[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch thượng tọa giảng sư, kính bạch toàn thể quý vị phật tử. Vào giờ này đạo tràng chúng con đã trang nghiêm thanh tịnh. Xin cung thỉnh thượng tọa giảng sư cho phép buổi lễ được phép bắt đầu. Mời quý vị phật tử khởi thân đứng dậy, chắp tay niệm Phật cầu gia bị.
[0:33]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:46]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:58]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:11]Kính bạch thượng tọa giảng sư, trong không khí vui mừng của ngày hôm nay, khi ngôi chùa Tứ Kỳ vui mừng động thổ khai trương thiền đường, và toàn thể quý vị phật tử chúng con cũng vô cùng hoan hỷ vui mừng khi được đón tiếp thượng tọa giảng sư về đây để ban bố cho tụi con những lời pháp nhũ. Nhưng chúng con là những người dân Việt Nam cũng không thể quên được những mất mát vô cùng to lớn. Vào 18:00 ngày hôm qua, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, vị tổng tư lệnh tối cao của Quân đội Nhân dân Việt Nam, vị cha của dân tộc đã ra đi. Xin thượng tọa giảng sư và toàn thể đại chúng dành 1 phút chắp tay mặc niệm.
[1:55]Phút mặc niệm bắt đầu.
[2:08]Phút mặc niệm kết thúc. Kính mời thượng tọa giảng sư an tọa. Kính mời quý phật tử an tọa.
[2:16]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chúng ta trao đổi với nhau đề tài Giữ Gìn Tài Sản Quý Nhất. Bây giờ ta coi ta có cái tài sản gì quý nhất thì ta ráng mà giữ đừng để cho ai lấy mất của ta, phải không ạ? Vậy tài sản quý nhất là cái gì ạ? Tiền, phải không ạ? Không phải. Ủa, tiền quý lắm à, không phải hả? Vậy cái gì là quý nhất? Ông chồng mình à? Cũng không phải, ông chồng mà không quý nhất à? Hơi lạ nha. Hay là bà vợ? Chết cha. Coi chừng là thầy về thầy mét đó nha, thầy về thầy mét. Hôm nay rõ ràng là nói chồng vợ không phải quý nhất, vậy mà hồi nhỏ nhớ gặp nhau là nói: "Anh là tất cả của em", phải không?
[3:11]"Em là tất cả của anh", bây giờ lại nói ngược lại không phải quý nhất. Vậy cái gì là quý nhất ạ? Hả? Sức khỏe hả? Ít bữa mất liền. Sức khỏe không đợi ai lấy cũng tự nó mất nha, nó cũng không phải cái quý nhất đâu.
[3:34]Đạo đức, tâm thức, gì nữa?
[3:41]Giáo lý, gì nữa? Nói lần lần được rồi đó. Danh dự có quý không ạ?
[3:52]Địa vị quý không ạ?
[3:56]Cho nên hôm nay vậy ta, ta xác định lại xem cái gì là quý để ta giữ gìn mà đừng để cho ai họ lén lấy mất của mình nha. Hôm nay như vậy. Thì khi nãy mà thầy vừa hỏi vài điều thì xem cái gì là quý nhất thì thầy thấy lần lần mọi người cũng vỡ ra. Mới đầu thầy hỏi tiền có phải quý nhất không thì hầu hết mọi người lắc đầu quầy quậy, phải không ạ? Ai cũng vậy, đều không thấy tiền là quý. Như vậy ai mà thấy tiền không phải là quý thì thôi cứ đem lên đây bỏ vào đây giùm thầy nha. Đây nè đây. Để thầy đem cho đồng bào lũ lụt ở Quảng Bình. Vỗ tay rồi im ru, thấy không? Nói vậy chớ vẫn còn giữ lại chưa dám.
[4:43]Nên cái tiền bạc rồi cái tài sản, cái căn nhà mà ta cực khổ bao nhiêu ta mới xây lên được, chiếc xe ta ao ước bao nhiêu năm bây giờ mới sắm được, phải không ạ? Rồi quần áo, tư trang, vân vân, nhiều cái vật dụng được gọi là tài sản quý giá, coi vậy chớ nó vẫn chỉ là cái bên ngoài, coi vậy chớ nó vẫn đi từ người này sang người khác. Những cái đó là vật ngoài thân, vật ngoài thân, và khi thì nó ở với mình, khi thì nó ở với người khác. Ví dụ mình cái người ráng giữ cho kỹ lắm, cả mấy trăm lạng vàng ở trong tủ nhưng đến khi mà giữ cho, cái người mà hà tiện nhất mà không dám mẻ một, một chỉ, một lạng nào đến khi chết cũng phải sao?
[5:34]Phải giao lại, giao lại cho con cái mình, đó là đàng hoàng. Rồi con cái mình nó làm gì? Thì nó giữ, nó đầu tư gì đó, nếu may mắn thì phát triển thành tài sản, nếu không thì nó cũng lỗ rồi mất hết. Cho nên cái đó không bền, mà cái không bền thì không thể là cái, cái quý nhất được. Cho nên thôi, tài sản là cái bỏ đi. Rồi cái tình cảm yêu thương giữa con người với nhau có phải là cái quý nhất không? Có những lúc ta cũng nghĩ rằng cái tình cảm yêu thương mới là cái quý nhất, phải không? Ta sống trên đời, giữa cái cuộc đời nhiều cái đau khổ, nhiều cái bất trắc mà ta còn sống được bởi vì con người còn
[6:15]nương tựa với nhau, còn yêu thương gắn bó đỡ đần nhau, nhất là cha mẹ với con cái, tình anh chị em, quyến thuộc gia đình. Lớn lên chút rồi có cái tình bạn bè, đồng chí, đồng đội, đồng nghiệp, vân vân. Rồi khi mà đến cái tuổi người ta biết yêu thương thì ta gặp tình yêu đôi lứa. Và cái tình yêu đôi lứa nó phải đủ mạnh để người ta ráp lại gắn lại thành một gia đình mới, rồi lại chấp nhận những cái cực khổ mà xây dựng gia đình có con có cái lại lo toan nối tiếp nối tiếp cái sự sống của loài người. Nhưng mà nếu tình yêu đôi lứa mà nó không đủ mạnh thì thế giới tuyệt chủng chết liền, vì người ta không thèm cưới nhau.
[7:02]Vì ta biết rằng cái việc cưới nhau là cái việc trọng đại lắm, bởi vậy ta mới làm đám cưới linh đình là vậy đó. Vì cái việc cưới lập một cái gia đình mới nó trọng đại lắm, mà để người ta chịu bước vào một cái môi trường mới trọng đại như vậy thì cái tình yêu đôi lứa, tình cảm nam nữ nó mạnh, mạnh khiếp lắm. Nên nó là một cái như một cái hệ thống được lập trình, một cái bản năng ở trong con người mình. Và ví dụ như bây giờ nói ta yêu thương bố mẹ mình, coi vậy chứ cũng nhẹ nhẹ, rồi ta thương ai cũng nhẹ nhẹ, nhưng mà khi mà gặp phải tình yêu đôi lứa rồi thì nó bốc cháy mãnh liệt. Và chính vì vậy người ta mới gắn bó thành gia đình.
[7:42]Và trong cái giây phút mà yêu thương tình yêu đôi lứa đó thì người ta tưởng tình yêu đó là nhất. Ai cũng nghĩ như vậy, phải không ạ? Tình yêu đó là nhất. Nếu mà không được sống bên nhau thì thà chết quách đi còn hơn. Hồi xưa hình như có nói vậy phải không ạ? Mấy cụ có nhớ không? Có nhớ không? Rồi bao nhiêu bài hát, bao nhiêu bài nhạc, bao nhiêu bài thơ cũng, tức là hết hơn 90% những tác phẩm nghệ thuật của nhân loại cũng chỉ nói về tình yêu đôi lứa vì nó mạnh khiếp như vậy. Nó là một loại bản năng. Nhưng rồi sao? Rồi cũng không phải như vậy. Đó là cái cũng dễ bị lấy mất. Với những cái xã hội mà có cái văn hóa truyền thống
[8:24]tốt đẹp thì cái gia đình tương đối bền vững. Người ta chịu khó chịu khổ, chịu đựng với nhau. Tức là không ai là người hoàn hảo cả. Chồng mình không phải hoàn hảo vẫn có những nhược điểm, vợ mình không phải hoàn hảo có những nhược điểm, nhưng mà người ta chịu đựng chấp nhận rồi thôi đi qua một đời hôn nhân. Đó là những cái xã hội mà có nền nếp, có truyền thống, có văn hóa. Còn khi mà đến cái xã hội mà người ta hơi tự do và sống cho cá nhân nhiều thì người ta không chịu đựng nhau được. Tức là không vừa ý thì ly dị. Cho nên cái mà người ta tưởng là cái quý giá nhất, cái tình yêu quý giá nhất, không ngờ nó lại rất là rất là mong manh. Đúng không ạ?
[9:09]Rất là mong manh. Mình ở Việt Nam mình ngồi đây mình nói cái tình yêu hôn nhân gia đình nó mong manh thì ít người hiểu, tại vì ta còn cái truyền thống văn hóa đẹp của người Á Đông. Chớ qua bên Tây phương nói câu này người ta hiểu liền, vì thi nhau mà ly dị, thi nhau mà ly dị. Ở chút xíu không vừa ý là kéo nhau ra tòa ly dị. Mặc dầu ly dị rồi thì rất là đau, cứ như vậy. Rồi cái cái danh tiếng, tức là khi ta làm được cái điều gì đó mà gây được ảnh hưởng vào trong cộng đồng trong xã hội thì ta lại có tiếng tăm. Và nhiều người sống chết vì cái tiếng tăm đó, bảo vệ cái tiếng tăm đó, làm đủ trò đủ chiêu để mà
[9:47]giữ được cái tiếng tăm đó, lấy được cái tiếng tăm đó, vân vân. Nhưng mà tiếng tăm đó làm sao? Thực sự nó cũng chỉ là gì? Coi vậy chớ nó cũng phù phiếm, rồi cũng qua mau và mọi người cũng quên mau. Nhiều khi ta cố gắng để làm sao cho mọi người chú ý đến mình, nghe được cái tên của mình, rồi nhưng mà rồi sao? Rồi sao có ta chỉ cần vắng bóng đi không làm gì trong một hai năm mọi người ta quên mất mình liền. Trừ một vài vĩ nhân rất là lớn lao thì nhân loại nhắc hoài, nhưng mà rồi nó cũng qua nhanh. Cho nên hiểu được điều này, cái ngài Động Sơn, ngài Thiền sư Động Sơn, một vị thiền sư đắc đạo rất là cao siêu.
[10:32]Ngài, thầy cũng hay kể câu chuyện này vậy, lúc mà ngài sắp nhập tịch nhập diệt á, ngài mới nói với đệ tử là: "Ta có tiếng tăm lớn ở đời, ai diệt trừ giùm cho ta đi?" Thì mọi người không ai hiểu, thì có một người đứng lên nói: "Xin hòa thượng cho con xin cái pháp hiệu của hòa thượng." Cái tức là người đó hiểu. Cái ngài Động Sơn mới gật đầu khen: "Ồ, tiếng tăm ta đã hết." Sau đó ngài lên ngài ngồi kiết già ngay ngắn, ngài tịch mất liền. Đó. Nghĩa là cái người đắc đạo muốn chết là chết, muốn sống là sống. Ngài sức đắc đạo rất là cao. Nhưng mà ngài hiểu cái khắp nơi người ta ca tụng ngài, vinh danh ngài, nhưng mà ngài xem đó là chuyện phù phiếm.
[11:14]Cuối cùng chỉ là kêu một cái tên. Kêu cái tên ngài Động Sơn Lương Giới chỉ là cái tên, và ngài không dính gì với cái tên đó cả. Nên bậc đắc đạo là vậy. Trước cái sự khen chê của con người, lòng không lay động. Ví dụ bây giờ ừ có một người nào đó ở đây mình nổi tiếng, mình tên Nguyễn Văn A. À nếu mà mình không biết tu á, người ta kêu cái tên Nguyễn Văn A ra người ta khen, mình mừng. Còn người ta đưa lên mạng người ta kêu tên Nguyễn Văn A ra người ta chửi, mình giận. Là vì mình tưởng mình là Nguyễn Văn A. Nhưng mà nếu người mà biết tu á thì thấy mình và Nguyễn Văn A không dính gì nhau hết, không dính gì nhau hết.
[11:54]Nghĩa là người ta kêu Nguyễn Văn A, người ta khen, cũng cười cười. Tại cái chữ Nguyễn Văn A với mình không dính gì. Hoặc người ta lôi cái tên Nguyễn Văn A ra người ta chửi, đưa lên mạng người ta chửi quá chừng, cũng cười cười. Tại cái tên Nguyễn Văn A với mình chả dính gì nhau cả. Đó là người hiểu đạo. Cho nên cái danh dự, cái tiếng tăm, coi vậy không phải là cái mà theo mình mãi, không phải là cái tài sản quý nhất, mặc dù nó là cái kết quả của một cái công lao, một cái công đức, một cái tài năng gì đó, nó cũng không phải. Rồi chức quyền. Chức quyền có phải là tài sản quý nhất không? Cũng không phải.
[12:31]Bởi vì ông bà mình nói mà, à "Quan nhất thời, dân vạn đại" gì đó phải không? Ra rồi theo chính sách thì ta cũng phải nghỉ hưu, vân vân. Cho nên cái quyền chức thì cũng chỉ là như thế thôi. Cho nên những cái danh lợi thế gian, những cái tình cảm, những tài sản suy cho cùng không phải là cái tài sản quý nhất. Mà cái tài sản quý nhất là cái gì? Cái không hình không tướng, nhưng mà nó theo ta mãi mãi. Và cũng từ đó ta thành tội, thành phúc mãi mãi là cái gì?
[13:12]Tâm hồn của ta. Tâm hồn của ta mới là tài sản quý nhất. Cái gì chứa trong đó đó, cái đó mới quan trọng. Nhưng mà hôm nay ta nói là giữ gìn tài sản quý nhất là thế này. Tâm hồn ta mới là cái tài sản quý nhất, nhưng mà nếu ta không biết giữ, ta vẫn bị gì? Lấy mất. Ta bị lén lấy mất. Mà lấy cái gì coi vậy chớ không buồn, không đau. Người ta lừa mình người ta lấy luôn cả cái nhà mình cũng chẳng sao, người ta lừa mình người ta lấy mất người yêu mình cũng chẳng sao. Mà người ta lừa mình người ta lấy mất trái tim mình, cái đó mới đau. Ta đã bị lừa lấy mất trái tim chưa? Ai lừa lấy mất trái tim? Ừ. Nghe nói lừa lấy mất trái tim, ta có cảm giác giống
[14:04]như là ta bị lừa tình cảm yêu đương phải không ạ? Nhưng á không, ở đây ta nói về đạo lý. Đó là tâm ta trong sáng như thế, đẹp đẽ như thế, biết bao nhiêu quan điểm tốt đẹp ở trong đó, bao nhiêu đạo đức tốt đẹp trong đó, bao nhiêu cái tình cảm cao thượng ở trong đó, vậy mà nếu ta không khéo giữ gìn, có ai đó đến nói ngon nói ngọt bên tai ta, ta mất dần mất dần những điều tốt đẹp trong đó, thì cái mất đó mới là mất lớn, mất thực sự á. Cái đó mất đó mới đau á. Ví dụ như ta là một người yêu nước, nhưng mà có người nào họ đến họ rỉ tai, nói mãi cái ta hết yêu nước, cái mất đó mới đau. Ví dụ ta là người yêu đạo, nhưng mà có người nào đó họ cung cấp cho ta một
[14:52]cái quan điểm sai lầm gì đó, họ rỉ tai nói ngày này ngày kia, cái ta tự nhiên cảm giác mình mất cái lòng yêu kính đối với đạo, cái mất đó lớn á. Mất đó lớn lắm á. Hoặc là ta là người ta biết hiếu kính với với bố mẹ mình, nhưng mà có ai đến đó nói rỉ tai, nói này nói kia, nói một quan điểm sai lầm, cái bỗng nhiên ta nhìn bố mẹ mình, ta cảm thấy giảm bớt cái lòng yêu kính, cái mất đó lớn lắm, mất đó mới đau. À cho nên tâm hồn ta mới là cái tài sản quý nhất, những điều tốt đẹp trong đó mới là những tài sản quý nhất. Và vì tâm ta á nó tạo thành cho ta phúc hay là tội. Ta sống trên đời này có tội hay có phúc là do tâm mình.
[15:45]Ờ một người tại sao người ta lại ác? Tại sao có thể giết người, mắng người, hại người? Vì cái tâm tâm sai lầm. Vì trong tâm có những điều sai lầm ở trong mới trở thành người ác và làm nên điều tội. Còn tại sao ta có thể sống cả một đời ta hy sinh cho con người, ta giúp người, ta sống với tử tế với mọi người và có thể có được lý tưởng cao thượng, sống vì quê hương, vì đất nước, vì nhân loại? Bởi vì bởi vì trong tâm ta có bao nhiêu những cái quan điểm tốt đẹp ở trong đó, có lý tưởng cao thượng nằm ở trong đó và khiến cho cả cuộc đời ta cứ sống từng ngày là tạo thành vô số những điều phúc. Cho nên tâm là cội nguồn của phúc hay là là tội.
[16:37]Rồi phúc tội này mới dẫn ta đi vào trong luân hồi, đưa ta đến cái nơi thích hợp. Ví dụ như tâm ta ác, ta sẽ gây thành tội, rồi cái tội đó, cái nghiệp đó mới dắt ta đi về nơi nơi đâu? Chuồng bò, chuồng heo, đọa làm súc sinh liền. À. Còn nếu trong tâm ta tốt lành, ta luôn luôn tạo thành điều phúc, rồi phúc ta đưa ta đi về đâu? Phúc đưa về đâu?
[17:14]Ai mê cái đâu, ai mê đâu thì đưa về đó. Ví dụ cái người thích lên làm tiên trên trời cho đẹp thì đưa về cõi tiên. Thì ta có phúc thì ta được chọn lựa. Thích lên cõi trời thì lên cõi trời. Ta nói: "Ngo... không, tôi thích quay lại cõi người làm công chúa" thì ok. Quay lại cõi người làm công chúa ngay. Nhưng mà nói: "Thôi, lên trời cũng không ngon, làm công chúa cũng không ngon, làm ni sư như Ni sư Đàm Vĩnh sướng hơn" thì được thôi. Thế là quay lại cõi người, vào chùa đi tu sướng hơn nhiều. Đúng không ạ? Thầy kêu đi tu thấy nhiều người nhìn thầy ngơ ngác. Đi tu sướng lắm à, đi tu sướng lắm á. Nên cái cái phúc cái tội rồi dẫn cho ta đi về nơi thích hợp là như vậy.
[18:01]Mà tất cả đều bắt nguồn từ từ tâm. Cho nên tâm mới là tài sản quý nhất, mà tâm mới là cái mà đi theo ta mãi. Tâm mới là cái đi theo ta mãi. Chết rồi, mọi thứ bỏ lại hết, bỏ sạch, chỉ có cái gì? Tâm hồn vẫn là vẫn là của ta, vẫn đi theo ta. Khi một người mà chết, hồn xuất ra khỏi thân, đứng đó nhìn thấy cái xác mình nằm đó, thấy người thân bao quanh khóc lóc, mình đến mình an ủi, không ai nghe nữa. Đến nói: "Thôi thôi, đừng có buồn, về thật ra là là chị vẫn còn tồn tại ở đây, thôi em đừng có buồn, chị vẫn đứng đây nè. Đây, vui lắm không có gì đâu, chị không có đau khổ gì đâu." Nhưng mà không ai nghe, họ cứ ôm cái xác họ khóc.
[18:46]Rồi mình đứng mình đi quanh mình vỗ vai người này, vỗ vai người kia, nói không ai nghe. Nhưng mà tất cả những suy nghĩ, những hiểu biết của mình đều còn nằm nguyên ngay đó hết. Cái xác nằm lạnh lẽo, nó khô dần, lạnh dần, nhưng mình nơi cái linh hồn này vẫn còn nguyên đủ thứ hết, vẫn còn nguyên cái tâm đó. Tức là cái tâm tốt vẫn ở nơi cái tâm này, cái tâm xấu vẫn nơi cái tâm này, không mất đi đâu. Còn cái xác thì từ từ giá lạnh, như vậy. Nhưng mà cái người mà tâm tốt á mà tốt cực độ á, thì thường xuất hồn ra khỏi thân rồi thì không có cô đơn, mà lúc đó vây quanh mình là những thiên tử, những thiên thần đứng đó chờ đợi để rước mình đi.
[19:25]Còn nếu mà tâm mình xấu á thì không có thời gian để chia tay với người thân. Nếu mình là xấu, mình vừa xuất hồn ra khỏi thân, thì cái người nhà mình ôm cái thây khóc lóc, nhưng mình ở đây thì sao? Chưa kịp vỗ về an ủi, quỷ sứ nắm lôi đi mất á. Lôi đi vào địa ngục. Nên cái tâm là cái theo ta mãi, nên mới có cái câu chuyện có câu chuyện là khi cái ông đó ổng chết, ổng mới gọi cái người người người vợ tới, nói: "Thôi bây giờ anh chết một mình buồn quá, em chết theo được không?" Thì bà vợ nói làm sao ạ? "Thôi. Thôi anh chịu khó chết một mình, em đi lấy chồng khác." Cái ổng thấy bà này coi vậy chớ mình mình là người cưới bả
[20:10]đầu tiên mà bây giờ bả bạc bẽo, mới kêu bà vợ thứ hai. Ông này ổng cũng cũng rất là anh hùng, không biết mấy vợ. Kêu bà vợ thứ hai, nói: "Thôi bà vợ thứ nhất đã không chịu chết theo anh rồi, thôi em chết theo anh nhé?" Bả mới nói: "Thôi anh chịu khó chết một mình, em còn phải mắc lo mà đi điều hành cái công ty ha, rồi từ từ em kiếm chồng khác." Bả bỏ đi luôn. Thế là ông cứ kêu tới hết bốn người vợ tới, thì người vợ nào cũng từ chối và ông ông đau khổ. Nhưng có một bà vợ thứ năm chịu chết theo ông. Bà nào anh hùng vậy?
[20:49]Cái bà vợ thứ nhất là tượng trưng cho tiền. Ông muốn đem tiền theo qua cõi chết thì sao? Không, tiền không đi theo. Tức cười vừa rồi có cái ông nhà giàu ổng sợ mình chết dưới xuống dưới không có xe đi đó, ổng chôn nguyên một chiếc xe, cỡ năm trăm nghìn đô, ừ một cái xe rất là đắt tiền, chôn xuống luôn, chôn sẵn, làm đám tang sẵn để khi chết xuống dưới có xe chạy. Nhưng mà xuống dưới có chạy xe đó được không? Không, vì dưới đó không có bán xăng. Không bán xăng, vậy vậy. Cho nên là cái đó cũng không đi theo được, cũng tưởng như vậy, không đi theo được. Rồi có nhiều vua chúa ngày xưa cũng vậy, lúc chết là bắt làm những cái hình nhân,
[21:29]lính đứng hầu, rồi làm biết bao nhiêu cái tượng bằng đất nung, cứ nghĩ rằng như vậy xuống dưới lại có lính, có quan hầu nhưng những tượng đất có biết hầu ai đâu? Nó cũng chỉ là ảo tưởng, không đem theo được. Rồi cái người vợ thứ hai là tượng trưng cho gì? Tượng trưng cho cái tình thân quyến thì cũng không ai đi theo mình được. Rồi cái người vợ thứ ba tượng trưng cho cái danh tiếng. Người vợ thứ tư tượng trưng cho chức quyền không ai đi theo được. Nhưng có người vợ thứ năm theo được là ai? Tượng trưng cho tâm hồn. Không, cái tâm. Ý là như vậy, cái tâm. Cái tâm nó tạo ra nghiệp, hay là cái tâm đi theo mình.
[22:10]Cho nên cái tâm mới là là vấn đề. Nhưng mà tâm là gì? Tâm hồn là gì? Nãy giờ mình nói tâm hồn là tài sản quý nhất, nhưng tâm hồn là gì? Tâm hồn là một tổ hợp phức tạp gồm nhiều yếu tố, nhiều thành phần.
[22:31]Ví dụ như là gì? Cái suy nghĩ phải không à? Cái mình nói lải nhải lải nhải trong đầu á. Thì cái lải nhải lải nhải nói trong đầu ta gọi là ý nghĩ, nhưng không phải. Cái mà ta lải nhải ta nói trong đầu á, nó chỉ là cái bề mặt của ý nghĩ thôi. Còn ý nghĩ nó sâu hơn, nó không có ngôn ngữ. Còn cái mà ta nói nói nó có ngôn ngữ trong đầu á, nó chỉ là bề mặt của ý nghĩ thôi. Nhưng thôi cũng tạm gọi đó là là ý nghĩ. Rồi cái gì nữa? Tình yêu thương phải không à? Tình cảm thương ghét cũng là là một thành phần của tâm. Rồi cái gì nữa? Trí nhớ là một thành phần của tâm. Kiến thức mà ta thu nhập được cũng là thành phần của tâm.
[23:15]Rồi sự suy luận, sự sáng tạo, trí thông minh là thành phần của tâm. Gì nữa? Cái ý chí, cái nghị lực cũng là thành phần của tâm. Đó, vân vân. Đó nhiều cái tổ hợp như vậy, nhiều cái thành phần như vậy trong cái tổ hợp phức tạp đó ta gọi là tâm. Nhưng mà những cái đó coi vậy chứ không quan trọng. Trí thông minh coi vậy cũng không quan trọng. Khả năng suy luận, sáng tạo, trí nhớ không quan trọng. Mà trong tâm đó có một cái quan trọng nhất, nó tạo thành tất cả những điều khác, đó chính là quan điểm sống. Quan điểm sống mới là cái gốc của mọi cái điều khác.
[24:03]Ví dụ như là một người mà có cái quan điểm sống kiêu mạn, thấy mình có chút tài, trong lòng mình cứ nghĩ mình giỏi hơn người khác, thì đó gọi là kiêu mạn. Thì nó sẽ từ từ nó phá hết tất cả mọi thành phần khác trong tâm hồn mình. Trí nhớ từ từ sẽ biến mất, trí thông minh từ từ biến mất, khả năng suy luận phán đoán từ từ kém dần, rồi cái tình cảm thương ghét bắt đầu lệch lạc không đúng chỗ, rồi giấc ngủ không ngon, rồi cái nhân cách lệch lạc, rồi ảo giác xuất hiện, vân vân, cũng chỉ từ một cái quan điểm sống sai lầm là kiêu mạn, thấy mình hơn người khác. Cho nên trong cái tâm hồn đó, trong cái tổ hợp tâm hồn đầy phức tạp biến động đó,
[24:54]cái thành phần quan trọng nhất là quan điểm sống. Quan điểm sống, nên sống như thế nào. Cho nên vì vậy mà cái người khôn ngoan trên đời
[25:09]là người cố gắng tìm cho mình, lập cho mình một cái quan điểm sống chuẩn nhất, chân chính nhất để đi theo. Vì có cái quan điểm sống tốt rồi thì cả cái tâm hồn này từ từ tốt lên, mà cả cái tâm hồn này từ từ tốt lên rồi thì tội phúc ta phân định rõ. Rồi trong cái đường luân hồi, trên con đường đi từ phàm đến thánh ta đi rõ ràng. Nên quan trọng nhất cái khởi điểm ban đầu vẫn là quan điểm sống. Ví dụ như có một người có quan điểm sống là nói: "Cuộc đời này nó phù phiếm, tạm bợ thì thôi gặp nhau trên cuộc đời này hãy cứ vui, sống cho vui thôi, đừng có gây chi cái mâu thuẫn, oán thù rồi xung đột chi cho mất vui,
[26:08]vì cuộc đời nó chẳng bao lâu." Quan điểm đó hay không ạ? Quan điểm đó hay. Nghĩa là nói gặp nhau cho rồi không biết rồi rồi là chia tay, hoặc là sống với nhau không biết ngày nào là có người chết rồi ở lại không biết. Mà mắc mớ gì chi mà cứ gây gổ, gây mâu thuẫn, xung đột hoài. Nên cái người này hiểu như vậy, có cái quan điểm như vậy nên khi đối tiếp với mọi người thường là nhường nhịn, nói những lời đẹp đẽ, ân cần, à tử tế.
[26:39]Chúng ta nghe thấy cái thầy vừa nói vậy giống người Hà Nội không ạ? Giống người Hà Nội thanh lịch phải không? Giống. Người Hà Nội ta vậy đó, người Hà Nội từ xưa như vậy, người Hà Nội thanh lịch. Mà lúc thầy ở trong miền Nam cũng vậy, thì thầy gặp mấy người Bắc thầy thích, thích vì cái thanh lịch, cái nền nã, cái điềm đạm, cái khéo léo. Bên trong tâm thì không biết sao nhưng mà bên ngoài như vậy làm người ta đẹp lòng. Mà nếu ta sống được như vậy là quan điểm sống ta rất là đúng. Thì cái người mà có cái quan điểm sống như vậy, nói: "Thôi, đời thì phù du, tạm bợ, gặp nhau được chút nào cứ ráng cho nhau niềm vui, cho nhau cái tình yêu thương hơn là nói cạnh,
[27:21]nói khóe, hơn thua, tranh cãi rồi gây gổ làm chi. Đời có gì đâu mà cứ cứ làm cho nó buồn." Quan điểm đó rất là hay. Mà cái người sống như vậy, cái quan điểm tốt như vậy thì điều gì xảy ra sau đó? Phúc họ cứ lớn từ từ, ha, cái phúc họ cứ lớn từ từ. Nó không phải là họ không phải là họ tạo được cái phúc gì nó vĩ đại lắm, nhưng mà cứ từng ngày họ đối tốt với con người, từng ngày họ làm đẹp lòng với mọi người chung quanh thì nó tích lũy từng chút thôi chứ không nhiều. Nhưng mà lâu ngày quá nó cũng thành ra một cái khối phước rất là lớn. Và cái khối đó đủ để sau khi chết đưa họ về nơi vinh quang, như ý, muốn sinh về đâu, được sinh về nơi đó. Thì đó là quan điểm tốt.
[28:07]Cho nên trong tâm ta thì có nhiều thành phần, tâm hồn ta, tâm thức ta có nhiều thành phần. Nó là một môi trường của nhiều thành phần, nó là một tổ hợp của nhiều điều phức tạp. Thì người thông minh, người không thông minh lắm, người có trí nhớ rất là dai, có người không nhớ nhiều lắm, nhưng mà thôi kệ, cái đó không quan trọng. Nhưng cái quan trọng nhất ta có thể làm chủ được, kiểm soát được đó là quan điểm sống. Quan điểm sống, cái này mới quan trọng. Thì cái khôn ngoan của ta là làm sao đi tìm cho ra được cái quan điểm sống tốt nhất. Mà nếu tìm được cái quan điểm sống tốt nhất rồi thì từ một phàm phu tầm thường
[28:51]ta có thể trở thành một thánh nhân phi thường do cái quan điểm sống này. Vì vậy, chưa có thì ta tìm cho được cái quan điểm sống cho tốt. Mà nếu có rồi thì sao?
[29:06]Giữ cho kỹ, đừng để ai bò vào lấy cắp. Có người mới nói: "Ủa, cái trong tâm hồn mình làm sao lại có người bò vào lấy cắp? Người ta bò vào cái chỗ nào?"
[29:26]Ăn trộm thường vào nhà mình bằng cửa nào? Cửa sổ. Mà cái gì là cửa sổ của tâm hồn? Mắt, à. Ủa, thấy cái tên ăn cắp nó nó leo vào tâm hồn mình bằng cửa sổ nghĩa là sao? Nghĩa là sao? Nghĩa là sao? Ai biết? Mọi người biết cả rồi mà quên rồi. Hãy nhớ lại giùm thầy, bao nhiêu năm trước có một người đứng nhìn vào mắt mình đắm đuối, đó là tên trộm. Nha, đó là tên trộm, chính xác nó là tên trộm. Nó đã leo bằng cái cửa sổ tâm hồn mình, nó vào tâm hồn mình và nó lấy mất cái sự ngây thơ trong trắng của cuộc đời mình rồi, đúng không ạ? Đúng không ạ?
[30:13]Rồi bây giờ cũng vậy, bây giờ khi mình lớn tuổi rồi, bắt đầu mình biết tu hành, ha, mình có đạo lý của Phật pháp rồi, mình có quan điểm sống tốt rồi, nhưng rồi cũng có kẻ trộm tới nữa. Lần này không phải là một cái người mà không phải là người khác phái đứng nhìn mình đắm đuối như là hồi xưa nữa, mà lần này nó nhìn mình ân cần, tử tế và nó nói tầm bậy, nó rỉ tai nó nói tầm bậy. Ví dụ như là: "À, mình theo Phật, mình thờ Phật và mình cũng thờ ông bà tổ tiên." Thí dụ vậy. Một ngày đẹp trời có một cái tên trộm nó ăn mặc rất là đẹp. Nhớ, trộm ăn mặc đẹp lắm. Nụ cười nó rất xinh, à, hàm răng nó được bô-lia trồng lại rất là đẹp,
[31:03]à, và ánh mắt nó thật là tử tế và đến gặp mình nó nhìn vào đôi mắt mình. Đó nhớ, ăn trộm lúc nào cũng nhìn vào mắt mình. Nhớ cẩn thận, bởi vì mắt mình phải đeo kiếng hay đồ vậy là cẩn thận là vậy đó. Nó nhìn vào mắt mình cái nó nói rằng là: "Đừng thờ ông bà nữa, vì có một cái phép, có một cái đạo hễ là mình theo cái là ông bà mình siêu liền không cần phải thờ nữa, dẹp bàn thờ ông bà đi." Mình nghe mình xuôi tai, cái mình dẹp bàn thờ ông bà mình. Đó là nó đã vào được rồi tâm hồn mình rồi, nó lấy mất cái quan điểm sống của mình và mình dẹp bàn thờ ông bà mình. Nên cái tên này cũng là một kẻ trộm đi vào đôi mắt mình.
[31:44]Cho nên từ đây về sau, nhớ, khi mỗi người mà nhìn vào đôi mắt mình thì cái ý nghĩ đầu tiên của mình là gì? "Ngươi phải ăn trộm không đây?" Nhớ giùm thầy nha. Từ đây suốt cuộc đời còn lại cẩn thận. Có khi cái người đó họ đứng ngoài cửa sổ họ chào mình rồi họ đi, tử tế vậy thôi. Có khi họ đứng ngoài cửa sổ họ lại cho mình gửi vào trong cái nhà mình vài cái thỏi vàng, nghĩa là gì? Họ cung cấp thêm cho mình một số quan điểm tốt. Nhưng có khi đó chính là tên trộm đã leo vào cửa sổ mình, lấy đi những tài sản quý giá của mình, làm cho mình biến dạng tâm hồn, làm cho mình mất đi những quan điểm sống tốt mà từ trước mình đã thành lập
[32:30]được, từ trước mà thầy mình đã dạy mình, từ trước mà bố mẹ mình đã trao cho mình. Hãy coi chừng những tên trộm đó đi vào đôi mắt. Và cái cửa sau là cái gì? Lỗ tai đó nha, nhớ. Nếu đôi mắt là cửa sổ tâm hồn thì cái đôi tai là cửa sau. Hai cái đó là ăn trộm vào. Thế cửa chính là ở đâu ạ? Cửa chính là ở đâu?
[32:58]Không, không, miệng là cái cửa mình nói ra á. Cửa chính rất là bí hiểm, mai mốt thầy nói cho nghe, phải ngồi thiền cho sâu chút xíu rồi thầy nói cho nghe. Cho nên là cái cái quan điểm sống này
[33:16]là có thể dựng thành cái cái đạo đức, dựng thành giá trị của con người.
[33:24]Nếu mà một người không có quan điểm sống tốt thì họ mất hai điều: mất đạo đức và mất giá trị. Giá trị và đạo đức là hai cái khác nhau. Sau này thầy đọc báo thầy thấy trên báo, không biết họ ảnh hưởng của ai, họ dùng lầm hai từ này là một. Thí dụ có một lần thầy gặp mấy cái người những người nữ tu của một cái đạo Ấn Độ nào đó, họ qua đây họ truyền giáo, thì họ thầy thấy những cái bài viết của họ phổ biến trên báo, rồi không biết ai cũng phổ biến giùm cho họ rồi viết sách ra, trong khi họ nói là phát triển cái giá trị sống, họ hay dùng chữ giá trị sống, value of life, nhưng mà khi thầy đọc vào nội dung
[34:03]thì thầy thấy chữ giá trị này tức là đạo đức á. Nhưng mà họ thay vì dùng chữ đạo đức, họ không biết dùng chữ đạo đức, họ lại dùng chữ giá trị, dùng nó là sai, nói về từ ngữ, từ nguyên là sai. Ở đây chúng ta nói rõ ràng thế này: Đạo đức khác với giá trị sống có nghĩa là thế này. Ví dụ khi ta gặp một người bạn, bạn đạo, ta tìm hiểu thì ta thấy cái người này có quan điểm sống tốt, có đạo đức, cái lòng ta quý mến, phải không ạ? Quý mến người đó tức là người đó có giá trị trong ánh mắt của ta, trong sự đánh giá của ta là người đó có giá trị. Nên người có đạo đức sẽ là người có giá trị, chứ không phải đạo đức là giá trị.
[34:46]Có nhiều khi có người tốt mà ta không biết, ta không đánh giá cao người đó, cho nên hai cái đó nó khác nhau. Từ cái tâm hồn của ta ta có cái quan điểm sống tốt là tạo thành đạo đức, tạo thành giá trị. Và cái giá trị này ai đánh giá cho ta, ai định giá trị cho ta?
[35:06]Đạo đức trong lòng ta, quan điểm sống trong tâm ta, ai là người đánh giá giùm ta, ai là người định giá giùm ta? Ai? Con người chung quanh ta? Nhưng sự thực cái đó cũng tương đối thôi vì người chung quanh ta thường đánh giá sai về ta, hiểu lầm ta, có khi tưởng ta giỏi quá, rồi có khi là tưởng ta xấu quá. Như vừa rồi vậy, cái thầy giảng bài giảng trong Sài Gòn, có con bé nó đưa lên hai câu hỏi, hỏi thế này: Nó: "Thưa thầy, con nghe người ta nói thiền làm cho học giỏi có đúng không ạ?" Thầy trả lời: "Đúng rồi con ạ." Cái hỏi câu thứ hai: "Thưa thầy, con nghe người ta nói thầy là Bồ Tát có đúng không ạ?" Thầy nói:
[35:53]"Không đúng con ạ." Sai. Thầy chỉ là một giảng sư, à, thầy cũng cố gắng tu hành và đem những quan điểm đúng đến với mọi người để chia sẻ với nhau mà cùng tu. Tức là thầy nghĩ thầy cũng đang tu, rồi thầy chia sẻ rồi có nhiều người cũng cùng tu với thầy, chứ thầy không phải Bồ Tát. Nhưng mà nghe thầy giảng có những người thích quá cái đồn thầy là Bồ Tát, nó đánh giá thầy cao hơn sự thực về thầy. Nhưng mà có những người lên mạng thì chửi thầy thôi tàn tệ, không còn non nước gì mà nói, phải không ạ? Thì đó, nhiều khi người ta đánh giá thầy đâu tệ đến nỗi như vậy, phải không ạ? Nhưng mà chửi quá đi. Thì cũng thì thôi kệ.
[36:29]Cho nên thường là con người đánh giá về nhau không chính xác lắm. Vậy ai định giá trị cho ta mới đúng? Ai? Đúng rồi, Phật nè, luật nhân quả nè, chư Thiên ở trên trời, những vị thần thánh trên trời thường đánh giá ta cực kỳ chính xác, ta không chạy đâu được. Cho nên vì vậy có thể trong cuộc đời, trong con người, ta bị cô đơn vì ít ai hiểu ta, nhưng yên tâm, thần thánh luôn luôn hiểu ta, dõi bước với ta. Và chỉ như vậy là đủ ấm cuộc đời này rồi, chỉ như vậy đủ để ta có niềm tin mà mà tu hành, mà sống được rồi. Và nhiều khi cũng không màng đến cái sự khen chê của thế nhân nhiều lắm. Vì sao? Vì con người không đánh giá ai đúng cả,
[37:20]nha, không đánh giá ai đúng cả, hiểu như vậy. Nhưng mà giá trị ta, ta tự lấy. Bây giờ vậy, thầy nói nè, trong cái quan điểm sống đó, trong cái tâm hồn mà quý giá đó, nó có một cái quan điểm sống, nó có một cái có một cái tài sản giấu trỏng mà cực kỳ quý, đó là tình yêu đạo pháp. Cái đó quý, quý khủng khiếp lắm, không cái gì bằng được. Ta yêu cái gì cũng không quý, mà ta yêu được đạo pháp thì số một, quý nhất, cuộc đời ta thay đổi từ đây. Ta vẫn là phàm phu nhưng ta sẽ làm Thánh một ngày nào đó khi ta có tình yêu đạo pháp trong trong lòng mình, trong trái tim mình. Mà tình yêu đạo pháp là gì? Thứ nhất là kính Phật, phải không ạ?
[38:09]Lòng tôn kính đối với Đức Phật vô biên, vô hạn. Thứ hai là gì? Tình yêu đối với giáo pháp, ta yêu đạo lý.
[38:21]Thứ ba là gì? Ta yêu kính những người xuất gia chân chính. Đây là cái tình yêu đạo pháp. Cái giáo lý á cái tôn kính Phật thì thôi khỏi nói rồi. Đức Phật của ta quá tuyệt vời mà ta mỗi ngày đều phải nhắc mình, ép mình, buộc mình phải tôn kính Phật. Còn cái tình yêu giáo pháp, tình yêu đối với chánh pháp, tình yêu đối với đạo lý nghĩa là gì? Nghĩa là cái này: Ví dụ khi ta nghe pháp, một bài pháp hay, lòng ta có thấy hạnh phúc không ạ? Rồi ta có thấy yêu mến giáo lý đó không ạ? Rồi ta yêu lây luôn cái người giảng có không ạ? Đó chính là cái tình yêu đạo pháp. Mà cái người mà nghe cái bài pháp xong bài pháp hay
[39:05]rồi thấy hạnh phúc là người này có trí tuệ. Còn nhiều người nghe xong trơ trơ, nói, "Ổng giảng gì há?" Nói, "Ổng thầy ổng giảng hay quá, ổng nói nhân quả hay quá." Cái nói, "Ờ thì cũng vậy thôi, có gì đâu ừm ừm mà mà phải xúc động dữ vậy?" Thì cái người này coi vậy chứ họ tâm hồn họ khác rồi nha. Còn mình nghe cái đạo lý hay mà mình xúc động thì mình thuộc là một con người khác á. Mình thuộc tầng lớp khác, thuộc đẳng cấp khác á. Mình là đẳng cấp của sẽ làm thánh. Còn cái người mà nghe một bài giảng đạo lý hay mà lòng trơ trơ, người này coi thuộc một giai cấp khác, một đẳng cấp khác á. Cho nên bây giờ mới nói là thế này, xã hội Ấn Độ chia ra làm bốn năm giai cấp.
[39:44]Đức Phật ngài mới mới rầy cái đó. Đức Phật mới nói, "Không có giai cấp khi mà nước mắt cùng mặn, không có giai cấp khi mà máu cùng đỏ." Cho nên ngài rầy, ngài nói đừng có phân biệt như vậy. Nhưng mà ở đây mình phân biệt ạ. Có hai cái giai cấp. Giai cấp đó không dựa vào màu da, vào sắc vóc, vào cái ừm dòng dõi, sinh sản, không có gì hết, mà chỉ vào cái tâm. Khi nghe một cái đạo lý hay, lòng có xúc động hay không? Cái giai cấp chỗ đó đó. Một người nghe một đạo lý hay mà tâm có xúc động, ta xếp người này một đẳng cấp khác. Mà người nghe một cái đạo lý hay mà lòng trơ trơ, ta xếp người này đẳng cấp khác.
[40:23]Cho nên bây giờ thực sự có có giai cấp khác biệt đấy. Nơi cái nào? Nơi cái vô hình. Cái xúc động hay không xúc động đối với đối với giáo pháp. Nha, cái này tinh vi lắm, rồi lúc khác ta sẽ nói. Rồi bây giờ cũng vậy, về đối với chư Tăng. Những người mà họ bỏ cả cuộc đời của mình, họ bỏ cả cái niềm vui thế gian để đi tìm cái sự tu hành theo lời Phật dạy, mà nếu đúng là người tu hành chân chính thì làm sao? Đó là viên ngọc quý giữa cuộc đời, phải không ạ? Vì sao? Vì
[41:00]ta khát khao được chiêm ngưỡng, được thân cận với cái người mà mà mẫu mực, đạo đức, trí tuệ gần như thánh giữa cuộc đời này, phải không ạ? Gặp được một người như vậy ta ta mừng ghê lắm, vui ghê lắm. Gặp một người như vậy ta nghĩ như gặp Phật giữa đời. Đức Phật nhập diệt đã quá lâu mà bây giờ nếu nơi nào đó có một người mà tu hành theo lời Phật dạy mà tu một cách chân chính, mẫu mực thì đó là cái hạnh phúc lớn giữa cuộc đời này. Mà cái người mà có thể kính phục được một cái người tốt thì người đó là làm sao? Cũng cũng tốt. Còn khi gặp người tốt mà mình trơ trơ, nói, "Ông này ổng tốt ghê lắm, ổng đạo đức lắm", mà nghe nói,
[41:42]"Ờ, thì thôi, có gì đâu." Mình nghe trơ trơ thì mình thuộc về đẳng cấp khác á. Thì giống nãy đó, người xúc động hay không đối với giáo pháp, thấy một người tốt, một người tu hành chân chính, một người đi trên cái lộ trình của thánh mà mình nghe mình trơ trơ thì thôi gạt mình qua một cái loại đẳng cấp khác. Còn nếu mình nghe nói, mình chiêm ngưỡng, mình thấy tận mắt, đúng là có một cái người tu hành chân chính, mẫu mực, đàng hoàng, từ nội tâm cho đến cái uy nghi bên ngoài đều là tốt lành, mà mình mới phát sinh lòng một cái tình cảm là ngưỡng mộ, yêu kính, thì mình là một đẳng cấp khác á. Nhớ như vậy nha. Bây giờ không có phân biệt đẳng cấp theo là dòng
[42:24]dõi, tài sản, mà phân biệt cái đẳng cấp theo cái tình cảm của ta đối với đối với đạo pháp. Nha, nói vậy. Rồi trong cái tình yêu đạo pháp á, trong cái lòng kính Phật, kính Pháp, kính Tăng đó, ta mới tinh tấn tu học. Sẽ không bao giờ có sự tinh tấn tu hành nếu một người mà không có cái lòng yêu kính đối với Phật, với Pháp, với Tăng. Trơ trơ không à. Ví dụ như ai nói một câu giáo lý nghe hay hay gật gù gật gù chút xíu rồi quên liền. Nhưng mà nếu cái người mà họ thuộc đẳng cấp của thánh, người là con của thánh, họ nghe tới Phật, tới Pháp, Tăng họ xúc động thì người này không bao giờ đứng yên được, họ phải bước tới.
[43:11]Họ phải bước tới trong trong sự tu hành. Vì họ là sao? Họ là đẳng cấp của thánh, chưa thành thánh, nhưng họ đã là dòng thánh, họ là con của thánh, họ là con của Phật. Ở đây mình con của ai? Nha, con của Phật nha. Hôm nay mà ráng đi chùa như vậy thì hầu hết là con của Phật rồi đó.
[43:37]Rồi ta lại có cái lòng bảo vệ đạo pháp. Bảo vệ đạo pháp, tức là thấy đây là chân lý, à sống giữa cuộc đời quá đẹp, mong cho mọi người trên đời này ai cũng biết, ít nhiều cũng phải biết để cho cuộc đời này bớt khổ, bớt oan trái, bớt thù hận, bớt xung đột. Chỉ cần là ta tin được nhân quả thôi. Chỉ cần ta tin được nhân quả là gieo gì gặt nấy là người ta đã dè dặt. Mỗi khi mình làm cái gì cho người khác, mình biết quả báo tới mình thì liệu vậy mà làm, thì đời đã bớt khổ rồi phải không ạ? Người ta đã bớt ghét nhau, bớt thù nhau, bớt hại nhau rồi. Chỉ cần tin nhân quả thôi, chưa nói bao nhiêu cái đạo lý cao siêu khác nữa.
[44:17]Chỉ tin được nhân quả là cuộc đời này đã đẹp lắm rồi. Vậy, cho nên là ta muốn bảo vệ cái đạo lý này. Không muốn cho ai nói bậy, nói bạ, chống phá như vậy. Thì cái đây là cái hạnh của ngài La Hầu La vậy. Ngài La Hầu La cả một đời âm thầm bí mật mà bảo vệ cho Đức Phật, bảo vệ chúng Tăng, bảo vệ giáo pháp. Bởi vậy ta mới tôn xưng ngài, ngài mới được vinh danh là Mật Hạnh Đệ Nhất. Lúc nào cũng bí mật, âm thầm mà bảo vệ chánh pháp của Đức Phật bằng nhiều phương tiện, bằng nhiều phương pháp rất là độc đáo. Ta bây giờ cũng vậy, nếu ai mà là người biết âm thầm bảo vệ đạo pháp thì đó là người cũng mang cái mật hạnh của ngài ngài La Hầu La là như vậy.
[45:01]Tuy nhiên, cái lòng kính yêu đạo pháp đó nó là tài sản vô giá trong cuộc đời ta, trong tâm hồn ta và có thể bị lấy mất. Nếu người nào mà đã có được tình yêu đạo pháp rồi thì người đó trong tim đã có cái viên kim cương sáng chói.
[45:23]Ở đây có hết chưa ạ? Chưa ạ? Thầy thấy có mà, cũng có lấp loáng lấp loáng mà thầy dòm qua thầy thấy lấp lấp lánh lấp lánh là kim cương mấy chục ca-ra ở trong tim nữa mà. À. Có rồi đấy, cũng có một phần, nha. Nhưng có người viên kim cương còn bé, có người viên kim cương chưa mài, còn mờ thôi, nha, chứ ngồi đây được là đã có một cái cục đá nằm trong tim mình rồi, nha. Nhưng có người thì cục đá to, mài giũa đã đẹp, sáng chói và người đó đang là thánh, chuẩn bị làm thánh. Nhưng có người cũng tò mò mới đến với đạo, tình yêu đạo pháp mới có chút xíu, giống như mà viên ngọc còn bé bé, nhiều khi chưa mài, chưa giũa thôi, đó, nhưng quý vô cùng. Quý vô cùng, vì sao?
[46:07]Vì cái tình yêu đạo pháp này sẽ đưa ta đi vào những nơi tốt đẹp trong vũ trụ này. Còn nếu trong tim mà thiếu cái tình yêu đạo pháp thì chết rồi không biết đi đâu ạ. Không biết là địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh làm ở đâu chờ đón mình ạ. Rất là đáng sợ như nãy thầy nói á. Chết rồi đi đâu? Nếu trong tim mình chỉ có bóng tối, chuồng heo, cái nơi mình sẽ đến á, đầu thai á. Còn nếu trong tim mình có tình yêu đạo pháp, tức là có viên kim cương sáng chói mà mình giữ gìn không để mất, thì chết rồi đi đâu? Những cõi vinh quang trong vũ trụ này nha, không biết chừng được. Tuy nhiên, sẽ có người lẻn vào cướp mất tình yêu đạo
[46:51]pháp của ta bằng nhiều cái thủ đoạn tinh vi,
[46:56]làm ta bị dao động, làm ta lung lay, làm ta bớt yêu chúng Tăng, làm ta bớt yêu đạo lý và ta giảm bớt lòng tôn kính đối với Đức Phật.
[47:09]Họ bằng cách nào mà họ làm họ lấy mất, cướp mất của ta điều đó? Ở đây có ai bị chưa? Ít. Vì cái người bị thì không ngồi đây nữa, người bị là đi mất ra khỏi chùa, đi đâu chơi rồi. Họ làm cách nào mà làm ta giảm bớt cái cái lòng tôn kính đối với Phật, với Pháp, với Tăng? Bằng cách gì? Họ đi cửa nào? Cửa sau. Họ đi cửa sau. Mà cửa sau ta lúc nào cũng mở.
[47:42]Cửa sổ còn có vài cái song, cái cửa sau lúc nào cũng mở. Họ tới họ rỉ tai họ nói mà nếu ta không có bản lĩnh ta mất liền, họ lấy mất viên kim cương của ta liền. Họ vào họ nói gì? Họ đặt điều, nói xấu các bậc chân tu. Chỉ vậy thôi. Mà ai là người dễ tin thì người đó là là người đưa vàng cho giặc, đi ra một cách nhẹ nhàng. Ai là người dễ tin thì là người bị cướp nhanh nhất cái tài sản ở trong tim mình. Cho nên vì vậy mọi người coi lại cái niềm tin của mình, nha. Và hầu hết thầy thấy một điều rất lạ: mọi người rất dễ tin. Rất dễ tin, nhất là đối với những người, những tên cướp, những tên trộm tinh vi, những tên siêu trộm.
[48:32]Nó có hai loại trộm nha: loại trộm vặt, trộm không có tay nghề tình báo, và những siêu trộm có tay nghề tình báo, nó có những thiết bị tình báo tinh vi. Đột nhập vào mình và dù cái viên ngọc đó mình bảo vệ ba bốn lớp vào, nó vẫn vào phá lấy mất. Là ví dụ như thế nào?
[48:53]Ví dụ như bây giờ họ muốn nói xấu thầy à thì họ nói sao? Bây giờ họ nói thế này thì không ai tin nè. Nói à à tôi thấy ông thầy Chân Quang ổng có vợ. Nói nghe tin không? Không, không ai tin, nói vậy không ai tin. Hoặc là nói: ôi hôm qua công an bắt được cái người tên mà vô cướp tiệm vàng, tôi lại tôi coi tên cướp thấy ông thầy Chân Quang. Nói vậy mình tin không? Không, ai ngu mà tin kỳ khôi. Cho nên mấy tên đó là không phải là siêu trộm, mấy tên đó tên trộm vặt, nói bậy nói bạ. Nói: trời, chị biết gì chưa? Nói: biết chuyện gì? Trời, ông thầy Chân Quang ổng không biết sao ổng tạo nghiệp gì hôm qua ổng đi đường bị xe tông gãy hai chân. Mày tin không?
[49:33]Vậy mà có người tin đó. Tại người ta cứ gọi điện thoại người ta hỏi thầy hoài. Có người gọi điện thoại hỏi thầy hốt hoảng: thầy, thầy đang ở đâu vậy? Thì thầy đang ở chùa chứ đâu. Chứ không phải thầy ở trong tù hả? Thầy vô tù làm chi trời? Ủa người ta con mới nghe người ta nói thầy đi vô tù rồi. Vô tù sao cầm điện thoại trả lời vậy trời? Đó, tức là nói vậy mà cũng có người hốt hoảng tin. Nhưng mà những cái nói như vậy chỉ là tay trộm vặt thôi. Trộm vặt. Mà cái thằng mới là siêu trộm, họ nói như thế này mới là siêu trộm nè. Nói thầy Chân Quang chứ ổng giảng hay, hay nhưng mà có cái là thầy ổng thật ra ổng cũng tu chưa chứng, nên có đôi khi có vài cái sơ suất.
[50:15]Nghe có lý phải không? Nghe nó nhẹ nhàng hợp lý. Và trong đời sống vì vì thầy chưa phải là chứng á, cho nên đôi khi nó cũng có những cái xử lý sai lầm. Ví dụ sao? Ví dụ trong đệ tử thầy chứ không phải là ai thầy cũng thương đồng đều, có người thầy thương nhiều, có người thầy thương ít. Và đặc biệt ví dụ có cái cô đệ tử cô đẹp mà nói gì thầy cũng nghe.
[50:38]Tiền bao nhiêu thầy cũng giao hết. Mà nói sao chị biết? Ờ bữa vô chùa ở một tháng em thấy mà. Nói mà rõ ràng có vô chùa ở một tháng thiệt, mấy cái đó là siêu trộm. Trước khi để họ nói, họ vô chùa họ ở một tháng thiệt để có chứng cứ, thực sự có vào chùa ở một tháng, rồi ra bắt đầu đi nói bậy nói bạ khắp nơi, nói vì tôi ở trong chùa một tháng thấy hết. Mới vô chùa ở một tháng, còn bao nhiêu người tu theo thầy họ ở bao nhiêu năm rồi sao, phải không ạ? Nhưng mà cái cách đó tinh vi, tức là có chuẩn bị, nói này nói kia mà chặt chẽ. Vậy nên nhiều người mất niềm tin liền. Mà khi không tin thầy nữa thì những bài thầy giảng còn mê không? Hết rồi.
[51:16]Tức là viên kim cương đã bị lấy mất rồi. Cho nên ngày nào nữa mà ai nhìn mặt thầy thấy chán, thì có phải là tại vì thầy xấu không? Không phải tại thầy xấu bớt đi, mà tại vì viên kim cương trong lòng mình đã bị lấy mất. Nhớ nha, nhớ giùm thầy, chứ không phải lúc đó tại thầy xấu bớt đâu ạ.
[51:38]Hoặc là hoặc là thế này: Mình có lòng yêu kính đối với đạo lý Phật dạy. Ừ, Phật dạy nhân quả, Phật dạy vô ngã, Phật dạy bao nhiêu cõi giới, Phật dạy tu tập thiền định, mình lắng nghe, học hỏi và thực hành, tức là mình đã có viên kim cương rồi đó. Nhưng một hôm có một người đến, một người đẹp như một thiên thần, ừ, ánh mắt như là đại dương xanh phải không, đôi mắt to, nhìn ngây thơ, đẹp đẽ, mái tóc bay lượn theo gió sớm, mặc đồ rất là sang trọng, đi trên chiếc xe nhiều tỷ, nói chuyện hết sức là ngọt ngào, tử tế và tặng cho mình một đóa hoa hồng vừa mới mua còn tươi, vân vân, và mới nói rằng họ có
[52:26]biết được một vị thầy tu tập nhiều năm trên đỉnh Hy Mã Lạp Sơn, nơi mà quanh năm gió tuyết, nhưng một vị thầy này vẫn ngồi thiền trong hang đá, có khi cả mấy tháng không cần ăn, con người đã đắc đạo cao siêu. Và một bậc thầy như vậy, năng lực là vô lượng. Ta chỉ cần đến quỳ trước vị đó, vị đó vỗ đầu một cái, bao nhiêu nghiệp chướng nhiều kiếp ta tan vỡ và vĩnh viễn nhiều kiếp sau không bao giờ ta đọa, ta được truyền tâm ấn, ta được làm phép quán đảnh, từ nay ta bước vào đường đạo một cách dễ dàng và chắc chắn là sẽ đắc đạo. Nghe mê không? Rất nhiều người đã mê vì cái câu này. Thôi đâu đâu dắt em đi với!
[53:09]Nói không dễ dắt đi, phải là người rất lòng thành kính, vị này không phải là muốn ai gặp là gặp. Mình nghe mê không? Còn mê tiếp tục nữa phải không? Thấy còn mê, chứ nếu mà cứ kêu tới đi tới đi cái mình lại không tò mò. Nói vị này: vì tôi là người đệ tử thân tín của vị đạo sư đó, cho nên tôi mới dắt bạn đi được, chứ còn không ai dắt được đâu. Bạn là người có duyên phước lớn lắm, hãy đi với tôi. Ngay giây phút đó, cái viên kim cương trong lòng mình đã bị lấy mất rồi. Mình không còn tin rằng tu hành là một việc cần khổ của nhiều kiếp nữa, mình không còn tin được rằng cái nhân quả là công bằng nữa, mình không còn tin rằng là phải tinh tấn,
[53:49]sám hối, làm bao nhiêu điều phúc mới có thể trả được nghiệp quá khứ và xây được công đức lành cho tương lai nữa, mất niềm tin rồi. Chỉ ráng tìm cái ông thầy đó, ổng vỗ đầu cho một cái mà nghiệp quá khứ biến mất và công đức ở vị lai được thành lập liền, không đọa nữa, mình tin liền. Và ngay lúc đó, cái viên kim cương quý giá bao nhiêu lâu mình có được đã bị sao? Thò tay lấy mất tiêu. Có chưa? Rất nhiều người bị rồi đấy nhá. Ở đây dòm gương mặt coi đẹp như thế này có nhiều khi viên kim cương nó bị lấy rồi đó. Thầy thấy nhiều lắm đấy. Ngay cả những đệ tử của thầy, thầy giảng mệt gần chết, nói đi nói lại quá chừng, lâu lâu cái thầy nghe tin
[54:29]à đi đâu đó, thầy nghe thầy cười cười thầy biết viên kim cương bị lấy mất tiêu. Nhưng mà lúc đó chẳng lẽ thầy đứng thầy cãi, mà đứng thầy cãi giống như là mình giằng giật phải không ạ? Thôi thầy cứ để cho đi, rồi tùy duyên tùy phúc, thì thôi biết sao hơn, thì thôi kệ cứ cho đi. Rồi chừng nào mà lúc nào mà bị đau quá rồi thì thôi mới tìm lại viên kim cương rồi phải tin vào nhân quả, phải tin vào sự cực khổ của sự tu hành, chứ tu hành không có dễ dàng. Mà nếu ai nói cho mình một cái gì đó tu hành dễ, mau chứng mau đắc, đều là trộm cướp cả. Nhớ giùm thầy nha. Dù họ ăn mặc rất là đẹp, họ nói năng rất là ngọt
[55:04]ngào, nhưng mà hễ bất cứ người nào nói với ta rằng tu hành theo họ dễ vô cùng, mau chứng vô cùng, thì yên tâm một điều tên này là cướp. Nhớ giùm thầy điều đó.
[55:23]Nhà ta có bao giờ bị ăn trộm chưa? Mấy ăn trộm đó không quan trọng. Mà ăn trộm mà lấy mất trái tim ta đó mới là là quan trọng. Mà ai lấy mất trái tim ta?
[55:39]Có một nhạc sĩ, ổng nói ổng đi đây rồi mà trái tim vẫn còn để đằng kia. Ta có nghe bài đó chưa? Có nghe bài nhạc đó chưa? Là cái gì đó, gì Paris Paris gì đó thầy quên, có một lần thầy nghe, phải không? Trái tim vẫn để lại đâu đó đại khái vậy, tức là trái tim bị lấy cắp rồi. Vì cái cô gái đó ở đó, anh ta đến đó gặp cô gái đó, bây giờ anh về lại nhưng mà trái tim bị cô đó giữ ở trỏng luôn, về đây mà vẫn tơ tưởng ở đó. Đó cũng là một loại ăn cắp, nhưng mà nó chưa độc chiêu bằng cái mà cái quan điểm của ta đối với giáo pháp, quan điểm sự tu hành của ta đã chân chính rồi, vậy mà trong phút yếu lòng ta bị lung lay, ta bị lấy mất, cái đó rất là đau.
[56:23]Cái đó là lấy là mất là mất mất luôn bao nhiêu trăm kiếp của ta.
[56:31]Bây giờ nó có một cái vầy: Là tình yêu đối với đất nước, tình yêu đối với nhân loại, đó cũng là gì? Cũng là những viên kim cương rất là quý trong cuộc đời của con người, trong tâm hồn của con người. Ở đây có ai bị lấy mất tình yêu nước chưa?
[56:53]Chưa, chưa bởi vì nhiều khi mình không quan trọng, mình yêu nước không yêu nước không quan trọng. Nhưng nếu mình là một nhân vật quan trọng đặc biệt là có người tới thủ thỉ tìm cách lấy mất tình yêu nước của mình á. Đó là lý do tại sao mà từ xưa có những người bán nước là vậy. Vì họ là nhân vật quan trọng. Rồi, ta nhớ vào những cái lúc mà đất nước ta bị nô lệ, bị ngoại xâm như là quân Nguyên vậy, họ đã bí mật thọc vào trong triều đình nhà Trần, họ mua chuộc được rất nhiều quan tướng của của nhà Trần. Những người đó ban đầu đâu phải là không yêu nước đúng không ạ? Yêu nước, trung với vua, trung quân ái quốc,
[57:36]nhưng mà vì một lý do gì đó không biết, vì một sự hứa hẹn danh lợi gì đó không biết rồi họ mất đi cái lòng yêu nước. Cái mất đó cũng đau lắm đó. Còn đây ta có tình yêu nhân loại chưa? Có chưa? Ít người có lắm. Đó là viên ngọc cực quý, nhưng mà thật ra ít người có vì ta ít được nghe nhắc tới. Nhưng đến lúc nào đó, trái đất này nhỏ bé lại, hòa bình thế giới là niềm mơ ước của của loài người thì lúc đó ta sẽ nghe nhiều về cái tình yêu nhân loại. Lúc đó ta có thêm một viên ngọc mới trong trái tim mình. Còn và nếu người nào mà làm cho ta mất đi cái tình yêu nhân loại, làm cho ta thù ghét loài người thì là một quan niệm sống sai lầm
[58:25]và ta cũng bị mất cái cái viên kim cương của mình. Và bây giờ thế này: Khi mà ta vừa bắt đầu cái tuổi mới lớn, lúc đó cái tuổi thanh xuân phơi phới, cái tương lai rộng mở, thì hai phần ba cái lớp mà thiếu niên và thanh niên này ta dễ được xây dựng một cái lý tưởng sống cao thượng, nhớ như vậy. Mà lý tưởng sống cao thượng là gì? Là sống để mà cống hiến, sống để mà phụng sự nha, đó là lý tưởng sống cao thượng. Mà ở lớp tuổi thanh niên, ta được dạy cho điều đó và đó là cái tài sản vô cùng quý của đời con người. Nhưng mà theo cái tuổi đời lớn lên dần, lớn lên dần, ta hãy nhìn lại tâm hồn mình, cái lý tưởng đó còn không?
[59:23]Còn không hả? Nhiều người nhìn thầy ngơ ngác, có những người nhìn thầy và thầy biết rằng chưa hề có lý tưởng và có những người lý tưởng nó đã mất rồi. Theo cái tuổi đời, đi qua cái đời sống gia đình, đi qua những lúc mà bươn chải với cái cuộc sống kinh tế, ta mất cái lý tưởng đó rồi, phải không ạ? Trong khi hồi lúc nhỏ có người có, hai phần ba là thanh niên ta có cái lý tưởng sống cao thượng. Nên ta nghe những câu như là nơi nào cần thì thanh niên sẽ có mặt, nơi nào khăn khó thì sẽ có có mặt thanh niên, ta cũng nghe những câu vậy, tức là cái người thanh niên được xây dựng cái lý tưởng phụng sự, cống hiến và lý tưởng nó đẹp.
[1:00:09]Nhưng mà tại sao ta bị mất? Tại sao ta bị mất? Có ai cướp của ta không hay tự ta tự ta đã vất bỏ?
[1:00:22]Cái gì làm cho ta mất đi cái lý tưởng sống cao thượng cống hiến và phụng sự cho mọi người? Cái gì?
[1:00:33]Chính cái lối sống hưởng thụ, ích kỷ lấy mất của ta cái lý tưởng cao đẹp đó. Khi ta lớn lên một chút, nhất là lúc mà đời sống xã hội giàu có lên một chút, cái điều kiện để hưởng thụ xuất hiện nhiều trong xã hội, thì tự nhiên người ta rủ rê mình đi chơi, à hôm nay đi hát karaoke, hôm nay đi du lịch, mai đi ngắm cảnh này, mai đi hưởng thụ vào phòng trà, nhà hàng thế kia. Khi cuộc sống hưởng thụ mà tới, thì lập tức cái lý tưởng cao thượng bị phai nhạt liền. Đây là điều rất là chính xác. Nha, ở trong cái cảnh khổ, người ta còn hy vọng một tương lai tươi đẹp, người ta dễ có cái lý tưởng sống cho đời,
[1:01:16]là cứ dấn thân, phụng sự, hy sinh, cống hiến. Thậm chí có những người mà biết rằng đi vào đó là sẽ chết, nhưng mà chết để cho Tổ quốc mình bền vững nghìn thu. Ta cao thượng đến như vậy. Nhưng mà khi đất nước giàu lên một chút, có điều kiện để ta mặc áo đẹp, đi xe sang, ở nhà lầu rồi, cái sự hưởng thụ đến rồi, lý tưởng mất liền. Đúng không ạ? Ngày hôm nay ta nhìn lại, cái lý tưởng ta sẽ nhạt dần bởi vì đời sống hưởng thụ nó đến. Nên đây mới là một cái thử thách rất là lớn, và thầy rất là lo. Thầy rất là lo khi trong một đất nước mà nếu con người ta cái lý tưởng sống mà không có, họ sẽ không chung tay xây dựng cái đất nước này vượt lên được.
[1:02:05]Cho nên điều cái quan trọng làm sao là cái thế hệ đi trước phải mãi mãi truyền lại cho thế hệ đi sau cái lý tưởng sống cao đẹp này, là sống để hy sinh, để phụng sự, để cống hiến, chớ đừng để hưởng thụ. Mặc dù có khi ta có phước, bỗng nhiên gia đình ta khá giả lên, có khi ta có phước, ta được nhiều điều kiện thuận lợi để hưởng thụ hơn, nhưng mà mong rằng làm sao đừng ai quên cái lý tưởng sống cao thượng là phải mãi mãi hy sinh, phụng sự và cống hiến. Già rồi cũng đừng mất cái lý tưởng này. Tại sao già rồi đừng mất? Bởi vì ta phải giữ nó để truyền ngọn lửa đó lại cho con cháu mình. Mặc dù có khi ta không còn năng lực để phụng sự,
[1:02:52]để cống hiến nữa, có khi giờ muốn ra đi quét cái đường cho tổ dân phố không quét nổi, nhưng mà trong trái tim đừng tắt đi cái ngọn lửa cao thượng đó, cái ngọn lửa của lý tưởng sống cao đẹp mà từ thời trẻ mình đã có. Nhớ như vậy. Bởi vì sao? Bởi vì mãi mãi con cháu mình cũng cần cái đó, và mãi mãi đất nước mình cần những con người có điều đó. Cho nên nếu mà ai
[1:03:21]mời gọi ta một cái đời sống hưởng thụ, ai mời gọi ta cái quan điểm sống ích kỷ phải lo cho mình trước, sống để phải xây đắp cho mình trước, ta biết ngay người này lấy mất trong tâm hồn ta cái điều quý giá. Hoặc là nhiều người biết mạng, đi vào trong mạng coi những thông tin xấu. Trong mạng có những thông tin xấu mời gọi những sự hưởng thụ và những sự sa đọa cực độ làm ta mất lý tưởng sống liền. Nói ví dụ như vào cái trang web đen, coi những hình ảnh lõa lồ, nói nhiều về tình dục thì nổi thanh niên hưởng thụ là mất lý tưởng sống liền. Cho nên vì vậy lần đó thầy mới nói với những em thanh niên trong đạo Phật á, tụi con hãy ráng mà lập những cái trang Facebook á,
[1:04:08]trong những cái trang đó tụi con nói đến cái đời sống lành mạnh của thanh niên, đừng có bị cuốn hút, bị quyến rũ bởi những cái lối sống mà thiên những cái ao ước, những cái ý nghĩ về cái tình dục, bởi vì nó làm ô nhiễm cái tâm hồn của tụi con. Phải ráng vậy. Mà nhiều khi một cái người thanh niên họ chưa xấu, chưa tốt, nếu họ coi vào cái trang web đen về tình dục, biến thành xấu liền. Nhưng nếu họ may mắn họ vào một cái trang web tốt, à nói về cái đời sống hướng thượng, trong lành, họ trở thành tốt liền. Đó, cho nên ta rất cần những cái trang web tốt đẹp để giáo dục, để xây dựng cho tâm hồn con người.
[1:04:49]Thế còn ở trên mạng nó vô số những trang web mà nó phá hỏng tâm hồn của con người. Và đây là một cuộc chiến mà trong cuộc chiến này điều thiện gần như thua. Vì sao vậy? Vì ít ai tự nguyện dựng lên những trang web giáo dục tốt lành, còn đa phần nó cứ dựng những cái trang web đen, những trang web hưởng thụ để lôi cuốn người ta vào xem, trong đó nó hưởng cái tiền quảng cáo. Và đây là điều rất là đau, cho nên điều xấu dường như thắng thế. Cho nên vì vậy, ở đây trong các Phật tử mà ngồi đây nghe, nếu có những người nào mà có khả năng về trang web, về lập trình, viết web, hãy cố gắng cùng nhau dựng những trang
[1:05:31]web giáo dục cho thanh niên, xây dựng lý tưởng sống cho thanh niên, là sống đừng có đi tìm cái đam mê hưởng thụ nhục dục, ừ ích kỷ, mà sống, sống sao cho trong sạch, đừng để bị nhiễm bẩn tâm hồn, và sống biết cống hiến, phụng sự và hy sinh. Thì mới đầu thấy như cực, nhưng rồi ta sẽ thấy hạnh phúc trong cái đời sống tốt lành như vậy. Và cái phúc đưa ta đi đến những cái cõi giới còn vinh quang hơn gấp bội lần. Cho nên vì vậy, đây là cuộc chiến mà thầy mong là những lớp trẻ thanh niên trí thức đó biết về web hãy cố gắng góp tay xây dựng về cái sự giáo dục này, nha.
[1:06:16]Có một cái mà nó lấy mất, nó làm biến dạng tâm hồn ta nữa là cái nghiệp ác, cái nghiệp xấu. Nhớ. Ngoài những cái kẻ ở đâu đến á, những cái cuốn sách bậy, những trang web đen, những kẻ xấu đến với ta nó làm lấy mất cái tài sản quý trong tâm hồn ta, nó còn một cái nữa từ nơi chính ta làm phá mất cái tâm hồn ta luôn, đó là cái nghiệp xấu. Nghiệp xấu tự ta tạo ra và nó quay ngược lại làm biến dạng tâm hồn ta luôn. Ví dụ, ví dụ như là à ta đi đến chùa, ta đi đến chùa ta cũng lễ Phật, nghe pháp rồi đi về.
[1:07:00]Khi đi về thì ta thấy mấy cái người đi qua cái xóm ta thấy mấy người họ đang họ đang làm đường.
[1:07:08]À trong lòng ta lúc đó không biết là ta bị nghĩ cái gì đó, ta lại nghĩ: Mấy người này cái chuyện này của nhà nước lo, tại sao mà đi làm chi rồi vướng? Đầu ta nghĩ chút xíu thôi, nhưng đó là đã một chút nghiệp tạo ra. Chút nghiệp tạo ra rồi, bắt đầu tâm hồn ta bị biến dạng á, cái giáo lý mà ta nhận được đã bắt đầu mất, rơi rụng một chút xíu rồi, chưa nhiều nhưng đã rơi rụng chút xíu rồi. Hoặc là một câu chuyện khác, ví dụ như có một người đến nói với ta thế này:
[1:07:44]Bây giờ tôi biết là chị làm trong ngân hàng, tôi cần vay một số tiền như thế này, à tài sản tôi thì thế chấp nhiêu đây, và với cái tài sản này mà nếu mà chị định giá thấp thì tôi vay không không hết, không tới được cái số tiền tôi cần, và tôi cần chị định giá được như thế này để tôi vay được bao nhiêu tỷ tôi cần. Thì mình nhìn qua mình biết là cái định giá không tới, và họ hứa cho mình: Nếu mà chị định giá để tôi vay được số tiền này thì tôi xin biếu chị cái phần này, phần tiền này hay một viên ngọc, viên kim cương gì đó. Và lúc đó mình động tâm. Mình động tâm mặc dầu trước đây mình không phải là người
[1:08:18]tham, à trước đây mình cũng không phải là người xấu, nhưng mà ngay khi họ mời gọi một số tiền, tỉ lệ cái phần trăm trên họ vay đó, mình động tâm, cái mình chấp nhận, nghĩa là mình định giá cao lên cho họ vay. Ngay lúc đó cái nghiệp hình thành trong tâm mình và bắt đầu tâm hồn mình biến dạng. Từ đó về sau, những suy nghĩ tốt không đến được nữa. Từ đó về sau, cái tình yêu đối với đạo pháp, tình yêu đối với đất nước, những lý tưởng sống cao thượng nó rơi rụng đi mất một phần ba. Tự nhiên mình không cảm thấy không siêng đi chùa nữa, tự nhiên không thích ăn chay nữa, ừ tự nhiên là ai mời ai kêu mà mình đi góp tiền để cứu trợ lũ lụt mình hết hăng say.
[1:08:59]Chỉ từ cái lần mà mình định giá nhầm một chút xíu. Dĩ nhiên định giá đó là ta gây tổn thất cho ngân hàng, nhưng mà vì cái lợi cá nhân ta làm chút xíu, tâm hồn ta biến dạng liền. Cho nên là cái điều thiện, điều ác ta làm trong cuộc đời này nó làm biến dạng tâm hồn ta. Và ngược lại, cái điều thiện ta làm được trong cuộc đời này cũng là củng cố lại cái tâm hồn của ta. À ví dụ như bây giờ nói cái cơn bão vừa đi qua Quảng Bình, cái thiệt hại rất là lớn, người dân rất là khổ, các thông tin báo chí đưa lên ào ào và ta ta xót xa. Ta xót xa ta mới đi rủ bạn bè, rồi bạn bè ta đi dò hỏi, rồi thấy cái một hay là nơi đó là Mặt trận Tổ quốc địa phương
[1:09:46]người ta kêu gọi đóng góp, hoặc là nơi cái chùa đó kêu gọi đóng góp, và dĩ nhiên mình dĩ nhiên là mình không giàu, nhưng mà mình mình cũng góp vào, nghĩa là phụ tay xoa dịu bớt cái nỗi đau của đồng bào lũ lụt. Thì chỉ vậy thôi rồi việc nó trôi qua, đời sống bắt đầu tái sinh lại ở những cái vùng đất đó rồi mình cũng quên mất. Nhưng mà đã một lần mình xót xa, một lần mình đóng góp vào trong cái việc cứu trợ đó, cái tâm hồn mình bỗng nhiên được củng cố. Điều tốt bỗng nhiên xuất hiện nảy nở trong lòng mình. Từ đó về sau ai nói điều xấu mình không thích nghe, ai rủ đi hưởng thụ xa hoa mình không thích tham dự,
[1:10:24]mà mình chỉ thích đi tu tập, thích đi đến chùa. Đó nghĩa là cái điều thiện tự nó nảy nở tiếp nảy nở tiếp theo nữa. Lạ như vậy, nhớ như vậy. Cái điều xấu mà ta làm á thì bỗng nhiên nó phá cái tâm hồn ta, từ đó ta cứ đi thích làm cái điều xấu tiếp tục. Còn khi điều thiện mà ta đã làm rồi, thì cũng vậy bỗng nhiên nó làm nảy sinh cái điều thiện kế theo nữa. Nên do đó đừng để sẩy chân dù chỉ một lần. Nha, đừng để lỡ tay nhúng vào điều xấu dù chỉ một lần. Vì chỉ một lần thôi, nó kéo tâm hồn ta có cái đà cứ đi mãi về cái hướng hướng xấu ác. Còn với việc thiện thì đừng bao giờ bỏ qua dù chỉ một lần. Hễ có cơ hội thì ta đều cố gắng mà mà tham gia, mà góp tay.
[1:11:16]Đừng bao giờ bỏ đừng bỏ sót bất cứ một lần nào. Ví dụ nói: Bây giờ thưa thầy bây giờ đi cứu trợ đồng bào lũ lụt, nhưng mà bây giờ con không có tiền. Thì nói: Vậy trong người con còn cái gì? Nói: Người con không còn gì hết trơn. Có ai nghèo đến mức đó không? Nói: "Dạ bây giờ nói, dạ chùa kêu đóng góp làm từ thiện mà bây giờ con không có tiền, không có gì hết trơn." "Bây giờ thầy hỏi thiệt nghe, còn cái gì không?" Nói: "Dạ con dòm tới dòm lui người con không còn gì hết." Nói: "Nghĩ thiệt coi còn cái gì không?" Nói: "Dạ thiệt con không còn cái thứ gì để đóng góp á." Nói: "Không, còn, còn nhiều lắm.
[1:11:52]Còn trái tim và còn cái miệng nói leo lẻo, khôn thấy mồ. Hãy dùng cái miệng này và trái tim này đi kêu gọi những người có khả năng, nha." Thì biết đâu có những người họ cũng muốn đóng góp nhưng mà không ai nhắc, họ mải mê họ làm việc hay họ quên, gì đó. Thì khi ta đến ta nói một tiếng họ sực nhớ lại: "À à, vân vân, cho tôi đóng góp." Thì người đóng 100.000, người đóng một triệu, người đóng hai triệu, thế là nhờ cái miệng leo lẻo của ta mà cũng có thêm được một ít tiền. Như vậy ta có đóng góp được chưa? Có rồi, nha. Vì vậy đừng bỏ sót một cơ hội nào, đừng nói rằng mình không thể, đừng nói rằng mình không thể.
[1:12:28]Ví dụ hôm nay bây giờ nói chùa đó xây, nói: "Dạ con dạ không có đóng góp nè, một viên gạch cũng không đóng góp nè, dạ con không có tiền nữa. Bây giờ con không có gì để đóng góp cho chùa hết." "Vậy còn cái gì?" Nói: "Không còn gì hết." "Không, còn đôi mắt và còn đôi tay. Cứ đứng lại chùa đó, phụ xúc miếng cát cũng là đóng góp, hoặc đứng đó coi giùm cho ni sư, đừng để ai ăn cắp vật tư cũng là, cũng là đóng góp, nha." Đừng bỏ sót một cơ hội tốt nào trong cuộc đời này. Cũng vậy, đừng bao giờ để sẩy chân lỡ nhúng tay vào một điều xấu ác gì trong cuộc đời này. Vì chỉ cần một lần thôi, tâm hồn ta thay đổi liền.
[1:13:07]Một lần làm điều xấu là tâm hồn ta thay đổi nó thuộc về phía xấu ác. Cố gắng đừng để mất một lần làm điều thiện thôi là tâm hồn ta vượt lên. Nhớ như vậy nha. Cái nghiệp nó phá hoặc là nó biến dạng tâm hồn ta rất là nhiều. Một cái điều rất là quan trọng nữa là thiền định. Thiền định giữ gìn tâm hồn ta, thăng hoa tâm hồn ta, thanh lọc tâm hồn ta. Thiền định là gì? Thiền định là nhiếp tâm vào trong thanh tịnh, không suy nghĩ, hướng về vô ngã. Ta cứ suy nghĩ thì bản ngã ta cứ tồn tại, tồn tại. Còn ta lắng yên, bớt suy nghĩ bớt suy nghĩ thì bản ngã ta bớt dần, bớt dần, bớt dần. Nhưng khi ta cứ động tâm lên thì bỗng nhiên
[1:13:52]tâm ta hơn thua, ta đố kỵ, ta sân si. Còn ta lắng suy nghĩ xuống lắng suy nghĩ xuống, tự nhiên ta bớt sân si, bớt tham lam, bớt đố kỵ. Nên trong bài kinh mà Đức Phật dạy cho vua trời Đế Thích, vua trời mới hỏi là tại sao con người cứ đau khổ, cứ hơn thua cứ đấu tranh? Đức Phật mới phân tích cái chuỗi tâm lý rất là sâu, cuối cùng kết luận ở điểm là gì? Động tâm, sự động tâm suy nghĩ mà thôi. Từ cái động tâm suy nghĩ này mà bản ngã dấy khởi, bản ngã dấy khởi rồi, vô số điều xấu đi theo. Cho nên ta cố gắng tu tập thiền định, lắng tâm trong thanh tịnh, bản ngã tự nhiên giảm bớt và thánh tính xuất hiện.
[1:14:43]Tính chất của thánh xuất hiện ở trong tâm ta từ từ trong thiền định. Nên vì vậy hôm nay là ni sư Đàm Vĩnh phát tâm khởi công xây dựng cái khu tu tập và mong cho các Phật tử, cái đạo tràng về đây mà tu tập thiền định, cũng là nơi cái ý này. Chứ còn ví dụ như ta chùa to, Phật đẹp cũng chỉ là nơi mới phục vụ được cái nghi lễ, nghi thức, niềm tin về tín ngưỡng thôi, chứ chưa có chuyên sâu về sự tu tập tâm linh cao siêu. Mà nếu có một cái nơi để tu tập như thế, mọi người rảnh cứ về đây ngồi thiền, đúng phương pháp, lắng tâm trong thanh tịnh, đó chính là con đường mà đi về nơi thánh vị, nha. Nó làm cho bản ngã ta giảm xuống thì cái thánh tính hiện ra.
[1:15:30]Nên thiền định chính là cái phương pháp mà giữ gìn tâm hồn ta rất là mầu nhiệm. Mọi người cố lên. Vậy ta nói nãy giờ vậy tâm là gì? Tài sản quý nhất chính là tâm hồn. Nơi đó nó như cái két sắt ấy, chứa không biết bao nhiêu điều tốt đẹp mà ta cất giữ, ta vun đắp. Đừng để cho kẻ trộm vào, vào lấy. Như vậy tâm là gì? Tâm là gì? Tâm là con đường đi đến sự giác ngộ Niết Bàn tuyệt đối, hay như vậy. Tâm là con đường. Tâm, tâm chưa phải là sự giác ngộ, tâm chưa phải là Niết Bàn, tâm chưa phải là Phật, nhưng tâm là con đường. Ngoài tâm không có con đường khác. Ta không thể đi đến sự giác ngộ bằng ôm tượng Phật.
[1:16:31]Ôm tượng Phật hoài không có giác ngộ, không thành Phật. Ta không thể đi đến sự giác ngộ bằng cái ôm cái chùa, cứ lo xây chùa mà thành Phật cũng không. Ta không thể đi đến sự giác ngộ bằng cách ngồi cứ tụng kinh, tụng chữ nghĩa chữ nghĩa tụng hoài, không đi đến. Ta chỉ có con đường duy nhất để đi đến sự giác ngộ chính là con đường tâm, con đường tâm mà thôi. Xoay lại vào nội tâm, thanh tịnh được nội tâm, diệt trừ được ngã chấp ở trong tâm thì đó chính là con đường đi đến Niết Bàn, giác ngộ tuyệt đối. Nhớ như vậy, con đường tâm này. Và thiền định chính là phương pháp an trú tâm, mở cái con đường tâm để ta đi tới sự giác ngộ.
[1:17:13]Cho nên ta tu gì thì tu, làm bao nhiêu công đức thì phải làm, nhưng đừng bỏ qua thiền định, nha. Thiền định là con đường duy nhất, là đỉnh cao của sự tu tập như vậy. Bây giờ tâm cũng có những cái bệnh, ví dụ như cái két sắt của mình ở trong nó bị rỉ sét vậy đó. Đây là có những bệnh của tâm. Thứ nhất là bệnh điên, điên loạn. Cái người này nghiệp rất là nặng nên phát bị bệnh điên loạn. Và nguyên nhân của sự điên loạn thường là thế này, là do tự cao thái quá. Cái người nào mà kiêu mạn thái quá thì sẽ có một cái tất yếu xảy ra là điên loạn, là cái thứ nhất. Cái thứ hai là người nào xúc phạm thần thánh,
[1:17:56]nói bậy công kích thần thánh thì sẽ bị điên loạn. Thứ ba là không phải thần thánh nhưng mình xúc phạm những bậc đáng kính trên cuộc đời này mà mình sẽ bị điên loạn. Những bậc đáng kính trên đời này như những danh nhân, những vĩ nhân gì đó, những người có công mà ta xúc phạm nói bậy nói bạ thì sẽ có ngày ta điên loạn. Đó là cái thứ nhất là bệnh của tâm là do điên loạn. Cái thứ hai là bệnh stress, căng thẳng. Căng thẳng làm mất ăn mất ngủ, làm ta mệt mỏi, không điên, nhân cách ta vẫn còn nhưng mệt quá sức đi, khó ăn khó ngủ, đầu cứ băng băng băng băng nặng lên là bị stress. Cái đó là do cái gì? Là do ta làm việc quá tải.
[1:18:39]Quá tải là là ta làm việc nhiều hơn cái khả năng của mình mà trong đó nó thường có một chút của tham vọng vượt quá cái phước của mình. Tức mình muốn đạt được một điều gì mà phước của mình không đủ thì thường ta sẽ phát sinh cái bệnh stress, đó là tham vọng, là ước mơ, mục tiêu lớn hơn cái phước của mình. Ví dụ, ví dụ cái người đó không đủ sức để làm bác sĩ mà ráng học để làm bác sĩ thì thường là sẽ vỡ, sẽ bị stress, bị bệnh. Hoặc là có người cái phước không thể làm được thủ tướng mà tối ngày cứ mơ ước, mơ mộng mưu tính để làm sao làm được thủ tướng thì sẽ bị stress. Tức là ta vạch một cái mục tiêu qua khỏi cái phước của mình thì bị stress.
[1:19:23]Như vậy muốn chữa làm sao? Thì mình sẽ đặt cái mục tiêu thấp lại, chỉ xin được làm cái chân công nhân hốt rác bên đường thôi thì hết bệnh stress liền. Tức là cái mục tiêu thấp lại, bỗng nhiên ta giải được cái bệnh liền, ha nha. Có một cái trường hợp nữa giống stress nữa là bệnh trầm uất. Tức là qua một cái biến cố lớn, gây một sự xúc động về tình cảm lớn, ta bị trầm uất, à tức là nặng nề, suy nghĩ bậy, có những ảo giác, vân vân. Thì cái bệnh này là do cú sốc về tình cảm thì ta phải đi ngồi thiền, phải tu tập nha, phải sám hối lạy Phật để mà mà bớt. Nên ở đây hôm nay ta nói với nhau là giữ gìn tài sản quý nhất và đó là tâm hồn ta.
[1:20:11]Và trong cái tâm hồn đó, cái quý nhất là gì? Là cái quan điểm sống, nha. Và cái phương pháp để mà ta bảo vệ cái tâm hồn mình là bằng thiền định, nha, bằng cái lòng từ bi yêu thương con người, bằng cái tâm khiêm hạ. Đó là những cái phương pháp mà bảo vệ tâm hồn mình rất hiệu quả và đặc biệt nhất là lòng tôn kính đối với Đức Phật. Khi ta có lòng tôn kính đối với Đức Phật, tâm hồn ta được bảo vệ chặt chẽ, ma không lọt vào được, kẻ xấu không đến để mà lôi kéo lấy được. Khi ta có lòng từ bi yêu thương chúng sinh thì tâm hồn ta được bảo vệ chặt chẽ, ma không thọc tay vào lấy được, kẻ xấu không đến lấy đi được.
[1:20:55]Khi ta có cái lòng khiêm hạ, ta tôn trọng được mọi người, lúc nào cũng thấy mình là thấp, là kém thì tâm hồn ta được bảo vệ chặt chẽ, ma không tới vào được, kẻ xấu không lấy đi đi được. Cho nên vì vậy, mỗi ngày ta nhớ thế này: thứ nhất là phải thường lễ kính Phật. Nhớ phải lạy Phật mỗi ngày. Mỗi ngày phải quán tưởng rải lòng yêu thương chúng sinh. Trong sự đối tiếp với mọi người, lúc nào cũng tìm điểm hay của người để ta tôn trọng, đừng bao giờ thầm thầm mà chê ai trong bụng mình. Dù chê thầm cũng không được. Lúc nào cũng cố tìm điểm hay của người mà mình yêu quý, mình tôn trọng. Dù biết người ta dở cũng thông cảm,
[1:21:39]cũng yêu thương, chứ không được mà thấy cái nhược điểm người ta mà coi thường mà khinh ghét không được. Mỗi ngày đều phải cố gắng tu tập thiền định để thanh tịnh tâm hồn mình và nhớ Lúc nào cũng yêu thích làm việc làm việc thiện, bởi vì mỗi một việc làm thiện là mỗi một cái viên gạch xây dựng củng cố tâm hồn của của ta. Chớ nhúng tay vào làm việc ác dù một việc nhỏ, chớ xúc phạm chê bai người khác, vì xúc phạm chê bai người khác nó thành cái nghiệp mà phá hỏng tâm hồn của mình nha. Hôm nay vào ngày đẹp trời mùa thu, mùa thu làm sao nóng quá nhờ, không biết kỳ. Ta ở đây gặp nhau để nói với nhau là cố gắng mà giữ gìn cái tài sản
[1:22:30]quý nhất của cuộc đời mình chính là là tâm hồn của mình như vậy. Thầy chúc cho tất cả quý phật tử ở đây mọi điều tốt lành trong cuộc sống, được nhiều may mắn, được nhiều phúc lành, và nhất là tinh tấn tu hành, và giữ gìn cái tài sản quý nhất của mình để mình còn thắp lửa lại cho bao nhiêu thế hệ đi sau của mình nữa nha. Ta có khoảng 15 phút tới nửa tiếng để thầy giải đáp câu hỏi. Có ai có thắc mắc gì cứ đưa tờ giấy lên nha, thầy ngồi chờ một xíu. Xin mời quý vị Phật tử chúng ta tiếp tục ghi câu hỏi, nếu có quý vị Phật tử nào muốn có câu hỏi gửi lên cho Thượng tọa giảng sư thì chúng ta tiếp tục chuyển lên trên này.
[1:23:10]Con nhà con đã hơn 27 tháng tuổi mà vẫn chưa biết nói, cái này giống như tự kỷ. Người nhà con đi xem bói bảo là phải đến đền đền Tam ở Chí Linh, Hải Dương để cho cháu biết nói. Thưa thầy, như vậy có đúng không? Con biết đến đền để cầu như vậy là sai với chính pháp, nhưng muốn giải quyết tâm lý với người nhà thì con có nên đi hay không ạ? Nguyên nhân của bệnh tự kỷ ở trẻ em và cách chữa trị như thế nào? Thì mình nói với người nhà thế này: Bây giờ đi đến đền cầu ha, mà nếu nó vẫn không biết nói nữa thì theo Phật nha. Phải cá vậy đó, phải phải phải đặt điều kiện. Mà nếu đến đền á mà nó không hết thì mình dắt về chùa.
[1:23:53]Nhưng mà bệnh tự kỷ nó có cái nguyên nhân, ta phải biết nguyên nhân chút xíu. Nguyên nhân mà tại sao nói và tại sao không nói: Có những đứa trẻ khi sinh ra ở cái vùng, cái nơi mà cái cộng đồng chung quanh nó nói tiếng Việt Nam thì lớn lên nó nói tiếng gì? Tiếng Việt Nam. Nếu nó sinh ra cái vùng mà chung quanh nó nói tiếng Hoa không thì nó lớn lên nói tiếng gì? Nếu nó sinh ra nơi cái vùng mà chung quanh nó nói tiếng Anh không thì nó lớn lên nói tiếng gì? Nếu nó sinh vào nơi chung quanh không ai nói gì hết thì lớn lên nói tiếng gì? Câm, không nói. Chính là bệnh tự kỷ.
[1:24:29]Như vậy, bệnh tự kỷ là cái bệnh mà trong cái thời gian mà não bộ của nó hình thành cái ngôn ngữ, thì trong cái thời gian đó, cái người sống không nói chuyện với nó nhiều, không đủ, nói với cái thời lượng, nói với cái số lượng không đủ để não nó thành lập cái ngôn ngữ. Mà lúc đó ma thì tới nói chuyện với nó nhiều hơn. Bỏ nó như vậy, cái vong ở trong nhà cứ tới chơi với nó, cái lần lần nó tiếp xúc được với người âm không. Nó không nói chuyện với người người sống nữa. Đến khi quá cái tuổi để mà não bộ có thể thành lập được ngôn ngữ rồi, thì cái ngôn ngữ loài người không có trong não nó, thế nó không nói được nữa luôn.
[1:25:10]Mà ma tới nói được liền. Cho nên nhiều khi nó biết nhiều chuyện rất là kỳ lạ là do ma mách. Nhớ như vậy. Cho nên trẻ em luôn luôn cần được cái người lớn mà những người có cái tâm hồn tốt, nói những điều đạo lý, nói với nó, nói mãi. Từ nhỏ, lúc bồng bế là cứ đứng cứ bồng mà nói chuyện đạo lý cho nó nghe. Dù nó không biết gì cứ nói. Vậy đó, mà tránh cho nó bị cái bệnh tự kỷ. Còn nếu thấy hồi nhỏ quăng cho bà vú nha, mình cứ mãi, cha mẹ mãi đi làm, nhà thì ít người, cứ đưa cho bà vú em nuôi, bà vú em bả cũng chẳng thèm nói chuyện, bả cứ coi tivi, rồi bả cứ lo bả nấu ăn, dọn dẹp, bỏ nó nằm im, thì quá cái thời gian để có thể định hình
[1:25:51]ngôn ngữ được, coi như nó không nói được, nó không có. Nên để ý lại cái bệnh như vậy, chữa cực lắm. Bây giờ bắt đầu nó qua cái tuổi đó rồi mà muốn nó nhận thức được ngôn ngữ của loài người, bây giờ bắt đầu cũng phải nói, nói rất nhiều, nói toàn đạo lý không, rồi nhờ cái thần lực của Phật pháp để chuyển hóa cái bộ não nó phục hồi lại, tuy muộn nhưng vẫn còn cơ hội. Nhớ là như vậy, nguyên nhân là như vậy. Có người hỏi về thiền: "Thì nếu mà ngồi thiền mà quán xương thịt rã rời như vậy thấy hơi căng thẳng...". Mới ban đầu như vậy, nhưng về sau hết nha. Về sau mình quán rất là nhanh và tâm mình sẽ được tỉnh sáng và yên, cho nên đừng có lo nha.
[1:26:35]Mới ban đầu thấy quán là mất công, nhưng mà chính nó là con đường làm cho mình tỉnh giác. Con xin hỏi Thượng tọa: "Ví dụ sư cụ thường nêu cái xấu của Phật tử chúng con trước đạo tràng thì chúng con phải làm sao ạ? Nói lại thì chúng con không được phép, mà không nói thì ấm ức quá." Thì thôi hôm nay đưa cái bài này của thầy cho sư cụ nghe tham khảo nha, như vậy.
[1:27:08]"Con nghe một số người nói: Trong thời điểm này nếu thiền định sẽ dễ bị tà ma nhập vào." Cái người nói đó mới đúng là ăn cướp. Lấy mất cái chí hướng tu hành của mình nha. Cái người đó đúng là ăn trộm. Đừng cho ăn trộm vào nhà mình. "Con thường xuyên tiếp xúc với nhiều người, con rất ghét họ và họ cũng ghét con." Hay. "Con đã nhiều lần bao dung bỏ qua cho họ nhưng không thể xóa bỏ sự thù ghét. Vậy theo thầy con phải làm thế nào?" Đây là một dạng bệnh của tâm lý và cái bệnh này làm cho ta gây nghiệp. Ta không yêu thương được làm cho phúc ta hết dần hết dần. Cho nên vì vậy phải ép mình phải thương người,
[1:27:49]mỗi ngày phải quỳ trước Phật, xin Phật cho con yêu thương được mọi người. Và cái lời cầu nguyện này phải kéo dài 3 năm ta mới hết được cái bệnh này, chứ một ngày hai ngày không hết đâu, vì bệnh này hơi nặng nha. Sống làm sao mà ai cũng ghét mình mà mình cũng ghét người ta hết trơn, kỳ vậy trời. "Mẹ con rất tin vào tử vi và không muốn cho con yêu người yêu hiện tại của con vì không hợp tuổi, cung tuyệt mệnh, tức là nếu lấy nhau thì một trong hai người sẽ chết." Mẹ con nói sai, mà tử vi nói sai, thầy nói mới đúng. Nếu hai đứa con lấy nhau, hai người sẽ chết, từ từ hai người cùng chết hết.
[1:28:29]"Là một người tin vào nhân quả, vào đạo pháp con phải làm sao?" Con đừng lấy chồng, đừng yêu ai, đi tu đi con à nha. Như vậy là chắc ăn nhất.
[1:28:41]Nhớ nha, đem mấy chuyện tình yêu hỏi thầy, thầy chỉ có một câu trả lời duy nhất là kêu đừng yêu nữa đi tu mà thôi, nên đừng có khờ mà hỏi thầy mấy chuyện này nha. Mà hỏi thầy hai tuổi này làm sao, thì thầy đều có một câu trả lời: Hai tuổi này từ từ chết hết nha.
[1:29:01]"Nghiệp của thân và khẩu thì sẽ tác động đến người khác, làm cho người khác sướng hay khổ nên tạo ra nghiệp cho mình, nhưng ý nghiệp thì chưa tạo ra buồn vui sướng khổ người khác thì tại sao lại ra nghiệp?" À đây là độc đáo: Ý nghiệp vẫn tạo ra nghiệp rất là nhiều nha. Ví dụ bây giờ ta cứ ngồi một chỗ, tự trong tâm mình, ta cứ nghĩ mình là vua, mình là vua, thì bao nhiêu phúc ta hết sạch. Nghĩa là khi mà tự trong tâm mình, mình nghĩ mình quá cao, mình hết phúc rồi. Hoặc là tự trong tâm mình, mình nghĩ mình thấp hơn mọi người, mình tôn trọng mọi người, tự nhiên phúc mình rất nhiều. Cho nên dù là ý chưa đụng với ai nhưng mà cũng thành tội và phúc nha.
[1:29:42]"Thưa thầy, nằm mơ thấy trên tay thả con rắn nghĩa là sao ạ? Anh trai con tuổi rắn, chơi bời, cờ bạc, cha con hay lo buồn và đêm nằm mơ thấy rắn như vậy." Rắn nó có nhiều nghĩa. Ví dụ như mình thấy rắn đến gần mình, tức là mình đang bị cái nghiệp ái dục vây, hay là nếu a con rắn mà dữ thì coi chừng có kẻ xấu hãm hại. Nhưng mà nếu mình có người anh trai hưởng thụ chơi bời mà tuổi rắn, mà ông thấy ông bố thấy thả con rắn ra thì coi chừng người này hết số, sắp chết, coi chừng. Thầy nói chứ không phải thầy trù đâu nha, tại sách đoán điềm giải mộng nó nói thế. "Làm sao để giải nghiệp con cái chơi bời hưởng thụ?"
[1:30:21]Cái đứa con mà nó chơi bời hưởng thụ cũng là nghiệp của cha gia đình, của cha mẹ. Cho nên chính cha mẹ mình cứ sám hối nghiệp của chính mình. Mà khi nghiệp chính mình hết thì một trong hai trường hợp sẽ xảy ra: Một, cái người con đó phải đi khỏi nhà hoặc là phải chết; hai, người con đó phải thay đổi, tính tình trở lại ngoan. Cho nên ta cứ phải sám hối cho chính mình, tự nhiên nghiệp người kia thay đổi theo mình, lạ như vậy.
[1:30:47]À gia đình con chuẩn bị cải táng cho bà nhưng còn ông nội thì đã bị thất lạc. Trong gia đình có người đưa ra ý kiến là dùng cây dâu và quả dừa làm mộ cho ông nội để cạnh bà cho có ông có bà. Thì cũng chỉ là tượng trưng thôi, nha. Nó gọi là thờ vọng hay chôn vọng á, thế thân á. Nó cũng là một cái phép. Nhưng mà làm làm cho vui thôi. Kệ cứ mà yên tâm thì được thôi, chứ cũng không có gì giá trị lắm đâu. Dịp Vu Lan, đạo tràng chúng con tụng kinh Vu Lan Bồn tại chùa, nhiều huynh đệ cho là không trung thành với pháp môn của sư phụ. Thật ra cái kinh Vu Lan Bồn á nó có một điều lạ là: Trung Hoa có kinh đó, Ấn Độ không có kinh đó.
[1:31:27]Mà ta biết kinh Phật thì từ đâu mà ra? Từ Ấn Độ, rồi sau đó mới qua Trung Hoa dịch lại. Mà bây giờ kinh Vu Lan thì Trung Hoa có, Ấn Độ không có, thì như vậy kinh đó có phải gốc của đạo Phật không? Không. Và cái sử liệu nó cũng không đúng nữa. Tại vì trong sử đạo Phật á, thì mẹ ngài Mục Kiền Liên không hề chống Đức Phật, không hề chống chư Tăng, mà mẹ ngài Xá Lợi Phất mới chống à. Mẹ ngài Xá Lợi Phất rất là ghét đạo Phật, bởi vì vì đạo Phật mà tất cả con bà đi tu và đắc đạo hết. Ngài Xá Lợi Phất là làm thống lĩnh Tăng đoàn, còn anh chị em ngài Xá Lợi Phất đều theo ngài Xá Lợi Phất đi tu và chứng A-la-hán hết, bà ở lại một mình bà đau khổ, bà ghét đạo Phật.
[1:32:10]Sau này gần chết, ngài Xá Lợi Phất mới về tìm mẹ mình để hóa độ. Đó chuyện sử là như vậy. Nên kinh Vu Lan Bồn lại không đúng với sử lắm. Nhưng mà kinh đó từ lâu bên Trung Hoa cứ truyền ra rồi chùa nào tới Vu Lan cũng tụng. Cho nên vậy. A Di Đà Phật, dạ thưa thầy, chuyện tình cảm của con nó thật lắc léo. Con thấy rất khổ tâm yêu không được mà bỏ cũng không xong. Nhiều lúc con thấy hận người ta nhưng như thế con càng hận thì con lại càng cảm thấy yêu. Thầy cho con lời khuyên.
[1:32:42]Thầy cũng có một câu một duy nhất để trả lời: Thôi con đi tu đi con à.
[1:32:50]Cái này là cái nợ. Tại sao mình hận? Bởi vì người ta có cái điều gì đó khuyết điểm làm mình khó chịu, người ta cư xử có lúc tệ bạc là mình hận. Nhưng mà cái nợ đời trước mình còn nên cứ vẫn yêu. Đó là cái nợ đó, làm cho mình vừa yêu vừa hận, yêu bỏ không xong mà ở lại cũng không xong. Mà nhớ thế gian là như vậy, mà rất là khó thoát ra, bởi vì cái nợ đời trước nó còn. Cho nên bây giờ mình cầu xin là, xin với Phật: "Cho con trả nợ bằng cách khác, đừng cho con trả nợ bằng tình cảm, khổ quá." Cho con trả nợ bằng cách khác. Cứ mỗi ngày mình cứ cầu Phật cho người đó mọi điều tốt lành, mỗi ngày mình cầu Phật cho người đó biết đạo,
[1:33:29]mỗi ngày mình cầu Phật cho người đó chuyển tâm, vân vân, vậy đó. Thì cũng trả nợ bằng lời cầu nguyện nhưng mà không, đừng trả bằng tình cảm nữa, rất là khổ tâm, nha. Tại sao ăn chay không được ăn hành tỏi? Thật ra hồi xưa thời Đức Phật thì không có cấm hành tỏi, bởi vì các ngài đi khất thực á, ai cho gì ăn nấy thì cũng không có cử được. Nhưng sau này thì bên Mật tông họ cho rằng cái hành tỏi nó kỵ với người âm. Giống như mấy ông thầy bùa hay dặn mình đi đâu mà có ma, bỏ miếng tỏi trong túi á thì ma nó không tới gần. Thì bên Mật tông họ hay giao du với thế giới cõi âm nên họ không cho đệ tử mình ăn hành ăn tỏi để mà có thể tiếp xúc với người
[1:34:05]cõi âm, chứ còn nguyên trong đạo Phật thì không. Con có giấc mơ bố chồng con bị đọa làm chó, ông cầu cứu con. Con đã cố gắng lạy Phật sám hối hằng ngày, cuộc sống còn rất khó khăn. Có điều kiện con làm công đức để hồi hướng cho ông. Thưa thầy, con phải làm gì để giúp bố chồng con? Rất là khó, đã đọa rồi thì rất là khó. Thì thôi nghiệp ông cũng phải trả, còn mình thì cầu làm công đức cầu cho ông mỗi ngày lạy Phật sám hối cho ông vậy là đúng rồi nha, không còn cách nào đâu, đã lọt vào thân chó rồi. Không còn cách nào. Thôi thì cứ làm phúc tới khi mà một ngày nào đó ông thoát thân chó thì ông trở lại
[1:34:39]được thân người một chút nha, nhờ cái công đức mình làm hồi hướng cho ông, nha. Lần đầu tiên con tụng kinh con đã mơ thấy cõi Trời và Địa ngục, con không hiểu tại sao. Tức là ở trên thấy mình có căn lành cho nên họ cho mình thêm niềm tin để biết rằng là sự thực là có cõi Trời, có Địa ngục mà mình ráng mà tu hành. Thầy vừa giảng bị stress là do làm việc quá sức và tham vọng quá phước của mình, nhưng con người lại không nhìn thấy phước của mình tới đâu, vậy tham vọng mong ước thế nào là vừa đủ? Không, cái này mình không biết đâu, mình không biết đâu. Cái gì ví dụ mình định cái mục tiêu mà mình thấy nhẹ nhàng
[1:35:18]mình đi tới được thì đó là vừa với phước của mình. Còn mình định cái mục tiêu mà mình cảm thấy rất là vất vả, rất là khổ tâm thì quá cái phước của mình. Ta nhớ như ngày xưa mà Bác Hồ á mà định cái mục tiêu là giải phóng dân tộc, ta thấy cuộc đời Bác Hồ cực không? Bác Hồ cực lắm á, nhưng mà Bác vẫn thấy thoải mái, bởi vì cái phước của Bác là như thế nên tuy cực nhưng mà lòng rất kiên định. Còn nếu bây giờ mình muốn định mục làm cái gì đó nói: "Bây giờ tôi phải làm là là Tổng Giám đốc một cái công ty." Nhưng mà mình để bước tới con đường đó quá vất vả đi, xoay xở đầu này, xoay xở đầu kia, không được cái này không được cái
[1:35:54]kia thì biết là quá cái phước rồi thì thôi lui lại nha, lui lại, vậy thôi. Con quyết tâm ăn chay trường nhưng khi có đám cưới không ai đi con phải đi thay, rồi con phải ăn mặn xong con về con sám hối như vậy được không? Con khôn quá à! Phải làm sao chứ khôn quá vậy?
[1:36:17]Mấy năm nay con vẫn thiền nhưng dạo này con hay bị đau lưng do trật cột sống, khó ngồi thiền khó phải làm sao? Nhớ đến gặp thầy thuốc nam á nha, thầy thuốc dân tộc á để trị liệu và uống thuốc nam thì mới bớt nha, chứ uống thuốc tây không hết đâu.
[1:36:35]Sáng con vẫn đọc kinh lạy Phật nhưng không có chuông mõ. Hổng sao đâu nha. Mình đọc một mình thì không cần chuông mõ. Chuông mõ mục đích là để giữ nhịp cho cộng đồng, cho tập thể, một mình mình thì không cần. Lạy thầy, thầy từng nói: "Ai không biết quý trọng tình cảm của người khác cuối đời sẽ cô đơn", vậy làm sao để từ chối tình cảm của người khác mà không làm họ tổn thương và không gây cho họ hy vọng vô ích? Nếu từ chối quá nhẹ nhàng sẽ gây cho họ hy vọng. Con hiểu lầm ý thầy, ý thầy nói thế này, thầy từng nói ai không biết quý trọng tình cảm người khác cuối đời sẽ cô đơn là thầy nói về tình cảm khác:
[1:37:09]tình cảm bạn bè, gia đình nha, quyến thuộc, đồng nghiệp, đồng chí, đồng đội, chứ thầy đâu có nói tình cảm nam nữ lứa đôi, trai gái yêu đương đâu con à. Con cứ lo mê cái đó không rồi hỏi thầy, thầy biết đường đâu mà thầy trả lời, nha.
[1:37:30]À nói sư phụ có giảng là nếu ngồi thiền mà không đau chân nữa là đau khổ, như vậy là sao ạ? Thật ra đó là câu thầy nói đùa. Ý thầy nói thế này, tức là khi ngồi thiền mà ta đau chân á, cái đau chân đó cũng là một cái hạnh phúc, mà cái đau chân nó cũng là một cái giải nghiệp. Cái người mà khi ngồi thiền mà đau chân mà cứ ngồi hoài thì khi đến chết không đau nữa. Tức là cái nghiệp đau mình đã trả hết trong lúc ngồi thiền, nên khi mình gần chết mình không có bệnh nặng, không đau đớn và chết nhẹ nhàng. Còn nếu mà mình không ngồi thiền, cái nghiệp đau nó vẫn còn thì nó dồn hết tới lúc trước khi mình chết, trả cho hết, lúc ấy chết đau đớn khủng khiếp lắm.
[1:38:06]Có thể chết vì bệnh ung thư để đau đớn. Còn khi mình ngồi thiền rồi á thì cái đau nó trả hết rồi. Nếu mình có bệnh cũng không đau lúc mình chết, đặc biệt như vậy. Không tin thì làm thử đi, nha, không tin làm thử.
[1:38:22]Khi tụng kinh con thấy mọi người ngồi xếp bằng, ngồi bán già, riêng con ngồi như vậy con không tập trung, con thường quỳ từ đầu đến cuối niệm Phật có được không ạ? Người ta tụng kinh mà niệm Phật là sao? Coi mình phải giống như người ta chứ, nha. Mình cứ ráng giống người ta đừng có làm gì khác lạ. Ví dụ như có thể mình quỳ thì thấy nghiêm trang hơn, tập trung hơn, nhưng lúc đó mình có cảm giác mình hơn mọi người, cái đó mới nguy hiểm. Cho nên mình cố gắng hòa đồng, nha, đừng có làm ra vẻ hơn người nguy hiểm lắm, hừ. Thường thường á nơi bàn thờ ở trong nhà mà nếu kín á, đừng thắp nhang nhiều vì cái khói nhang coi vậy chứ nó cũng độc.
[1:39:01]Mình không biết người ta tẩm ướp cái hóa chất gì trong đó. Có nhiều người hít khói nhang nhiều quá bị ung thư phổi, cho nên ta hết sức cẩn thận với khói nhang, đừng thắp nhiều. Thầy vô nhiều cái nhà thầy thấy một cái bàn thờ gia tiên tới ba cái bát nhang, bàn thờ Phật tới năm cái bát nhang, nó mù mịt hết rồi chắc chắn là bị ung thư phổi, cho nên ta thắp một cây một nén một thôi. Mỗi bàn thờ một bát hương một thôi. Gia tiên chung hết gia tiên một bát hương thôi, chứ các gia tiên không giành cái bát hương này của tui, bát hương kia của ông kia, bát hương nọ của bà nọ, nó không có đâu. Gia tiên một bát hương, bàn thờ Phật bao nhiêu
[1:39:33]vị cũng một bát hương, một nén hương mà thôi. Thắp xong rồi bật cái quạt rút gió cho rút khói ra bên ngoài để bảo vệ người sống, nha, vậy. Thầy ơi có người ngoài hành tinh không hả thầy? Thầy biết được chết liền.
[1:39:53]À "Trong cõi Pháp Giới con thấy có sáu cõi luân hồi. Vậy những người ngoài hành tinh thuộc cảnh giới nào ạ? Các vị Phật và các vị Bồ Tát có tái sinh trên hành tinh họ để độ cho họ không ạ?" Câu hỏi rất vui. Nhưng mà thật ra câu hỏi đúng á, chứ không phải sai đâu. Trong vũ trụ này á thì chắc hẳn là còn rất nhiều cái cõi cái hành tinh có có sự sống. Mà cũng không hiếm có những vị giác ngộ về đó đâu. Trong kinh Phật nói điều đó rất là nhiều. Tức vào cái thời mà ngành thiên văn, vật lý chưa tiến bộ con người ta chỉ biết có một cái trái đất này mà còn chưa biết trái đất tròn nữa, vậy mà trong kinh Phật đã nói trái đất tròn,
[1:40:29]trong kinh Phật đã nói tới vô số thế giới khác có sự sống, vô số thế giới có những bậc giác ngộ. Nên ta tin rằng điều đó có và những cái trường hợp mà các đĩa bay xuất hiện trên trái đất này liên tục, bằng chứng quá nhiều nên ta tin rằng trái đất ta đã từng được người ngoài hành tinh ghé thăm nha. Chính thầy cũng đã có vài lần thấy những cái vầng lửa giống như đĩa bay đã bay xẹt ngang bầu trời. Thầy cũng đã từng thấy vậy nha, nên ta tin chắc là có chứ không phải không. À "Con xin sư phụ cho lời, con gửi tiền ngân hàng, lãi suất thay đổi theo các ngân hàng khác nhau so với lãi suất quy định của nhà nước, việc này nhân quả sẽ thế nào?
[1:41:11]Số tiền lãi dư ít con dành cúng dường và từ thiện." Đợi thầy đi học 3 năm về cái ngân hàng thế đã nha, chứ thầy hỏi thì thầy không biết. Có người hỏi thầy thế này, nói: "Thưa thầy, con đi cho vay lấy lãi thì à có tội hay không?" Cái này thầy có lần thầy trả lời rồi phải không ạ? Có ai nghe chưa ạ? Ừ, thì trả lời thế này: Thì nó lệ thuộc vào cái người mà mình cho vay á, nếu cái người cho vay họ dùng cái số tiền của mình rồi họ ăn nên họ làm ra thì mình được quyền hưởng một phần lãi vì đó cũng là cái công lao đóng góp của mình. Đó. Nhưng mà nếu mình quy định cái số lãi cứng ngắc thì nó sẽ phát sinh mấy trường hợp.
[1:41:53]Ví dụ như là người ta làm không lần đó người ta làm không có lãi mà người ta vẫn phải cắn răng trả lãi cho mình thì như vậy mình là người bóc lột, giống như địa chủ ngày xưa, đó thành tội. Hoặc trường hợp thứ hai, người ta lãi quá nhiều mà cái lãi người ta chia cho mình nó không đáng thì mình bị thiệt thòi. Thiệt thòi thì thôi không có thành tội, nhưng mà chỉ sợ nhất là người ta không có lãi mà người ta vẫn phải cắn răng trả cho mình á thì mình mang tội đấy nha. Nên nó không có cố định là cái lãi suất bao nhiêu mới là không tội, không phúc, không biết đâu, tùy người ta làm ăn nha. "Thầy có giảng:
[1:42:29]Trạng thái nhập được Sơ Thiền thì phải ly dục. Vậy chúng con có gia đình rồi thì sao ạ?" Thì nó như thế này, không câu hỏi này thật á. Nếu mà cái người đã có gia đình mà nhập được Sơ Thiền rồi thì đời sống tình dục chấm dứt. Đời sống tình dục buộc phải chấm dứt, không thể nào tiếp tục. Và nó có điều này, cái người bạn đời mình họ chưa theo kịp thì có khi họ phải sao? Họ đi tìm nơi khác mà lúc đó lòng mình cũng tỉnh bơ luôn, hết ghen luôn. Vì chứng được Sơ Thiền rồi hết ghen. Thầy chúc cho chúng được Sơ Thiền nha, bỏ ổng luôn giùm thầy.
[1:43:07]"Em gái con rất chăm chỉ tụng kinh, gần như 100% suy nghĩ về xây dựng chùa. Tại sao tự nhiên không ăn được mặn và ăn chay rất ngon?" Người này cái căn tu họ tới rồi nha. Tự nhiên cái ăn uống nó theo cái nhân quả như vậy nha.
[1:43:22]À con biết có một câu danh ngôn: "Sống là động mà không xao động, sống là thương mà chẳng vấn vương, vân vân. Xin thầy chỉ dẫn rõ, thương mà chẳng vấn vương là sao ạ? Thì có được gọi là người không có tâm không ạ?" Thương tức là ai mình cũng thương, mà vấn vương thì thuộc là cái ích kỷ, luyến ái riêng tư, cái phiền não riêng tư. Còn lòng thương từ bi ai mình cũng thương nha, thì nó khác. Cái vấn vương nó thuộc về cái tình thương nhỏ hẹp, còn cái tình thương không vấn vương là ý là lòng từ bi đó. À ví dụ như trong nhà có một người tin Phật mà còn rất nhiều người chưa tin, thì nên cái việc tu hành không thuận lợi,
[1:44:02]thì ta cố gắng là thôi mình cứ tu làm gương. Thì khi thấy mình tu hành mà làm gương tốt thì mọi người sẽ lần lần tin theo à như vậy nha. "Con chưa quy y. Hằng ngày, con tụng Chú Đại Bi tại nhà 21 biến và tâm hướng thiện, và tháng 2 tuần tiết con đi chùa đảnh lễ Phật. Xin thầy cho con biết đã tạm được chưa ạ?" Được chưa? Được chưa? Chưa được bằng cái móng chân của người ta nữa. Cái câu hỏi đó hết sức là tự mãn, chủ quan và nguy hiểm. Thầy hết sức là quở trách cái câu này nha. Như thế vẫn chưa đủ đâu, chưa là cái gì đâu. Chưa được bằng 1 phần tỷ, 1 phần tỷ của những công đức của các bậc thánh. Đừng bao giờ nói là tạm được nha.
[1:44:47]Như đó còn tệ lắm, còn thấp lắm, chưa là gì đâu nha. Thầy quở trách nặng nề như vậy cũng để cho mọi người khác bắt chước, chứ thầy không có ác ý. Đừng ghét thầy, tội nghiệp. Đừng đón thầy ngoài kia. Thôi, chúng ta nghỉ nha, hẹn lần khác gặp lại. Mọi người đứng lên đi, hồi hướng.
[1:45:05]Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất
[1:45:17]cả đệ tử và chúng sinh đồng viên thành Phật Đạo.