[0:18]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay ta nghe tiếp bài Tứ Diệu Đế phần 3, đang là phần bệnh khổ, cái khổ của bệnh nha, nghe để nghe để mình cảm nhận cái khổ sâu sắc, để hiểu rằng là khi Phật nói về khổ là Phật vạch trần một sự thật. Ta phải đối diện chứ không có tránh né. Và vấn đề xử lý cái khổ của chúng sinh là không hề đơn giản. Nhiều khi ta cứ tưởng đơn giản. Chính vì ta tưởng đơn giản vì ta nhìn không hết, ta kém trí tuệ và không có cái giải pháp đầy đủ. Ví dụ như cơn bệnh vậy, nói nghe nói đau bụng là uống thuốc đau bụng. Cái đau bụng nó phải mấy trăm ngàn cái loại đau bụng, không đơn giản chút nào.
[1:12]Nó từ lan xuống ngực mà xuống tới ruột, biết bao nhiêu loại bệnh, mấy trăm ngàn cái bệnh. Cứ chữ đau bụng chữ đau bụng nghe. Nghe có hai chữ đau bụng, chứ nếu mà phân tích đi dò đi khám ra là ai cũng sợ hết hồn. Nhưng người ta không hiểu, nghe chữ đau bụng nói uống thuốc đau bụng, làm gì có cái thuốc đau bụng? Không có thuốc gì gọi là thuốc đau bụng. Nó nhức đầu, không có cái thuốc nhức đầu. Trong cái đầu mình nó mấy ngàn cái bệnh trong đó, nếu mà đụng một cái là mấy ngàn cái bệnh. Cái thân chúng ta bé xíu nhưng mà tính ra là gần cả triệu cái loại bệnh nếu mà chia chẻ phân tích ra. Và có rất nhiều loại bệnh chúng ta chưa hề biết,
[1:52]có nhiều loại bệnh biết rồi không chữa được. Đến bây giờ cả y học hiện đại vẫn không chữa được. Nhiều loại bệnh phức tạp vô cùng. Nhiều loại bệnh mà khi tìm nó ra rồi đặt cho nó một cái tên xong rồi để nó luôn, không chữa gì được, không biết nguyên nhân cũng không biết tại sao, đến bây giờ là như vậy, cũng không dễ dàng chút nào. Bệnh nghĩa là cơ thể ta
[2:21]không còn khả năng hoạt động đúng chức năng, và làm cho chúng ta yếu, mệt, đau đớn, khổ sở, khó chịu.
[2:33]Cuối cùng là cảm giác khó chịu mà ta gọi là khổ. Dạ. Bệnh ta chia ra làm hai phần: một là bệnh lúc ta còn sức chịu đựng và bệnh lúc ta đã cạn sức chịu đựng. Ví dụ như khi tuổi ta còn trẻ hay là sức ta còn khỏe thì ta bị mất ngủ, hay ta bị nhức đầu, hay ta bị đau gan, hay ta bị viêm phổi. Lúc đó sức ta còn khỏe cho nên cái cơn bệnh nó tấn công vào làm cho ta mệt, ta đau nhưng ta vẫn cầm cự, vẫn chịu đựng được. Ta mất ngủ nhưng mà ta khó chịu, nhưng mà vẫn không gục ngã vì ta còn sức. Đó là cái giai đoạn bệnh đang lúc ta còn sức chịu đựng. Còn bệnh mà nhằm cái lúc ta đã hết sức chịu đựng rồi có khi
[3:30]ta chết á, hoặc là không chết nhưng cực kỳ khổ sở, nằm vùi một chỗ và phải lệ thuộc vào sự giúp đỡ của người khác. Mà khi mà ta nói tới lệ thuộc vào sự giúp đỡ người khác, ta lại chia ra làm hai phần một lần nữa: là khi ta bệnh mà ta còn phước để có người đỡ đần, và một loại bệnh khi ta không còn phước, bệnh mà không ai đỡ đần, đây ta lại chia ra làm hai một lần nữa. Còn cái loại loại mà loại hai, hai chia làm hai của phần thứ nhất á là còn sức để chịu đựng và không còn sức chịu đựng. Như ta đang ngồi đây vậy, nhiều người hầu hết là trong người ta có bệnh nhưng ta còn sức chịu đựng, nhưng cũng có nhiều người đã
[4:13]yếu và nếu bệnh đổ nặng một chút coi chừng không còn sức chịu đựng. Giống như là vừa rồi cái dịch COVID cũng vậy, cơn đó tràn qua nhiễm nhưng có những người vượt qua được rồi tạo thành cái sức đề kháng, nhưng có những người đuối sức chết luôn cái dịch COVID vừa rồi. Hiện nay thì nhà nước đã chuẩn bị đã tuyên bố coi như COVID không còn là dịch, chỉ xem như là một bệnh thông thường thì không bắt buộc ta phải cách ly, phải sợ hãi nữa vì ta đánh ta đánh giá rằng Tổ chức WHO Y tế Thế giới cũng giống như Bộ Y tế Việt Nam cho rằng là cơ thể con người ngày nay đã thích nghi với cái bệnh COVID, đã có sức đề kháng cho nên nó không
[4:54]còn khả năng lây lan mạnh hoặc là có lây lan nhưng mà không còn khả năng giết chóc, nguy hiểm như lúc mới mới xuất hiện nữa. Điều đó có nghĩa là không phải COVID đã hết mà là COVID đã trở thành bạn của ta. Hầu hết thì chúng ta đều đã nhiễm COVID rồi, phải không ạ? Có ai chưa nhiễm không? Ai chưa nhiễm bây giờ là sinh vật quý hiếm của trái đất này. Hầu hết ta nhiễm rồi và ta đã vượt qua rồi là ta đã hết virus rồi, phải không ạ? Không. I am sorry, virus COVID không bao giờ hết. Nó được thiết kế, nó được tạo nên là vĩnh viễn tồn tại với loài người. Cho nên khi ta đã nhiễm rồi nó nằm trong người ta hết rồi.
[5:45]Bây giờ tất cả chúng ta đều đang có virus COVID trong người. Và nó nằm im đó. Do cái sức đề kháng ta đã quen chống trả, chịu đựng nên nó núp đâu đó đó. Ta lỡ yếu xuống cái nó trỗi dậy, ta bị nhiễm COVID trở lại liền. À. Nên có những người cứ nhiễm tới nhiễm lui, cứ tưởng mình nhiễm từ nguồn ngoài, không phải, là do hôm đó ta bị một cái gì đó, ta yếu người nó trỗi dậy, nó trỗi dậy rồi may mắn là cái sức đề kháng ta đủ lại cũng trỗi dậy đánh nó gục xuống lại, rồi nó núp trở lại. Nên ta hiểu là từ đây COVID là vĩnh hằng đi chung với loài người, với nhân loại vì nó được thiết kế thông minh quá. Nhưng rất may là sức đề kháng con người cuối cùng đã trỗi
[6:30]dậy và chống lại được nó, chứ không là nhân loại bị hủy diệt luôn kỳ này ở cái đợt dịch COVID vừa rồi. Nhưng mà cái số có lẽ cũng là số phận loài người chưa phải tới lúc tận thế, cái nghiệp chưa phải là tới lúc tận thế nên cơ thể con người còn chống chọi lại được. Và nhiều cái cái nguy hiểm tiềm ẩn khác đang nằm trong con người chúng ta vậy, nó cứ chực chờ để sinh bệnh. Nhớ như vậy! Thấy ta ngồi khỏe như vậy, nhưng trong người ta đều có ẩn chứa bệnh trong đó và có một số bệnh chưa phát nhưng chờ đợi để để phát bệnh. Không có ai là tuyệt đối hoàn toàn khỏe mạnh cả. Không ai tuyệt đối hoàn toàn khỏe mạnh cả.
[7:10]Và cơ thể của ta mặc dù rất thông minh, giống như ta nói là một sản phẩm hoàn hảo của tạo hóa, nhưng không, trục trặc chút xíu là là có chuyện xảy ra liền, cũng giống như trong một bộ phim của Hollywood. Nó làm loài người tiến tới mức độ là khi em bé vừa đẻ ra thử gen liền để đánh giá, dựa vào cái gen đó đánh giá con người này tài giỏi hay không mà quy hoạch để sử dụng. Thì có những người được quy hoạch sử dụng thành những để thực hiện những công tác cực kỳ khó khăn, ví dụ du hành vũ trụ. Ví dụ vậy, tại vì gen tốt quá. Vậy đó. Nhưng mà rồi sao? Trong một lần hoạt động cái bị chấn thương gãy chân nằm liệt chỗ, thế là cái quy hoạch mà để du hành
[7:54]vũ trụ biến mất, không sử dụng được nữa mặc dù cái gen rất là tốt. Nên ta hiểu vậy, là ngoài cái cơ thể chúng ta, ta còn đối diện bao nhiêu nghịch cảnh, bao nhiêu tai nạn, bao nhiêu rủi ro trong cái cuộc sống này và những điều đó đều có thể phá hủy cơ thể của ta bất cứ lúc nào. Hoặc là một người đang khỏe mạnh nhưng mà có thể do tâm lý sai lầm cũng làm cho ta phát bệnh. Tâm lý sai lầm đó là sao? Tâm lý sai lầm đó là ví dụ ta sân quá sức, ta tham quá sức, ta kiêu mạn quá sức, những cái tâm lý đó cũng gây làm cho ta bị đổ bệnh. Cái cơ chế mà tâm lý gây bệnh là như thế này. Ví dụ như khi ta sân quá sức, ta giận quá sức,
[8:39]lực ta bốc lên trên cái nó đánh vào một vùng não nào đó của ta. Khi đánh vào vùng não của ta thì lập tức nó đánh vào cái thần kinh thực vật. Cái thần kinh thực vật là thần kinh tự nhiên đó. Cái nó làm biến đổi nhịp tim của ta, làm biến đổi cái sự co thắt ruột tự nhiên của ta. À và mà khi nó biến đổi cái nhịp tim của ta, nó làm cho nhịp tim ta co mạnh hơn hoặc nhanh hơn thì người ta gọi là tăng huyết áp hay tăng nhịp tim, vì khi nhịp tim mà tăng lên vậy nó rối loạn toàn bộ phổi, gan, thận của ta liền, làm cho ta suy yếu chỉ bởi vì ta sân hơn. Nên vì vậy, ví dụ cái người ít sân cũng đỡ bệnh hơn cái người sân nhiều.
[9:21]Khi ta tu tập, ta ta ta ít bị nổi nóng tự nhiên cơ thể ta cũng cũng khỏe hơn một chút. Hoặc là cái người tham, ví dụ như ta tham quá đi, ta cứ chăm chăm nghĩ về tiền, cái gì cũng tìm cách lấy tiền, cái gì cũng tìm cách có tiền, lúc nào cũng muốn tiền thì cái tâm tham đó nó cũng đánh vô một cái vùng não của ta. Và cái vùng não đó nó điều khiển lại các nội tiết tố trong người ta trên não đó, nó đánh xuống cái tuyến thượng thận của ta, làm cho tuyến thượng thận của ta hoạt động bỗng nhiên là tăng tiết lên hoặc là giảm tiết đi. Mà cái cái nội tiết tố của tuyến thượng thận nó nuôi cả cái nó nuôi gan, nó nuôi luôn có tuyến tụy, và làm cho ta nếu mà nó tăng
[10:06]tiết hay là giảm tiết, bỗng nhiên ta bị tiểu đường ta không biết tại sao. Là coi chừng, bởi vì ngoài nhiều lý do khác, có một cái lý do mình tham quá cũng gây những cái bệnh kỳ lạ về nội tiết, về gan, về tiểu đường. Rất là lạ. Nói như vậy không có nghĩa là ai gan, ai tiểu đường là tham. Đừng có không không có chê trách đó nha. Nhưng người tiểu đường và người bị bệnh gan chưa chắc là người tham, nhưng người tham quá thì chắc chắn bị gan, bị tiểu đường. À, nói đi nhưng không nói lại nha, không nói lại nên đừng buồn ha, đừng buồn. Cuộc đời vẫn đẹp sao.
[10:42]Thì ờm, thôi thôi thôi thôi đừng vỗ tay mệt quá. Thì à đó nhiều cái dạng tâm lý gây bệnh ví dụ như cái kiêu mạn. Người ta có cái loại tâm lý kiêu mạn nghĩa là lúc nào cũng chứng tỏ rằng mình hay, à lúc nào cũng muốn mình là hơn người khác. Rồi cái tâm lý rồi lúc nào cũng muốn chê người khác. À, hễ mình hơn thì mình phải chê, nên cái người nào mà không khen mình nhưng cứ hay chê người thì cũng là kiêu mạn. À ví dụ như không chê người mà cứ hay khen mình cũng là kiêu mạn. Nhưng mà sợ nhất cái loại mà khen mình bí mật, chê người bí mật, không nói ra miệng nhưng ở trong tâm mình ẩn chứa điều đó. Cái điều này thì sư phụ sẽ nói trong cái bài Tứ niệm
[11:31]xứ bảy, thì cái nguy hiểm của nó như thế nào. Cái tự khen bí mật, nó tàn phá hết tất cả cuộc đời của mình, tâm hồn của mình mà không hay. Nó tự khen mình, khen ra miệng thì nó có cái quả báo của khen ra miệng, mà khen âm thầm có cái quả báo của khen âm thầm. Nhưng đầu tiên là nó làm cho ta mất thông minh cái đã.
[11:53]Đến lúc nào đó mà tự nhiên mình thấy sao mình ngu ngu là kiểm tra lại cái cái kiêu mạn của mình, mình có khen mình, có chê người hay không, có tự thấy mình hay hay không. Đó, thấy mình mà giảm thông minh rồi là coi chừng kiểm tra cái đó. Và một điều nữa nè, cái người mà kiêu mạn bắt đầu nghĩ bậy và bắt đầu ham muốn dục lạc nhiều hơn, à nghiện ngập nhiều hơn là cái kiêu mạn. Bắt đầu thấy mê đánh bài nhiều hơn, mê uống rượu nhiều hơn, mê gái nhiều hơn. Có mê trai không cà?
[12:31]Rồi sau những cái mê đó, rồi cơ thể mình mới bị bị tàn phá thành ra bệnh tật. Nhưng mà trước tiên vậy, cái dấu cái cái chỉ là ý nghĩ của sự kiêu mạn thôi, nó làm cho ta bớt thông minh và nó làm cho ta ham muốn, nghiện ngập, sau đó bắt đầu mới đổ bệnh. Cái kiêu mạn cái quy trình nó đi rất là xa. Đây là dạng mà do tâm lý sai lầm mà gây thành bệnh tật. Mà bệnh tật như vậy ta cũng chia làm hai giai đoạn: còn sức khỏe để chịu đựng hoặc là không còn sức khỏe chịu đựng. Mà tới giai đoạn thứ hai là: còn phước để có người chăm sóc và hết phước không còn ai chăm sóc. Đó. Có những có những trường hợp người ta
[13:09]công an nghe người ta báo tông cửa vô, ổng chết mất tiêu rồi. Thấy ổng này ở một mình và đã chết. Thì công an mới pháp y mới tới để tìm hiểu là vì sao chết? Thì không thấy dấu hiệu của cái của cái là xâm phạm cơ thể, nghĩa là không có ai tấn công, không có cướp vào, không có bị không phải là một vụ án, mà cái này là tự người đó chết. Mà tự tại sao tự người đó chết? Mới thì pháp y cũng phải rất là giỏi mới phát hiện là ông này ổng bị sốt. Chỉ làm lên cơn sốt bình thường thôi. Nhưng mà kèm theo cơn sốt đó, không có gì ăn. Mới lục xuống cái nhà bếp ổng thì ổng cũng còn mớ gạo, mớ đồ ăn, nhưng sốt ổng nằm im và không xuống nấu cháo nổi,
[13:51]rồi ổng mệt dần mệt dần do bệnh mà không có ăn, không nên không có sức khỏe để chịu đựng rồi cái nằm lịm đó rồi chết luôn. Tức là đây là một dạng người mà khi bệnh không còn phước vì không còn ai chăm sóc. Cái này mới sợ đây. Chứ bệnh thì cái nghiệp bệnh thì có thể đổ ra bất cứ lúc nào, nhưng mà nó kèm thêm một cái loại nghiệp cạn phước không còn ai ngó nghĩ tới mình. Nghĩa là trong những cái ngày mà ổng bệnh như vậy, cái điện thoại vẫn còn pin, không ai gọi tới hỏi thăm. Tại vì sao? Con người gì kì mà cô độc đến kỳ lạ như vậy. Phước hết luôn, cô độc không ai hỏi thăm. Mấy ngày bệnh không ai gọi:
[14:28]"Ủa, sao anh có khỏe không?" Tới lúc mình rên rên: "Ơ tôi bệnh quá, anh tới nói giùm nấu giùm miếng cháo", thì còn có người tới nấu cháo đưa đi bệnh viện. Tuyệt không ai gọi thăm, mà mình không có ai để gọi nhờ. Cô độc đến như vậy. Tại sao như vậy? Tại vì người này vướng vào cái quan điểm là là yêu chính mình. Cái này vỗ tay được rồi đó.
[14:57]Nên ai mà truyền bá cái tư tưởng yêu chính mình, mà ai đi theo tư tưởng yêu chính mình thì ta sẽ có một ngày đẹp trời ta chết, ta bệnh không ai hay. Ráng chịu nha, truyền bá đi, tin đi, nghe đi. Nha, chết không ai biết á. Còn khi ta còn phước, dù có thể là ta có bệnh, nhưng mà có người bên cạnh chăm sóc. Như thầy nhớ vậy, hồi xưa thầy có kể câu chuyện này trong cái cuốn Nghiệp Kết Quả á. Có ông già đó ổng chướng ôn lắm. Ai ổng cũng nói xấu hết trơn á. Cuộc đời cô độc kỳ lạ, lớn tuổi già rồi ở một mình à.
[15:34]Nhưng ổng có cái phước lạ là vào những ngày lúc ổng còn trẻ, cái khi tới Tết rồi đó, thì ổng lại đi vô các bệnh viện, ổng đi thăm những cái người bị bệnh mà không về nhà được, mà cũng không ai chăm sóc, thì ổng lại ổng ổng lân la ở các bệnh viện để ổng chăm sóc người ta. Tết nào cũng vậy. Rồi thôi, nhưng mà còn ngoài cái đó ra thì những cái nghiệp khác của ổng này ổng chướng ôn lắm, hổng ai ở gần ổng được hết, tại ai ổng cũng chê, ổng cũng trách, ổng cũng nói xấu hết trơn á. Thì tới khoảng chừng một hai năm nữa ổng chết thì bỗng nhiên thầy về thầy ở với ổng. À thì qua thầy cất cái chòi ở kế bên ổng.
[16:12]Thì bắt đầu ổng đổ bệnh. Ổng đổ bệnh mà lúc thầy cũng không có tiền, còn ổng thì có tiền ổng giấu trong cái lụ cái cái lon đũa một chỉ, giấu ở gạch cửa một chỉ. Cười lắm. Nhưng mà cũng không con không cháu gì, tới ngày chết tuyệt nhiên cũng không có một người nào tới thăm, con người cũng cô độc kỳ lạ. Mà có mình thầy đó thầy phải chăm sóc ổng. Ổng thì ổng tu theo Nam tông ổng cương quyết không ăn chay, ổng ăn thịt. Thế là thầy phải chạy xe xuống thầy lấy tiền, thầy nhờ cái bà bán báo, nói vô giùm mua cho thầy 100 gram thịt, tại cái ông tư ổng ở thầy ổng ăn thịt chứ không phải thầy ăn đâu nha. Thế là cái bà bán báo bả bỏ sạp báo cho thầy coi,
[16:50]bả chạy vô bả mua giùm gói thịt đem về rồi nấu cháo cho ổng ăn. À rồi chăm sóc cho ổng nghe tới khi ổng chết luôn. Thì thầy ngồi thầy mới ngẫm ngẫm thầy nói: "Ông này cái nghiệp cô độc nhưng vẫn còn cái phước cuối cùng. Cái phước được người chăm sóc khi bệnh khi chết là bởi vì trước đây cứ ngày Tết là ổng vô bệnh viện ổng đi kiếm mấy người cô độc ổng chăm sóc." Nhân quả lạ lùng linh ứng thật là thật là linh ứng. Nên ta cũng vậy, ta sống trên đời mà mình có gieo cái ân nghĩa, gieo cái phước duyên, lúc nào cũng sống vì người khác, lúc nào cũng chịu cực. Nhớ làm phước là phải cực, chẳng ai làm phước mà sung sướng cả.
[17:25]Còn cứ muốn nhàn nhàn thì không có phước đâu nha. Thì đó, cứ yêu chính mình đi rồi biết thân. Rồi cái chịu cực, lo người, thương người, thì đó. Thì sau này ví dụ như ta mắc cái nghiệp bệnh nào đó, phải phải bệnh, nhưng mà cái điều an ủi là là bên cạnh ta còn có có người. Mà nhất là lúc ta bệnh, lúc ta bệnh ta thèm cái sự chăm sóc khiếp lắm. Lúc bệnh mà không có ai ngó tới mình không có gì buồn bằng, buồn khủng khiếp lắm. Lúc khỏe thì mình chịu được cái cô đơn cô độc, nhưng lúc bệnh tinh thần ta xuống, sức khỏe ta xuống rồi, bỗng nhiên ta cần con người ghê gớm lắm. Lúc đó biết là cái câu mà nói người yêu người sống
[18:06]để yêu nhau, cái câu đó thiệt là chân lý á. Còn lúc khỏe thì nghênh ngang lắm, hổng cần ai. Không cần ai cuộc đời này, tôi một mình tôi sống được. Bệnh cái biết liền. Bệnh cái nó quay ngược lại hết. Lúc ta rất cần nhau, nhưng mà lỡ trước đây ta nói nặng nhau rồi ta hắt hủi nhau rồi, bây giờ ta không có nhau nữa. Nên giờ cẩn thận cái miệng mình và cẩn thận cái tâm lý của mình, cứ nhẫn nhục, yêu thương, bao dung, vì thật sự ta cần nhau trên cuộc đời này lắm, nhất là lúc bệnh như vậy.
[18:40]Ta cũng chia làm ba loại bệnh: bệnh nhẹ, bệnh nặng và bệnh nan y. Bệnh nhẹ là bệnh chút chữa xong thì nó hết, bị mấy ngày, có khi tới một tháng gì đó hết, là bệnh có thể chữa được rồi chữa xong. Thì trong lúc bệnh thì ta hơi cực một chút, ví dụ bị cảm mấy ngày, là bị nhức răng mấy ngày, bị sưng mắt mấy ngày, bị trật chân mấy ngày, mấy những loại bệnh mà có thể xử lý được dễ dàng, không không đi bệnh viện thì ghé ông thầy lang trong làng cho thuốc uống cũng hết, đại khái hoặc là đến đó người ta châm cứu cũng hết, rồi à hay là kỹ hơn nữa là gặp ai massage nó ôm ôm bẻ lưng bẻ đùi như trong Tik Tok cũng hết.
[19:27]Loại đó là là là bệnh nhẹ, thì thôi ta vượt qua. Còn bệnh nặng, bệnh nặng thì ta khổ sở hơn, tức là không tự chủ, không đi tới đi lui được, chưa chết nhưng mà chữa trị tốn kém, phần tốn kém ta nói sau nữa, là chữa trị vất vả,
[19:46]à làm cho ta rất khổ sở, rất đau đớn. Ví dụ như bây giờ ta bị tai nạn xe, khổ à. Xe mà khi tông đi ra rồi máu me chảy tùm lum, kiểm tra lại gãy bao nhiêu qua sườn, gãy một hai cái chân, chấn thương sọ não rồi, mấy cái đó thiệt là khổ á, cái đó gọi là bệnh nặng, nó nguy cơ nó gần gần gần tới cái chết. Nhưng mà nếu không chết, chữa được cũng lấy ta đi mất mấy năm. Mà lấy ta mất mấy năm rồi, trở lại hình hài cũng không còn còn nguyên vẹn, cái mặt tự nhiên có sẹo, méo đi một chút, mất hết một con mắt gì cũng vậy. Hoặc là cái chân từ đó phải đi khập khiễng, hoặc là cưa mất một cái tay đi là ta cũng bị méo mó hình dạng.
[20:27]Đây có mấy ông bác sĩ ngồi đây, nãy giờ sư phụ qua mặt, múa rìu qua mắt bác sĩ à.
[20:36]Có ai bác sĩ nữa không cà? Thôi cứ để yên cho sư phụ múa may nha. Để yên cho sư phụ múa may một chút bữa nay, để nói về bệnh vậy.
[20:49]Rồi à cái cái bệnh nặng thì dĩ nhiên vậy, bệnh nặng cũng nhiều. Và hiện nay có những loại
[20:58]có những bệnh ta như ví dụ như là loại tiểu đường. Thì mới bị bệnh tiểu đường không thấy gì hết trơn á, thấy người bên ngoài rất bình thường. Mà khi nó trở nặng dần nặng dần cưa mất chân, mù mất mắt, rồi hư mất cái thận, cắt bỏ thận luôn, và cuối cùng chết trong đau đớn.
[21:24]Có thể nói một cái phát hiện vĩ đại của y học hiện đại chính là phát hiện bệnh tiểu đường. Hồi xưa không có khái niệm đó. Ta phải cám ơn y học hiện đại là trong nhiều cái chỉ số, họ phát hiện cái lượng glucose trong máu quyết định sức khỏe con người rất là nhiều. Đây là một phát hiện vĩ đại. Thời gian gần đây có biết về bệnh tiểu đường nhưng trở tay cũng không kịp vì hai lý do. Lý do thứ nhất là không có máy đo đường tại nhà, mà bác sĩ thì cứ nói sáu tháng đo một lần. Sáu tháng đo một lần lúc đã trở nặng rồi trở tay không kịp. Không có, bây giờ có cái máy đo đường ở nhà, một ngày ta có thể đo một lần,
[22:04]hai lần, kiểm soát cái lượng đường của mình mà mình điều chỉnh ăn uống. Nhờ vậy bệnh không phát. Chỉ vì ta biết được cái chỉ số đường mà ta điều chỉnh ăn uống thôi là ta đã ngăn chặn được bệnh tiểu đường. Như như thầy vậy, từ bắt đầu từ năm 40 tuổi là sáng nào cũng phải đo đường. Mình vốn là người yếu đuối, rồi ốm yếu, gầy guộc, xấu xí, vâng, cho nên biết thân, cứ sáng sớm là ngồi thiền xong đo đường cái đã, rồi quyết định trong ngày đó sẽ ăn cái gì. Hễ đường cao, bớt ăn lại. Đường giảm, nhích lên chút. Vâng, khi nào mà thấy mặt mập vậy đó, thì biết là đường đang xuống. Thôi cho phép mình ăn thêm chút cho nó có thêm cơ để mà làm việc.
[22:49]Mà nhích đường lên, giảm ăn xuống, người gầy lại chút. Gầy nhưng đỡ bệnh, cứ vậy. Nên ai tới 40 tuổi rồi mà trong nhà chưa có cái máy đo đường là một sai lầm. Phải có máy đo đường và đo mỗi ngày giùm vì ngày cái bệnh tiểu đường này hôm nay nó tràn lan rồi. Rồi cái lý do thứ nhất là vì ta không có máy đo đường để đo kịp thời hằng ngày, kiểm tra hằng ngày làm cho bệnh nó phát nhiều không hay. Rồi ta cứ ăn uống theo cái sở thích của mình, hễ đói là ăn. Nhưng mà đói đừng ăn liền, đói kiểm tra đường rồi hãy ăn. Vì sao vậy? Vì bệnh tiểu đường nó có một cái bẫy là nó gây đói, gây đói như người ta nghiện ma túy mà thèm thuốc đấy.
[23:32]Ở đây có ai nghiện ma túy không? Không có? Ừm. Cái nó lên cơn dằn vặt mà đi kiếm thuốc, có thể giết người lấy tiền để mua thuốc. Đến như vậy. Và cái người tiểu đường cũng vậy. Cái cơn đói của người tiểu đường gần giống như vậy. Nên khi đói bụng rồi mà không đo được đường trong máu, không biết đường cao hay thấp, hễ đói là ăn theo cảm giác đói, chết hết. Đường tăng vọt lên chết hết. Cho nên cái người mà nghi ngờ mình bị tiểu đường thì coi chừng lúc đói giùm. Cái lúc mà đói mà đói rã ruột, đói mà muốn ăn luôn cả vỏ chuối, muốn ăn luôn cả bao ni lông đó, thì nó là đúng là bệnh tiểu đường đó. Thấy cái gì cũng muốn bỏ vào miệng nuốt hết thì nó là bệnh tiểu đường.
[24:11]À, đại khái vậy. Đó là lý do thứ nhất là do không có đo đường thường xuyên. Lý do thứ hai là do thuốc, nghĩa là thuốc hiện nay không chữa được bệnh tiểu đường. Nên cái hay nhất là ta dùng thuốc thiên nhiên, điều chỉnh ăn uống và đo đường huyết thường xuyên. Đây là bệnh tiểu đường xem giống như là một loại bệnh nhẹ nhưng rồi lại là một bệnh nặng và có thể kết luận luôn là bệnh nan y. Bệnh tiểu đường rất đáng ngại. Đó, và qua đó ta có một cái triết lý thế này: Ăn để sống
[24:52]hay là ăn để chết?
[24:56]Hầu hết chúng ta đều hiểu là ăn để sống. Nhất là khi còn nhỏ, ta ăn để lớn, để sống. Nhưng khi mà ta hiểu về bệnh tiểu đường, vấn đề ngược lại, ta ăn để để chết. Ăn để chết. Mỗi khi cầm bát cơm lên coi chừng ta ăn để chết chứ không phải ăn để sống. Nên cẩn thận với cái bát cơm mình mình mình ăn. Như vậy cái triết lý chỗ này là nghĩa là gì? Là con người có thể sai biệt nhau về tiền bạc, về tài sản, về địa vị, về danh vọng, nhưng con người bình đẳng nhau trên món ăn. À. Con người ta có nhiều loại để được gọi là bình đẳng, dù con người ta có rất nhiều cái sai biệt. Có người thì đẹp, người thì xấu,
[25:44]người khỏe mạnh, người ốm yếu, người nhiều tiền, người ít tiền, người địa vị cao, địa vị thấp, người phước nhiều, người phước ít, ta khác biệt nhau rất nhiều. Nhưng có một số điều ta bình đẳng, ví dụ như trên luật pháp, con người được cho là bình đẳng trước pháp luật. Đó là một loại bình đẳng do con người quy định. Hoặc là quyền con người, ví dụ thế giới cũng cho rằng là hễ là con người thì bình đẳng trên cái quyền con người, cái này cũng là do con người quy định. Rồi bổn phận của con người, đúng là làm tướng làm trời gì không biết á, nhưng mà cái bổn phận, có một số bổn phận phải giống nhau, ví dụ con cái phải có bổn phận
[26:27]hiếu kính cha mẹ, cha mẹ có bổn phận yêu thương con cái. Những cái bổn phận đó là tự nhiên, là đạo lý, là đạo đức, không cần ai quy định. Và có một cái bình đẳng nữa là ăn uống, thực phẩm. À. Không cần anh giàu hay nghèo mà anh ăn quá cái khả năng chấp nhận của cơ thể, anh bệnh liền, dù anh làm vua. À. Thì cái chỗ này đây là mấy vấn đề đây. Đa phần khi người ta phước nhiều quá và người ta nghĩ người ta được quyền ăn nhiều, cái chết là chỗ này người ta vi phạm vào một cái nguyên tắc bình đẳng của trời đất. À. Anh đẹp hay anh xấu kệ anh. Không phải tôi vì tôi đẹp nên tôi được quyền ăn nhiều, hay vì tôi giàu tôi được quyền ăn nhiều,
[27:18]vì tôi làm chức lớn nên tôi được quyền ăn nhiều. Không không không không. Thức ăn nó không lệ thuộc vào những điều đó mà thức ăn nó lệ thuộc vào gì? Sức khỏe, khả năng hấp thu và cái công sức mình cống hiến cho đời. Ví dụ như ngày đó mình làm được bao nhiêu công việc để cho cuộc đời, cho gia đình thì tự nhiên ngày hôm đó mình được ăn nhiều hơn một chút. Còn ngày đó mình không có làm được cái gì cho cuộc đời này mà mình vẫn đòi ăn, phần đó nó dư ra đánh vào sức khỏe mình làm gây bệnh liền. Nên ở đây thấy, nhưng mà ta bị cái tật là vậy, hễ mình có phước thì tôi phải ăn cao lương mỹ vị, ăn cho ngon, ăn cho xứng đáng với cái giàu của tôi, ăn những thức ăn đắt tiền.
[28:00]Ta ta ta kéo cái phước ta, cái giàu sang, tài sản ta vào trong thức ăn. Lẽ tôi ở địa vị cao, tôi phải ăn những món này món này, ta kéo cái địa vị ta vào trong thức ăn, tất cả đều sai lầm. Thức ăn nó độc lập với những điều đó hết. Thức ăn là một điều bình đẳng, độc lập với mọi người. Nên ở đây bây giờ vậy, ví dụ bây giờ ông thầy trụ trì với một cái người vô đây công quả, ngày hôm nay hôm nay cái khóa thiền diễn ra thì có một người nào đó làm tất bật vậy đó, chạy trước chạy sau dọn quét, bưng cơm bưng nước chạy vô nấu bếp, lăng xăng lăng xăng làm cả ngày lao động vất vả, còn ông thầy trụ trì ổng ngồi trên kia, ổng đi qua đi lại ổng kiểm soát.
[28:42]Thì đi qua đi lại kiểm soát cũng gọi là có cống hiến, nhưng mà cái calo mà mình tiêu thụ nó không nhiều. Nhưng mà vì ổng là trụ trì, ta đem cho ổng một mâm thịnh soạn rất là ngon. Còn cái người mà công quả chạy lăng xăng lăng xăng lăng xăng vì chỉ là công quả thôi, cũng chưa phải là người xuất gia nên ta cung cấp một thức ăn đơn giản. Ta quy định thức ăn lệ thuộc vào địa vị, ta sai hoàn toàn.
[29:10]Đây là điều không ai để ý, ta sai hoàn toàn. Lẽ ra khi thấy cái người lăng xăng chạy cả ngày lao động, ta phải cho người đó ăn ngon, còn ông thầy trụ trì ít ăn, ăn miếng rau luộc tàu hũ được rồi, vậy thôi. Nên ví dụ như thầy vậy, cho thầy ăn miếng rau luộc, lâu... rau luộc tàu hũ là đúng, đúng với cái lao động. Giảng nãy giờ giảng tiếng rưỡi đồng hồ, không bao nhiêu calo, không cho ông này ăn nhiều là đúng. À, người ngồi nghe mới cực nha, người ngồi nghe phải ăn nhiều. Đó, ăn nhiều đi, ăn nhiều đi. Ngồi nghe rất là cực.
[29:53]Tại sao ngồi nghe pháp rất là cực? Đố ai biết? Đố ai biết? Vì ngồi nghe pháp ta cực ở chỗ là vì phải chống lại cái cơn buồn... buồn ngủ, cực ghê lắm chứ không phải dễ đâu. Đó là ta nói bây giờ từ bệnh nhẹ bệnh nặng, có nhiều loại bệnh vậy, thầy bởi vì thầy không phải là bác sĩ cho nên thầy không có thuyết trình được hết. Đây có cả ông bác sĩ, đáng lẽ ổng ngồi đây ổng mới nói cho nghe được. À. Là bệnh nan y. Bệnh nan y gọi là bệnh không chữa được. Ngày xưa trong y văn gọi là có tứ chứng nan y: phong, lao, cổ, lại. Phong là bệnh cùi. Lao là bệnh lao phổi, hồi xưa lao phổi coi như là nan y không chữa được. Cổ là...
[30:40]cổ trướng. Lại là những loại bệnh ngoài da mà cũng không chữa được, như vảy nến rồi ví dụ vậy, ví dụ vậy. Bây giờ thì phát hiện nhiều bệnh nan y hơn không ha? Bây giờ có nhiều bệnh nan y hơn. Một số bệnh ngày xưa nan y thì bây giờ là chữa được, ví dụ như bệnh cùi, bệnh phong hủi, bây giờ chích thuốc cầm lại được, không có bị lây. À và ta cũng có cái ý nghĩ là bệnh cùi là bệnh lây nên ta nhìn thấy người cùi ta lánh xa. Ta lánh xa và giam người đó vào một khu vực riêng. Nhớ hồi đó vậy, thầy ở trong chùa cứ tới Chủ nhật vậy đó là một đoàn cái người cùi tới chùa họ ngồi để họ chờ xin ăn, là những đoàn hành hương dừng ở chùa đi vô cúng
[31:18]chùa thì họ ngồi hai bên đường họ họ xin ăn. Có cái người xin thầy miếng nước, cái thầy mới vô chùa thầy lấy nước thầy rót cho họ. Thì thầy cầm cái cái cái cái cái ca cái gì của họ để rót thầy đưa họ, mà thầy cứ sợ là cái vi trùng cùi họ cầm nó dính vô cái ca nãy giờ mình cầm á, mà thầy ám ảnh nó nóng ngón tay thầy hết một tuần. Cười, sau này mới biết đó chỉ là bệnh tâm lý á, sợ rồi sau này đọc tài liệu mới thấy là bệnh cùi sự thực rất là khó lây, không phải dễ lây. Lây là COVID á, lây là COVID, không cần tiếp xúc cũng lây. Rồi có những bệnh như ho lao, ngày xưa là ho lao rồi là đúng là nó dễ lây và phải cách ly.
[31:55]Nhưng bây giờ thì bệnh lao xử lý được. Bây giờ là nan y là những cái khác. Hiện nay thì ung thư vẫn cho là chưa chữa trị được. Thế giới cũng đang chạy đua để chữa ung thư. Và họ đang khám phá ra dần dần nhiều cái cái cái đặc điểm tính chất của bệnh ung thư để có thể chữa trị. Bệnh ung thư này nó có một đặc điểm thế này, là những cái tế bào nó phát triển bừa bãi, không có theo cái quy định, theo trật tự mà đã được quy định trong gen. Vì trong cái gen của mình là mỗi tế bào nó phải đi theo cái hướng nào, bao nhiêu năm, bao nhiêu ngày nó phát triển sao, còn ở đây bỗng nhiên vì lý do một phản ứng gì ta không biết bỗng
[32:37]nhiên nó bùng phát, nó phát triển bừa bãi thành những cái khối u. Mà đặc biệt là trong những cái khối u tế bào đó nó tiết ra một chất gây đau. Cái đau này mới là cái khổ nè. Cái người bệnh ung thư đau đau khiếp, đau tới chết á. Thì cái này người ta nói là nghiệp, ngày xưa ta đã gây đau đớn cho ai nên bây giờ ta mắc bệnh ung thư mình bị đau đớn khổ sở, nhưng mà thì nhưng mà y học thì nói là tiết ra chất gây đau. Một vài trường hợp rất ít người bị ung thư mà không đau. Trường hợp người này là lạ. Có những người vậy khi khám bệnh ung thư gan tới giai đoạn cuối, u gan lớn hết chữa được, không cắt, không xử lý được nữa.
[33:17]Nhưng mà hỏi thì người này không biết, nó không hề có cảm giác gì. Vô tình đi kiểm tra siêu âm thì lòi ra một cái u gan rất là to, không biết gì hết, 7 ngày sau chết. Thì đã tới giai đoạn cuối thì phải chết, nhưng vẫn không hề đau. Đây là điều rất là lạ. Đây là một người có cái phước gì cũng kỳ lạ, mắc bệnh là phải chết, nhưng lại không bị cái nghiệp đau. Ta không hiểu là họ có làm cái phước gì bù lại để hóa giải cái nghiệp đau hay không, nhưng mà có một vài trường hợp như vậy. Còn đa phần dính ung thư rồi là thê thảm, thê thảm là vì cái đau. Nên khi đau thì người ta phải dùng những cái thuốc giảm đau.
[33:53]Mà cái thuốc giảm đau nó nó kích thích tế bào ung thư phát triển mạnh hơn, làm cho người đó mau chết hơn, rồi người ta phải dùng tới morphin. Morphin là một cái chiết xuất của cái ma túy, của thuốc phiện. Thì khi morphin vào nó nó gây êm êm mê man mê toàn cái hệ thống thần kinh của mình, để cái êm êm mê mê đó nó làm dịu cơn đau. Nhưng đến khi mà nó lờn thuốc rồi thì chích morphin gì vẫn đau, và thật ra đau tới chết. Trong cái một cuốn truyện của một cái nhà văn của Nhật là một bác sĩ của Nhật vậy, chính ổng lại vướng cái ung thư xương. Nhưng mà vì ổng nằm trong bệnh viện nên ổng giả vờ ổng kê đơn, ổng giấu bệnh ổng, ổng kê đơn cho bệnh nhân rồi
[34:32]ổng lén trích bớt cái morphin lại để ổng xài. Và ổng ổng biết rằng cái cái liều nó phải tăng dần, ổng làm bác sĩ ổng biết, và ổng phải biết là việc mà ổng lấy cắp bớt cái morphin ra để ổng xài sẽ đến ngày nào đó bị bị phát hiện, vì cái sự chênh lệch nó lớn dần lớn dần rồi sẽ bị lộ. Nên ổng, trước đó ổng kết thúc cuộc đời ổng nơi cái cái hồ gọi là cái hồ tự tử. Ở bên Nhật có cái hồ tự tử, ra đó người ta gieo mình xuống rồi thân thể không nổi lên nữa. Vì ở dưới hồ đó nó có nhiều cái cây chằng chịt, rớt xuống rồi người ta bị vướng vào những cái nhánh cây dưới rồi là xác mất luôn, không tìm thấy nữa.
[35:08]Giống như có cái khu rừng tự tử thì đây có cái hồ tự tử. Thì là loại bởi vì nó đau, đau chịu không nổi. Mà tại sao nó đau đến chịu không nổi thì ta luận giải theo luật nhân quả của đạo Phật thì chắc là kiếp xưa là trước đây ta đã gây đau đớn cho chúng sinh rất là nhiều, chốc nữa ta lại nói, vậy. Đó, phân ra làm mấy: bệnh nhẹ, bệnh nặng, bệnh nan y.
[35:33]Thì cái điều này nữa nè: khi ta bệnh thì ta chữa bệnh. À. Đó là nguyên tắc. Nên vì vậy trong cái đau khổ của cuộc đời này Đức Phật dạy có một cái đau khổ là do do bệnh. Sinh, lão, bệnh, tử, bệnh là đau khổ. Và để xoa dịu bớt cái nỗi đau khổ này ta mới có lực lượng y bác sĩ, tức là những người mà chống lại, cản lại, xoa dịu bớt lại cái nỗi đau khổ về bệnh của chúng sinh. Đó là lý do mà ta mang ơn y bác sĩ rất rất là nhiều. Nó giống như chúng ta nói vậy, cái khổ của đời sống là nhiều thứ lắm, trong đó có cái nghèo đói, à trong đó có cái mất an toàn. Và ta cũng cám ơn những người những nhà nước, chính quyền là những người mà ngày đêm phải tính toán làm sao cho
[36:27]kinh tế quốc gia ổn định, cho đời sống xã hội an toàn trật tự để mọi người không bị cái khổ của đời sống do nghèo khó và và mất an ninh trật tự. Vì mình bước ra đường gặp cướp, bước ra đường gặp cướp rồi là cuộc sống mình sao? Quá khổ đi. Thì nhờ bên nhà nước họ tổ chức những cái lực lượng an ninh, cảnh sát, pháp luật, hệ thống tư pháp nó hùng mạnh, chặt chẽ rồi cướp bóc không xảy ra nữa. Thì nhờ vậy mà ta sống được an vui, là ta bớt cái khổ về cái gọi là cái cái khổ của đời sống, tức là sinh khổ mà như Phật nói. Cũng vậy, trong kiếp sống này mà lỡ mình nghèo một cái mình rất là khổ, thì chính sách của quốc gia lúc nào cũng cố gắng làm sao
[37:09]mà phát triển kinh tế để đừng ai bị bỏ lại phía sau. Thế thì có người nghèo cũng có người tới giúp người nghèo, nhờ như vậy mà bớt khổ, người ta biết ơn những người đó. Ta biết ơn những người mà đã xoa dịu bớt cái bốn cái khổ của chúng ta: sinh, lão, bệnh, tử. Lát còn bốn cái khổ khác nữa, nói khổ nói hoài khổ lắm, nói nghe khổ lắm. Thì nó có cái vấn đề thế này, là khi ta bệnh thì ta phải chữa bệnh, mà khi chữa bệnh thì phải tốn tiền. À. Mà nếu ta có phước thì ta còn tiền để để chữa bệnh, nếu ta hết phước rồi, muốn chữa bệnh cũng không đủ tiền để chữa. Và cái trường hợp thứ hai này khá nhiều, có bệnh nhưng không có tiền để để chữa,
[38:00]như vậy, trường hợp này cũng cũng rất là nhiều. Nên ngày xưa có cái từ bệnh viện còn có cái tên gì? Nhà thương. Tại sao gọi là nhà thương? Vì cái nhà đó thương, cái ông bác sĩ ổng thương mình, cái đội ngũ y bác sĩ, điều dưỡng họ thương mình, họ thương chữa trị cái bệnh nhân trong cơn khốn khổ và họ thương, và thường là nhà thương thí. Thí tức là chữa không tốn tiền. Hồi xưa có cái đó, nhưng bây giờ thì gánh hết nổi rồi, bởi vì người ta bệnh nhiều quá. Mà nếu thí riết thì bác sĩ với điều dưỡng chết trước, không bệnh mà chết trước. Vì nếu mà thí, nếu mà chữa bệnh không có tốn tiền, không lấy phí nên buộc làm sao?
[38:42]Phải phải lấy phí. Thì cái việc mà bệnh mà lấy phí á nó có mấy hai cái ý nghĩa. Chữa bệnh mà lấy phí có hai ý nghĩa. Ý nghĩa thứ nhất là phải gì? Phải bù đắp lại cho đời sống của y bác sĩ để họ còn tiếp tục lao động mà chữa bệnh. Chứ nếu y bác sĩ mà cứ chữa bệnh miễn phí riết họ chết trước bệnh nhân à. Bệnh nhân chưa chết nhảy vô ông bác sĩ ổng chết rồi, ổng đói quá ổng chết rồi. Cho nên đó là ý nghĩa thứ nhất chúng ta phải lấy phí. Ý nghĩa thứ hai của việc lấy phí là mỗi người cố gắng chịu trách nhiệm cái sức khỏe của mình, đừng để bệnh. Phải sống cho lành mạnh để mà ngăn ngừa bệnh tật, chứ đừng có sống bừa bãi rồi bệnh, ỷ mình bệnh thì vô trong bệnh
[39:22]viện mà, có người chữa thì mình không kiểm soát cuộc đời của mình, mình vô trách nhiệm với cái sức khỏe của mình, đó cũng là một cái sai. Mà cái sai này nó nằm ở trong cái bảo hiểm y tế nữa đó. Có nhiều người cái nói: "Ủa, anh uống rượu kiểu này rồi là bệnh sao?" "Ối, bệnh có tiền bảo hiểm thì vô bệnh viện." Đó, bởi vì ỷ mình có đóng tiền bảo hiểm và vô bệnh viện thì người ta chữa không tốn tiền nên mình cứ sống bừa bãi, sống không lành mạnh, đây cũng là một cái sai. Phải tốn tiền cho biết sợ. Cái câu nói mà tốn tiền cho biết sợ để tự giữ gìn sức khỏe nghe cũng hay, nhưng mà nó lại đánh vô cái người nghèo cũng rất là tội nghiệp.
[40:00]Vì cái người nghèo người ta cũng lao động vất vả, người ta cũng sống không có cái hư hỏng gì, nhưng mà tới lúc đó bệnh thì nó bệnh, mà bệnh mà mà mà vô tốn tiền thì đánh vào kinh tế người ta. Có nhiều khi một cơn bệnh xong cả gia đình tàn mạt luôn, không còn cơ hội để tiến lên. Có những em vậy, đáng lẽ tới lúc phải đi học đại học, bố bệnh rồi, thôi đành phải bỏ cái suất đi học đại học. Thi thì đậu nhưng phải ở nhà không đi học được vì nhà có người bệnh tốn kém quá, phải đi nhà đi cày, đi làm việc mà chữa bệnh cho người thân của mình. Nên bệnh không phải ảnh hưởng một người mà bệnh ảnh hưởng luôn cả cái gia đình.
[40:36]Có những trường hợp vậy, bị ung thư mà ráng chữa, thương ba mình quá ráng chữa ráng chữa, bán hết nhà này tới hết nhà kia, tới luôn ở nhà thuê mà bệnh ung thư đâu có chữa hết đâu. Rồi tới khi ổng chết rồi là cả nhà ra đường luôn. Nên có những trường hợp như vậy. Có những trường hợp là cái cái bệnh không phải là chỉ nỗi đau của thể xác mà nó ảnh hưởng cả cái cộng đồng của ta. Rất là phức tạp, bệnh thật là khổ không phải là dễ. Nên việc chữa bệnh làm cho ta cạn phước của chính mình, làm cho ta mắc nợ mọi người chung quanh mình luôn. Vì lúc đó là ta không còn khả năng lao động, ta không giúp đỡ được ai, không cống hiến gì cho cuộc đời mà
[41:17]phải có người chăm sóc, bơm thuốc, bơm thức ăn cho ta, thậm chí ta nặng quá phải dìu ta đi vào cầu tiêu, vệ sinh đủ thứ hết. Ta hoàn toàn bị lệ thuộc, ta mắc nợ cuộc đời. Rồi chừng nào trả? Kiếp sau trả. Nhưng mà muốn trả nợ thì phải làm sao? Phải có có tiền, có phước, có sức khỏe. Mà lỡ kiếp sau bệnh quá, kiếp sau vẫn còn bệnh, vẫn không tiền, không phước, không sức khỏe thì lấy gì để trả nợ? Không trả được, nợ kéo rất là là lâu. Nên thật sự bệnh cái hệ lụy của bệnh rất là lớn, chứ không phải chỉ là cơn bệnh đó đâu. Không phải chỉ là bệnh và chết đâu, kéo theo cái hệ lụy về nhân quả rất là lớn.
[41:59]Ảnh hưởng làm khổ hết mọi người chung quanh mình, làm cho mình cạn phước. Đáng lẽ hồi trước lúc mình còn khỏe mình làm được một số việc phước để dành cho tuổi già và kiếp sau, qua một cơn bệnh rồi tốn kém vì chữa bệnh, vì chăm sóc rồi mình hết sạch cái phước đó luôn. Chết làm ma đói luôn, chết làm ngạ quỷ luôn. Phải cẩn thận. Mà có những trường hợp nhiều khi cái bệnh để cho ta hết phước là ở chỗ này, là cái câu nói này. Ví dụ như trong nhà ông bố ổng đi làm vất vả ổng nuôi vợ nuôi con, thì đó là bổn phận của ổng mà.
[42:37]Vợ con cũng biết ơn ổng. Nhưng mà lâu ngày quá rồi cực khổ quá đi ra ngoài phấn đấu làm công việc phải đối phó với nhiều việc vất vả và khi cực quá rồi thì ổng xuất hiện cái tư tưởng chấp công. Mà cái này ai cũng bị hết á. Chấp công là lúc mà giận lên, trong nhà có cái gì nghĩa là bất đồng ổng mới đứng ổng chửi: "Không có tao tụi bây đói hết chết hết rồi nha." Ta có nghe câu đó không? Nhiều nha. Nghĩa là: "Không có cái thằng già này, không có tao đi cày đi làm thuê làm mướn là tụi bây đói chết hết rồi." Câu đó nó biến thành một cái kiêu mạn ở trong đầu, thành một cái chấp công. Thì đến lúc nào đó ổng ngã bệnh, vợ con nuôi lại
[43:21]để cho ổng ổng thấm thía cái chấp công của ổng ngày xưa ổng đã chửi mắng gia đình, bắt đầu nằm cho gia đình lại và hết phước luôn, chăm sóc cho tới khi ổng hết sạch cái phước. Chứ đáng lẽ cái công lao mà ổng nuôi gia đình đó nó thành cái ân nghĩa lâu dài của kiếp này và những kiếp sau. Nhưng vì cái câu nói chửi mắng lúc giận khiến cho ổng bị mắc quả báo phải bệnh, được chăm sóc lại và khi chăm sóc nhiều quá rồi ân nghĩa ngày xưa hết sạch luôn. Như vậy. Có những cái điều như vậy, chung quanh cái bệnh thật là thật là là là là phức tạp, không có đơn giản chút nào.
[43:59]Rồi cái bởi nói cái hạnh phúc là Phật có nói gì đó là:
[44:07]"Không bệnh lợi tối thắng. Niết bàn lạc tối thắng. Bát chánh đường duy nhất đến bình an bất tử."
[44:23]Thời lúc đó là Đức Phật nói chuyện với Magandiya là một du sĩ. Hôm đó Đức Phật đi đâu lang thang đến nhà của một nông dân, rồi ông nông dân ổng ổng cũng không hiểu về Phật nhiều lắm nhưng ổng mời Phật ngủ trên cái đệm rơm của ổng thôi. Đức Phật nằm nằm nghiêng ở bên phải và ngài cái sức nặng của ngài cái in cái dấu ngài lên trên cái nệm rơm. Buổi sáng ngài mới đi khất thực, ông du sĩ ổng tới. Ông du sĩ ổng tới ổng ổng nói chuyện với ông chủ nhà, ổng nhìn xuống cái nệm rơm ổng thấy in cái dáng một người nằm nghiêng bên phải mà ngay ngắn lắm. Cái in cái dấu in của thân hình rất xứng là đẹp mà cái người cơ thể to lớn.
[45:02]Ổng mới nói: "Hình như ông có chứa cái ông sa môn bên Thích Ca ở đây?" Tại bên người bên đó họ nằm như thế này nè, nằm đẹp như thế này. Cái ổng ổng nói: "Đúng rồi, chính Sa môn Gotama ghé đây có ngủ lại đêm đêm." Thì ông kia ổng giận lên ổng nói ổng công kích liền. Ổng nói: "Sa môn Gotama là người nghĩa là giảng về một cái giáo lý nghĩa là hủy diệt, phủ nhận." À, một lát cái Đức Phật về. Thế là Đức Phật với ổng có một cái cuộc nói chuyện. À, Đức Phật giải thích từ từ, từ từ. Sau này mới thuyết phục và ổng đi tu luôn, ổng tu rồi ổng cũng đắc đạo, như vậy cũng hay. Nhưng mà kết thúc cuộc nói chuyện Đức Phật có nói bốn cái câu kệ đó:
[45:39]"Không bệnh lợi tối thắng. Niết bàn lạc tối thắng. Bát chánh đường duy nhất đến bình an bất tử." Cái chữ mà "Không bệnh lợi tối thắng", hồi xưa khi mà thầy đọc tới đó thầy hơi ngờ ngợ. Đức Phật lại không xem mọi cái thứ khác trên đời là điều mà lợi tối thắng, nó có lợi lợi hơi hơi thôi, nhưng mà chỉ đừng có bệnh, đấy nó là lợi nhất, lợi ích nhất trên đời. Lúc thầy không hiểu hết. À, nhưng mà sau này càng tu nghiệm về cuộc đời mới thấy đúng là Đức Phật trí tuệ. Nói có nhiều điều có lợi, đúng là trên đời này có nhiều điều có lợi, nhưng có một điều mà ít ai để ý nhất là cơ thể khỏe mạnh đừng bệnh, đó là lợi số một, ít ai biết.
[46:22]Thâm sâu, ừm. Ví dụ như là khi ta già mà ta không thèm bệnh, rất sung sướng, đúng không ạ? Tới khi chết cũng không thèm bệnh luôn, muốn chết vô nằm chết luôn, là số một á. Chứ còn để có thể chết được, ta phải đi qua cái ải gì? Ải bệnh tật, rất là khốn khổ. Không phải là muốn chết là được đâu. Không phải là muốn chết là được. Nghĩa là lúc đó là làm đơn đăng ký để được chết đó, xét duyệt qua nhiều vòng bệnh tật, không phải dễ tí nào. Chứ không phải là muốn chết, bây giờ nói: "Thôi vậy tôi tự tử", đừng tưởng đơn giản, thử tự tử đi. Rồi biết để đi qua cái ải mà tự tử để có thể được chết khổ đến mức độ nào, không đơn giản chút nào.
[47:10]Nói xử tử, thử cho người ta xử tử rồi biết, cũng dầy vò trước khi chết cũng cực kỳ thê thảm. Nói để để chết không phải dễ. Hôm qua về hôm qua ngồi thầy nói chuyện với cái ông cán bộ ổng về hưu, nói về cái say sóng. Đi đi biển, bây giờ thầy kể thầy có đi ra Trường Sa đó thăm các a các chiến sĩ ngoài đó. Ờ, và thầy cũng thấy và thầy khôn hồn là thầy tránh cái say sóng, vì biết mình lớn tuổi, say sóng có thể là làm tai biến não chết liền chứ không phải không. Nên vừa thấy nhấp nhô rồi là lên giường nằm thở. Nên suốt cái chuyến đi 10 ngày là bảo vệ không bị say sóng, còn bao nhiêu người nửa tiếng đồng hồ sau gục sạch hết.
[47:50]Mới đầu là tàu đi ra khơi rồi mọi người vui vẻ lắm, người này bắt tay người kia, nói chuyện người nọ. Nửa tiếng đồng hồ sau tàu giống như tàu ma, không một bóng người. Gục hết luôn. Ừ. Thầy mới nói thế này: "Khi bị say sóng rồi ta chỉ còn một ước mơ duy nhất là được chết cho rồi." Ổng gật đầu liền nói: "Đúng như vậy." Ổng nói kỳ ổng đi ra Phú Quốc rồi lúc đó không có phương tiện ra cái tàu cá thì lúc đó thật sự chỉ mong chết cho rồi. Vì quá khổ! Cái say sóng nó kinh hồn á, khủng khiếp như vậy. Ta cũng vậy, à nhiều khi ta bệnh quá, "Thôi tôi chết cho rồi", không phải dễ chết. Vì ta đang phải chịu nghiệp, bị đày đọa, không dễ chết chút nào.
[48:33]Nên đi không phải là là dễ.
[48:38]Nghiệm rồi mới thấy Phật nói câu đó hay: "Không bệnh lợi tối thắng", nên ta cố gắng như vậy, vừa là một đời sống lành mạnh, ăn uống lành mạnh, tập luyện đều đặn, tránh những cái loại nghiệp mà gây bệnh, đồng thời làm những cái phước mà giải bệnh trước từ bây giờ. Ta không biết ít bao lâu nữa ta sẽ gặp bệnh, bây giờ ta làm phước trước. Làm phước trước là làm cái gì? Ta phóng sinh, ta trồng cây, ta giúp người, vân vân, những điều đó đều làm cho ta giải bớt cái nghiệp bệnh của mình. Rồi vấn đề ăn uống ta sẽ nói sau, vì chút nữa cái ăn uống là cái nguyên nhân mà rồi ai cũng phải bệnh là vì cái ăn á.
[49:21]Vì cái ăn, ai rồi cũng bệnh vì cái ăn. Sống trên đời này vậy.
[49:28]Bệnh là một nỗi khổ của chúng sinh. Bệnh là một nỗi khổ của cá nhân, nhưng bệnh cũng là một nỗi khổ của toàn thể chúng sinh, mà nếu thu gọn lại là của toàn thể loài người, mà thu gọn lại là nỗi khổ của cả một quốc gia. Như ta thấy vừa rồi cái bệnh dịch Covid cả nhà nước mình vất vả biết bao nhiêu, phải nói là cực khổ vô cùng. Cả một hệ thống y tế, cán bộ, an ninh, vũ trang lực lượng ôi huy động hết toàn bộ để chống dịch. Khổ vô cùng vì ta không hiểu rõ cái dịch nó như thế nào. Lần đầu tiên thế giới mới có cái dịch này, mấy ông bác sĩ của thế giới, tổ chức y học thế giới cũng lơ mơ không biết nó nó đến mức độ nào.
[50:10]Cứ tìm cách ngăn chặn trước, ngăn chặn trước, chứ nếu ta biết rõ thì ta đã không sợ lắm. Ta nếu ta biết rõ ta chấp nhận cho nhiễm rồi ngăn chặn không cho chết thôi thì người đó sẽ vượt lên, nhưng mà ta không biết cái hậu quả phía sau đó. Cứ sợ là hễ nhiễm rồi sau này mọi người ví dụ như là có thể là hết bệnh, có thể là không chết nhưng mà bỗng nhiên răng rụng nửa hàm, ví dụ vậy, là mắt còn nửa con thì làm sao mà sống đây? Ta không biết cái hậu quả phía sau của dịch Covid nó đến mức độ nào nên nhà nước cứ phải ngăn chặn, ngăn chặn. Và cái việc ngăn chặn đừng lây nhiễm nó quá tốn kém, quá vất vả cả một hệ thống quốc gia, cả một hệ thống thế giới này luôn.
[50:52]Nên bệnh nó không phải là chỉ là nỗi khổ của một con người mà thực sự là nỗi khổ của cả một cộng đồng, cả một quốc gia và cả một thế giới này. Cái hệ thống bệnh viện y học để chữa trị về bệnh tật cho con người là cực kỳ đồ sộ. Nếu mà ta không bị tốn kém vào trong hệ thống y học, y tế, chăm sóc sức khỏe đó con người dư tiền để mà xây dựng cái thế giới này tốt đẹp hơn rất nhiều hoặc là dư tiền mua vũ khí đánh nhau cho mau chết một chút. Ta lãng phí tiền nhiều cái thứ vô vô duyên lắm nha, lãng phí tiền. Và trong đó có một cái mà không tốn không được mà tốn thì rất là vô duyên, đó là bệnh tật á, chăm sóc bệnh tật tốn kém vô cùng luôn.
[51:37]Nên có những người thầy thuốc mà nhân từ mà ta nghe nói như trong nước mình về cụ Hải Thượng Lãn Ông hay ngài Tuệ Tĩnh á, phải nói ta ca ngợi các vị đó như những vị thánh đức, là vì sao? Vì họ yêu thương con người thật sự. Họ yêu thương con người thật sự và muốn cho mọi người đừng bị bệnh khổ mà mà cố gắng dốc lòng chữa trị. À ta thật sự là rất là kính trọng những con người như thế. Những bác sĩ cũng vậy, ngày hôm nay những bác sĩ mà có lương tâm á, khi mà chữa bệnh là cố gắng chữa người ta cho mau hết, những người đó cũng rất là vĩ đại. Những người thầy thuốc đó rất là đáng ca ngợi. Ta không biết
[52:22]Thì có một cái câu chuyện như thầy đã kể ở đâu rồi, cái này là mẹ của thầy kể cho thầy, rồi sau này có thấy sách ở đâu cũng kể. Mẹ thầy kể thì nói cái ông mà mẹ thầy gọi là ông cố, thì ông làm thầy thuốc ở ngoài Huế á,
[52:38]thì ông là thầy thuốc rất là giỏi và rất là nhân từ. Ví dụ như mẹ thầy kể rằng là khi có người đó đến bắt mạch, ổng bắt mạch xong ổng biết bệnh và ổng biết luôn người đó là người nghèo luôn. Thế là vừa coi bệnh mà vừa coi số mạng được, các thầy thuốc mà giỏi là coi được luôn cả hai. Và cái bệnh này thì phải ăn đủ cơm, phải uống thuốc này mà không ăn đủ cơm chết liền, mà người thì nghèo, ổng biết là người này bữa đói, bữa no. Sau khi bắt mạch xong, ổng hốt thuốc xong, ổng lại móc tiền túi ra, ổng không lấy tiền rồi, ổng móc tiền túi ra ổng kẹp thêm vào thang thuốc và nói về ăn cho no nha, rồi hãy uống thuốc, chứ không là chết.
[53:14]Tức là nhân từ đến như vậy và dĩ nhiên thầy thuốc như vậy thì không có giàu, không có giàu. Thì à có một cái chuyện có một cái bà đó bà đến nói nhỏ với ổng. Bà nói rằng đây là chuyện nói riêng với ông thôi, là nhờ ông giúp giùm, tại vì bả ngoại tình, và chuyện nó gài đến cái mức là bả phải buộc phải lấy người tình nhân này chứ không thể lấy sống với người chồng này được nữa, và nhờ ông giúp cho một thang thuốc, thuốc cho ông chồng chết. Thì bả nói hoàn cảnh như gì không biết, ổng gật đầu ổng nhận lời. Ổng cho mấy thang thuốc về để cho
[53:55]cho ông chồng uống, thì bà này về mới nói ngọt với chồng là: “Thấy anh yếu quá, em mua có đi sắc thuốc bổ cho anh uống”. Ừ, thì bả sắc thuốc xong, ông kia uống chết liền.
[54:07]Bà này đem tiền lại cảm ơn ổng, ổng ổng trợn mắt ổng nhìn liền. Tại vì lúc ổng bốc thuốc là ổng chỉ bốc thuốc bổ. Lạ là, tại vì ổng là ông thầy thuốc có lương tâm mà. Ổng chỉ bốc thuốc bổ mà tại sao lại bà kia sắc ra thì ổng chết, ông chồng chết liền. Ổng ngỡ ngàng, ổng nói cái cái nghề làm thuốc của ổng giỏi đến mức độ như là một thần y rồi, thì bà kia nói ổng gật đầu tại biết cái éo le hoàn cảnh. Vì vì cái lương tâm thầy thuốc họ có một lời thề là họ không can thiệp vào đời sống riêng tư, chỉ chăm chăm chữa bệnh thôi. Còn cái việc bả ngoại tình hay không ngoại tình thì kệ bả, lương tâm của bả, đạo lý của bả lo,
[54:44]chứ ổng không can thiệp, không can thiệp vào cái chuyện gia đình. Nhưng mà kêu giết người thì dứt khoát là không. Thì kêu cho thuốc độc để chết thì ổng cho thuốc bổ để sống, mà ông kia chết thiệt. Thì mãi sau này thì ổng mới nghiên cứu ra là trong lúc bả nấu thuốc đó đó thì nó kỵ cái cứt của con thằn lằn. Cái thang thuốc đó nó biến thành thuốc độc liền, thì lúc bả nấu bả mở cái nồi ra làm sao biết con thằn lằn ở trên xuống, nó làm cho mấy cục, nó tặng mấy cục, đúng thuốc trở thành thuốc độc, ông kia uống chết liền. Đúng là số ông kia cũng tới lúc chết, khiến như vậy. Ổng buồn thì trong cái hộc tủ của ổng vậy, ổng có những cái chìa khóa để mở
[55:21]ra đó, ổng cầm nguyên xâu chìa khóa ổng ném xuống sông luôn, bỏ nghề luôn. Thề không làm thầy thuốc nữa, ừ. Thì à ai tới ổng nói: “Ổng mất chìa khóa rồi, trơ tủ thuốc bỏ không có làm nữa. Thôi về đi kiếm thầy thuốc khác”. Vậy á, được đâu cũng được khoảng 1, 2 năm. Thì có một buổi sáng, lúc ổng đang còn ngủ mê mê, có một cái tay thanh niên lại đập cửa ầm ầm ầm ầm, nói: “Ông ơi, ông ơi, vợ con đẻ không được”. Tức là lên cơn đau đẻ mà không đẻ được. À: “Ông ông cứu giùm, ông cứu giùm”. Thì thấy nó làm khẩn trương lắm, mà đúng là lúc vợ mà không đẻ được thì chắc là cũng khổ phải không ta? Cái đó sư phụ cũng không rành lắm, không biết, có ai rành cái vụ này không?
[56:05]Đúng không kìa? Đúng không kìa? Đúng không? Không ai gật đầu hết trơn, một cái thời buổi kỳ lạ vậy ta? Có một mình Vĩnh Nhật Vĩnh gật đầu á.
[56:18]Thế à thì lúc đó là ổng đang còn ngủ say, ổng mắt nhắm mắt mở, ổng nói: “Lấy nước rửa mặt”. Tức là ổng kêu cái người trong nhà đó lấy nước rửa mặt, mới mở mắt. Thì thằng kia nó mới nghe chớp mắt nó đâm đầu nó chạy về liền. À, nó tưởng đó là cái phương thuốc, cái về lấy nước rửa mặt vào vợ, bà vợ đẻ được. Đúng là có chuyện.
[56:40]Thì đây là câu chuyện, về đừng bắt chước nha, lấy nước rửa mặt, rửa hoài không đẻ được là chết à. Nói trước. Nhưng mà bà vợ bả đẻ được, thế là đẻ ra được thằng con trai mừng quá, cái hôm sau vì nó là thuyền chài, nó đem cho ổng một con cá to. Đãi ổng ăn, mổ ra chùm chìa khóa ổng nằm trong cái bụng con cá đó. Chùm chìa khóa ổng. Và ổng nói: “Đây là ý trời”. Tức là ngày xưa ổng không muốn giết mà người ta chết, bây giờ ổng cũng đâu có ý cứu đâu, bỗng nhiên đẻ được, rồi bây giờ cho lại chìa khóa, tức là trời bắt ổng làm lại. Và ổng làm lại và mẹ thầy kể là ổng chết an lành tại vì ổng rất là có đức. Cái vậy.
[57:18]Ừ, có câu chuyện, sau này có ai kể lại đó không biết cái chuyện. Sau này có câu chuyện nào sách kể lại mà không có chi tiết như mẹ thầy kể, tại cái này là chuyện trong nhà, cho nên của ông cố mẹ thầy gọi là ông cố, nên là nói trong nhà thì rành cái câu chuyện nó kỹ hơn như vậy. Thì ở đây ta thấy vậy, là nếu ta có cái phước mà đừng để bệnh, phải nói là một cái rất là hạnh phúc. Có nhiều người vậy, sống trên đời họ không biết họ sống nhân đức cái gì ta không hiểu, mà họ không bệnh, chết là chết à. Ví dụ như ông kỹ sư Eiffel, mình hay tiếng Pháp gọi là Eiffel đó, ổng là người làm cái tháp Eiffel đó.
[57:53]Ổng có qua Việt Nam, ổng làm mấy cây cầu, tại ổng là chuyên gia cầu đường. Ổng có đi làm cầu khắp nơi thôi. Cái cầu, cái ý tưởng cầu treo đầu tiên là của ổng. À, lúc ổng qua Ý, kêu người ta hợp đồng qua làm cái cầu đi qua con sông chảy xiết, thì các kỹ sư đứng nhìn con sông chảy xiết lắc đầu: “Làm sao ra đó mà đổ trụ được?”. Ổng ngồi ổng ngẫm, ổng ngẫm nghĩ qua ngày sau ổng nói: “Không, ta không đỡ nó mà ta treo nó lên”. À. Tức là gần bờ sông ta sẽ làm cọc, chỗ nước không có chảy xiết thì ta đổ cọc được, rồi còn chỗ xiết ta không có làm cọc mà ta sẽ nhờ hai cọc này ta treo nguyên cái cầu đó lên, để không có làm ở giữa và thành công.
[58:32]Nên cái ý tưởng cầu treo đầu tiên là của ông Eiffel này, ừ Eiffel, cái tháp Eiffel, Eiffel Tower. Do you remember? Eiffel Tower in Paris, à tháp Eiffel ở ở Paris. Và ông này cả đời ổng vậy, ổng cứ vô tư mà đi làm cầu đầu này, làm cầu đầu kia, thì cái ngày năm đó sinh nhật là thứ 90 của ổng, ổng ra ổng dự sinh nhật với con cháu rồi vui vẻ, ổng vô nằm ngủ ổng chết luôn, không bệnh. Đó là những người mà sống nhân đức á, mà đúng là như là Phật nói là: “Không bệnh lợi tối thắng” á, nên ta cố gắng như vậy. Trong tất cả chúng ta chứ ai cũng có tiềm ẩn cái nghiệp phải bệnh, nên ta chặn điều này trước, bằng cách gì?
[59:12]À, hôm nay ta cố gắng là sống lành mạnh, tập luyện đều đặn, ăn uống đàng hoàng, không có hưởng thụ dục lạc quá đáng, thường hay làm phước, giúp người, để ngăn chặn cái bệnh nha. Lành sau này mình đi, đi yên lành giống như ông Eiffel, giống như ông thầy thuốc, ông ông mà sư kêu là ông tổ, ông cố gì đó, đại khái, như các thiền sư vậy đó. Ta ta cố gắng như vậy để làm chi? Để ta không thành gánh nặng cho cái người chung quanh ta. Vì ta bệnh không phải là khổ mình mình, không phải ngồi mình rên hừ hừ mình đau mình mình đâu, cả gia đình ta khổ sở. Cho nên khi ta tránh được bệnh là mình đừng nghĩ là tránh cái đau khổ cho mình, mà mình cố gắng không bệnh để đừng
[59:56]trở thành cái sự cực khổ, gánh nặng cho người chung quanh mình. Cái nghĩ phải vị tha. À, ý nghĩ vị tha. Ta không bệnh là không phải vì mình, ta không bệnh để vì người chung quanh mình không cực khổ, phải suy nghĩ như vậy. Mà cố gắng đi tìm cái không bệnh, lợi tối thắng như Phật dạy. Cái người mà có phước để ít bệnh thì rất là hiếm, chứ đa phần chúng ta không bệnh này cũng bệnh kia, như vậy. Nguyên nhân bệnh, tức là nói như quy luật cuộc đời, sống trên đời này ta phải có sinh, lão, bệnh, tử, rồi phải có bệnh, đó là điều giống như hiển nhiên. Nhưng thực sự nó đều có nguyên nhân chứ không phải hiển nhiên.
[1:00:43]Nguyên nhân đó là để sống chúng ta phải tước đoạt sự sống của loài khác, đó là nguyên tắc á. Nguyên tắc rất rất đau lòng, nhưng nó là một sự thật. Để ta có thể sống, ta phải tước đoạt sự sống của loài khác.
[1:01:05]Có một bộ phim hành động của Mỹ The Mother Mẹ, phim có một chữ một à The Mother.
[1:01:13]Thì bà mẹ này bả là một nữ đặc vụ, đặc nhiệm á, chiến đấu á thì bả có đứa con mà theo nguyên tắc nghề thì không được nuôi. Cho nên được đứa con được giao cho một cha mẹ nuôi thì bả phải cách ly đi. Rồi bả cũng có nhiều kẻ thù và trong lúc mà hành động là phải đánh phá chỗ này tấn công chỗ kia rồi thì bả nằm trong danh sách là bị nó truy lùng nó giết nên bả phải giấu mặt đi luôn. Mà tách đứa con ra cho an toàn. Rồi rồi sao không biết rồi có người tìm tới.
[1:01:46]Không biết lý do nào bị cái tin đó bị lộ. Nó lại nó bắt cóc đứa con bả để nó uy hiếp bả phải ra mặt để xử lý những vấn đề gì đó đại khái như vậy. Thì bả phải lên bắt đầu phải xuất hiện trở lại, đi coi như là là là xuất hiện tái xuất giang hồ lại để đi đánh nơi này bắt kia và lấy đứa con mình về. Thì sau màn bắn giết rồi dữ dội bả bưng đứa con đi thì đứa con không biết bả là mẹ. Tại ngay từ lúc mới sinh là bị lấy đi mất rồi, không biết bả là mẹ. Thì lần lần nó nghi ngờ thôi, tại thấy cái cách mà bả bảo vệ nó thì nghi ngờ nhưng bả lạnh lùng lắm không biểu lộ yêu thương. Tại bả sợ bả biểu lộ yêu thương cái nó bị lộ là nó biết là mẹ thì bắt đầu cái thái
[1:02:27]độ nó khác thì nó nguy hiểm cho nó, cho nên nó càng ít biết thì càng tốt.
[1:02:35]Trong trong điệp viên hay có nói là the less you know, the safer you are. Biết càng ít càng tốt. Cho nên cứ phải giấu không cho biết cái gì. Thì lúc mà hai mẹ con ẩn náu trong một cái khu rừng, thì bả mới đi với nó thấy gặp con nai cái bả bắn để lấy về làm thực, bắn cái đùng con nai chết rồi kéo về. Nhỏ đó nó không ăn. Nó nói mẹ cái thức ăn của mẹ của bà là từ bạo lực bà giết con đó. Thì bả xắt cho nó miếng thịt nó ăn, nó không ăn. Nó thấy bắn con nai trước mặt nó tội quá, nó thương con nai đó. Thấy con nai sống bình yên trong rừng bả bắn cái đùng nó chết, đem về nấu nướng xẻ thịt ăn nó không ăn.
[1:03:12]Bà cái thức ăn của bà là từ bạo lực. Bả mới nói: "Thức ăn nào cũng bạo lực." Cái nó nói: "Ăn phô mai." Bả nói phô mai làm từ sữa mà để lấy được sữa con bò, nó đày đọa con bò trong các trại bò đó. Nó ép con bò như thế nào để lấy sữa, bao nhiêu là cái thủ đoạn. Thì nó nói ăn đậu nành, đậu hũ. Để trồng được những cánh đồng đậu hũ là phá biết bao nhiêu rừng và tàn sát biết bao nhiêu cuộc sống của các loài, mới có những cánh đồng mà trồng đậu hũ. Và bả nói rằng tất cả thức ăn của mày ăn đều từ bạo lực mà ra. Mà ngồi bả ăn tiếp, bả cứ lạnh lùng bả trả lời như vậy. Cái câu đó nói nghe tàn nhẫn nhưng đó là một sự thật của cuộc sống này.
[1:03:59]Mỗi ngày ta ăn, thật ra trong đó đều ẩn chứa bạo lực, bẩn ẩn chứa một sự ác độc, ẩn chứa một sự tàn sát, ẩn chứa một sự cướp đoạt mạng sống, cái sự sống của loài khác.
[1:04:17]Chỉ có một cái thức ăn mà dường như cực kỳ lành mạnh đó là trái. Quả trái đó. Tại vì cây nó phải ra trái và nếu không ai ăn nó tự nó rụng. Chỉ có cái cái thức ăn là trái cây thôi là cực kỳ lành mạnh, không cướp đoạt sự sống của cây, không làm tổn hại loài gì, chỉ bảo vệ đừng cho con sóc con chuột nó ăn, giành ăn với nó chút xíu thôi là mình an toàn. Còn lại, hầu như mọi cái, cọng rau rồi ta ngắt đi rồi cũng là giành bớt cái sự sống của cọng rau. Đào cái củ lên cái củ cây nó chết luôn, lấy mất cái củ đi cũng là tước đoạt sự sống của một loài cây. Còn vô số loài khác đều là tước đoạt sự sống. Và cái nhân vậy để bồi đắp cho mỗi ngày ta lớn dần,
[1:05:03]ta sống, ta duy trì sự sống ta mấy chục năm trên cuộc đời này biết bao nhiêu sự sống mà ta đã đã cướp đoạt, không tránh khỏi. Và những điều đó ẩn chứa tích lũy lại thành cái nghiệp bệnh mà không ai thoát khỏi. Nên ta sống trên cuộc đời này rồi, ta phải chịu cái đau khổ đau đớn về bệnh tật mà nó có cái nguyên nhân cũng bởi vì ta sống, bởi vì ta phải sống. Đó là điều rất là ngang trái và đau lòng. Ta rất muốn sống, ta rất thèm sống, ta rất cần sống. Khi ta làm một cái bóng ma vật vờ, ta thích ta được một cái thân vật lý này lắm nên ta thích nhập thai. Hễ ai hở hở nhập luôn, nhiều khi người ta đang còn khỏe mạnh
[1:05:46]mình vẫn nhập đại vô người người ta, làm người ta hoảng khủng hoảng hết trơn, người ta nói tưởng bị bệnh tâm thần. Nhưng sự thật bởi vì ta thèm khát cái thân sự sống này quá. Rồi mà nếu mà hên hơn nữa thì tìm cái thai trống, có thai rồi mà chưa ai nhập ta nhập vô làm con nhà người đó liền. Và thậm chí có những lúc ta ép cái đứa trẻ ở trong bụng mẹ cho nó văng cái linh hồn nó ra để ta chiếm cái thai đó luôn. Ta vô để gọi là cướp sự sống luôn vì ta thèm khát sự sống, ta cần sống, ta muốn sống. Rồi bây giờ cũng vậy, ta đang cần sống, không ai muốn chết cả. Nên cái sự đe dọa ghê gớm nhất trên cuộc đời này là có
[1:06:20]ai chĩa súng vào đầu ta kêu đưa tiền thì mình nói: "Thôi lấy gì lấy hết đi đừng giết tôi." Phải không? Ta cần sống đến như vậy. Nên ăn cướp vô thì thấy không? Ăn cướp mà nó vô trong ngân hàng nó đều nói câu giống nhau: "Tiền là của nhà nước nhưng mạng sống của các người. Các người đừng khờ dại bảo vệ tiền của nhà nước mà để mất mạng sống các người. Đưa tiền ra đây!" Đó là cái câu đe dọa cái sự sống của ta, đánh vào cái tâm lý ham sống của ta. Tất cả như vậy, nhưng ta đâu có ngờ rằng để ta sống vậy, thực sự ta âm thầm tước đoạt sự sống của rất nhiều loài và những điều đó nó tích lũy lại. Nói bởi vậy mình nói thôi, nghe thầy nói buồn quá nhảy sông cho rồi.
[1:07:03]Ta cũng không thể chết một cách vô trách nhiệm. Khổ như vậy đó. Ta cũng không thể chết một cách vô trách nhiệm. Bây giờ nghe nói sống là ta tước đoạt sự sống của các loài, nên lần lần tích lũy thành cái bệnh thành nghiệp thành bệnh, rồi ta chết, ta cũng không được quyền chết. Không được quyền chết. Vì sao vậy? Vì còn nhiều việc mà lệ thuộc vào vào ta. Con ta cần ta nuôi, vợ ta cần ta thương, cộng đồng ta cần ta đóng góp, đất nước này cần ta xây dựng và bảo vệ, thế giới này cần ta bồi đắp. Ta đã có mặt trên cuộc đời này rồi bỗng nhiên ta phải có có nghĩa vụ, ta phải có bổn phận, nên ta không được quyền chết.
[1:07:52]Cuộc sống là là ngang trái như vậy, là đau khổ như vậy nhưng cũng không được quyền chết. Phải phải sống. Hồi xưa nhà văn Nhất Linh có câu có cái tập sách là "Anh phải sống". Trong đó có câu chuyện nổi tiếng là lúc có hai vợ chồng đi vớt củi trên sông nhằm mùa nước lũ của sông Hồng thì thấy củi ham quá, vì ngoài đó miếng củi là để sống để nấu cơm mà. Hai vợ chồng bơi cái xuồng ra để vớt củi đem về nấu cơm con ăn, một cái dòng thác nó chảy mạnh nó xoắn cái lật cái xuồng, rớt xuống sông. Hai vợ chồng rớt xuống sông. Thì ông chồng ổng ổng mới nín nắm vợ lấy để ổng vừa bơi. Nhưng mà bà vợ mới thấy cái tình hình mà nắm như vậy
[1:08:35]là cả hai vợ chồng đều chết, hai đứa con còn ở nhà. Thì bả mới nói một câu: "Anh phải sống." Bả gỡ cái tay ổng ra để cho ổng bơi một mình ổng bơi rồi bả chìm xuống nước bả chết luôn. Cái câu chuyện "Anh phải sống". Bởi vì còn trách nhiệm với hai đứa con. Chúng ta cũng vậy. Bây giờ ta còn trách nhiệm với Phật Pháp nữa. Ta phải sống, phải tu, phải truyền bá chánh pháp. Đừng để cái tư tưởng độc hại yêu chính mình mà nó lan tràn trong cuộc sống này, nó phá hủy hết cuộc đời này. Ta phải sống, phải tu, phải chứng thánh quả. Trách nhiệm của ta là phải tu cho chứng được thánh quả để giữ gìn Phật Pháp, để đem lại chánh kiến, đem lại đạo đức,
[1:09:14]đạo lý đạo đức cho cho mọi người trên cuộc đời này, nên ta phải phải sống. Phải sống.
[1:09:23]Nên nếu nói như thầy phải sống lại phải tước đoạt mạng sống các loài khác thì tước đoạt khéo lại một chút. Tức là tăng cái tỉ tỷ lệ trái cây lên một chút. Như đó, giảm cái tỷ lệ sát sanh đi một chút trong cái thực phẩm của mình và đồng thời làm nhiều điều phúc để bù lại, để bù lại cái nghiệp mà ta gọi là tước đoạt sự sống của loài khác, thì như vậy nó cũng giảm bớt cái nghiệp bệnh của ta về sau này. Chứ thật sự giờ món ăn thì ngon á, nhưng mà đều tích lũy nhiều cái nghiệp bệnh về sau. Như ta trở lại nói vậy, khi Đức Phật nói về cái những nỗi khổ trên cuộc đời, tám nỗi khổ thì có một cái khổ là bệnh mà ta đang phân tích đây.
[1:10:09]Mà trong cái khổ bệnh nó có cái hiển nhiên này như ta đã nói vậy, bởi vì ta đón nhận một cơ thể không hoàn hảo.
[1:10:18]Đó là lý do mà có những cái chuyện viễn tưởng họ mơ ước về một cái gen của loài người khỏe mạnh không bệnh tật, phi thường. Là có cái vì có con mắt có thể nhìn xuyên bóng đêm, không cần phải pha đèn, rồi có một cơ thể nghĩa là vô nhiễm đối với các loại virus, hơi độc, à có sức mạnh có thể nâng được cái tảng đá to để trở thành một chiến binh vũ trụ đó. À đây đó bí mật các phòng thí nghiệm ở các quốc gia đều bí mật nghiên cứu điều này. Tuy không nói ra vì không thành công, à nhưng họ đang âm thầm nghiên cứu điều này. Họ đi tìm những cái gen đặc biệt của những loài người này họ nối lại, giống như người ta chế virus vậy đó, nhưng bây giờ là chế gen để làm
[1:11:02]người, để tìm ra một chiến binh vũ trụ ở cấp độ vũ trụ. Vì với những cái thông tin mà họ nhận được, với những cuộc chạm trán với đĩa bay nơi này nơi kia, thì họ phát hiện ra rằng là ở đâu đó trong vũ trụ này có những cái giống người đặc biệt hơn loài người của chúng ta. Giờ chỉ so sánh cái người Việt Nam với người Tây phương thôi thì về hình vóc ta thua họ rất là là xa. Đầu tiên về chiều cao, cười lắm. Cái ông sếp mình gặp ông sếp kia ổng đứng trên trời mây, cứ đứng dòm lên mà nói chuyện như thế này, tức là về thể hình là ta đã thua họ rồi, cái gen người Việt Nam là như vậy. Rồi cái cấu tạo cái bộ não ta, cấu tạo bộ não ta cũng nhỏ hơn họ.
[1:11:44]Họ giống như họ thông minh hơn mình. À. Giống như ta không khôn bằng họ bởi vì ta không có công trình kiến trúc nào mà đặc biệt cả, còn họ mấy cái tòa nhà họ nhìn kinh sợ luôn. Ta không thông minh bằng. Về kỹ thuật cơ khí họ tiến bộ vượt hơn ta rất là nhiều, đến nỗi ta vẫn phải lẽo đẽo theo học với họ. Nhưng mà nhưng mà vì sao ta vẫn còn đứng vững phẩm giá của một quốc gia? Bởi vì ta có cái khuôn lõi, ta có cái phần mềm. Về phần cứng của não ta thua họ, về phần cứng cơ thể ta thua họ, nhưng ta có cái phần mềm gọi là cái khuôn lõi của dòng giống người Việt Nam, con Rồng cháu Tiên là cái khuôn lõi.
[1:12:23]Khuôn lõi là cái gì?
[1:12:27]Khuôn lõi chúng ta đầu tiên là cái đạo lý, đạo lý sống của ta sâu sắc. Đó là cái ta thắng đầu tiên đó. Cái tình thương của gia đình, cha mẹ với con cái, con cái với cha mẹ, với ông bà. Vô nhà ai, như có người Mỹ họ nói đó: “Tôi về đất nước Việt Nam rất là ngạc nhiên, vô nhà nào cũng thấy có bàn thờ ông bà, cha mẹ. Hễ cha mẹ chết lên đó, ông bà chết lên đó, tức là nhiều thế hệ vẫn được tưởng nhớ dù đã chết lâu, còn bên tôi cha mẹ thiếu điều ổng quăng luôn rồi. Cha mẹ chết rồi nó không để, ít bữa để được một hai năm rồi nó quên mất tiêu rồi, nó đem... Còn ở Việt Nam cha mẹ vĩnh viễn ở đó với con cái,
[1:13:04]ông bà ở đó vĩnh viễn với con cái và như vậy cái lòng mà hướng về tổ tiên của người Việt Nam nó đi ngược lên rất là xa và ngược lên tới Quốc Tổ luôn.” Đó là bởi vì ta mới có những cái lễ mà lễ cúng Quốc Tổ Hùng Vương, Lạc Long Quân, Âu Cơ rất là hoành tráng là vậy. Ta luôn luôn nhớ ơn tổ tiên của mình và cả một lịch sử mấy ngàn năm này nó kết thành một cái dòng trong tim, trong máu của ta. Đây là điều rất ít có nước nào có được. Đó là một sức mạnh, gọi là phần mềm. Đó là cái khuôn lõi đầu tiên là cái lòng tưởng nhớ tổ tiên, lòng yêu nước, lòng thương Quốc Tổ, đó. Rồi nhiều cái khuôn lõi khác nữa,
[1:13:41]cái trách nhiệm đối với gia đình, đối với cộng đồng, sự kính trọng với cha mẹ, với thầy cô giáo, với người lớn tuổi, bỗng nhiên làm cho cái cộng đồng nó sao, nó kết nối rất là chặt. À. Ví dụ bây giờ trong làng với nhau không có bà con gì hết trơn á, nhưng mà đứa bé nó gặp cái ông già: “Con chào ông ạ!”, cúi đầu. Ông kia mới nói: “Con con, con lại nhặt cho ông cái cái hòn đá đó chút.”, là nó vâng lời nó bỏ xe đó nó chạy vô nó nhặt hòn đá bên đường đưa ông, nó vâng lời ông. Thì như vậy ông với nó làm sao? Ông phải có trách nhiệm với nó vì nó kính trọng ông mà. Nên khi đứa bé nó kính trọng người lớn thì người lớn bỗng nhiên phải
[1:14:20]có trách nhiệm với với người bé và cộng đồng bỗng nhiên sao? Kết nối với nhau bền vững hơn, chặt chẽ hơn. Đó cũng là một cái văn hóa Việt Nam tạo thành sức mạnh của người Việt Nam. Mặc dù nhiều khi thể vóc ta ốm yếu, cái trí thông minh chưa chắc mình nhiều, vân vân, nhưng mà những cái khuôn lõi đó làm cho ta xuất sắc, làm cho ta nhìn vấn đề nó nó nó tới tận cùng của cái cái cái cái cái bản chất của mỗi vấn đề để cho ta giải quyết được. Đó tại sao ta thi toán thường là mình đạt giải, hay chúng ta có những nhà khoa học cũng rất là xuất sắc, là không phải là do cấu trúc bộ não ta hay nhưng mà vì phần mềm của ta hay.
[1:14:58]Phần mềm này do văn hóa của dân tộc ta rất là độc đáo. Và điều này mà muốn đánh vỡ Việt Nam chỉ cần phá cái văn hóa này thôi, đừng ai thương ai nữa, cứ thương chính mình thôi, cả một dân tộc sụp đổ liền. Ta kết nối lại với nhau chỉ bởi vì lòng yêu thương kính trọng lẫn nhau, con cái với cha mẹ, con cái với ông bà, với thầy cô giáo, với cộng đồng, với người lớn tuổi, ta ràng buộc với nhau hết. Cho nên người lạ gặp nhau cũng kêu bằng cái gì? Tự nhiên mình đặt người đó vào một vị trí trong họ hàng của mình. Hễ người lớn kêu bằng anh, brother là trong gia đình, sister, em, hoặc là lớn tuổi aunt, dì, dì, dì, “Dì cho con xin miếng nước”, hay “Cô, cô ngồi đây chơi”.
[1:15:39]Tự nhiên ta lấy cái cái thứ tự, thứ bậc trong dòng họ ta để ta đặt cho nhau hết dù ta chưa hề quen biết nhau. Nghĩa là người Việt Nam là một người quơ quào, quơ hết cả thế giới này vào trong gia đình của mình, không một dân tộc nào được như vậy cả.
[1:15:59]Đây cũng là một loại văn hóa mà cũng chính là cái sức mạnh của dân tộc ta. Cho nên đừng dại khờ để ai phá vỡ cái cái văn hóa đặc biệt này, thế giới chưa, không có. Còn thế giới này cái văn hóa gì? Nǐ, wǒ, mày, tao, I, you, je, tu, hết. Rồi xong rồi ông nội nó cũng mày, ông ngoại, ông nội nó cũng you, ông nội nó cũng nǐ, mình. Còn mình là ông, không phải ông nội mà hễ lớn tuổi chút, “Thưa ông, thưa bà, thưa bác, thưa chú”, gom hết vô gia đình mình hết. Mặc dù chả có tí miếng miếng máu nào dính nhau cả, nhưng gom hết vô trong gia đình. Thế giới này có mình Việt Nam kỳ lạ, kỳ cục và kỳ diệu như vậy.
[1:16:42]Thấy ghê không?
[1:16:48]Nên về cái hình thể vậy, đó là người Á Châu, Việt Nam ta thua người Âu Châu, nhưng mà người Âu Châu so sánh lại thua với những người của ngoài vũ trụ. Và thế là vậy họ cứ bí mật nghiên cứu những cái gen để tạo ra những loài người xuất sắc mà cơ thể đỡ mong manh hơn, đỡ bệnh tật hơn, ý là như vậy. Vì thật sự cơ thể con người mong manh quá, bệnh tật quá. Nhưng mà nói như vậy nè, người Âu Châu chắc hết bệnh, chắc ít bệnh hơn người Việt Nam? Không phải, người Âu Châu bệnh nhiều hơn người Việt Nam. Tại sao vậy? Họ có thể khỏe mạnh hơn ta nhưng họ cái lối sống họ không lành mạnh bằng người Việt Nam, mà nhất là ăn uống của họ.
[1:17:30]Ăn uống họ ít có ăn rau, họ cứ thích ăn thịt là chủ yếu, ăn thịt, ăn mỡ, ăn đồ béo. Rồi những cái bệnh mà mà do cái thuốc họ rời xa thiên nhiên quá, cứ dùng cái thuốc mà mà hóa chất, chemical, chemical medicine, cho nên là họ bệnh khó chữa lành. Còn mình coi vậy chớ vẫn còn được cái thuốc thiên nhiên của dân tộc của ta. À. Ra mình hái cái lá cây này xông, ngắt cái lá kia nấu uống. Vậy mà mình mình sống gần với thiên nhiên, cơ thể mình tuy yếu đuối, èo uột, mong manh vậy nhưng mà lại không bị bệnh nhiều là nhờ như vậy. Nhưng mà nói chung như vậy là cơ thể con người ta mong manh, dễ vỡ. Thấy có hoành tráng như vậy đó, thấy đứng lên èo qua èo lại
[1:18:12]mặc đồ đẹp đẹp vậy chứ mà hỏi ra bệnh lùm lum mà đi vấp ngã một cái là gãy ba bốn cái răng liền, không phải dễ đâu. Mong manh lắm, thấy vậy ờ.
[1:18:22]Nhưng mà một cái bệnh thì sao? Nó kéo theo cái trục trặc của những cái bộ phận khác. À. Ví dụ bây giờ ta đau cái chân, đi không được. Ta bị vấp té gì đó không biết, nó nói bị lọi cái chân, thế là phải ngồi xe lăn. Mấy ngày nay nói: “Lúc này anh sao?” Nói: “Tôi bị đau cái chân quá.” Nói: “Sao vậy?” “Tôi bị té.” “Té rồi sao?” “Là tôi đi chụp hình lại thì cái cái gân á nó nó nó nó bị bong, nên bác sĩ kêu phải ngồi nhà một hai tháng.” Thì chỉ là cái chân, nhưng không phải. Chân ngừng hoạt động một cái thì ba cái bộ phận bị ảnh hưởng liền. Một là thận, hai là tim và ba là bộ não, giảm chức năng liền lập tức.
[1:19:06]Nên ta nhớ như vậy, người nào mà không đi, bộ não sa sút liền, mất trí nhớ liền, mất thông minh liền, mất nhạy bén liền, suy luận vấn đề không ra liền. Nên cái người nào lớn tuổi mà còn đứng lên đi được thì bộ não còn hoạt động, cái chân ảnh hưởng lên tới não lận. Nên ta cố gắng vậy, đừng có mà phải luyện tập quá, nhưng nếu đi được, cố gắng mà mà đi để phát triển, giữ gìn, bảo tồn cái bộ não của ta. Cho nên đừng tưởng hễ bệnh một cái là một cái, bệnh một cái nó kéo theo cái khổ sở của nhiều cái cơ quan khác đi theo. Đấy. Mà ta càng hiểu được cái cơ thể mình nó mong manh như vậy, bệnh là khổ như vậy, mà bệnh thì tốn tiền như
[1:19:50]vậy, bệnh thì cạn phước như vậy, bệnh là gây gánh nặng cho mọi người chung quanh ta là như vậy. Mà cuộc đời này rất khó tránh để không bệnh. Nên chỉ còn một điều vậy là hạn chế cái nghiệp bệnh bằng cách như nãy ta nói là ăn uống lành mạnh, sống lành mạnh, đạo đức, làm nhiều việc phước bù lại cái nghiệp bệnh mà ta vô tình ta tích lũy trong trong nhiều kiếp lại như vậy nha. Hết.