[1:46]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:50]Kính thưa chư tôn đức, kính thưa quý Phật tử, chúng ta lại được cùng nhau gặp gỡ, vui vầy trong cái không khí lễ hội thiêng liêng của mùa Vu Lan báo ơn, báo hiếu. Báo ơn, báo hiếu thì ta nghe nhiều rồi. Và thường thì ta báo ơn, báo hiếu bằng cách là sao? Ta đền ơn lại cho cha mẹ, ông bà mình, ta đền ơn lại cho những người mà ta đã mang ơn trong cuộc đời này. Dạ. Thì trong cách mà đền ơn đó thường là ta cúng dường, ta phục vụ, ta chăm sóc, ta tặng quà, cái đó gọi là đền ơn. Nhưng cái nghĩa đền ơn đó nó nó cạn, nó cạn. Mà cái đền ơn sâu xa đó là như thế này, giờ thầy nói ví dụ, ví dụ như bây giờ
[2:53]ngày xưa có cái người đó cái thầy lúc họ nghèo, cái thầy cho họ một triệu. Cái sau này cái họ nhớ ơn thầy, họ đem lại họ cho thầy một triệu. Vậy rồi vậy là có gì tốt đẹp trên đời này không? Cũng tốt đó, tức là cũng có người thương người, rồi có người biết ơn, đền ơn, rồi huề, hết chuyện. Phải không ạ? Hoặc là thầy cho họ một triệu, họ nói tính lâu quá chắc có lãi, thôi cho thầy lại một triệu hai, hết chuyện. Thành thử cái mà đền ơn theo cái kiểu sòng phẳng đó coi vậy chứ nó không sâu xa, không thiêng liêng, mà không đúng như ý mà Phật muốn, Phật muốn chúng sinh thực hiện cái hạnh đền ơn. Cái cách đền ơn mà có đi rồi có lại nó tầm thường
[3:42]và coi vậy chứ nó có cái sòng phẳng. Đôi khi ví dụ à ta nhớ hồi đó người đó giúp tôi, bây giờ tôi tôi giúp lại, rồi lòng mình nó nhẹ. Cái cái nhẹ lòng đó nó không sâu xa và nó hơi sòng phẳng, giống như trao đổi, mà nó không phải Phật pháp. Ý nghĩa Phật pháp lớn hơn nhiều. Ví dụ bây giờ cha mẹ ta thương ta, nuôi ta, cái lớn lên nghe Phật dạy là phải đền đáp báo ơn, báo hiếu, cái ta dành hết thời gian mình ta nuôi lại cha mẹ, huề. Và dòng họ đó đứng lại, không có chuyện gì tốt đẹp xảy ra nữa. Cho nên cái báo hiếu, cái báo ơn thực ra sâu xa lắm. Cái báo ơn, báo hiếu mà cho đúng mức á là ví dụ cha mẹ ta yêu thương ta,
[4:28]nuôi dạy ta nên người, thì không phải ta mà mà dồn hết cuộc đời ta lại, ta lớn lên rồi ta nuôi lại cha mẹ tới khi cha mẹ chết cái hết chuyện, không phải, mà là đúng là có một phần thôi, một phần nhỏ thôi để nuôi lại ba mẹ. Nhưng một phần lớn là ta đem cái thân mà cha mẹ đã cho ta nè đi phụng sự cho cuộc đời, xây dựng cho cuộc đời, đem tình yêu thương, đem đạo lý cho cuộc đời. Thì bao nhiêu người mà hưởng lợi được từ nơi cái cái cuộc sống của ta, thì lúc đó ba mẹ ta mới hưởng phúc lớn. Cái phúc đó nó mới nhân lên thành bội lần. Ví dụ bây giờ nếu mà nói sòng phẳng, à bố mẹ nuôi hai đứa con, hai đứa con nuôi lại bố mẹ, hết chuyện, bố mẹ ta không có phúc, không có phúc.
[5:18]Nhưng mà nếu bố mẹ nuôi hai đứa con, hai đứa con đi ra ngoài nó phụng sự cho tha nhân, nó xây dựng cuộc đời, xây dựng xã hội, đem tình yêu thương đến cho con người, đem đạo lý đến cho xã hội, nhân quần, vân vân, thì cái phước nó đi một vòng xa nó mới trở lại với bố mẹ, bố mẹ hưởng phước ngàn lần, cái nó sướng hơn nhiều, sướng hơn nhiều. Cho nên cái lòng biết ơn là một đạo đức, nhưng mà cái cách đền ơn thì phải theo đạo lý sâu xa, chứ không phải đền ơn là cứ đi tìm cái người giúp mình mình giúp lại, mình cho lại, nó tầm thường. Mà nhiều khi cái người giúp mình họ giàu, mình trở lại mình đền ơn, mình tặng quà họ, nó vô nghĩa, vì họ không cần.
[6:05]Ngay cả như bố mẹ cũng vậy, nhiều khi bố mẹ đúng là già thì cũng cần nương tựa con cái một chút, nhưng mà cũng không cần lắm. Mà nếu người con cái đó, con cháu mà biết tu hành, biết làm những điều thiện á, thì cái phước nó đi một vòng xa lắm mới quay trở lại cho bố mẹ, bố mẹ hưởng phước rất là lớn. Cái đền ơn đó, cái báo ơn, báo hiếu đó mới là vĩ đại, mới đúng cái ý của Phật. Thì chúng ta cũng vậy, mình có mặt trên cuộc đời này, sự thật mình mang ơn nhiều người lắm, mang ơn nhiều người lắm. Bố mẹ mình là một nè, thứ hai nữa là ai? Thầy tổ, thầy cô giáo, vân vân, bạn bè, gia quyến, họ hàng, làng hàng xóm, đủ thứ hết, bao nhiêu con người.
[6:49]Rồi cái ơn thứ ba mà Phật nói là ơn ai? Quốc vương. Nghĩa là quốc vương, là ơn cha mẹ nè, ơn thầy sư trưởng nè, ơn quốc vương. Quốc vương tức là những người làm công tác chính quyền á, quản lý xã hội á. Những người đó mà họ đừng có tham nhũng mà họ vì dân vì nước, cái ơn họ lớn, lớn lắm á, nhiều khi lớn hơn ơn cha mẹ chứ không phải không đâu. Tại vì họ cực lắm. Còn nếu mà họ có cái tham nhũng hay là tham lam thì thôi, cái đó ta không tính, cái đó là trường hợp ngoại lệ. Chứ còn nếu một người làm công tác chính quyền mà làm cho đàng hoàng, cái phước họ rất lớn, vì cái ơn họ đối với đời lớn lắm.
[7:25]Và cũng vậy, mình là một người dân, tự nhiên mình mình mang ơn cái người lãnh đạo nhà nước, nó tự nhiên. Và cái ơn thứ tư là ơn gì? Ơn Phật, ơn Tam Bảo. Thì thôi, ơn thứ tư nó lớn quá, cao siêu quá ta không nói tới. Chứ còn ba cái ơn cha mẹ, ơn sư trưởng, ơn quốc vương là những cái điều gần gũi, thực tế trong cuộc sống. Ta mang ơn nhiều lắm. Bây giờ ta mang ơn thì nhớ như vậy, ta càng hiểu được cái ân nghĩa đó, càng thấm thía những cái ân nghĩa mà ta phải gánh lấy trong đời, thì ta chỉ có một cách đền ơn vĩ đại nhất là gì? Là sống hết cuộc đời này phụng sự cho cho tha nhân, sống hết cái cuộc đời này đem lại
[8:13]đạo lý, đem lại điều tử tế, đem lại tình yêu thương cho mọi người. Thì tự nhiên, tự nhiên những người mà ta mang ơn, những người đó sau này sẽ được phước rất là lớn. Cho nên cái báo ơn chân chính nó không phải là cái báo ơn sòng phẳng ngược trở lại một cách trực tiếp, mà là đi luôn, là báo ơn đi luôn. Nè, ví dụ như bây giờ về thầy cô giáo tận tụy dạy ta, đem kiến thức dạy ta, à thì ta không phải là báo ơn bằng cách sòng phẳng ngược lại là đi tìm thầy cô giáo để dạy lại, mà là gì? Ta mang những kiến thức mà thầy cô đã dạy ta, ta đi phụng sự cuộc đời. Thì tự nhiên thầy cô giáo ta sau này được hưởng phước rất nhiều.
[9:00]Đó, nên cái đền ơn lớn tức là một cái đền ơn gián tiếp và xuôi chiều đi luôn. Xuôi chiều đi luôn, nhưng mà coi chừng có hai loại xuôi chiều đi luôn. Nghĩa là ta mang ân nghĩa của cha mẹ, của thầy cô, của bao nhiêu người trong đời, xuôi chiều đi luôn bằng cách ta trôi vào cuộc đời, ta sống cho mình, ích kỷ và hưởng thụ, thì cũng là xuôi chiều đi luôn á, quên mất cái cái ơn, sống luôn cho mình, trôi luôn, mất quên luôn, đó cũng là xuôi chiều đi luôn mà vô ơn, mà bạc bẽo. Còn cái xuôi chiều đi luôn cũng vậy, ta mang ơn từ những thế hệ trước ta rồi ta đi tiếp để ta lo cho những thế hệ về sau, làm sao cho cái thế hệ sau ta
[9:45]trở nên tốt hơn, đẹp hơn, hạnh phúc hơn, đàng hoàng hơn. Đó cũng là một cách đền ơn, chứ không phải là nhất thiết là cứ đền ơn ngược lại một cách sòng phẳng, coi vậy chứ nó lại cạn mà không đền được bao nhiêu. Còn ta mang cái ân nghĩa đó Đi qua cái tâm hồn ta, trở thành một điều gì đó lớn lao hơn để đem cho cuộc đời, cái đó mới là quý. Ở đây, hôm nay thầy nói cái chuyện này, nói cái chuyện là trong những cái cách mà đền ơn, tức là đem cuộc đời ta để phụng sự đời đó, ta có một cái nữa quan trọng là ta nâng con người mình lên một bước cao hơn. Bây giờ ta đang là phàm phu, mà nếu có tốt lắm thì cũng chỉ
[10:32]là một phàm phu tốt, tốt bụng chứ ta chưa phải là thánh. Còn nếu ta nâng mình lên từ con người thành thánh thì tự nhiên tự nhiên tất cả những người mà ta mang ơn, bỗng nhiên họ được phước lớn lên vượt bậc. Ví dụ nói cái người xuất gia cũng vậy, nên "nhất nhân thành đạo cửu huyền thăng", nghĩa là một người tu mà đắc đạo thì cha mẹ bảy đời chín đời là được được siêu thăng hết. Đó là cái câu nói như vậy. Tự mình thành thánh thì những người mà đã giúp đỡ mình, cưu mang mình tự nhiên vượt lên hết. Đó là nói người tu, mà không phải là người xuất gia, người tại gia, cư sĩ cũng vậy. Chúng ta là một người bình thường,
[11:17]phàm phu, nhưng mà nếu ta tu ta vượt lên một cấp độ cao, tự nhiên cha mẹ, ông bà mình, thầy cô giáo, người đã giúp mình đều được cái phước rất là lớn hết. Cho nên cái hôm nay ta nói là ta nâng mình lên một bước để từ người trở thành thánh, từ phàm trở thành thánh và đó là cái điều đền ơn rất lớn đối với những người mà ta đã chịu ơn. Cho nên hôm nay cái bài hôm nay là đền ơn bằng cách chính mình tu hành, chính mình tu hành, chính mình tu tập.
[11:55]Bữa hôm qua thầy có nói với các em sinh viên, thầy nói con người ta tự hào vì loài người là cái giống loài thông minh nhất trên hành tinh này, đúng không ạ? Thế nào là giống loài thông minh nhất trên hành tinh này? Hỏi như vậy là bạn thông minh hơn ai? Nói: "Dạ, tôi là loài người, tôi thông minh nhất trên hành tinh này, cho nên tôi thông minh hơn con khỉ." Đúng không ạ? Đúng thông minh hơn khỉ. Vậy thông minh hơn con khỉ có gì đáng tự hào không? Không có gì đáng tự hào hết. Như vậy mình phải thông minh hơn ai mới đáng tự hào? Hử? Thông minh hơn ai mới đáng tự hào? Thông minh hơn chính mình mới đáng tự hào, phải không ạ?
[12:37]Chứ còn thông minh hơn khỉ có gì đâu hay mà khoe. Vậy mà nào giờ cứ nói mình là giống loài thông minh nhất hành tinh, sự thật cái đó đáng cười. Mà chừng nào mình thông minh hơn chính mình, lúc đó mới đáng tự hào. Mà con đường để thông minh hơn chính mình là gì? Chính là gì? Chính là sự tu tập để trở thành thánh. Còn nếu ta không tu tập, loài người vĩnh viễn chỉ là loài người. Còn nếu ta tu tập, người sẽ trở thành thánh. Mà trong cái cách tu tập để người trở thành thánh thì có nhiều cách, nhưng đều phải đi qua một cái cửa ải rất là cam go, gian khổ, đó là ngồi thiền. Ngồi thiền tập định, tập định tâm, bắt buộc.
[13:22]Đi qua cái đó không con đường nào khác. Đó là lý do mà mỗi khi chúng ta lên chùa Phật Quang dự lễ đều có cái thời ngồi thiền là như vậy, để từ cái phương pháp này ta biết, ta về nhà mà ta ráng, ráng tập thiền mỗi ngày đừng có bỏ. Nhớ như vậy. Quý lắm vì đó là con đường để thành thánh mà ai muốn thành thánh đều phải đi qua. Cho nên vì vậy, quý Phật tử về nhà ráng tinh tấn ngồi thiền. Thời gian ở nhà một người cư sĩ không có chủ động như người ở trong chùa. Trong chùa cái giờ ngồi thiền được quy định, còn ở nhà mình thì cái giờ ngồi thiền không được quy định mà nhiều khi bị phá bởi cái người trong gia đình mình,
[14:04]chuyện này chuyện kia đủ thứ rắc rối, nên mình khó ngồi thiền. Cho nên cái người tại gia mà tu thiền nó cực hơn cái người xuất gia. Mà nếu vẫn giữ ý chí tu được, cái người này Phật rất là thương nha. Trong cái hoàn cảnh tại gia khó tu mà vẫn hết sức cố gắng, cái người này Phật rất là cưng, nhớ như vậy. Mà thầy biết thầy cũng cưng nữa chứ không phải không nha.
[14:30]Tuy nhiên, thiền dễ hay khó? Đa phần là khó. Có những người tu thiền rất dễ, tập thời gian cái tâm định, nói: "Ủa, tu thiền dễ quá, còn nghe người khác nói tu cực khổ, nói sao kỳ vậy?" Là vì lý do vậy, hôm nay cái đề tài hôm nay ta giảng là đề tài là: "Nấu cơm thiền." Nấu cơm thiền.
[14:57]Ta sẽ so sánh cái việc nấu cơm với việc ngồi thiền chút nó cho mọi người dễ hiểu nha. Hồi nãy quý Phật tử ngồi thiền có thấy giống nấu cơm không? Không hả? Ủa, vậy mà ở đây thầy sẽ ví dụ cái ngồi thiền với nấu cơm nó giống nhau vô cùng. Muốn nấu cơm thì ta làm sao ạ? Thứ nhất là phải có gì? Có gạo phải không? Có gạo mới nấu, không có gạo thì không thể nấu cơm được, đó là nguyên tắc. Thứ hai có gì? Lửa phải không ạ? Không có lửa thì không nấu cơm được. Thứ ba có gì? Nước, không có nước không nấu cơm được. Thứ tư có gì? Có cái nồi phải không? Không có nồi cũng không nấu cơm được. Rồi sau khi mà có gạo nè, có nước,
[15:45]có lửa, à có củi nè, có nồi, rồi cần cái gì nữa, cái thứ năm gì nữa?
[15:53]Cái thứ năm là gì? Cái cách nấu phải không ạ? Chứ không biết nấu một lát nó thành cái nồi gì á, cái nồi gì mà nó đen đen nó thơm thơm bát ngát tới hàng xóm luôn thì cũng ăn không được phải không? À. Cho nên là phải cái sự khéo léo, sự khéo léo cái phương pháp. Đó. Nên nấu cơm vậy là cần năm yếu tố: một là gạo, hai là nước, lửa củi, nồi niêu bếp núc và công khéo. Phải không?
[16:22]À thiền cũng vậy. Muốn tu thiền trước hết phải có có gạo.
[16:32]Gạo là gì? Là phước. Không có phước không tu thiền được. Giống như bây giờ nói người đó ngồi thiền quá chừng, nói: "Sao ngồi quá chừng mà không thấy đắc đạo?" Giống như là ngồi thấy người đó châm lửa hết, đổ củi vô nấu nấu quá chừng nấu, không có cơm. Vì sao vậy? Không có gạo lấy gì nấu? Nấu muôn đời cũng không thành cơm nữa phải không ạ? Cho nên gạo là phước á. Nên người muốn tu thiền, trước hết có phước cái đã. Phước càng lớn thì cơm càng ngon, sau này cơm càng nhiều.
[17:08]Như vậy trước muốn tu thiền ta phải làm gì trước? Làm gì trước? Đi trồng lúa trước mới có gạo chứ, phải không ạ? Đi trồng lúa rồi làm sao? Nghe thầy nói rồi lật đật chạy về cái đi mua sào ruộng làm lúa để ngồi thiền thì chết à. Mà tức là phải đi làm công đức rất là nhiều, phải không ạ? Phải làm công đức rất là nhiều, làm phước rất là nhiều. À. Nghĩa là làm mà không mong hưởng. Ví dụ bây giờ nói: "Giờ con bận quá, con mắc đi làm ở trong cơ quan, không có thời gian đi làm phước." Nói: "Không. Ngay trong cơ quan là chỗ làm phước." Ha. Mình làm cái gì? Đó là chỗ làm phước á. Nói bây giờ nói: "Giờ con trong cơ quan làm phước sao?" Nghĩa là trong cơ
[17:53]quan mình phục vụ tận tình, đóng góp cho cơ quan mình tốt, đó cũng là làm phước, chứ đâu có chạy đi đâu. Nói: "Nhưng mà con thất nghiệp, con không có chỗ nào làm." Ồ, thất nghiệp còn ngon nữa à. Thất nghiệp thì sao? Mình có rộng thời gian mà. Ai cần gì mình giúp, đi quét đường, lượm rác rồi đủ thứ, rồi vô chùa xin chẻ củi rồi, còn sướng nữa à. Nói: "Hả, con mắc lo gia đình." Mắc lo gia đình. Nói: "Thực ra ai cũng mắc hết, nhưng mà nhớ là mà con muốn tu thiền không? Muốn thành thánh không?" Nói: "Muốn." Muốn phải ráng kiếm thời gian mà làm phước. Và cái phước á là nó trong từng giờ phút của cuộc sống.
[18:37]Trong từng giờ phút của cuộc sống, chứ nó không phải cái phước là mình đi tìm ở đâu xa xôi. Nhiều khi mình gặp một người nói chuyện, qua một thời nói chuyện, phước tăng lên liền. Mà vì sao vậy? Tại vì mình không có nói chuyện kiểu bà tám, không có ngồi moi chuyện này móc chuyện kia của người ta, không ngồi nói chuyện nằm trên nằm dưới chuyện sao cái áo bà đó bị xệ vai cái quần bà kia bị lưng lửng, không có nói chuyện đó. Mà qua một thời nói chuyện tiếng đồng hồ là mình nói toàn chuyện nhân quả, đạo lý không. Mà không phải nói với cái giọng điệu mình làm thầy người ta, không phải là ngồi mà giảng đạo lần sau người ta thấy mình đâu người ta sợ đó.
[19:12]Mà ngồi nói chuyện bâng quơ nhưng mà kể những tấm gương nhân quả, thấy ông kia ổng ổng làm được điều tốt, ổng có được cái phước lành nọ, đó. À, bữa tôi gặp ông thầy ổng giảng như thế, vân vân. Tức là ta cũng nói chuyện, cái người kia thì muốn nói chuyện kiểu bà tám, nói chuyện đầu đuôi, xuôi ngược đủ thứ chuyện trên đời, nhiều chuyện á, còn mình lái qua lái lại cái đưa vô đạo lý, lái qua lái lại đưa vô đạo lý, tiếng đồng hồ xong bắt tay nhau ra về, mình thêm được một chút phước. Cũng làm phước được. Rồi, nghĩa là trong cuộc đời này, bất cứ điều gì ta gặp, chuyện gì ta thấy mà ta xử cho nó hợp lý, biến thành phước hết.
[19:49]Chứ không phải phước là một cái gì riêng đâu. Phước chính là từ trong cuộc sống của ta sinh sôi nảy nở ra. Phước chính là nơi tất cả mọi người mà ta gặp gỡ, ta đối tiếp cho đúng đều thành phước hết. Nhớ như vậy. Cho nên phải nghe rất nhiều đạo lý để hiểu cái điều này. Và trong cái cuộc sống mình giúp ai được điều gì, ráng giúp, tích lũy lâu ngày thành phước. Mà phước là lễ kính Phật nữa, mỗi ngày phải ráng lạy Phật với lòng thiết tha, tôn kính. Phước cũng là lòng từ bi, yêu thương chúng sinh nữa. Lúc nào cũng rảnh rảnh ngồi cứ tưởng tượng trải lòng mình yêu thương khắp đất trời, khắp tất cả chúng sinh, nó cũng thành phước nữa.
[20:29]Đó, phước là như vậy đó. Thì ta vừa giúp người đời, đối xử mọi người tốt đẹp, vừa lễ kính Phật, vừa quán từ bi, vân vân, ta gặp chuyện trái ý, nghịch lòng không sân, vân vân như vậy, lâu ngày nó thành phước, đó là ruộng lúa đó, đó là làm một mấy hecta lúa đó nha. Chứ không phải nói ngồi thiền phải trồng lúa cái lật đật đi về mà tậu mấy sào ruộng về rồi làm rồi nói ngồi thiền nha. Đó, tức là làm phước là như vậy, gọi là ta có một ít gạo rồi đó. Rồi bây giờ, củi lửa là gì?
[21:04]Củi lửa là gì? Tượng trưng cho cái gì? Tượng trưng cho lòng nhiệt huyết của ta, sự tinh tấn, sự quyết tâm của ta. Cái lòng nhiệt thành không bao giờ tắt. Lửa mà nấu chừng mà tắt thì nó thành ra cái nồi gì? Nồi cơm sống phải không ạ? Cho nên cái lòng với củi lửa này nấu không bao giờ để tắt. Cái lòng tinh tấn, cái lòng nhiệt thành, cái sự quyết tâm tu tập là không bao giờ để cho tắt. Phải chuẩn bị cái tinh thần đó. Lòng mình phải chuẩn bị củi lửa cho thiệt là kỹ, thiệt là dồi dào, không bao giờ tắt. Vô lượng kiếp về sau chưa đắc đạo thì cái ngọn lửa tinh tấn này không bao giờ được tắt, nhớ như vậy.
[21:49]Nước là gì? Nước là sự trầm tĩnh.
[21:55]Nghĩa là tuy ta quyết tâm tu tập nhưng không bao giờ nôn nóng, không bao giờ ham mau chứng. Đó, đó là nước. Nếu mà ta để gạo rồi nấu lửa thì nó có thành cơm không? Không, vì không có nước. Nó chỉ là cái gì? Gạo rang gạo khô thôi, không thành cơm được. Mà ta phải đổ nước vào nấu với lửa dưới mới thành cơm được. Thì thiền cũng vậy. Lòng tinh tấn không nguôi nhưng mà sự trầm tĩnh là vô hạn, không bao giờ được nôn nóng muốn đi nhanh. Cái người nào mà động tâm muốn đi nhanh là có thể điên liền. Nhớ như vậy, kỹ lưỡng. Rồi nồi là cái gì?
[22:40]Cái nồi để nấu cơm là tượng trưng cho gì? Tượng trưng cho những điều kiện thuận lợi trong cái sự tu hành của chúng ta. Ta phải có cái gian phòng để ngồi thiền được yên tĩnh, tương đối cái đời sống mình không quá chật vật. Chứ đừng có nói là mình đói mà vẫn ngồi thiền, nói tôi không cần nhà cửa, tôi đói tôi vẫn ngồi thiền, đừng nói anh hùng cái đó. Ví dụ buổi sáng mà buổi trưa không biết ăn cái gì thì đừng có hòng mà từ sáng tới trưa mà ngồi thiền, thấy không? Tại trong đầu chỉ nghĩ đến điều gì? Không biết kiếm gì ăn đây, kiếm gì ăn đây, đừng có ngồi thiền. Chừng nào mình biết chắc trưa nay, ngày mai,
[23:21]năm sau mình cũng chẳng đói thì lúc này mới ngồi thiền mới an ổn được. Tức là không còn phải lo miếng ăn miếng mặc, là đời sống tương đối phải tạm đủ, phải có cái phước về đời sống nữa. Đến như vậy mới ngồi thiền được chứ không phải dễ đâu. Nó phải có vật dụng, có chỗ ngồi, đó, có cái phương tiện, có điều kiện chút. Chứ không phải là chỗ chợ búa đông người rồi cái người ta đang bán cá đột đột bắt chân lên ngồi thiền mà sẽ khoe là tự tại, cái đó là là không phải thiền mà là cái gì? Thiền đăng.
[23:54]Rồi cái công phu khéo léo là gì? Tức là phương pháp dụng công. Phương pháp dụng công là hồi nãy là thầy Tánh Khoan có hướng dẫn phải không ạ? Ta ngồi đúng tư thế, biết rõ toàn thân, buông lỏng toàn thân mềm mại mà giữ cho bất động không nhúc nhích. Rồi quán thân vô thường ha, biết tâm này phiền động, biết hơi thở vào ra rõ ràng mà không điều khiển, tức là cái sự khéo léo như vậy. Rồi đến khi mà cái tâm linh ta mở ra, nó xuất hiện chánh niệm tỉnh giác, từ từ thì dụng công thế nào, thế nào cảnh giới nó ra sao thì lúc nào cũng nhờ thầy mình hướng dẫn mà đi qua từng chặng đường, từng chặng đường để đi tới.
[24:35]Đó là cái khéo léo của phương pháp. Và cái phương pháp này ta phải học rất là kỹ, phải nương tựa vào một bậc thầy nào đó có kinh nghiệm mà mà học rất là kỹ, chứ đừng có chủ quan, không có dễ đâu, nha. Vì tâm ý ta hay suy nghĩ bậy, ta hay chế tác ra những cái cách để nhiếp tâm nhiều khi sai lầm rồi cái phát điên. Cho nên phải được đi cho đúng phương pháp, phải được một bậc thầy nào đó có kinh nghiệm chứ không phải là là dễ. Và như vậy, thì sau khi ta có hết những cái điều kiện như vậy, ta sẽ được thành một nồi cơm ngon. À, ta được nồi cơm ngon. Nghĩa là gì? Tức là tâm sở đắc trong cái thiền, từ chánh niệm cho tới chánh định.
[25:18]Nó khoảng chánh niệm dài lắm rồi mới tới chánh định, chánh định rất là dài. Mà cái kết quả của cái nồi cơm ngon á, cái nồi cơm ngon là nồi cơm như thế nào? Là nồi cơm không có bị cháy, không bị sống, không bị khô, không bị nhão, đó bốn cái. Đúng không ạ? Đó nấu cơm rồi ai cũng nấu cơm rồi biết phải không? Là không cháy, không sống, không khô, không nhão. Không cháy nghĩa là gì? Nấu cơm không bị cháy, ngồi thiền mà không bị cháy nghĩa là gì? Tức là ngồi thiền mà không bị tẩu hỏa nhập ma, không phát điên, nha. Còn nếu ta tu sai, ngồi thiền phát điên ạ. Là vì sao vậy? Hư bộ não. Ta dụng công cái gì đó không biết, bộ não ta trục trặc hư luôn, ta phát điên.
[26:12]Cho nên phải hết sức cẩn thận. Cái bộ não mình coi vậy chứ nó mềm mà nó mong manh, nó giống như nồi đậu hũ non á, ha. Cho nên trục trặc cái nó phát điên liền. Vì vậy, phải giữ hết sức là cẩn thận, không dằn, không ép, đúng phương pháp. Nên không bị cháy, thiền không bị cháy, nồi cơm không bị cháy tức là không bị tẩu hỏa nhập ma. Không bị sống nghĩa là sao? Cái nồi cơm không bị sống nghĩa là thiền không bị cái gì? Thiền không bị tình trạng dang dở, lơ lửng. Tức là chưa được mà tưởng mình được rồi. Nhắc nồi cơm xuống, thôi không tu nữa, tôi chứng rồi. Đó là nồi cơm sống, đó là thiền dang dở, định chưa nhiếp được,
[26:56]tâm chưa an trú được mà đi nói tùm lum, đi khoe tùm lum là tổn phước vô cùng. Rồi sau này điên luôn. Cho nên là nồi cơm nấu không để sống, tức là ngồi thiền không có để dang dở, lơ lửng, lưng chừng mà lầm tưởng là mình đã cao rồi đi khoe, đi nổ tùm lum. Nhớ như vậy, cẩn thận. Rồi không khô, nồi cơm không bị khô nghĩa là sao? Nồi cơm không bị khô nghĩa là thiền không bị cái gì? Không bị rơi vào một trạng thái tâm lý là bỗng nhiên thờ ơ với cuộc đời luôn, ngơ ngơ. Có người mà tu thiền không biết cái cách gì đó, bỗng nhiên rơi vào nồi cơm khô. Tức là từ đó tâm họ có yên lắng chứ không phải không,
[27:44]nhưng mà đối với đời họ cắt đứt luôn, thấy không còn ý nghĩa gì nữa, không có lòng từ bi, không quan tâm tới ai hết, không có trách nhiệm với ai hết. Thành thử ra bỗng nhiên họ trở nên vô nghĩa với mọi người, mọi người vô nghĩa với họ và họ cũng vô nghĩa với mọi người. Nên là tu thiền như vậy cũng sai luôn. Nghĩa là mọi người vô nghĩa với họ là sao? Tức là họ nhìn ai họ cũng không không thương, không quan tâm, không có trách nhiệm nữa. Và khi họ sống như vậy một thời gian thì họ cũng trở thành vô nghĩa với mọi người, mọi người không cần họ nữa. Mà nếu ông tu kiểu đó tức là họ: Thôi, tôi không cần nữa, tôi không cần cái loại người như vậy.
[28:25]Là sống vô nghĩa giữa cuộc đời, đó là nồi cơm khô. Ở đây ai thích ăn cơm khô? Coi chừng, ha. Đó nấu nên là tu thiền mà bị rơi vào trạng thái khô, vô nghĩa với cuộc đời.
[28:40]Và đừng nhão. Đừng nhão nghĩa là sao? Ngồi thiền đừng để nồi cơm nhão nghĩa là sao?
[28:54]Nghĩa là khi tu thiền đến mức độ tâm yên lắng rồi, đừng để rơi vào cái trạng thái nhu nhược, mềm yếu, ba phải, ai sao cũng được. Thấy tu thanh tịnh rồi, nói là: À, lòng tôi đã tự tại, nhẫn nhục, bình an rồi, ai sao cũng được. Ai nói dối cũng được, ai nói thiệt cũng được, ai nói ngay cũng được, ai nói đúng cũng được, ai nói sai cũng được, nghĩa là ai theo tà kiến cũng được, ai theo chánh pháp cũng được. Đó, vậy đây là nồi cơm nhão, là nhu nhược. Tâm yên rồi bỗng nhiên rơi vào trạng thái nhu nhược. Là cái người này tưởng là thánh, nhưng mà thật sự lại lại hại. Vì họ không là một bậc thầy mô phạm vững vàng,
[29:37]có lập trường để kéo mọi người đi vào con đường chánh pháp, mà buông lỏng luôn, ai muốn làm gì cũng được. Chung quanh họ ai muốn sống sao cũng được hết và họ chấp nhận hết, vui vẻ chấp nhận hết, tà cũng được, chánh cũng được. Nên người này rơi vào một trạng thái thiền là nhu nhược. Tâm có đắc á, thấy tâm mình có yên, là tâm ngồi thiền không vọng tưởng, lắng xuống, buông xuôi hết, nhưng bỗng nhiên rơi vào trạng thái nhu nhược kỳ lạ. Đó là bốn trạng thái bệnh của người tu thiền mà ta phải tránh. Thầy nhắc lại, trạng thái thứ nhất là gì? Nồi cơm cháy, nghĩa là gì? Nghĩa là tu thiền bị tẩu hỏa nhập ma.
[30:18]Thứ hai là nồi cơm sống, nghĩa là làm sao? Nghĩa là tu thiền mà bị bị gì? Lơ lửng dang dang dở, lưng chừng mà tưởng mình xong, khoe tùm lum, nổ tùm lum. Rồi không tiến được nữa. Cũng giống như là mới nồi cơm còn còn sống mà đã nói chín rồi, nhắc xuống, tắt lửa, tắt củi hết. Rồi thôi, ăn cũng không được. Ăn vô là sình bụng rồi cứ chạy, thấy không được. Thứ ba là nồi cơm khô, nghĩa là gì? Nghĩa là tu thiền bỗng nhiên trở nên vô trách nhiệm với cuộc đời. Không còn nghĩa lý gì với cuộc đời nữa. Đây là mà thành thử ra tu xong rồi, bỗng nhiên mình không có lợi cho đời, vì mình không cần cuộc đời và cuộc đời mọi người cũng chẳng cần mình luôn.
[31:07]Đây là nồi cơm khô. Còn cái thứ tư là nồi cơm nhão, là sao? Là bỗng nhiên
[31:17]mình Có mối quan hệ mật thiết với mọi người chứ không có mất, nhưng mà nhu nhược, ai sao cũng được, đúng cũng được, sai cũng được, phải cũng được, quấy cũng được, ai gì mình cũng hoan hỷ hết. Và cái người cái gì cũng hoan hỷ hết, người đó nồi cơm nhão, người đó cũng không phải thánh. Và rất là tai hại nha. Lúc nào miệng cũng xưng mình là đắc, nhưng mà sự thật rồi thì nhu nhược ai sao cũng được, đó rất là tai hại. Vậy ta vừa mới ví dụ như vậy để ta thấy thế này là:
[31:52]Khi một người mà dồn sức để ngồi thiền thì ta phải quan sát người đó đủ công đức chưa. Nếu người đó chưa đủ công đức thì ngồi hoài phí công, không có không đắc đạo. Nhớ điều đó. Cho nên muốn dồn sức ngồi thiền thì phước phải đã đầy đủ cái đã. Hoặc là vừa ngồi thiền mà trong đời sống vừa vừa làm những điều công đức, hai cái đi song song song song. Nói bây giờ thì mình chưa thể đủ phước, nhưng mà cũng không thể ngưng thiền được, không thể đợi biết bao giờ mới đủ phước để mà mới à bây giờ đủ phước rồi tôi bắt đầu ngồi thiền, không không biết được. Cho nên vì vậy từ bây giờ phải bắt đầu ngồi thiền,
[32:34]nhưng cũng từ bây giờ phải bắt đầu nỗ lực mà làm làm phước. Nhớ như vậy. Hai cái đó song song song song đi với nhau. Thì như vậy, tu thiền mới không có hoài công phí sức. Còn nếu mà thiếu phước thì dồn sức ngồi cũng không được, không kết quả. Mà còn cái người mà phước quá nhiều rồi mà không ngồi thiền thì nó lạc qua phước báu hữu lậu. Phước báu hữu lậu là làm sao? Sinh ra được đẹp, được giàu sang, quyền quý, rồi cứ luân hồi sinh tử. Mà cái đáng sợ nhất là gì? Đáng sợ nhất là có phước lớn, ví dụ cái người có phước giàu sang, đừng tưởng là hay, nó là họa, là hiểm họa. Vì cái người mà cứ giàu sang lâu quá thì tâm thế nào cũng sinh ra điều bất thiện.
[33:25]Nhớ như vậy. Giàu sang lâu quá, hưởng phước lâu quá, tự nhiên tâm phát sinh ra điều bất thiện. Ví dụ sao? Ví dụ như những triều đại phong kiến ngày xưa vậy. Thái tử vừa mới đẻ ra đã là cái gì? Đã là hoàng tử, là thái tử rồi, phải không ạ? Chưa từng phấn đấu ngày nào, do phước đời trước, nên kiếp này chưa từng phấn đấu làm một điều phước nhỏ mà người ta đã quỳ, đã lạy, đã nâng niu, chiều chuộng mình, nên hưởng phước dài quá, hưởng phước từ nhỏ tới lớn, sống trong cái nhung lụa, trong sự nuông chiều, cho nên rất ít cái người nào mà trong hoàng tộc trở thành người tốt. Đó là lý do mà một triều đại kéo dài đến những thời giai đoạn về
[34:11]sau thì đều rơi vào cái là những ông vua kém kém đức kém tài. Hưởng phước lâu quá cái nó sinh ra bất thiện ở trong tâm. Những vị vua đầu thì họ phải phấn đấu, họ phải chiến đấu, phải phấn đấu cực khổ, có công rất lớn mới được lên làm vua, nên họ xuất phát từ nơi cực khổ, có ý chí, có lý tưởng rồi thành công. Nhưng mà những đời sau con cháu họ mới đẻ ra cái là đã được hưởng phước, nên những người đó khó có cái thiện tâm mà xuất hiện. Cho nên nhiều khi thầy hay đùa, thầy nói: "À, quý Phật tử làm phước này kiếp sau sinh ra làm công chúa", nghe nói ai cũng khoái, nhưng mà thực sự đó là cái họa. Mở mắt mới đẻ ra lọt vào nhà giàu hưởng sung sướng liền,
[34:55]tâm rất khó mà giữ được điều thiện, thường là điều bất thiện phát sinh liền. Trừ trường hợp người đó cái thiện căn lớn quá, rồi lại được gặp Phật Pháp rất là sớm, cho nên tuy trong giàu sang mà vẫn xây dựng được cái thiện tâm. Còn đa phần cứ đừng ai nhắc gì mình, mình cứ hưởng phước giàu sang, tất cả mọi người đều hư từ từ hết, đều hư từ từ hết. Cho nên cái người mà hưởng phước lâu quá mà không tu đều thành họa rồi đọa, làm bậy bạ hết, làm những điều ác, điều sai rồi đọa hết. Cho nên là ta phải làm phước và phải tu tâm, thúc liễm nội tâm tu tập trong thiền định, nhiếp tâm trong trong giới hạnh, kiểm soát cái bản ngã,
[35:42]phiền não để trở thành thánh, chứ không bao giờ được không bao giờ nên mà cứ làm người tạo phước hưởng phước, làm người tạo phước hưởng phước, thế nào cũng có lúc làm thú, thế nào cũng có lúc làm quỷ, thế nào cũng có lúc xuống địa ngục. Vì sao vậy? Vì hưởng phước dài quá, thế nào tâm bất thiện cũng khởi lên. Nhớ như vậy. Cho nên ta phải cố gắng làm phước và phải tu tập thiền định liền, kiểm soát tâm mình ngay từ bây giờ. Như hôm nay vậy, trong cái mùa Vu Lan này, quý Phật tử về đây à thăm chùa, lễ bái, dự lễ hội và được học cách ngồi thiền, nhớ về nhà mình tinh tấn mà tập mãi, đừng có bỏ, đừng bỏ.
[36:27]Vì muốn làm thánh phải đi qua cái con đường thiền khó nhọc này. Muốn làm thánh phải đi qua cái cửa núi, một cái hẻm núi rất là hẹp, rất là khó khăn này, đó là đi qua giai đoạn thiền định chứ không còn cách nào khác được, nhớ như vậy nha. Thì ta sẽ phân biệt hai điều là: Bây giờ nói à như vậy cái thiền viện là sao, rồi cái chùa là sao? À khác nhau chỗ nào? Rồi cái tự viện là sao, là tu viện là sao? Là cái nào mới là tu thiền, cái nào là không tu thiền? Sự thật thì cái nào cũng là là đạo Phật cả. Nói là tịnh thất nè, tự viện nè, tu viện nè, thiền viện hay chùa cũng đều là như vậy. Nhưng mà cái chùa đó thì nó có nghĩa thứ nhất là bình dân và thứ hai là đa năng.
[37:17]Ví dụ như bây giờ nói chùa Phật Quang cũng vậy, nó đa năng. Đa năng là trong đây mình làm đủ thứ chuyện. Là phải có tu là tu thiền, nhưng mà cũng làm rất nhiều Phật sự khác. Ví dụ như là ta tổ chức lễ hội thế này, ta tổ chức những cái khóa học hè đạo đức cho thiếu nhi, rồi vân vân, nhiều mặt ta đều làm. Những việc miễn việc gì có lợi cho Phật Pháp thì ta đều làm, gọi là chùa. Còn nếu mà cái nơi mà gọi là thiền viện, thường là họ hạn chế những hoạt động khác, cố gắng để dành cái công phu tu thiền thôi. Ví dụ như bên Miến Điện, bên Thái Lan có những cái thiền viện chỉ lo tu thiền thôi, không lo cái gì khác.
[37:58]Và nhiều người cũng nghĩ rằng nếu đến một nơi mà chỉ lo tu thiền thôi thì chắc mau đắc đạo á. Có mau không? Mau không? Mau không? Không! Nếu làm sao? Nếu chưa có gạo. Nếu chưa có gạo thì không có cái gì mau hết trơn. Cho nên thấy ví dụ như là ta muốn tu thiền đắc đạo thì thấy nơi khác người ta tu chuyên thiền, đừng có ham. Người ta khác, mình khác. Người ta đủ gạo rồi người ta vô bắt đầu người ta nấu cơm, còn mình sao? Mình chưa có gạo, nên bây giờ phải lo trồng lúa trước. Thấy không? Vì vậy là chùa, cái môi trường chùa là môi trường gì? Vừa tu mà vừa vừa làm ruộng, nha. Chùa là nơi vừa tu vừa làm ruộng.
[38:45]Quý Phật tử về chùa Phật Quang cũng vậy, cũng vừa tu vừa làm ruộng. Sáng giờ có làm được miếng ruộng nào chưa? Nhớ cái đó. Bây giờ hỏi thế này. Hỏi thấy à... Bây giờ có người hỏi nói: "Thưa thầy, như Lục Tổ Huệ Năng chưa hề tu một ngày nào, lúc còn nhỏ đi đốn củi nuôi mẹ, tại cha mất sớm. Tại Tổ Huệ Huệ Năng là người Việt Nam mà, người Lĩnh Nam. Dạ, lúc đó là nước Việt Nam mình lệ thuộc Tàu, đời nhà Đường. Thì ngài đi hái củi nuôi mẹ. Lúc hái củi đến bán cho cái nhà giàu đó, nhà giàu đó họ dặn họ dặn là cứ cứ một tuần hay mấy ngày là đem củi lại đây là họ cho tiền. Thì lúc đến, nhằm cái người chủ nhà họ đang tụng kinh
[39:36]Kim Cang, họ tụng đến cái câu mà "Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm", ngài đốn ngộ liền, tỉnh ngộ một cái. Ngài thấy: "Ủa, có một cái con đường tâm linh để vượt lên!" Thì về cái ngài mới xin đi tu, rồi cái người nhà giàu mới trợ duyên nuôi mẹ ngài để ngài rời bỏ Việt Nam đi về qua tới Trung Hoa mà đi tìm cái người mà dạy đạo, đến gặp ta Tổ Hoằng Nhẫn như ta đã biết, nói như vậy. Thì nói: "Ủa, như vậy Tổ Huệ Năng là cái gì mà ổng không nấu cơm ngày nào hết, bỗng nhiên có cơm ăn hả, hả?" Vô nhà người ta nghe tụng kinh cóc cóc cóc cóc "Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm" cái ổng có cơm ăn liền. Thấy không nấu, không hề nấu ngày nào.
[40:20]Không hề nấu ngày nào. Rồi đến khi ở chỗ Tổ ngài Hoằng Nhẫn mấy năm trời giã gạo, vừa nhiếp tâm vừa giã gạo cho đến khi mà tâm nhiếp rất sâu. Đêm đó Tổ Hoằng Nhẫn gọi lên đọc kinh Kim Cang lại một lần nữa thì lần này ngài đốn ngộ, chứng luôn. Lúc đó là mới lãnh y bát mà trốn đi về phương Nam lại. Thì à cái lần mà ngộ trước lần ngộ sau là cái gì? Cái lần ngộ sau á mới là cơm thiệt. Còn lần ngộ trước là cái gì? Cho miếng nước cơm hớp miếng cho biết mùi để mà lo mà đi nấu cơm ăn. Nhưng mà ủa, sao không chưa bao giờ lấy gạo bỏ vô nồi nấu mà bỗng nhiên có một miếng nước cơm húp vậy? Là vì sao? Bởi vì cái giống lúa ngài tốt quá,
[41:10]nó không trổ ra lúa mà trồng cái trổ ra cơm luôn, khỏi nấu. Đó là những bậc đại căn đại cơ Bồ tát tái lai, ta không bằng được. Nên vì sao có những người mà nói sinh ra đời mà thấy như chứng như đắc rồi? Bởi vì họ gì? Họ là cái gen, cái cây lúa của họ nó đặc biệt, lúa hễ trổ là trổ ra cơm múc ăn luôn chứ không phải trổ ra lúa, mình phải xay, phải xát, phải nấu, nha. Đó là căn cơ đặc biệt của một bậc Bồ tát, ta không không bì được, nhớ như vậy. Có những trường hợp như vậy. Giờ trở lại ta nói thiền. Thực ra thiền chính là sự cứu rỗi của con người trước một thế giới đầy đau khổ, tội lỗi.
[41:52]Khi ta đau khổ, mà nếu ta có thiền, ta bình an, ta vượt qua đau khổ. Khi ta có tội lỗi, mà ta có thiền, ta sẽ thấy được tội lỗi của mình và ta vượt qua được tội lỗi. Mà trên đời này sợ nhất hai cái: khổ đau và tội lỗi. Mà thiền giúp ta vượt qua hai điều đó. Ở bên Ấn Độ có những nhà tù họ dạy thiền để cảm hóa phạm nhân. Và những phạm nhân sau một thời gian dài được tập thiền, bỗng nhiên tâm hồn họ vượt qua được lầm lỗi, rồi họ được ân xá rất là sớm, trở về sống đời sống cao thượng hơn. Đó là thiền giúp người ta vượt qua tội lỗi. Còn chúng ta không phải là những người tội lỗi, nhưng mà chúng ta đau khổ.
[42:44]Trong đời này có ai không đau khổ không? Có ai không đau khổ không? Chúng ta đều đau khổ, chỉ có cái là ta có biết mình đau khổ hay không thôi. Ví dụ bây giờ ta cầm một con kiến lên ta hỏi: "Mày có đau khổ không?", con kiến nó trả lời sao? Nói: "Không." Phải không à? Nói không. Nên nó không thấy. Nó không hề thấy nó là đau khổ, nhưng mình nhìn nó mình biết nó đau khổ không? Quá đau khổ. Muốn tìm miếng ăn nó đi lặn lội bò chỗ này chỗ kia, gắp được miếng bột mà kéo đi bao nhiêu cây số nặng nề mới đem về hang, về ổ. Thấy tụi bây làm cực quá, như tao muốn ăn vô nhà bếp múc cái ăn. Đó, "Tao đâu có khổ".
[43:24]Nhưng mà nếu người cõi trời nhìn xuống mình thấy mình khổ không? Quá khổ. Nhưng mình không thấy, cũng như con kiến không thấy. Giờ ví dụ như là mình cầm con mèo lên mình hỏi: "Mày có khổ không?", nó trả lời sao? "Meo, không khổ." Nó nói không khổ, nhưng mà sự thật sao? Mình nhìn nó khổ thấy mồ, phải không à? Cho nên bây giờ thầy hỏi: ở đây có ai không khổ không? Thì có người nhìn: "Ủa, đâu thấy khổ gì." Nếu người nào mà không thấy mình khổ thì người đó giống gì? Giống gì? Giống con mèo. Còn người nào mà thấy mình khổ thì người đó là ai? Người đó là đệ tử Phật ạ. Chỉ có đệ tử Phật mới đủ trí tuệ tự biết mình khổ.
[44:08]Còn con mèo nó không phải đệ tử Phật nên nó không trí tuệ, nó không biết mình khổ. Con kiến không hề biết mình khổ, con cá không biết mình khổ ạ. Con người nếu không có trí tuệ, không biết mình khổ. Chỉ những người có trí tuệ mới biết mình khổ. Nên bây giờ thầy hỏi vậy: ai không khổ thì ta phải một giây giật mình nhìn lại liền. Nếu nào giờ mình chưa từng thấy mình khổ, thực ra mình chưa hề có trí tuệ. Còn người nào mà khi thầy hỏi "Có thấy khổ không?" ngậm ngùi trả lời: "Con thấy kiếp người quá đau khổ, quá mệt mỏi, cái trầm luân sinh tử này quá đắng cay", thì người đó là người có trí tuệ. Và cách nào để vượt qua điều đó? Bát Chánh Đạo, phải không?
[44:50]Nhưng mà đều phải đi qua cái hẻm gì? Một cái hẻm núi chật chội của thiền định, đều phải thiền định cả. Và thiền định giúp cho ta vượt qua tội lỗi, giúp cho ta vượt qua qua đau khổ. Và vì vậy, tất cả chúng ta ai cũng phải cố gắng nỗ lực mà tu tập thiền định, nhớ như vậy. Mà chẳng những giúp ta vượt qua tội lỗi, vượt qua đau khổ, mà thiền nâng ta lên thành một loài người mới, thành một loài người mới để cho ta thông minh hơn, hơn hơn gì?
[45:26]Dám là hơn con khỉ lắm ạ. Hơn chính ta, nhớ nha. Đúng không? Hơn chính ta. Thiền đưa ta lên một loài người mới và để cho ta thông minh hơn, trí tuệ hơn hơn chính ta, nhớ. Vậy nói bây giờ sau này quý vị nói: "Đi chùa để làm gì?" Nói: "Tôi đi chùa để tôi tôi vượt khỏi chính tôi." Nói câu này không muốn hiểu sao nó hiểu, không cần trả lời nữa. Lúc họ nếu mày hỏi: "Vượt khỏi chính tôi là gì?" Nói: "Thì anh đi chùa rồi sẽ hiểu", phải không? "Bí mật điều này không nói được", vậy là bí hiểm, phải không? Chứ còn bây giờ người ta chưa tu, người ta nói đã vỗ ngực: "Tôi là loài người loài giống loài thông minh nhất hành tinh này." Nói:
[46:09]"Anh thông minh nhất hành tinh này tức là anh thông minh hơn ai?" - "Tôi thông minh hơn con khỉ." Nói: "Có gì hay. Chừng nào anh thông minh hơn chính anh mới hay." Nói: "Ủa, làm sao để thông minh hơn chính mình?" - "Lên Phật Quang sẽ biết." Như vậy. Lên Phật Quang sẽ biết.
[46:27]Hôm nay vậy nhân mùa Vu Lan báo hiếu, chúng ta nói rằng để đền ơn, để báo hiếu thì cái việc mà ta chăm sóc, ta trả ơn ngược lại cha mẹ mình, trả ơn ngược lại những người mà ta đã mang ơn, đó là cách trả ơn cạn cợt nhất. Còn cách trả ơn sâu xa nhất, cao thượng hơn chính là gì? Chính là ta đem thân mạng này ta phụng sự cho cho cuộc đời, làm cho cái thế gian này tốt lên từng ngày. Thì những người mà ta mang ơn, những người đó tự nhiên được phước bội phần. Và một cách nữa để ta đền ơn những người mà đã cưu mang giúp đỡ ta bằng cách ta phải vượt khỏi chính mình. Ta không thể nào đứng mãi ở thân phận của phàm phu
[47:19]mà phải tự nâng mình lên trở thành một giống người mới. Mình không nói là thánh, nhưng đó là một loài người mà thông minh hơn hơn hơn chính mình nha. Nay thầy chúc cho tất cả đại chúng ở đây lần lượt đều vượt lên khỏi chính mình để thông minh hơn chính mình mà đền đáp được tứ tứ ân. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[47:52]Biển xanh ngắt bao la, từng con sóng lăn tăn,
[48:29]bờ cát như mơ, trên cành lá đung đưa, hoa cỏ lay theo gió.
[48:48]Tìm đến đây với nhau, nhìn bóng mây lướt
[49:15]mau, đời có chi nói đâu, thôi lắng yên giấc sâu, bên biển khơi ru.
[49:32]Thầm xóa đi oán thù,
[49:36]như con sóng nghiêng
[49:44]trưa, từng vết nhăn vỡ tan, hạt cát như vấn vương, sỏi đá ngoan hé
[50:06]nụ. Còn đó nghe sóng reo, lời Phật xin khắc theo, nguyện lòng xin mến yêu, như biển xanh ước mơ, trái tim này.
[50:27]Dấu
[50:35]chân cát mau đi, khi con sóng triều lên, màu công đức làm nên, nhưng tâm sẽ tìm quên, như bóng mây lướt lên.
[50:58]Đời đứng
[51:04]yên quán đây, biển xanh như chúc vui, lòng xin không đổi thay,
[51:23]dẫu ngàn nguy từng
[51:33]ngày, khắc ghi ơn Người hoài.