồng ta sống một đời sống khả kính như vậy vì nội tâm ta tốt. Mà do đâu nội tâm ta tốt? Đừng nghĩ tại vì tôi nghĩ tốt nên nó tốt, không có chuyện đó, không có cái tôi ở đây. Cái tôi là hư ảo, không có thật có một cái tôi. Xin thưa, nội tâm ta tốt bởi vì ta được phước bảo vệ cái nội tâm của mình.
[45:43]Cái người đó tại sao họ hư? Chỉ bởi vì họ không còn phước bảo vệ cái nội tâm của họ. Vậy thôi. Nên ta đừng tưởng tâm ta là của ta. Tâm ta là của ai? Của phước, của tội. Nếu ta có phước thì phước đang chiếm giữ nội tâm ta, giữ ta trong điều điều thiện, ta không làm điều gì sai cả, chỉ làm những điều tốt đẹp. Còn nếu ta làm bậy, ta nghĩ bậy, tội chiếm nội tâm ta thì chắc chắn ta sẽ làm những điều sai trái để cho người đời họ nguyền rủa ta. Nên có những cái trường hợp ta đọc báo ta thấy nhiều người phạm tội rồi đưa lên báo thấy tội, mình nghĩ họ không đáng phải làm điều này. Lại một ông giáo viên à đi có cái hành vi không đúng mực với một
[46:40]em à cấp hai hay cấp một, mình đọc cái bài báo mình nghĩ sao phải đến đến nỗi như thế này, sao phải đến nỗi như thế này? Thì phải hiểu ra ta mới thấy một điều là vậy, là ông có một cái tội ngầm ở trong nội tâm. Cái phúc của ông trong tâm nó bị vỡ cái khoảng đó, không có cái phúc bảo vệ nên ông làm bậy rồi đưa lên trên mặt báo. Mà trong cái cái phúc cái tội trong nội tâm đó, cái mà làm vỡ cái phúc trong nội tâm chính là cái tâm kiêu mạn. Mà tại sao ông kiêu mạn? Bởi vì ông có cái gì ông ỷ lại. Mà tại sao ông ỷ lại? Có thể là ông giỏi, có thể là có một cái gì ưu thế đó để rồi ông ỷ lại, ông ỷ lại rồi ông kiêu mạn, kiêu mạn rồi cái phúc tan vỡ,
[47:31]không có cái phúc bảo vệ nội tâm, nội tâm ta nghĩ bậy rồi làm bậy liền. Nên sự thật hiểu ra rồi những cái điều mà ta
[47:43]những cái điều ưu điểm của ta, sở trường của ta cũng chính là những cái cái nguy hiểm của ta.
[47:57]Hiểu điều này rồi ta mới giờ tính làm sao? Bây giờ tính làm sao? Ví dụ như bây giờ những cái sở trường mà ta không ta đâu có biết đâu mà đòi hỏi. Ví dụ bây giờ ta sinh trong gia đình giàu có đó là một sở trường để ta ỷ lại, ta kiêu mạn, ta hết phúc, ta làm bậy. Giờ hôm nay ta nghe đạo lý, ta biết rằng cái sở trường đó, bỗng nhiên ta sinh trong gia đình giàu là một cái nguy hiểm. Hoặc là ta có một cái hảo tướng, ta đẹp, hoặc ta có cái tài, ta có cái trí tuệ thông minh hơn người, à ta ở trong một thành viên tổ chức đặc biệt, có những điều mà ta phải ỷ lại. Bây giờ ta mới thấy đó là điều lo lắng.
[48:41]Ai lỡ có những cái ưu điểm đó thì phải làm sao? Thì phải làm sao? Cầm micro lên đi con. Sư phụ hỏi, sư phụ hỏi trả lời chút.
[49:03]Giờ đi qua bên đây trước. Nếu lỡ mình có một cái ưu điểm thì mình phải tác ý như thế nào, phải suy nghĩ như thế nào? Bên đây giơ... bên con đây này cho cái hỏi mấy người ở đây trước mấy người ưu điểm đây trước hả. Ai giơ tay trả lời xem.
[49:24]Vũ.
[49:28]Đứng lên con, rồi trả lời coi.
[49:34]Dạ con Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con kính bạch sư phụ, quý thầy cô, à khi mà có một cái ưu điểm nào đấy thì theo con thì mình à có mình sẽ lạy Phật, xin Phật trước. Sao mà khi mà thấy người khác mà có ưu điểm hơn mình như thế thì mình cũng sẽ tác ý là mình hoan hoan hỷ và như là mình cũng như vậy ạ. Và cũng xin sám hối Phật trước là đây cũng là một cái ưu điểm mà cũng có thể là gây tội thì cũng có thì sám hối Phật trước rồi lỡ sau này. Ừ, thầy cảm ơn con. Hảo Vũ. Thầy Thích Chánh Giác? Coi coi.
[50:13]Dạ Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con nếu như mà mình có một cái ưu thế nào đó thì phải suy nghĩ rằng là ưu thế này, ưu điểm này là trời Phật cho mình cái cơ hội để mình lấy ưu thế đó mà cống hiến cho mọi người, cứ đem cái ưu thế đó ưu điểm đó mà cống hiến mãi. Và cũng mong mọi người cũng sẽ rất ai cũng có nhiều cái ưu điểm để có thể làm lợi cho cuộc đời. Ừ, cảm ơn con. Thầy Toàn Nhất. Dạ con kính thưa sư phụ. À, trước tiên là con sẽ lễ Phật, xin Phật gia hộ, rồi làm phước thật nhiều bởi vì phước nó mới bảo vệ cái nội tâm của mình, xin Phật gia hộ, rồi à mình thường xuyên ngồi thiền, quán a khiêm hạ như sư phụ dạy. Dạ.
[51:08]Rồi, cảm ơn con. Ai nữa? Ai trả lời nữa? Ở đây coi ai trả lời không? Hở?
[51:22]Nghiêm Minh, trả lời coi.
[51:30]Dạ con thưa sư phụ ạ, thưa toàn thể huynh đệ. Thì con cũng rất là tán đồng ý kiến của thầy Toàn Nhất rồi ạ. Tức là tức là mình có phước thì mình dễ sinh ra cái ỷ lại, mà cái chính là mình phải có cái gì để bảo vệ cái, đó là cái phước ạ. Vâng. Tức là huynh đệ nói sao thì con nói vậy ha, à đúng rồi. Rồi bé này.
[51:53]Đứng ngó gì nữa. À Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. À vâng. Ừm, con thì cũng nghe các đáp án của mọi người rồi ạ, và con thì thấy rất là đúng và con cũng muốn chỉ góp ý thêm một chút nữa là khi mà mình có những cái ừm nổi những cái lòng kiêu mạn hay là ỷ lại lên như vậy thì mình sẽ à thứ nhất là ừm sám hối, và thứ hai là mình sẽ à cầu xin Phật là mình sẽ giảm được cái tôi và thứ hai là cái bản ngã của mình xuống ạ, để của mình cái mình không bớt nổi những cái tâm như vậy lên ạ. Dạ con xin cảm ơn ạ. Rồi, cảm ơn con. Ai nói nữa không? Có ai phát biểu không?
[52:50]Thầy Nhuận Biện có muốn nói có ý kiến gì không?
[52:56]Đưa cái micro cho thầy đi.
[53:05]Dạ Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con kính bạch trên sư phụ, kính bạch trên đại tăng cùng toàn thể quý vị Phật tử. Theo lời sư phụ chỉ dạy thì con có một số ý để bạch lên sư phụ cùng đại tăng và đại chúng. Vì à nếu mà chúng ta có một cái sở trường gì đó nhất định à đa hoặc là một một sở trường hoặc là nhiều sở trường, thì nếu mà không khéo thì tâm của chúng ta sẽ có một cái tự tôn, ngã mạn, cống cao rất lớn, khinh thường người người khác, cho mình là à nhất. Thì à nếu mà đối với người tu Phật à như con thì à thứ nhất là con phải quay lại bản tâm của mình. Con sẽ nghĩ rằng là nhiều đời nhiều kiếp được ơn trên Đức Phật gia
[53:57]hộ cho con có được cái phước duyên như thế và con a sẽ cố gắng và hành trì theo vì cái mục đích đó là phụng sự, cống hiến, hy sinh, chứ mình không thể lấy cái đó làm cái bản ngã của mình. Con bạch sư phụ là cái đó nó sẽ làm cho mình chướng duyên trên con đường đạo tu tập, và con hằng ngày sẽ sám hối với Đức Phật và ừm gọi là à sám hối để mình à sửa lại bản tâm của mình. Và khi người khác mình nhìn thấy họ có một cái sở trường nhất định hoặc là nhiều, thì con sẽ tùy hỷ công đức và tán thán họ, thầm à tưởng để mình sẽ học hỏi hơn. Và con sẽ cố gắng thực hành theo lời của Đức Phật và sư phụ chỉ dạy.
[54:48]A Di Đà Phật. Cảm ơn thầy, huynh đệ cảm ơn thầy.
[54:58]Còn có ai tiếc tiếc chưa được nói không? Thôi, giảng viên đi, mẫn Quý An kìa, giảng viên đại học kìa.
[55:16]Con Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con kính bạch trên sư phụ, con kính bạch trên quý thầy, quý sư cô, con kính thưa các quý Phật tử. Con xin phép được trả lời câu hỏi của sư phụ ạ. Ờ nếu như mà chúng ta có những cái sở trường thì trước hết là chúng con sẽ tác ý rằng là đây là cái phước quá khứ của chúng con ờ từ đời xưa nên chúng con sẽ không dám chủ quan. Và con cũng nhớ lại cái lời à cái bài giảng trước của sư phụ đó là bài Tâm lý sợ hãi, vậy thì con sẽ sử dụng cái tâm lý sợ hãi này để đối chọi với lại cái tâm lý ỷ lại ạ. Vâng, con xin hết ạ. Dạ con xin cảm ơn ạ. Còn hả?
[55:56]Mấy con lên đây, con đứng lên đi. Cầm cái micro qua cho, ừ có một bạn muốn phát biểu. À
[56:20]dạ alo. Ứ con kính thưa sư phụ, con kính thưa quý thầy ạ. Con xin trả lời câu họ câu ừm hỏi của sư phụ ạ. Dạ nếu chúng ta có một ờ cái ưu điểm gì trong cuộc sống thì
[56:36]ừ theo cái suy nghĩ của con thì ta luôn tác ý được là cái cuộc sống này là vốn là vô thường ạ, kể cả cái ừm thân xác của chúng ta cũng rất là vô thường và tạm bợ, và cái cuộc đời của chúng ta luôn luôn là ngắn ngủi ạ. Và cho nên là đối cái cái cái thân xác đã vốn là vô thường và tạm bợ rồi thì cái tài năng, cái ưu điểm đó cũng không không có gì phải là đáng là quá bận tâm và quá chấp vào đó. Và ta sẽ nhớ về lời Phật dạy và những cái bài giảng của sư phụ đồ đối với chúng sinh và ta sẽ luôn lễ kính chư Phật, lễ kính các bậc Bồ Tát để các Ngài gia hộ cho chúng ta bằng những cái ưu điểm đó, ta mang đến những cái nhân duyên để phụng sự cho cuộc đời,
[57:19]để giúp đỡ được nhiều người và để nâng cái nâng cấp cái tâm hồn của ta lên để cùng đưa cho cuộc sống này những người xung quanh ta được tốt đẹp lên ạ. Con con xin hết ạ. Con nói đúng á. Nhưng mà con nói dài quá nên mọi người không thấy cái tâm điểm. Nhớ thế này: Cái sở trường của ta, cái ưu điểm của ta là trách nhiệm của ta.
[57:52]Chưa hiểu nên không vỗ tay.
[58:00]Cái sở trường đó, cái ưu điểm đó có thể là cái nguồn, cái chỗ để cho ta ỷ lại và kiêu mạn. Nhưng nếu ta hiểu thì cái sở trường đó chính là trách nhiệm của ta với cuộc đời.
[58:21]Ví dụ thế này, một người thi đỗ hoa hậu
[58:28]thì họ phải rất là đẹp, họ phải rất là đẹp. Thì cái gương mặt đẹp của họ là một cái sở trường đủ để cho họ ỷ lại và kiêu mạn. Nhưng mà ta sẽ thấy các tổ chức xã hội, nhà nước mình lập tức khai thác cái nhan sắc đó, cái danh hiệu đó để làm chi? Để cho cái cô này hoạt động từ thiện. Đưa đi hoạt động từ thiện này, từ thiện kia. Cổ làm gì có tiền? Mới đậu hoa hậu làm gì có tiền? Thì tiền của ai nữa? Đâu của nhà nước bỏ ra. Nhưng mà dùng cái sắc của cổ, nhan sắc của cổ để khuyến khích, để dấy lên cái phong trào về hoạt động từ thiện. Cho nên khai thác cái nhan sắc của cái danh hiệu cô để làm những điều tốt đẹp,
[59:12]chứ không phải để đó khen, không phải để đó tán dương rồi hư đi. Đó là như vậy. Ta cái sở trường của ta là trách nhiệm của ta, chứ không phải là điều để cho ta kiêu mạn. Ví dụ bây giờ một người có sức khỏe vậy thì có sức khỏe là một sở trường, mình đâu có phá đi được, mình đâu có tự ý phá. Nhưng mà có hai cách để sử dụng cái sức khỏe đó: một là để mình ăn chơi, mình thụ hưởng, mình hơn thua, mình gây gổ, mình đánh đập, đánh lộn vậy. Thì đó là sử dụng sức khỏe bậy bạ rồi hư cuộc đời, hư nội tâm mình luôn, hết phước luôn. Nhưng mà nếu biết mình có sức khỏe rồi thì dùng sức khỏe đó để gì? Để tu tập.
[59:53]Có thể ngồi thiền được lâu hơn, lễ Phật được nhiều hơn, à thức được dài hơn hơn, rồi gánh vác được nhiều việc nặng nhọc hơn trong gia đình, trong cộng đồng của mình hơn. Đó là trách nhiệm. Thấy ta có cái này chính là trời đất cho ta cái trách nhiệm, chứ không phải là để cho ta kiêu mạn. Ví dụ ta lỡ ta sinh vào cái gia đình có gia thế lớn, à cha mẹ ta là uy tín, dòng dõi, giàu sang, quyền lực thì nếu mà hiểu sai thì ta ỷ lại cái cái thế, cái gia thế đó để làm bậy, bắt nạt, ức hiếp người dân chung quanh vậy. Nhưng mà nếu ta hiểu, ta là người hiểu đạo, thấy mình lọt vào trong gia đình gia thế này thì ngay lập tức thấy đó là gì?
[1:00:40]Là trách nhiệm. Lợi dụng cái gia thế của mình để giúp người, giúp đời, để ngăn những cái điều bất công trong xã hội, cứu giúp những cái người nghèo khổ, ngăn chặn những điều oan ức, vân vân, làm cho cuộc sống này nó tốt đẹp hơn. Mà ví dụ như ta thấy một người họ bị ức hiếp, cái người khác lại đỡ không nổi, che chở không nổi, nhưng ta lại ta bảo vệ họ được vì ta có gì? Ta có gia thế, ta là con của ông này, bà nọ, cái tiếng nói ta cộng đồng nghe hơn thì ta chịu khó lại, ta cứu giúp cho những người bị oan ức, bị bắt nạt. Vì nên nhờ cái gia thế đó mà ta làm được việc đó. Nên ta lợi dụng cái ưu điểm của ta để ta gánh vác nhiều hơn cái
[1:01:21]trách nhiệm với với cuộc đời, chứ không phải là để kiêu mạn. Rồi ví dụ như bây giờ một vị thầy vậy thì có cái giữ giới tốt thì không phải chỉ tối ngày ngồi giữ giới không phạm gì, rồi bắt đầu là kiêu mạn và chê bai hết mọi người: "Thấy không ai giữ giới bằng tôi, tôi là người giữ giới này tốt này nè" thì nó thành ra kiêu mạn rồi sau này phạm giới ạ. Nhưng bây giờ cũng vậy, ta là người giữ giới tốt thì phải sử dụng điều đó làm chi? Thường nói về giáo dục, khuyên bảo mọi người về giới luật. Vì sao? Vì ta có cái tấm gương. Nên ta là người giữ giới được thì khi ta khuyên người khác giữ giới, cái lời nói đó có cái trọng lượng, có cái trọng lượng.
[1:02:05]Người khác họ sẽ nghe lời, có thể họ đang còn cái dao động, giằng co, nhưng bây giờ ta gặp một người giữ giới rất là vững chắc khuyên một câu, họ đứng vững lại liền, họ không bị dao động, không bị giằng co nữa và yên tâm giữ giới mà tu hành. Nên ta dùng cái đời sống giữ giới của mình trở thành một tấm gương và truyền cái cảm hứng tốt đẹp đó cho bao nhiêu người tu sĩ khác để cùng giữ giới tốt hơn. Rồi ví dụ, ví dụ một người thuyết pháp lưu loát cũng vậy, thuyết pháp lưu loát mình nói đạo lý là của Phật, mình mượn của Phật chứ đâu phải của mình đâu. Nhưng mình có cái may mắn gì đó, mình nói hay quá cái người ta thích.
[1:02:42]Thích rồi cứ xem như đó là cái tài riêng của mình, là cái ưu điểm nổi bật của mình, mọi người phải nể phục và yêu quý mình cái nọ là một cái sai. Thì ta có cái sở trường đó thì phải lợi dụng nó, gánh vác trách nhiệm với cuộc đời, cố gắng mà truyền bá đạo lý của Phật dạy để chia sẻ, lan tỏa càng lúc càng nhiều Phật pháp vào trong cuộc đời để cho mọi người hiểu được Phật pháp, làm lành lánh dữ, tu hành hướng về giác ngộ, về giải thoát, cho cuộc đời này được sáng lên trong cái đạo lý. Ta nhớ vậy á. Mắt phàm mình nhìn á thì thấy không thấy gì, thấy ban ngày thì mặt trời lên, chiều thì ánh trăng soi.
[1:03:25]À ta thấy, con mắt mình thấy vậy thôi, nhưng con mắt của chư thiên nhìn xuống khác ạ. Ví dụ như hôm nay, con mắt chư thiên nhìn xuống ở khu vực Pháp Quang này sáng rực vì có rất nhiều người thiện tâm về đây lễ bái, tu hành nghiêm túc. Cái ánh sáng đó chỉ có chư thiên nhìn thấy. Thì cũng vậy, nếu mà ta khéo thuyết pháp, ta chia sẻ đạo lý, cái đạo lý nó lan vào tâm hồn của mọi người trong mọi ngõ ngách, vào rừng, vào núi, vào đèo heo hút, vùng xa, vùng gần, ở bờ biển, ở bên mà bến sông, ai cũng hiểu đạo lý, mỗi ngày ai cũng tu hành, cũng lễ Phật, cũng hướng thiện, cũng giúp đỡ, cũng chia sẻ, cũng sống tử tế với nhau,
[1:04:05]cả cái cõi đất này tự nhiên ánh sáng sáng phát lên, chư thiên nhìn thấy, mắt ta không nhìn thấy nhưng chư thiên nhìn thấy. Và đó chính là hạnh phúc và đó chính là gì? Là trách nhiệm của người mà thuyết pháp hay. Thì có thể là quý Phật tử chưa thể lên đăng tòa thuyết pháp như sư phụ, nhưng mỗi người mình cũng vậy, đều phải có cái trách nhiệm chia sẻ đạo lý cho những người gần bên mình, những người có duyên với mình. Sư phụ vừa nói cái câu thế này: "Ta cố gắng chia sẻ đạo lý cho người gần bên mình", đúng không ạ? "Người có duyên với mình", đúng không ạ? Nên thì ai có duyên với mình thì mình đều cố
[1:04:44]gắng giúp cho người ta biết Phật pháp hết. Thế còn những người không có duyên thì sao?
[1:04:57]Hồi đó, sư phụ ra cái chỉ tiêu: một năm như vậy ta phải độ mấy người phải không ạ? Về quy y theo Phật, nhớ không ạ? Có, sư phụ có ra chỉ tiêu đó rồi. Thì có một số người Phật tử họ làm hăng hái lắm, quyết liệt, độ hết. Trong một năm, hai năm độ sạch hết tất cả những người có duyên với mình, từ trong gia đình, con cháu gom hết đi chùa, bắt quy hết, rồi bạn bè dụ ai được dụ hết, nhưng hai năm hết người rồi. Tới năm thứ ba không độ được ai nữa hết, vì hết hết người có duyên. Thế hồi nãy sư phụ nói vậy: ta cố gắng chia sẻ, giáo hóa, độ cho những người có duyên với mình cùng biết Phật pháp. Rồi sư hỏi:
[1:05:39]"Vậy những người không có duyên thì sao?". Giống như cái ông Phật tử đó vậy, ổng làm trong hai năm ổng gom sạch hết bao nhiêu người quen biết đi chùa quy y hết. Sau hai năm rồi, sư hỏi: "Hôm năm nay có độ thêm ai nữa không?". Ổng thưa: "Dạ hết rồi, con hết quen ai rồi.".
[1:05:57]Bởi vậy, sư mới ra chỉ tiêu: mỗi năm cố gắng độ một người và tổ chức cái hội thảo trong đạo tràng, trong Chúng Thanh Niên về việc này. Nghe thì đơn giản, nhưng đến lúc nào đó ta không còn duyên để độ ai nữa. Vì sao vậy? Vì duyên của ta đối với chúng sinh ít quá. Kiếp trước mình chơi có vài người, qua kiếp này gặp lại có vài người độ họ thôi. Còn những người khác ta không có duyên, không có chơi với họ, nói họ không nghe. À, lý do ta ít duyên quá, lý do đời trước ta sống bủn xỉn quá. Có tiền không cho ai, có bánh không cho mời ai ăn, có gì ngon giấu ăn một mình, vân vân, có manh áo đẹp thì giữ mặc một mình, ta không kết duyên lành với mọi người.
[1:06:40]Bây giờ ta ít quen ai, ít thân với ai, ít có duyên lành với ai trong cuộc đời quá. Bây giờ bắt đầu ta gặp được Phật pháp, ta mừng, muốn chia sẻ và vài ba người và hết rồi. Nhưng mà lý tưởng của đạo Phật trong tâm hồn của ta là gì? Mắt ta nhìn thấy ai là đều mong cho người đó gì? Biết Phật pháp, thoát khỏi trầm luân. Nhưng mắt nhìn thấy thì nhiều, nhưng nói thì không ai nghe vì không có duyên lành với ai cả. Vậy vấn đề là làm sao?
[1:07:15]Nên cái người đăng đàn thuyết pháp lưu loát là một cái phước họ khác, còn cái việc mà chia sẻ đạo lý là trách nhiệm của tất cả chúng ta. Cái sở trường của ta là gì? Là ta biết Phật pháp. Rất nhiều người chưa biết Phật pháp. Vì ta lấy cái sở trường ta thấy kiêu mạn: "Tôi là người biết đạo, tôi đi chùa, tôi ngồi thiền, mấy người là mấy người tội lỗi rồi mấy người không có biết đi đâu hết, không có biết tu hành" cũng là một cái gì? Kiêu mạn. Bây giờ ta phải thấy cái sở trường của ta là biết đi chùa, biết lễ Phật, biết ngồi thiền là trách nhiệm của ta với cuộc đời, chứ không phải cái mà để ta ỷ lại ta, ta kiêu mạn, phải không ạ?
[1:07:51]Nên và cái trách nhiệm đó là gì? Là chia sẻ đạo lý đó cho người khác. Thì sư mới nói là chia sẻ cho người có duyên rất là dễ, nhưng bây giờ người không có duyên thì sao? Cầm micro lên chạy một vòng nữa đi con.
[1:08:10]Người không có duyên thì sao? Micro đâu con? Chạy qua đây nghe sư phụ hỏi trước bên đây. À, giơ tay. Trí Thành trước à? Trí Thành trước đi. Nếu không có duyên thì sao?
[1:08:29]Dạ con thưa sư phụ. Khi chúng con đã độ những người có duyên với mình thì trong cái phước của mình cũng hết. Chúng con chỉ có cách là đưa những người mà đầu cố gắng độ những người không có duyên á về tham dự các cái khóa thiền, những buổi thuyết giảng mà do sư phụ giảng để sư phụ dạy cho người ta. Dạ. Lưu Minh Trụ, Lưu Minh Trụ à? Có ý kiến gì? Dạ, con kính bạch sư phụ ạ. Nếu mà bây giờ mà mình muốn truyền Phật pháp cho người mà thực sự là không có duyên ạ, thì lúc này con cũng nghĩ rằng là lời sư phụ vừa dạy xong, tức là mình phải sử dụng cái sở trường của mình. Ví dụ mình có sở trường này thì mình sẽ có trách nhiệm gây gây cho người
[1:09:23]ta một cái cảm tình theo cái sở trường đó, người ta nợ mình ạ. Khi đã nợ mình, có tình cảm mình thì mình gieo duyên ạ. Dạ con cảm ơn sư phụ. Ai nữa? Hường có nói gì không? Hường.
[1:09:45]Dạ, con kính bạch sư phụ, con kính thưa quý thầy cô, thưa huynh đệ là đối với những người không có duyên thì chúng con nghĩ là chúng con sẽ phải gieo duyên ạ. Chính xác, câu trả lời này là đúng nhất.
[1:10:02]Câu trả lời này là đúng nhất đó, 10 điểm đấy.
[1:10:08]Dạ, con cảm ơn sư phụ ạ. Đợt đầu ta là ta chia sẻ Phật pháp với người có duyên, còn rất nhiều người trên cuộc đời ta chưa có duyên, nhưng ta phải ngắm họ, phải rình rập, theo dõi họ và gieo duyên lành với họ, kết duyên lành với họ. Lưu Minh Trụ nói sai chỗ mà gây cảm tình. Sư phụ sợ cái chữ gây cảm tình lắm. Sợ, bởi vì sao? Bởi vì chữ gây cảm tình á ta dễ biến thành cái là chiếm cảm tình riêng rồi kết thân riêng. Cái điều đó nó không hợp với đạo lý, nhất là vào trong đạo tràng của ta. Nên vậy ta dùng cái từ là kết duyên lành thôi. Kết duyên lành thì rất nhiều phương pháp Phật dạy trong cái tứ nhiếp pháp đó là bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự, vân vân.
[1:10:57]Cái đó thì ta kết duyên lành rồi khi có duyên lành rồi, bước thứ hai là chia sẻ đạo lý. Và như vậy, một cái người đệ tử Phật khi ta có một cái sở trường, nhất là sở trường mà nói đạo lý hoặc là đăng đàn để nói đạo lý theo cái cách thuyết pháp, hoặc là ta gặp nhau
[1:11:22]đàm đạo, nói chuyện riêng, nhưng ta cũng nói đạo lý được, mà nói hay, thì ta phải chia sẻ đạo lý. Tuy nhiên, có những người có duyên họ rất dễ nghe và có những người không có duyên họ không quan tâm. Cái vấn đề là kết duyên. Và cái kết duyên này đòi hỏi cả một quá trình vất vả, cực khổ vô cùng để cho một người có duyên với mình chứ không phải là dễ đâu. Ta hãy nhìn thấy những đại gia mà họ muốn kết duyên lành với một hoa hậu, thấy họ tốn bao nhiêu tiền đi hỏi đi? Có không? Họ kết duyên lành với một hoa hậu, một cái biệt thự, một cái xe Bentley, phải không? Rồi không biết bao nhiêu mà kiềng vàng, nhẫn kim cương... Ôi!
[1:12:06]Quá chừng luôn hàng hiệu, hàng đồ! Để kết được một duyên lành với hoa hậu họ tốn rất là nhiều tiền. Còn ta thì may mắn là ta không cần phải kết duyên lành với hoa hậu, mà ta kết duyên lành với những người xung quanh ta thì ta tốn ít hơn. Nha, ta tốn ít hơn, nhiều khi là một cái bánh đa nướng, bánh tráng trộn, hay là
[1:12:28]mận ở Hà Giang, ví dụ vậy. Đó, đại khái vậy. Thì như vậy mà nhiều khi chỉ đơn giản ít như vậy thôi mà không ngờ kèm theo được đạo lý vào trong lòng người ta là một chiến thắng lớn của cuộc đời của mình. Và ta sống để làm gì? Ta sống để làm gì? Ngẫm cho cùng ta sống chỉ là như vậy thôi, để đem đạo lý vào lòng người thôi. Chỉ là vậy, cuộc đời ta vậy là hết. Mọi thứ bỏ lại trần gian, mọi thứ bỏ lại trần gian chỉ còn cái đem đi là gì? Là đem được đạo lý vào lòng người, vậy thôi. Mà muốn đem được đạo lý vào lòng người phải có duyên. Có những người đã có duyên kiếp trước và những người ta mới bắt đầu gieo duyên kiếp này.
[1:13:13]Gieo duyên kiếp này mới cực, nhớ như vậy. Mỗi khi ta gieo duyên với ai mà gieo hoài không lọt thì hãy nhớ tới cái tấm gương của những đại gia mà đi gieo duyên lành với hoa hoa hậu, nhớ như vậy nha. Họ vất vả như vậy đó. Họ vất vả như vậy đó chứ không phải... Bao nhiêu bữa tiệc linh đình tốn tiền nha, hàng hiệu tặng, úi xui cha, thấy mà mệt luôn vậy. Còn ta không đến nỗi như vậy.
[1:13:38]Đó là lý do mà người có cái ưu điểm lại là người phải phấn đấu nhiều hơn người thường nha, phấn đấu nhiều hơn người thường. Vì có người nó bình thường, đẹp cũng vừa vừa, nói cũng vừa vừa, tài sản cũng vừa, cái gì cũng vừa vừa vừa, học cũng vừa vừa vừa vừa thì cái số họ vậy họ cũng khó có thể khai thác cái ưu điểm gì của mình để làm nên lợi ích cho cuộc đời. Còn ta lỡ có cái ưu điểm thì chính ta phải cố gắng nhiều hơn cái người kia. Không có lấy cái, phải sử dụng cái ưu điểm của mình đừng phá nó đi. Đừng phá nó, tôi sợ tôi có cái đó rồi tôi kiêu mạn, tôi phải phá đi. Cái phá đó nguy hiểm vô cùng.
[1:14:19]Hồi xưa vậy, lúc mà sư ở trong chúng cũng vậy, tu cùng với các huynh đệ, thì sư có ông sư huynh ổng giỏi. Mình ở chung với ổng mình biết mà, ổng tu ra sao mình biết, tâm linh, khai ngộ như thế nào mình biết hết, tài năng thế nào biết hết, nhưng có cái ổng giấu, giấu bặt luôn, giấu sạch luôn. Lý do chỉ bởi vì hai điều: một là sợ lộ ra người ta ghét, hai là sợ chính mình kiêu mạn. Cho nên bao nhiêu tài năng giấu, giấu rồi kết quả bây giờ mấy chục năm tu hành giờ gặp lại ổng sống cũng rất bình thường, không có gì đặc biệt, không phát triển được Phật pháp. Chỉ vì cái giấu. Hồi lúc đó làm thuở đó thì sư phụ hay đem khả năng
[1:15:00]mình ra để phụ với chúng thì ổng hay rầy. Ổng nói: "Làm chi? Chú làm chi cho người ta ghét?" Sư phụ ngồi sư nghĩ nếu mình giấu thì vô trách nhiệm quá, thì thôi cố gắng để phụng sự, vậy thôi. Sư nghĩ như vậy. Thì nghĩ là mình có trách nhiệm, mình có cái khả năng đó thì phải có trách nhiệm để phụng sự, còn ổng thì ổng giấu mất luôn, mà đúng là cái giấu là một cái dở, cuộc đời ổng cũng chìm luôn. Nên ta có cái sở trường ta phải khai thác, đừng giấu nó đi. Đừng kiêu mạn vì nó, nhưng cũng đừng giấu nó, mà phải làm sao? Khai thác nó để cống hiến cho cuộc đời. Đó, thấy như hoa hậu mà người ta còn cống hiến được bằng cách làm việc thiện mà.
[1:15:43]Vậy đó, còn những cái khác đều rất dễ mà mà khai thác. Có một người có một loại người mà dễ siêu ỷ lại, đó là con của vua. May là thời này ta không còn là cái thời quân chủ, nên không có rơi vào tình trạng. Còn ngày xưa vừa đẻ ra một cái làm thái tử rồi thì thôi ở trên trời, coi như ở trên trời chứ không phải ở dưới đất nữa. Từng cung nữ phải biết sợ biết khiếp, nên cái người này vừa bắt đầu ý thức được về cuộc sống đã thấy mình là người ở trên đỉnh cao, cái tâm lý ỷ lại là siêu đẳng. Và do đó hầu hết những đời vua đều hư. Từ hồi nhỏ đã hư từ hồi nhỏ do ỷ lại. Chỉ một rất ít, một vài dòng vua thì cái ông vua cha ổng quá giỏi nên ổng
[1:16:31]đào tạo cái vua con á, thái tử đó là khổ, khắc khổ hơn người thường. Lính thường tập một, con ổng bắt tập gấp 100 lần, vất vả gấp 100 lần để sau này làm vua. Để sau này làm vua mà đủ bản lĩnh mà trị dân nên phải được đào tạo khắc nghiệt, cực khổ gấp 100 lần lính thường. Thì đó là cái ông vua cha ổng giỏi, còn bình thường là được tung hứng, được phụng sự rồi cái ông vua những đời sau hư dần hư dần rồi triều đại đó biến mất luôn, là như vậy. Đó là một cái việc. Rồi một cái một cái nữa trong đạo nữa là bậc thượng căn phi thường, chứng thiền nhanh quá, đây cũng là những người làm hư đạo luôn. À, rất là lạ.
[1:17:13]Những người chứng thiền nhanh quá làm hư đạo luôn. Thật ra ta cũng không thiếu những người chứng đạo ở trong đạo Phật mình, nhưng mà có những người chứng nhanh quá rồi cái cách họ giảng, họ dạy làm hư đạo Phật luôn. Sư cũng đã từng gặp một người như vậy. Khi mà ổng có những cái sở trường thì sư mới gặp, nói chuyện thì ổng trình bày ra, ổng kể ra, nể liền. Người ta tu mới là ba bốn chục năm chưa được gì, ổng làm một năm một là xong luôn. Nể liền. Nhưng sau đó rồi cái lối dạy của ổng hư hết đệ tử của ổng luôn. Người nào cũng kiêu mạn cái kiểu đó, giống như là là chứng là việc đương nhiên, ai cũng phải chứng, ai cũng phải ngộ, không được quyền không ngộ đạo.
[1:17:59]Mà làm sao người ta ngộ như ổng được? Nên cái cách giảng của ổng người ta không có đường vào. À còn các Phật tử ở đây, các đệ tử của sư phụ đây là người rất may mắn. Bởi vì sao? Vì chúng ta có một đệ tử à có chúng ta có một sư phụ quá dở. Có một sư phụ quá dở. Cho nên sư phụ dạy mọi người từ cái bước mà thấp nhất, từ cái căn cơ kém cỏi nhất, cho nên ai cũng có thể tu được. Ví dụ như cái gì? Khởi lòng tôn kính Phật, được không? Được không? Được. Đó là điều căn bản vô cùng. Xem mình như cát bụi như cỏ rác, được không? Thấy không? Đơn giản vô cùng. Đó, những cái căn bản mà ta đi lên dần dần. Đó là may mắn cho mấy người có một ông sư phụ rất là tệ.
[1:18:54]Cho nên nhờ vậy mà ta có đường vào, chứ gặp những bậc thượng căn mà họ ngồi đây họ nói nãy giờ không ai hiểu gì nữa hết. Khi họ chứng nhanh quá rồi, họ nói không ai hiểu gì hết, họ nói cái cảnh giới của họ, phải không? Giống như họ đang ở trên kia, họ đang nói trên đó, mình không có cái cái con đường, không có cái thang nào để từ cái dưới đất này mình bắc đi lên trên cái vị trí trên đó hết, không có con đường, họ đứng trên đó họ cứ giảng ở trên đó. Còn cái may mắn của chúng ta là có một ông thầy vừa gầy vừa xấu vừa dở, ổng chỉ chúng ta từ ở dưới mà dưới chân của ta đi lên dần dần. Mấy người may lắm đó nha, may lắm.
[1:19:30]Cái sở trường của sư phụ là gì? Là sư phụ quá dở. Đó là cái sở trường của sư phụ.
[1:19:40]Rồi có một người loại người nữa mà có những nhan sắc như thần tiên. Đó, hoa hậu chứ chưa phải là những người có nhan sắc như thần tiên đâu. Có những người như vậy, họ ở đâu. Hoặc là những người có thiên tài bẩm sinh, như mấy đứa bé mới nhỏ nhỏ mà đánh piano mình sợ luôn, hoặc là mới 12 tuổi vô đại học Harvard, hoặc là 14 tuổi làm luận án tiến sĩ. Cái đầu của họ phi thường mình không không hiểu nổi, không hiểu nổi ở chừng tuổi đó mà cái tư duy của họ có thể như vậy. Họ có thể giải những bài toán khó, có thể nghiên cứu những đề tài mà chưa ai thấy, mà mới chừng 12-14 tuổi kinh hồn, không hiểu nổi.
[1:20:16]Thì thì những cái ưu điểm phi thường đó cũng sẽ là một thử thách rất lớn với họ, hoặc là họ ỷ lại, kiêu mạn, hoặc họ sẽ thấy đó là trách nhiệm với cuộc đời. Cho nên ai mà thấy những ưu điểm của mình chính là cái trách nhiệm thì đó là con người người người con Phật đúng nghĩa. Bây giờ nói: "Thưa thầy, con không có ưu điểm gì hết thì con không có trách nhiệm à?" Ta không có ưu điểm thì ta phải tạo cho mình một ưu điểm. Ưu điểm đó là gì? Siêng năng công quả, siêng năng làm phúc, thì đâu cần ưu điểm có sẵn đâu. Cái siêng năng đi làm phúc, siêng năng công quả đâu cần đâu cần phải là ưu điểm bẩm sinh.
[1:21:03]Ta cứ tới khóa thiền sớm, ta đi dọn hết cho mọi người, trải chiếu cho huynh đệ ngồi, nấu cơm, dọn nhà vệ sinh, làm mọi thứ, cái đó có cần ưu điểm không ạ? Cái đó ai cũng làm được mà. Rồi về nhà làng xóm mình vậy, mình đi trồng cây, mình đi nhặt rác, đi thăm những người già neo đơn, đi vá mấy cái ổ gà trên đường, có cần ưu điểm không ạ? Không. Cho nên ta tạo ra ưu điểm bằng cái gì? Bằng cách công quả siêng năng, làm phước tận tụy, đó là ưu điểm của ta, ta tự tạo ra được. Nhưng khi nó đã thành ưu điểm rồi thì nó sẽ là chỗ cho ta ỷ lại và kiêu mạn. Vì thế, ta phải học cái đạo lý gì? Đừng có mà chấp công.
[1:21:47]Đúng như vậy.
[1:21:51]Những người đã có ưu điểm thì phải xem ưu điểm đó là một gánh nặng, một trách nhiệm để cống hiến cho cuộc đời, đừng ỷ lại, trở thành kiêu mạn, rồi tan vỡ cái phước trong nội tâm. Mà khi không còn cái phước bảo vệ nội tâm, ta sẽ nghĩ bậy và làm bậy. Nên vì vậy, người càng có ưu điểm càng phải thấy gánh nặng trên đôi vai của mình, thấy trách nhiệm của mình với cuộc đời này. Còn những người không có ưu điểm gì cả thì phải tạo ra ưu điểm bằng cách siêng năng làm những điều phúc thiện và đừng chấp công.
[1:22:35]See you again next time. Chúc cho quý Phật tử an vui nha, tinh tấn. Một năm ít nhất độ một người nha. Khóa thiền ta còn tới ngày mai phải không ạ? Khóa thiền ngày mai rồi, phải tinh tấn nha. Có ai nói gì nữa không? Thôi. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Xin mời toàn thể hội chúng chúng ta khởi thân chắp tay trang nghiêm để đọc kệ hồi hướng. Nguyện cho pháp giới chúng sinh, ai cũng tìm ra được chính mình.
[1:23:24]Để rồi an trú qua nhiều kiếp, cuối cùng tan vỡ hết vô minh.
[1:23:55]Từng ngày con nhớ Phật, dịu dàng nơi cõi lòng.
[1:25:23]Chia tay
[1:25:31]chẳng nỡ lòng,
[1:25:37]trời râm
[1:25:42]như muốn mưa.
[1:25:46]Rừng nay khi nắng lên... Bây giờ ta cho ra rồi.
[1:26:03]Dạ, con xin thông báo là chúng ta... Hương bay đi khắp
[1:26:15]nơi,
[1:26:30]sóng trôi nhẹ nhàng, biển nước mênh mang.
[1:26:40]Chuông đồng đêm vắng, ngân vang
[1:26:45]xa xăm.
[1:26:51]Nghìn đời kính yêu không hề nguôi, trùng trùng nước chen trôi về xuôi.
[1:27:00]Phật như ánh ban mai đẹp ngời, bay lên đóa hoa tươi mộng đời.
[1:27:10]Từng ngày con nhớ Phật... Núi rừng, dòng suối, hoa rơi...
[1:28:40]Phật là muôn ánh sao mở đường con bước vào.
[1:28:51]Cuộc đời thêm sáng tươi, chuyện buồn thôi sẽ vơi.
[1:29:01]Ngoài sân khuya có khi giọt sương vẫn rơi, quỳ nơi đây nén hương trầm bay khắp nơi.
[1:29:11]Xin dâng về Người lòng biết ơn sâu, bao niềm tôn kính
[1:29:25]vô vàn xa xăm.
[1:29:31]Phơi phới ánh trăng trong dịu êm, ngọt ngào tiếng kinh ngân màn đêm.
[1:29:41]Phật như núi báu la đẹp ngời, mây bay thướt tha tươi mộng đời.
[1:29:51]Nghìn đời kính yêu không hề nguôi, trùng trùng nước chen trôi về xuôi.
[1:30:00]Phật như ánh ban mai đẹp ngời, bay lên đóa hoa tươi mộng đời.
[1:32:15]Khi
[1:32:28]con về với sông, nghe lòng phơi phới theo nghìn cánh đồng.