[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cung kính ngưỡng bái bạch trên chư Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni. Kính thưa quý đại biểu cùng toàn thể đạo tràng. Biển đời sóng cả ngàn trùng, ta là thuyền khách theo dòng nổi trôi. Tay chèo, tay lái ra khơi, lênh đênh xuôi ngược xây đời tương lai. Kính bạch trên chư Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni. Kính thưa quý đại biểu cùng toàn thể đạo tràng. Trong thời hiện nay, để muốn cho các Phật tử có một lối sống tu tập tốt, đạo Phật đã phải chủ trương giác ngộ, mang ánh sáng trí tuệ để soi rọi cho muôn loài chúng sinh với mọi lẽ thật được bày hiện bày dưới ánh sáng giác ngộ.
[1:02]Triết lý giác ngộ của Phật pháp đã du nhập rất sớm ở Việt Nam. Những triết lý đó không chỉ mang tính đơn thuần phục vụ cho tín ngưỡng tôn giáo, mà những triết lý giác ngộ đó còn là phương pháp sống, giáo dục cao hết sức thiết thực nhằm xóa đi nỗi khổ niềm đau, giúp con người trong mỗi thời hiện đại đều được hạnh phúc, an lạc với chính bản thân mình ngay tại cõi đời này và tương lai. Nhưng muốn để hiểu và thực hành những những triết lý giác ngộ đó, chúng ta cần có những người dẫn đường chỉ lối để giúp chúng ta có một hành trang tu tập tốt cho bản thân và cho muôn loài chúng sinh. Trong thời hiện đại có rất nhiều ngũ trược xung quanh
[1:56]chúng ta, chính vì vậy, nhằm tạo điều kiện giúp cho quý Phật tử thấm nhuần và hiểu thêm về sự giác ngộ của Phật pháp trong đời sống nhân sinh và lời Phật dạy trong nhân quả, ngày hôm nay, ban tổ chức chúng con thành tâm kính thỉnh trên Thượng tọa đã quang lâm đạo tràng chùa Bụt Mọc chúng con ngày hôm nay để ban bố những pháp vị, những lời pháp để cho hàng đệ tử cũng như Phật tử chúng con được thấm nhuần hơn, để cho chúng con tìm được đến bến bờ an vui giải thoát. Tiếp theo chương trình thì giờ con xin cung thỉnh trên Thượng tọa à sẽ ban bố cho đạo tràng chúng con những lời pháp nhũ. Xin đạo tràng cho một tràng hoan hỉ.
[2:58]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư tôn thiền đức. Kính thưa quý vị các cấp lãnh đạo chính quyền, kính thưa quý Phật tử. Hôm nay cái duyên lành nên có một cái hội hội tu học thuyết giảng do Thượng tọa Thích Thanh Cẩm kết hợp với Đại đức Thích Minh Thông ở chùa Hoàng Xá hả? Với Ni sư chùa, Sư cô chùa Bụt Mọc cùng có cái hội giảng này, cái tu học này. Đây là điều thật là hiếm thấy, nhưng mà cũng là biểu tượng cho cái tinh thần của Phật giáo là hòa hợp. Nên các các chùa ta 10 chùa, ngàn chùa cũng như là một chùa. Ngàn thầy, trăm thầy cũng như là một thầy. Cái tinh thần đó là tinh thần đại đoàn kết, không có phân biệt.
[3:55]Thật là hết sức là đáng để tán dương. Chúng con cũng xin cung kính tán dương công đức của quý thầy, quý cô đã làm nên cái Phật sự nó đẹp đẽ như thế này. Thì hôm nay trong cái
[4:10]trên cái chuyến về thăm và làm việc đi đi giảng ở miền Bắc này, thì chúng tôi nhận lời mời của chư chư tôn ở đây, của thầy Thanh Cẩm. Về đây trao đổi vài lời pháp thoại, nói về ý nghĩa Phật pháp một chút. Thực ra thì tại sao mà dân ta lại theo đạo Phật? Tại sao đạo Phật lại trở thành cái nguồn sống của nguồn tâm linh của dân tộc ta trải qua nghìn đời, trăm đời mà không mất? Mà bây giờ trong cái thời đại văn minh tiến bộ thế này thì đạo Phật trên thế giới lại đang phát triển phục hưng và được những nhà trí thức, những người trí tuệ của thế giới rất là khâm phục. Và tại Việt Nam ta cũng vậy, đạo Phật đang từng bước phục hồi,
[5:04]phát triển lại sau những năm tháng chiến tranh điêu linh suy tàn. Thì ta thấy thế này:
[5:15]có những nhà xã hội học họ tiên tri, họ nói rằng cái thế kỷ 21 này lại là thế kỷ của tâm linh.
[5:24]Điều này làm mọi người rất ngạc nhiên. Khi vào thế kỷ thứ 17, 18, lúc đó cái khoa học bắt đầu phát triển mạnh, cái nền công nghiệp kỹ thuật hiện đại hóa đang từng bước vượt lên, chủ nghĩa tư bản bắt đầu chiếm ưu thế, thì nhiều người họ tin rằng cái sức mạnh của khoa học kỹ thuật nó thay thế những cái tín ngưỡng tâm linh của con người. Vì nhiều nghìn năm qua, con người ta tin vào tâm linh và thế giới này chẳng tiến bộ gì cả. Cứ con trâu đi trước, cái cày đi sau. Cứ làm mọi việc cứ thủ công, cứ làm lụng và xã hội chẳng tiến bộ. Lúc đó là cái thời quân chủ, cái đất nước này là của vua. Ừ, nghĩa là như vậy giữa cái người ta nhận thấy có một cái thế này:
[6:24]trong cái thời đại mà vừa là quân chủ mà vừa là lạc hậu, kém về kỹ thuật, trong cái thời đại đó thì cái cả mấy nghìn năm là cái con người không có phát triển gì cả. Cứ mọi chuyện cứ bình thường. Cho đến khi mà vào thế kỷ thứ 17, 18, cái nền kỹ thuật nó vượt lên, người ta bắt đầu chế được cái máy móc, tàu thủy hơi nước, rồi súng thần công, những chiếc xe, những cái bánh răng, hóa chất, vân vân, vượt lên vượt lên từng ngày. Và thế giới từng bước thay đổi, từng bước thay đổi. Và châu Âu là đi đầu trong cái công nghiệp cách mạng, công nghiệp kỹ thuật này. Và họ đủ sức mạnh để đi chiếm hết thế giới làm thuộc địa.
[7:12]Những cái nước mà chưa có ưu thế về cái công nghiệp kỹ thuật thì lần lượt lần lượt trở thành nô lệ, bị đô hộ hết. Và Việt Nam ta cũng nằm trong số những quốc gia đó. Cái sức mạnh của kỹ thuật nó nó nó làm choáng ngợp con người như vậy, nên khiến nhiều người họ nghĩ rằng thế giới này có khoa học kỹ thuật là có tất cả, cái tâm linh không quan trọng. Cho nên họ nghĩ rằng là thế giới này sẽ tiến bộ nhờ khoa học kỹ thuật chứ không phải nhờ tâm linh. Cho đến khi nhưng mà lạ một cái điều là cuối thế kỷ 20 vừa rồi, mới thoáng cũng 30 năm cuối của thế kỷ 20 thôi, thì người ta lại thấy chứng kiến một điều lại là khoa học kỹ
[7:53]thuật cứ tiến bộ, mà con người càng lúc lại càng đi tìm cái cuộc sống tâm linh mạnh hơn cả bao nhiêu thế kỷ trước. Những cái thế lực tôn giáo, giáo phái lại nổi lên ầm ầm. Mọi người rất là ngạc nhiên. Và khi những nhà khoa học, những nhà khoa học xã hội họ đi thống kê, điều tra, nghiên cứu, thì mới thấy một điều rất là lạ là khi mà khoa học tiến bộ lên tới cao, bay lên được tới sao Hỏa như thế này, bay lên tới Mặt Trăng, sao Hỏa rồi, nghĩa là tàu ngầm đi với dưới đáy biển rồi làm đủ thứ chuyện hết trên đời này, thì lúc này tâm linh tôn giáo lại phát triển rất mạnh. Và cái xu hướng đó còn kéo rất dài qua tới thế kỷ này,
[8:32]đến nỗi người ta báo trước thế kỷ 21 sẽ là thế kỷ của tâm linh, và đúng như vậy. Khi bước vào thế kỷ này, các phong trào tôn giáo đều nổi lên ầm ầm. Nhưng mà trong đó thì bắt đầu Phật giáo cũng hòa chung với cái trào lưu đó mà mà phục hồi, mà phát triển. Và Việt Nam ta cũng vậy. Phật giáo Việt Nam ta tới lúc cũng phải thức tỉnh cựa mình để đứng lên. Tuy nhiên, có một cái hay là cái người dân Việt Nam ta đã nhiều đời theo Phật, cho nên đến khi mà nhà nước tạo điều kiện, chư tôn đức đứng lên làm việc, thì Phật tử ta ủng hộ rất là mạnh. Trong đạo Phật có một cái gì đó mà làm cho thế giới này thán phục, mà người Việt Nam ta thì một lòng đi theo?
[9:21]Thì dĩ nhiên nó có nhiều, đạo Phật thì giáo lý mênh mông rồi. Nhưng có một cái giáo lý cực kỳ quan trọng, hết sức là cơ bản, mà hết sức hợp với lòng người, hợp với lương tâm của loài người trên thế giới, đó là luật nhân quả nghiệp báo. Là ông bà mình cứ nói là: Gieo nhân gì gặp quả nấy, đó là tư tưởng đạo Phật. Trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu, đó là tư tưởng đạo Phật. Và ai sống trên đời này, sống hiền lành, giúp đỡ người khác, tử tế với người khác, thì ta sẽ được cái phúc lành. Một lúc nào đó cái quả báo trở lại với cuộc đời mình, thế là cuộc đời mình được nhiều may mắn, hạnh phúc, thành công, giàu sang.
[10:04]Đó là nhân quả. Còn ai sống tệ bạc, à ích kỷ, hẹp hòi, hơn thua, ganh tỵ, thì sau này mắc cái tội, thành ra cái nghiệp để đó, đến khi cái nghiệp nó đến thì cuộc đời mình khốn đốn, đau khổ, bất hạnh, và thậm chí chết rồi có thể đọa xuống để làm thú luôn. Ở trong đạo Phật cái ranh giới giữa thú và người nó không có rõ ràng, không có phải là hoàn toàn cách biệt. Thú có thể lên làm người và người có thể đọa xuống làm thú, đây là chuyện rất bình thường. Ở trong đạo Phật cảnh báo con người như vậy. Thì từ cái luật nhân quả này, tức là con người ta khi tin được cái luật nhân quả này, người ta biết tự kiềm chế mình,
[10:51]tự lo sợ tội phước mà tìm cái cách sống cho cho đúng với nhau.
[10:58]À và chỗ này đây là một chỗ mà đạo Phật khác với các tôn giáo khác. Các tôn giáo khác á thường là đưa ra một vị thần linh, có khi họ gọi đó là Trời, có khi gọi đó là Thượng Đế. Thì họ tin rằng ở trên trời cao có một vị thần lúc nào cũng theo dõi con người dưới này, ai làm gì vị thần đó cũng biết hết. Và nếu ai làm ác thì sẽ bị ông thần đó phạt, ai làm thiện được ông thần đó thưởng, mà nếu người nào cứ khéo mà lạy lục cầu xin ông thần đó thì ông sẽ ban cho nhiều cái ưu đãi đặc biệt hơn người khác. Cho nên vì vậy mọi người ráng theo ông thần linh đó. Đó là những, thường những tôn giáo khác đều như vậy cả từ ngàn xưa.
[11:40]Chỉ có Đức Phật khi Ngài xuất hiện một cái, Ngài thay đổi quan điểm đó lại. Ngài nói ở trên cao cũng có những ông thần, cũng có những tầng trời, cũng có vua những cõi trời chứ không phải không. Nhưng điều đó không quan trọng. Mà cái quan trọng chính là cái đạo đức của nơi mỗi con người và luật nhân quả nghiệp báo của vũ trụ này công bằng chi phối hết thân phận của tất cả chúng ta. Trời có giỏi cũng chỉ làm theo luật nhân quả, không hơn được. Nên Đức Phật khi Ngài đắc đạo Ngài đi Ngài giảng một cái chân lý mới hoàn toàn làm rúng động, làm cải cách hết. Lúc đó Đức Phật bị tất cả các giáo phái khác tập trung lại
[12:22]đánh, bao vây, rồi là mưu hại, rồi chống phá kịch liệt. Nhưng mà nhờ cái đạo đức Ngài lớn, những người đệ tử đắc đạo của Ngài nhiều, nên Đức Phật vẫn an ổn, giáo hóa suốt cả một đời rồi nhập Niết Bàn. Và cái giáo lý đó để lại, truyền bá đi khắp cả nơi, tràn về phía Đông, về Việt Nam mình rất là sớm. Đạo Phật về Việt Nam mình sớm hơn cả Trung Hoa. Đã có một thời gian mà những nhà sư của Việt Nam phải sang Trung Hoa để dạy đạo như ngài Khương Tăng Hội. Ngài là vị tăng của Việt Nam nổi tiếng rồi sau này vua ở bên nước nước Ngô, Tôn Quyền phải mời sang để giảng đạo bên đó. Như vậy. Rồi sau này cái có một thời gian cái Việt Nam ta bị suy
[13:08]thì những vị tăng ở bên Trung Hoa lại sang Việt Nam giảng đạo lại. Chuyện thôi không sao cả. Cái người mà đầu tiên đưa cái đạo Phật về Việt Nam là chính là Chử Đồng Tử, chồng của công chúa Tiên Dung, đời vua Hùng Vương. Như vậy, cho nên ta thờ tổ gì tổ mà quên thờ tổ Chử Đồng Tử là một cái thiếu sót. Chử Đồng Tử Ngài đã mới là một vị tổ đầu tiên của Việt Nam, đem đạo Phật về Việt Nam. Thì người Việt Nam ta trước đó ta không có những cái tín ngưỡng rõ rệt. Trước đó ta chỉ thờ quốc tổ của mình thôi. Lạc Long Quân và mẹ Âu Cơ. Đó, các đời vua Hùng vậy đó. Đến khi mà đạo Phật vào, Việt Nam ta tiếp nhận một cách nhẹ nhàng.
[13:50]Và cái đạo lý nhân quả nghiệp báo nó phù hợp với lương tâm của con người, nên là người dân ta tiếp nhận một cách dễ dàng và sống thanh bình với với nhau. Đất nước ta bao nhiêu nghìn năm như vậy cứ sống hài hòa. Là đạo Phật cứ trở thành một cái đạo của dân tộc. Đạo Phật không còn là cái đạo của Ấn Độ đâu nữa, mà đạo Phật này là của Việt Nam. Người dân ta cứ yêu thương cái mái chùa, cứ đến chùa lễ Phật, nghe tiếng kinh thiên buổi chiều, nghe tiếng chuông ngân nga thong thả trong cái hôm sớm chiều khuya, vân vân, thành một cái nếp sống đẹp đẽ của cả dân tộc của ta như vậy, bao nhiêu nghìn đời như vậy.
[14:31]Rồi lần lần cái đạo lý nhân quả từ bi, đạo đức đó thấm sâu vào nó thành cái thành giống như một chủ thuyết riêng của Việt Nam ta, kết hợp với cái tình yêu nước, kết hợp với cái tín ngưỡng Lạc Long Quân, Âu Cơ. À nó thành giống như một cái tâm linh riêng của dân tộc ta rất là đặc biệt. Và cái thế này, à chúng tôi vẫn thường nói với mọi người rằng
[14:59]để dẫn chứng một sự kiện lịch sử để thấy cái sức mạnh của đạo Phật là như thế nào. Hôm vừa rồi có cái lễ hội Quán Thế Âm ở Ngũ Hành Sơn ở Đà Nẵng, lễ hội rất là lớn. Lễ hội như cấp quốc gia vậy, chúng tôi vào đó, chúng tôi cũng thuyết giảng và cũng nói điều này. Vào cái đời cuối nhà Lý, thì Trần Thủ Độ mới khi vào ở trong cung được, cài đặt được thế lực mình mạnh rồi thì cướp ngôi nhà Lý luôn. Ép Lý Chiêu Hoàng phải nhường ngôi cho cho chồng là Trần Cảnh, lúc đó mới nhỏ xíu à. Nhưng cái cái việc mà cướp ngôi đó thì cả nước biết. Và ta hiểu cái tâm tình của dân tộc Việt Nam là trung quân ái quốc.
[15:44]Cái người mà cướp ngôi thì bị người ta nguyền rủa, à người ta xa lánh và căm ghét. Cho nên khi mà nhà Trần cướp ngôi nhà Lý thì phải hiểu rằng nhà Trần trở thành tội phạm, đối với lòng dân, trở thành tội phạm. Và chắc chắn rằng người dân sẽ tẩy chay, sẽ ghét bỏ cái triều đại nhà Trần. Đó là cái quy luật bình thường của cái thời xưa. Nhưng một điều bất ngờ xảy ra là khi mà được Trần Thủ Độ, chú mình, đưa lên làm vua thì Trần Cảnh lại, lúc đó đã bắt đầu lớn, trốn kinh thành Thăng Long mà chạy lên núi Yên Tử để đi tu, trốn đi trong đêm. Thì Trần Thủ Độ thì ổng có trinh sát, thám tử ổng đầy cả. Thoáng cái là ổng biết liền, trốn đi đâu liền.
[16:41]Ổng lên tới cái chùa luôn, leo lên tới chùa tìm ra ngay. Ba mươi giây, không có trốn đi đâu được cả tại ông Trần Thủ Độ ổng quá giỏi. Cái lực lượng mà thám tử nằm trong tay ổng đầy. Ai nhúc nhích nhúc nhích gì ổng biết cả, ổng thám sát hết. Nên vua trốn đi trong đêm nè, qua hôm sau ổng đã tới nơi, ổng lên tới chùa liền. Thế là mới đến gặp quốc sư Phù Vân, đảnh lễ, xin được xuất gia. Chưa có chân ướt chân ráo nằm, chưa có ngả lưng xong thì Trần Thủ Độ đã kéo triều đình, kéo quân lên ầm ầm lên tới chùa. Thì lúc đó cái a Trần Cảnh, tức là vua Trần Thái Tông mới nói là: Trẫm còn thơ, còn nhỏ dại, đúng là ngài cũng lớn rồi như
[17:23]vậy, nói nhưng mà ngài nói ta còn nhỏ dại, ta không đủ sức để mà gánh vác đất nước này, triều đình này. Vậy tâm nguyện của ta là một lòng mến Phật, ta chỉ muốn đi tu. Cái a ngài Trần Thủ Độ ngài mới nói thế này: Bây giờ cả giang sơn gấm vóc này đặt lên vai của bệ hạ. Bệ hạ không thể đi đâu được. Nếu mà bệ hạ ở đây thì đây là kinh đô. Thần ra lệnh là đóng quân ở đây và xây dựng triều đình tại đây liền. Trần Thủ Độ ổng cũng cương quyết, quyết đoán bằng được. Lúc đó, quốc sư Phù Vân thấy thấy lớn chuyện. Quốc sư Phù Vân mới chắp tay nói với ngài Trần Thái Tông, nói: Làm, làm vua tức là sống theo lòng của dân, lấy tâm của dân làm tâm của mình.
[18:11]Bây giờ đã triều thần đã quyết như vậy thì bệ hạ không thể cưỡng được. Thôi hãy quay về mà gánh vác chuyện non sông đất nước nhưng mà đừng sao lãng việc tu hành. Trước cái lời nói của quốc sư Phù Vân rồi cái ngài Trần Cảnh là Trần Thái Tông đành phải theo Trần Thủ Độ trở về lại. Và cái tin đồn mà trong đêm vua bỏ ngai vàng đi tu nó đồn ra hết cả nước luôn. Thế là người dân ta vốn là kính mộ đạo Phật, nghe tin có một ông vua mà không màng ngôi vua mà bỏ đi tu thì cái thái độ mà trước đây ác cảm với nhà Trần là cướp ngôi nhà Lý thì sao ạ? Nghe sao ạ? Ngay phút chốc tan biến liền! Và từ một cái thái độ là thù ghét nhà Trần,
[18:57]bỗng nhiên yêu mến lại nhà Trần, như là đã từng yêu mến nhà nhà Lý vậy. Độc đáo như vậy. Và cái cái chuyện yêu mến nhà Trần đó nó sinh ra cái kết quả gì? Sinh ra kết quả là ta đủ sức đoàn kết, đủ sức mạnh để đánh quân Nguyên ba lần chiến thắng vang dội. Cái độc đáo là như vậy. Thấy cái sức mạnh của đạo Phật nằm chỗ đó. Chỉ vì ông vua ổng tin theo đạo Phật mà ổng được toàn dân yêu mến.
[19:28]Và được toàn dân yêu mến rồi tạo nên được cuộc chiến thắng lẫy lừng mà cả thế giới này không có. Lúc đó vó ngựa của Mông Cổ giẫm lên hết cả cái thế giới này, tới biển thì dừng lại thôi. Trung Hoa là một đất nước mà họ họ xưng hô anh hùng như vậy, chiếm trong hai đợt chiếm sạch đất nước Trung Hoa luôn, Mông Cổ, lập nên một triều đại nhà Nguyên luôn. Còn Nhật Bản do cách biển và sóng, thôi Mông Cổ đánh không qua. Còn Triều Tiên thì bên đó lại có một ông hoàng tử nhà Lý mình đi qua bên đó lưu vong, lãnh đạo cái nhân dân của Triều Tiên, Hàn Quốc đánh bại quân Mông Cổ tại đó luôn. Thấy người Việt Nam oai hùng đến như vậy.
[20:12]Ta đã thắng Mông Cổ tại Việt Nam và thắng Mông Cổ tại Triều Tiên, Hàn Quốc luôn. Người Việt Nam ta giỏi đến như vậy, đặc biệt kỳ lạ đến như vậy, không hiểu nổi. Nhưng mà những người đó đều là những người mộ Phật. Vậy trong đạo Phật có cái sức mạnh gì mà đã tạo nên những điều kỳ diệu cho đất nước này? Rồi trong cái cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ vừa rồi, thì ta nhớ một điều, chùa là gì? Hầu hết là nơi nơi nuôi giấu cách mạng cơ sở cả, như vậy. Và sau khi hòa bình lập lại, thì ngoài Bắc thì không biết thì làm sao, chúng tôi ở trong miền Nam này gặp lại rất nhiều những người cán bộ đều ở trong chùa đi ra.
[20:55]Hay là vẫn làm việc, gánh vác cái công việc của nhà nước, nhưng mà vẫn ăn chay, vẫn ngồi thiền đàng hoàng, nghiêm túc. Như chúng tôi, hồi đó có một lần đi về chỗ dưới huyện Long Đất, ông này ổng là chủ tịch huyện, kêu là tên ông Sáu Sơn. Ừ. Khi chúng tôi về cái chùa đó, ở cái chùa đó thì ông tới luôn ông thăm. Hỏi ra thì ông nói trong cách mạng thì ông cũng là người trong chùa. Ông ấy từ trong chùa và ông chỉ huy chiến đấu cả một lực lượng du kích rất là lớn, và ông tin Phật, ông niệm Phật Quán Âm, và những cuộc chiến đấu của ông thường là chiến thắng. Sau khi hòa bình lập lại thì ông làm tới chủ tịch huyện, phải không.
[21:36]Sau này thì ông mất và mất rất an lành. Đêm nào ông cũng ngồi thiền. Ông bảo cái công phu của ông thế nào, ông vào ông nói cho chúng tôi nghe, ông đã nhập được những bậc định như thế nào, cái cảnh giới ông đạt được như thế nào trong thiền định, ông đến nói cho chúng tôi nghe. À sau này thì ông mất một cách rất là bình yên, vậy. Nó có những người cán bộ như vậy và chúng tôi gặp rất là nhiều. Và chúng tôi thấy rõ ràng đạo Phật đồng hành với dân tộc, đem lại cái sức mạnh âm thầm cho dân tộc này. Và điều chúng ta hiểu thì giặc cũng hiểu.
[22:12]Chúng ta hiểu đạo Phật là sức mạnh tâm linh của dân tộc, mà từ cái sức mạnh tâm linh này thành sức mạnh chiến đấu, sức mạnh bảo vệ và xây dựng đất nước này. Ta hiểu điều này, giặc cũng hiểu điều này. Vì vậy, trong cái diễn biến hòa bình để chống phá nước ta, thì họ luôn luôn có một cái kế hoạch thâm độc là diệt đạo Phật, thay đạo Phật bằng một cái tôn giáo khác. Đây là một cái cái điều thấy thì giống như không thuộc về chính trị, nhưng nó là một cái chính trị rất sâu xa, vì nó muốn bứng đi cái cội gốc văn hóa tâm linh của dân tộc ta. Nếu ngày nào mà đạo Phật mất, ta sẽ trở thành nô lệ trở lại.
[22:55]Cho nên việc mà tu tập theo đạo Phật, bảo vệ, giữ gìn đạo Phật, ta cũng chính là bảo vệ đất nước mình, chính là bảo vệ đất nước mình. Và đó là cái tâm linh thẳm sâu, thiêng liêng trong lòng người tạo thành một sức mạnh kỳ lạ. Ta nhớ điều này. Cái đời sống tâm linh là một điều gì rất kỳ lạ, khó giải thích. Con người ta có ba điều cần trong cái đời sống này, trong cuộc sống này. Thứ nhất là vật chất: ta cần ăn, cần mặc, cần ở, cần không khí để hít thở. Đó là nhu cầu cơ bản của vật chất. Rồi đó, rồi đời sau này khi đời sống phát triển thì ta thêm, ta thêm nhiều thứ: thêm xe, thêm giày dép, thêm mắt kiếng,
[23:50]rồi thêm điện thoại, rồi đủ thứ, đó là đều là vật chất. Cái thứ hai mà con người cần là một đời sống tinh thần, tức là kiến thức, quan điểm sống, đạo đức sống, những hiểu biết, những tương quan giữa người và người, tình thân ái giữa người và người, đó là đời sống tinh thần. Ta cũng gọi là tình cảm. Tức là tinh thần là kiến thức, là kiến thức, tình cảm, gọi chung là tinh thần. Cái đời sống tinh thần rất quan trọng. Con người ta chỉ được làm người khi ta có một đời sống tinh thần phong phú. Nếu ta không có một đời sống tinh thần phong phú thì ta bằng ngay loài vật. Nên con người mình sở dĩ vượt lên khỏi loài vật là chính vì nhờ
[24:36]ta có một đời sống tinh thần phong phú, làm cho ta thoát khỏi thân phận của cái giống loài thấp hèn như các loài thú khác. Còn nếu mà nói nhu cầu vật chất thì ăn nè, uống nè, mặc nè, ở, coi vậy chứ ta vẫn còn tương đương với loài thú, hơn chút xíu sự tiện nghi hơn chút xíu. Vì thú đào hang, người ta xây nhà, vậy thôi. Nó ăn không biết nấu thì ta ăn ta biết nấu, chút hơn vậy thôi. Nó không có biết mặc đồ thì ta lại biết dệt vải mặc đồ, ta hơn vậy một chút thôi. Chứ sự thực mà nếu chỉ sống bằng vật chất, ăn, mặc, ở thì ta chỉ hơn con thú một chút xíu. Nhưng mà để cho con người vượt khỏi loài thú,
[25:20]đem đến một cái nền văn minh, giá trị cao trong vũ trụ này bởi vì có cái đời sống tinh thần phong phú. Ta có kiến thức, con người ta nhỏ bé nhưng ta biết cả vũ trụ. À ta biết ngôi sao này cách ngôi sao kia bao nhiêu nghìn năm ánh sáng. À ta biết cái là cái ngôi sao này quay quanh ngôi sao kia với vận tốc là bao nhiêu vòng, vân vân. Ánh sáng từ đó phát ra, báo hiệu cho biết cái hành tinh đó có những loại vật chất gì. Khiếp như vậy! Là con người ngồi ở đây, nhỏ bé thế này, đặt cái kính thiên văn lên, nhìn hết cả vũ trụ, suy luận được, đoán biết được hết cả vũ trụ. Cái kiến thức con người vậy, cho nên con người trở nên giá trị cực cao.
[26:01]Nếu mà nói trên cái cái kích thước á, con người không bằng hạt bụi trong vũ trụ này, nhưng mà bỗng nhiên con người cực kỳ có giá trị vì con người biết được cả vũ trụ. Và đó là kiến thức. Cái thứ hai là đời sống tình cảm, con người trong cái tương quan với nhau, con người biết yêu thương, tử tế, biết tôn ti, trật tự, đối với cha mẹ mình biết hiếu kính, biết thờ phụng, biết nuôi dưỡng. Đối với con cái mình biết yêu thương, răn dạy, nghiêm khắc để cho con mình nên người. Đối với thầy giáo, một lòng mình ân nghĩa, quý mến không quên. Đối với những người lãnh đạo có công với đất nước, lúc nào mình cũng trung thành là kính trọng.
[26:46]Rồi đối với những người lớn tuổi, người đi trước, thì dù cho là mình có quyền cao chức trọng, nhưng mà hễ người lớn tuổi, mình đều biết ngả mũ, cúi chào. Đó là cái tương quan giữa người và người trong cái văn hóa, nhất là văn hóa dân tộc Việt Nam, nó sâu sắc, nó nền nã, nó đằm thắm thành một cái gì không thể thay thế. Nên có nhiều người Việt Nam khi đi ra nước ngoài, thấy thiếu những điều đó, cứ tưởng nước ngoài văn minh, sự thực nó chỉ nhiều vật chất thôi. Còn cái chiều sâu trong cái tương quan đối xử với nhau, thế giới còn phải học Việt Nam nhiều lắm. Nhưng Việt Nam ta chưa định, quy định thành những cái công thức,
[27:27]ừ nhìn thành những cái sản phẩm để giới thiệu mà dạy cho thế giới. Ta cứ mải mê đi học cái thế giới cái gì á, còn ta rất nhiều điều có giá trị mà thế giới phải về Việt Nam học. Trong cái đó cái đời sống tinh thần rồi gồm có tình cảm và kiến thức, kiến thức đôi khi ta phải học thế giới, nhưng cái tương quan đạo nghĩa, tình cảm thế giới phải học Việt Nam nhiều lắm. Đó, thì chính cái kiến thức, cái tình cảm này gọi là đời sống tinh thần phong phú này làm cho con người vượt hẳn lên, cách xa, bỏ xa cái loài thú. Mà trong cái đời sống tinh thần phong phú này, cái đạo nghĩa này ta có cái yếu tố đạo đức.
[28:08]Cái đạo đức là con người ta biết thế nào là đúng, là sai, là phải, là trái mà cư xử cho cho đàng hoàng, cho thích hợp. Trong cái mà nếu thế giới, nếu xã hội này mà thiếu đạo đức thì xã hội hỗn loạn. Dù cho luật pháp có cứng rắn thì xã hội vẫn hỗn loạn. Vì sao vậy? Vì con người tạo ra luật pháp, con người lách khỏi luật pháp được. Làm quan nếu mà thiếu đạo đức vẫn tham nhũng được, làm dân mà nếu thiếu đạo đức thì vẫn hối lộ để mà vượt qua, chà đạp luật pháp được. Cho nên chỉ khi có đạo đức thì người làm quan sẽ thanh liêm, thượng tôn pháp luật, lo cho dân, lo cho nước. Còn người dân có đạo đức thì vừa biết lo bổn phận đối với gia đình mình,
[28:55]mà vừa biết lo cống hiến, phụng sự cho cộng đồng, cho xã hội, cho quốc gia này. Và một đất nước như vậy là một đất nước đẹp, vì có đạo đức. Mà cái đạo đức đó nó đòi hỏi sự tự nguyện chứ không phải là bắt buộc. Luật pháp bắt buộc, cưỡng bách, nhưng đạo đức thì tự nguyện. Mà làm sao để người ta có thể tự nguyện thì chính luật nhân quả đã làm nên cái điều kỳ diệu này. Là khi người ta tin vào luật nhân quả,
[29:28]gieo nhân gì gặt quả đó, thì người ta biết chọn lựa cái nhân để mình gieo, không dại khờ gì gieo cái nhân xấu xa, ác độc để rồi phải chịu đau khổ. Người ta biết kiềm chế lại để gieo những cái nhân thiện lành, tốt đẹp mà thôi. Nói như vậy không có nghĩa là hễ ai tin nhân quả thì người đó đều tốt. Vì sao vậy? Vì khi tham sân si trong lòng nổi lên thì người ta vẫn vẫn làm bậy như thường. Cho nên tin nhân quả là một chuyện, rồi còn phải đến chùa tu hằng ngày, hằng tuần, hằng tháng để chi? Để diệt được cái tham sân si của mình. Nha, có rất nhiều người tin nhân quả mà vẫn làm điều ác, vì khi tham sân si nổi lên vẫn mờ mịt và làm bậy.
[30:19]Cho nên đó là tại sao chúng ta phải tu như vậy. Đó là ta nói đời sống vật chất, đời sống tinh thần, nhưng mà cao hơn cả đời sống tinh thần chính là gì? Đời sống tâm linh. Tâm linh là gì? Tâm linh là cái gì? Tâm linh cái ta không nhìn thấy, khoa học chưa thấy. Do đó là ta dễ hiểu sai và trở thành mê tín. Nhưng tâm linh là điều có thật. Và một lúc nào đó, thế giới này, khoa học và các nhà tôn giáo phải ngồi lại để lập ra một khoa học tâm linh chuẩn xác, thành một cái khoa học không cho ai được quyền lợi dụng để gây thành mê tín. Nhưng tâm linh là điều có thật. Nói tâm linh là điều có thật là căn cứ vào điều nào?
[31:05]Là điều này: Tất cả chúng ta, có ai nghĩ mình là chết xong rồi hết không? Có không? Vậy sau khi chết là chúng ta đi đâu? Chúng ta không biết phải không? Nhưng chúng ta nghĩ rằng mình vẫn còn tồn tại, đúng không ạ? Vẫn tồn tại. Không ai nghĩ mình chết là hết cả. Và cái mà việc cho rằng mình chết không phải là hết, vẫn còn một đời sống tồn tại phía sau đó, cái đó là do ta tin hay ta do ta cảm nhận?
[31:43]Do ta tin vì có người nói hay là do ta tự cảm nhận? Nhớ thế này:
[31:54]Bằng cái trực quan, con người tự cảm nhận rằng cái thân này có diệt, nhưng cái trớn, cái quán tính của cuộc sống, của nội tâm vẫn tiếp tục kéo dài sau đó. Nó gọi là cái trớn hay là cái quán tính. Thân có thể tàn, nhưng cái suy nghĩ, cái nội tâm, những cái nghiệp ta đã làm không có theo cái thân mà hết, mà nó còn trôi đi thêm một khoảng thời gian nữa. Nó gọi là cái quán tính. Thân tàn nhưng mà tâm sẽ tiếp tục trôi đi, đó là cuộc sống tồn tại sau cái chết. Mà người mà có cái trực quan mạnh mà dám nói khẳng định cái điều này là ai?
[32:40]Một người rất nổi tiếng, rất anh hùng của ta. Ai? Ai? Bác Hồ. Bác Hồ viết trong di chúc câu gì? "Tôi viết những dòng này phòng khi tôi đi gặp các cụ Mác và Lênin." Như vậy Bác Hồ làm sao? Bác Hồ nói như đinh đóng cột rằng Bác Hồ chết có hết không? Bác còn đi gặp nói chuyện với các cụ Mác, Lênin để bàn với các cụ coi các cụ có sai đúng điểm nào để Bác Hồ còn sửa lại giùm mà. Phải không ạ? Thế là là khi mà Bác Hồ lãnh đạo một cái dân tộc trong cái thực tế chiến đấu và xây dựng cái dân tộc Việt Nam này, Bác Hồ phát hiện ra rất nhiều cái nguyên lý, những cái chủ thuyết mà ta hay gọi là tư tưởng Hồ Chí Minh.
[33:28]Và những điều đó có những điều mà tiến bộ hơn cả Mác và Lênin. Nên Bác Hồ muốn xuống gặp, Bác Hồ nôn nao xuống để gặp nói chuyện với mấy ông để bổ sung giùm cho mấy ông. Còn Đảng ta thì bây giờ nói vậy nè: Ta là tinh thần ta là gì? Chủ nghĩa Mác - Lênin và gì? Tư tưởng Hồ Chí Minh. Thấy rõ ràng. Chứ nếu Mác - Lênin đã đủ là chân lý rồi thì ta không cần thêm cái tư tưởng Hồ Chí Minh nữa, phải không ạ? Nhưng chính vì Mác - Lênin chưa đủ, nên Đảng ta phải thêm tư tưởng Hồ Chí Minh. Vì có nhiều điều Bác Hồ còn khai phá độc đáo hơn đó nữa, mà trong đó một điều Bác Hồ nói thẳng: Tôi đi gặp các cụ Mác - Lênin.
[34:09]Như vậy cái trực quan của Bác Hồ đã biết rõ nhiều con người ta chết chưa phải hết. Vậy cái cuộc sống sau cõi chết là cái gì? Đó thuộc vấn đề tâm, tâm linh. Đó là một. Nó là một. Rồi bây giờ, nếu chết chưa phải hết, mà chết ta còn tồn tại, người ta sẽ tồn tại dưới dạng nào? Ta hay gọi là linh hồn, phải không ạ? Mà linh hồn ở đó cái cõi nó như thế nào? Và nếu cái người ở trên cái cõi đời này họ làm những điều thiện thì cái cõi của họ sau khi chết là cái cõi nào? Và nếu người ở lúc sống họ làm điều ác thì cái cõi sau khi chết là cõi nào? Và cái câu trả lời đạo Phật cũng cho luôn. Nếu người quá ác, khi chết xong đi đâu ạ? Địa ngục. Ừ. Địa ngục nghĩa là gì?
[34:58]Nghĩa là nơi giam những cái linh hồn mà lúc sống đã quá ác độc. Ác độc mà trên trần gian xử không hết. Xử không hết. Ví dụ ta nghe thế này: Ta nghe một tòa án tuyên án một cái tên giết người, cướp của này kia nọ. Xong rồi tòa mới cộng, à tòa mới cộng chứ à à anh này giết người 20 năm, là cướp của này 15 năm, à cái kia à giết người chung thân chứ, giết người là chung thân. À rồi cái cướp cái này là tính ra là 15 năm, anh lừa đảo bên kia là 30 năm, anh vi phạm, xâm phạm cái lợi ích của quốc gia cái này là 40 năm. Cộng lại tuyên án ừa chung thân nữa là tất cả là 400 năm. Nhưng mà anh này có có sống đủ 400 năm để ở tù 400 năm không? Không.
[35:45]Nửa chừng trong tù ảnh chết. Nhưng mà lời tuyên án nó vẫn còn giá trị, xuống dưới đó bị nhốt tiếp ở dưới.
[35:54]Hoặc là có những người ở trên đời làm nhiều điều ác độc mà thế lực mạnh quá, mua chuộc hết, luật pháp bảo vệ mình, nên ảnh thoát án tù tội. Nhưng mà khi chết rồi thì sao? Không thoát được cái án ở dưới kia, dưới kia. Dưới kia không mua được. Tại vì sao? Vì ảnh không biết là dưới kia dùng tiền gì, ảnh không mang theo để xuống dưới mua được. Còn tất cả những tiền mà ảnh lừa gạt ảnh chiếm đoạt được của người ta chết có đem theo được không? Không. Đô la, vàng gì để lại hết và vợ con xài cứ tung tăng hoang hết. Thấy chưa? Và vợ con có thương tình thì đốt cho một ít đô la âm, âm phủ, và không ngờ xuống dưới thì người ta cầm lên người ta nói:
[36:35]"Này đô la giả." Không xài được nên không mua ai được rồi bị nhốt luôn xuống dưới địa ngục luôn. Ha. Cho nên là địa ngục là một cái nơi mà dành cho những linh hồn mà làm tội ác mà trả trên trần gian chưa đủ, xuống dưới trả tiếp. Mà cái tội nặng quá, có khi người đó khi hết cái mảng địa ngục rồi, được trả lên trên trần gian này là sinh vào trong bụng của thú. Bụng thú chứ không phải được vào bụng người. Đẻ ra chỉ làm con thú thôi. Nhiều khi ta nhìn một con thú ta thấy thương, ví dụ ta thấy một con heo bị cột bốn tay bốn chân, ta xỏ cái đòn lên và người ta treo trên xe đi. Ta có thấy người ta đi vào lò mổ á?
[37:16]Bây giờ ta thử tưởng tượng có ai cột tay cột chân ta mà treo thòng teng như vậy ta đau không ạ? Hay là sướng? Được người ta keo đeo mình đi sướng? Thử coi, thử coi nhờ ai, đâu anh cột tay cột chân tôi treo thòng teng, hai tay hai chân treo cái đòn chở tôi đi vô lò mổ giùm coi coi tôi sướng không? Hử? Hay là sao? Hai cái tay làm sao? Đau kinh khiếp, phải không ạ? Đó, ngộ mình trói chút xíu mình đã tê, huống hồ là trói lên mà vắt lên cái cây, đau kinh khiếp, mà nó la được một lúc thì nó đuối nó không la được nữa. Đó, rồi đi đâu? Đi vô lò mổ. Lò mổ thì sao? Còn thê thảm hơn nữa, phải không ạ? Ta nói:
[37:52]"Trời ơi sao mà tội nghiệp quá, giết nó giết cho rồi đi còn cột tay cột chân nó như vậy tội nghiệp." Nhưng không. Đó là quả báo nó phải trả ở đời xưa. Đời xưa cũng làm nhiều điều ác độc, bây giờ phải trả như vậy. Rồi cái cái thịt của mình đem xẻ ra mà bán cho, bán cho mọi người ăn. Vì vì sao vậy? Vì sao vậy? Bởi vì cái con heo này kiếp xưa nó mắc nợ mọi người. Anh lừa người này một miếng, anh lừa người kia miếng, lừa người nọ miếng. Bây giờ anh phải đem đem từng miếng thịt anh trả cho người ta. Người này kho, người kia nấu, người nọ chiên, người nọ luộc, không biết các anh nọ làm gì không biết.
[38:30]Đó, đó, đó là trả nợ cho cho mọi người hết. Đó, từng cái miếng thịt, miếng xương của mình đem trả hết nợ cho đời vì ngày xưa mắc nợ đời nhiều quá. Đó. Cái nhân quả nó công bằng mà nó ghê gớm như vậy. Còn bây giờ nếu mà cái người làm điều thiện sống trên đời là thương yêu mọi người, giúp đỡ mọi người. Mà nếu mà làm cán bộ mà cứ lo cho dân, tích lũy được cái phúc rất nhiều mà trần gian thì hưởng không hết, bởi vì trần gian này ăn cũng ngày ba bữa thôi, mà nhiều khi lớn tuổi chút rồi cái ăn không được. Mỗi ngày đều lo cho mọi người, nhất là mấy người mà cán bộ á, cán bộ công chức á, ngày nào cũng phải giải quyết,
[39:10]xử lý việc này việc kia mà xử lý trong cái minh bạch theo đúng chính sách nhà nước thì từng ngày có phước. Vì ngày nào cũng phải lo cho dân, đúng không ạ? Mỗi ngày xem xét việc ký một chữ ký thôi là có người có lợi. Phải không ạ? Ký người này, thôi cấp cho bà này cái hưu cấp, cái sửa cho người kia miếng đất đi. Tức là mỗi cái mà tính toán này nọ đều là người dân được lợi, người dân được lợi, mỗi ngày như vậy, mà trong khi mình hưởng thì cũng không có gì. Mỗi ngày cũng chỉ ăn ba bữa mà rau với đậu phụ luộc rồi vậy thôi chẳng có gì cả. Thì cái cái phước đó trần gian này hưởng chưa xong thì chết rồi đi đâu ạ?
[39:47]Đi đâu? Đi đâu? Tìm chỗ nào để mà hưởng cho, cho xứng đáng. Chỗ đó trong kinh Phật gọi là cõi gì? Cõi, cõi Trời. Cõi Trời. Ở trên cái cõi đó thì cái quả báo nó hiện ra là
[40:10]khí hậu luôn luôn mát mẻ, những lâu đài, điện các vinh quang theo ý muốn của mình. Y phục lúc nào cũng, cũng đẹp đẽ, mùi hương thoang thoảng. Đi đâu chỉ cần bằng ý tưởng là lướt bay đi, không giống như mình bây giờ đi ra mà đổ xăng mà xăng bây giờ đã lên tới 25.000 một lít rồi, khổ vô cùng. Đi một lát bánh xe nó bể bánh, dừng lại lơ vơ giữa đường không biết vá ở đâu, bị cái thằng nào nó đi nó gài cái cái cái đinh á, như vậy. Còn trên cõi Trời thì không có cái đó, trên cõi Trời chỉ lướt bay đi nhẹ nhàng thôi. Đó, người ta hưởng được cái phúc rất là lớn. Thì những cái thế giới mà sau cõi chết đó,
[40:46]những câu chuyện về các thế giới sau cõi chết đó ta gọi là tâm, tâm linh, như vậy. Đó là đó. Rồi còn một cái nữa, cái tâm linh nữa là cái luật nhân quả bí mật mà nó chi phối cả cái vũ trụ này như thế. Là tại sao người đó sinh ra lớn lên đi làm bác sĩ? Tại sao người đó sinh ra lớn lên đi làm công an? Và tại sao người đó lớn lên đi làm thủ tướng? Tại sao người đó lớn lên là chỉ làm nhân viên của công ty vệ sinh thôi? Vì sao? Mỗi cái đều có nhân duyên và nhân quả hết. À cái nhân duyên và nhân quả là sao? Nhân duyên là nhân quả. Ví dụ như thế này, cái người nói: "Tại sao người cũng có tôi, tôi có trí tuệ,
[41:29]tôi có tham vọng, nhưng mà cái duyên tôi chỉ đi trồng lúa à? Chỉ đi trồng lúa thôi. Rồi đi trồng lúa về thì đọc sách ha, vào vi tính rồi xem được hết. Nhưng mà bỏ ra ban ngày chỉ vào đám ruộng trồng lúa, không làm gì được nữa, không làm gì khác". Lý do tại sao? Lý do tại vì kiếp trước phát hiện ra cái người này
[41:52]cơm ăn, áo mặc đầy đủ, nhưng mà không bao giờ biết yêu thương cái người nông dân trồng lúa. Thấy công việc người ta đồng áng, người ta trồng như kia thì sợ và khinh, coi đó là cái tầng cấp thấp. Mình ở đây mình làm những việc văn chương chữ nghĩa mới là cái tầng cấp cao. Còn cái người lao động mà lăn lộn dưới ruộng nói là người ta thấp. Thấp, kiếp sau cho làm nông dân một đời để hiểu cái thấp là gì. Để làm ra miếng lúa, miếng gạo mà cung cấp cho, cho xã hội. Để đền lại cái ơn mà những đời trước mình đã ăn rất nhiều mà còn phụ bạc cái công ơn người ta. Cho nên vậy ta nhớ vậy, có những người á mà suốt một đời không biết đi xuống ruộng trồng một
[42:36]cái cây lúa, hay không biết cuốc miếng đất để gieo một cái hạt thì thế nào cũng phải trả, cũng phải làm. Vì đó là sự công bằng. Không ai trên đời này mà không có ăn cả, phải ăn mới sống. Nhưng có những người gieo trồng để tạo được miếng ăn, mà có người không đụng tới cái việc trồng trọt, cứ sống ở trong từng từng trên cao nào đó, tầng trung lưu nào đó mà không đụng tới việc trồng trọt sẽ có ngày phải trả cái chuyện đó. Sẽ có ngày nào đó hay kiếp nào đó cũng phải đi xuống mà trồng lên miếng lương thực để trả nợ đời. Đó là cái nhân quả. Còn cái người mà tại sao lại đi làm bác sĩ? À thì nó hai điều:
[43:18]Thứ nhất, người này có tâm thương người. Thứ hai, người này yêu thích cái nghề thuốc. Và thứ ba là người này thường hay biết kính trọng những người đáng kính. Ba cái đó kết hợp lại mới trở thành một vị bác sĩ cao sang. Như thường thường á ta có một địa vị thì ta được người khác kính trọng. Ví dụ như bây giờ tôi làm cán bộ, nói gì nói chứ người dân gặp mình cũng phải kính trọng, phải không ạ? Tôi làm chủ tịch xã thì người dân gặp tôi phải kính trọng. À tôi làm chủ tịch tỉnh, người dân gặp tôi phải kính trọng. Hoặc là tôi làm một nhà tiến sĩ, người dân gặp tôi phải kính trọng, mọi người gặp mình yêu quý, làm một bác sĩ, vân vân.
[43:57]Tức là người vì ta muốn được sự kính trọng người khác, rồi cứ ráng leo lên: "À, tôi ráng để tôi làm bác sĩ, tôi ráng tôi chạy chức tôi làm chủ tịch", vô ích. Mà để được sự kính trọng đó vì trước đây mình đã kính trọng những người đáng kính. Mình kính trọng những người lớn tuổi, biết kính trọng bố mẹ mình, biết kính trọng thầy giáo mình, biết kính trọng chư Tăng Ni, những người xuất gia tu hành và biết quỳ lạy Phật. Tức là biết kính những người đáng kính thì sau này tự nhiên mình ở địa vị cao, ai gặp mình cũng phải kính trọng. Đó là cái nhân quả nó tự nhiên nó chi phối hết mọi điều trong cái cuộc sống này.
[44:37]Còn nếu ai sống nghênh nghênh ngang ngang, chẳng thèm kính trọng ai hết, ta yên chí một điều, cái người này cứ mỗi kiếp lại tuột xuống làm cái người thấp hèn bần cùng hơn dần dần dần dần, chẳng ai kính trọng mình cả. Mà đã xuống làm người thấp hèn rồi mà tiếp tục ngông ngông nghênh nghênh, coi thường mọi người thì chết làm thú luôn để không còn ai kính trọng nữa. Nhớ như vậy. Cho nên cái mức độ địa vị của ta đạt được trong xã hội này là do trong quá khứ cái mức độ ta kính trọng những người khác, kính trọng những người đáng kính, chứ không phải khi không mà được như vậy. Không phải là tôi tôi do tôi mưu mô,
[45:13]luồn lách mà tôi leo lên được cái địa vị, không có đâu. Phải cái nhân quả là đã từng kính trọng những người, những người đáng kính. Cũng lần vậy, chúng tôi gặp một người mà chúng tôi biết người này không có tốt, ừ đạo đức thì cũng kém, nhưng mà lên được địa vị cao.
[45:34]Thì nếu mà nói theo nhân quả, cái người mà đạo đức kém, mưu mô thì không leo lên được địa vị cao, vì nhân quả như thế. Nhưng mà chúng tôi tìm hiểu thì mới phát hiện ra một điều là cái người này rất kính trọng một bậc hòa thượng chân tu. À anh này chỉ nhờ một cái phước này thôi. Chỉ nhờ một cái phước này thôi, vậy mà tự nhiên được cái địa vị rất là lớn ở trong xã hội. Đó, nó phải có cái nhân quả chứ không có khi không. Cho nên vì vậy mà chúng tôi thường hay dặn các bậc cha mẹ, thương con mình á phải biết dạy cho con mình biết kính trọng, cái đạo đức của sự kính trọng. Phải dạy con: "Con phải biết kính trọng anh chị con.
[46:22]Con biết kính trọng cô, dì, chú, bác, ông, bà. Con phải biết kính trọng trong làng trong xóm những người lớn tuổi. Trong trường học phải biết kính trọng thầy cô giáo. Đến chùa phải biết quỳ lạy, kính trọng chư Tăng Ni xuất gia, những người tu hành chân chính. Phải biết đến trước Phật mà cúi lạy Phật". Kìa mà nó cứ biết cúi đầu thì sau này lớn lên nó ngẩng cao đầu mà đi trong cái cái vẻ vang, thành đạt. Còn nếu từ nhỏ mà nó nghênh nghênh ngang ngang, không biết kính trọng ai, ai nói một tiếng cãi một tiếng, khách đến không biết cúi chào, vân vân thì sau này nó sống trên đời nó gục mặt xuống mà sống vì thân phận hèn kém.
[47:05]Nhớ cái mức độ, cái phước của người ta nó lệ thuộc vào sự kính trọng. Cái tâm kính trọng của ta đối với cuộc đời, đó là cái căn bản, chứ đừng có mưu mô mất công lắm. Nhớ như vậy. Cho nên vì vậy, đây là cái nhân quả sâu xa, tiềm tàng chi phối hết trong cuộc sống của chúng ta. Rồi cái bậc cha mẹ thương con mình, muốn con mình mà thành đạt thì nhớ như vậy: Cho con mình cái đạo đức của sự kính trọng, phải biết kính trọng và dạy nó cho bằng được cái lòng kính trọng, dạy một cách nghiêm khắc. Nó phải biết vâng lời bố mẹ để rồi gì? Để rồi nghe lời bố mẹ mà dạy kính trọng người khác. Nhưng mà trước đó thì sao?
[47:49]Bố mẹ cũng phải kính trọng mọi người để làm gương. Đó, nó thấy bố mẹ nó gặp người lớn hơn bố mẹ nó khoanh tay, cúi chào, nó sẽ bắt chước. Bố mẹ nó gặp lại thầy cô giáo cũ, bố mẹ nó hết mực một lòng yêu kính. À nó thấy bố mẹ nó, ví dụ như là trước cái bàn thờ Tổ quốc, những vị anh hùng dân tộc, những vị lãnh đạo của dân tộc có công, bố mẹ đã biết thắp nhang, cúi đầu tưởng nhớ, đó là bài học dạy cho nó. Thấy bố mẹ đến chùa, gặp chư Tăng Ni, những bậc tu hành chân chính đều biết quỳ xuống đảnh lễ và nó học được những bài học đó. Và bố mẹ làm gương rồi dạy cho con mình, đó là yêu thương con mình, chứ không phải là nuông chiều là yêu thương.
[48:34]Nhớ, bố mẹ mà nuông chiều con, cho nó muốn gì được nấy là cho nó hưởng hết sạch cái phước quá khứ của nó. Lớn lên nó không còn phước để hưởng nữa thì lớn lên nó chỉ là toàn là thất bại mà thôi. Nhớ như vậy nha. Khi con mình nó sinh ra trên đời này, Con mình nó sinh ra trên đời này nó mang theo một số phước ở kiếp quá khứ của nó. Nếu ta thương con, ta vun bồi thêm cho phước của nó, biết nó phải kính trọng người, giúp đỡ người, thì lớn lên phước nó bội phần, nó sẽ thành công. Và con thành công thì bố mẹ được vẻ vang. Còn nếu ta nuông chiều nó, nó muốn gì được nấy, muốn gì được nấy, thì phước quá khứ nó làm bao nhiêu bây giờ nó hưởng hết sạch.
[49:16]Đến khi ta già yếu, ta không lo cho nó được nữa và nó đã hết phước rồi thì chuyện gì xảy ra? Nó thân tàn ma dại. Nhớ như vậy. Cho nên, thương con đừng nuông chiều con. Mà ai là hay thương con mà nuông chiều con? Mẹ. Đúng, hay, giỏi và cụ hay.
[49:37]Mẹ với bà. Con hư tại mẹ mà cháu hư tại... tại bà. Ừ. Mà con hỏng là tại... bố. Bố mà không nghiêm khắc dạy con cũng chết, mà bố mà lo đi chơi, đi nhậu nhẹt, bỏ bê con là con cũng hư theo liền. Cho nên, để dạy, để có một gia đình đẹp, hạnh phúc, dạy được con nên người, bố mẹ phải tu dữ lắm chứ không phải dễ. Đó, và bố mẹ tu là làm sao? Bố mẹ tu dưỡng là sao? Bố mẹ phải có ba điều như nãy ta nói. Ít nhất là có một đời sống vật chất để đảm bảo cho gia đình mình. Cực không à? Cực. Bố mẹ cày cực lắm mới có thể làm ra miếng cơm, miếng gạo nuôi con mình khôn lớn không phải dễ. Đó là lý do tại sao ta nói công ơn bố mẹ như trời biển là vậy.
[50:28]Cái thứ hai, bố mẹ phải có đời sống tinh thần phong phú. Tức là bố mẹ phải có kiến thức chừng mực trong cuộc đời này. Bố mẹ phải có những cái tương quan tình cảm tốt đẹp với mọi người, có cái đời sống đạo nghĩa mà con mình nó nhìn thấy để dạy cho nó. Và thứ ba, bố mẹ có một đời sống tâm linh chân chính, không mê tín. Nhưng phải có đời sống tâm linh, nó mới là cái sức hút ở cấp cao để cho con người hướng về điều thiện tuyệt đối. Còn nếu không có có cái tâm linh thì con người cũng hướng về điều thiện, nhưng mà nó chừng chừng chừng chừng mà thôi. Giống như là... Giống như là bên ừm... Đạo Nho vậy.
[51:08]Thì Đạo Nho, Khổng Tử thì Ngài hạn chế nói về những cái cõi giới tâm linh. Như đệ tử họ của Khổng Tử mới hỏi: "Thưa Thầy, sau khi chết con người đi về đâu?" Cái Khổng Tử nói: "Ta không biết, vì ta chưa chết." Trả lời thẳng thắn. Nhưng mà những lời dạy của ông về cái cuộc sống này luôn luôn là khuôn vàng thước ngọc đời đời. Nên ở Trung Hoa một thời gian người ta bác Khổng Tử, đến cái đời mà người ta làm cách mạng Dân chủ Tư sản của Tôn Dật Tiên, cuộc cách mạng mà Tôn Dật Tiên cũng theo Thiên Chúa giáo, cho nên coi như Khổng Tử là lạc hậu. Rồi đến cái đời mà của Xã hội Chủ nghĩa Cộng sản, Cách mạng Văn hóa coi Khổng Tử như rơm, như rác.
[51:52]Nhưng ngày hôm nay, ngày hôm nay thì bắt đầu người ta lập ra cả một cái Viện Khổng Tử luôn. Vì lúc đó người ta bình tâm nhìn lại, bỏ hết những cái cái nông nổi của mình mới thấy rằng những lời dạy của Khổng Tử là khuôn vàng thước ngọc mà thế giới này phải học theo. Như khi Lý Quang Diệu mà ổng dựng cái nước Singapore của ổng lên, ổng lấy toàn tinh thần của Khổng Tử cho dạy cho người dân Singapore. Và bây giờ cái đảo quốc Singapore nó nhỏ xíu, không hề có tài nguyên mà cực kỳ giàu, gây được ảnh hưởng và uy tín trên thế giới luôn vì cái tinh thần của của của Khổng Tử trong đó. Và Việt Nam ta cũng vậy, có những nhà nho mà sống theo tinh thần Khổng Tử hết
[52:32]sức là mực thước, là là uyên thâm, thâm trầm và đạo đức, rất độc đáo. Nhưng mà có một điều là Khổng Tử không đủ sức để đào sâu tới những cái cõi giới tâm linh sâu xa trong vũ trụ này, nên vẫn hạn chế. Nhưng cái đạo Phật của ta thì sao? Phật đào xới luôn tất cả những cội nguồn tâm linh sâu xa nhất trong tâm con người và trong cái thế giới vũ trụ này. Vì cái tâm linh nó có hai phía: một, phía trong tâm mình gọi là tâm linh; hai, là những cõi giới bí mật của vũ trụ trời đất này thì đạo Phật nói ra được hết luôn. Trong tâm con người có bao nhiêu lớp, bao nhiêu tầng bậc, bao nhiêu thành phần, bao nhiêu ý niệm, Phật dạy ra hết.
[53:18]Nên cái người theo học Phật biết được cái lộ trình tâm mình để mà tu. Muốn diệt tham phải diệt thế nào, muốn diệt cái sân hận, nóng nảy phải diệt thế nào, muốn diệt cái bản ngã ích kỷ phải diệt như thế nào, phải tu thế nào. Thì cả cái cấu trúc mà tâm vô hình, bí mật thì Đức Phật bày ra hết và dạy ta từng bước đi tới. Nên những người tu theo đạo Phật mà chân chính thì lần lần trở thành những vị thánh. Những vị thánh vì sao? Vì họ dẹp, diệt được từng bước những cái sai lầm trong tâm họ. Và từng bước họ sống cao đẹp, sống thánh thiện, thuần thiện giữa cuộc đời này. Họ không còn sống cho mình nữa, mà mà chỉ sống cho mọi người, sống cho muôn loài.
[54:04]Cho nên, khi mà Phật vạch ra được cái lộ trình tâm sâu thẳm như vậy, chỉ ta con đường để chứng thánh trong nội tâm mình, đó gọi là cái con đường tu tập tâm linh mà sâu thẳm. Đồng thời Đức Phật cũng chỉ ra hết cõi giới trong vũ trụ này có bao nhiêu cõi. Ví dụ như cõi địa ngục như thế nào, những cõi mà ngạ quỷ, ngạ quỷ tức là những linh hồn mà khi chết rồi không có nơi để ở, không có cơm để ăn, vì lúc sống trên đời này tội thì làm không nhiều, không đáng để đọa địa ngục, nhưng cũng không có cái phước gì để có một nơi đến. Thế là lang thang. Nó giống như thế này, giống như là một cái người ở cái tỉnh Hưng Yên
[54:47]có nhà, có cửa đàng hoàng, nhưng mà đến lúc hết hạn ở phải đi qua một nơi khác, thì tới cái ngày từ giã bỏ đi qua tỉnh khác, không biết đi tỉnh nào. Mà cái tỉnh mới đó nói là bỏ đi về bỏ bỏ đi về Hải Phòng, phải đi về Hải Phòng, tới lúc phải tới hạn phải đi về Hải Phòng vì hết hạn ở Hưng Yên. Nhưng mà Hải Phòng không ai quen, không có nhà cửa, mà phải đi về Hải Phòng thì lúc đó ta làm sao? Lúc về Hải Phòng rồi ta ở đâu? Ở đâu? Lang thang, đúng vậy. Không có chỗ ở, rồi ăn ở đâu? Đói, lâu lâu xin được miếng gì ăn phải không ạ? Thì cái người chết cũng vậy. Khi ta chết mà ta trong cảm nhận mình mình không biết cái chỗ mình đi
[55:36]thì yên tâm, ta làm ngạ quỷ hết, làm vong hồn vất va vất vưởng hết. Còn cái người mà trước khi về Hải Phòng họ đã thò tay họ xây được cái nhà đó rồi, xin giấy hết rồi, khi từ giã bà con ở Hưng Yên: "Thôi tôi đi nha", lên xe đi về Hải Phòng vô nhà mới, lên nhà lầu ở liền vì đã xây xong. Cũng vậy, cái người mà lúc sống trên đời này làm những điều phước thiện, tức là thò tay xây một cái lâu đài ở trên cõi trời. Trước khi chết, tự nhiên họ có cảm nhận rất rõ trong tâm là họ đã có nơi chốn rồi, có nơi rồi. Và họ đi, mỉm cười thanh thản. Nên ta nhìn cái người chết, nhìn gương mặt của họ mà ta thấy trước khi chết họ vui, giống như họ yên tâm,
[56:15]mà khi chết rồi nét mặt họ rất là rạng rỡ, ta yên tâm họ có cái nơi họ đến rồi. Còn cái người chết ta nhìn gương mặt mà ta thấy họ bất an thì yên tâm là họ không có nơi và ta phải cúng họ ăn, không họ đói liền á. Hai cái khác nhau. Như vậy, khi ta làm cái điều thiện ở trên cõi đời này thì ta đã thò tay xây một cái lâu đài cho mình ở một cõi kia. Và cái cảm giác khi ta cứ về già, gần đến cái chết chừng nào thì lòng ta lại yên chừng nấy. Giống như một người ở Hưng Yên sắp đi về Hải Phòng mà nhà cửa đã xây xong rồi, hộ khẩu đã nhập lo hết rồi, không có gì hết, cái người hầu người hạ đồ đã sắm xong hết, chỉ cần từ giã đây, đi về đó cuộc sống mới, vui vô cùng.
[56:54]Còn không là lang thang. Thì như vậy, đó là một cái cõi. Rồi cái cõi trời Đức Phật kể ra vậy nhiều tầng, không phải cõi trời nào cũng giống cõi trời nào. Có những cõi trời rất thấp, trên đó cũng không có gì đặc biệt. Có những cõi trời trong đó vẫn còn ân ái, vẫn còn đắm luyến hơn thua. Và đặc biệt trên cái cõi trời gọi là Sắc giới Phạm thiên thì trên đó chư thiên sống hoàn toàn thanh tịnh, trong sạch, đó là những bậc thánh. Đó, trời cũng nhiều lớp, là có những trời tuy phước nhiều, nhưng mà tâm không phải là đã chứng thánh, chỉ là phước nhiều lên làm trời thôi, làm ở cõi trời chư thiên thôi. Còn có những người lên được cõi trời hưởng phước mà trong tâm thực
[57:35]sự là thánh thiện, là những bậc thánh, khác nhau hẳn đấy nha. Và có những loại cõi trời đặc biệt nhất mà chỉ trong đạo Phật mới nói tới là cõi trời Vô sắc. Tức là khi mà người mà sinh lên tới cái cõi trời đó thì hình hài tan biến thành hư vô. Họ chỉ còn cái tâm thôi. Cái tâm của họ họ thấy tâm họ thênh thang cả vũ trụ này. Và không có hình hài, chỉ còn cái tâm, cái biết, cái ý chí thôi, mà không có hình hài. Rồi chừng nào mà ở đó mấy triệu năm hết phước đó, bỗng nhiên xuất hiện hình hài trở lại, và có khi cấn thai lại ở cõi người để trở lại với cõi người cũng có nữa. Đó là một cõi trời gọi là cõi trời Vô Sắc là
[58:15]không hình hài mà trong đạo Phật mới nói. Nhưng mà lạ một điều, có một nhà khoa học đã nói tới cái điều này. Thì lần đó ở bên châu Âu họ mới mở cái cuộc thi, vì lúc đó là ta chưa bay lên được sao Hỏa để nhìn rõ, chỉ nhìn bằng những cái kính thiên văn. Thì khi kính thiên văn ta nhìn vô ta thấy trên sao Hỏa có cái mặt người ở trển. Lúc đó cả cái thế giới này thôi cũng xôn xao xôn xao, "Ồ, trên sao Hỏa tự nhiên có cái mặt người, ai?". Thì người ta mới mở một cuộc thi viết cái truyện ngắn liên quan đến cái việc mà có cái mặt người trên sao Hỏa. Thì có một nhà khoa học của Nga chiếm được cái giải đó, ông viết câu chuyện như thế này:
[58:57]Ông nói rằng có hai sinh thể vô hình bay trong vũ trụ, và khi bay ngang sao Hỏa, cái sinh thể của người nam nói với người nữ, "Em có nhớ chăng ngày xưa ta ở đây? Lúc có cái cái sao Hỏa là một cái cõi mà cây cối trù phú, sông biển rất là xinh đẹp. Ừ nhưng mà lúc đó chúng ta đã sai lầm, đã không biết giữ gìn và để luôn cái cái hệ sinh thái của sao Hỏa từ từ biến mất mà sự sống đã tuyệt diệt. Nhưng may mắn chúng ta đã đạt được đến một nền văn minh tâm linh và hòa nhập với vũ trụ, không còn hình hài, chỉ còn cái tâm và ý chí tự do không bờ bến". Hai sinh thể đó vô hình và bay tới đó cái người nữ nhắc lại, "À, lúc đó em nhớ rằng chúng ta đã sống nơi này nơi kia".
[59:52]Và sau đó, cái sinh thể người nam mới bằng cái ý chí của mình tạo ra một gương mặt, lưu lại cái dấu ấn trên sao Hỏa rồi bay đi tiếp trong vũ trụ mênh mông. Cái câu chuyện đó đoạt giải nhất luôn. Đoạt giải nhất vì hai điều: Thứ nhất là nói rằng ngày xưa sao Hỏa có cuộc sống, có cây có nước nhưng mà con người đã phá hoại, nên cái đó ý giáo dục cho cái địa cầu của mình, giáo dục, tư tưởng giáo dục rất lớn. Cái thứ hai là cái văn minh tột độ của loài người tương lai không phải là nhà cao cửa rộng, phi thuyền bay vèo vèo, mà chính là con người đạt đến một cái tâm linh không cần hình hài nữa, mà chỉ còn cái cái tâm, cái biết và ý chí tự do không bờ
[1:00:38]bến bay phiêu lưu trong vũ trụ thênh thang này, ý thứ hai là đặc biệt. Tức là ông định hình cái văn minh tương lai vũ trụ không phải là đĩa bay, không phải là máy bay, không phải là nhà cao, mà chính là một cái tâm linh vô hình vô tướng. Cái tư tưởng này rất giống với đạo Phật, kỳ lạ như vậy. Đây cũng là điều rất là rất là độc đáo. Cho nên ta thấy khi cái tri thức con người mà cao lên rồi, bỗng nhiên họ gặp được cái tâm linh, đạo lý, đó. Mà đây là cái điều mà Đức Phật đã nói từ mấy ngàn năm xưa. Và bây giờ không hiểu sao một cái nhà tri thức của Nga lại nói rất giống như vậy, đây là điều đặc biệt.
[1:01:20]Như vậy ta thấy rõ ràng rằng khi tri thức con người lên tột độ bỗng nhiên họ gặp cái vấn đề tâm linh, họ lý giải được vấn đề tâm linh, định hướng được vấn đề tâm linh. Và cái tâm linh nó không còn là tâm linh nữa, mà tâm linh trở thành cái đỉnh của khoa học, tâm linh trở thành cái đỉnh của khoa học. Đây là điều độc đáo, cho nên khi ta đi theo con đường tâm linh mà nếu ta đi đúng hướng thì ta chính là những nhà khoa học. Không phải là những người tín đồ, cũng không phải những nhà tín ngưỡng, cũng không phải những người tu theo đạo giáo, mà lúc đó ta trở thành những nhà nhà gì? Khoa học, nhớ như vậy.
[1:02:02]Nên vì vậy, quý Phật tử hãy yên tâm mà đi con đường Phật đã dạy nha. Bây giờ có thể là ta là nông dân, ừ có thể ta là công nhân, vân vân, à có thể trước đây ta cũng chưa có điều kiện học cao, vân vân, nhưng hãy yên tâm đi theo con đường của của Phật dạy, vì đó là con đường khoa học tột cùng mà ta cứ tưởng phân ra nó là tâm linh riêng, nhưng không, nó chính là khoa học của tương lai của nhân loại. Và khi ta tìm hiểu đạo Phật, tu theo đạo Phật, ta chính là những nhà những nhà khoa học chân chính nhất, nha. Như vậy hãy yên tâm mà tu tập theo đạo Phật. Cái hay của ta nữa là thế này, là khi mà ta tu tập theo đạo Phật,
[1:02:53]dù chưa được cái cảnh giới cao siêu nhưng mà trước hết ta được hai điều.
[1:03:00]Điều thứ nhất, ta được cái đạo đức, phải không ạ? Ta được cái đạo đức trong cuộc sống này. Ta sống không đem đau khổ, thất vọng cho người chung quanh mình, ta sống sẽ đem niềm vui, sự tin cậy cho người chung quanh mình, đó là hạnh phúc. Chứ còn sự xuất hiện của mình mà làm cho người chung quanh bất an là là mình đã có lỗi rồi, phải không ạ? Còn cái sự xuất hiện của mình làm mọi người chung quanh yên tâm và tin cậy thì ta đã có phước rồi, đúng không? Ví dụ như trong cái xóm đó, mình đi đâu mình về cái người ta mừng vì người ta yên tâm là mình đã có phước. Còn mình vừa mới bước vô đầu xóm cái lật đật người ta rén rén người ta dặn,
[1:03:41]"Ê, ê, cái bà đó bả mới về nha mậy, tránh tránh nha", là là xong rồi, tức là mình sống mà người ta bất an kiểu đó là mình cũng mang tội. Dù chưa hại người ta, nhưng làm người ta bất an mình đã mang tội, phải không ạ? Cho nên còn ta tu theo đạo Phật mà tu đúng, tu đúng hướng, tin sâu nhân quả, không sống vì mình nữa thì ta xuất hiện ở đâu đem lại cái sự yên vui, yên tâm, tin cậy ở đấy thì đã thành cái phước rồi. Đó là cái thứ nhất là đạo đức của ta, lợi ích cho mọi người. Và cái thứ hai của ta là
[1:04:17]ta hòa, ta đóng góp vào cái nền văn hóa tâm linh của dân tộc ta, để góp phần bảo vệ cái đất nước này. Vì đất nước của ta sống bằng cái nền văn hóa tâm linh của của Phật giáo nha, hãy nhớ như vậy, sống bằng cái văn hóa tâm linh của Phật giáo. Cho nên khi ta tinh tấn tu tập theo đạo Phật là trước hết đã được cái đạo đức bản thân, đóng góp cho sự an vui của cộng đồng; thứ hai, đóng góp cho cái nền văn hóa tâm linh Phật giáo của dân tộc, đó. Thì chúng ta phải thường biết mà đi đi chùa, phải không ạ? Biết đi chùa. Nơi chùa có cái gì? Có Đức Phật kính yêu để ta tôn thờ, ta lễ lạy. Người ngồi đó bất động, nhưng mà sự thực sự linh ứng là phủ trùm.
[1:05:13]Nếu ta có lòng thành kính, tự nhiên ta được sự gia hộ, yêu thương của Đức Phật phủ xuống tâm hồn mình, che xuống cuộc đời mình nha. Và ta càng thành kính đối với Đức Phật chừng nào thì cuộc đời ta tắm trong cái hào quang linh thiêng của Phật chừng nấy. Và khi chết ta không ta không bị lang thang, vất vưởng vì Phật không bỏ ta nha. Thứ nhất là nơi chùa có Đức Phật kính yêu, phải không? Thứ hai, nơi chùa có cái gì nữa ạ? Có gì? Có chư tăng ni nha, những người mà đã cạo bỏ cái mái tóc xanh của mình.
[1:05:58]Nếu mà nói theo ngày xưa là mái tóc là tượng trưng cho giai cấp, là cái cuộc đời thì các vị tăng ni đã dám cạo bỏ mái tóc xanh. Nhưng mà nếu nói theo thời hiện đại, đó là những người mà đã theo một cái model độc đáo nhất: cạo tóc.
[1:06:18]Những người đó à từ bỏ những trang phục xa hoa, lòe loẹt của thế gian mà khoác lên mình một cái nâu sồng giản dị, không còn thời trang model dài ngắn to dài bóng bẩy được nữa ha, sống đơn sơ vậy đó, mộc mạc. Những người đó là những người à
[1:06:39]Không còn đặt nặng cái tình riêng nữa, không còn yêu thương riêng một cái gia đình mình nữa. Mà vì sao? Vì buộc phải trải lòng yêu thương tất cả chúng sinh. Có thể vị đó chưa đạt được cái tình thương đó nhưng Phật dạy điều đó và luật xuất gia bắt cái người xuất gia phải như thế, không còn được quyền yêu thương gia đình riêng của mình mà phải trải lòng yêu thương tất cả chúng sinh. Thì cái người đó đáng cho ta tôn kính không ạ? Đáng lắm, đó. Người đó khép mình trong giới luật, không dám hưởng thụ, à không dám làm điều gì xằng bậy, sai lầm. Ngày đêm vui với câu kinh tiếng kệ, ngày đêm phải trải lòng yêu thương
[1:07:24]tất cả chúng sinh, và cái người mà tu hành chân chính như vậy cầu xin một tiếng động đến cả quỷ thần, đến cả chư thiên các tầng trời. Nên do đó dù Đức Phật không còn hiện diện nhưng mà còn hình ảnh chư tăng ni cao đẹp trước mắt chúng ta. Và chúng ta cứ mỗi tuần, ít nhất mỗi tuần phải một lần đến chùa, thắp hương, lễ Phật,
[1:07:52]lễ chư tăng ni, xin được nghe vài câu đạo lý, đó, rồi để về lại với cuộc đời này, ta sống yêu thương với mọi người, sống tử tế với cuộc đời, biết răn dạy con cháu, biết kính trên nhường dưới, đó là cái đạo lý Phật dạy cho cho ta. Rồi, từ đó là cái nền, cái văn hóa tâm linh của dân tộc ta như vậy, cứ mỗi một con người biết tu tập như thế, biết sống tử tế như thế là ta góp phần xây dựng cả cái đất nước này lên. À, chúng tôi định là khi nào có dịp ừ sẽ nói chuyện với cái ngành du lịch. Vì mấy lần người ta mời mà không có rảnh để đi, là khách họ đến du lịch ta thì họ đến đây để tìm cái gì?
[1:08:37]Có phải họ đi tìm lại cái đất nước của họ không? Không! Ví dụ như bây giờ cái khi mà đón khách du lịch nước ngoài, cái ta lật đật xây cái nhà cho giống người nước ngoài, họ nói: "Hổng cần!" Họ nói: "Nếu họ cần những cái bồn tắm này, họ cần cái nhà lầu này, họ cần cái tiện nghi này, họ ở bên nước họ cho sướng, sướng hơn Việt Nam. Họ muốn đến Việt Nam vì họ tìm cái họ chưa có, họ chưa biết." Mà cái đó thì ta nhiều, ta lật đật ta dẹp hết đi, để ta xây lên cái cho giống với cái đất nước của họ để phục vụ họ, họ không cần đến chỗ ta nữa. Họ cần đến đây tìm cái mà họ chưa có đó là gì? Cái văn hóa tâm linh của dân tộc ta.
[1:09:17]Nên ta cần xây những cái khu nhà du lịch, ví dụ như Hưng Yên ta đi, ta quy hoạch hẳn một cái làng du lịch của Hưng Yên. Trong đó, ta xây dựng những cái nhà nó vừa giống ngày xưa nhưng mà cũng có những cái tươm tất của ngày nay, chứ đừng có xưa quá nó cũng bèo bọt lắm, nghèo quá không được. Phải xây dựng cái khung cảnh của một đời sống văn hóa ta, vừa văn minh mà vừa truyền thống chứ đừng có mà cứ truyền thống quá khổ quá cũng không hay, vừa văn minh vừa truyền thống và tất cả những người dân mà về cái làng đó sống phải là những người dân được đào tạo, được tuyển lựa. Vì sao? Vì bước vào trong cái làng đó có cái đình làng
[1:09:58]ha, thờ những anh hùng của dân tộc Việt Nam. Và người dân trong làng này biết tưởng nhớ, biết kính lễ. Trong làng đó có một cái ngôi chùa à mà người dân đến nương tựa về tâm linh để tu hành, học hỏi. Trong cái làng đó, những ngôi nhà họ sống với nhau trong cái tình chòm xóm, láng giềng yêu quý, thân thiện, nhỏ biết kính yêu người trên, người trên biết nhường nhịn người dưới. Đó là một cái làng mà sống theo cái văn hóa của tâm linh dân tộc Việt Nam. Dạ, khi khách du lịch họ đến thì họ được tiếp đãi và được dạy cái văn hóa của dân tộc chứ ta không có theo họ, họ đến thì họ theo ta. Đó, họ được tiếp đãi ăn cái bữa cơm của người Việt,
[1:10:42]à sống trong cái mái nhà của người Việt, đó, đối xử với nhau theo cái cung cách của người Việt, rồi họ đi về, họ trả tiền, trả theo đúng cái dịch vụ và ta xây dựng cái làng du lịch như vậy. Ví dụ Hưng Yên ta xây dựng một cái làng như vậy, trở thành một cái làng du lịch sẽ rất là độc đáo. Nói như vậy: "Thưa thầy, mấy cái gia đình sống trong đó là gia đình thiệt hay là nhân viên đóng gia đình, đóng vai gia đình?" Đố Phật tử câu trả lời này ai trả lời?
[1:11:11]Thưa, nhà nước trả lời nha. Nếu mà tốt thì có những gia đình thật, những gia đình nào mà sống đúng văn hóa Việt Nam, mời vô đó sống để làm công tác du lịch và được hưởng lương, nhà nước trả lương. Rồi, và để biểu diễn cái văn hóa Việt Nam cho nước ngoài, để dạy cái văn hóa Việt Nam cho khách du lịch nước ngoài thì cái văn hóa cái du lịch đó là độc đáo luôn. Nếu trên nước mình được nhiều khu du lịch như vậy thì cái du lịch Việt Nam sẽ rất là phát triển chứ không phải là ta bắt chước nước ngoài mà đi xây các casino sòng bạc, xây các khách sạn tiện nghi giống như nước ngoài làm chi. Họ không tò mò mấy cái đó đâu, họ tò mò con người Việt Nam ngày xưa sống làm sao.
[1:11:49]Chiều đến thì ta dắt họ ra sân, ta dạy họ bài quyền của Việt Nam. Ha, đây cái dưỡng sinh của Việt Nam, võ đánh thế này. Ngày xưa cha ông chúng tôi đã cầm côn đánh thế này, đánh những đường quyền thế tấn này mà đánh bay hết cả những cái đội quân xâm lược. Thế họ thích không ạ? Đó, rồi chúng tôi lễ Phật này, mời đi chùa với chúng tôi, vào đây thắp hương ngồi thiền, ha, ngồi thiền như thế, câu kinh này có nghĩa như thế, ta dùng song ngữ luôn. Đó, nếu là ta có một cái làng du lịch như vậy, làng văn hóa để đón khách du lịch như vậy thì cái ngành du lịch ta sẽ rất là độc đáo và phát triển. Và bất cứ làng nào cũng trở thành làng du lịch,
[1:12:27]miễn đừng có xây nhà tào lao thế này, cứ nhà lầu nhà lầu mà giành nhau ba hết. Cho nên nhà nước phải quy hoạch lại một cái khu, khu đó là gọi là làng quê để du lịch đó, làng quê truyền thống. Nhưng mà những gia đình ở trong đó phải nói được tiếng Anh, ví dụ vậy. Biết ngồi thiền, biết lễ Phật, biết đánh võ, biết lễ giáo và sống rất chuẩn mực, mà không phải là người nước ngoài đến học mà các trường học phải dắt trẻ em đến thăm những cái trường đó để hiểu cha ông ta đã sống như thế, văn hóa của ta đã lớn lên từ như thế này và đất nước ta đã vươn mình lên từ cái cội nguồn văn hóa này. Nếu mà có những cái làng văn hóa như vậy là cực kỳ cực kỳ độc
[1:13:05]đáo là sẽ thu hút rất lớn về cái lượng khách du lịch. Mà Việt Nam ta tràn đầy những cái truyền thống, những cái bản lĩnh văn hóa như thế, tại sao ta không định hình lại để mà giới thiệu với nước ngoài, để giáo dục cho các thế hệ con cháu ta? Tại sao hễ cứ du lịch là cứ xây giống như nhà nước ngoài? Hễ du lịch là cứ đòi casino làm chi? Rồi cứ ăn chơi trác táng làm chi vậy, không cần! Ta xây dựng một cái văn hóa thanh cao, mà người nước ngoài phải nể và đến học. À, đó, chúng tôi đã ăn đũa như thế này. Đây là nước mắm chúng tôi đây, mắm tôm chúng tôi đây. Chắc mắm tôm mà cho ăn là chạy mất. Cái cái đó, cái võ cổ truyền của dân tộc tôi là
[1:13:46]vậy, cái tôn giáo của chúng tôi là như vậy. Đó. Thì như vậy ta đẹp biết bao nhiêu phải không ạ? Đó, nhưng mà muốn có được những cái làng quê văn hóa mà hấp dẫn du lịch như vậy thì tất cả mọi làng quê ta cũng phải tập sống như thế đã, phải không? Mỗi ngày rảnh ta đến chùa, mà không được đến chùa một mình.
[1:14:07]Vì sao ta không được đến chùa một mình? Vì thế này. Thời ngày xửa ngày xưa,
[1:14:18]có hai anh em à sống trong gia đình rồi bố mẹ mất sớm. Ừ, thế hai anh em sống đùm bọc với nhau. Một hôm cái người anh mới dặn người em ở nhà mới nấu cơm, anh vào rừng hái củi. Thì người anh cầm đi ra vào rừng hái củi, đi một lát xong lạc, không về được. Thì người em ở nhà cứ khóc lóc mà không biết làm sao đi tìm, không dám bỏ nhà. Sợ anh mình về không có mình, anh mình lại đi tìm mình. Mà ở nhà thì sốt ruột không biết anh mình lạc ở cái góc rừng nào. Còn người anh thì vô tình đi lạc, và cứ ừ cứ nhởn nhơ đi tìm bắt con thỏ này, con cáo kia muốn làm những món thịt cho em mình ăn mà, vô tình đến gặp một cái hang.
[1:15:01]Vô trong hang đó thì gặp vàng, gặp vàng. Người anh mới đánh dấu lại rồi vác bó củi về, không cho em mình biết. À. Người anh có cái ích kỷ, thế là vẫn sống bình thường, nhưng sau đó giả vờ chia tài sản ra. Thôi bây giờ lớn rồi, anh muốn lấy vợ, giờ thôi anh ở đầu kia em ở đầu này nha. Chia thì em không biết gì, cứ nghe lời anh thôi. Thôi anh lấy, nói thôi anh thương chú mày, anh cho chú mày hết nhà cửa đó, anh ra anh dựng cái chòi thôi, lấy vợ để thôi chứ người em thương anh quá. Nhưng không ngờ khi người anh cất cái chòi ra rồi, cứ lén đi vô rừng lấy vàng một mình về. Lén đi bán và từ từ sao, xây nhà lên dần dần, cưới vợ đẹp, rồi tôi tớ hầu hạ.
[1:15:47]Còn người em thì cứ nghèo hoài, người em cứ ngạc nhiên hoài cứ đứng nhìn bên nhìn qua cái nhà của anh mình cứ lớn lên, người ra vào tấp nập và cái hàng rào được dựng lên không cho em đi qua nữa. Cái câu chuyện nó bắt đầu nó dài, nó dài. Nhưng mà phần sau là gì? Phần sau, cái đoạn giữa thầy xin để lại cho Phật tử sáng tác. Ừ, thầy chỉ nói phần cuối nha. Phần cuối người anh chết trong nghèo khổ, cô độc, không còn ai bên cạnh mình nữa. Vì cái nhân quả gì? Nhân quả là khi tìm được cái quý giá là cái vàng đi một mình. Phật tử ta ngày nay cũng vậy.
[1:16:28]Chùa, chùa là cái mỏ vàng, à. Mỗi ngày ta tới ta lấy vàng ở trong mỏ vàng về xài. Cái gì ở trong chùa là mỏ vàng? Đạo lý, còn hơn vàng. Nhưng mà ta đi ta lén đi một mình à. À, mỗi ngày ta tới ta lấy ít vàng ở trong chùa về ta bỏ túi ta xài, còn mọi người chung quanh, gia đình ta mặc kệ. Sau này ta sẽ chết trong cô độc nha. Cuộc đời ta sẽ cô đơn, không còn người thân yêu mến. Cho nên vì vậy hễ đi chùa thì đi mấy người? Kéo cả nhà mà đi. Nhớ nha vậy nha, đó, cả nhà phải đi chùa, đó, cùng học đạo lý. Còn quý thầy, quý cô mình cũng vậy, phải hết sức tinh tấn tu hành để đủ cái đạo lực mà dạy cho cho bà con Phật tử mình. Được không ạ? Nha!
[1:17:18]Quý thầy không cần nói nhiều, không cần nói dai như cái kẻ xấu xí này. Quý thầy, quý cô chỉ cần nói vài lời khuyên bảo mỗi ngày thôi, cứ mỗi khi mà sám hối, quý thầy đứng lên khuyên bảo 5 phút 10 phút thôi, cũng là ấm lòng Phật tử của mình phải không ạ? Mà người Phật tử không được đi chùa một mình. Nhớ, đi mà lấy vàng một mình mai mốt là nghèo khổ, cô độc như cái người anh đó nha. Đó, ta hãy kể lại câu chuyện cổ tích đó với tất cả mọi tình tiết hấp dẫn, nhưng mà phần giữa thì để quý Phật tử tự sáng tác, còn thầy nói phần đầu phần cuối thôi. Bây giờ trời trưa cũng đã đã trưa. Trưa mà không có nắng, thôi cứ trưa đi.
[1:17:57]Thời gian đã hết, ta ngồi cũng đã mệt đã mệt mỏi mà cứ ngồi nói lải nhải hoài thấy ghét, phải không? Nên thôi thì hôm nay có duyên về gặp nhau và chúng con xin kính chúc cho chư tôn đức mọi sự Phật sự được được viên thành, việc giáo hóa được được rộng khắp, chùa cảnh được được xây dựng nguy nga để là một nơi tu học cho Phật tử. Chúng tôi cũng xin kính chúc cho các anh cán bộ chính quyền được thành công thắng lợi trong cái công tác của mình để mà gây tạo thành các công đức. Thầy cũng xin kính chúc cho quý Phật tử nha, phước lành ngày một thêm lớn, mọi điều may mắn đến với cuộc đời mình, tinh tấn tu hành và thề không bao giờ đi chùa một mình nữa nha!
[1:18:39]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.