Lời giảng: Nhiệt Tâm Hộ Đạo

[0:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:24]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:37]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:48]Mời quý Phật tử hãy cùng ngồi xuống.

[0:53]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chúng ta sẽ nói về đề tài: "Người cư sĩ nhiệt tâm hộ đạo", là người cư sĩ mình đem hết cái tấm lòng của mình để duy trì, giữ gìn và hộ trì, làm cho Phật pháp được tồn tại lâu dài và được hưng thịnh. Hôm nay chúng ta sẽ nói những đề tài như vậy. Và vì sao chúng ta phải nhiệt tâm hộ đạo? Là bởi vì chúng ta thấy được cái giá trị của đạo Phật thì vô cùng quý giá, vô cùng cao siêu cho đời sống của con người, của nhân loại cũng như của tất cả chúng sinh. Thì trước hết, đạo Phật nếu mà chúng ta nói gần lại thì được xem là những lời dạy của Đức Phật, mà những lời dạy đó vừa thiết thực trong đời sống

[1:57]mà lại vừa rất cao siêu, vượt khỏi cái đời sống tầm thường này. Và trong cả hai cái khía cạnh đó, vừa là thiết thực, gần gũi trong cuộc sống, mà vừa là cao siêu vượt khỏi cái cuộc sống này, thì cả hai khía cạnh đó đều đem đến lợi ích cho con người. Chúng ta thấy bây giờ nếu nói đạo Phật ở trên khía cạnh gần gũi của cuộc sống thì Đức Phật cho chúng ta vô số những lời dạy quý giá, ví dụ như là cho chúng ta cái luật nhân quả nghiệp báo để chúng ta tự xét cái điều tội phước, đúng sai trong cuộc sống của mình mà biết tránh tội, biết làm phước. Đó là nói cái lợi ích của cá nhân khi một người mà biết làm phước,

[2:48]ví dụ như bây giờ trong cái xóm làng chúng ta thấy một người khó khăn mà một mình mình không giúp được, mình gọi hai ba người đến giúp thì cái nhân lành đó để dành cho mình một cái đời sống là thoải mái, sung sướng về sau, đó là cái nhân quả đem đến ích lợi cho mình. Hoặc mình thấy cái đoạn đường hư mà mình sửa, mình đắp, nói hôm nay đi ngang qua thấy đường sửa hơi nhiều như quý Phật tử cũng có làm, đó là điều tốt, là những cái điều nhỏ nhỏ như vậy cũng tạo thành cái vốn liếng, cái phước đức cho chúng ta về sau, đó là lợi ích cho mình. Còn từ những cái điều tốt, những cái cân nhắc tội phước trong đời sống của mình nó

[3:33]làm thành cái lợi ích cho những người chung quanh không biết bao nhiêu mà kể. Trong cái cuộc sống mà đầy tương quan giữa người và người, mà nếu chúng ta tốt lên một chút cũng làm cho những người chung quanh mình vui thêm được một chút. Chỉ cần nào giờ chúng ta hay khó tánh, hay câu chấp, hay gắt gỏng, hay rầy la, bây giờ mình chỉ thay đổi một chút, mình hoan hỷ được, mình tha thứ được, mình bao dung được trước những cái điều mà mình gọi là người khác không giống như ý mình, bây giờ mình chấp nhận, mình thông cảm được, chỉ một chút xíu vậy thôi là người chung quanh mình cũng đỡ khổ ghê lắm. Còn nếu mà chúng ta không sửa đổi được thì cứ làm khổ cho nhau.

[4:21]Đó, nghĩa là từ cái mà chúng ta cân nhắc tội phước, sửa được tâm mình thì cái điều đó là những điều thiết thực, gần gũi. Hoặc là Đức Phật dạy cho chúng ta trong cái lời nói mình tránh cái ác ngữ, ví dụ như là chúng ta không có nói nặng lời với nhau thôi, cũng là một cái để đem lại hạnh phúc cho nhau, mình biết nói với nhau những lời ái ngữ. Thí dụ nào giờ mình nói chuyện với nhau nó bừa bãi, xuồng sã, gọi nhau bằng thằng, con, mày, tao, nói với cái giọng điệu coi thường, mà bây giờ cái lời dạy của Phật là chúng ta phải nói chuyện bằng cái lời ái ngữ thì chúng ta nói với nhau nó dịu dàng, khả ái, nhẹ nhàng, tôn trọng,

[5:08]lễ độ, thì chỉ một chút đó thôi, mình đã cho người khác được cái niềm vui rồi. Vì ai cũng vậy, ai cũng cần cái sự tôn trọng, ai cũng cần cái sự thương yêu dù là đứa trẻ nhỏ. Có khi chúng ta nghĩ rằng mình lớn rồi mình muốn nói với đứa nhỏ sao cũng được, kêu nó mày tao, xấc xược, nạt nộ, sai bảo sao cũng được, mình đâu biết rằng dù nó nhỏ chứ nó vẫn bị tổn thương. Như vì vậy, ở đây mình học được lời dạy ái ngữ của Phật, một điều hết sức là thiết thực trong cuộc sống, mình nói với những đứa nhỏ mình cũng nói nhẹ nhàng, kêu bằng con, vân vân, xưng là ông, là bà, là cô, là dì, thì những điều đó cũng làm nó hạnh phúc, nó vui hơn.

[5:51]Đó là cái bố thí nhau chỉ bằng cái tấm lòng, bằng cái lời nói, cũng là cái việc làm bố thí. Hoặc là Đức Phật dạy cho chúng ta biết nhẫn nhục, thì khi mà bao nhiêu điều trái ý trong cuộc sống mình giữ lòng mình bình thản được, chịu đựng được, không có cái biến động, không có cái nổi nóng, mình không có phản ứng mạnh với người khác, rồi cái người kia họ qua cái cơn lầm lỗi, qua cái sự xúc phạm họ cũng nghĩ lại. Còn nếu ví dụ như họ nói nặng mình một câu rồi mình nổi nóng, mình buông những cái lời gắt gỏng trở lại, thế là hai bên cứ thành cái xung đột, rồi xúc phạm lẫn nhau, cái nghiệp đó nó cứ kéo dài,

[6:35]khiến cho không ai vui cả, và cái cuộc đời này cứ từng chút từng chút nó không có cái niềm vui. Vì vậy ở đây Phật dạy chúng ta cái không có nổi nóng, không có nổi sân, thì khi người khác họ trong cái sai lầm của họ, họ nói nặng hay họ làm bậy, thì mình nhẫn nhục, chỉ để một người sai không có cái người thứ hai. Rồi lúc mà người đó họ qua cái sai lầm đó họ tỉnh ngộ lại, thì cũng nhờ là mình giữ được cái bình thản, nhẫn nhục. Còn nếu mình nổi nóng, họ không thấy được cái sai của họ, họ cứ làm tới. Đó những cái điều mà gần gũi, thiết thực như vậy thì chúng ta thấy cũng làm cho cái cuộc sống của mình tăng thêm không biết bao nhiêu là niềm vui.

[7:21]Cứ mỗi ngày từng chút từng chút mà chúng ta thực hành được cái lời Phật dạy, cũng làm cho cái niềm vui trong cuộc sống này nó lan tỏa từ nơi mình sang những người khác. Thì chúng ta cũng không có thắc mắc tại sao à tại sao là à có một người sinh vào một nơi mà lúc nào cũng gặp được cái niềm vui, lúc nào cũng có được tràn đầy hạnh phúc, là bởi vì cái đời trước họ biết tu từng chút từng chút theo lời Phật dạy như vậy, nói năng với người khác thì ngọt ngào, gặp chuyện trái ý không sân, là lúc nào cũng có lòng thương người, gặp ai khó khăn đều muốn giúp đỡ, tích lũy cả một đời như vậy, nhiều đời như vậy, thì cái người này

[8:07]dù họ đặt chân đến cái cõi giới nào đó thì ở đó chỉ có niềm vui, chỉ có hạnh phúc. Mà nếu chúng ta gặp họ là tự mình cũng đem lòng quý mến, thương yêu, vì cái sức mạnh của phước nó tràn ngập, nó chi phối như vậy, thì chúng ta nhìn lại chính mình, như trong cái kiếp này mình có mặt ở kiếp này đây, mà mình thấy cái niềm vui đến với mình không có trọn vẹn, là có những khi chúng ta cũng được những cái thành công như ý nguyện, nhưng cũng có những lúc nào đó chúng ta cũng gặp nhiều điều trái ý nghịch lòng, những cái nỗi khổ tâm, bận lòng, những cái day dứt, trăn trở, bất an, vân vân, thì chúng ta cũng hiểu

[8:48]rằng trong những đời trước mình chưa có hoàn toàn thực hiện theo đúng cái lời Phật dạy lắm. Đó, vì vậy nên mình còn có những cái khổ vui nó thăng trầm ở trong cái cuộc sống này. Và bây giờ chúng ta có duyên sinh ở kiếp này gặp được Phật pháp, may mắn được về cái Long Khánh ở, ở cái chùa Bảo Sơn gặp ôn trụ trì dễ thương, hiền lành, đức độ, mà mình biết Phật pháp, biết tu hành, biết thọ Bát quan trai mà có đeo mấy cái huy hiệu nữa là cũng oai lắm. Vì vậy thì thôi đời này mình nguyện, mình nguyện là mình ráng tu hành, kiểm soát mình từng chút một, từng chút một, đừng có để làm một cái điều gì mà sai

[9:33]với Phật pháp, thì từng chút một như vậy nó tích lũy cho chúng ta không biết bao nhiêu là công đức để dành những cái đời sau này. Thì chúng ta thấy cái lời dạy mà gần gũi, thiết thực của Đức Phật đã làm cho cuộc đời chúng ta thay đổi, đã đem đến cho chúng ta rất nhiều ích lợi nếu chúng ta áp dụng được, mà ở đây mình chưa có nói nhiều đó, chứ nếu phân tích ra thì không biết bao nhiêu là điều hay ý đẹp trong cái kinh điển của Phật giáo nữa. Ở đây Đức Phật nói thế này, là giáo pháp của Như Lai là một giáo pháp dành cho người trí, là đến để thấy, thiết thực, là một giáo pháp mà thiết thực, không thời gian, đến để thấy, Dành cho người trí tự mình chứng hiểu.

[10:22]Đức Phật nói lời dạy của ngài là thiết thực, không có mơ hồ, huyền hoặc mà chúng ta có thể áp dụng trong cái đời sống của mình hết sức là chu đáo và hiệu quả. Mà sở dĩ chúng ta quên, có những lúc mình đã khởi phiền não, đã khởi giận hờn, đã giữ cái tâm ích kỷ, có những lúc đã tham lam, lại gây gổ là vì chúng ta không giữ được cái lời Phật dạy một cách kỹ lưỡng, sâu sắc. Từ đây mình biết điều đó thì mình không có làm điều gì sai lầm nữa. Nỗi cái luật nhân quả nghiệp báo mà Đức Phật dạy cho chúng ta thì thật là một cái kho tàng vô giá, vô tận. Có thể là chúng ta không biết gì nhiều về giáo lý đạo Phật, nhưng mà chỉ cần chúng ta tin được một điều

[11:13]là ai gieo cái nhân gì sẽ gặt cái quả đó. Chỉ cần chúng ta tin một điều đó chắc chắn rồi thì cuộc đời của mình đã từ từ đi về cái hướng tốt đẹp. Nói theo cái ông bà mình là: "Trồng dưa thì được dưa mà trồng đậu thì được đậu." Là chỉ biết như vậy thì chúng ta đã chọn lựa rồi. Thì khi mình làm một điều gì cho ai, cho người ta buồn hay vui, mình phải xét lại cái nhân quả đó và biết đó để mà tránh về sau. Chỉ cái giáo lý nhân quả thì không biết bao nhiêu là cái điều ích lợi. Ví dụ như là mình nói trong cái xóm làng với nhau, mình có hai cái khu vườn gần nhau, rồi cái người láng giềng của mình, người bạn của mình, hôm đó có cái việc gia đình gì đó họ

[11:57]không ở lại giữ vườn được, thì mình cũng tình nguyện mình đi qua đi lại trông giùm cho họ, để cho họ yên tâm mà lo việc nhà. Thì cái điều mà họ yên tâm nhờ mình coi giùm cái vườn khiến cho họ yên tâm cái lo việc nhà họ chu đáo, thì cái sự yên tâm đó nó biến thành cái sự yên tâm cho mình ở đời này và những đời sau. Và mình sẽ không gặp những chuyện mà làm cho mình khổ tâm, day dứt, xao động nữa. Là nếu mà mình cứ giúp mọi người yên tâm thì khi mình tu, mình ngồi thiền, mình niệm Phật, tâm mình rất dễ vào định vì mình đã giúp người khác yên tâm. Rồi còn mọi điều trong cuộc sống vậy, mình đặt chân đến chỗ nào thì ở

[12:38]đó chỉ có cái sự yên ổn, bình an chứ không có cái điều gì rắc rối. Đây là cái nhân quả kỳ lạ lắm. Như có một lần vậy, tôi đến cái chùa đó thì cũng có nhiều cô, nhưng mà có cái sư cô thì tôi nhìn, tôi thấy dường như cô có cái phước đó, có cái phước là đến đâu nó yên đó. Tôi mới nói với sư bà trụ trì, tôi nói rằng cái sư cô đó có cái phước như vậy đó, đâu có chuyện rắc rối, sư cô đó đến là yên ổn. Là cái nhân đó là gì? Cái nhân đó là do những đời trước mình hay giúp người khác để người ta được yên tâm. Đó, từng chút từng chút một trong cuộc sống mà nó cũng thành cái nhân cái quả. Rồi bây giờ, ví dụ như một người nghèo,

[13:21]mình nghèo, mình không tài sản nhiều, không nhà cửa, không ruộng đất nhiều, đi làm thuê làm mướn, kiếm ăn qua ngày, đó ví dụ cho rằng mình là một người không có phước đi. Mình không có phước phải sống cuộc đời cực khổ như vậy. Nhưng rồi mình tin được nhân quả nghiệp báo, mình tin được nhân quả nghiệp báo thì những người đó làm sao? Người đó bắt đầu đi làm rất là cực khổ, ví dụ đi làm thuê mỗi ngày, một ngày phải làm 8 tiếng đồng hồ, nhưng mà rồi cũng tranh thủ nghĩa là trên đường về bỏ ra nửa tiếng đồng hồ sửa lại mấy cái đoạn đường. Bữa nay sửa cái hố gà này, mai sửa hố gà kia, tích lũy mà. Rồi đi làm thuê một ngày được mấy chục ngàn?

[14:03]Giờ ở đây mình làm một ngày được mấy chục ngàn ha? 15 20. 15 20, giá đây cũng còn thấp. 15 20 vậy. Nhưng mà biết nhân quả, biết cái mình nghèo là do đời trước mình có làm điều gì tổn, hoặc là mình bón xẻn, hoặc là mình lỡ xài phung phí, bây giờ nghèo. Bây giờ mình tích lũy lại, thì làm một ngày 15 20 ngàn, cái bỏ ống 2.000 để dành đó. Cho tới cuối tuần thì cũng được là mười mấy ngàn, thì mua được vài lít gạo. Mình đã nghèo rồi nhưng mà biết có một cái bà già trong xóm bả còn nghèo hơn nữa, là đem đến cho bà để bà đỡ mua gạo. Nghĩa là cái người đó tuy nghèo nhưng mà tin nhân quả, chịu khó tích lũy làm phước, không dám sống bừa bãi, vì tin nhân quả.

[14:52]Thì chỉ trong vòng 3 năm sau, 4 năm sau chúng ta sẽ thấy cái người đó cuộc sống thay đổi liền. Từ từ bắt đầu những điều may mắn nó tới dần, tới dần. Gặp những người thương họ giúp, rồi nên nhà, nên cửa, nên ruộng, nên vườn rồi này dần dần. Chúng ta phải nhớ điều này, không có cái việc làm phước nào có quả báo liền hết á. Chúng ta làm phước mỗi ngày, chúng ta sống theo Phật pháp từng giờ thì phải 3 năm sau mới bắt đầu thấy kết quả. Có khi cũng phải 5 năm sau, có khi phải 10 năm sau thì mới bắt đầu thấy kết quả trong kiếp hiện tại, chứ không có phải là nói: "Ờ, cả một tháng qua tôi đi chùa, tôi cũng bố thí làm phước

[15:34]mà sao chưa thấy cái gì hơn?" Thì suy nghĩ như vậy là sai. Phải nhớ như vậy, phải tích lũy cái công đức cả 3 năm, 5 năm, 8 năm, 10 năm thì bắt đầu chúng ta mới thấy. Mà khi cái điều may mắn bắt đầu nó tới rồi thì không bao giờ nó đi nữa, vì chúng ta đã tích lũy nó quá dày. Chỉ nhờ cái luật nhân quả nghiệp báo thôi mà chúng ta áp dụng được trong cuộc sống cũng làm cho chúng ta thay đổi rất là nhiều, hạnh phúc đã bắt đầu có rồi. Đó, đó là cái ít. Còn những cái lời dạy về đạo đức sâu thẳm ở bên trong tâm thì thật là vô cùng quý giá, xây dựng cho chúng ta một cái nhân cách cao cả, đẹp đẽ và một quan hệ tốt đẹp với mọi người chung quanh.

[16:19]Mình nói ví dụ như lời Phật dạy mình về cái từ bi, lòng thương người thôi. Chúng ta thấy thôi, người mà thực hiện được điều này cuộc sống thay đổi rất là mạnh. Từ nào giờ chúng ta lớn lên là chúng ta lo làm ăn, cưới vợ, gả chồng, sinh con, đẻ cháu. Mình chỉ biết có chính mình, chỉ biết làm sao năm nay thu hoạch mùa màng cỡ này, sang năm làm sao thu thêm chút nữa, để dành thêm được chút nữa, rồi để lo cho gia đình, lo cho con cái. Mình chỉ sống quanh quẩn như vậy chứ không nghĩ gì thêm. Đối với mọi người mình thờ ơ, hờ hững. Nhưng mà từ khi mình đến chùa, nghe lời Phật dạy và Phật dạy mình từ bi thương mọi người, mình về mình cũng không biết.

[17:04]Tại mình thấy xa lạ quá, nào giờ mình không có biết cái chuyện là phải thương cái người hàng xóm. Họ sống làm sao thì kệ họ, họ tự lo nuôi thân họ chứ mắc mớ gì mình thương. Phải không? Ai lo thân nấy. Nhưng mà đến với chùa, mình đến với Phật thì mình biết rằng sống như vậy là không được chấp nhận. Người đệ tử Phật không được quyền sống chỉ biết mình, biết gia đình mình, mà phải trải lòng thương yêu mọi người. Mình nghe thấy cũng hay hay, bắt đầu mình tập hằng ngày. Tập bằng cách nào? Mình tập bằng cách là mỗi ngày, khi mình lạy Phật thì mình đều phát nguyện là: "Con vâng lời Phật dạy, con nguyện lòng thương yêu được tất cả mọi người.

[17:44]Xin chư Phật gia hộ cho con để cho con có thể thương yêu được như là Phật đã dạy bảo." Thì mới đầu mình nguyện chừng tuần, tháng chưa thấy gì hết, thấy lòng mình nhìn mọi người cứ trơ trơ à, cũng chả thấy thương ai. Nhưng mà ráng cứ cầu nguyện tiếp như vậy hai, ba tháng nữa bắt đầu có một lần nào đó, có một lần nào đó khi mình đi trên đường, mình nhìn dòng người xuôi ngược chợt mình khởi lên lòng thương. Nên cái cầu nguyện nó tới ba, bốn tháng sau mới bắt đầu có kết quả. À, có thể thương được những cái người xa lạ như thế này. Rồi cái lòng thương khởi lên chút nó tắt mất hết, trơ trơ trở lại. Về nhà cầu nguyện tiếp.

[18:25]Thế là vài ngày sau, mình ngồi ở trong nhà mình nhìn thấy con chim nó bay qua cành cây nó kêu gọi nhau đi tìm mồi, chợt mình thấy mình thương được nó. Mà trước kia mình nhìn nó mình chỉ nghĩ tới cái chuyện rô-ti thôi. Nhưng bây giờ thì bắt đầu mình cảm thấy mình thương nó được, mà thương chút cái hết, tắt trở lại, trơ trơ trở lại. Thế mình lại cầu nguyện tiếp. Thế là vài ba tuần sau, mình đang ngồi trong nhà bỗng nhiên mình chợt mình khởi được cái lòng thương yêu đối với chúng sinh mênh mông trong thế giới này, mặc dù mắt không nhìn thấy ai hết, nhưng mà tâm mình trải ra được. Phải không? Rồi cứ lâu ngày, vài tháng mình cứ huân tập,

[19:05]tích lũy cái lòng thương nó như vậy, tự nhiên mình thành con người khác á. Ở trong xóm trong làng người ta nhìn mình người ta thấy khác liền. Nghĩa là mình cũng chưa có gì nhiều, chưa có gì nhiều, ngày xưa những đứa con nít hàng xóm nó chạy lại nó đùa giỡn, nó nhảy nhót, nó la hét là mình bực mình. Nhưng bây giờ tự nhiên mình nhìn nó, thấy nó như con như cháu mình. Nhiều khi cũng chưa cho nó cục kẹo nào, rồi cũng chưa có nói chuyện xưng nói ngon, nói ngọt với nó gì, mà trong lòng mình tự bây giờ đã thấy nó như con như cháu mình, thấy có cái lòng thương yêu rồi. Mà cứ tích lũy như vậy 5, 6 năm sau

[19:39]thì chúng ta thấy tự nhiên, tự nhiên người chung quanh họ thương mình hết. Vì sao? Vì khi mình gặp ai mình nói chuyện, mình đều có cái thương yêu, đều có cái lời nói nhẹ nhàng, có cái gì khuyên bảo, có cái hành vi giúp đỡ gì đó. Nhiều khi gặp đứa con nít vậy, thấy nó đang chạy đùa nó đá banh, nó đá chạy tông người mình cái rầm, nó giành banh thì nó té luôn, thì mình lại cúi xuống mình đỡ nó đứng dậy hỏi: "Con có sao không?" Chút xíu đó thôi, chút xíu đó thôi mà từ đó nó rớt vào lòng cái đứa nhỏ, nó nói: "Ờ, ông cụ đó, bà cụ đó tốt lắm nha." Đấy, một ngày nào đó mình mà chết, nó khóc á. Tại vì nó đã có lần trong đời nó nhận được cái tình thương yêu từ nơi mình.

[20:20]Cái điều đó như vậy đó. Đó là nói là thương thôi đó, chưa làm được nhiều mà sự thật khi mà chúng ta thương rồi, chúng ta sẽ làm được nhiều điều cho con người, cho con người chung quanh nữa. Làm mọi người chung quanh nhìn mình cũng khác nữa, lạ vậy. Mà khi mà lòng mình thương yêu được mọi người, người ta nhìn mình người ta thấy mình thành cái người khác. Cũng là chưa nói cái ông Ba, cũng ông Ba thì người ta nghĩ ông Ba bình thường, nhưng bây giờ mà mỗi lần nghĩ tới cái ông Ba đó, tự nhiên người ta cảm thấy thương mến, thấy ông Ba như là một bóng cây giữa cái xóm làng này, thấy ông Ba như là một người cha già của cái xóm này.

[20:53]Cái tình thương yêu như vậy làm cho người ta trở nên mát mẻ, phủ trùm, che chở được mọi người khác. Trên thế gian này, cuối cùng mọi điều đều có thể mất hết, tất cả mọi danh vọng đều có thể phải từ bỏ hết, nhưng mà chúng ta thấy cái quý giá còn lại giữa người và người chính là cái lòng thương yêu. Chúng ta thương yêu được mọi người, tự nhiên chúng ta trở thành cái bóng mát che cho mọi người. Đó cái lời Phật dạy chút xíu đó thôi, cũng làm cho đời mình nó thăng hoa và người chung quanh được hạnh phúc. Hoặc là Phật dạy cho mình cái sự khiêm hạ. Thì chúng ta nào giờ vậy, người mà mình không có gì đặc biệt

[21:31]thì không nói, nhưng hễ mình có đặc biệt chút, mình giàu hơn chút, mình giỏi hơn chút cái mình thấy mình hơn thiên hạ. Thì cái điều đó làm cho chúng ta bị tổn phước. Cái điều mà chúng ta gọi là kiêu mạn đó làm cho mình sau này sụp đổ hết những cái thành công của mình. Bây giờ mình nghe lời Phật dạy thì mình biết rằng cái mà mình tự thị, trong thẳm sâu mà mình thấy mình hơn người khác, đó là một sự sụp đổ của mai sau. Vì vậy, mình giữ lòng mình lắng yên, thanh tịnh, khiêm tốn mà tôn trọng được mọi người. Và nhờ mình có cái thái độ tôn trọng mọi người thì tự nhiên dần dần mọi người cũng tôn trọng lại mình.

[22:11]Còn mà mình nhìn ai cũng ghẻ rúng, coi ai cũng kém hơn mình thì một thời gian tự nhiên nó có những cái quả báo nó xảy ra rồi mình cũng để ý mình thấy à. Ví dụ nha, ví dụ như thế này, như một lần nào đó mình đi xe trên đường, hai xe quẹt nhau, một đứa con nít tự nhiên nó sổng lên chửi mình tiếng: "Ông già hắc ám đi xe gì ẩu", khi lỗi của nó mà nó vẫn chửi mình được. Thì cái điều đó nó là một cái quả báo của sự kiêu mạn từ lúc nào nó rớt lại. Nên những lúc đó đừng thèm giận, những lúc đó mình hiểu cũng là một cái quả báo gì đã rớt lại từ xưa, có thể bây giờ mình không phải là người xấu, nhưng mà từ lúc nào đó trước đây mình đã có kiêu mạn.

[22:53]Cho nên, bây giờ mình tập cái tâm mà tôn trọng mọi người, ai mình cũng quý mến, cũng tôn trọng, nói cái lời hòa kính hết thì từ từ mình thấy những cái điều mà bất kính với mình nó mất. Người ta gặp mình người ta quý trọng, tôn trọng, mình nói điều gì người ta lắng nghe, thì đó cũng là cái phước của cái sự khiêm hạ khi mình biết tôn trọng được mọi người. Hoặc là Phật dạy cho mình cái đời sống hòa hợp. Hòa hợp là sao? ví dụ. Như là mình đi chùa như thế này với nhau, là Phật tử đi với nhau như vậy, nhưng mà thường thì mỗi người mỗi ý. Nơi chỗ nào mà vị thầy trụ trì có đức độ, có oai đức đó thì thôi mọi người im hết

[23:32]để mà lắng nghe lời dạy, lời chỉ bảo của thầy trụ trì trong cái công việc. Khi mình đến thọ Bát Quan Trai, khi thì mình cúng dường lễ này lễ kia, hoặc là mình làm Phật sự cứu trợ, làm phước, đắp đường, vân vân thì thôi thuận theo thầy trụ trì. Nhưng mà có những cái chùa thầy, cô trụ trì hiền quá hoặc là có những chùa mà chưa có vị trụ trì, các Phật tử tập họp lại với nhau để mà cùng làm việc Phật pháp thì do mình không có cái tâm hòa hợp nên dễ xung đột với nhau lắm. Cứ người này nói vầy cái người kia cãi lại, mà cãi lại để muốn cho mình hơn, để chứng tỏ rằng mình giỏi, đâu có ngờ rằng cái điều đó là một cái tội.

[24:14]Trong Phật pháp, cái mà phá cái sự hòa hợp là một cái tội đáng trách. Nên ở đây, chúng ta được Phật dạy là mình phải sống trong cái sự hòa hợp. Cho nên khi mà mình nghe những người đồng đạo, những huynh đệ cư sĩ của mình như vậy đưa ra một ý kiến gì đó, mình bình tĩnh mình lắng nghe và mình dễ tùy thuận chứ không có muốn đưa ý kiến ra nhiều để mà cứ nhiều ý kiến rồi cứ cãi nhau nó mất vui. Ví dụ như là nói trong cái chùa đi, có người huynh đệ mình cái họ nói rằng: "Lúc này Phật tử đến chùa đông mà nhà vệ sinh không đủ, thôi bây giờ chúng ta hùn nhau lại cất thêm một dãy nhà vệ sinh cho các đạo hữu tới mà được tiện nghi,

[24:58]nhất là những người nam người nữ rồi phân biệt". Thì cái ý kiến như vậy thì mình nghe như vậy thì mình thấy nó hợp lý là chấp nhận liền mà mình không có cãi. Nhưng mà nếu mình không có cái tâm hòa hợp, tự nhiên mình thích cãi nói: "Thôi từ từ, ráng nhịn chút đi về nhà cũng được, có gì đâu, tốn tiền bày đặt hùn hạp đồ". Nghĩa là mình cũng cãi một tiếng cho được, ráng cãi một tiếng cho được. Mà trong đời này có nhiều người mắc cái bệnh hay cãi, nó là một cái tật đó. Có nhiều người có chứ không phải không. Không biết đây có ai có không ta? Dạ có, à có vài người giơ tay đó, dạ. Nghĩa là lạ cái là nó thành cái tật gì thẳm sâu ở phía trong á mà sửa

[25:38]không được, ai nói gì phải cãi một tiếng rồi về nhà mới ăn cơm được, còn mà người ta nói không cãi được về nhà chưa ăn cơm được. Nên bây giờ thôi mình biết điều đó là một cái tội, trong Phật pháp là cái tội. Thì thôi mình nhịn, nghĩa là ai nói điều gì trừ trường hợp họ nói quá đáng thì thôi mình bày tỏ một chút, còn không điều gì tốt tốt mình tùy thuận với nhau. Sống với nhau vậy vui, vì lắng nghe ý kiến qua lại một chút chúng ta thấy nó vui lắm, mình tùy thuận được người khác cũng có nghĩa là mình tôn trọng được người khác. Do đó, những cái đạo đức nhỏ nhỏ như vậy, nó còn vô số những cái đạo đức như vậy nữa

[26:14]mà nếu mình áp dụng được trong đời sống thì mình thấy cái nhân cách của mình nó tăng lên mà mọi người chung quanh mình cũng được hạnh phúc hơn, được vui vẻ hơn. Đó thì những lời dạy gần gũi của Đức Phật đã làm cho chúng ta có được hạnh phúc giữa cái trần gian giả tạm, đau khổ, cay đắng này. Còn những cái lời dạy mà cao siêu của Đức Phật thì, thì thật là không thể nghĩ bàn nữa. Cái lời dạy cao siêu của Phật thì thế nào? Thì cho chúng ta cái, cái nhãn quan để nhìn rõ bản chất của thế giới, của cuộc đời này. Nào giờ chúng ta vậy, chỉ biết sống lo làm, lo ăn, nhưng mà Phật cho chúng ta biết cái trần gian này

[26:58]coi vậy chứ nó tạm bợ, nó không có bền vững, không có vĩnh cửu. Nó theo nghiệp mà biến động, còn chúng ta sinh ở kiếp này nó chỉ là một kiếp ngắn ngủi thôi, mà nếu chúng ta tạo nghiệp là cứ phải trôi lăn, luân hồi vô tận từ kiếp này sang kiếp khác mãi. Còn cái thế gian này thấy đó chứ rồi mất đó, thấy đó rồi mất đó, mọi việc đều thay đổi, đều biến động như trong một giấc chiêm bao không hề có thật. Đó, khi mà mình nhìn được cái điều này rồi thì mình cũng cảm thấy là những cái tham đắm cái trần gian là những cái bận tâm tranh đấu đối với cuộc sống này mình lắng dịu bớt lại, vì mình biết còn một cái gì nó

[27:43]cao siêu hơn vượt khỏi cái trần gian tầm thường này. Tuy rằng chúng ta phải làm trọn vẹn cái bổn phận của mình đối với cuộc đời, ví dụ như mình là con cái thì mình phải biết phụng dưỡng cha mẹ vì đó là bổn phận thiêng liêng là đạo đức, hoặc là mình là cha mẹ thì biết lo lắng cho con cái, là thầy cô thì dạy tận tụy, vân vân, nhiều cái trách nhiệm trong cuộc sống mà mình phải làm cho tròn. Tuy nhiên, tuy nhiên ở đằng sau của những cái việc làm tận tụy đầy trách nhiệm đó mình vẫn có một cái nhìn khác hẳn, mình vẫn có một cái tâm vượt khỏi cái thế gian tạm bợ này chứ không có đắm luyến nó. Ở đây là cái thái độ chân chính của một người Phật tử.

[28:31]Cái người Phật tử chân chính là như vậy đó, là tận tụy làm tròn bổn phận với cuộc đời nhưng mà trong tâm vẫn vượt khỏi cuộc đời. Còn nếu mà chúng ta là người hiểu không đúng á, chúng ta sẽ có hai cái thái độ ngược lại: một á là mình coi thường cuộc đời này rồi mình mơ mộng trên mây, mình mơ ước đi về một cõi khác, bỏ mặc cuộc đời này không có trách nhiệm với nó, đây là một cái cực đoan sai lầm; hoặc là mình là người mà bám vào cuộc đời, đắm vào cuộc đời mà không thấy được rằng cuộc đời này là giả tạm, không biết tìm đến cái giá trị bền vững cao siêu hơn, đó là hai cái thái độ cực đoan sai lầm.

[29:13]Còn chúng ta là người Phật tử thì tuy mình có trách nhiệm với cuộc đời vậy mà mình vẫn có cái tâm niệm, vẫn có cái chí nguyện là vượt khỏi cuộc đời tầm thường này. Và trên cái nhãn quan đó, Đức Phật cho chúng ta một cái phương pháp, một cái con đường tu tập để chúng ta từng bước từng bước giải thoát khỏi cái vòng luân hồi vô tận này, mà nhất là cái pháp tu tập thiền định vi diệu. Nói về thiền định thì quý Phật tử đừng có hiểu là thiền và niệm Phật là khác nhau nha, niệm Phật cũng tức là thiền, phải nhớ như vậy. Nghĩa là bất cứ cái pháp môn nào mà làm cho chúng ta định tâm lại đều gọi là thiền hết.

[29:54]Hoặc là người đó kiểm soát tâm của mình không cho vọng tưởng cũng là thiền, hoặc là người đó quán vô thường để cho tâm định lại cũng là thiền, hoặc người đó theo dõi hơi thở, biết rõ hơi thở làm cho tâm định lại cũng là thiền, hoặc người đó niệm Phật miên mật cũng là thiền, hoặc người đó tụng chú miên mật cũng là thiền. Nên chúng ta ở đây nói thiền định là nói tất cả pháp môn, không có phân biệt. Quý đạo hữu nhớ cái điều đó. Quý Phật tử có niệm Phật không? Có không? Có. Đó tức là thiền định đó. Đó tức là thiền định. Đó, cho nên ở đây à chúng ta có tập thiền định thì chúng ta có được cái nội tâm yên lành, thanh thản.

[30:44]Nên mình sống trong cuộc đời này và mình giữ được câu niệm Phật thì giống như là mình có một cái phao giữa cái biển đời sóng gió vậy đó. Ví dụ như một cái biển chúng ta thấy sóng gió nó dồn dập, mà những người ở trong đó không có cái phao thì phải tự mình bơi lội vất vả và có người bị cái sóng đó dập chìm luôn. Nghĩa là sao? Nghĩa là có những người đã bị cái sóng đau khổ cuộc đời dập luôn, không ngóc dậy nổi, tâm trạng hoang mang, đau khổ, có khi tự tử. Hoặc có người bị cái sóng nghĩa là dục lạc nó dập tiêu luôn, không có ngóc dậy nổi, nghĩa là chìm luôn trong cái thú vui giả tạm của trần gian mà không có ngày thoát ra khỏi.

[31:26]Hoặc là nghiện rượu rồi không có ngày thoát ra khỏi. Nghĩa là cái sóng cuộc đời như vậy, nhưng mà nếu chúng ta giữ được cái câu niệm Phật ở trong tâm mình thì giống như là chúng ta đang ở trên biển, trên cái biển trầm luân đau khổ đó mà chúng ta có được cái phao, thì dù là sóng biển dồn dập đưa lên đưa xuống nhưng mình vẫn nổi, mình không bị chìm, vì mình có cái câu niệm Phật ở trong tâm mình. Thì cũng vậy, nghĩa là ví dụ người ta lại chửi mình một câu, mình chỉ lặng lẽ đáp lại: "Nam mô A Di Đà Phật", không có bực bội, không có chống trái, thì đó là cái phao giữ cho mình không bị cái sóng đời nó dập chìm.

[32:06]Hoặc là đến cái chỗ nào đó, như quý ông vậy, đến đó cái người bạn nói mời mình nhậu, nói: "Hôm nay tôi mới đánh bẫy được con heo, tôi mời anh vô nghen", thì mình: "Nam mô A Di Đà Phật" (cười), trả lời rồi lặng lẽ ra đi, không rượu, không thịt, không có sát sanh. Như vậy, nghĩa là chính nhờ cái câu niệm Phật mà giữ mình nổi lên, không cho cái sóng gió cuộc đời nó vùi dập mình. Thì như vậy chúng ta thấy đã bắt đầu mình có cái gì nó siêu thoát khỏi cuộc đời, tuy rằng đi chưa có quá xa, nhưng mà sự thật mình đang từng bước từng bước vượt khỏi cái trần gian này. Mà nếu cái công phu thiền định đó nó sâu hơn nữa

[32:47]thì mình nhập được dần dần vào các mức thiền định khác. Nghĩa là chúng ta có thể bắt chân lên ngồi kiết già, nhiếp trong cái hơi thở hay nhiếp trong câu niệm Phật, tâm mình vắng lặng, bất động, rỗng rang trong hư vô luôn. Thì cái trạng thái này nó khó thể diễn tả bằng lời, nhưng mà quý Phật tử tạm thời là cứ tin như vậy, cứ cảm nhận như vậy là khi tâm mình ở trong cái định, trong cái trạng thái tâm nó vắng bặt tuyệt đối vậy, nó lặng lẽ, rỗng rang, nó sáng suốt mà nó vi diệu không thể mà diễn bày được. Mà nếu ai an trú được trong đó rồi thì mới thấy rằng tất cả những vàng bạc ở trần gian này thì không có

[33:29]đáng, không có đáng với cái cọng rỉ lộn. Thì vì mình biết chắc đây mới là cái chỗ bình an, đây mới là cái bến bờ để dừng lại, đây mới là hạnh phúc, đây mới là niềm vui, đây mới là đường đi, là chân lý, là ánh sáng. Còn mọi cái lao xao giữa cuộc đời này dù là giàu sang như là những người tỷ phú hoặc là vinh quang như là những quan lớn, tất cả mình ngó như tro như bụi. Trước đây đó, khi mình chưa nhập được thiền định thì mình thấy cuộc đời này có nhiều cái có giá trị. Còn nếu một ai đó mà đã có được cái phước, nhiếp được vào trong thiền định rồi thì nhìn cuộc đời khác liền, thấy cuộc đời lao xao tùm lum chuyện vậy chứ chả là cái gì cả.

[34:13]Chính cái định, chính cái định mênh mông vi diệu đó mới thật sự là cái chỗ để chúng ta sống, để chúng ta an trú, là nơi bến bờ để mình dừng lại, chứ không có trôi lăn, không có lang thang đi nữa. Chính cái thiền định đó đó là cái con đường vững chắc để chúng ta đi đến cái đức giác ngộ giải thoát mà Đức Phật đã rao giảng, đã kêu gọi. Nghĩa là Đức Phật là một người mà đã vượt khỏi sinh tử luân hồi, trở thành một cái Đấng đại giác ngộ soi sáng cả thế gian, thì chúng ta cũng vậy, chúng ta đang đi theo con đường của Ngài, chúng ta cũng đi tìm đến cái sự giải thoát giác ngộ sâu xa, cao thượng như vậy.

[34:58]Mà cái điểm đầu tiên chính là cái công phu thiền định, chính là công phu thiền định. Nếu mà mọi người đều áp dụng được giáo lý của đạo Phật thì họ sẽ được hạnh phúc lâu dài. Cái giáo lý đó là giáo lý vừa gần gũi, thiết thực mà vừa là cao siêu vi diệu, nó cả hai cái khía cạnh trong giáo lý đạo Phật, mà nếu chúng ta áp dụng được hết thì cuộc đời chúng ta sẽ vô cùng hạnh phúc. Bây giờ chúng ta được lợi ích rồi, chúng ta được hạnh phúc rồi, thì chúng ta nghĩ đến điều gì? Nghĩ đến điều gì? Chúng ta nghĩ đến những người mà chưa biết Phật pháp, phải không? Chúng ta được biết rồi, chúng ta áp dụng thành công rồi,

[35:43]đời sống chúng ta an vui, nhẹ nhàng rồi, bây giờ phần còn lại chúng ta nghĩ đến những người chưa biết, chúng ta nghĩ đến những thế hệ con cháu chúng ta sau này nó chưa được biết Phật pháp, và chúng ta phải ưu tư về điều đó. Chúng ta phải ưu tư về cái điều là làm sao giữ gìn được Phật pháp tồn tại lâu dài để cho mọi người được lợi ích. Ở đây là cái công đức này vô cùng lớn, không cái gì có thể so sánh bằng hết. Dù chúng ta là đem tiền muôn bạc vạn mà bố thí khắp cả cái cõi đất này, cũng không bằng cái công đức mà tìm mọi cách để giữ gìn, làm cho Phật pháp được trường tồn trên thế gian này. Là vì sao?

[36:26]Vì ví dụ như là chúng ta có một cái khối vàng to bằng cả cái sân chùa Bảo Sơn này đi, chúng ta đem cho hết trái đất này, thì một người xài được bao lâu? Một người chỉ ăn được bữa hết, cả thế giới mấy tỷ người này ăn hết. Nhưng mà nếu chúng ta để lại cái Phật pháp cho thế giới này, thì mọi người vậy, được an vui, được lợi ích, được hạnh phúc hết kiếp này sang những kiếp khác. Do đó, mà chúng tôi nói là cái công đức mà bố thí vật chất tuy có lớn, có quý, vẫn không bằng cái công đức mà giữ gìn Phật pháp. Đó, do đó là chúng ta phải có cái gọi là nhiệt tâm hộ đạo, đó là đề tài hôm nay chúng ta nói.

[37:12]Mà một khi chúng ta đã may mắn biết được Phật pháp rồi, thì cái phần còn lại là chúng ta phải hết sức nhiệt tâm hộ đạo, giữ gìn cho Phật pháp được tồn tại, làm cho Phật pháp được phát huy, được hưng thịnh. Thì hôm nay đề tài này thì dành cho quý cư sĩ, chứ còn người xuất gia cũng có cái trách nhiệm và cũng có cái việc làm gọi là nhiệt tâm hộ đạo của người xuất gia. Cái người xuất gia nhiệt tâm hộ đạo bằng cách gì? Bằng cách là tinh tấn mà tu học, siêng năng học, siêng năng tu để sau này hướng dẫn, dạy dỗ lại cho những người khác. Đó là bổn phận của người xuất gia. Còn người tại gia thì cũng vừa tu mà vừa nhiệt tâm hộ đạo.

[38:01]Nhiệt tâm hộ đạo, cái chữ "nhiệt tâm" nghĩa là gì? Nhiệt là nóng, tâm là lòng, nóng lòng. Nhưng mà có nghĩa là mình quyết tâm dồn mọi sức lực của mình để mà hộ trì chánh pháp, giữ gìn chánh pháp. Mà muốn có như vậy thì chúng ta phải có cái ý nghĩ này, chúng ta phải dám có ý nghĩ này. Tôi nói ra điều này quý Phật tử xem lại lòng mình xem là quý Phật tử đã dám có cái ý nghĩ đó chưa? Nghĩa là từ khi hiểu đạo, ai là người dám có ý nghĩ là nguyện với trước Phật: "Là từ nay con xin dâng cuộc sống này cho đạo"?

[38:44]Ai dám có ý nghĩ đó chưa?

[38:48]Có chưa?

[38:56]Thấy khó, đúng là khó bởi vì chúng ta còn là cư sĩ, cho nên chúng ta không có bị ai bắt buộc là mình phải dâng hết cái đời sống này cho đạo. Người xuất gia là bị bắt buộc. Hễ là người mà một khi đã đến chùa cạo tóc thì phải tâm nguyện cái cuộc đời này, cái thân này của mình là của Phật pháp. Ở trong cái nhiệt tâm hộ đạo này chúng ta phải tránh phá vỡ cái tình đoàn kết, chúng ta tránh cái phá vỡ tình đoàn kết ở trong đạo. Là như nãy chúng ta nói, nhiều khi chúng ta đi chùa mà chúng ta còn có những cái tật như là hay chỉ trích, hay hơn thua, hay ganh tỵ, vân vân, những điều đó phải loại bỏ. Đến chùa không có được tranh hơn tranh thua nói

[39:41]xấu nhau, là không có được nói xấu sau lưng. Nghĩa là ai đến chùa là quý lắm rồi, và người đó có thể còn có những cái nhược điểm. Những điều gì chúng ta góp ý thẳng trong cái tình thương, hoặc mình không nói được thì mình nói với vị thầy bổn sư để cho thầy nhắc nhở, chứ đừng có đi rêu rao lỗi sau lưng cho người này biết người kia biết, những điều đó làm cho cái đạo tràng của chùa nó chia rẽ, vì mình nói xấu từ từ tới tai người ta à, không có tránh đường nào được hết trơn. Do đó, là chúng ta tránh những cái đó, là không có chỉ trích, không hơn thua, không ganh tỵ. Là ai hơn mình được điều gì, mình hết sức là quý trọng, mình tôn trọng, tán thán cái điều đó.

[40:25]Ví dụ như mình thấy mình không đến chùa thường được, nhưng mà người huynh đệ của mình hay đến chùa công quả giúp cho thầy trụ trì, giúp cho tăng ni, mình tán thán điều đó, chứ đừng có mà nói xa nói gần, nói mình không làm được rồi ganh tỵ người khác, điều đó không nên. Hoặc là một lần nào đó bỗng nhiên có một người huynh đệ Phật tử nào của mình phát tâm đến cúng cái số tiền to để cất một cái nhà bếp vì thấy cái nhà bếp cũ nó nó chật chội, ví dụ vậy, thì mình phải biết tán thán. Mình không làm được mà người khác làm được, phải trong thâm sâu tâm hồn mình mình kính trọng, mình vui mừng, chứ đừng có nói dèm nói tỉm, nói:

[41:06]"Tốt lành gì, bả cúng vậy để bả cầu cho bả cất nhà to". Như mình nói một câu ác độc, chỉ trích cái câu đó là ác độc, mà sau này mình cũng không làm được cái công đức gì nữa. Nên nhiệt tình hộ đạo nhưng mà phải tránh những cái lỗi gì đó để làm cho nó phá vỡ đi. Chúng tôi vẫn thường hay nói đến những điều này, là trước mắt chúng ta có hai cái mục tiêu mà tôi hay nhắc tới nhắc lui để cho mỗi người chúng ta cùng thực hiện: thứ nhất á là chúng ta làm cho những người mà đã là đệ tử Phật thì trở nên tốt đẹp hơn, hoàn hảo hơn. Tất cả mọi người ngồi ở đây ai cũng là đệ tử Phật cả rồi, tuy nhiên có ai dám chắc rằng mình đã đã tốt chưa?

[41:52]Chưa chắc, phải không? Nên cái việc đầu tiên mà chúng ta phải thực hiện là làm cho những người đã theo đạo Phật phải trở nên tốt hơn. Thì thứ nhất là chúng ta bắt đầu từ cái gốc đạo đức và nhắm đến cái lý tưởng giác ngộ. Đó là làm cho những người mà đã theo đạo Phật trở nên tốt hơn. Ai trong chúng ta cũng vậy, chúng ta đã là đệ tử Phật thì phải củng cố cái gốc đạo đức của mình và nhắm đến cái lý tưởng giải thoát, giác ngộ. Bây giờ, quý Phật tử phải nhìn lại lòng mình xem xem là mình đã có sửa đổi được đạo đức nhiều chưa, và mình có thật sự khát khao cái lý tưởng giải thoát, giác ngộ hay chưa? Mà nhiều khi nhìn lại rồi chúng ta mới giật mình

[43:01]là từ nào giờ mình chưa có để ý đến hai vấn đề này. Là chưa thật sự kiểm soát cái đạo đức của mình, mà cũng chưa thật sự thiết tha, khát khao với lý tưởng giác ngộ, giải thoát. Đó là cái thứ nhất, là làm cho những người đã là đệ tử Phật trở nên tốt hơn. Thứ hai là làm cho những người chưa hiểu đạo Phật trở nên dần dần tin hiểu đạo Phật. Cái câu này nó không có nghĩa là chúng ta dụ người khác theo đạo Phật. Chúng ta chỉ làm cho mọi người chưa hiểu đạo Phật trở nên tin hiểu đạo Phật, dù cho người đó ở bất cứ tôn giáo nào. Có thể là người đó ở Thiên Chúa giáo, chúng ta vẫn phải có bổn phận làm cho họ tin hiểu đạo Phật.

[44:08]Họ cứ vẫn ở yên trong cái tín ngưỡng của họ mà họ phải tin được nhân quả, nghiệp báo. Họ phải tin là có cái luân hồi từ kiếp này sang kiếp khác. Họ phải tin rằng là thật sự có cái công phu thiền định, đó là hạnh phúc, đó là con đường siêu thoát, vượt khỏi trần gian này. Bây giờ chúng ta trở lại nói từng chuyện nhỏ một chút, là vấn đề giúp đỡ Tăng Ni trong đời sống và trong sự tu hành. Thật ra cái việc mà giúp đỡ Tăng Ni mình gọi là cúng dường đó, nó đã trở thành cái truyền thống tốt đẹp của đạo Phật. Là bao nhiêu thế kỷ đã trôi qua, Tăng Ni sở dĩ tu học được, hoằng pháp được, lợi sinh được cũng đều nhờ sự hỗ trợ của quý Phật tử.

[45:10]Người nhiều thì giúp đỡ nhiều, người ít thì giúp đỡ ít, nhưng mà nó đã trở thành cái truyền thống rất là tốt đẹp, nên hôm nay mình không có cần phải nói nhiều. Tuy nhiên, mình chỉ cần chỉnh lại vài cái điểm nhỏ để cho đúng với cái nghĩa hộ đạo. Tức là đây là những điểm mà trong cái việc hộ trì chư Tăng chúng ta có thể rơi vào sai lầm cần phải tránh. Ví dụ này, ví dụ như mình cúng dường cái vị nào rồi đó, mình muốn có cái tình thân riêng, mình muốn thầy đó là thầy của tui, cô đó là cô của tui, thì đó là kết tình thân riêng mà ai mà tới lui thăm viếng nhiều mình mình khó chịu, mình khó chịu. Đó là mình có cái ích kỷ, cúng nhiều rồi muốn có tình

[45:56]thân riêng hoặc là nhiều khi muốn chi phối luôn. Nhiều khi muốn chi phối. Chi phối là nói ông thầy đó phải nghe lời. Cúng nhiều rồi muốn thầy phải nghe lời mình, cô phải nghe lời mình. Đã từng có cái điều này rất là nhiều. Có những người giàu cúng nhiều rồi muốn chùa đó phải làm theo ý mình, mà thậm chí có nhiều điều bây giờ mà kể ra, quý Phật tử có thể nghe hết hồn, nghe tức cười luôn á. Mà tôi nghe hồi xưa tôi nghe rồi sau này nghe nhắc lại, tôi mới thấy đây là điều có thật. Đây là chuyện kể nó nhỏ thôi, quý Phật tử nghe qua rồi bỏ, đừng nói đi nói lại.

[46:34]Và tôi nghe kể thì có mấy thầy đó cũng trẻ trẻ, trẻ tuổi mà đẹp trai, dĩ nhiên không phải thuộc phe tôi rồi. Tôi vừa già mà xấu rồi. Có thầy trẻ tuổi đẹp trai mà ở thành phố nữa, thầy cũng không phải tôi luôn. Thì có một vài cái cô Phật tử nghĩa là ủng hộ nuôi dưỡng, cúng dường, giúp đỡ để ăn học. Nhưng mà có điều kiện, nói thế này: "Hễ mà thầy còn tu thì thôi, mà nếu thầy định nghỉ tu thì ba đứa con gái thầy phải lựa một đứa. Ba đứa con của tui phải lựa một đứa, không được của người khác." Thì có nhiều chuyện mình nghe thấy nó buồn cười, nghĩa là họ cúng dường mà không có nghĩ đến cái việc là làm cho

[47:14]Phật pháp trường tồn, mà nghĩ đến một cái tình thân riêng gì đó. Thấy ông thầy ổng dễ thương hay là đỡ hơn thanh niên ngoài đời ăn nhậu, nói tục, nói tiễu gì đó thì chắc thầy này có đỡ hơn. Nên cái tâm đó không phải là cái tâm hộ trì Tam Bảo. Thì cái đó là vẫn mưu cầu cái gì riêng tư cho mình, và khi mưu cầu cái gì riêng tư cho mình thì nó thành cái tạo nghiệp, thành cái tạo nghiệp. Rồi có vấn đề một cái sai nữa là dễ dãi mà cúng dường cái hình thức tăng. Dễ dãi cúng dường cái hình thức tăng nghĩa là sao? Nghĩa là cho rằng thôi ai sao cũng được, miễn người đó đầu tròn áo vuông là mình ủng hộ. Chính vì cái quan niệm dễ dãi đó mà

[47:57]số lượng Tăng Ni thì đông mà phẩm chất thì ít. Cái việc mà thanh lọc Tăng Ni cho tốt cũng là công lao của Phật tử. Thí dụ như mình có cái hơi xét nét, hơi khó khăn một chút, tuy rất nhiệt tình nhưng mà cẩn thận, kỹ lưỡng một chút thì Tăng Ni không dám tu bừa bãi, không dám tu tầm bậy. Họ phải tu đàng hoàng thì mới được cái sự ủng hộ của Phật tử. Thì chính mình có cái thái độ kỹ lưỡng đó cũng làm cho cái đội ngũ Tăng Ni được tốt đẹp, được trong sạch hơn. Đó, đây là cái chỗ mà chúng ta để ý. Chính vì chúng ta dễ dãi mới xuất hiện cái tệ là có những người ăn xin mà giả dạng là người tu á. Báo hay nói đó, quý Phật tử có nghe không? Nghe phải không?

[48:43]Mình nhìn thấy đó, quấn cái y lượm thượm, ăn mặc xốc xếch, đi thì không có oai nghi, mắt liếc ngó trước ngó sau, đi gặp ai cũng xòe tay xin tiền thì biết đó là những người ăn xin giả dạng. Vì sao? Vì họ đánh vào cái tâm lý là mình dễ dãi, thấy ai mà không có tóc rồi mặc cái áo vàng vàng là mình ủng hộ, cầu phước. Chính vì cái tâm cầu phước của mình nên bị người khác lợi dụng. Còn ở đây, khi mà người Phật tử chân chính hộ đạo thì không có tâm cầu phước. Cuộc sống này mình đã dâng cho đạo rồi, mình không cầu mong một điều gì cho mình ở mai sau, tuy mình biết có phước nhưng trong lòng không hề nghĩ tới.

[49:24]Ví dụ như một ngày nào đó mình đem cúng chùa 50 ký gạo, 100 ký gạo, trong thâm tâm mình không hề nghĩ nhờ cái này để mà kiếp sau phước đức mình tăng trưởng, mình được giàu có hơn. Hoàn toàn dẹp hết những cái mong cầu như vậy, chỉ có thuần vì hộ đạo thôi. Thuần là mong cho quý thầy, quý cô là có ăn có sống để tu học và dạy dỗ lại cho người sau. Đó, trong thâm tâm mình chỉ mong như vậy. Thì khi mà mình có cái tâm hộ đạo như vậy thì Phật pháp sẽ được tồn tại lâu dài, mà mình không bị nghiệp nữa, mà không bị lợi dụng, không bị lừa gạt nữa. Đó. Rồi đôi khi là người Phật tử theo cái sự khuyến hóa của

[50:06]Tăng Ni, mình ủng hộ vào những công trình chỉ phô trương hình thức mà không có lợi về mặt tu tập tâm linh. Là ví dụ như buồn buồn cái cất một cái tháp gì cho tè he, rồi rồi ông thầy ổng nói: "Cúng đi, cái này tháp này cất có phước." Rất là tốn tiền, mà sự thật là không nhờ cái tháp đó để mình tu gì được hết, có khi chỉ đến lạy Phật thôi. Mà nếu lạy Phật thì vô Chánh điện lạy cũng được, đâu cần phải xây cái tháp tốn tiền. Hoặc là có nhiều khi thích dựng cái tượng Phật cho thật to để nổi lên, thì những cái đó sự thật cũng chỉ là phô trương hình thức thôi. Vì sao? Vì nếu mà có lòng lạy Phật, mình vào Chánh điện lạy cũng được.

[50:45]Còn nếu tu hành thì từng giờ từng phút mình xét lỗi trong cái nội tâm của mình, đó là tu hành. Cho nên ở đây, có những Tăng Ni vì chính họ cũng chưa có cái mục tiêu cho vững chắc, nên đôi khi họ khuyến hóa và chúng ta cũng ủng hộ những cái điều mà nó thuộc về hình thức nhiều quá. Nhưng chúng ta phải để ý lại là chúng ta ủng hộ cái sự tu học ở bên trong nhiều hơn là hình thức. Hình thức cần nhưng trong chừng mực nào đó để có lợi cho tâm linh, chứ không phải là đánh mất tâm linh. Nơi nào mà có học có tu thì chúng ta ủng hộ, nói vậy. Rồi có trường hợp nữa là hiện nay là có nhiều trường Phật học mở ra khắp nơi:

[51:31]nơi này là sơ cấp Phật học, nơi kia là cơ bản Phật học, nơi kia là Học viện Phật giáo cao cấp, nơi kia là cao đẳng. Tăng Ni tập trung về học rất là đông. Rồi quý thầy, quý cô cũng đi vận động quý Phật tử ủng hộ vào những cái trường Phật học như vậy. Thì cái điều này nó cũng là tốt, nhưng mà thiếu, mà thiếu... Thí dụ là sao? Có một lần lần tôi dự cái hội nghị Phật giáo Sài Gòn 300 năm, tôi có đọc cái bài tham luận thì tôi trích lại đây một chút. Thì tôi nói rằng vào đầu thế kỷ này, lúc đó Phật pháp mình qua cái thời Pháp thuộc rất là suy tàn thì có một số vị hòa thượng tôn túc đã khởi xướng cái vấn đề chấn hưng Phật giáo trở lại.

[52:16]Thì những vị đó vì quá nhiệt tình và cũng quá vội vàng trong cái tình cảnh đó cho nên liên tiếp mở những cái điểm để đào tạo cho tăng ni về giáo lý, để người tăng ni đó hiểu được giáo lý rồi vội vã để đi hoằng pháp làm việc, không có tổ chức kịp những cái lớp tu vì gấp thời gian mà. Tu thì phải lặng lẽ trong âm thầm và nhiều thời gian, còn ở đây đào tạo những cái lớp giáo lý hai năm, ba năm, bốn năm là có người ra làm việc được. Nên quý hòa thượng thời đó cứ nỗ lực dạy giáo lý mà không dạy tu. Cho đến khi Phật giáo tương đối là được chấn hưng, chấn hưng cho mãi đến bây giờ. Thì những vị sau này cũng theo cái truyền thống đó

[53:00]mà mở các trường Phật học chỉ học và không có tu, chỉ học và không có tu. Mà nhiều nơi trên thế giới cũng bị cái đó, là vô đó là tăng ni cứ sáng, chiều, tối học, sáng, chiều, tối học. Học hết kinh này tới luận kia, hết luận kia tới kinh nọ mà không có thời giờ ngồi thiền, không có cái phương pháp để thực hành tu tập tâm linh, chỉ là tụng kinh theo thời khóa nhất định gọi là tu, còn lại dồn thời gian cho học. Nên một Đạo Phật mà thiếu tu thì Đạo Phật đó mất hết chín phần, còn có một phần nhỏ. Chúng ta thấy từ cái khởi nguyên ban đầu của Đạo Phật là Đức Phật nhờ ngồi thiền dưới cội Bồ Đề mà đắc đạo, biết bao nhiêu những vị A La Hán đều nhờ tinh tấn tu

[53:44]tập thiền định mà đắc đạo, mà mình không đi theo con đường đó thì đúng là mình đang từ từ xa rời Đức Phật, xa rời cái Đạo Phật chân chính từ thuở ban đầu. Cho nên vì vậy, tuy các trường Phật học mở nhiều nhưng đó chưa phải thật sự là chỗ làm cho Phật pháp chấn hưng thật sự hưng thịnh này được. Đây chỗ này chúng ta phải để ý. Nên tôi có nói rằng, tôi có đề nghị trong cái bài tham luận đó là mong rằng các vị hòa thượng tôn túc từ nay để ý thêm cái chương trình tu tập cho tăng ni trong các trường Phật học. Nghĩa là khi họ học ở Phật học cơ bản hay Phật học cao cấp phải có thời giờ tu tập ngồi thiền và cái thời giờ đó chiếm số lượng khá nhiều.

[54:26]Khi một người mà được tốt nghiệp ra khỏi cái trường đó thì vừa thông hiểu giáo lý mà vừa có kinh nghiệm về tâm linh. Thì những người đó khi ra làm việc Phật pháp đỡ vấp váp, vững chắc và lợi ích nhiều cho chúng sinh. Chứ còn chỉ học không tu thì nội tâm mình không kiểm soát được, dù hiểu đạo thật nhiều vẫn không đủ sức kiểm soát được phiền não tham sân si của mình. Chỉ có những người trong cái âm thầm ráng niệm Phật, ráng kiểm soát tâm thì mới kiểm soát được cái phiền não tham sân si của mình. Thì những người đó mới thật sự là vị thầy giữa cuộc đời này để đem giáo pháp của Phật mà truyền bá cho người khác.

[55:06]Cho nên vì vậy, thì ngày hôm nay khi chúng ta nói về cái đề tài Người Cư Sĩ Nhiệt Tâm Hộ Đạo thì tôi mong quý phật tử làm điều này, làm giùm tôi điều này mà tôi không làm được, là mỗi khi quý phật tử mà ủng hộ vào các trường Phật học, cúng dường đó, quý phật tử nên nói chuyện với các thầy các cô trong ban giám hiệu là xin bớt thời giờ cho tăng ni ngồi thiền tu tập, không phải học không. Điều này là tôi mong quý phật tử như vậy. Tại vì sự thật thì tôi cũng không có duyên, tôi chỉ kêu gọi, nhưng quý phật tử là những người mà trực tiếp ủng hộ vào các trường Phật học, quý phật tử có thể đề nghị điều đó.

[55:47]Đề nghị điều đó là mong quý thầy quý cô cho tăng ni tăng thêm giờ tu, còn học không mà không tu không có lợi ích cho ai hết. Cho nên phải là cái tu và học song nhiếp, phải cùng và nắm được cả hai thì mới lợi ích. Đó là những điểm mà chúng ta lưu ý khi chúng ta hộ đạo, chúng ta nhiệt tâm hộ đạo một chút. Bây giờ chúng ta nói qua một số vấn đề khác như vấn đề có tổ chức hay không có tổ chức trong Đạo Phật. Thường á Đạo Phật mình thì cái tổ chức lỏng lẻo lắm. Đó là cái truyền thống từ thời Đức Phật, khác với các đạo khác ví dụ như Thiên Chúa Giáo, cái tổ chức của họ chặt chẽ từ trung ương cho tới

[56:28]từng cái nhà thờ nhỏ địa phương, họ quản lý nhau kỹ lắm. Không có tăng ni nào mà giả danh hay lộn xộn đi lang thang gì được hết. À không có, linh mục chứ, không linh mục nào mà giả danh mà lang thang được. Bên Đạo Phật mình chứ tăng ni có giả danh đi lang thang không ai biết, chứ bên kia là không có chuyện đó, họ tổ chức rất là kỹ. Bây giờ mình có cần phải bắt chước như vậy hay không? Đó, vấn đề chúng ta đặt ra. Vào thời xưa khi Đức Phật nhập Niết Bàn rồi thì có một vị tướng quân mới hỏi ngài A Nan: "Kìa Đức Thế Tôn đã nhập Niết Bàn, bây giờ ai thay Đức Thế Tôn để lãnh đạo tăng đoàn?" Ngài A Nan nói:

[57:03]"Không có ai hết." Ngài A Nan nói: "Chúng tôi chỉ dựa vào Pháp và Luật của Đức Thế Tôn để lại và chính Pháp và Luật lãnh đạo chúng tôi." Cho nên tuy chư tăng có tập hợp lại với nhau để mà tụng giới hằng tháng, nhắc nhở nhau điều này điều kia nhưng đó không thành một cái tổ chức chặt chẽ và mấy ngàn năm lịch sử đều giống như vậy hết. Bây giờ mình có thành lập Giáo hội tuy có kỹ hơn, nhưng mà tính ra cũng rất là lỏng lẻo. Mà cái lỏng lẻo đó nó vẫn có cái hay của nó chứ không phải là dở. Tuy nó cũng có cái dở là khó kiểm soát được hết mọi điều xấu lẫn trong Đạo Phật, nhưng nó vẫn có cái hay của nó.

[57:44]Rồi chúng ta từ từ phân tích rồi chúng ta thấy. Thường á thì Đạo Phật mình có tổ chức Giáo hội nhưng mà chủ yếu là chỉ cho tăng ni, nghĩa là người xuất gia. Mà trong cái tổ chức Giáo hội đó cũng ít có giáo quyền ràng buộc, cũng là tự giác là chính thôi, chứ cũng không có kỷ luật hay hình phạt cái gì hết. Cho nên người tăng ni tuy nằm trong Giáo hội thế mà cũng ít có sự kiểm soát, hễ tu tốt thì bản thân nhờ, tu xấu thì quả báo ráng mà chịu, kiếp sau nghĩa là đọa súc sinh mà trả nợ cho tín thí thì ráng mà chịu, chứ không có cái tổ chức kỹ lưỡng lắm. Còn người cư sĩ thì thường là không có tổ chức mà chỉ là tập hợp quanh

[58:25]chư tăng để mà vừa ủng hộ chư tăng, vừa học hỏi theo chư tăng. Gần đây có một số chùa cũng có tìm cách tổ chức lại cư sĩ thành từng nhóm, gọi là từng chúng hay là từng đạo tràng, rồi có chia thành là chúng trưởng, chúng phó để mà quản lý lẫn nhau thì cái tổ chức như vậy nó cũng nhẹ nhàng và lỏng lẻo chứ không có chặt chẽ, cũng dựa vào cái sự tự giác. Nghĩa là ví dụ nói: "Giờ đạo tràng được 30 người có chúng trưởng, nhưng bữa trong đó có người tự nhiên phát giận lên không thèm tham gia, bỏ ra thì cũng chẳng ai làm gì được ha, cũng không ai lại mà ngắt nhéo gì người đó được hết." Thì người đó không đi nữa mà thôi ở nhà luôn cũng đành chịu.

[59:09]Cho nên mọi cái tổ chức trong Đạo Phật cũng tùy thuộc vào sự tự giác của mọi người. Đạo Phật mình là vậy đó. Thì ở đây, cái tổ chức chặt chẽ đó nó cũng có cái hay mà cũng có cái mặt trái của nó. Hay là gì? Hay là mình tập hợp được cái sức mạnh nhiều người cho mục đích chung. Ví dụ phật tử đây mình tổ chức thành một đạo tràng muốn làm chuyện gì mỗi người chung tay góp sức chút là thành liền. Đó. Nhưng mà dở là cái gì? Dở là bắt đầu có địa vị hơn kém. Phải không? Là có người lãnh đạo, người không lãnh đạo. Có khi: "Sao bầu cái người này họ làm trưởng mà tôi lớn tuổi hơn tôi làm phó hay tôi không làm gì hết?" Cái nói ra nói vào,

[59:49]ganh tị sau lưng lẫn nhau, thành thử rồi lại chia rẽ. Tuy bên ngoài thấy có tổ chức chặt chẽ mà bên trong là tan vỡ hết, trong tâm hồn đã không còn gì nữa. Đó là cái dở. Rồi thêm điều nữa mình tổ chức chặt chẽ quá thì các thế lực bên ngoài cũng dễ xen vào, lợi dụng làm chuyện này chuyện kia. Có một số giáo phái ở miền Tây vậy, khi mà thấy tổ chức chặt chẽ quá thì những thế lực chính trị họ xen vào họ tác động liền. Nên do đó trong Đạo Phật mình là không có cái tổ chức chặt chẽ là vậy đó. Người ai muốn vào lợi dụng không được vì không có ai là lãnh đạo ai, mọi người cứ tự giác à. Ví dụ như là trong cái tổ chức chặt chẽ đó,

[1:00:29]chỉ cần ở bên ngoài họ nắm được cái người lãnh đạo là họ nắm hết tổ chức đó luôn. Ví dụ bây giờ mình có 1.000 phật tử đi, được tổ chức chặt chẽ trong một tổ chức đạo tràng gì đó, giờ có người ngoài đó họ muốn sai khiến 1.000 người này thì họ chỉ cần là nắm được cái người lãnh đạo thôi, cái ông trưởng chúng thôi. Mà nắm được ông đó thì đâu khó, nắm 1.000 người mới khó chứ nắm một người thì rất là dễ. Họ đủ thủ đoạn để họ làm chuyện đó: họ mua chuộc bằng tiền, mua chuộc bằng tình, hoặc họ gài bẫy cho rớt vào cái lỗi lầm nào đó rồi họ lấy chứng cứ, thế là họ nắm được cái người lãnh đạo liền. Và sau đó họ bắt cái người lãnh đạo đó

[1:01:06]phải kêu gọi 1.000 người kia làm chuyện này làm chuyện nọ theo cái ý của họ. Cho nên khi mình tổ chức chặt chẽ thì dễ bị các thế lực bên ngoài chi phối, sai khiến. Còn ở đây mình có mà như không có, tổ chức mà như không tổ chức gì hết nên không ai lợi dụng gì được. Mình chỉ đến với nhau bằng đạo lý mà thôi. Nên sức mạnh của Đạo Phật nó nằm ở đạo lý, ở lẽ phải chứ không có chú trọng vào cái hệ thống tổ chức. Mà chính vì cái chú trọng vào đạo lý nên cái khó là nằm ở chỗ đạo lý, chứ cái khó không nằm ở tổ chức. Quý phật tử nhớ điều này, cái khó của Đạo Phật, cái sức mạnh hay cái yếu của Đạo Phật nằm ở đạo lý chứ không nằm nơi tổ chức.

[1:01:50]Là ví dụ như bây giờ mình thấy Đạo Phật có vẻ yếu, sinh hoạt không mạnh, cái thôi mình bây giờ ra sức tổ chức: "À kêu bên đây họp lại bàn, bên kia họp lại bàn để mà phân công người này làm việc này, phân công người kia làm việc kia, chia ra từng chúng, từng vùng, từng nhóm hoạt động", điều đó sai với tinh thần Đạo Phật. Vì cái tổ chức như vậy không phải là cái sức mạnh của Đạo Phật mà nó là sức mạnh của các tôn giáo khác. Tôn giáo khác họ thường nhờ tài tổ chức mà thành, còn Đạo Phật mình mạnh hay không là nhờ đạo lý mà thành. Chúng ta để ý cái này. Vào những thời đại mà vắng mặt các bậc đạo sư,

[1:02:27]các bậc chân sư thiện tri thức thì Phật pháp suy tàn liền tại vì thiếu đạo lý. Tuy kinh Phật để lại đâu phải dễ hiểu, là chính nhờ có những bậc chân sư thiện tri thức, nghĩa là vừa tu tập tốt, vừa có tư cách mà vừa có trí tuệ giảng giải lại, chính là nhờ sức mạnh đạo lý mà Phật pháp hưng thịnh lên liền. Còn cái thời nào mà vắng những cái vị như vậy thì Phật pháp suy tàn liền. Nên do đó, cái đạo lý mới là sức mạnh của Đạo Phật chứ không phải là cái tổ chức. Nên khi mà chúng ta nhiệt tâm, chúng ta dâng cuộc sống này cho đạo, chúng ta muốn cho Phật pháp trường tồn thì chúng ta phải chú ý vào đạo lý.

[1:03:09]Chú ý vào đạo lý là chú ý cái gì? Chú ý cái gì? Là chúng ta phải chính mình phải hiểu đạo lý rất là sâu sắc, là chính mình phải thực hiện, thực hành cái đạo lý đó hết sức là tinh tấn, và đến với nhau bằng đạo lý. Đến với nhau bằng đạo lý, không phải bằng tổ chức. Đến với nhau bằng đạo lý là gì? Là những ngày mà có lễ, có tổ chức giảng giải Bát Quan Trai, chúng ta đến với nhau để tu tập. Mà khi đến với nhau đông như thế này thì trong tâm chúng ta nhìn nhau bằng sự thương yêu, nói với nhau bằng cái lời ái ngữ, bằng cái sự tôn trọng, bằng cái tâm khiêm hạ. Đó là đến với nhau bằng đạo lý. Rồi có những gì san sẻ, giãi bày kinh nghiệm tu

[1:03:55]tập, sự hiểu biết về giáo lý thì mình chia sẻ lại với nhau, đó là đến với nhau bằng đạo lý. Rồi cố gắng là ai mà hiểu đạo lý nhiều thì mình đến học hỏi. Ví dụ như mình không hỏi trực tiếp nơi quý thầy thì mình hỏi nơi những người huynh đệ cư sĩ của mình khi mà mình tin rằng cái vị đó hiểu hơn mình, tức là đến vì đạo lý. Hoặc là mình là người hiểu đạo lý nhiều hơn thì mình chia sẻ lại cho người khác với một cái tâm khiêm tốn, không phải là có thái độ khoe khoang. Đó, chúng ta nhớ điều này: Chúng ta khiêm tốn học đạo lý của người khác, còn cái phần mình khi mà mình hiểu đạo lý nhiều á thì mình cũng giúp người khác hiểu, mà khi mình trình bày

[1:04:38]đạo lý trong cái cách khiêm tốn, không có khoe khoang. Chớ đừng có vẻ mà trình bày đạo lý một cách là chứng tỏ ta đây là người hiểu hơn người khác. Cho nên chúng ta phải hiểu vậy đó. Chúng ta đi tìm đạo lý nơi quý thầy để đến, và chính bản thân mình phải thực hiện và hiểu cái đạo lý đó sâu sắc. Và chính cái đạo lý này là cái tâm điểm để đoàn kết, tập hợp lại chúng ta với nhau. Chúng ta nhiệt tâm hộ đạo là đi vào đạo lý cho sâu, chứ không phải nhiệt tâm hộ đạo là đi vào hình thức hay đi vào tổ chức, vì những điều đó là tuy có hiệu quả tạm thời, nhưng mà để lại những cái xấu nó lẫn về sau. Còn nếu chúng ta lấy cái đạo lý làm cái chỗ dựa chính

[1:05:25]thì đạo Phật hoặc là cái con đường đi chúng ta về lâu về dài không có cái trở ngại, là như vậy. Thêm một số điều chúng ta phải nhớ khi mà nhiệt tâm hộ đạo là thế này: là tuy nhiệt tâm, nhiệt tình, hết lòng, nhưng phải tỉnh táo và sâu sắc. Chúng ta tránh cái sự cuồng nhiệt mà đến hung dữ như một vài cái tôn giáo đã dùng đến bạo lực để bênh vực cái tín ngưỡng của mình. Ví dụ như Hồi giáo, ở những cái vùng mà Hồi giáo á, ai mà không theo Hồi giáo thì họ tiêu diệt liền. Họ phá hoại, họ đốt nhà, họ giết người, còn cái người nào theo đạo thì thôi. Nên chúng ta thấy là những cái vùng Hồi giáo khó có cái người khác xen vào.

[1:06:13]Hiện nay á, ở bên Indonesia có một cái tỉnh á là vừa có Hồi giáo, vừa có Thiên Chúa giáo thì bắt đầu sinh chuyện, là người Hồi giáo họ tấn công vào các nhà thờ của Thiên Chúa giáo. Bên Thiên Chúa giáo không nhịn, tấn công lại và đã có người chết, nhà cháy, đổ vỡ hoàn toàn. Đó, thì ở đây chúng ta vì đạo lý mà sống, vì đạo lý mà hộ đạo, cho nên mình không làm cái điều trái với đạo lý, đó là cái thái độ cuồng nhiệt, hung dữ. Đó, mình chấp nhận, bao dung những người khác tín ngưỡng với mình. Ai mình cũng thương yêu, vì sao? Vì tất cả đều là chúng sinh mà mình phải thương yêu như là Phật đã dạy. Vì hằng đêm mình nguyện với lòng là thương yêu tất cả chúng sinh,

[1:07:24]ngay cả đó là súc sinh, ngay cả đó là những người trong cái thế giới vô hình. Đó, vì vậy là người ở tín ngưỡng khác, mình vẫn thương yêu họ một cách bình thường, tuy mình có cố gắng giúp cho họ thông cảm với đạo Phật, hiểu thêm một số giáo lý của đạo Phật. Đó. Mình cũng tránh điều này, là tránh dùng vật chất để dụ dỗ người khác theo đạo. Đó, mình giúp đỡ là đúng, nhưng mà nếu trong cái thâm tâm mình mà nghĩ rằng: à, mình đem gạo, đem tiền này mình cho người đó để rồi người đó theo đạo Phật thì đó là một cái hộ đạo sai lầm. Mình chỉ giúp người khác vì lòng thương yêu, mà đến khi nào người ta mến, người ta muốn tìm hiểu

[1:08:18]thì mình đem giáo pháp cho người ta hiểu, chứ mình không có cái ý là dùng vật chất để mà dụ người ta theo đạo. Đó, đây là cái chỗ mà mình phải kiểm soát ở trong tâm mình cho kỹ, chứ đừng có nghĩ rằng: à, mình đưa người về với đạo Phật cho đông là mình được có công đức, không phải như vậy. Cái công đức nằm ở chỗ là mình giúp người khác hiểu đạo, người ta hiểu đạo, người ta sống tốt, rồi từ khi người ta hiểu đạo mà người ta phát tâm quy y theo đạo Phật hay không là tùy của người ta, chứ mình không có cái ý dụ dỗ gì hết. Đó, đây là cái điểm chúng ta để ý. Rồi một điểm nữa chúng ta cần phải để ý là mình tránh khai thác các cái điểm sai biệt

[1:09:08]giữa đạo Phật với các tín ngưỡng khác. Ví dụ như là bên đạo Thiên Chúa họ có một số giáo lý khác với đạo Phật thì mình tránh nói tới. Đừng có vì những điều đó mà đào sâu sự chia rẽ, làm cho loài người này chia rẽ nhiều hơn. Loài người đã bị chia rẽ quá nhiều bởi nhiều lý do rồi, thì mình đừng có vì lý do tín ngưỡng mà làm cho họ chia rẽ nhiều hơn. Hoặc là người theo đạo Nho hoặc người theo đạo Lão vân vân, mình tôn trọng và cố gắng nhìn vào cái hay của họ, cố gắng nhìn vào cái điều tốt của họ để mình quý mến, chứ đừng có mà nói: à, mình đạo Phật, bên kia đạo Chúa rồi cái ganh tị hoặc là ác cảm với nhau, đó là cái sai lầm, mình phải tôn trọng.

[1:09:51]Tuy nhiên có điểm này, là mình cương quyết không dùng bạo lực nè, không có dụ dỗ người khác theo đạo nè, nhưng mà không có nhu nhược, không được nhu nhược. Đây là điều chúng tôi muốn nhắc quý Phật tử điều này. Nghĩa là mình rất hiền lành, nhưng không có nhu nhược. Không có nhu nhược trong trường hợp nào? Trong trường hợp mà có một số tôn giáo họ chuẩn bị dùng đến bạo lực để họ tấn công đạo Phật thì lúc đó mình phải vừa cứng rắn, vừa khéo léo chứ không được buông xuôi, không được nhu nhược. Vào cái khoảng thế kỷ thứ 8 đến thế kỷ thứ 13 vậy, khi Hồi giáo tràn vào Ấn Độ thì họ tiêu diệt sạch sẽ hết đạo Phật tại Ấn Độ hết.

[1:10:35]Cho nên ngày nay tại Ấn Độ chỉ còn có hai tôn giáo lớn là Ấn Độ giáo và Hồi giáo. Rồi hai tôn giáo đó, bản chất của Hồi giáo là là gì? Là tàn bạo, là bạo lực, cho nên cũng không có sống chung hòa bình với Ấn Độ giáo được và hai tôn giáo đó họ chia rẽ với nhau sâu sắc, nên họ chia ra làm Đông Hồi và Tây Hồi ở Pakistan với Bangladesh, để lại cái Ấn Độ giáo trở lại trong đất nước, nhưng mà cũng lẫn cái người Hồi giáo còn ít ở trong đó đó, rồi cũng gây sự, cũng đánh đấu nhau hoài. Thì trong trường hợp bây giờ nếu mà lịch sử lặp lại, nếu lịch sử lặp lại mà chúng ta đối diện với một cái loại tôn giáo mà họ muốn dùng bạo lực đối với mình,

[1:11:16]thì tuy mình hiền lành nhưng mình cũng phải có một cái sự khéo léo, cứng rắn, cương quyết và sẵn sàng thế nào đó để không có để cho họ là muốn làm gì thì làm. Là vì sao? Vì chúng ta phải bảo vệ cái Phật pháp lâu dài cho chúng sinh. Ở đây không phải là sự cạnh tranh hơn thua về tôn giáo, nhưng ở đây chúng ta tin chắc được rằng cái luật nhân quả cũng như cái giáo lý về sự giải thoát của đạo Phật là chân lý cho loài người. Chỉ vì hiện nay toàn thể nhân loại chưa phải mọi người đều biết được những điều này, cho nên có chia ra nhiều đạo với nhau. Một ngày nào đó trên thế giới này mà người ta đều tin được, đều biết được cái sự cao cả của đạo Phật thì rất là lợi ích cho họ.

[1:12:08]Và để chuẩn bị cho cái ngày mà cả thế giới đều tin được nhân quả, đều có lý tưởng giác ngộ, giải thoát thì ngày hôm nay, chính chúng ta phải nhiệt tâm hộ đạo, phải giữ gìn Phật pháp trường tồn. Và trong cái sự bảo vệ Phật pháp trường tồn đó, chúng ta vừa hiền lành mà vừa cương quyết, vừa khéo léo. Hôm nay chúng ta nói nhiều về vấn đề hộ đạo. Dĩ nhiên là chưa nói hết vấn đề đâu, nhưng đó là những nét cơ bản, là đòi hỏi nơi lòng của quý Phật tử phải dám dâng cái cuộc sống này cho đạo, không còn nghĩ đến riêng tư nữa, vì mình biết rằng là Phật pháp là điều quý giá cho thế gian, phải không? Tuy nhiên, những việc làm mà Phật sự bên ngoài đó,

[1:12:54]nó có cái gốc là cái sự tu hành thầm lặng bên trong. Là tuy chúng ta nói là nhiệt tâm hộ đạo, nhưng mà cái gốc bên trong chúng ta phải là tu tập. Nếu mà chúng ta không tu tập, thì cái việc mà chúng ta nhiệt tâm hộ đạo bên ngoài nó sẽ trở thành sai lầm và buồn cười vì những cái điều mà nó không có hợp với đạo. Nên trong thâm sâu chúng ta, chúng ta phải để ý những điều này là: phải thấy được lỗi của mình, vì đó là cái tu căn bản. Nếu không thấy được lầm lỗi của mình, thì chúng ta không biết tu, đó là cái sai thứ nhất. Rồi, thấy lỗi mà không hóa giải không tu sửa, đó là cái sai thứ hai. Đó, đây là điều phải thấy lỗi và thấy lỗi phải sửa.

[1:13:43]Thứ ba, là nếu mình nhiệt tình làm Phật sự mà không chịu ngồi thiền, không chịu niệm Phật, không chịu lễ Phật, không chịu sửa đổi cái lỗi lầm, thì Phật sự mình sẽ đổ vỡ. Sau này, những cái điều mình gọi là Phật pháp mình hộ trì sẽ tan vỡ hết. Và như vậy, Phật pháp cũng không có được chấn hưng. Đó, chúng ta nhiệt tâm hộ đạo là mong Phật pháp được chấn hưng, nhưng mà muốn được cái điều đó thì chính mỗi người chúng ta hằng ngày hằng giờ phải thiết tha tu tập. Cái thiết tha tu tập bên trong nó làm thành cái nhiệt tâm hộ đạo bên ngoài. Đó, hai cái điều đó nó phải đi song song với nhau. Ngày hôm nay, thầy chúng ta gởi đến cho nhau một cái ý nghĩa là người

[1:14:29]cư sĩ nhiệt tâm hộ đạo, thì mong rằng quý Phật tử về suy tư về điều này và nguyện với lòng mình là từ đây dâng cái cuộc sống này cho đạo. Quý Phật tử dám không? Nghe nãy giờ dám không? Thôi, đã hết giờ, thì cũng cầu mong cho quý Phật tử được mọi điều tốt lành trong cuộc sống, luôn được hồng ân gia hộ của Tam Bảo, tinh tấn tu hành và gan dạ phát nguyện là từ đây dâng cuộc sống này cho đạo. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[1:15:07]Thôi, bây giờ hồi hướng. Nguyện đem công đức này,

[1:15:18]hướng về khắp tất cả, đệ tử và chúng sanh, đều trọn thành Phật đạo.

[1:15:38]"Tận cùng của hiện tại có phải là chánh niệm tỉnh giác, hằng tri hằng giác hay còn gọi là cái biết sáng suốt hay không?" Cái này thầy hỏi ở trong đâu hả ta? Thầy hỏi trong một bài giảng nào đó, phải không? Thầy hỏi như thầy hỏi trong bài kinh Nhất Dạ Hiền Giả: "Người biết sống một mình". Thầy hỏi ai trả lời được cái câu hỏi là "Tận cùng của hiện tại là gì?", phải không? Và từ đó đến ngày nay cũng có nhiều người đem câu trả lời đến, và thầy chưa có đồng ý câu trả lời của ai hết. Và ngày hôm nay thầy cũng không đồng ý câu trả lời này. Xin thông cảm. Ráng tìm nữa. "Người biết sống một mình trong bài Không Tìm Về Quá Khứ có phải là

[1:16:12]cảnh giới số 13 trong hơi thở với tâm giải thoát là hành giả không còn dính mắc với vạn hữu bên ngoài, trí tuệ bát nhã xuất hiện? Ghê quá, ai viết cái này ghê quá. Thầy cũng không trả lời câu này luôn. "Sao trời tự phát sáng khác với hành tinh như thế nào?"

[1:16:35]Nếu mà bây giờ hỏi thì trả lời theo vật lý. Sao tự phát sáng khác hành tinh Trái Đất như thế nào? Bởi vì Trái Đất là gồm chất liệu chủ yếu là đất, đá, nước. Nó không có đủ năng lượng lớn. Còn sao là một khối khí hydro.

[1:16:53]Khối hydro và nó bị nó bị ép dồn ép lại với nhau bởi bản thân trọng lực rất lớn của chính nó, nên nó tự động nó ép cái hydro lại chặt với nhau. Và trong quá trình mà nó nén hydro lại như vậy, nó phát năng lượng ra thành ánh sáng và sức nóng tỏa đi khắp nơi trong vũ trụ. Và cái những ngôi sao hydro nó bị nén chặt lại như vậy nó biến thành khí heli, phải không ta? Khí nào mà H2? Có ai trong nhân nó có? Không phải, nó nó biến thành cái deuteri là trong đó trong cái nhân của nó nó có hai. Tức là bên ngoài nó có một electron, bên trong nó có một proton và thêm một neutron nữa. Cái này phải biết về kiến thức hóa học mới biết.

[1:17:36]Thầy nói cái này người ai có học mới biết. Nhưng đại khái là nó là một khối khí hydro lớn và rất nặng nên nó tự nó ép nó nén với nhau. Và trong quá trình mà nó nén khí hydro lại thì nó phát ra năng lượng, gọi là năng lượng nhiệt hạch, gọi là năng lượng nhiệt hạch. Vậy. Còn Trái Đất mình thì không phải là một khối hydro mà không đủ nặng để nén lại nên không phát sáng. "Tại sao có cái gì đó thay vì không có cái gì cả?"

[1:18:04]Này. Có vị đó trả lời là: "Vì trống rỗng nên nó hiện ra đủ thứ." "Vì sao lại trống rỗng trong khi đó lại nảy sinh ra đủ thứ?" Trả lời: "Vì sự vật không tồn tại cũng không phải không tồn tại." Này là những triết gia siêu đẳng, pháp sư đại thừa ở đâu. "Câu này có hợp lý không? Thầy có cách trả lời khác không?" Thầy lại có cách trả lời khác. Chúng ta nghe theo đạo lý thôi. Ví dụ trong cái vũ trụ này, trong cái vũ trụ mênh mông này, tại sao có đủ thứ chuyện? Tại sao có đủ thứ chuyện? Đây là cái mà người ta từ ngàn đời người ta cứ thắc mắc rồi. Tại sao không có gì hết đi? Tự nhiên hiện ra trời, đất, con người,

[1:18:48]con vật đủ thứ rồi gây lộn, oánh lộn nhau tối ngày mệt quá. Rồi đến khi mà kiến thức người ta nhìn ra khỏi vũ trụ thì người ta thấy không phải Trái Đất trời đất của mình, trong vũ trụ quá chừng các thiên thể, các vật chất, quá chừng quá chừng mênh mông đủ thứ hết trơn. Mà cái ngành thiên văn mà càng tiến bộ tới đâu thì người ta càng hết hồn tới đó, nó có nhiều cái loại vật chất trong vũ trụ không thể tưởng tượng nổi. Và làm cho người ta tiếp tục thắc mắc vậy những vật chất ở đâu ra? Khởi nguồn nó từ đâu ra? À. Từ ngày xưa đó thì người ta tin có một ông Thượng đế đã tạo ra trời đất. Vì lúc đó người ta hiểu Trái Đất nhỏ nhỏ này đó thì thôi

[1:19:21]chắc có ông Thượng đế nào đó ổng tạo ra đủ sức. Nhưng đến khi người ta biết vũ trụ kinh khủng luôn, không thể tưởng tượng được giới hạn cái bờ mé vật chất đó, thì người ta không tin rằng có một ông Thượng đế nào đủ sức tạo ra tất cả cái thứ đó nữa. Quá, quá kinh khủng. Nên đối với các nhà khoa học, nhất là những nhà thiên văn, thì khái niệm mà Thượng đế tạo ra tất cả là một điều vô cùng ngu xuẩn, ngốc, không tin nữa vì thấy nó quá kinh khủng cái vũ trụ này. Trái Đất này thôi tôi dám không có một ông thần nào ổng mạnh ổng tạo được, nhưng mà vũ trụ như vậy không thể tưởng tượng nổi, không thể có một bàn tay nào tạo ra. Nguyên nhân khác.

[1:19:54]Nhưng mà tiếc các nhà khoa học lại cố gắng chứng minh rằng do một vụ nổ ban đầu. Thầy thì bác cái vụ nổ ban đầu đó luôn, không có. Và một cái điều thế này, chúng ta xem một cái điều thế này, là những cái cơ cấu vũ trụ nó gồm hai loại không gian. Một là không gian một là không gian vật lý, hai là không gian tâm linh. Và hai không gian đó nó tồn tại đồng thời và tự nhiên, không cần phải ai tạo ra. Tất cả những vật chất trong vũ trụ này vậy cũng tự nhiên, không cần ai tạo ra. Vũ trụ là như thế. Và nó có khi nó biến đổi như thế này, khi nó biến đổi trạng thái thế kia của vật chất. Khi ngôi sao này tan vỡ thì một ngôi sao khác bắt đầu được thành hình.

[1:20:36]Vũ trụ cứ biến đổi như thế. Khi nó co rút lại, khi nó giãn nở ra, vũ trụ là như thế. Không cần phải ai tạo và nó có cái quy luật của nó thôi, hình thành bởi những quy luật tự nhiên của nó, không cần. Và trong thế giới tâm linh này cũng có những quy luật của nó. Nãy giờ thầy tính nói một cái điều của kinh Kim Cang mà hồi nãy thầy hứa thầy chưa nói. Thầy cũng chưa nói luôn về hai vũ trụ này. Bây giờ nói trước một chút xíu, mai mốt nghe kinh Kim Cang thì nghe thầy lặp lại. Ví dụ thế này, ví dụ có người đến một cái khu rừng rậm, à cái này ở Long Khánh nghe hiểu liền. Ví dụ có người đến một khu rừng rậm thiên nhiên,

[1:21:13]bắt đầu lấy dao lấy cưa mà chặt bứt cả một khu rừng trống luôn mấy mẫu. Thì mới chỉ người ta là cái mảnh đất trống này là của tui. Điều này có xảy ra chưa? Đó, ở Long Khánh là chuyên môn phá rừng vậy đó, và đó xảy ra. Và như vậy đúng hay sai? Sai. Rừng là của tất cả, phải không, của tất cả loài người, của đất nước. Nhưng mình khi mình chặt một thời gian nó hiện ra khoảng trống rồi cái mình nói khoảng đất trống này là của tui. Nên nó sai, nó sai về luật pháp, sai về đạo lý. Đối với đạo lý nó sai là mình có cái ngã sở, tức là có cái ta đã là hư giả rồi, bây giờ thêm khoảng đất trống của ta sau một thời gian mà mình gia công khoảng đất trống của ta.

[1:21:55]Cái khoảng đất trống đó của ai? Của ai? Của đất trời, của loài người, của vũ trụ, không phải của mình. Nhưng mình sau khi mình chặt phá hết toàn cây cối mình nói của mình. Đó là một cái sai. Cái sai trong cái không gian vật lý. Bây giờ cái sai trong không gian tâm linh: Cái tâm mình cũng là một cái khu rừng, rồi sau khi một thời gian mình tu tập thiền định, bắt đầu mình thấy nó làm sao? Thấy nó Diệu Lý thấy sao? Thấy làm sao? Nó trống, nó rỗng ra, có không? Nó nó rỗng ra thì bắt đầu mình nói cái tâm rỗng đó là của ai? Của ai? Của mình. Thì cái sai lầm này y chang như cái sai của người phá rừng.

[1:22:42]Bắt đầu nói ờ tâm tui là thênh thang, tâm tui rỗng, đây là chân tâm, đây là Phật tánh. Coi nó đúng không? Vậy không gian đó của ai? Cái rỗng ra trong tâm mình thấy là của ai? Của ai? Của ai? Của vũ trụ, chứ không phải của mình, của vũ trụ. Lúc đó mình còn lại cái gì? Lúc mình ngồi thiền mình thấy tâm rỗng không hết như vậy thì cái rỗng không bây giờ thôi trả lại cho vũ trụ. Cái của mình còn lại là cái gì? Còn lại gì? Vẫn tiếp tục còn những cái biết, thấy không? Những ý niệm, sự dụng công, sự giữ gìn bí mật, còn cái bản ngã vẫn chưa hết, vẫn còn. Và cái đó vẫn tiếp tục sao? Vẫn phải tu mà. Diệt trừ lần cho hết luôn.

[1:23:29]Nhưng mà cái không gian rỗng không mà bây giờ mình hiểu á, nào giờ mình hiểu lầm là ô mình ôm cái rỗng không nói đây là chân tâm, bây giờ phải bỏ nha. Phải theo đúng luật pháp, tự nhận trả lại cho vũ trụ, không phải của mình. Nên khi ngồi thiền mà để nhắm mắt, nhiếp tâm lại thấy rỗng không trong tâm mình thì phải hiểu là của trời đất, của vũ trụ, không phải của mình. Còn mình vẫn là cái ngã và vẫn tiếp tục thấm sâu kín bên trong phải chiến đấu. Đó, giờ không còn gì là ta, là của mình hết trơn á. Nhưng mà cái không gian rỗng không đó đó nó không có đơn giản là rỗng không đâu. Khi mình tu sâu lên á thì bắt đầu nó nhiều chuyện xảy ra nữa,

[1:24:03]mà lúc đó nó làm kích thích cho mình chiếm hữu nữa. Coi là của mình một lần nữa. Cũng giống như khu rừng mà mình phát ra được, thì đầu tiên là khu rừng rậm mình vô mình chặt trống hết trơn cái mình nói: "Ồ, năm mẫu này của tui." Rồi sau năm mẫu đó mình gieo, mình trồng, bắt đầu từ từ bỗng nhiên có cà phê mọc lên. Cái bắt đầu bữa trước thì có người lại nói: "Không, anh đừng nói năm mẫu này của anh. Năm mẫu này là của của đất trời, của thế giới, của loài người, của đất nước, anh vô anh chặt chiếm thôi." Cái mình nói: "Ờ thôi cũng được." Nhưng cái tuần sau thấy cà phê mọc lên có trái: "Không, cái này của tui, của tui." Trở lại.

[1:24:36]Thì cũng vậy, khi mà trong tâm mình mà ngồi thiền rỗng không hết trơn rồi, cái mình nói: "Ô, cái tâm rỗng không này của tui", cái có người lại cảnh giác: "Không, cái tâm rỗng không đó của vũ trụ, anh trả lại." Cái nói: "Ờ thôi được." Bắt đầu tiếp tục an trú tiếp. Bỗng nhiên thời gian mình thấy xuất hiện trong tâm cái rỗng không đó nó có cái sự thông đạt, có cái trí tuệ, có cái từ bi. Nói: "Không không, cái này của tui", lấy lại của tui lại. Cái chấp ngã trở lại, nó gợi để mình giữ, nắm sở hữu trở lại lần nữa. Những cái đó rất là bí mật. Cái này để nói nữa trong kinh Kim Cang thầy sẽ giảng trở lại.

[1:25:11]Có ai hỏi câu nào nữa không ta? Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch thầy, nãy giờ thì con cũng được nghe thầy giảng rất là nhiều câu, nhưng mà trong đó có một cái câu lý giải của thầy về cái A Lại Da thức thì đối với con là một điều hoàn toàn mới mẻ vì đây là lần đầu tiên con được nghe. Vậy thì bây giờ con xin thầy giảng giải thêm cho con biết là như theo thầy thì là A Lại Da là cái kho chứa, khi mà chết đi thì nó tồn tại ở cái dạng sóng, và như vậy thì cái sự chuyển tiếp của nó đến khi luật nhân quả chi phối thì nó đi mất thì nó đi đâu? Và khi luật nhân quả chi phối thì cái không gian và thời gian thì bao giờ bắt đầu nó có à?

[1:25:53]Ví dụ khi mà vô bào thai mẹ thì cái không gian... Nó mất luôn rồi. Mất luôn. Tức là cái bộ nhớ nó lệ thuộc vào cái chỗ chứa nó. Dạ. Lúc sống á thì nó lệ thuộc trong bộ não mình, mà khi chết á thì nó lệ thuộc vào cái sự rung động của linh hồn, tại vì linh hồn như dạng plasma. Cái linh hồn là nếu nếu mình nói vật chất nó là một dạng plasma thôi, nó là sự rung động thôi. Thì trong cái rung động đó nó chứa thông tin. Nó chứa nên ký ức tiếp tục tồn tại qua đó, nhưng khi vào thai mẹ thì linh hồn tan mất. Để tạo một kiếp sống mới thì cái đời sống cũ phải mất, đó là đương nhiên. Không thể cùng lúc mà là chúng sanh tồn tại một lúc ở hai nơi,

[1:26:30]nghĩa là vừa trong bào thai mẹ mà vừa ở vong hồn bên ngoài, đồng ý không? Cho nên để có mặt trong bào thai mẹ thì linh hồn phải tan biến, đồng ý không? Chứ còn cách lý giải nào nữa không? Siêu hơn nói thầy nghe. Hễ đã tồn tại trong bào thai mẹ thì linh hồn à trước đó phải phải tan. Giống như nguồn điện cung cấp cho ti vi mất, ti vi tắt tối đen liền, không còn gì nữa. Đồng ý chưa? Thì A Lại Da thức mất. Những thông tin chứa đựng được trong cái linh hồn đó mất hết hoàn toàn. Đó là lý do tại sao khi chúng sinh đầu thai lại không còn nhớ gì nữa. Chỉ còn nhân quả tạo lại tính cách của mình thôi. Sẽ có người hỏi thầy:

[1:27:10]"Thế tại sao có người nhớ được tiền kiếp, một vài người nhớ được tiền kiếp? Hoặc là có người nói tu đắc đạo nhớ được tiền kiếp, như vậy cái nhớ đó thuộc về gì?" Cái nhớ đó không phải là thuộc A Lại Da thức, không phải thuộc. A Lại Da thức đã biến mất theo linh hồn rồi. Một tính cách mới, con người mới được xuất hiện nhưng mà do nhân quả cũ tạo nên, do cái nhân cũ tạo nên. Nhưng mà đôi khi có trường hợp người ta đã nhớ lại tiền kiếp, thì cái nhớ lại tiền kiếp đó thầy nói nó là một loại thần thông bất ngờ theo duyên xuất hiện. Nếu do tu thì đó là một thần thông làm chủ bởi chính mình tạo ra, mà nếu không phải do tu thì do một cái duyên gì đó,

[1:27:50]có một trợ duyên bí mật nào đó thành ra một loại thần thông bất ngờ khiến người đó nhớ lại một đoạn của tiền kiếp. Và khi họ nhớ lại như vậy họ có một cái trách nhiệm, họ có một cái sứ mạng gì đó để họ phải nhớ lại, để họ phải nói cho nhiều người biết về điều đó, chứ không phải không. Cho nên cái nhớ đó không phải là A Lại Da thức của một vài người đó, mà họ là một sứ mạng, một thần thông được trợ duyên. Trợ duyên. Có chứ. Linh hồn có giới tính, nam vẫn là nam, nữ vẫn là nữ, bê đê vẫn là bê đê. Bởi vì linh hồn vẫn còn mang cái nhân quả lúc còn sống mà. Cái trớn lúc mình còn sống thế nào nó đẩy qua tuốt tới linh hồn y chang như vậy.

[1:28:30]Cho nên có nhiều người nói chết là hết thì nói đừng hiểu lầm, đừng hiểu lầm. Ví dụ thế nào? Ví dụ như một người bị thất tình, bị người tình phụ, đau khổ quá và nghĩ rằng để chấm dứt nỗi đau khổ này chỉ còn có cách là là chết. Sau đó họ mới mua thuốc, thuốc bảo vệ thực vật của Trung Quốc, đại khái vậy, uống vô thì không ngờ là thuốc giả, không chết, cái họ mới đành phải đi mua thuốc của Việt Nam, uống vô lần đó mới chết. Thì sau khi chết rồi thì họ tưởng là hết đau khổ, không ngờ khi họ chết rồi đó, trong cái thế giới đó họ đau khổ gấp mười lần lúc còn sống. Bởi vì sao? Bởi vì họ vẫn biết hết. Họ vẫn biết là đúng là cái người tình của mình thương yêu có đến thắp

[1:29:10]cho mình cây nhang, sau đó vẫn tiếp tục hú hí với cái người mới kia. Và đau khổ còn gấp mười lần vì thấy tận mắt. Cái nhân quả không hề hết. Hoặc là một cái người à cái người ví dụ như bị đâm một dao vô bụng, rồi cái đau đớn, vật vã rồi mới chết. Rồi cái sau khi chết rồi cái nói: "Ờ thôi ổng chết thôi yên chứ hồi nãy ổng ổng bị thương ổng đau đớn tội nghiệp quá." Nhưng lúc chết hết chưa? Không! Trong cõi linh hồn đó vẫn tiếp tục ôm cái bụng mà la. Cái đau vẫn chưa hết. Nghĩa là cái trớn của lúc sống nó đẩy qua tới cái lúc chết luôn chứ không có hết. Dễ sợ như vậy. Ví dụ cái người bị bệnh tâm thần, điên điên rồi cuối cùng

[1:29:49]cái sẩy té giếng chết, cái thôi nói té giếng khỏe đời nó chứ nó sống điên tội nghiệp, lúc chết không tưởng sao? Không, chết tiếp tục làm con ma điên. Con ma cũng tàn tàn như điên chứ không phải con ma tỉnh. Nghĩa là cái trớn của cái nghiệp của lúc sống thế nào nó đẩy luôn qua tới lúc chết luôn, không có hết. Vậy làm sao mới hết? Chỉ có tu làm phước chuyển nghiệp mà để bảo đảm rằng hết là lúc sống phải dòm thấy. Lúc sống phải dòm thấy. Dòm thấy là người đó an lành, bình an lúc sống thì khi chết đó mới là một cái vong linh, một cái giác linh, một cái hương linh an lành tự tại. Cho nên chúng ta đừng trông đợi, nghĩa là đợi chết rồi mới có chuyện tốt đẹp.

[1:30:28]Chết rồi mới hứa hẹn chuyện tốt đẹp thì nói là một cái điều không hiểu hết nhân quả. Phải tu làm sao ngay khi lúc mình còn sống là mọi điều tốt đẹp hiện ra từ từ hết, hiện ra từ từ hết. Thì lúc đó khi mình chết bảo đảm là có những kết quả lành thật sự. Nhớ như vậy.