Lời giảng: Tình Thân Giữa Tôn Giáo Và Dân Tộc

[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:23]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:36]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:48]Thỉnh quý thầy, quý cô, quý phật tử ngồi xuống.

[0:55]Trước hết là mời đội mũ lên cái đã rồi tính gì tính.

[1:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thế là chúng ta đang đứng vào cái thời điểm cuối của năm năm rồi năm gì ta? Năm rồi là năm Quý Mùi hả? Vậy chứ mà thầy quên mất nha, năm tháng giờ này quên hổng nhớ đâu, năm tới là năm Giáp Thân. Và chúng ta lại qua được một năm, bây giờ là hôm nay là ngày cuối năm nên a chúng ta chuẩn bị mọi điều kể cả cái tâm tình của mình để đón cái ngày của năm mới. Thì thường chùa chúng ta có cái lệ là vào cái đêm Giao thừa chúng ta có một buổi sinh hoạt nhẹ về giáo lý và văn nghệ rồi đi nghỉ, sáng sớm dậy lên chúc Tết trên thầy rồi xuống a lễ Phật phải không? Xuống lễ Phật, tụng bài kinh ngắn rồi ăn cơm,

[1:54]ăn cơm xong rồi lên chánh điện ừm nghe bài pháp đầu năm, cái thông lệ là như vậy. Thì thường á là thầy nghĩ là năm nay chắc Giao thừa cũng sẽ buồn tại vì ở trong chùa chỉ có nhiêu đây, nhưng cái điều bất ngờ nhất là một số quý phật tử lại a về chùa để cùng với quý thầy quý cô đón Giao thừa, đặc biệt là có quý thầy khách Tăng như thầy Đạt Tịnh, thầy đẹp đẹp trai đây ngồi đây quý phật tử. Ủa bên Sư Thể luôn hả? À. Rồi có quý sư cũng a Mà đặc biệt nhất là có sư chú Thông Thái yêu quý của chúng ta. À thầy đã bỏ cốc rồi qua đây mà dự Giao thừa. Nên a trước hết là chúng ta xin cảm ơn cái sự có mặt của sư

[2:41]chú, của quý thầy, quý cô rồi nhất là các phật tử đã dám là từ bỏ cái không khí ấm cúng của gia đình để về đây xem chùa như là một cái mái ấm gia đình để hưởng ngày Tết. Bởi vì chúng ta biết là thường cái ngày Tết là cái ngày mà người ta phải hưởng cái không khí đầm ấm của gia đình, nên nếu ngày Tết mà ai còn ở xa gia đình thì đó là một cái buồn khó có chia sẻ được. Vậy mà quý phật tử đã lên đây để hưởng Tết với chùa, thì đó là cái tấm lòng rất là lớn. Mà không biết mình có được cái hạnh phúc gì không, nhưng mà trước hết là đã làm cho chùa tăng thêm phần ấm cúng, đỡ cô đơn. Chứ giữa núi rừng hiu quạnh này mà không có ai tới cũng buồn

[3:31]bã lắm, buồn tẻ lắm, nên thầy thành thật cảm ơn như vậy. Ừm ngày hôm nay á thì thầy nói chuyện, cái cảm hứng của ngày hôm nay là thầy muốn nói về cái bài cầu nguyện quê hương mà hôm trước chúng ta soạn và tụng ở trong cái ngày lễ thành đạo, rồi sau đó cái thầy bị thôi thúc, phải soạn một bài nhạc gì đó nói về quê hương. Thì à thầy soạn đi soạn lại mấy bài bỏ trong máy vi tính của thầy á mà thầy đều không vừa ý, cuối cùng cái đem cái bài cầu nguyện quê hương ra thầy phổ nhạc. Thì cái dòng nhạc nó lại dắt đi rất là tự nhiên, cũng có sửa đi sửa lại nhưng rồi cuối cùng cũng hoàn thành là một bài nhạc mà cứ pha trộn, thay đổi giữa cái giọng điệu của

[4:19]dân ca Nam Bộ và cái nhạc hiện đại cứ đổi qua đổi lại như vậy, rồi coi như xong. Rồi nhạc sĩ Bảo Phúc đã cho hòa âm, hát vân vân nên bài đó chúng ta sẽ để dành, giấu, sau này làm phim nên không có phổ biến. Và nếu mà ai muốn nghe cái bài đó thầy đã soạn như thế nào thì cứ chịu cực nghe cái bài mà của thầy hát đỡ. Nó không hay lắm, nhưng mà để biết cái điệu như thế nào. Và cái cảm hứng của bài đó làm cho thầy có cái đề tài để nói chuyện hôm nay, như là một lời tâm sự cuối năm về cái vai trò của đạo Phật chúng ta đối với đất nước Việt Nam này. Trong cái bài tụng quê hương thì những cái câu đầu là,

[5:09]cúi đầu lạy Phật mười phương, xin thương tế độ quê hương Lạc Hồng, chúng con máu chảy một dòng, thương nhau như nước Biển Đông dạt dào. Đó là cái câu nhập đề và tiền đề và cũng giống như là một cái câu tuyên bố hùng hồn, xác quyết, đặt nền tảng cho mọi cái tư tưởng về cái sinh hoạt của Phật giáo cũng như cái văn hóa của dân tộc về sau. Tức là trên cái tình yêu nước và cái tình yêu đạo thì người Việt Nam phải thương yêu nhau vì chúng ta cùng chung một dòng máu. Thì suốt cái bài còn lại có nhiều cái điểm để phân tích tiếp nhưng mà đó là cái tiền đề và đó là cái cảm hứng làm cho thầy có cái suy nghĩ giữa cái đạo Phật với cái dân tộc mình.

[5:55]Thì tôn giáo á có một cái số đặc trưng giông giống nhau, nhưng mà riêng đạo Phật thì có điểm khác. Có lần cái thầy cứ hay suy nghĩ thế này, là nhiều khi thấy khi một người mà họ mến đạo, hâm mộ đạo đi tới mức độ là có thể tới quyết liệt, mà mình gọi là như là thuần thành hay là gọi quá thành ra cuồng tín á, thì một điều mà thầy nhận thấy là dường như họ ít yêu nước à. Thầy mới tìm hiểu tại sao khi một người họ yêu đạo thì họ lại ít yêu nước? Cái này thầy nói đạo chung chung nha, chưa nói đạo nào. Thì mới phát hiện ra những điểm như thế này, là tại vì trong tôn giáo cung cấp cho họ những cái khái niệm, những cái đối tượng nó thay

[6:41]thế đi những cái khái niệm, những đối tượng của đất nước. Ví dụ như là trong tôn giáo cung cấp cho cái tín đồ một cái số thần thánh, một số thần thánh. Và những cái thần thánh đó có cái nhân cách thật là sao? Thật là tuyệt vời phải không? Bởi vì thần thánh có khi không có hiện ra thật đâu, chỉ trong tưởng tượng hay trong giáo lý, trong lý thuyết thôi. Nhưng mà những thần thánh đó có cái tư cách thật là tuyệt vời, hoàn hảo, trí tuệ, thậm chí có phép lạ, thậm chí có lòng thương yêu lớn, đại khái như vậy. Hay là luôn luôn là cái nhân vật mà trong cái tưởng tượng á nó đẹp hơn cái nhân vật ở trong cuộc đời thường của mình.

[7:20]Nên những cái thần linh, những vị thánh luôn luôn đẹp hơn con người thật. Và những đối tượng đó nó thay thế mất cái hình ảnh của cái người viên chức, cán bộ nhà nước mất tiêu. Vì viên chức, cán bộ nhà nước thì sao? Thì luôn luôn vẫn là con người, con người phàm tục thì vẫn ăn, vẫn ở, vẫn đi tới đi lui rồi thậm chí có lúc sân si, mà đôi khi mà nhà nước lôi ra kỷ luật vài ba ông thì còn có vụ mà tham nhũng, hối lộ nữa. Nghĩa là cái nhân cách của một cái con người sống ở trên đời này dù quyền cao chức trọng vẫn không bao giờ bằng được cái nhân cách của một vị thần thánh trong tưởng tượng. Cho nên như vậy, về vấn đề mà nhân sự thì tôn giáo sao? Hơn mất tiêu phải không?

[8:00]Khái niệm tôn giáo hơn mất cái khái niệm về cán bộ nhà nước. Cho nên thay vì người dân họ phải có một cái người nào cao hơn họ để họ kính trọng, thì thay vì họ kính trọng cán bộ nhà nước họ trơ kính trọng thần thánh nào đó mất tiêu, nó bị mất một điểm. Rồi một cái nữa, một cái thay thế nữa là cái đất nước cho con người ta một cái cõi để sống, tức là một dải quê hương có sông, có núi, có biển trời, là có rừng cây, có chim thú, có bè bạn. Nghĩa là một cái non sông như vậy, đẹp đẽ như vậy, nhưng mà có đẹp bằng cái cõi thánh mà các tôn giáo xây dựng không? Có không? Không! Ha ha, mỗi tôn giáo đều xây dựng một cái vương quốc của họ.

[8:42]À có khi chúng ta gọi đó là Tịnh Độ, có khi chúng ta gọi đó là thiên đường. Nhưng trong đó là đầy đủ tất cả mọi điều mà con người mơ ước. Cái gì mà nó thiếu nơi trần gian này thì người ta lập nên lý thuyết người ta xây dựng cho cái tôn giáo hết. Ở trong tôn giáo có cái vương quốc, có cái Phật quốc, hay là có cái thiên đường, nước thánh gì đó đại khái vậy, là trong đó người ta bao nhiêu cái đẹp mà có thể tưởng tượng được thì người ta gửi vào đó hết. Và khi một người mà họ có cái niềm tin tôn giáo thì buộc họ cũng phải tin luôn cái cõi thánh đó, cái cõi thánh cái cõi trời gì đó. Mà khi tin cái cõi thánh cõi trời là đẹp như

[9:20]vậy thì họ hiểu một điều là nó đẹp hơn sao? Đẹp hơn cái đất nước thật mà họ đang sống. Và cái đất nước thật mà họ đang sống nè, họ đang đi trên đó, họ đang ăn trên đó, ở trên đó, đang nhờ vả trên đó, bỗng nhiên nó không phải là một cái gì thiêng liêng để họ quý trọng nâng niu nữa mà còn cái cõi mà được xây dựng á, được cái tôn giáo đó xây dựng á mới đáng quý hơn, mới đáng yêu hơn. Cái chết là chết chỗ đó. Chết đó là như vậy, là về vấn đề cái nhân cách của thần thánh thay thế mất cái lòng yêu quý với cái viên chức cán bộ và cái cõi thánh nó thay thế mất luôn cái tình yêu đối với đất nước luôn. Và chính vì lý do đó là chúng ta thấy một điều

[9:55]là khi một con người mà mộ đạo nhiều, bỗng nhiên lòng yêu nước giảm xuống liền, đôi khi mất luôn. Một thực tế đau lòng. Và như vậy một cái người mà bình thường không có tôn giáo á thì đời sống của họ gắn bó với cái quê hương xứ sở, họ sống theo luật pháp, theo tinh thần thực dụng. Nhiều khi họ còn quý trọng cái đất nước vì họ nghĩ đất nước này cưu mang họ, họ đóng góp vào đất nước này và đất nước này chở che cho họ, bảo vệ họ. Nhưng mà một người có tôn giáo thì cái hình ảnh, những cái lý thuyết, cái niềm tin, cái sự hy vọng của họ nó lại rời ra khỏi cái đất nước này. Và chính đó là cái lý do mà khi người ta yêu đạo rồi người ta bớt yêu nước.

[10:40]Một cái nguy cơ thật sự đối với đất nước, cho nên nếu một đất nước mà con người ta theo đạo rất là đông, đồng thời cái lý thuyết của cái tôn giáo đó không có khuyến khích cái lòng yêu nước nữa thì rõ ràng đất nước nó sẽ rất là suy yếu. Vì con người ta không có chăm lo xây dựng đất nước nữa, cũng không có yêu nước nữa, không cần phải bảo vệ đất nước nữa. Vì cái niềm hy vọng của họ, cái sự phấn đấu vươn tới của họ nó nằm ở trên cái cõi mơ hồ ở trên cao mất tiêu, không còn ở đây nữa. Thật sự là một nguy cơ. Và ở đây chúng ta so sánh chút xíu, mình không có dám nói đụng chạm với các tôn giáo khác,

[11:15]cho nên nãy giờ mình không có dám nêu tên tôn giáo nào hết, mình nói chung chung. Còn đạo Phật của mình thì có cái may. Thật ra đạo Phật á cũng là một cái tôn giáo vượt biên giới, không phân biệt quốc gia. Chúng ta nhớ những khái niệm trong đạo Phật á là không hề phân biệt quốc gia, là luôn luôn nói tất cả chúng sinh tất cả chúng sinh trong tất cả kinh Phật như vậy. Và trong cái khái niệm tất cả chúng sinh đó là các ranh giới giữa các quốc gia bị phá bỏ rồi, mà các ranh giới giữa đẳng cấp con người bị phá bỏ, mà ranh giới giữa các loài, giữa con người và các loài thú cũng bị xóa bỏ luôn. Chỉ trong đạo Phật có một cái lý thuyết cực kỳ rộng lớn như vậy.

[11:53]Và như vậy nếu mà theo cái lý thuyết đó thì đạo Phật thực sự là một đạo mà không hề khuyến khích cái việc mà yêu nước. Nhưng lại có một cái may là Đức Phật của chúng ta lại rất là thực tế. Ngài đưa ra tứ ân, tứ trọng ân, trong đó có cái ân là ân gì? Ân quốc vương. Quốc vương chứ không phải đất nước. Sau này mình sửa lại là ân đất nước á, chứ sự thật là ân quốc vương, tức là cái ân của ông vua. Đối với cái người đệ tử Phật mà thẳng thắn như vậy, là tại sao như vậy? Tại sao là có cái gọi là ân quốc vương? Vào trong cái thời đại, có phải là giáo lý đạo Phật phải tùy thuận theo cái khái niệm chính trị vào thời xưa là vào thời

[12:35]quân chủ, là đất nước là của vua, bây giờ người dân sống trong đất nước đó hay là một cái tôn giáo phát triển trong đất nước đó phải chịu ơn vua, cho nên phải mang ơn vua chăng? Sự thật không phải. Đức Phật không bao giờ nịnh. Đức Phật nói cái gì không có cái vụ mà phải vì chịu thua hay là chịu ép cái gì mà phải nịnh, Ngài nói gì đó có cái chân lý. Bây giờ muốn biết là tại sao chúng ta phải chịu ơn quốc vương, giờ muốn biết cái điều đó có một cách hay nhất là chúng ta thử làm vua một ngày. Mà nếu không đã, xin làm vua hai ngày, nếu chưa đã làm một tuần, nếu chưa đã làm một tháng, rồi biết tại sao.

[13:13]Đâu thử tưởng tượng, mỗi người bây giờ ngồi bình tâm nha. Tưởng tượng mình đang là vua đi. Ngồi tưởng tượng 5 phút rồi bắt đầu mình nói chuyện tiếp. Tưởng tượng ra chưa? Bây giờ biến bắt đầu, hô biến bắt đầu biến mỗi người thành ông vua giùm thầy đi. Rồi, bây giờ suy nghĩ gì trong đầu nói thầy nghe. Trong các suy nghĩ, chỉ bỏ giùm cái suy nghĩ là là dẹp mấy ông vua khác nha, đừng nghĩ, khoan, cái suy nghĩ đó từ từ. Bây giờ nghĩ cái chuyện gì nếu mình đang làm vua?

[13:43]Sợ mất nước, rồi có một người nè. Gì nữa? Quốc thái dân an, sư chú, rồi gì nữa? Thật ra tại mấy người này chưa quen làm vua. Chứ mà quen làm vua rồi mới phát hiện làm vua 1 triệu công chuyện phải giải quyết. Thí dụ làm cái bà nhà quê đâu mà bả giẫy tê tê bả chết mà không có trạm xá gần đó mà báo lên triều đình là cũng hết hồn liền, phải không? Mất lòng dân. Thấy không? Rồi tại sao có người giàu quá mà cái người kia còn nghèo quá? Không biết cái nguyên nhân nằm đâu mà phải giải quyết. Không thể tịch thu người giàu cho người nghèo được, rồi không ai dám làm giàu nữa đất nước cũng tiêu luôn. Cho nên đủ thứ chuyện phải lo, triệu triệu triệu công chuyện phải

[14:18]lo để làm sao cho người dân được bình yên, được sung sướng. Đồng ý với thầy không? Đồng ý không? Đó, rồi mới thấy là cái tấm lòng của cái người lãnh đạo đất nước đối với dân như thế nào, thì khi mà mình hiểu được rồi mình mang ơn không? Mang ơn không? Mang ơn. Bây giờ ví dụ thầy nói như đệ tử ở trong chùa của thầy thôi. Ở trong chùa của thầy thì có cưng thầy không? Có không? Hình như không thôi, không ai trả lời hết trơn, chết rồi, thôi thua rồi. Thầy tưởng là trả lời cưng thầy thầy mới giảng tiếp, mới có hơi giảng tiếp mà thấy nín thinh hết trơn, chết rồi. Tức là có thấy thầy lo cho đệ tử không?

[14:54]Rồi có thấy cưng thầy không? Đó là thầy mới lo có chút xíu đó, mà phải hỏi hai ba lần mới nói, thôi chết rồi, cái này chắc tiêu rồi. Cái đây là một phạm vi một cái chùa rất là nhỏ, phải không? Mà thấy thầy ráng thầy lo cho đệ tử nên cũng có biết ơn với thầy một chút, phải không? Nhưng mà bây giờ ở cái phạm vi lớn hơn nhiều, cái người lãnh đạo quốc gia họ phải lo trăm công ngàn việc để mà lo cho đất nước thì mình thấy cái ơn nó thật sự lớn. Cho nên Phật đã đưa điều đó vào trong giáo lý. Ngoài cái ơn Tam Bảo, ơn Phật Pháp, ơn thầy tổ, ơn cha mẹ, còn ơn quốc vương, tức là những người trực tiếp lo

[15:25]cho mình, chứ không phải ơn đất nước, chứ đất nước nói chung chung. Tức là những con người biết suy nghĩ, có trách nhiệm mà lo cho mình thì mình phải chịu ơn. Thí dụ như là ơn Tam Bảo vì Phật Pháp Tăng lo cho mình có cái huệ mạng. Ơn thầy tổ là người trực tiếp cụ thể đem giáo lý của Đức Phật mười phương Tăng dạy cho mình. Ơn cha mẹ đã sinh mình ra, đã nuôi mình lớn, đã cho mình bước vào cuộc đời. Và ơn quốc vương là người mà giữ gìn cái đất nước này cho bình yên, nghĩa là xây dựng kinh tế, đời sống phồn thịnh đủ thứ hết. Thì dĩ nhiên lâu lâu cũng có vài ông vua cà chớn nhưng mà thôi chuyện đó không nói.

[16:00]Tổng quát là người nào có trách nhiệm đều lo cho dân và cái tấm lòng họ rất là lớn. Có khi họ có tài, khi họ không có tài, nhưng rồi phải lo cho dân. Cho nên đó cũng là một cái ơn mà chúng ta phải chịu. Và chính cái tứ ân mà Phật đưa ra làm cho đạo Phật vừa lý tưởng mà vừa thực tế. Cái lý tưởng của đạo Phật là cái tấm lòng thương của người đệ tử Phật phải vượt biên giới hết, tất cả mọi loài đều thương hết, không có biên giới. Nhưng trong thực tế thì nơi cái đất nước này chúng ta chịu ơn nghĩa, chúng ta gắn bó, chúng ta có cái tình, chúng ta quyến luyến, chúng ta phải có trách nhiệm xây dựng. Nên trong đạo Phật đặc biệt là ở chỗ đó.

[16:40]Nên khiến cho đạo Phật là tuy không có nói nhiều đến lòng yêu nước nhưng mà trong đó đã có cái mầm mống làm cho người Phật tử có trách nhiệm đối với đất nước của mình, chính chỗ cái ơn quốc vương này. Và làm cho đạo Phật thoát ra khỏi cái quy luật mà hồi nãy thầy phân tích á là trong tôn giáo nào thần thánh thay thế mất cái hình ảnh đẹp của cán bộ, rồi cái cõi thánh, cõi trời nó thay thế mất cái đất nước thương yêu của họ, làm cho họ hướng về những cái không có thật, mà những con người thật đây bị xóa nhòa liền trong tâm tưởng của người tín đồ, đây là một cái điều. Và đạo Phật đã gỡ điều đó lại.

[17:20]Đạo Phật gỡ lại là có cái ơn quốc vương, là ơn đất nước á, mình nói lại như vậy. Nên làm cho chúng ta cũng ấm lòng, nên khi mà một người Phật tử cảm thấy mình có cái trách nhiệm, cái nặng lòng đối với đất nước cũng là một điều hết sức là xứng đáng, vì chúng ta đã đi đúng với cái giáo lý của đạo Phật. Có một lần trong cái bài mà Quê Hương Đất Nước, thầy có nói là quốc gia là cái nhân duyên lớn của chúng ta, phải không? Bởi vì mỗi khi chúng ta sinh ra trong đất nước này thì chúng ta có cái số phận ràng buộc với cái quê hương này. Chúng ta sống với những người đồng bào cùng huyết thống, cùng ngôn ngữ, chúng ta sống trong cái không gian luật pháp chung với

[17:58]nhau, chúng ta sống trong một cái truyền thống để lại là với những cái tập quán, văn hóa giống như nhau, cho nên mình cảm thấy dễ thở, dễ sống. Như vậy. Bây giờ nhiều người khi họ ra nước ngoài thì cái cảm giác đầu tiên họ là lạc lõng, bởi vì những cái suy nghĩ nó không quen. Như mình quen sống như thế này, rồi cái người kia sống thấy khác, mình không chịu. Như có một lần có một con bé nó đi du học về cái thầy mới hỏi, thầy hỏi: “Bên đó rồi sống sao con?” Nói: “Bên đó sống người ta lạnh lẽo lắm thầy ơi. Miệng mở thì họ nói ngọt ngay à. Đụng chút thank you, đụng chút là nice to meet you, how are you đồ mà lòng họ lạnh băng à, không có, trong lòng không có thương nhau.

[18:36]Còn người Việt Nam mình á, thương nói thương, ghét nói ghét, chứ còn người ta không phải vậy.” Nên chút xíu đó cũng bắt đầu mình thấy hơi khó chịu. Chỉ chừng nào mà mình quen rồi đó thì thôi, thì thôi bắt đầu mình mới dễ chịu, chứ còn bình thường với cái tập quán mình mình vẫn thấy dễ sống hơn. Rồi có nhiều người qua bên kia họ không có những người cùng ngôn ngữ, họ cũng cảm thấy cô độc. Cho nên chúng ta thấy khi mình sống trong cái đất nước của mình, trong cái không gian cùng luật pháp, tập quán, cùng ngôn ngữ, vân vân như vậy, mình thấy mình ấm lòng. Đó là cái số phận của mình như vậy. Mà đặc biệt nữa đối với Việt Nam mình thì

[19:07]cái nhân duyên giữa đạo Phật và quốc gia rất là lớn. Đạo Phật đã tồn tại suốt chiều dài của dân tộc và cũng đã đóng góp rất là nhiều. Mà đạo Phật có một cái ưu điểm nữa là không có một tổ chức quốc tế. Một tổ chức quốc tế trong đạo Phật rất là lỏng lẻo, cho nên đạo Phật ở nước nào thì gắn với nước đó thôi. Đây cũng là một cái đặc biệt. Và ví dụ như là Phật giáo ở các nước có thể gặp mặt nhau, gặp mặt nhau là để trao đổi, giao lưu, chứ không bao giờ có một cái tổ chức Phật giáo quốc tế mà chỉ đạo vô trong cái Phật giáo trong nước là phải làm thế này, phải làm thế kia, không có, mà đạo Phật không khoái vụ đó.

[19:41]Cho nên là đạo Phật sống ở nước nào, mình cứ theo cái không gian nước đó, phục vụ cho đất nước đó là được. Với có một điều nữa, chúng ta khẳng định điều này nữa là ví dụ đạo Phật xuất hiện ở đâu, mục tiêu của đạo Phật xuất hiện ở trong xã hội, trong loài người, trong cộng đồng là để làm cái gì?

[20:04]Chúng ta phải trả lời câu này chúng ta mới thấy cái sự khác biệt giữa đạo Phật và các tôn giáo khác. Phải trả lời cho ra câu này. Ví dụ như là đạo Phật xuất hiện ở nơi nào là để làm cái gì?

[20:18]Ai trả lời đúng, lát thầy cho ăn hai dĩa mứt, tặng thêm một cái liều thuốc giải quyết hậu quả nếu xảy ra. Đạo Phật xuất hiện để làm cái gì? Dạ, thưa thầy, theo nhận xét của con thì cái mục tiêu gần nhất của đạo Phật phải mang lại cho con người là cái an vui và hạnh phúc. Cái câu trả lời đó là chính xác, nhưng lát thầy sẽ cho hai dĩa mứt kèm theo một liều thuốc Imodium. Và chúng ta phải xác định cái lập trường này, phải xác định cái lập trường này không được ngờ vực, không được thay đổi. Đạo Phật xuất hiện ở đâu là đem an vui, hạnh phúc cho ở đó. Chứ không phải, thầy nhấn mạnh cái chữ không phải nha,

[20:58]chứ không phải đạo Phật xuất hiện ở đâu là để giành quyền lực ở đó, lôi kéo ở đó, giành cái ưu thế của mình ở đó, nhớ điều đó. Đồng ý với thầy không? Chúng ta xác định cái lập trường này nha. Đạo Phật xuất hiện ở đâu là đem an vui, hạnh phúc ở đó chứ không phải là đạo Phật xuất hiện ở đâu để giành ưu thế ở đó. Đây là điểm khác nhau giữa đạo Phật và các tôn giáo bạn. Có một số tôn giáo họ có một cái quan niệm rất rõ, có chỉ đạo, có tổ chức, có chủ trương rất rõ, là khi họ có mặt ở đất nước nào, họ chiếm quyền lực đất nước đó, họ giành ưu thế với đất nước đó, họ cạnh tranh với nhà nước tại đó. Tại vì họ có một tổ chức riêng vượt biên giới thuộc về quốc tế.

[21:39]Họ có cái đó, nên đây là điều rất là đáng ngại. Tức là bản chất của tôn giáo là đã phá cái lòng yêu nước rồi, vậy mà nếu mà cái người tu sĩ lãnh đạo của các tôn giáo đó mà còn có cái quyết tâm, một cái tham vọng để mà cạnh tranh với quyền lực của tại những cái đất nước mà họ đến nữa thì thật là một nguy cơ rất là lớn. Trong đạo Phật của chúng ta thì điều đó không bị, đây là điều may mắn. Thứ nhất là mình có cái ơn quốc vương. Thứ hai, mình không có tổ chức quốc tế. Và thứ ba nữa là cái giáo lý đạo Phật hiền lành nên sự thật mình thường giữ được cái lập trường là đạo Phật ở đâu đem an vui ở đó, chứ mình không có giành ưu thế ở đó.

[22:21]Tuy nhiên, đôi khi một vài tu sĩ của chúng ta đã quên điều này. Có những vị đã quên điều này, tạm thời quên điều này là lúc nào cũng muốn giành ưu thế, muốn giành có quần chúng đông, muốn giành quyền lực, vân vân thì cái đó đi hơi xa với giáo lý của Phật. Giáo lý đạo Phật là luôn luôn là hy sinh, là phụng sự. Nhiều khi một người tu sĩ xuất hiện, người ta không có biết để mà người ta quý trọng mình, không cần. Vì mình đến đó là để mình thương yêu, phụng sự con người chứ không phải mình đến đó để con người thương yêu, phụng sự mình. Đây là cái lập trường rất là rõ. Ờ mặc dù là ví dụ như khi một người tu sĩ đến đâu

[23:00]thì chúng ta sẽ gặp những người Phật tử thuần thành, họ gặp quý thầy, cô họ cung kính, xá chào, rồi thậm chí họ mời về nhà cúng dường trai tăng, rồi cúng dường tiền, lo lắng phương tiện là lâu lâu chúng ta gặp những người Phật tử thuần thành. Còn đa phần là người tu sĩ không được có trong tâm mình cái ý nghĩ là khi đi đâu là phải gặp những người Phật tử đó để được hưởng cái sự ưu đãi đó, không có. Mà cái người tu sĩ của đạo Phật phải quan niệm là khi mình đi đến đâu là mình phụng sự nơi đó, làm cho nơi đó được an vui, được tốt đẹp. Mà làm thế nào để người ta an vui, hạnh phúc thì nó có cái công thức.

[23:40]Công thức đó là ngày mai hình như chúng ta sẽ nói. Tức là nơi nào có tình thương yêu thì nơi đó có có có niềm vui. Chúng ta nhớ nguyên tắc vàng á, ở đâu có tình thương yêu, ở đó có niềm vui. Điều này chúng ta đã nói với nhau rất là nhiều, phải không? Bởi vì chúng ta đã nhớ là đường vào xuân là những gì? Hạnh phúc. Vì mùa xuân là là lời chúc yêu thương. Từ yêu thương thì trần gian hóa thiên đường. Cái công thức nó là như vậy. Có yêu thương mới có niềm vui, gọi là thiên đường. Cho nên trong bài Cầu Nguyện Cứu Quê Hương cũng vậy, hai câu cuối chúng ta cũng nêu công thức trở lại là khi mà cái đạo từ bi đã rực sáng rồi đó thì trong lòng người

[24:21]chỉ có tình thương và lúc đó hành tinh này chỉ là chỉ là thiên đường. Chúng ta khẳng định cái công thức đó. Và đạo Phật cũng vậy, khi chúng ta đến ở đâu, chúng ta nói rằng chúng ta đem an vui, hạnh phúc ở đó, tức có nghĩa là chúng ta đem cái gì tới đó? Để đem được an vui tới đó thì mình chúng ta phải đem cái gì tới đó? Đem tình thương. Tình thương nghĩa là ai thương ai?

[24:47]Nói thương là phải có người thương người. Thứ nhất là mình thương người ta, đúng, cho hai dĩa mứt và thêm một liều Imodium, được. Thứ nhất là cái người tu sĩ mình phải phải thương những cái người mà Phật tử hay không Phật tử mà mình đến tại cái vùng đó, phải thương trước cái đã. Thứ hai là mọi người thương nhau, đúng. Hai dĩa mứt và một liều Imodium nữa, đúng như vậy. Đúng như vậy, trước hết là mình phải thương yêu con người và cái nhiệm vụ thứ hai là làm cho con người thương yêu nhau. Khi con người đã thương yêu nhau rồi thì tự nhiên họ sẽ họ sẽ hạnh phúc, họ sẽ sống vui với nhau. Và lúc đó mình sẽ lặng lẽ ra đi như một hạt bụi bay trong

[25:31]buổi chiều lộng gió, không cần ai nhớ tới mình nữa. Đạo Phật là như vậy, được không? Đó, chúng ta nhớ cái quan điểm, cái lập trường đó cho rõ, chứ không phải là khi chúng ta xuất hiện ở đâu là chúng ta đòi phải xây dựng cái chùa bề thế và mọi người phải quy hướng về, phải nghe lời, phải phục tùng mình, phải ưu đãi mình, đối xử tốt với mình. A, đạo Phật không có thế. Nếu có ai có cái suy nghĩ đó thì chúng ta đã lạc ra khỏi đạo Phật. Nhưng đạo Phật hoàn toàn không giành ưu thế với xã hội, với nhà nước mà hỗ trợ thêm thôi. Ví dụ như khi đến cái vùng đó có cái ông quan ổng cai trị dân thì đạo Phật đến là phải quan hệ tốt với ông quan đó trước.

[26:09]Nếu được cảm hóa ông quan đó, ổng có được thêm cái đạo đức từ bi, nhân quả, rồi sau đó giúp ổng để ổng thương dân ổng, ổng cai trị dân ổng cho tốt, ổng giáo dục dân ổng cho tốt, rồi vậy là thôi, chứ không phải là khi mà có cái ông thầy chùa xuất hiện ổng giành quần chúng với ông quan. Rồi ông quan nói không nghe, mà ông thầy tu nói nghe thì ông thầy tu hãnh diện. Rồi ông quan giờ muốn gì phải qua tay tôi để tôi nói dân thì đạo Phật không có cái ý đó trong đầu mình. Tôn giáo nào có thể có, nhưng trong đạo Phật không có tham vọng đó. Hôm trước vậy, có thầy Thanh Trung ngoài Bắc vào rồi thầy kể chuyện về cái sự tích của ngôi chùa Đồng Đắc ở Ninh Bình.

[26:47]Hồi đó lúc ông Nguyễn Công Trứ ra đó để lập cái huyện mới ở Kim Sơn, Tiền Hải thì ông Nguyễn Công Trứ tuy làm quan triều đình nhưng ra đó không nắm được quần chúng, mà cái quan địa phương hình như cũng không nắm quần chúng. Cuối cùng phải nhờ một vị Hòa thượng là vị Hòa thượng đó có quần chúng. Nên vị Hòa thượng đó mới kêu dân là đi khai đất, mở một cái huyện mới là cái huyện Kim Sơn. Và tới bây giờ đó, đất đai trù phú là như vậy. Thì như vậy vào từ vào thời đó là đúng là cái người tu, nhất là những vị có đức độ cũng là người nắm được quần chúng. Nhưng mà những vị không coi đó là sự nghiệp, mà đó làm cái gì tự nhiên thôi.

[27:25]Bởi vì do cái đạo đức cho nên là người dân họ quy hướng, nhưng mà đạo Phật không hề chủ trương đó. Và chúng ta thấy cái việc mà một ông Hòa thượng là đã ủng hộ cho triều đình bằng cách là kêu gọi quần chúng Phật tử tham gia cái công việc mà lập ấp, lập huyện mới giùm cho triều đình là một hình ảnh đẹp. Hình ảnh đẹp là người tu là như vậy. Là cái điều gì có lợi cho dân sinh, cho nước thì chúng ta luôn luôn khuyến khích. Mà đó cũng là cái cách để tạo điều kiện cho cái người Phật tử mình làm được điều phước. Vì có phước người ta mới sống vui được. Nên vì vậy là cái người tu sĩ đạo Phật chỉ là người phụng sự, người ủng hộ cho cái điều thiện,

[28:05]cái điều tốt chứ không phải là người giành giật, nhớ như vậy. Đây là cái lập trường như vậy. Chúng ta để ý điều này nữa là không được xem quyền lực của tôn giáo cao hơn quyền lực quốc gia.

[28:20]Cái mục tiêu, cái lý tưởng của đạo Phật cao hơn cái lý tưởng của một quốc gia. Vì sao vậy? Bởi vì lý tưởng của một quốc gia á chỉ là cái gì? Làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Đó là mục tiêu quốc gia. Chứ còn lâu lâu mà có cái ông nào mà ổng lộn xộn á thì có lý tưởng lớn hơn chút, nghĩa là làm sao? Thêm chút lý tưởng là xâm chiếm các nước khác. Có thêm chút xíu nữa, nhưng mà bình thường bây giờ không ai dám. Đó. Nhưng mà đại khái là nơi cái biên giới mình có sẵn, xây dựng nó thành đất nước là giàu mạnh phải không, xã hội dân chủ và công bằng, văn minh, đại khái như vậy.

[28:56]Còn cái lý tưởng của đạo Phật là đi tới đâu? Là giác ngộ, giải thoát vượt hẳn ba cõi sáu đường. Không xem cái cõi này là cứu cánh, tức là cái cõi chúng ta sống, chúng ta nương nhờ, chúng ta đóng góp, xây dựng nhưng rồi không ở lâu, chúng ta sẽ đi lên nữa, chúng ta vượt lên trên nữa mà cuối cùng vượt thoát hết tất cả. Cho nên trên cái lý tưởng thì đạo Phật cao hơn lý tưởng quốc gia. Nhưng trong quyền lực xã hội thì đạo Phật làm sao? Không bao giờ không bao giờ có cái ý là xem cái quyền lực của tôn giáo mình cao hơn quyền lực quốc gia. Đây là một điều cái trung đạo rất là tế nhị mà đạo Phật mình phải xác định cho rõ.

[29:39]Cho nên vì vậy là từ xưa tới nay đạo Phật luôn luôn sống hiền lành với đất nước là vậy đó. Bởi vì đạo Phật không có tham vọng, hiền lành. Nhưng chỉ có một cái là đôi khi chúng ta bị thụ động thôi, thụ động là không cố gắng là đem đạo Phật giáo hóa mọi người. Cho nên có một thời gian dài đạo Phật chiếm ưu thế trong đất nước vậy mà vẫn không phủ được hết tín đồ. Vẫn để cho rất nhiều người không hề biết Phật pháp. Nên đây là một cái sai sót của người xưa mà ngày hôm nay chúng ta phải giải quyết hậu quả. Là chúng ta phải xây dựng lại làm cho con người Việt Nam ngày hôm nay biết tin nhân quả, biết sống từ bi,

[30:18]thương yêu nhau, biết tu hành, biết giữ gìn đạo đức, giữ gìn phong hóa xã hội. Thì ngày nay chúng ta phải làm lại nên rất là cực. Chứ nếu ngày xưa các vị tôn túc của chúng ta những đời trước chịu siêng chút xíu, là siêng năng giáo hóa chút xíu thì ngày hôm nay đạo Phật đã phủ hết đất nước này và chúng ta chỉ phát triển giữ gìn chứ không có phải cực khổ như ngày hôm nay. Chúng ta nói như vậy, ai thông minh thì hiểu thêm chứ thầy không thể nói trắng ra được, ha. Cho nên có một cái trong cái cuộc sống của con người, có một cái tình yêu thiêng liêng là tình gì? Tình yêu yêu nước, phải không? Ai mà nghĩ ra một cái tình gì khác mà ngoài cái chữ

[31:00]yêu nước thì phải sửa trong đầu mình lại nha. Cái đầu đó có sạn, có sỏi phải sửa lại, phải cải tạo lại. Nghe nói chữ tình là đừng có nghĩ cái tình nào hết á, tình yêu nước. Còn có ai có cái chữ nào mà khác cái chữ tình yêu nước thì phải chỉnh cái đầu mình lại. Trong đó nó hắc ám trong trỏng á. Cho nên chỉ có tình yêu nước là cái tình thiêng liêng. Thầy nhớ hồi còn nhỏ, thầy được học những bài học về yêu nước, mà lúc đó thầy có cái ý thức yêu nước mạnh lắm nha. Rõ, rõ, tồn tại luôn. Mà thầy không biết cái thế hệ sau này có được như vậy không? Chứ từ năm tiểu học là thầy đã được rồi. Rồi mình xác định cái lập trường yêu nước rõ lắm,

[31:32]không biết lớp trẻ bây giờ sau này không biết sao. Liễu Hương đâu rồi ta? À, có yêu nước không con? Sao nghi quá à, dòm mặt nghi quá. Tịnh Duyên, có yêu nước không con? Có hả? Ừ. Khi mà mình lớn lên chút xíu nữa đó thì khi mà cái kiến thức mình lớn hơn, cái tâm hồn lớn hơn, cái trí tuệ lớn hơn thì nó có một cái tình yêu khác nữa là tình yêu gì? Tình yêu gì? Tình yêu nhân loại, có cái tình yêu nhân loại. Nhưng mà thật sự, tuy yêu nhân loại nhưng mình cũng sẽ không làm được gì nhiều, phải không? Bởi vì nhân loại gồm nhiều quốc gia quá, mà mỗi quốc gia có một không gian khác biệt, ranh giới khác biệt, pháp luật khác biệt,

[32:14]rồi mình cũng chả có gì phải đóng góp, nên cái tình yêu nhân loại thường là chúng ta để trong tâm của mình. Trừ trường hợp là những cái người mà nằm ở những tổ chức quốc tế, họ có duyên, có trách nhiệm, có quyền, họ làm gì được đó cho thế giới thì chúng ta ủng hộ. Còn riêng đa phần chúng ta, căn bản là chúng ta có cái tình yêu nước, rồi sau đó lớn lên chúng ta có cái tình yêu nhân loại, rồi cũng để trong tâm mình thôi, chôn chặt đáy lòng chứ cũng không làm gì được nhiều. Nhưng mà vẫn là một cái tình yêu đẹp. Nhưng mà còn cái cụ thể vẫn là cái tình yêu nước. Và có điều thế này, sau đó là chúng ta biết đến với đạo Phật.

[32:49]Có thể là chúng ta có cái gốc đạo Phật. Nhưng mà có thể là lớn lên rồi mình mới gặp đạo Phật. Mà đây là một điều thế này, cái đạo lý của đạo Phật á chỉ được phép hỗ trợ tình yêu nước và tình yêu của nhân loại chứ không được chống lại hai cái tình yêu đó. Đồng ý không? Chúng ta xác định điều này, là khi chúng ta đến với đạo Phật, đạo Phật có thể bổ sung thêm cái lòng từ bi, nhưng cái lòng từ bi đó phải hỗ trợ cái tình yêu nước và tình yêu nhân loại chứ không được xóa, không được thay thế. Nhưng mà có rất nhiều người đệ tử Phật, kể cả người xuất gia, hiểu về cái lòng từ bi đó là thay thế luôn tình yêu nước và tình yêu nhân loại.

[33:32]Thay thế luôn. Mà có nhiều vị đã đứng lên bục giảng khi mà giảng về lòng từ bi cũng đã thay thế, xem từ bi như là một cái tình yêu khác thay thế mất cái tình yêu nước và tình yêu nhân loại. Đây là một sai lầm. Cái lòng từ bi đó mà nó không có cái căn bản của tình yêu nước và tình yêu nhân loại thì cái lòng từ bi đó có thực tế không? Không, nó ảo tưởng, không thực. Cũng giống như mình nói thế này, ví dụ như bây giờ nói là mình từ bi thương yêu tất cả chúng sinh, nhưng mà ở trong chùa mình không thương huynh đệ mình thì như vậy cái tình từ bi có thật không? Thật phải không? Là chỉ là lời nói dối, hoặc là chỉ là một lời sáo ngữ,

[34:10]hoặc là chỉ là một cái tuyên truyền quảng cáo thôi chứ không thật. Cho nên ví dụ như mình nói từ bi thì phải dòm kỹ những người tu trong chùa đó có thương nhau hay không cái đã. Thấy người trong chùa đó thương nhau thì mình tin rằng cái mà họ nói về lòng từ bi thương yêu tất cả chúng sinh hi vọng là có thật chút đỉnh. Thì cũng vậy, ví dụ khi một vị tu sĩ Phật giáo đứng lên bục giảng phân tích về Tứ Vô Lượng tâm, trong đó có cái lòng từ bi thương yêu mênh mông tất cả mọi loài, nhưng mà nó phải đặt trên nền tảng thực tế của tình yêu nước và tình yêu nhân loại chứ không được thay thế. Đó, đây là cái chúng ta để ý.

[34:45]Và khi mà chúng ta xác lập được cái điều này rồi thì chúng ta mới thấy, chúng ta mới giật mình nhìn lại. Giật mình lại là có những cái tôn giáo họ nằm theo một cái hệ thống quốc tế chặt chẽ, cho nên cái chức sắc của tôn giáo đó cũng giống như là giáo dân của tôn giáo đó, rất yếu cái tình tự dân tộc. Họ sống trên đất nước này mà cái hồn họ để đâu á. Mơ mơ màng màng ở cõi nào á, chứ họ không xem cái đất nước này là thiêng liêng để họ phải phục vụ. Họ không xem những cái đồng bào của họ là máu mủ để họ thương yêu, là họ không có hỗ trợ được với cái viên chức nhà nước để mà bắt tay cái xây dựng đất nước.

[35:24]Cái hồn họ để đâu ở cái xứ nào. Và các tôn giáo đó họ không xác định được điều này. Đây thật sự là một nguy cơ, nên chúng ta rất mong chúng ta rất mong, chúng ta nói điều này không có nghĩa là chúng ta công kích họ. Chúng ta không công kích. Bởi vì sao? Bởi vì công kích cứ gây chiến tranh hoài mệt lắm. Cho nên chúng ta khi phân tích rõ điều này thì chúng ta cũng hi vọng các tôn giáo bạn hiểu được cái điều chúng ta vừa nói, là cái tình yêu đạo của họ cũng giống như là cái ảnh hưởng của tôn giáo họ, họ đã hiểu một cách sai lầm là họ đã thay thế mất cái tình yêu đất nước, như họ thay thế, họ muốn tranh giành với cái ảnh hưởng

[36:04]của nhà nước, là cái sai lầm trong cái giáo lý hay cái chủ trương của tôn giáo nằm ngay chỗ đó mà họ không thấy được. Nên chúng ta mong mỏi rằng lúc nào đó họ giật mình nhìn lại, kể cả những chức sắc của tôn giáo họ hoặc là giáo dân cũng vậy, chúng ta phải xem đất nước mình là thiêng liêng nhất. Còn một cái cõi nào đó được hứa hẹn là sau khi chết sẽ sinh về thì hãy để sau khi chết chúng ta tính. Còn trước mắt là chúng ta sống với đất nước này, với con người này, chúng ta phải thương yêu cái đã. Giống như có một lần vậy, có một số thầy chủ trương về Tịnh độ, khi đến chùa thăm thầy thì khi nói chuyện, thì nghĩ rằng là thầy là người

[36:45]tu thiền, cho nên chắc cũng không có ủng hộ Tịnh độ lắm. Thầy nói: "Không, tôi là người thường hay niệm Phật." Thì niệm Phật thì gióng giống họ rồi, nhưng mà còn cái mà cầu vãng sinh Tịnh độ nữa không biết là thầy có giống họ hay không? Thì thầy không có nói giống hay khác, thầy sẽ nói câu này: "Nói tôi cho rằng theo luật nhân quả của Phật, chỉ khi nào mà chúng ta nỗ lực hết cả cuộc đời của mình để xây dựng cái cõi này thành một cõi Phật,

[37:11]thì không biết mình xây được hay chưa, thì khi chết chúng ta về cõi Phật liền." Đó là nhân quả. Là do cái tâm mình và hành động của mình. Cái tâm của mình tha thiết là muốn có một cõi Phật hiện hữu cho mọi người được hưởng, và chúng ta đem hết cái sức lực của mình để làm điều đó trong cả cuộc đời của mình, phải dùng cái chữ cả cuộc đời nha, chứ một hai ngày không tới đâu, đem hết cả cuộc đời của mình, hết tâm huyết, hết thiết tha của mình để xây dựng cõi này thành cõi Phật, thì bảo đảm dù chưa xây xong, khi mình bỏ thân này về cõi Phật liền, Phật rước liền. Đó là nhân quả. Công bằng. Mọi người đồng ý với thầy không?

[37:48]Nhưng mà đó là nhân quả rất công bằng, phải không? Bây giờ bắt đầu mình hỏi những vị tu Tịnh độ, quý thầy có lý tưởng vãng sinh nó đúng rồi đó, nhưng quý thầy có gieo cái nhân để được sinh về cõi Phật hay không? Giật mình quên liền, giật mình nhìn lại: chưa hề. Chỉ niệm Phật, tha thiết cầu, cũng giống như người mà chỉ niệm Phật cầu giàu, giàu không? Không bao giờ. Chỉ khi nào mình vừa biết niệm Phật mà vừa biết làm phước, biết làm ăn thì mới giàu. Còn mà niệm Phật cầu giàu, không giàu. Cũng giống như niệm Phật cầu vãng sinh, thầy nói: "Không là không." Nói như vậy thầy nói ngược kinh Di Đà. Kinh Di Đà nói là chết mà niệm Phật được mười tiếng nhiếp tâm là sinh về cõi Phật.

[38:29]Trả lời một câu: "Kinh Di Đà không phải Phật thuyết." Thì câu này cái này mới đụng dữ nữa. Nói: "Trời trời trời, bộ muốn tuyên chiến, muốn gây chiến tranh sao mà nói kinh Di Đà không phải Phật thuyết?" Nói: "Không, tôi là người chủ trương hòa bình nên vừa mới đặt cái bài nhạc Thế Giới Thanh Bình đó." Ngày nào thế giới chung câu đại đồng ha, hận thù đã hết, thương nhau thật lòng. Cho nên tôi là người chủ trương hòa bình, không có chiến tranh. Nói sao mà dám nói đánh đổ cái niềm tin của người ta nơi kinh điển? Nói: "Không, vì đạo Phật là đạo của sự thật." Sự thật như thế nào phải nói như thế đó,

[39:01]dù sự thật đó làm mình đau lòng, dù sự thật đó làm mình tê tái, mình cay đắng, nhưng rồi phải chấp nhận sự thật. Nhất là cái lịch sử về kinh điển của đạo Phật là có nhiều bài kinh không phải Phật thuyết mà nhiều thế kỷ trôi qua chúng ta tưởng là của Phật thuyết. Mà từ lâu mình tưởng là Phật thuyết thì ngày hôm nay điều đó phải được xác định lại không phải Phật thuyết, để chúng ta trở lại cái gì đúng với nhân quả thôi. Vâng, Đức Phật đã nói mà, đừng tin bất cứ điều gì dù cho điều đó là được ngàn xưa để lại, đừng tin bất cứ điều gì dù cho điều đó được ông thầy khả kính nói ra. Tức là ngài nêu rất nhiều, mà chúng ta chỉ tin điều gì khi

[39:46]chúng ta nghiền ngẫm, nghiên cứu, tư duy rất kỹ, thực hành thử coi nó tới đâu, nếu thấy đúng rồi đó mới đúng. Cho nên là vấn đề kinh điển cũng vậy, nghĩa là quý thầy không hề muốn cho có cõi Phật cho con người thì làm sao mà mình hưởng được cái cõi Phật. Nhân quả như vậy, sư đồng ý không sư? Phải không? Đó, sư mà còn đồng ý nữa đó. Nên chúng ta thấy ví dụ bây giờ mình muốn mình giàu mà trong suốt cuộc đời mình mình không làm cho ai được sung sướng, hạnh phúc, có tiền, có bạc, có cơm ăn, áo mặc hết thì làm sao mình giàu có cơm ăn, áo mặc được, phải không? Chỉ khi nào mà mình quên mình, mình đi lo cho người khác,

[40:23]mình muốn người này có cơm ăn, mình muốn người kia có áo mặc, mình muốn người nọ có công ăn việc làm ổn định, mình muốn cho người đó họ sống được thoải mái, không có bẩn chật, tức là cả cuộc đời mình phải như vậy thì cái kết quả hiện ra cuối cùng là mình sẽ được giàu có, sung sướng. Mình lỡ bỏ thân này, mình sinh về một cõi nếu không phải cõi trời mà trở lại cõi người thì cũng sinh vào một nơi rất là giàu có, vì mình đã muốn điều đó cho mọi người. Cho nên cái công thức là khi mà chúng ta muốn cái điều gì cho mọi người, chúng ta sẽ được điều đó. Nên vừa rồi thầy có nói một điều là thầy mắc nợ mấy cái vong linh

[40:59]mà chết dưới nước, thầy nói hoài chúng nghe không, nhớ không? Thầy nói là thầy đang muốn viết một cái bài sám cầu siêu cho những vong linh chết dưới nước. Vì sao vậy? Bởi vì những vong linh đó rất là khổ. Họ dưới nước lạnh lẽo, đói khổ, những cái đồ mà người ta cúng trên bờ không ăn được. Thầy muốn soạn bài sám để cho những Phật tử mình, những người mà ở gần sông nước á cứ ra bờ sông mà tụng, tụng như vậy rồi sẽ giúp cho siêu độ những cái vong linh dưới nước như vậy. Mà thầy chưa có làm được bởi vì bận quá, cứ bày ra viết được chút xíu cái lại nảy việc này, việc kia. Mà trong cái lời tựa thầy có nói thế này, tại sao cái vong linh chết nước mà

[41:36]bị khổ sở như vậy, cứ bị dìm dưới nước thảm mà không lên được, vì sao? Vì cái nhân quả ngày xưa, vì nhân quả ngày xưa có một lúc nào đó họ đi họ dí chết người ta, vì họ dìm cái người chết đuối. Có một lúc kiếp xưa nào đó họ dìm người đó dưới nước để chết. Khi mình dìm người ta xuống nước mình chết là trong đầu mình muốn cái gì? Mình muốn cái người đó làm sao? Vĩnh viễn ở dưới dưới nước, ví dụ như trói người ta lại, cột cục đá quăng luôn xuống dưới đó luôn, giết người ta, phi tang luôn. Để không có nổi lên, để không ai phát hiện, chỉ khi nào mà cái ghe cào đi ngang quơ kéo vướng rồi xuống gỡ ra mới thấy là cái cục đá chôn cái xác người hay là bộ

[42:13]xương, mới phát hiện lại có một vụ án mạng, nhưng mà lại chuyện đó qua lâu. Thì khi mà giết người kiểu đó, là trong tâm mình muốn người này phải chìm hẳn dưới nước. Thì đến năm, ba kiếp sau, khi mình trả quả báo là mình bị chết dưới nước thì không lên được nữa. Vì mình đã muốn cho người khác ở luôn dưới đó thì mình không lên được. Cái nhân quả là như vậy. Muốn người ta thế nào, mình sẽ như thế đó. Mình muốn người ta khỏe mạnh thì mình sẽ, mình sẽ khỏe mạnh. Cho nên nhờ thầy bệnh mà vô số người đều khỏe mạnh, tại vì sao vậy? Nhiều khi cũng tội nghiệp á, nói cái ông đó ông bệnh hoài, ổng không giảng cho mình nghe cũng buồn,

[42:46]cái đêm nào cũng thắp nhang cầu Phật cho cái ông ổng ổng khỏe giùm. Mà muốn thầy khỏe thì được cái phước gì? Thì mình lại khỏe. Còn thầy thì cứ đìu hiu gió cuốn, không khỏe được chút nào hết. Nhưng mà cái người cầu cho thầy thì tự nhiên mập mạp ra, nhất là sư Thể mỗi ngày mỗi mập, vậy đó. Mỗi ngày cầu thấy ổng ngộ.

[43:09]Thì cũng vậy, là

[43:14]khi mà các cái tín, cái tín ngưỡng của các tôn giáo như vậy, niềm tin của các tôn giáo mà họ đôi khi họ đã quên mất cái nhân quả. Họ cứ hứa hẹn một cái cõi nào đó rất là vui sướng, hạnh phúc sau khi chết. Nhưng mà họ quên cái nhân quả là muốn có cái cõi đó sau khi chết mình về, thì lúc còn sống phải làm sao? Phải phải hết sức mình, phải không? Thật dạ thiết tha xây dựng cái cõi này, cõi nước này an vui, hạnh phúc cái đã. Cái tôn giáo họ quên nhân quả đó. Nên vì vậy, họ chỉ muốn là người dân phải đổ theo tôn giáo đó cho nhiều, để làm cho những giáo sĩ đó họ có quyền lực. Vì khi quần chúng theo đông thì có quyền lực.

[43:53]Mà quần chúng đổ xô theo tôn giáo để tôn giáo có quyền lực và hứa hẹn là nếu theo tôn giáo thì chết được sinh về cái cõi trên, thì cái hứa hẹn đó sai nhân quả. Mà đúng với nhân quả là gì? Là cái tôn giáo đó phải khuyến khích cái người giáo dân của mình, tín đồ của mình là xây dựng đất nước này cho tươi đẹp, cho hạnh phúc. Thì khi chết, tự nhiên sẽ lên cõi thánh mà ở. Đó là nhân quả. Bởi vậy, có nhiều người vậy, nhiều khi họ nghe băng của chùa mình giảng xong cái họ nói là: "Tụi con muốn về thăm chùa, thăm thầy cho biết, tại nghe băng hay quá". Thì thầy nói: "Đó không phải là cái mục tiêu của thầy khi thầy giảng pháp".

[44:32]Với lại thầy không có sức khỏe và không có thời gian. Cứ tới thăm thầy rồi thầy không có tiếp được đàng hoàng về là giận, mất công lắm. Mà nhiều người cũng vậy, đùng đùng tự nhiên đột xuất tới thăm thầy. Thầy đang bận làm việc, nói: "Con về thăm thầy chút, con phải đi gấp liền, thầy phải ra tiếp liền". Tức là cái người như vậy họ không có làm sao, họ hơi kiêu mạn nữa, phải không? Đi xa xôi tới thăm thầy đặt điều kiện bắt thầy phải xuống tiếp liền, không tiếp con đi liền. Những cái người đó họ họ làm sao thầy không hiểu, thôi nói mất lòng nữa. Đã mít lòng rồi giờ nói thêm câu nữa mít lòng, không nói nữa.

[45:01]Nhưng mà đại khái như vậy nó không hợp lý, không có công bằng, không có fair với thầy. Phải không? Thầy cũng bận gần chết đây. Nên vì vậy thầy nói thế này, thầy nói: "Bây giờ nghe băng rồi, hiểu rồi phải không? Rồi sống thương yêu những người chung quanh giùm và quên thầy đi, hãy coi thầy như một củ khoai sùng nằm bên lề đường không giá trị giùm". Sống thương yêu những người chung quanh mình, đó là xong mục đích của thầy. Chứ thầy không mơ ước là người ta phải biết thầy, phải thương thầy, không có. Và cái tiêu chuẩn đó phải là tiêu chuẩn của người con Phật, chúng ta phải như vậy. Nghĩa là khi đạo Phật xuất hiện ở đâu, chúng ta làm cho mọi người thương nhau.

[45:35]Nếu cần người ta quên đạo Phật luôn cũng được. Nhưng miễn là đạo Phật thành công không phải là vì đạo Phật xây được nhiều ngôi chùa đẹp, không phải là vì đạo Phật đi đâu cũng thấy tu sĩ, không phải vì đạo Phật in được vô số kinh điển rải ra. Không phải. Mà cái thành công á là nằm ở một chỗ là khi đạo Phật xuất hiện ở đó xong thì bỗng nhiên con người thương yêu nhau, giúp đỡ nhau, đó là thành công. Cho nên chúng ta đến một cái vùng đó có ngôi chùa, ngôi chùa to, thì khoan nói là ông thầy đó thành công. Vì muốn biết ông thầy thành công hay không thì phải làm sao? Thì phải đừng có vô chùa. Nghĩa là khi chúng ta đến cái vùng đó dân làng ở ha,

[46:16]và ở đó có ngôi chùa to, thì muốn biết ông thầy đó ổng tu tốt, ổng giáo hóa giỏi, ổng đi đúng con đường Phật dạy hay không là không phải đến gõ cửa vô thăm ổng, nói chuyện với ổng, đàm đạo, không phải. Mà phải đi đâu? Phải đi luồn luồn mấy cái nhà á. Coi coi mấy nhà đó người ta có thương nhau hay không, phải không? Người ta có sẵn lòng giúp đỡ nhau hay không, người ta có còn ganh tị với nhau hay không. Đó, nếu mà đến đó thấy người ta thương yêu nhau, giúp đỡ nhau, tử tế đối xử đàng hoàng với nhau, không ganh tị, không hờn trách, không ghét bỏ, không chia rẽ, thì mình kết luận rằng ông thầy đó rất là rất là thành công, rất là tốt.

[46:53]Đó là một vị tôn túc đáng nể, đáng kính. Còn ví dụ cái chùa thiệt bự mà đi vòng vòng ở ngoài nhà dân thì thấy người dân người ta cứ tiếp tục hục hặc với nhau, chia rẽ, đấu tranh với nhau thì biết ngay ông thầy này làm sao? Ông thầy thì không xứng đáng, không xứng đáng là sứ giả Như Lai. Đó, đó là điều chúng ta để ý như vậy. Nên cái vai trò của đạo Phật là như vậy. Cho nên đạo Phật mình phải phát huy cái đạo lý nhân quả, mình khuyến khích những việc làm từ thiện để mà góp phần xây dựng đất nước. Chứ không phải là đạo Phật xuất hiện để giành cái ưu thế. Các tôn giáo khác có thể bị cái nhược điểm này nhưng đạo Phật phải tránh.

[47:31]Nhưng mà thường thì đạo Phật mình không bị, nhưng đạo Phật mình bị nhược điểm khác. Hết cực đoan này qua cực đoan kia. Có một cái cực đoan mà các tôn giáo khác bị, đạo Phật không bị, đó là muốn tranh giành ảnh hưởng, giành quyền lực, giành ưu thế đối với nhà nước. Thì đạo Phật không bị. Nhưng mà đạo Phật bị một cực đoan khác là cái gì? Không làm gì hết, đúng. Tại sao không làm gì hết? Bởi vì sắc tức thị không, không tức thị không có gì hết luôn. Không tức là không có gì hết, nên không cần, không cần làm gì hết. Đạo Phật rơi lại một cực đoan. Và như vậy, ví dụ chúng ta đến một cái khu vực dân cư đó

[48:09]có thấy ngôi chùa thiệt to, thì chúng ta khoan vào ngôi chùa đó lại, chúng ta đi vòng vòng ngoài dân thì chúng ta thấy người dân đó họ không biết gì đạo Phật hết. Thì nghĩa là chùa đó làm sao? Cái ngôi chùa đang tu theo cái gì? Ngôi chùa đó đang sắc tức mà thị không, không tức mà thị ở không luôn, không làm gì hết. Cho nên vì vậy là đạo Phật mình phải tránh cái cực đoan. Nghĩa là chỉ được nói không sau khi cái gì? Sau khi sau khi mình đã làm được rất nhiều điều tốt cho cuộc đời, thì người đó mới được quyền nói không. Giống như có một lần thầy giảng cái bài là "Người Được Quyền", không biết chúng có nhớ bài đó không ta?

[48:51]Có không? Mà nhớ thầy nói gì trỏng không? Không, hay, đó. Mấy người này là sắc tức thị không đó, không nhớ gì nữa. Không nhớ gì nữa, người được quyền. Trong cái bài đó thầy nói: Ví dụ có nhiều cái mà thầy nêu ra cái người được quyền, trong đó có một ý quan trọng là ví dụ như mình chỉ được quyền rầy trách một cái người, mình được quyền chỉ khi nào mình đã đã thương yêu người đó. Nhớ không? Đó, khi nào mình thương yêu người đó thật lòng, mình lo lắng người đó thật lòng thì khi người đó có lỗi mình mới có quyền rầy, quyền dạy. Còn ví dụ như mình không hề thương yêu người đó rồi thấy người ta có lỗi cái lại sấn sấn mắng vào mặt người ta, được không?

[49:34]Không, nhân quả không cho phép, người ta ghét liền người ta không nghe. Cho nên người đó không có quyền. Và vì vậy, cái người để gọi là người có quyền nhiều trên thế gian này thì phải là một con người đã từng thương yêu thiết tha tất cả chúng sinh.

[49:49]Đồng ý không? Cho nên vì vậy là trong kinh Kim Cang không biết cái câu này thầy đã nói chưa. Ví dụ người nói thế này, là: "Xem tất cả như không". Ví dụ như làm mà không chấp á, là làm không chấp, người nào chỉ nói là: "Tôi xem tất cả mọi việc làm đều như không", người nào được quyền nói câu đó? Người nào? Là cái người mà đã từng làm, làm rất nhiều công đức thì mới nói được câu đó là: "Tôi làm mà tôi không chấp, không chấp công". Còn cái người không hề đụng móng tay gì hết mở miệng nói: "Tôi làm mà tôi không chấp công" thì người đó làm sao? Không được quyền. Người đó nói dối, phải không? Cũng giống như một người nói thế này:

[50:29]"Tôi xem tiền bạc này là vô nghĩa".

[50:34]Thì người nào mới được quyền nói câu đó? Cái người phải thật thì giàu kìa, còn người trong túi không có đồng xu dính túi mà móc móc hoài ba ngày không ra được một đồng nào mà nói: "Tôi xem chắc tiền bạc là vô nghĩa" thì thì có hợp lý không? Không hợp lý, phải không? Rồi mấy cái người đó rình rình coi ai rớt tiền lượm liền, chứ ở đó mà coi tiền bạc vô nghĩa. À, nhưng mà chỉ có người tiền muôn bạc vạn á thì nói câu đó nghe được. Tại người này họ giàu, họ có tiền. Đó, họ có quyền xem tiền bạc là vô nghĩa để họ có thể là hoặc là tiêu pha hoang phí hoặc là cho rộng rãi, bố thí rộng rãi. Câu nói đó hợp lý.

[51:09]Còn không có đồng xu dính túi mà mở miệng nói: "Ôi tôi xem tiền bạc thế gian này vô nghĩa" rồi xách cái bị đi xin ăn, không hay. Cho nên trong đạo Phật mình á, để nói được lý Không thì phải phải phải có, làm được rất nhiều điều thiện, tích lũy được rất nhiều công đức rồi mới được quyền nói tất cả là không. Cho nên thấy một ngôi chùa cũng vậy, mà để là ông thầy đó vô ổng nói sắc tức thị không, ông thầy mà được quyền nói câu sắc tức thị không thì mình nói: "Khoan, thầy chưa có quyền nói câu đó, để con kiểm tra lại". Ổng nói: "Kiểm tra vụ gì?", "Đi ra ngoài xóm cái". Phải không? Chừng nào mà đi ra ngoài xóm đó, nhà nào cũng thờ Phật,

[51:47]nhà nào cũng biết làm phước, nhà nào cũng tin nhân quả, biết dạy con cháu ngoan hết, đoàn kết thương yêu nhau đó, bắt đầu bước vô chùa lại đảnh lễ ông thầy đó: "Dạ, thầy là người được quyền nói sắc tức thị không". Phải vậy. Còn không, ổng mở miệng nói: "Sắc tức thị không", "Không, thầy khoan nói, con kiểm tra lại". Còn nếu đi ra ngoài chả ai biết ông Phật là ai hết trơn, bước vô nói: "Thầy, thầy tu lại, thầy là người chưa được quyền nói sắc tức thị không". Đồng ý với thầy không? Rồi giờ vậy, là ví dụ như giữa đạo Phật và nhà nước cũng vậy. Ít bữa nữa, hai ba bữa nữa thầy giảng về cái chủ đề là ý nghĩa

[52:21]tượng Hộ Pháp thì thầy sẽ nói lên thêm cái mối tương quan chặt chẽ cần thiết giữa đạo Phật và nhà nước như thế nào. Bữa đó thầy sẽ nói. Nhưng đại khái mình nói tổng quát là đạo Phật rất cần dựa vào nhà nước. Để chi vậy? Ai biết? Để mình xin gì? Mình cần dựa vào nhà nước để làm gì? Để mình được bảo vệ. Với mình có được hệ thống pháp luật ổn định để mà mình, mình tu hành và phụng sự. Phải không? Đấy, luật pháp cho phép là mình được quyền phụng sự, luật pháp cho phép mình cất chùa, luật pháp cho phép mình tu hành thì mình mới tu được. Chứ nhằm như là có đời vua mà cứ cấm đạo, mình tu cũng không được, muốn phụng sự không ai cho phụng sự.

[53:03]Nên vì vậy, đạo Phật cần nhà nước có một cái luật pháp để giúp đỡ đạo Phật, để đạo Phật được tu, được học, được phụng sự. Và nhà nước cũng cần đạo Phật không? Cần, để làm gì? Để đóng góp vào cái giáo dục đạo đức cho xã hội. Ví dụ như luật pháp thường là chỉ giải quyết hậu quả chứ không thể ngăn chặn được cái điều xấu xảy ra. Như trong cái khung luật pháp, ví dụ cái người này tát người kia bạt tai thì phạt cái gì, lụi người ta con dao thì phạt bao nhiêu. Chứ trong luật pháp không có chặn cái bàn tay người ta đã tát nhau, chặn cái con dao người ta đâm nhau, phải không? Luật pháp không có nói, mà chỉ làm rồi thì mở cửa tù ra, xây nhà tù đi giải quyết.

[53:48]Thì cái điều mà ngăn chặn cái bàn tay người ta tát vào mặt nhau, ngăn chặn cái con dao người ta đâm vào bụng nhau là vai trò của của đạo đức tôn giáo. Khi chúng ta nói về nhân quả, chúng ta cho biết khi mà anh làm điều đó hậu quả tới anh vậy đó, tự nhiên người ta kiềm chế lại, kiềm chế lại. Ví dụ như một ông quan cũng vậy, ông cán bộ cũng vậy, khi nghe cái nhân quả nếu mà đem cái đồng tiền bẩn về nuôi con thì đứa con đó bảo đảm nó hư. Hư liền, nó quậy, nó bướng lên rồi nó sa đọa, nó trác táng, nó phá tiêu cái gia tài luôn. Chỉ khi nào đem được cái đồng tiền sạch về nuôi, con mình sẽ thánh thiện, đạo đức, nó nên người.

[54:27]Rồi, tùy chọn. Thì ông cán bộ ổng dám tham nhũng không? Dám bóp cổ người ta lấy tiền không? Không, phải không? Nghĩ được cái nhân quả rồi tự kiềm chế liền, là biết sống trong sạch, lo cho dân, cho nước, giữ được cái đức đó nuôi con mình nó nghèo hơn chút. Nó ít cái phương tiện, nó không có muốn bây xì không được bây xì, nó muốn Viva không được Viva. Nó có thể cái xe nó nghèo hơn chút, nhưng mà nó nên người, nó có đạo đức. Và cái đó là cái hạnh phúc của tuổi già. Còn bây giờ o ép người ta lấy tiền về nuôi con mình nó sung sướng, nhưng mà tới chừng nó không đạo đức thì về già mình nằm một chỗ nó không lo, hậu quả trước mắt liền.

[55:02]Cho nên vì vậy mà cái đạo đức của tôn giáo mà nhất là của đạo Phật thật sự là một cái đóng góp rất đáng kể cho xã hội, cho đất nước. Và đó là lý do mà nhà nước cũng phải cần tới đạo Phật là như vậy. Bây giờ đó, chúng ta xác định lại cái nhiệm vụ của đạo Phật đối với đất nước là những làm gì? Thứ nhất là có thể có nhiều đó, nhưng mà riêng trong cái bài Cầu Nguyện Quê Hương á là chúng ta gởi gắm cái gì nhất trong đó? Là là đoàn kết. Khi chúng ta tôn kính Phật, khi chúng ta yêu cái đất nước này, chúng ta phải phải đoàn kết. Chúng ta đoàn kết cái gì? Trong bài đó chúng ta nói cái gì? Dù Nam, Trung, Bắc nơi nào, phải không?

[55:52]Miền xuôi, mạn ngược, máu đào Việt Nam. Rồi chưa hết, hoặc người viễn xứ lâu năm, quê cha đất tổ chẳng làm sao quên. Đất nước chúng ta chia ra làm làm ba miền và trong ba miền đôi khi hay hay nói kháy nhau. Người này cũng nhiều khi là do cái giọng nói khác hay là cái văn hóa, phong tục hơi khác chút xíu, đôi khi chúng ta có một chút hơi kỳ thị. Thì cái mơ ước của chúng ta, chúng ta dùng đạo Phật xóa điều đó. Dù Nam, Trung, Bắc nơi nào và hoặc là chúng ta là người miền xuôi hoặc là cái người mà ở mạn ngược, mạn ngược tức là ai? Tức là những người dân tộc, dân tộc anh em, dân tộc ít người đó thì đó là mạn ngược á.

[56:32]Dù miền xuôi hay mạn ngược, tất cả đều là máu đào Việt Nam. Nhưng mà chưa hết, chúng ta còn rất đông những người đồng bào của mình ở nước ngoài, chúng ta cũng yêu thương luôn. Đó là điều trước hết đạo Phật phải làm, đoàn kết lại. Trước khi chúng ta muốn đoàn kết tất cả thế giới lại, trước khi chúng ta muốn đoàn kết tất cả mọi tôn giáo lại, trước khi chúng ta muốn đoàn kết tất cả chúng sinh lại thì chúng ta phải làm được một việc gần hơn, thực tế hơn là đoàn kết cái quê hương mình đã, là như vậy. Rồi cái thứ hai nữa, đạo Phật làm được cái gì trong cái bài cầu nguyện này chúng ta muốn nói là chúng ta kêu gọi cái gì?

[57:09]Cái cái giáo dục gia đình, phải không? Trong đó có câu gì? Mỗi dòng họ, mỗi gia đình dạy răn con cháu, phúc lành gắng xây. Vì sao? Bởi vì: Tuy cuộc đời như thoảng mây, mây bay, nhưng điều phúc thiện phải phải dày như non. Chứ đừng có nói là: Ôi, cuộc đời như mây như gió rồi không làm phước là một sai lầm. Cho nên trong cái bài này chúng ta xác định lại cái trung đạo: Tuy biết cuộc đời như gió như mây, nhưng mà điều phúc thiện phải dày như non, đó là trung đạo, đó. Đó là một cái nhiệm vụ nữa mà đạo Phật kêu gọi các gia đình như vậy, dạy cho con cái cho ngoan. Rồi chúng ta làm gì nữa? Kêu gọi gì nữa? Nhiều lắm, trong đây nhiều lắm.

[57:54]Chúng ta phân tích không hết đâu, bữa nào ai giảng đi. Cuối cùng, chúng ta mơ ước cái gì? Góp phần xây dựng một thế giới đại đồng, phải không? Huy hoàng, hạnh phúc, đạo đức, trong đó con người ta sống yêu yêu thương nhau. Này chúng ta nói rằng là: Mai này nước Việt hưng long, góp vào thế giới đại đồng bao la. Nhưng mà muốn cho nước Việt mà hưng long tức là mạnh lên thì phải làm sao? Thì muốn cho nước mình giàu thì phải làm sao? Nó có nhiều lý do nhưng trong đó là người dân mình phải làm sao? Phải biết tặng nhau sự sống hiền lành, giúp nhau sinh kế để thành công chung. Tức là phải giúp nhau biết cách làm ăn, chứ đừng có giấu nghề.

[58:37]Mình cho người ta một tạ gạo không bằng chỉ người ta cách người ta làm ăn, người ta sống, đó. Cho nên có nhiều yếu tố như vậy và những điều chút chút chút chút chút đó chúng ta đã nói trong cái bài bài Cầu Nguyện Quê Hương này. Và đó cũng là một cái tâm sự của thầy, hay là một cái ước ao của chùa chúng ta trong cái dịp cuối năm này. Có một vài cái điều mà có một lần thầy chứng kiến mà thầy thấy là cái lớp trẻ sau này ít yêu nước là vì lý do này. Thầy nghe kể có một số lớp trẻ đi ra nước ngoài học. Khi đi học á thì thấy nhìn thấy nước ngoài họ giàu sang, cái phương tiện kỹ thuật hiện đại à thì lúc nào cũng mở miệng chê cái đất nước mình.

[59:17]Cũng nói đất nước người ta thế này, thì đất nước mình thế kia, đất nước người ta thế kia, đất nước mình thế này, cứ chê không à. Khi thấy đất nước người giàu mạnh thì lúc nào cũng chê cái đất nước mình, thầy biết ngay là cái đứa trẻ này không có yêu nước. Tại vì nếu mà đứa trẻ yêu nước thì nó sẽ suy nghĩ như thế nào khi nó thấy nước ngoài giàu mạnh? Ai trả lời câu này? Ai trả lời câu này? Khi một đứa trẻ yêu nước đi ra nước ngoài học, thấy nước ngoài giàu mạnh

[59:49]hơn nước mình nhiều thì phải suy nghĩ điều gì? Đúng, đó. Khi thấy như vậy thì phải xót xa thương yêu đất nước mình, đi qua quá nhiều cuộc chiến tranh. Và bây giờ nguyện sẽ học về góp tay xây dựng cho mình bằng người hoặc là hơn người. Thì đó mới là cái lòng yêu nước. Và thầy cũng mong rằng cái câu nói mà chúng ta vừa nói này là mọi người Phật tử mình phải đem đi truyền bá, nhắc tất cả những lớp trẻ nào mà sắp sửa đi du học. Ví dụ khi thấy đứa đó đi du học, mình biết hàng xóm thôi, hoặc là con cháu mình hay hàng xóm, mình hãy đến nói với nó như thế này: Dì nè, cậu nè, chú nè biết con sắp đi du học,

[1:00:28]và khi qua bên đó thì biết chắc một điều con sẽ thấy, chứng kiến nhiều cái điều giàu sang của nước ngoài vượt hơn hẳn nước mình. Nhưng mà ta mong con khi thấy cảnh đó rồi phải có cái ước ao là đem tài năng về xây dựng nước mình bằng nước người hoặc hơn nước người, chứ đừng có bao giờ có ý chê bai đất nước mình, vì như vậy là mang tội với tổ tiên. Nghĩa là cái điều này, cái câu nói này phải được dặn dò cho những cái du học sinh, sinh viên mình sắp sửa cất bước ra nước ngoài. Chịu không? Đồng ý không? Được chứ hả? Này được. Rồi thầy cũng kể chuyện một câu chuyện chút là vừa rồi thầy đọc mấy cái cuốn sách lịch sử của tác giả Vũ Ngọc Đảnh.

[1:01:10]Ông viết cái cuốn Mười Hai Sứ Quân để nói về Đinh Tiên Hoàng, Đinh Bộ Lĩnh. Ông viết cái cuốn Bắn Rụng Mặt Trời để nói về chiến công của nhà Trần mà đánh tan quân Mông Cổ trong ba lần. Ông cũng viết về Hào Kiệt Lam Sơn để nói về cuộc kháng chiến của Lê Lợi mà giành lại độc lập từ Trung Hoa. Thì khi thầy đọc cuốn đó thì có viết cho ổng bức thư, dù thầy không có quen. Thầy viết bức thư và thầy nhờ nhà xuất bản chuyển tới. Thì trước khi chuyển tới cái ông nhà xuất bản ổng lấy ra ổng đọc trước, cái ổng gửi lại thầy bức thư, cái thầy phải trả lời cái bức thư cho ông nhà xuất bản. Thế là ông nhà xuất bản ổng mới photo bức thư thầy

[1:01:47]gửi cho tác giả, photo bức thư nhà xuất bản gửi cho thầy, photo bức thư thầy gửi nhà xuất bản, coi như là tất cả ba bức gửi luôn cho ông tác giả. Là thì đầu tiên ông nhà xuất bản ổng mới nói trước, ổng nói là ổng yêu đất nước và ổng yêu cái lịch sử đất nước, cho nên ổng luôn luôn là ổng khuyến khích các tác giả viết về lịch sử để ổng xuất bản để truyền bá. Và cái điều làm ổng buồn, ổng nói có một cái chuyện mà làm ổng buồn cả tuần là một lần đó có một cái cô sinh viên hỏi ổng là có phải là Nguyễn Ánh và Nguyễn Huệ là hai anh em hay không? Thì ổng, ổng thấy ổng buồn cả tuần, ổng nói cái lớp trẻ bây giờ mà nó không biết về lịch sử,

[1:02:21]cho nên không biết về lịch sử thì làm gì yêu nước, thấy không, ổng buồn. À ổng trao đổi với thầy rất nhiều, và vì vì khi mà thầy viết thư cho tác giả Vũ Ngọc Đỉnh á trong các tác phẩm đó đó, cho nên thầy cũng khuyến khích Phật tử nếu ai có thời giờ mua những cuốn đó đọc. Thì khi mà thầy viết thư cho ông Vũ Ngọc Đỉnh thì thầy nói thế này, thầy nói cái cuốn sách mà ông viết á có rất nhiều cái hay, mà nếu muốn phân tích cho hết những cái hay của ông là phải viết thêm một cuốn dày nữa. Rất nhiều cái ưu điểm như vậy, rất là độc đáo, phải nói cái kiến thức rất là đặc biệt. Và đọc cái cuốn truyện của ổng người ta có đôi khi phải say mê như

[1:02:54]là đọc tiểu thuyết Kim Dung của bên Tàu, mà có đôi lúc hay hơn Kim Dung, đôi lúc có những điểm phong phú hơn cả Kim Dung. Rồi khi ông tác giả ổng trả lời thư cho thầy, ổng nói chính vì điểm vì Kim Dung mà ổng đã viết lịch sử. Vì lúc đó người ta mê Kim Dung, và người ta khi đọc Kim Dung say sưa rồi, người ta chỉ biết cái đất nước Trung Hoa thôi, người ta quên mất lịch sử nước nhà, và chính cái điều đó làm ổng day dứt, và ổng phải viết lịch sử Việt Nam theo cái kiếm hiệp như vậy. Đồng thời trong đó ổng đưa vào hồn thiêng sông núi, những cái chuyện thần linh mặc khải, những cái linh thiêng, oai linh của tổ tiên,

[1:03:26]ổng đưa hết vào luôn, mặc dầu nó vẻ hơi thần bí nhưng ổng đưa vào, và để cho mong rằng mọi người khi đọc cái đó ngoài cái say sưa về tình tiết như là truyện Kim Dung mà người ta được cái tình yêu nước nữa. Như vậy, cho nên thầy viết thầy khen ổng nhiều điểm, mà có lẽ là cũng làm cho ổng ấm lòng thêm một chút, vì có con người biết quý trọng cái tấm lòng của ổng. Cái tài năng ổng thì lớn rồi, nhưng mà cái tấm lòng của ổng rất là đáng nể. Và những tác phẩm đó thì thật sự là đáng quý mà thầy cũng trân trọng thầy giới thiệu, ai rảnh thì cứ coi. Hôm nay là cái ngày cuối năm là theo như thông lệ, chúng ta có một cái buổi nói chuyện như vậy,

[1:04:03]và hôm nay thì không thành một bài giáo lý mà như là một lời tâm sự, vì chùa chúng ta vừa hoàn thành được cái bài nhạc là Quê Hương Yêu Dấu là phổ nhạc từ cái bài tụng là Lời Nguyện Cầu Quê Hương, nên chúng ta có đôi lời tâm sự và chúng ta mong rằng là chúng ta xác định được cái lập trường của một người đệ tử Phật đối với quê hương đất nước mà mình đang sinh sống này, chúng ta sẽ sống đúng hơn và tốt hơn. Chấm dứt cái buổi nói chuyện này thì thầy xin cầu chúc cho mọi người cũng như là Chân Quang kính chúc cho sư chú và quý thầy đã đến đây tham dự là được hưởng hết năm Quý Mùi, còn mấy tiếng đồng hồ nữa đại khái như vậy,

[1:04:47]chứ qua ngày mai là phải chúc cái khác là năm mới, nhưng đang còn năm cũ đó, chúc là quý thầy, quý cô, quý Phật tử được hưởng hết cái năm cũ này một cách là nhiều sức khỏe, nhiều may mắn, thịnh vượng, giàu có, à và hạnh phúc. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[1:05:25]Cúi đầu lạy Phật mười phương, xin thương tế độ quê hương Lạc Hồng.

[1:05:36]Chúng con máu chảy một dòng, thương nhau như nước Biển Đông dạt dào.

[1:05:50]Non sông rừng thẳm núi cao, tổ tiên khí phách biết bao anh hùng.

[1:06:00]Nhiều phen vận nước khốn cùng, nhưng rồi hào kiệt chung lòng đứng lên, giữ gìn xã tắc vững bền, dựng xây bờ cõi đắp nền văn minh.

[1:06:24]Ngàn xưa chùa miếu hiển linh, dưới trên tin kính lòng thành bay xa.

[1:06:34]Phật từ như một người cha, chở che dân tộc hiền hòa an vui.

[1:06:48]Chúng con triệu triệu con người, một lòng theo Phật đắp bồi quê hương.

[1:06:58]Trái tim vâng lại tình thương, ngàn lời Phật dạy là đường thăng hoa.

[1:07:09]Niềm tin nhân quả sâu xa, gieo gì gặt nấy thật là công minh.

[1:07:20]Mỗi dòng họ, mỗi gia đình dạy răn con cháu phúc lành gắng xây.

[1:07:31]Cuộc đời như thoáng mây bay, nhưng điều phúc nghiệp phải dày lưu hương.

[1:08:00]Tôn kính Phật, yêu nước non nên tình dân Việt sắt son chẳng sờn.

[1:08:11]Dù kẻ kém hoặc người hơn, làm sao qua được tình thân đồng bào.

[1:08:20]Dù Nam, Trung, Bắc nơi nào, nghìn xuôi vạn ngược máu đào Việt Nam. Hoặc người viễn xứ lâu năm, quê cha đất tổ chẳng làm sao quên. Nguyện lòng mong sẽ đáp đền quê hương yêu dấu tổ tiên Hồng. Nay con dâng cả tấm lòng, cúi xin chư Phật đoái trông độ trì, trên đường thế giới cùng đi, Việt Nam sẽ sáng như vì sao mai.

[1:09:11]Trước là đạo đức chói ngời, ai ai cũng biết sống đời vị tha. Anh tài xuất hiện như hoa trong mùa xuân mới

[1:09:28]vang ca thái bình.

[1:09:33]Những người vì lợi bán mình, biết hồi tâm để vẹn tình nước non. Ngoại bang dòm ngó mưu toan cũng hồi tâm để không còn hại nhau. Bao năm xương trắng máu đào, giờ đây ai cũng khát khao thanh bình. Đừng ai gây cuộc đao binh, trẻ thơ côi cút,

[1:10:07]gia đình ly tan.

[1:10:13]Hãy nghe chuông buổi chiều vang, để theo bước Phật nhẹ nhàng an vui. Đời là một giấc mơ thôi, quả tim nhân ái trải nơi đất trời. Tâm vô ngã rất thảnh thơi, lòng dòng sinh hóa

[1:10:37]luân hồi khổ đau.

[1:10:43]Chúng con thành kính nguyện cầu, người dân Việt biết thương nhau thật lòng,

[1:10:52]xóa đi nghiệp cũ cha ông, Sông Gianh, Bến Hải đau lòng biết bao. Bây giờ tìm nghĩa đồng bào, vượt qua thù hận ngày nào chưa nguôi.

[1:11:12]Xin thương yêu đến mọi người, chung tay xây dựng Núi sông Lạc Hồng tiệt trừ ích kỷ tham lam, bỏ đi đố kỵ bạo tàn ác hung.

[1:11:29]Cùng nhau mưu sự sống hiền lành, giúp nhau sinh kế để thành công.

[1:11:43]Mai này nước Việt hưng long, góp vào thế giới

[1:11:50]bài đồng bao la.

[1:11:56]Rạng ngời chân lý Phật Đà, từ bi rực sáng như là ánh dương. Lòng người chỉ có tình thương, hành tinh chỉ có

[1:12:12]thiên đường mà thôi.

[1:12:17]Hành tinh chỉ có

[1:12:21]thiên đường mà thôi.

[1:12:41]Bạch thầy hoan hỷ khai ngộ cho con biết một vấn đề này cũng mới rất là mới mẻ trong thời buổi hiện nay. Như vừa rồi thầy giảng về vấn đề thân trung ấm thì con có được biết một người bạn thân của con trong gia đình có một người, một người vợ đó coi như rất là khỏe mạnh. Một hôm đi tập thể dục thì bị nhồi máu cơ tim gì đó thì lăn đùng ra chết. Khi mà chôn bà ta xong rồi cũng có mời các thầy về tụng kinh trong từng thất từng thất một.

[1:13:24]Nhưng mà trong vòng 49 ngày đó bà cũng thường hiện về, các con đều thấy. Coi như là mấy người con đó thức, chưa có đi ngủ mà vẫn thấy bà đi lãng vãng trong nhà. Và sau 49 ngày á thì bà về bà báo với từng đứa con một, bà nói là:

[1:13:50]"Mẹ chưa có chết, tại sao các con lại đem chôn mẹ?" Dạ mà bả nhắc từng đứa một như vậy. Thì bây giờ ông chồng thì sự thực ra ổng cũng lo làm ăn, ổng cũng không có biết gì về vấn đề Phật pháp hết. Các con thì cũng lo đi học bác sĩ gì đó rồi toàn là dân trí thức vậy không nhưng mà không có hiểu gì về Phật pháp. Cho nên bây giờ á thì trong cái nhà đó mọi người rất là sợ, coi như là rất là sợ bà, mà cái ngôi nhà rất là lạnh lẽo, ngay trong thành phố Hồ Chí Minh. Thì con rất thắc mắc là cái phần thần thức của cái bà này như vậy là đã đi đầu thai chưa? Như theo kinh Phật nói là sau 49 ngày đã đi đầu thai,

[1:14:29]vậy tại sao bà còn về bà còn nói được với từng đứa con những cái câu hỏi mà nghe rất là đáng sợ như vậy? Thì con nghĩ cái thần thức này không biết bà đi đầu thai vào cảnh ngạ quỷ hay là bà vẫn còn tồn tại trong cái hương thần thức mà như là cái thần thức của bà trong khi mới mất? Dạ xin thầy khai thị cho. Dạ, A Di Đà Phật. 49 ngày chỉ là xuất phát từ kinh Địa Tạng, chứ trong các kinh khác Phật không hề nói 49 ngày. Cho nên mình phải hiểu nó như là một sự biểu tượng thôi. Chứ sự thật có người tới cả trăm năm chưa đi đầu thai. Có tụng đó, đúng là tụng cầu siêu đủ 49 ngày đó, vẫn chưa đi đầu thai.

[1:15:16]Vì cái duyên cha mẹ không phải luôn luôn là dễ có đâu. Nên khi mình chết rồi, mình đừng tưởng là dễ đầu thai liền, không có đâu. Chờ cho tới lúc mà hợp duyên có gia đình có khung cảnh để cha mẹ có đó để cho mình vào gia đình đó đầu thai khó ghê lắm, không phải dễ. Tại vì khi mình đầu thai vào đó là buộc phải đúng cha mẹ đó nè và mình cái duyên của mình là trong gia đình đó mình là người con thứ mấy nè, để mình có bị ăn hiếp bởi người anh chị mình hay không nè. Nó nhân quả trùng lặp nhiều kiếp nó mới tạo lại thành một cái duyên cái nhân quả, nó gọi là đủ duyên, đúng duyên. Nên cái duyên đó có khi chờ cả trăm năm chưa tới nữa, nó không phải dễ.

[1:15:59]Mà trong suốt thời gian trăm năm đó thì có những người mà may mắn có duyên với Phật pháp á thì họ được nghe tụng kinh, họ khi họ về chùa họ tu, họ chờ, họ làm phước gì lẩn quẩn trong đó. Còn người mà không có duyên có phước hoặc nào giờ phỉ báng Phật pháp, thần thánh thì lúc chết như vậy là lẩn quẩn như vậy không gặp được Phật pháp, thế là cứ lang thang trong cái cõi u minh đó. Lang thang nhìn thấy người này thấy người kia, thấy cuộc sống suy tàn, thấy người thân mình sống rồi chết, còn bản thân mình cứ đứng đó nhìn, rồi thường ít khi được cho ăn, rồi đói. Nên mình gọi là bị ngạ quỷ là vậy. Nên nhiều người không biết cứ nói cúng người thân mình tới

[1:16:39]49 ngày hết cúng, coi chừng bắt đầu người ta đói á. Vì sau đó người ta vẫn chưa đi đầu thai. Còn trường hợp cái bà đó đúng là cái trường hợp là bả chưa phải chết á mà lật đật tưởng bả chết đem liệm đem chôn á, cho nên bả bị ức, ấm ức. Nên có nhiều trường hợp lắm, thấy xác thấy chết rồi chứ chưa chết người ta còn sống lại được. Có nhiều người chúng ta nghe trường hợp á, nằm liệm mà tự nhiên ngồi dậy từ từ đó, cả nhà run hết trơn, không phải, người ta hồi sinh. Vì nó chỉ bị cơn sốc, một cái đột quỵ, hôn mê tạm thời mà có khi mình rờ mạch tim không còn nhảy, mà coi vậy chứ chưa phải chết não hẳn,

[1:17:17]rồi từ nơi cái bộ não chưa chết đó, lần lần nó lan truyền cái xung động xuống tim, tim đập lại. Mình nghe tim ngừng đập cái lật đật liệm đem chôn. Đó làm cho người ta bị đau đớn giống như bị giết vậy, mà đã có trường hợp đã nhiều trường hợp đó lắm chứ không phải không. Nên bà đau khổ vì điều đó. Dĩ nhiên nó cũng là cái nghiệp. Cái nghiệp là bị chôn khi chưa chết hẳn. Cái nghiệp đó nó nằm ở kiếp nào mình không biết, nhưng nó cũng là một cái nghiệp. Mà để tránh cái nghiệp đó, từ đây chúng ta cẩn thận nha, đợi người thân mình chết thiệt rồi hãy chôn. Chớ lật đật đem chôn liền để lấy gia tài kẹt lắm.

[1:17:57]A Di Đà Phật, con xin hỏi tiếp để thầy giúp đỡ cho cái gia đình này. Giả sử như bây giờ cái gia đình này biết hướng về đạo Phật, ông chồng và những đứa con thành tâm thỉnh các vị chơn tăng về để khai thị cho cái linh hồn của bà ở trong nhà như vậy thì cái hương linh của bà có thể là siêu thoát được hay không ạ? Nó có thể được nhưng hơi khó. Hơi khó vì bà đang bị ấm ức. Bà đang bị ấm ức và đau khổ. Bị xa chồng xa con khổ lắm. Ấm ức, nên cái người mà đủ để thuyết phục bà ta chấp nhận cái số phận cam chịu vì tin nhân quả rồi an tâm ra đi hướng về sự tu hành thì phải ông tăng nào phải có đạo lực cho dữ á, phải có uy đức á.

[1:18:49]Vì đến tụng như vậy thì cái uy đức đó cái người trong cái cõi vô hình họ thấy rõ hơn mình. Ví dụ bây giờ mình nhìn một loạt cái mình thấy ai cũng giống ai. Ai cũng giống, cũng có hai mắt, lỗ mũi, cái tai giống giống giống nhau hết. Nhưng mà cái người trong vô hình á thì họ nhìn ra được cái người nào đạo đức hơn, có hào quang hơn. Mình nhìn mình đây mình đâu thấy ai có hào quang, nhưng người trong vô hình họ thấy, họ thấy được. Nên cái ông tăng mà có uy đức vừa bước vô cửa là cái vong đó đã nể rồi. Chưa nói, rồi khi ông thành tâm ông chú nguyện cái là cái tâm của cái người chết bị cuốn theo liền.

[1:19:26]Đó là chưa kể tới chư thiên hộ pháp đi theo hộ trì. Cho nên cái việc đó có thể làm được nhưng mà đòi hỏi phải kiếm cho được cao tăng, người chân tu thật sự không phải dễ. Mô Phật, thưa thầy, con cũng muốn hỏi lại câu hỏi mà thầy nói là vấn đề hiến xác. Đó là một cái việc làm từ thiện nhưng mà con trên cái vấn đề con thắc mắc là bây giờ thí dụ như con phát tâm con hiến cơ thể nội tạng con sau này thì con muốn biết là trong cái nhân quả kiếp trước thí dụ vậy, thí dụ cái nội tạng của con thì tim hay là phổi, tất cả cái nội tạng là kiếp trước con có hủy tàn sát người nào đó không, con có làm hại họ về một cái nội tạng nào không bây giờ con phải đền trả lại?

[1:20:11]Không phải đâu, không phải. Cái đó là mình tự nguyện mà. Cũng không biết tại con hiểu là con muốn hỏi là cái nhân quả kiếp trước con như vậy đó. Không, không có đâu, không có đâu. Nó mình tự nguyện thì nó không phải là do nhân quả kiếp trước. Dạ. Nó cũng có cái duyên, duyên xa với một cái người họ cần nhận vậy thôi. Vì nó có cái này để ý nữa nè: khi mình hiến nội tạng á thì cái phần còn lại mình được đem chôn cất đàng hoàng, phải không? Nó khác với hiến xác. Hiến xác là xác mình đem ngâm phoóc-môn cho sinh viên mổ học nha, để hoài đó, tới chừng nào hết thì mới lấy xương mổ nát rồi mới đốt đem tro đem trả về gia đình.

[1:20:45]Còn mà hiến nội tạng á, ví dụ tới lúc đó có người nào cần mà mình còn lấy được cái gì họ mổ họ lấy đem đi liền, còn phần còn lại vẫn đem chôn hết cơ thể, phải không? Thì phần khi mình chôn như vậy thì tương đối là mình yên ổn, mình không có bị khó chịu như cái hiến xác. Nhưng mà cái tâm mình vẫn bị dính nơi cái bộ phận mà cái người kia họ đang mang, thế mình cứ lẩn quẩn bên cạnh họ hoài. Ví dụ như cái người đó mình cho cái tim thì xác mình đang chôn ở nghĩa địa đây, ha cái gia đình mình ở đây, còn cái người đeo trái tim mình ở kia thì ba chỗ đó mình cứ lẩn quẩn hoài, đi tới đi lui ba chỗ đó. Mô Phật, cảm ơn thầy.

[1:21:28]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Bạch thầy cho con hỏi thầy hai câu hỏi. Câu hỏi thứ nhất là thầy cho biết trong cái việc hỏa táng á thì cái người được hỏa táng có bị ảnh hưởng gì về mặt tinh thần và thể xác nữa hay không? Có lần đó con có đi chụp hình thì có cái quan tài đó không có đưa lọt vào cái lò thiêu được mặc dù là cái lò thiêu cũng rộng. Và người nhà phải quỳ xuống cầu nguyện suốt thì cái quan tài mới đưa được. Cái người chết họ không chịu thiêu, họ sợ. Dạ. Dạ không? Rõ ràng như vậy đó, họ không chịu, họ cản đó. Họ cản và có lực thật sự đó, vì đốt khó chịu lắm không đơn giản. Đó đó, khi mà cái quan tài mà đưa vào trong cái

[1:22:22]lò thiêu bắt đầu lửa bốc lên là họ sợ liền. Đốt cái xác đó mà cái tâm họ bứt rứt chịu không nổi, nóng bừng bừng lên. Chứ không phải là dễ, đó là chết thêm lần thứ hai đó. Nhưng mà chỉ có lúc đó ví dụ nhiều người cùng chắp tay cầu nguyện, niệm Phật rân rân rân lên mà nhờ cái Phật lực gia hộ thêm cái linh hồn họ bình tĩnh. Họ chấp nhận, họ buông xuôi, rồi khi đốt tan xong lấy cái xương ra rồi họ mới hết bị cái nóng nảy đó. Rồi mình mang cái xương và tro cái hũ đem đi đâu thì họ đi theo đó nữa. Vậy thôi chứ lúc mà đốt là chịu không nổi, giống như là mình bị như trong cuộc sống mình bị đốt lại một lần nữa.

[1:22:59]Nhưng mà vì lý do là bây giờ đất chôn cũng khó nên nhiều người cũng chủ trương là thiêu vậy cho nó gọn. Nhưng khi thiêu mình phải hiểu là người kia bị một lần nữa giống như bị một lần cực hình nữa, chứ không phải dễ đâu. Đó là cái cẩn thận nên họ xô ra họ không cho cái hòm nó vô đó. Dạ bạch thầy, hằng ngày con có tụng kinh những bài kinh tụng của thầy thì cho con hỏi thầy là con nên tụng những bài kinh tụng nào đối với người cư sĩ tại gia để cho được lợi ích? Vì lúc đầu thầy soạn nên chùa nó thì soạn cho người xuất gia nên những bài kinh nó hầu hết là dành cho người xuất gia. Dạ. Ví dụ bài kinh Sống Hòa Hợp là dạy trong đời sống đông chúng á

[1:23:47]mình sống bằng tâm của huynh đệ để đạt được sự hòa hợp cũng là dành cho người tu, mà nếu người đời áp dụng được cũng tốt. Còn bài kinh Từ Tâm thì ai tụng cũng tốt hết. Còn bài Hạnh Người Xuất Gia thì đúng là dành hẳn cho người xuất gia. Còn bài Lời Khấn Nguyện thì đúng là vô biên vô lượng ai tụng cũng tốt hết ha. Còn bài Sám Hối, ai tụng cũng tốt. Dạ bạch thầy, hằng ngày con chỉ tụng có bài Khấn Nguyện và Lạy Phật Sám Hối thôi. Vậy có được không thầy? Cũng rất là tốt, hai đó là đủ xài rồi. Nay Buôn Ma Thuột mới xuống đèo lên tới? Mô Phật. Kính bạch thầy, hôm nay là ngày Phật đản để ôn lại cuộc đời của Đức Phật thì con thấy có những cái điều mà đang mâu thuẫn.

[1:24:43]Cầu xin thầy từ bi chỉ dạy cho con. Điều thứ nhất tức là theo trong kinh tạng Pāḷi thì kinh Lăng Nghiêm là không có.

[1:24:56]Nhưng mà trong cuộc đời của Đức Phật đi truyền bá giáo lý, thuyết pháp, độ sinh trong 49 năm thì có xảy ra một vụ là ngài A Nan bị Ma Đăng Già. Cho nên Đức Phật mới thuyết ra kinh Lăng Nghiêm. Thì như vậy trong cuộc đời Đức Phật là có kinh Lăng Nghiêm, nhưng mà trong kinh tạng Pāḷi vì sao không nhắc đến? Xin thầy từ bi chỉ dạy cho con. Không, trong cuộc đời Đức Phật thực sự không có kinh Lăng Nghiêm và sự kiện mà ngài A Nan bị Ma Đăng Già quyến rũ cũng không có luôn. Cái chuyện mà ngài A Nan á bị người nữ theo đuổi á là cái chuyện phải nói chuyện thường ngày ở huyện, tại ổng quá đẹp trai đi. Ổng quá đẹp trai đi, người ta nói ổng đẹp hơn Phật mà.

[1:25:45]Tướng tốt á thì đúng là Phật là nhất á, nhưng mà có nhiều người còn nói là ngài A Nan đẹp hơn Phật. Cho nên nhìn thấy một vị Sa-môn nghĩa là đẹp đẽ ha, uy nghi, tầm thước, xuất thân từ hoàng tộc, từng bước đi đĩnh đạc, từng cái nhìn, cái ánh mắt đầy rực rỡ như vậy thì cô nào cũng xiêu lòng hết. Cô nào cũng xiêu lòng, cho nên ngài bị người nữ theo đuổi suốt cuộc đời tới lúc già thì chắc hết, tới đẹp lão thì chắc ngán rồi, nhưng mà lúc ngài trẻ là ngài bị theo đuổi. Cho nên nói về ngài A Nan á và về người nữ theo đuổi thì nói chuyện thường lắm. Nhưng mà không có đến độ mà trầm trọng, trầm trọng mà ngài bị chú thuật rồi mê man để mà chuẩn bị mà sắp phá giới, không có.

[1:26:30]Chuyện đó là chuyện sau này đặt thêm. Chứ còn mà chuyện người ta gạ, người ta ướm thì nhiều lắm. Ví dụ như một thí chủ ừm đến bỏ bát cho ngài, mời ngài về để thọ trai xong bắt đầu đặt vấn đề, nói: "Gia tài tui đó, con gái tui đó, nếu mà ngài chịu nghĩa là hoàn tục thì cả gia tài ngài sẽ làm chủ, con gái tui và gia đình này." Cái chuyện đó thì nhiều, ngài bị nhiều. Nhưng mà dĩ nhiên là ngài A Nan là cái thiện căn từ vô lượng kiếp quá vững vàng, không ai làm gì nhúc nhích được. Nên sau này cái người viết kinh Lăng Nghiêm họ mới dựng một truyền thuyết lên là lúc đó ngài bị cái nạn rất là nặng, ờ đến nỗi phải nhờ tới chú thuật mới thoát ra được.

[1:27:11]Đó là cái một giai thoại được dựng lên thêm để nói lên cái linh nghiệm của cái chú Lăng Nghiêm. Nhưng mà tuy nhiên nếu mà chú Lăng Nghiêm thực sự linh nghiệm như vậy thì biết bao nhiêu vị thầy tu đều tụng Lăng, thuộc Lăng Nghiêm mà vẫn hoàn tục, phải không? Nó không phải, nó là một lý do khác. Như vậy tu được hay là hoàn tục, nó một nguyên nhân nằm chỗ khác nữa, mình phải tìm cho ra chứ không phải là thuộc hay không thuộc chú Lăng Nghiêm. Nếu mà nói mà không thuộc chú Lăng Nghiêm mà phải hoàn tục thì thầy bắt đầu rung rồi đó, vì thầy không thuộc. Hồi đó lúc tu ở trong chùa á, chùa Tịnh Độ, cái tới chừng ông thầy, ông Thượng tọa ổng hăm,

[1:27:51]nói mà không thuộc không cho ở chùa, cái thế buộc lòng thầy phải học. Thầy học năm buổi chiều thuộc năm đệ liền, rồi sau đó cái thầy lại có duyên ra thất ở rồi quên liền, không tụng tới. Lăng Nghiêm mau quên lắm, khó, quên liền. Đó, nên nó một cái nhân quả nào khác nữa chứ không phải là Lăng Nghiêm. Đó là truyền thuyết. Kính bạch thầy, thầy cho con hỏi tiếp. Theo trong kinh Hoa Nghiêm thì có một lần Đức Phật đi ngang qua khu rừng gặp con chim đại bàng và bắt đầu từ đó có cúng đại bàng Kim Xí Điểu này nọ. Thì nói chung á các chùa đều cúng ngọ hết kể cả là chùa đó là Tịnh Độ hay là chùa Thiền đều có cúng ngọ và có cúng chim đại bàng.

[1:28:43]Thì như vậy con chắc thấy Thí dụ như ở tịnh xá vẫn có cúng thì như vậy á thì người ta vẫn chấp nhận có kinh Hoa Nghiêm hay không hả thầy? Thì thường thường người ta hay tin là có kinh Hoa Nghiêm. Nhưng mà trong hệ Nam tông thì kinh đó không phải Phật thuyết. Một vị nào sau này viết á nhưng mà rất lỗi lạc. Cái vị nào trí tuệ cũng dễ sợ lắm mới viết nổi những kinh Hoa Nghiêm. Cho nên kinh Hoa Nghiêm có nhiều cái đạo lý sâu sắc và rất có lợi cho Phật pháp, có lợi cho việc truyền bá Phật pháp. Tuy nhiên cái giai thoại mà chim đại bàng ăn được rồng thì mình phải xét lại, xét lại. Tại vì cái con rồng là linh vật.

[1:29:33]Rồng là linh vật có thần thông và có thể hiện thành hình người, chứ đại bàng không có hiện thành hình người được. Mà ở đây nè, chúng ta thấy cái luôn luôn á cái đời sau luôn luôn nói cái gì cao hơn đời trước, đó là cái bệnh của con người. Bệnh của con người. Ví dụ bây giờ mình nói Đức Phật là đấng Chí Tôn, nhưng mà ngày hôm nay á đạo Ấn Độ bên Ấn Độ á nói Đức Phật là vị thần thứ bảy trong cái hệ thống thần linh mà họ thờ chứ cũng không phải là Chí Tôn. Lại còn có những vị cao hơn nữa, cao hơn nữa. Và thời xưa cũng vậy, vào cái đất nước Hy Lạp họ cũng nhiều thần thoại, nhưng mà cứ những vị thần nào mà ra sau á thì lại cao lớn hơn cái vị thần ra trước.

[1:30:16]Như cái thời mà con rồng là mình thấy là linh vật số một, thì đến thời sau lại xuất hiện đại bàng còn bự hơn rồng nữa. Nói như vậy, đó là cái tâm lý con người. Nên ở chùa mình đây không có cúng đại bàng. Mình chỉ cúng thí thực thôi cho những cái vong linh mà có duyên đến cái khu vực chùa ở thì mình cúng cho họ dùng, đơn giản vậy thôi.