[0:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Ở chùa ta vậy, cứ tới Tết là ta sinh hoạt giáo lý. Phật tử lên đây lễ Phật được nghe Pháp, à hoặc là quy y, rồi tới tối lại cũng nghe giảng nữa. Hồi nãy thầy Tánh Khoan nói về giai cấp, đẳng cấp, thì thầy cũng nhắc lại chút xíu vậy. Thực sự thì con người ta không có bình đẳng. Lúc nào người ta cũng có cái sự sai biệt, người hơn, kẻ kém. Loài người là như vậy, không sao tránh khỏi. Bởi vì sao? Bởi vì cái phước của con người khác nhau. Cho nên tự nhiên sinh ra lọt vào nhà giàu, có người sinh vào cái nơi hèn kém. Rồi đời xưa người ta mới xác định, cố định người ta quy định
[0:52]luôn cái đẳng cấp đó luôn, rồi bằng những cái câu mà thần thoại, đạo lý, là cái người thuộc giai cấp này là do sinh trên đầu Phạm Thiên, người kia dưới chân Phạm Thiên để người ta tạo thành sự bất bình đẳng vĩnh viễn giữa loài người. Mà đến ngày hôm nay cái nước Ấn Độ vẫn chưa thoát ra khỏi. Đến ngày hôm nay vậy, là cái người cùng đinh vẫn tiếp tục bị khinh bỉ. Còn cái người giai cấp mà cao họ tự nhận mình là giai cấp trên vậy. Cho nên loài người đã có những lúc phải đấu tranh chống lại cái sự bất công như vậy. Tại sao mà phải quy định một cách ngặt nghèo vậy, khiến cho con người ta mãi mãi ngăn cách với nhau.
[1:29]Đức Phật là một một cái nhà cách mạng đầu tiên. Có một lần vậy, có một cái người Bà La Môn đến với Đức Phật, rồi sau khi mới nói những lời là phân biệt giai cấp, Đức Phật quở liền. Đức Phật nói: "Ta thấy giai cấp nào cũng giống nhau." Đức Phật nói thẳng á: "Ta thấy giai cấp nào cũng giống nhau. Ta thấy người phụ nữ Bà La Môn cũng mang nặng đẻ đau giống như người phụ nữ của một giai cấp khác, cùng đinh. Ta thấy những người Bà La Môn khi mà phạm tội vẫn bị triều đình bắt xử cũng giống như một người cùng đinh chẳng khác gì hết. Và bằng con mắt của nghiệp báo, khi một người Bà La Môn mà phạm tội thì
[2:07]vẫn phải chịu những quả báo đau khổ như là những người của giai cấp khác." Là trong cái thời đại, trong cái thế giới mà người ta cố chấp cái đẳng cấp đến cực độ thì Đức Phật là cái người đầu tiên phá bỏ giai cấp. Mà cho đến mãi đến mấy nghìn năm sau thì loài người mới đứng lên đấu tranh chống lại giai cấp, chống lại cái sự bất bình đẳng giữa loài người như vậy. Thì Đức Phật đã đi trước thời đại rất xa bởi cái trí tuệ, bởi cái đạo đức của Người. Thường thường á con người ta chia đẳng cấp theo cái hệ thống là dòng tộc, tức là cái người dòng dõi cao quý cứ cho mình cao quý mãi, hoặc là tài sản, cái người nói thượng lưu là giới giàu đây đây là giới
[2:47]giàu giới kia giới nghèo chia nhau, hoặc là địa vị là những người có quyền chức chơi với nhau còn người không quyền chức nằm xếp một loại khác. Vì vậy tự nhiên xã hội nó cứ phân hóa thành hai giai cấp. Giai cấp mà thường nhất rõ ràng nhất là người giữ quyền lãnh đạo và người công dân bình thường bị cai trị. Bất cứ xã hội nào cũng phân ra làm hai giai cấp đó. Trước tiên! Trước mọi giai cấp thì luôn luôn loài người phân thành hai giai cấp. Không bao giờ có một cộng đồng mà không có người lãnh đạo. Ta nói trong một gia đình thôi, phải ông bố là ổng phải lãnh đạo. Còn nếu ổng sợ vợ thì vợ lãnh đạo, đương nhiên vậy đó.
[3:25]Hoặc là trong một bộ tộc nhỏ nhỏ một cái làng cũng phải có người tù trưởng. Luôn luôn! Rồi khi mà lớn lên thành quốc gia buộc phải có vua. Đó là điều tất yếu. Chứ ta khó có thể tìm thấy một cái cộng đồng nào mà trong đó ai cũng như ai, mọi người bằng nhau hết, không ai có quyền cai trị ai, dường như không có trên trần thế này. Ngay cả trên cõi trời còn có cõi vua mà. Nên những người mà sống tốt như chư Thiên rồi vẫn phải có vua cõi trời để cai trị. Nên cái giai cấp đầu tiên là một thiểu số nắm ưu thế quyền cai trị, đa số là người bị trị. Rồi cái thứ hai là cái giới chủ nhân và cái giới người làm thuê.
[4:06]Luôn luôn như vậy. Là có người có tiền, họ thuê người làm giúp việc cho mình. Thì cái người trả lương và người nhận lương chia thành hai giai cấp rõ ràng và từ xưa cho tới bây giờ và vĩnh viễn về sau luôn luôn tồn tại hai giai cấp này. Không bao giờ xóa được. Có người trả lương và có người nhận lương. Nên anh muốn đặt tên gì đó anh đặt, vẫn luôn luôn có hai giai cấp đó. Anh đặt tên là chủ nhân cũng được, anh đặt tên là tư bản cũng được, anh đặt tên là giám đốc cũng được, anh đặt tên là là hội đồng quản trị, anh đặt tên gì thì kệ anh, thì vẫn có cái người trả tiền lương và có người nhận tiền lương.
[4:36]Hai giai cấp khác biệt liền, mãi mãi muôn đời, không bao giờ hết. Chỉ khác cái là họ đối xử với nhau như thế nào thôi. Cái người trả lương đối xử với người nhận lương có tử tế hay không, chứ vĩnh viễn là phải có hai giai cấp đó. Rồi cứ theo cái duyên học hành, ta lại có phân hai giai cấp nữa là người học thức và người bình dân nữa. Cái người tự nhiên họ có cái trí tuệ, họ học được cao cao nữa, còn có người không có duyên hoặc là khả năng trí tuệ ít, học đến một mức độ nào đó họ dừng lại. Thế là trong xã hội tồn tại những người học cao và những người học ít, giai cấp trí thức và giai cấp bình dân.
[5:10]Nhưng mà cái giai cấp này thì nó không rõ rệt lắm, tại vì nối giữa từ bình dân tới giai cấp trí thức nó có những cái lớp trung gian rất là nhiều nên ta không cắt ngang ở đâu để phân được hết á. Cho nên bây giờ tôi cắt ngang từ cái tú tài xuống là bình dân, trên đại học là trí thức, cũng không được. Tại vì tú tài đại học ngang ngang nhau. Hoặc tôi cắt ngang từ cái lớp năm trở xuống là bình dân, từ lớp sáu lên là trí thức, cũng không được. Ta chỉ đẩy ra xa thôi. Ờ ở phía này, về phía tiến sĩ là phía trí thức, về phía mà không biết chữ, mù chữ hoặc lớp một là phía bình dân. Về phía thôi, chứ còn cái học thức thì không
[5:41]cắt ngang như là những giai cấp khác được. Chia theo kiểu đó, ta chia theo cái kiểu anh quan tâm điều gì, anh thú hướng về điều gì thì cái nghiệp anh đi về hướng đó. Tức là anh tạo ra cái nghiệp cho anh bởi cái tâm của anh, bởi cái anh hướng về điều gì. Cái người mà hướng về ăn uống thì đi theo con đường ăn uống. Ai mê ăn uống? Cái loài nào là thích ăn uống nhất? Cái loài nào? Nhá, nếu mình hướng về cái gì, mình đi về con đường đó là tự mình tạo cái đẳng cấp về đó. Mấy ví dụ cái người mê ăn uống thì họ có cái nghiệp của cái vật chất ăn uống như vậy, mà nếu họ không biết làm phước, coi chừng xuống làm heo thật á, coi chừng á.
[6:21]Còn nếu mà họ cũng mê ăn uống nhưng mà lại biết đi chùa, biết tu, Tết rồi biết đi nghe Pháp thì đời sau họ vẫn làm người, mặc dù hơi béo béo một chút vậy thôi, chứ cũng làm người lại biết tu. Nhưng họ tự hướng họ về cái đẳng cấp đó, họ hướng họ về cái nghiệp như thế. Còn người hướng về nghiệp tiền thì họ sẽ vì tiền mà làm nhiều chuyện. Có khi là họ vì tiền mà họ siêng năng làm lụng, siêng năng làm ăn để kiếm tiền; có khi vì tiền mà họ lừa đảo để kiếm tiền; có khi vì tiền họ cướp giật để kiếm tiền; có khi vì tiền mà họ thích cờ bạc để kiếm tiền. Thì cái thích của họ, cái hướng của họ, cái quan tâm của họ đẩy họ đi về cái nghiệp đó.
[7:01]Nếu họ làm loại lừa đảo để kiếm tiền thì mai mốt cái địa ngục là nơi chờ đón họ. Còn nếu mà họ mê tiền nhưng mà thích làm ăn lương thiện, cày sâu cuốc bẫm, làm ăn chân chính để kiếm tiền thì họ làm con người có thể là được thành công, có thể cũng được khá giả nếu họ chân chính, không sao hết. Nhưng mà nghiệp của họ, tâm họ, đẳng cấp họ là tiền, vậy đó. Cho nên ở đây cái tâm của ta hướng về điều gì là cái nghiệp ta đi về hướng đó. Còn như Phật tử vậy, quý Phật tử ngồi đây thì thầy biết, thầy biết chắc một điều là quý Phật tử hướng về Phật pháp. Nên ngày Tết ngày Nhất, mình không đi vào các tụ điểm
[7:37]vui chơi mà chạy lên chùa ngồi đây để nghe Pháp. Cho nên tâm của những con người này là cái tâm hướng về Phật pháp, tức ta thuộc về một đẳng cấp khác, đẳng cấp của những người hướng về một cái đạo lý cao cả. Cho nên ta rất là hay, ta tự vỗ tay khen ta.
[7:55]Nhưng, nhưng khoan, vỗ tay xong rồi một lát coi chừng tự mình lại cú đầu mình nữa. Là vì sao? Bởi vì mình nhiều ba cái hướng, ba bốn cái hướng trong tâm mình á. Có hướng về Phật pháp nên Tết Nhất con đi chùa lễ Phật cầu nguyện cho quốc thới dân an, hay. Nhưng bên cạnh cái hướng về Phật pháp, ta còn ba bốn cái hướng ở trong á, ta còn ba bốn cái hướng bí mật ở trong. Có người chớ chiều chiều nay chắc sẽ đi đánh tứ sắc, có người là sẽ đi nhậu một trận, vân vân. Tức là ta ba bốn cái hướng, thành thử ra cái nghiệp của ta cũng bị là sàng qua sàng lại. Còn người nào mà chỉ chuyên nhất như một đường, chỉ một đường cao thượng mà đi, là chỉ hướng về Phật pháp,
[8:32]sống một đời đạo đức với mọi người và từ từ lìa xa, thoát khỏi cuộc đời này để trở thành bậc thánh siêu phàm. Thì đó là chỉ là một cái hướng một mà thôi, nhất hướng đó, nhất hướng một cái hướng mà đi. Nên thầy mong rằng quý Phật tử vậy, một khi ta đã biết được Phật pháp, đã quỳ xuống lạy Phật, đã đặt một, chắp đôi bàn tay lại trước Phật, đã một lần phát nguyện trước Phật rồi thì vĩnh viễn chọn một con đường cao thượng để mà đi, để tâm ta không bị lạc bởi nhiều cái hướng thấp hèn nó kéo trì ta xuống mà con đường giải thoát ta bị chậm lại. Một hướng một thôi để đi cho, cho nhanh, cho sớm là như, như vậy.
[9:15]Đó là cái ta phân loại người theo đẳng cấp theo cái mà tâm người đó hướng về. Giờ ta phân người theo cái đẳng cấp là theo cái trình độ tâm linh của người đó, vì nói về cái người tâm linh thì phải phân cái trình độ tâm linh. Bây giờ ta phân tạm thành ba giai đoạn: giai đoạn là người mới phát tâm hướng về tâm linh, giai đoạn là những người đang thực hành tạo nhiều công đức để bù đắp cho cái tâm linh, và cái giai đoạn là một đẳng cấp nữa là người đã bắt đầu có những quả chứng về tâm linh. Ta có ba giai đoạn như vậy. Thì cái người mà bắt đầu phát tâm á là bắt đầu quy y Tam Bảo, bắt đầu biết tụng kinh,
[9:51]lễ Phật, hướng về Phật pháp, đọc kinh Phật, nghiên cứu kinh Phật. Đó là người mà ở giai đoạn ban đầu là người phát tâm hướng về tâm linh, Phật pháp. Hầu hết chúng ta đều đã đi qua giai đoạn này. Khi ta ngồi đây là mọi người đã qua được cái giai đoạn này, qua được cái giai cấp này. Mà giai cấp thứ hai là bắt đầu những người có thực hành, bắt đầu biết tạo những công đức. Công đức gì? Trong đời sống thì sống tử tế với mọi người, làm mọi việc gì thì cố gắng làm lợi cho người, rồi thường hay lễ Phật, tụng kinh, thiền định, tức là thực hành. Những người bắt đầu bước vào giai đoạn thực hành có một đời
[10:28]sống tu tập những lúc mà theo nghi lễ, hoặc là những lúc mà sống chung đụng với cái cộng đồng của chung quanh mình. Thì đây là cái người đang trên cái lộ trình đang đi. Thì trong đây cũng có nhiều người đã được như vậy. Nhiều người hằng ngày, hằng giờ đã có những cái sự tu tập lặng lẽ, âm thầm, kín đáo trong nội tâm mình, đã cố gắng từng chút từng chút bỏ cái vị kỷ của mình để sống vì mọi người. Vậy là ta cũng đã được qua giai đoạn thứ hai, có những người đã được giai đoạn thứ hai đang ngồi trong đây. Nên thầy rất là tán thán những người này. Và cái giai đoạn thứ ba hay là đẳng cấp thứ ba là những người đã có kết quả tâm linh.
[11:05]Tức là tâm mình lúc nào cũng thanh tịnh, trí tuệ đã sắc bén, nhìn thấy đạo lý rõ ràng trong cuộc sống này, đối với cuộc sống này không còn có những đắm mê. Và nhiều cái tầng bậc thiền định, nhiều cái trí tuệ cao siêu mà tâm ta từ từ mở ra. Ở đây là những người mà bắt đầu thành thánh này, có cái quả chứng trong tâm linh. Thì ở đây thầy không biết có ai được hay không. Nếu có ai được thì xin cho thầy gởi cái lời quý trọng, cung kính đến với người đó. Vì thường thường những người đó họ sẽ không đứng lên họ vỗ ngực xưng tên, không nói: "A! Thầy thầy, tôi nè, tôi chứng nè." Không có, người đó không có làm điều đó, mà người đó sẽ cúi xuống,
[11:41]ngồi dưới, đứng sau, lúc nào cũng khiêm cung, kín đáo nên ta khó biết được những người đã có quả chứng như vậy. Thầy chỉ nói chung chung thôi, nếu mà ai thực sự có quả chứng như vậy, xin nhận nơi thầy cái tấm lòng thương yêu, quý trọng. Đó là ta nói theo cái trình độ tâm linh. Rồi ta lại phân biệt theo một cái giai cấp là những người khi làm việc là vì động cơ cá nhân hay là vì lợi ích của của cộng đồng?
[12:10]Thường thường á cái xuất phát điểm của chúng ta đều là vì động cơ cá nhân. Ví dụ tôi đi làm, tôi kiếm tiền tôi nuôi tôi, nuôi gia đình tôi. Hoặc là một cái người nhiều khi cái người cán bộ lớn cũng vậy, thì điều hành cái việc của quốc gia nhưng trong đó gởi gắm cái quyền lợi của mình, gởi gắm quyền lợi của phe phái mình, của gia đình mình trong cái việc điều hành khi đưa ra một cái lệnh như vậy. Khi ta thả ra một cái lệnh thì cái lệnh đó tưởng là vì dân vì nước, nhưng đằng sau cái lệnh đó lợi ích cho cá nhân mình, cho phe phái mình, cho dòng họ gia đình mình. Cái đó là vì động cơ cá nhân. Thì khi mà đưa cái lệnh đó là mình phá hoại đất nước rất là nhiều.
[12:45]Còn cái người mà vì lợi ích của cộng đồng á thì mỗi khi mà đưa ra một cái lệnh gì thì không nghĩ vì cá nhân mình, vì phe phái mình, vì gia đình mình, vì con cái mình mà chỉ nghĩ là cái lợi tối ưu cho đất nước mình, làm sao cho dân được hạnh phúc, đất nước được giàu mạnh, gọi là đời đời được vinh hiển để so vai với cường quốc năm châu. Thì cái người đó không có động cơ cá nhân, cái người đó hoàn toàn vì dân vì nước. Hoặc là lớn hơn nữa, họ nghĩ tới những cái lân bang, khi đưa ra một cái lệnh gì đó không phải là chỉ lợi cho quốc gia mình mà còn bảo vệ được cái quyền lợi của những quốc gia láng giềng,
[13:16]không xâm phạm cái quyền lợi quốc gia láng giềng là đã bắt đầu có khuynh hướng của nhân loại, của toàn cầu, của thế giới. Vì ngày hôm nay, trái đất đã nhỏ lại, không bao giờ có một cái lợi ích của quốc gia đơn thuần được, mà lợi ích của quốc gia này luôn luôn gắn liền với cộng đồng của cả thế giới, không bao giờ được có suy nghĩ hẹp hòi cho riêng quốc gia mình, mà phải nghĩ đến cái lợi ích chung của cả cộng đồng thế giới. Còn cái người nào mà không nghĩ đến quyền lợi quốc gia mà nghĩ đến cái động cơ cá nhân, phe phái mình, phe nhóm mình, gia đình mình, con cái mình thì là loại tội ác, đó là loại tội ác.
[13:52]Mà điều này rất là khó bỏ. Nhiều khi cái khuynh hướng cái động cơ cá nhân nó mạnh quá, ta đưa ra quyết định nào cũng toàn là vì mình, vì phe của mình. Thì cái đó khó gỡ ra khỏi tâm, nó thành cái tội ác nó đè nặng trong tâm hồn. Cái người này chết đọa xuống địa ngục liền. Mặc dù lúc sống làm quan quyền chức, chết xong đọa địa ngục liền vì cái động cơ cá nhân quá mạnh. Nên đó là có hai cái đẳng cấp: là ta làm việc vì động cơ cá nhân hay vì lợi ích cộng đồng. Đó cũng là cái cái giai cấp mà ta muốn muốn nói với nhau như vậy. Cái sự phân biệt đẳng cấp mà như ta nói nó không gây ra mâu thuẫn xã hội bởi vì nó thuộc về về tâm hồn, về đạo đức.
[14:28]Còn ta nói là à giai cấp giàu, giai cấp nghèo là nó gây mâu thuẫn xã hội liền, xung đột xã hội liền. Còn ta nói trên cái đẳng cấp mà tức là anh hướng tâm về cái gì, tôi xếp anh lại đẳng cấp đó. Anh cá nhân hay anh vị tha thì mình xếp mình, xếp người đó vào loại đẳng cấp đó. Thì khi ta xếp loại con người như vậy, ta phân biệt đẳng cấp như vậy nó không gây mâu thuẫn xã hội mà nó lại có tính khuyến thiện, thúc đẩy con người hướng về đạo đức. Nếu bị người ta xếp mình vào cái loại không đạo đức mình mắc cỡ, mình ráng phấn đấu để trở thành đạo đức. Cho nên cái đẳng cấp mà chúng ta vừa nói vừa rồi giống
[15:02]như thầy Tánh Khoan vừa nhắc lại lời của Phật: cái người mà từ bóng tối tới bóng tối, hay bóng tối tới ánh sáng, hay là anh từ ánh sáng lui về bóng tối, hay từ ánh sáng tiếp tục đi đến ánh sáng. Tức là cái bốn cái loại người mà Phật phân biệt như vậy nó không gây ra mâu thuẫn xã hội mà nó lại có tính cảnh báo, khuyến khích, giáo dục cái đạo đức của con người. Cho nên cái lối mà phân biệt đẳng cấp này nó làm đẹp thêm cái thế giới loài người chứ nó không làm xấu đi. Còn cái lối phân biệt đẳng cấp mà người ta thường hay cố chấp theo tài sản, theo dòng tộc, theo địa vị nó làm cho xã hội mâu thuẫn nhiều hơn.
[15:34]Còn cái lối phân biệt đẳng cấp theo kiểu Phật nó làm cho xã hội sẽ càng sẽ càng đẹp hơn. Nên bây giờ có ai hỏi ta trong đạo Phật có đẳng cấp không? Ta nói có! Có liền. Nói: "Đạo Phật đẳng cấp sao?" Đẳng cấp là những người vị kỷ hay vị tha, người có đạo đức hay không có đạo đức, cái người có lý tưởng tu hành hay không có lý tưởng tu hành. Chúng ta trả lời đơn giản như vậy thì xã hội không mâu thuẫn nhưng mà cảnh báo cho mọi người phải biết là chính tâm mình xếp mình vào cái cái loại nào là là như vậy. Cho nên cái sự phân biệt đẳng cấp này nó không gây ra mâu thuẫn xã hội là vì sao? Vì cái người mà được xếp vào cái đẳng cấp trên lại là người kín đáo, khiêm hạ.
[16:13]Giống như nãy thầy hỏi ai là người chứng thánh trong đây? Chắc chắn cái người mà chứng thánh, người mà ta tôn thờ thì lại người không ra mặt, lúc nào họ cũng kín đáo, khiêm cung, nó không gây ra mâu thuẫn. Còn mình nói ví dụ thầy chia đẳng cấp giàu nghèo nói: "Ai giàu?", cái người kia: "Tôi giàu, tôi phải ngồi chỗ này, phải đối xử tôi thế này thế kia" là gây ra mâu thuẫn xã hội. Cho nên cái đẳng cấp mà thuộc về đạo đức này sẽ thúc đẩy mọi người ráng tu dưỡng nội tâm. Nên ngày xuân thầy có cái vài lời đạo lý để tặng quý Phật tử làm quà và mong rằng như vậy, chúng ta cứ từng ngày từng ngày tiến bước xa trên cái lộ trình tu tập giải thoát,
[16:51]giác ngộ mà gần hơn là đạo đức để cho mọi người chung quanh ta hưởng được cái niềm vui từ chính cái nội tâm của ta, từ cuộc sống của ta. Vì mỗi ngày ta tiến bộ là cái sự tử tế của ta đối với mọi người càng lúc càng nhiều hơn và đó chính là cái thước đo của sự tu tập. Lúc nào mà ai đến với ta đều được an vui, hạnh phúc, những người là hướng về ta, nghĩ đến ta, biết đến ta, họ đều có cái niềm tin, có cái niềm vui và có tăng thêm cái lý tưởng của cuộc sống này. Đó là cái sự thành công của chúng ta như vậy. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.