[0:01]Thật ra thì tu gì tu đều rốt lại là tu tu tâm, phải không ạ? Tu Thiền cũng là tu tâm, tu Tịnh độ cũng là tu tâm, hay là tu tu đạo nào cũng là tu tâm, như vậy. Mà tu tâm là là tu làm sao?
[0:23]Làm sao cho tâm mình nó thanh tịnh, trong sạch, phải không ạ? Tâm của chúng sinh á thì cấu uế, nhiễm ô, dơ bẩn, ác độc. Tâm của bậc Thánh thì thanh tịnh, trong sạch, hiền lành. Chỉ vậy thôi. Nhưng mà để chuyển từ cái tâm cấu uế, nhiễm ô thành cái tâm thanh tịnh, trong sạch thì mình mất chừng mấy năm? Mất mấy năm? Tu chừng mấy năm mình được?
[1:01]Mấy năm? Đăng ký coi, đăng ký tu chừng mấy năm mà tâm được thanh tịnh nói nghe coi. Vài triệu năm. Không phải dễ đâu, khó lắm. Mà tinh tấn á, nếu không tinh tấn thì không biết chừng nào, không bao giờ luôn. Khó vô cùng. Nên mình thấy một vị nào đắc đạo, đừng nghĩ vị đó tu một đời hai đời, mà vị đó tu lâu lắm rồi. Còn người nào mà hứa dạy mình tu một kiếp đắc đạo, nhất sinh thành Phật, một đời đắc đạo, đều nói dốc. Mà mình tin theo cái đó cái tâm mình nó yếu đi, tâm mình nó không trở thành vô hạn. Lúc nào cũng phải chuẩn bị cái tâm mình là tu rất lâu thì cái tâm đó mới là tâm dũng mãnh, tâm kiên cường.
[1:53]Còn cứ đòi tu mau mau đắc đạo là cái tâm mình yếu lắm. Mà người nào cứ quảng cáo nói tu mau chứng, mau đắc một đời, những người đó cũng nói dối, không thật. Cái tâm mình như thế nào thì nó tương ưng với cái cõi mình sẽ sinh về đó. Nếu mà tâm mình ác độc thì cái nơi mình đến là đâu? Địa ngục, ha. Cái tâm mình bỏn xẻn, phung phí, nơi mình đến là đâu? Ngạ quỷ. Còn tâm mình ngu si, không biết điều phải trái thì cái nơi mình sinh về là đâu? Súc sinh. Còn tâm mình vừa đúng sai lẫn lộn thì mình đi về đâu? Về lại cõi người. Còn cái tâm mà nhiệt tình, năng nổ, lo cho việc chung nhưng mà không có cái hướng giải thoát lắm thì đi về đâu?
[2:50]Về cõi A tu la, đúng rồi. Còn cái tâm mà thuần thiện, hiền lành thì đi về đâu? Về cõi Trời, thì đúng rồi. Cho nên là cái tâm ta nó tương ưng với cái cõi ta ta đi về, nên cứ nhắm cái tâm mà tu thì cái pháp giới vũ trụ này nằm ở trong đó hết. Không cần phải đi đâu xa, không cần phải hướng về nơi đâu xa xôi mất công. Chỉ nơi cái tâm này mà tu cho được thì mười phương pháp giới hiện ra. Nhiều khi ta không biết, ta vọng cầu xa xôi, ví dụ như ngồi đây nói, "Dạ, con muốn sanh về Tây phương Cực Lạc." Nói, "Ờ, thôi ngồi đây tưởng tượng đi con." Ha, ngồi tưởng ra ờ ở cái cõi Phật có Phật Di Đà phóng hào quang,
[3:41]rồi cõi đó có vàng, dưới đất thì toàn vàng không, à mọi người bay qua bay lại, rồi đẹp lắm này nọ, đó là vọng động. Mà tu đó không bao giờ về được cõi Tây phương Cực Lạc nào cả. Mà chỉ nơi cái tâm mình thôi. Tâm mình mà thanh tịnh thì độ tịnh. Tâm mình thanh tịnh thì về với cái cõi nước tịnh, chỉ vậy thôi. Cho nên cứ nơi cái tâm này mà tu, được thanh tịnh thì chắc chắn về nơi cõi thanh tịnh. Đó là nhân, là quả. Thế còn mình bỏ cái tâm này để mình hướng về một nơi xa xôi thì nó là sai đường và chẳng đi đến đâu cả. Hãy nhớ như vậy. Nên cái việc tu á, dễ mà khó, khó mà dễ. Dễ mà khó là sao? Là chúng ta nghe nói dễ, tức là muốn từ phàm thành thánh,
[4:38]đổi từ cái tâm cấu uế thành tâm tâm thanh tịnh, dễ không ạ? Dễ mà khó. Khó là vì sao? Vì cái đổi đó lâu lắm. Phương pháp tỉ mỉ, tẩn mẩn, cực khổ lắm. Làm bao nhiêu điều phước vất vả lắm, nên dễ mà khó. Mà khó mà dễ là sao? Khó mà dễ là cái mười phương pháp giới mênh mông xa xôi, cái giải thoát thanh tịnh vi diệu đó lại sao? Lại nơi mình cả. Cứ nơi thân mình mà tu, mà quán chiếu; nơi tâm mình mà tu, mà kiểm soát thì mọi điều mở ra hết. Cho nên nói khó mà coi vậy chứ cũng không phải khó. Biết rồi, cứ nơi tâm mình, nơi thân mình mà an trú mà tu tập cho đúng đường, vậy chớ bao nhiêu cõi mở ra hết.
[5:29]Nên nói khó mà không khó là như vậy. Nên hôm nay chúng ta nói với nhau đề tài là Tâm thanh tịnh, nha, tâm trong sạch. Ta biết rằng mọi pháp môn gì cũng y cứ vào cái nội tâm thanh tịnh, nội tâm trong sạch. Mà nếu một tôn giáo nào là một tôn giáo chân chính thì tôn giáo đó cũng phải dạy cái tín đồ của mình đạt được cái nội tâm thanh tịnh, trong sạch, hiền lành thì đó là một tôn giáo chân chính. Và cái nội tâm thanh tịnh, trong sạch đó nó là cái cái lõi của đạo đức cho xã hội, nha. Bất cứ xã hội nào cũng cần những con người có nội tâm thanh tịnh, hiền thiện, trong sạch. Nên tu mênh mông nghìn biếc mà rồi phải quy lại một điều
[6:25]là ta đi tìm một cái nội tâm thanh tịnh, trong sạch. Vậy thôi, vậy mà mọi điều mở ra, mọi công đức được thăng tiến, tình yêu thương phủ trùm, người với người quý mến nhau, cứ cái nội tâm thanh tịnh, trong sạch là là được. Bây giờ ta sẽ nói thế nào là một nội tâm trong sạch. Đây là ta định nghĩa thế này: Tâm trong sạch là tâm không bị nhiễm bẩn bởi những điều như thế này.
[7:00]Thứ nhất là hung dữ, ác độc. Đó là điều thứ nhất. Đừng có cái hung dữ, ác độc là tâm trong sạch. Điều thứ hai, tâm đừng tham lam. Điều thứ ba, tâm đừng sân hận. Cái sân với cái ác nó khác nhau một chút nha. Và điều thứ tư là tâm đó đừng hiểu sai đạo lý. Bốn điều thì gọi là tâm trong sạch. Thầy nói lại, lát thầy kiểm tra nha. Cái tâm trong sạch là tâm thoát khỏi bốn điều. Thứ nhất là hung dữ, ác độc.
[7:38]Tâm hung dữ, ác độc là tâm gì? Là cái tâm mà dám làm người khác khổ, gọi là tâm ác độc.
[7:47]Thầy nhắc lại nha: Tâm thanh tịnh là tâm không bị hung dữ, ác độc. Mà thế nào là tâm ác độc? Là tâm dám làm người khác khổ là tâm ác độc.
[8:03]Ví dụ như mình dám chửi người khác để cho người khác phải nhục nhã, mình dám đánh người khác để cho người khác phải đau đớn, mình dám cướp đoạt làm cho người khác phải túng thiếu, mất mát. Đó là mình dám làm người khác khổ thì gọi là tâm ác độc. Ở đây mình có miếng nào không? Ở đây mình có miếng nào trong đó không? Không hả? Chắc không? Nha, nhớ. Nên khi nào mà mình dám làm người khác khổ mà mình hả hê, mình thích thú thì đó là tâm ác độc và tâm đó tương ưng với cõi địa ngục. Nha, chết chui xuống dưới đó, rớt xuống đó. Cái tâm thứ hai là tâm tham lam. Tham lam là muốn nhiều về cho mình, muốn có nhiều hơn người khác, lo cho mình nhiều hơn.
[8:56]Nên tham lam với ích kỷ nó đi gần gần với nhau như vậy. Chứ cái như tâm bẩn thì nhiều lắm, nhưng mà ta liệt kê với bốn cái này tượng trưng thôi. Cái tâm sân hận là tâm giận hờn tự ái, nổi nóng, cáu gắt nhưng mà chưa phải là ác.
[9:15]Nha, cái ác là nó độc hơn. Ác là dám làm người khác khổ, còn cái tâm sân là tâm giận thôi, giận tức vậy thôi chứ chưa nghĩ tới cái chuyện hại người khác. Nhưng mà từ cái sân mà tới cái hại người khác thì nó cũng không xa lắm. Tham tới cái hại người khác cũng không xa lắm, mà tới cái hại người khác gọi là tâm ác thì mới dám làm nữa. Nên có người tham mà chưa ác là vậy đó. Tham muốn lắm nhưng mà chưa dám hại ai thì cũng chưa biến thành ác. Sân, nổi nóng mà chưa dám hại ai thì cũng chưa có tới cái cái ác, như vậy. Cho nên nó đây tâm ác rồi tâm tham rồi tới tâm sân. Ví dụ ai nói cạnh nói khóe mình,
[9:54]nói móc nói moi mình cái mình giận lên thì đó là tâm sân hận. Giận lên rồi mà đánh người ta bắt đầu mới tới tâm ác kế theo. Nha, cái tự ái, giận hờn rồi vân vân vậy đó. Còn mà cái tâm nói một chút khóc, nói một chút khóc như cô nãy thì ví dụ chưa biết tâm gì, chưa nghĩ ra tâm gì nha. Cái thứ tư là hiểu sai đạo lý, cái này mới ghê, cái này là gốc của mọi vấn đề. Vì ta sống trên đời này, con người ai cũng có cái quan điểm, có cái hiểu biết, ừ có cái chủ trương, có đường lối, vậy đó. Và có những người rất hời hợt, cuộc đời nó sống làm sao mình cứ sống như vậy, cũng không hình thành rõ một cái quan niệm để sống, một triết lý để sống.
[10:42]Nhưng có những người cứ tối ngày mày mò đi suy nghĩ cuộc đời thế này, cuộc sống thế kia, rồi tìm ra một cái triết lý sống, đường lối sống. Cái hiểu sai đạo lý là cái nguy hiểm á mà làm cho tâm mình trở nên tà và ô nhiễm, tối tăm. Cái hiểu sai đạo lý ví dụ như không hiểu rõ về nhân quả hay không tin nhân quả, đó là là hiểu sai đạo lý. Hoặc là cứ sống trên đời cứ nghĩ rằng cái gì phải lấy cái tôi ra là quan trọng, cái tôi là quan trọng, đó cũng là cái tà kiến hiểu sai đạo lý làm cho tâm mình nhiễm bẩn. Trong khi cái chân lý, cái đạo lý là mình sống trên đời mình không coi cái tôi này là quan trọng.
[11:35]Không thấy cái tôi là quan trọng, nhờ vậy mình mới yêu thương được con người, mình mới phục vụ con người, mình sống cho con người được. Còn mà sống cái gì cũng lấy cái cá tính mình là quan trọng, bản sắc riêng mình là quan trọng, cái gì của tôi mới là quan trọng thì sống như vậy lần lần mình chỉ tạo tội. Mà mình sống đâu vướng đó, sống đâu cấn ở đó, chấp ở đó, đụng chạm tùm lum hết, chỉ bởi vì sao? Chỉ bởi vì mình cứ coi cái tôi mình quan trọng quá. Nên cái hiểu sai đạo lý thấy tôi mình quan trọng, hiểu sai đạo lý không thấy được cái nhân quả, rồi hiểu sai đạo lý cứ đụng thần thánh nào ai đồn đâu cũng
[12:12]theo, cũng thờ, cũng tin, đó cũng là tà kiến hiểu sai đạo lý. Tại vì thần thánh nhiều hạng, nhiều loại mà không ai biết cả, chẳng ai thấy cả, toàn là nghe đồn không, nghe nói không, nghe rủ rê không mà ta không biết rõ thần thánh đó là ai mà cứ đồn là linh linh rồi cứ đâm đầu theo. Nói "Ông đó ổng linh lắm, nói ổng bữa đó ổng sạt nghiệp hết trơn cái ổng lại ổng cầu cái cái đền đó cái ổng về ổng làm ăn được." Chỉ nghe một câu kể chuyện vu vơ mà mình không có gặp cái ông đó, cũng không biết sao nữa rồi rồi nghe đồn cái tin. Tới chừng sự thật mình đi tìm điều tra cho ra cái ông nào mà nói là sạt nghiệp mà đến cái chỗ đền đó ổng cầu một cái mà ổng về ổng
[12:58]làm ăn lại được đó đi tìm, cái cuối cùng cũng tìm được. Cái hỏi ông là có phải là ông là người gặp khó khăn là gần sạt nghiệp rồi ông đến cái đền đó ông cầu nguyện được về làm ăn được phải không? Ổng ngồi ngớ ngớ: "Đâu có đâu. Lúc đó thì hoàn cảnh khó khăn kinh tế chung thì tôi cũng khó khăn. Bữa đó đi trời mưa quá cái mưa quá tôi chạy vô đó đục mưa một chút chỗ miếu đó rồi tôi chạy ra tôi đâu có cầu gì đâu. Về rồi hoàn cảnh qua khó khăn tôi làm ăn lại bình thường đâu có gì đâu." Vậy rồi ai đồn ông đó ổng gần sạt nghiệp vô cái miếu đó ổng cầu cái về ổng làm ăn khá. Tới chừng gặp ổng hỏi không phải vậy, mà cứ người này đồn người kia vậy đó.
[13:38]Giống như nói: "Trời, cái vé số này mua là trúng liền, mua là trúng liền tại cái bà bên kia bả mua bả mới trúng độc đắc." Thì mình mua hỏi ai cũng mua trúng không? Không, đâu phải ai mua cũng trúng. Giống như vậy, chuyện thần thánh, miếu mạo, đền đồ thật ra nó là điều rất mơ hồ, điều rất mơ hồ, không kiểm chứng được, không biết gốc tích cái ông thần thánh đó là ai, mà cái người mà cầu được kết quả là những ai, tên tuổi gì, họ bị cái gì, họ cầu cái gì, có chứng cứ không? Hoàn toàn không có ghi chép, không có chứng cứ, cứ đồn ra không rồi mình cứ đâm đầu mà tin. Thì những cái mà ta tin bậy, tin sai đó gọi là gì?
[14:15]Là ta không hiểu đạo lý cũng làm tâm ta ô nhiễm và tối tăm. Cho nên bốn cái điều đó là tâm không trong sạch. Thứ nhất là cái gì? Nhắc lại coi. Đúng rồi, hung dữ, ác độc. Thứ hai? Tham lam, giỏi. Thứ ba? Thứ tư? Hiểu sai đạo lý, giỏi. Nha. Rồi, tự cho mình tràng pháo tay đi.
[14:42]Nên tâm đừng có bốn điều đó gọi là tâm tâm trong sạch, nha. Mà tâm trong sạch nó được cái gì nữa? Cái này nữa, là cái tâm được phước hỗ trợ. Chứ cái tâm không phải tự nó đứng một mình mà tâm nó có cái yếu tố phước hỗ trợ.
[15:03]Những điều mà ta nghĩ là điều tốt, những việc ta làm là việc tốt từ quá khứ thì chính cái phước đó nuôi cái tâm ta. Nhớ như vậy giùm nha. Tâm này sống bằng cái gì? Sống bằng phước. Nhớ giùm thầy điều đó. Mà gặp bác sĩ thì hỏi: "Cái não này sống bằng cái gì?" Thì nuôi bằng máu, phải không ạ? Đưa dinh dưỡng lên não nuôi, hoặc là bằng oxy, thiếu oxy mất oxy não là là ta choáng hư liền, là thiếu máu lên não là tiêu liền, tai biến liền, vân vân. Đó. Nhưng mà thật sự bí mật ở phía sau cái bộ não của ta sống bằng phước, nhớ giùm thầy cái đó. Người mà hết phước rồi não teo liền. Não teo là làm sao? Ngu liền, liệt liền, bán thân bất toại hay bại liệt nằm một chỗ liền
[15:59]là bộ não không điều khiển được tứ chi nữa, nghĩa là phước hết rồi. Hoặc là nghĩ gì cũng không được trơn, nghĩ gì cũng không ra, nói thì nói sai nói bậy, tính đâu trật đó, không hiểu được điều gì trên đời nữa, tức là trí không còn thì cũng có nghĩa là cái phước hết rồi, nó không nuôi được cái tâm này nữa, không nuôi được cái bộ não này nữa. Cho nên vì vậy trong cái tâm trong sạch, hiền thiện nó có một yếu tố quan trọng là nó đầy phước ở trong đó đó. Phước nuôi nấng cái bộ não đó, nuôi nấng cái cái tâm hồn đó. Cho nên khi mà được cái phước hỗ trợ thì ta được bốn điều. Nhớ nữa nha, lát hỏi lại đó.
[16:42]Điều thứ nhất là sáng suốt, thông minh. Cái tâm đó được phước nuôi nấng mà khi cái tâm được phước nuôi nấng thì tâm được bốn điều. Cái thứ nhất là sáng suốt, thông minh. Cái thứ hai là mình dễ điều khiển, tâm đó dễ điều khiển. Muốn cái tâm nó như thế nào thì nó sẽ như thế đó, lát nữa thầy nói tiếp. Cái thứ ba là dễ ngủ. Thứ tư, dễ tập trung. Bốn điều đó tức là tâm này là tâm trong sạch, mà tâm này là tâm có có phước, được phước nuôi nấng, nha. Nhắc lại. Nhớ chưa? Thứ nhất là sáng suốt, thông minh. Sáng suốt, thông minh là gì? Hiểu được nhiều điều trên đời, nha. Học cái gì cũng mau mau biết, vì bước vào công việc gì cũng nhanh chóng nắm được công việc đó.
[17:42]Mà cái này là cái quý nhất, phải không ạ? Đó. Sở dĩ con người mình hơn con vật cũng chính là nhờ sáng suốt, thông minh hơn hơn con vật. Thì giữa loài người về những người mà thông minh, sáng suốt cũng là những người ưu tú, nổi bật giữa cuộc đời này. Cho nên cái yếu tố sáng suốt, thông minh là là số một, ngon lành nhất. Mà người có phước thì mới được điều này. Cái thứ hai là dễ điều khiển, muốn tâm mình như thế nào thì nó như thế đó nghĩa là làm sao? Có một lần cái thầy gặp mấy người diễn viên, Cái thầy mới nói chuyện thế này. Thầy mới khuyên mấy cái người mà mấy em mà diễn viên á đóng phim, nói:
[18:24]"Tụi con đóng phim á, tụi con phải giữ cái phước dữ lắm. Giữ cái đời sống cho nó nghiêm túc, mẫu mực. Đừng có hưởng thụ, ăn chơi rồi tụi con chết á." Nói: "Vì sao vậy? Khi mà tụi con sống trụy lạc, hưởng thụ cứ nghĩ mình là nghệ sĩ phải sống cho đã đời đó, hưởng thụ, ăn chơi, cái não con nó nó nó yếu. Mà khi não yếu, con tạo tâm trạng không được. Vì lúc cái khúc phim á nghĩa là đạo diễn yêu cầu buồn khóc đi, mà hơ hơ nó không ra. Dòm thấy nó giả, nó lạt nhách à. Cái người ta coi lên người ta thấy, tôi nói đóng gì đóng lạt nhách. Có không ạ? Coi mình có gặp những trường hợp mà diễn viên đóng thấy lạt lẽo có không ạ?
[19:07]Không nhập vai, phải không? Mình thì gọi là không nhập vai, nhưng mà cái từ đúng là không tạo được tâm trạng. Muốn buồn nó không buồn. Còn bây giờ cái đạo diễn nói đó, khúc đó đó. "Nè, anh bước tới ba bước, hai đứa kia nó bước ra, anh ngầu cho tui." Cái mình làm mặt ngầu mà nó không ngầu, nó dòm giống ông hề. Nó dòm thấy mắc cười quá, hãy làm lại, ngầu lại. Làm hoài nó không ngầu, tạo tâm trạng không được nghĩa là sao? Mình không điều khiển cái tâm mình được. Mình không điều khiển tâm mình được cho nên mình không tạo tâm trạng được, diễn xuất không được. Đúng không ạ? Mà đó là nói là diễn xuất, vì trong cuộc sống cũng vậy.
[19:48]Cuộc sống cũng vậy, ví dụ bây giờ mình là người cha, người mẹ, cái đứa con nó hư, nó nó có lỗi, kêu về mình làm mặt ngầu, mình nghiêm mặt lại để rầy nó, nhưng mà mình nghiêm không tới, mình không đủ lực để tạo ra một cái uy nghiêm, cái thằng con nó không sợ, rầy nó không nghe. Còn nếu mình là người có phước, mình tạo được tâm trạng, mình nghiêm cái mặt mình nghiêm ngầu lên liền, cái đứa con nó sợ. Dạy nó nói từng lời từng lời nó nghe nó sợ. Nên á là cái tâm có phước là cái tâm gì? Dễ điều khiển. Mà dễ điều khiển là gì? Mình muốn nó thế nào, nó nó như thế đó và ứng dụng rất nhiều trong cuộc sống này.
[20:29]Đó là cái tâm, cái yếu tố thứ hai của một cái nội tâm có phước là tâm dễ điều khiển. Cái thứ ba là tâm nó dễ, dễ, dễ ngủ, ngủ mà ngon. Nha. Còn cái người mà khó ngủ là ít phước. Nhiều người tới hỏi: "Thầy ơi, sao con khó ngủ quá, cho uống thuốc gì?" Nói uống thuốc cho vui thôi, chứ thực sự giấc ngủ liên quan tới phước. Cái giấc ngủ của con người nó liên quan tới phước. Thấy ngủ ngon là phước đủ, ngủ không ngon là phước ít, nhớ giùm điều đó. Như vậy phải làm sao? Lễ Phật, sám hối những nghiệp cũ, giúp đời, giúp người, làm phước, tự nhiên giấc ngủ sẽ ngon. Tự nhiên bắt đầu ta có phương pháp điều khiển được tâm
[21:17]mình, tự nhiên gặp được cái phép thiền đúng cách, tu tập được rồi là là ngủ ngon, không sao hết. Nên cứ biết cái người có phước không có phước là cứ coi họ ngủ ngon hay không. Nhiều khi rất bận, rất mệt, nhưng mà rồi cái buông công việc ra nằm xuống ngủ liền thì người đó là người có phước, thế như vậy. Còn cứ trằn trọc thâu đêm, muốn ngủ hoài ngày này qua ngày kia ngủ không được là biết thiếu một cái phước gì rồi. Cái thứ tư là tâm dễ tập trung. Dễ tập trung nghĩa là làm sao? Ví dụ khi ta làm một việc gì, ta không bị phân tán. Nhờ vậy, công việc ta nó tinh vi, nó khéo léo, nó mỹ mãn. Ví dụ như một cái người nhạc sĩ vậy, họ tập trung họ đánh một bản đàn.
[22:09]Những cái nốt chút chút chút chút chút chút, mà nhiều dãy nốt mà hai ba khuôn đi song song song song với nhau. Từng nhịp từng phách, nhiều khi từng nửa phách, từng một phần tư phách, nốt đi rất nhanh. Nhưng mà mắt nhìn đâu tập trung cao độ là tay đánh được hết. Như vậy, đó là tập trung. Hoặc là một cái người mà họ đánh trên vi tính văn bản hoặc là một người chế tạo máy móc hoặc cái người thợ làm nhà, vân vân. Thì khi làm một cái điều gì mà họ không bị những ý nghĩ phân tán, họ muốn tập trung là nó tập trung lại một điểm một thôi, thì công việc ta ta mỹ mãn và ta thông minh tột độ lên. Khi ta làm việc mà ta tập trung được thì tự nhiên trí tuệ phát sinh.
[22:48]Mà quan trọng nhất là trong tu tập. Khi ta ngồi thiền, ta không muốn phân tán thì nó không phân tán nữa, tức là nó an trú luôn. An trú theo cái pháp môn của mình: biết rõ toàn thân, nhớ thân này vô thường và thấy rõ hơi thở vào, hơi thở ra. Nghĩa là không phân tán, dễ tập trung, đó là người có có phước. Nói: "Thưa thầy, con tu hoài mà con không tập trung được, con không nhiếp tâm được", tức là người này thiếu thiếu phước, vậy đó. Cho nên á nói vậy, cái người mà gọi là tâm trong sạch là tâm nó được nuôi dưỡng bởi một nguồn phước dồi dào. Mà khi tâm được nuôi dưỡng bởi một nguồn phước dồi dào thì tâm đó có bốn điều.
[23:34]Điều thứ nhất là, nhất là? Sáng suốt thông minh. Thứ hai là? Dễ điều khiển, giỏi. Thứ ba là? Dễ ngủ. Thứ tư là? Dễ tập trung, giỏi. Cho nên những người mà tại sao người ta nói người ăn được ngủ được là là tiên là vậy đó, tiên nhiều phước lắm, mặc dầu ăn ngủ nhiều quá thì nó không đẹp lắm, nhưng mà thôi cũng là có phước. Nghe vậy cái ráng mà ngủ nha, để gọi là có phước thì chết á. Ráng thức mà để làm phước, ráng thức mà để tu tập, hiểu không? Nhưng mà khi cần ngủ thì ngủ. Chứ không phải nghe nói nghe, dạ không, thầy ổng nói ngủ nhiều có phước, nó lộn liền. Có phước thì dễ ngủ, chứ không phải ngủ nhiều có phước, nói ngược lại nha.
[24:22]Bởi vì tức cười lắm, kỳ mà thầy giảng cái bài gì tự nhiên có ai ghép qua chế lại cái nói thầy nói ăn cá có phước á. Cười chết mồ luôn. Ở đây cũng vậy, tức là khi mình có phước thì mình dễ ngủ. Chứ nói: "Ủa, ông thầy đó ổng kêu ngủ nhiều cho có phước á" là chết rồi nha. Ngộ vậy, ngộ quá. Thôi thầy thầy ôn lại xíu. Thầy giảng đâu thầy ôn lại để về thuộc mà về nhà mà mà giảng cho mọi người nghe, nghe không? Tâm trong sạch là tâm thoát khỏi bốn điều. Thứ nhất là? Đúng rồi, không có ác độc. Thứ hai là? Thoát khỏi cái tham lam. Thứ ba là thoát khỏi sân hận. Thứ tư là? Thoát khỏi cái hiểu sai đạo lý, giỏi.
[25:04]Thứ hai là tâm trong sạch là tâm được nuôi dưỡng bởi một nguồn phước dồi dào, cho nên tâm đó sẽ được bốn điều. Điều thứ nhất là? Sáng suốt thông minh. Thứ hai là? Dễ điều khiển. Điều thứ ba là? Dễ ngủ. Thứ tư là? Dễ tập trung, vậy đó, rồi, giỏi, vậy được rồi nha. Một điều nữa, tâm trong sạch là tâm không ưa thích sự hưởng thụ dục lạc, nhiễm ô, những trò vui của thế gian. Những cái trò vui của thế gian thì nó nhiều lắm, ở đây mình không liệt kê ra hết được. Mà cái thứ nhất của nó là gì, cơ bản nhất của con người là cái gì? Là tình dục. Thì cái người mà có tâm trong sạch không ham thích chuyện đó.
[25:50]Ví dụ như một người đó ví dụ chưa phải xuất gia, là một người cư sĩ thôi, nhưng mà sự thật là trong tâm mình cũng không ham gì chuyện đó. Nhiều khi có gia đình đó, có vợ chồng, có con, cũng đi qua cái đời sống tình dục rồi, nhưng mà khi cái tâm người này tu trở nên trong sạch rồi, tự nhiên họ hết ham chuyện đó, không thích, thì đó là người này tâm trong sạch. Mà thầy có gặp nhiều người như vậy lắm, gặp nhiều người cư sĩ như vậy. Có lần gặp cái cô đó cũng vậy, cô nói, nói: "Thưa thầy, thực sự là con với chồng con bốn năm qua chỉ sống với nhau như bạn rồi lo tu thôi." Nên thầy thấy nhiều người cũng đạt được điều đó chứ không phải là không.
[26:30]Mà cái tình dục là cái căn bản, bản năng tự nhiên của con người mà tự nhiên mình không ham thích nữa là tâm bắt đầu trong sạch. Một cái bản năng nữa là ăn. Tự nhiên mình cũng không cần phải ăn ngon nữa, ừ thôi có rồi ăn thôi. Rồi ăn gì cũng được, miễn mà ăn vừa có sức khỏe, ăn cách thông minh. Chứ không phải là ăn mà ép xác, ăn ép xác là ăn ngu á. Nói: "Dạ, con ăn chay thôi con chỉ ăn miếng muối tiêu, bữa nào con cũng ăn cơm với muối tiêu là được rồi" thì đó là ăn ngu, nó không đủ dinh dưỡng. Ngu cái não hư luôn cũng hết tu luôn. Chứ là không ham ăn nhưng mà phải ăn thông minh. Nên không ham ăn mà coi chừng ăn ngu á.
[27:13]Ha, ăn ngu là cái ăn sơ quẹt quẹt gì đó không đủ dinh dưỡng. Còn không ham ăn nhưng mà ăn thông minh là sao? Tức là không cầu ngon, không cầu nhiều, không cầu cho đã cái miệng, không cầu cái cảm giác. Nhưng mà trong bữa ăn thì vẫn phải những thành phần như là một chút tinh bột, một chút rau. Đó rau là gồm có chất xơ, rồi có chút chất béo là dầu ăn chứ không phải béo mà người đi lấy mỡ đâu, chút đạm, đạm thì gồm có các loại đậu, phải không? Vậy đó, à vân vân, đại khái vậy đó, có những thành phần dinh dưỡng rồi có những vi chất, chất sắt, chất khoáng, vitamin rồi đại khái vậy, ăn miếng trái cây.
[27:50]Đó, đó gọi là ăn thông minh. Nghĩa là ăn thông minh để mình đừng bệnh, để mình có sức khỏe mà tu tập, để mà làm phước giúp đời, để phụng sự cho cuộc đời, đó gọi là không tham ăn nhưng mà ăn thông minh, là vậy. Khác với cái người mà tâm ô nhiễm thì thích ăn cho ngon, gọi là sành ăn, sành điệu, sưu tập món này món kia làm cho đã miệng, vậy. Đó, nên cái thứ nhất là tình dục không ham thích, thứ hai là không ham ăn, thứ ba là nhiều lắm: ma túy, phải không? Rồi cờ bạc nè, nhậu nhẹt, rượu chè, rồi game điện tử rồi vân vân với những cái. Nghĩa là những cái thú vui của cuộc đời, cái thú vui, cảm giác vui, cảm giác sướng của cuộc đời,
[28:41]mình hết ham, từ từ hết ham thì đó là tâm trong sạch nha. Tâm trong sạch như vậy là ta đã đi đúng hướng. Còn nếu mình thấy tâm mình còn ưa thích nhiều những điều đó quá thì biết rằng tâm mình còn còn cấu uế, còn ô nhiễm. Nên tu đúng rồi thì những cái mà thế gian cho là vui, là sướng, tự nhiên mình hết thấy, không thấy nó là vui, là sướng nữa, không thích. Mà thấy nó là gì? Mệt, ô nhiễm.
[29:14]Ví dụ như có một cái có một cái em cư sĩ như vậy, cũng là thanh niên, cao lớn, đẹp trai rồi cũng tu tập. Thì cứ nghĩ rằng mình cứ là không phải là người đi tu cho nên mình được quyền yêu và được quyền lấy vợ. Cứ nghĩ bình thường như vậy. Thì bổn phận gia đình cũng kêu ờ ờ phải kiếm ai lấy vợ rồi đi vân vân. Thì em cũng nghĩ vậy, trong đầu cũng không có không có ý định gì. Nhưng mà khi tu một thời gian rồi thì em thì trong tình yêu mà. Trong tình yêu nó có cái gì? Đó là giận, là hờn, là đòi hỏi, trách móc, rồi nhõng nhẽo này kia đó. Nên nó nhiều thứ lắm, nó nhiều thứ. Ai yêu rồi thì biết à. Còn nhớ không kìa?
[29:53]Nhớ không? Nhớ không? Cái viết thư gửi cho người yêu, nói a, "Chúng ta đã yêu nhau được 7 tháng 5 ngày. Thôi hôm nay mình nghỉ yêu em à, anh chịu hết nổi, mệt quá." Ôi cô kia khóc như mưa! Khóc như mưa! Nói, "Tại sao anh phản bội, anh bỏ em?" Nói, "Không có phản bội gì, thấy yêu mệt quá à. Không gì, thôi chứ không gì." Người ta tưởng yêu là hạnh phúc, nói, "Có người yêu là hạnh phúc á, được người thương, người nhớ. Mỗi sáng nhắn tin: Anh yêu khỏe không? Ngày nay anh làm gì? Em nhớ anh lắm." Thấy không? Thấy nghe sung sướng vô cùng. Rồi bắt đầu nó mệt thấy mồ, đang ngồi thiền, đang tụng kinh, đang lễ Phật, chuẩn bị đang tập thể dục,
[30:33]khí công, đang phải đánh cái bài chỏ Phật Quang Quyền, rồi phải trả lời, không trả lời là bắt đầu giận. "Anh ghét em rồi phải không? Anh có con nào mới rồi phải không? Sao không trả lời em?" Mệt quá, đi giải thích đồ lum xum rồi, yêu rắc rối quá. Cái mới hôm bữa nào ngồi sau đã suy nghĩ rất chín chắn rồi mới viết bức thư đó, "Mình đã yêu nhau được 7 tháng 5 ngày, thôi bữa nay nghỉ yêu em à nha. Chúc em là đừng yêu ai nữa, em cũng đừng yêu ai nữa thì nó khỏe thân em, còn anh cũng nghỉ yêu luôn." Rồi vậy xong chuyện. Cho nên á cứ thấy ở thế gian thấy cái gì là vui, nhưng mà khi mình tu mà tâm bắt đầu được trong
[31:09]sạch thấy nó nó không vui nữa, nó mệt. Mà trong kinh Phật nói cái đó rõ lắm. Cái dục lạc của thế gian thì phải đánh đổi rất nhiều. Phải hao tốn công sức rất nhiều. Vui thì ít, mà khổ nhiều, mà nguy hiểm còn nhiều hơn nữa. Trong kinh Phật nói điều đó rất rõ. Nhưng mà khi á tâm ta chưa trong sạch đó, ta nghe cái câu Phật nói ta không hiểu. Phật nói thấy nó là vui, chứ sự thật cái khổ mà để cực công sức để đi tìm cái vui đó, hao tốn lắm. Mà được cái vui đó rồi thì cái khổ để mà đánh đổi với nó nhiều hơn và cái nguy hiểm chờ trực cho những cái dục lạc đó còn nhiều hơn nữa. Phật nói câu đó mình không hiểu.
[31:57]Cho tới cái ngày nào tâm mình thanh tịnh, trong sạch thì câu đó hiểu rất đúng. Đúng như vậy, thế gian là như vậy. Và không phải riêng mình, nhìn tất cả mọi người đều thấy như vậy. Người ta cứ chạy theo những trò vui, sự thật tốn công sức rất nhiều, mệt mỏi nhiều, vui ít, khổ nhiều, mà những nguy hiểm chờ chực phía sau còn nhiều hơn nữa. Cho nên ở đây mấy đứa trẻ trẻ tụi con có yêu ai được 7 tháng, 6 tháng người gì chưa, nhớ? Bắt đầu bữa nay viết thư, nghe không? Về nhà viết thư, rõ ràng. Còn nếu tụi con đi một cặp thì khỏi viết thư, tại sư phụ nói giùm tụi con rồi. Nha, khỏi viết, hôm nay nói, "Em thấy không?
[32:38]Nãy sư phụ nói rồi đó, thôi mình nghỉ nghe không?" Đó, khỏi cần viết. Còn nếu mà tụi con có đi có một mình thì bắt đầu bữa nay về viết thư. Nếu tụi con là con gái thì viết thư cho bạn trai, nếu con trai viết thư cho bạn gái, nói rõ, "Mình đã yêu nhau được năm gì đó, 3 tháng 10 ngày." Thấy không? "Và 2 giờ. 2 giờ, thôi nghỉ em à nha. Mệt rồi, đuối rồi." Vậy đó. Nên cái tâm mà trong sạch là cái tâm gì? Không thích hưởng cái những trò vui của thế gian nữa. Mà sao? Mà tự cái tâm trong sạch nó là hạnh phúc. À! Khi ta chưa đạt được một cái tâm thanh tịnh trong sạch thì ta cứ loay hoay ta đi tìm hạnh phúc.
[33:25]Mà những hạnh phúc ta chộp lấy toàn là những dục lạc của thế gian không. Toàn là những thứ mà Phật nói là gì? Vui ít, khổ nhiều, nguy hiểm chực chờ phía sau còn nhiều hơn nữa, chộp nhầm mấy thứ đó không. Nhưng đến khi tâm ta được thanh tịnh, trong sạch rồi thì chính tâm thanh tịnh đó là hạnh phúc, chẳng cần tìm đâu nữa. Và khi chẳng cần tìm đâu nữa thì mới thấy rằng rõ ràng những dục lạc của thế gian từ trước tới giờ đều là gì? Phù phiếm, hư ảo, tạm bợ và mệt mỏi. Đó là ba điều rồi phải không? Cần ôn lại không? Ôn lại nữa nha. Tức là hôm nay mà nghe học xong bài này rồi là phải thuộc hết, về nhà là nổ lại được, giảng lại được nha.
[34:13]Tâm trong sạch là tâm thoát khỏi bốn điều. Thứ nhất là gì? Hung dữ, ác độc. Thứ hai là thoát khỏi tham lam. Thứ ba thoát khỏi sân hận. Thứ tư là thoát khỏi cái việc hiểu sai đạo lý. Rồi, đúng. Thứ hai là tâm trong sạch là tâm được nuôi dưỡng bởi một nguồn phước dồi dào, cho nên tâm đó được bốn cái tính chất: thứ nhất là sáng suốt, thông minh; thứ hai là tâm đó dễ điều khiển; thứ ba là tâm đó dễ ngủ; thứ tư là tâm đó dễ tập trung, nhớ, thuộc chưa? Rồi, rồi thứ ba: cái tâm trong sạch là tâm không ưa thích hưởng thụ dục lạc thế gian nha. Dục lạc thế gian là gì thì nhiều thứ nha. Thôi cái đó là tự biết, thầy không liệt kê nữa.
[35:03]Rồi, bây giờ ta nói tới phần thứ tư. Thế nào là một tâm trong sạch? Đó là tâm thường khởi lên những ý niệm lành. Thường khởi lên những ý niệm lành. Những ý niệm lành là những ý gì? Thứ nhất: thường khởi lên tâm thương người. Ví dụ như mình đi vào chùa thấy mọi người kéo nhau vào chùa, tự nhiên khởi tâm mừng, yêu thương. Ồ hôm nay mừng quá, huynh đệ mình đi chùa đông. Nhiều người trên đời này biết biết tu tập. Tự nhiên khởi lên cái tâm thương yêu, vui mừng vì thấy nhiều người người đi chùa. Hoặc là đi trên đường rồi thấy cái một cái người già mà nhìn vô mình nói, "Bà này cũng phải là gần 70 tuổi à,
[35:51]mà sao còn còn cái quang gánh, còn phải gánh một gánh ở đời." Nhìn thấy bà đen, ốm, ờ tóc bạc, má hóp bởi vì thiếu ăn, vẫn còn đôi gánh. Nhìn cái đôi gánh đó là những cái món đi bán gì đó, bán rau, bán gì đâu hái trong vườn ra. Cái mình xót, mình nói, "Thương bà cụ này quá!" Có khi mình dừng lại để mình mua hết rồi mình trả tiền dư, có khi mình cũng không có thời gian, không điều kiện cũng chạy luôn. Nhưng mà cái quan trọng là trong tâm mình vừa khởi lên một niệm gì? Yêu thương bà. Đó là người tâm trong sạch. Đó hễ tâm trong sạch thường khởi lên ý niệm yêu thương người. Hoặc là vào một đêm trời mùa đông lạnh
[36:32]rồi có mưa rơi, rất là lạnh, mình đóng hết cái cửa lại cái mình leo lên giường mình trùm chăn, nằm ấm, mà lạnh quá cái mình bật luôn cái mền điện cho nó ấm thêm chút nữa cái mình nằm ngủ. Thì người người đó tâm không trong sạch vì chưa khởi lên ý niệm lành. Còn cái người tâm trong sạch cuộn mình trong chăn ấm nhưng mà lòng nghĩ tới những người nghèo không ấm như mình, không có cái mái nhà kín đáo như mình, không có cái nệm êm chăn ấm như mình, giờ này có những người mà nhà họ bị dột, cái giường họ không phải nệm êm, chăn họ mỏng không ấm, họ đang phải lạnh lẽo, giấc ngủ không ngon bởi vì cứ phải chống chọi với
[37:21]cái lạnh nên giấc ngủ chập chờn, chập chờn, không có dám ngủ ngon, ngủ ngon sợ bệnh liền, cho nên cứ phải oằn mình, gồng mình chịu cái lạnh. Thì vậy, ta ở trong cái cảnh sung sướng lòng cứ nghĩ về những cái người ở đâu đó xa xôi trên cái thế gian này còn nhiều cái mảnh đời bất hạnh không bằng mình. Ăn một miếng cơm ngon, hôm nay ăn miếng cơm dẻo, cơm trắng, thức ăn ngon tự nhiên lòng se lại, nghĩ trên đời này còn nhiều người chưa có đủ ăn như thế này. Cứ nên cái lòng thường khởi lên cái niệm thương người thì tâm đó là nội tâm trong sạch. Đúng không ạ? Có phải vậy không? Kiểm lại mình coi có đúng như vậy không. Nha!
[38:09]Kiểm lại mình coi có đúng là mình thường khởi lên niệm thương người hay không? Nha! Nếu trong hoàn cảnh này, hoàn cảnh kia mình hay khởi được cái tâm thương người thì tâm mình là tâm trong sạch. Nhớ vậy nha! Một cái tâm nữa mà dễ khởi lên nữa là tâm khởi lên lòng tôn kính Phật, tôn kính các bậc Thánh, kính trọng những người đáng kính. Tức là ta hay dễ khởi cái tâm kính trọng lên. Ví dụ như là đi mình bước vào chùa, gặp quý thầy quý cô mình dễ khởi lên cái lòng kính trọng. Rồi hoặc là những người bạn đạo giống như mình nhưng mình biết cái người đó họ tinh tấn tu tập, họ hơn mình. Thấy lúc nào lễ chùa lễ gì cũng có, công quả làm việc thì siêng năng,
[39:00]thái độ thì hiền lành khiêm hạ, không khoe khoang, ngồi thiền thì được lâu giờ. Tự nhiên lòng mình cũng là người cư sĩ bạn đạo với nhau nhưng mà mình khởi cái tâm kính trọng người đó. Mình rất dễ khởi tâm kính trọng những người đáng kính. Rồi mỗi khi đọc một bản kinh nói về các bậc A-la-hán, các bậc Bồ Tát, lòng mình dạt dào thương kính. Mà hằng ngày nghĩ tới Phật thì lòng mình tràn ngập cái niềm tôn kính vô biên. Đó là người có nội tâm trong sạch. Nhớ như vậy! Cái người có nội tâm trong sạch là người dễ khởi lên những ý niệm lành. Mà ý niệm lành là gì? Thì thứ nhất là thường khởi tâm thương, ha, thương người này, thương người kia.
[39:47]Thứ hai là dễ khởi tâm kính, kính những người người đáng kính, đó là cái hai. Thứ ba là thường khởi tâm bao dung đối với người kém hơn mình, đối với người xấu dở hơn mình. Ví dụ cái người nghèo hơn mình thì mình hay có cái tâm nghĩ về họ, bảo bọc họ, che chở họ, giúp đỡ họ. Đối với người phạm lầm lỗi, họ không đi được trên con đường chánh đạo, họ ngang bướng, họ sân si hay tạo nghiệp thì mình thường xót xa cho họ vì nghĩ rằng họ sẽ làm sao? Họ đọa mất á, họ sẽ đọa. Cho nên là cái lòng mình thường có cái lo lắng, bao dung cho những người kém dở hơn mình, đó gọi là ý niệm lành khởi lên. Thầy nhắc lại nha, nó nhiều lắm nhưng mà thôi mình lấy ba điểm cho dễ nhớ.
[40:43]Cái người mà có tâm trong sạch thường khởi lên những những những cái gì? Ý niệm lành. Nha, ý niệm lành nó gồm ba điều. Điều thứ nhất là tâm thương thương người. Điều thứ hai là tâm kính, đó, kính với những người đáng kính. Điều thứ ba là tâm tha thứ, bao dung với những người kém hơn mình, kém hơn mình về tài sản, về phước đức, kém hơn mình về đạo đức, đó, về phẩm hạnh thì mình thường hay khởi cái tâm bao dung, tha thứ. Đó là ba điều. Nhớ chưa? Chút hỏi lại nha. Rồi! Tâm trong sạch là gì? Là tâm có tu tập thiền định và đạt được chánh niệm hoặc là cao hơn là chánh định.
[41:40]Chánh niệm là gì? Chánh niệm là lúc nào cũng an trú được trong cái pháp môn mình tu, không có quên mất. Ví dụ như mình thường nhớ thân này là vô thường, tâm lúc nào cũng an trú nơi thân, biết rõ toàn thân, nhớ thân này vô thường không quên. Gọi đó là tâm chánh niệm. Thì nghe thì nói như vậy nhưng người nào thực hành được như vậy thì thấy tâm này rỗng suốt, sáng tỏ, thanh tịnh. Đó, đó là tâm chánh niệm tỉnh giác. Là tâm chánh niệm tỉnh giác là tâm không quên cái pháp môn mình đang tu. Ví dụ như là lúc nào cũng an trú toàn thân, biết rõ toàn thân, cảm giác toàn thân, nhớ thân này vô thường. Mà nếu bắt chân ngồi kiết già thì thấy hơi thở vào, hơi thở ra rõ ràng.
[42:31]Đó là chánh niệm. Mà khi không quên được như vậy, tự nhiên tâm nó cứ sáng sáng sáng sáng tỏ tỏ, nó thanh tịnh thanh tịnh, đó gọi là chánh niệm. Thế nào là tâm chánh định? Là tâm tự nó bặt hết suy nghĩ, bước vào những cảnh giới của Thánh, của vi diệu. Nhưng cái này ta không nói tới. Cái này nếu người nào giỏi thì một kiếp này bắt đầu đạt được, còn nếu không ta phải đi từ năm kiếp, mười kiếp tinh tấn không gián đoạn mới bắt đầu chạm vào chánh định được. Còn bây giờ ta cứ yên chí mà tu tập chánh niệm thôi. Mà cái tâm trong sạch đó là cái tâm có tu tập thiền định để đạt được hoặc là chánh niệm hoặc là chánh định,
[43:15]nhưng đặc biệt là không khoe khoang, không kiêu mạn. Chứ không phải là tu được nhiêu đem ra kể sạch thì người đó tâm chưa trong sạch. Cho nên người tâm trong sạch là gì? Tu có kết quả trong lòng mình, trong tâm mình mình biết, nhưng mà rất kín đáo, không khoe khoang, ít ai biết. Họ chỉ nhìn mình, họ cảm nhận thấy đời sống mình nó hiền lành, đạo đức, mỗi lời mình nói ra nó sâu xa, rồi nó có nghĩa lý thì họ đoán rằng mình là người tu tiến bộ, chứ họ không thể biết được cái thiền định của mình đã có kết quả gì. Đó, vì mình kín đáo, không khoe khoang. Người như vậy gọi là tâm tâm trong sạch. Tâm có tu tập thiền định.
[44:01]Tết thầy sẽ giảng cái bài kỹ hơn về cái tâm kiêu mạn. Tết này mùng khoảng chắc mùng hai gì đó, thầy sẽ giảng cái bài là Kiêu Mạn Vô Hình. Bài đó ta phải phân tích kỹ về những điều này hơn, vì kiêu mạn khó thấy lắm. Kiêu mạn nó vô hình, khó thấy. Tâm trong sạch là tâm tương ứng với các Thánh vị và các cõi trời. Ở mức độ thanh tịnh nào đó thì ta phải chứng Tu-đà-hoàn. Ở mức độ thanh tịnh cao hơn ta sẽ chứng Tư-đà-hàm. Ở mức độ rất thanh tịnh ta phải chứng là A-na-hàm. Còn ở mức độ tuyệt đối trong sạch thì ta chứng A-la... A-la-hán, đó như vậy. Cho nên là cứ mỗi mức độ thanh tịnh của ta thì ta tương ứng với
[44:49]một Thánh vị và cũng tương ứng với một cõi trời nào đó. Vì sao vậy? Bởi vì chư thiên tử ở trên trời nhiều người chứng Thánh lắm. Nhiều người chứng Thánh. Nhưng ta đừng tưởng là lên cõi trời không chứng nha. Cái tỷ lệ hơn 50% chư thiên tử là người đắc được một cái quả Thánh nào đó luôn, đi kèm. Họ vừa chứng Thánh mà cũng vừa được sinh về cõi trời. Có những trường hợp mà ở cõi trời mà không chứng Thánh. Có trường hợp chứng Thánh mà không về cõi trời, vẫn ở cõi người. Đó, nó có nhiều trường hợp, nha, nhưng mà có những trường hợp thì, mà đa phần chứng Thánh đều sinh về cõi trời. Còn có một số chứng Thánh mà không về cõi trời là vì sao?
[45:37]Ví dụ như là những vị chứng Tu-đà-hoàn đang phải tiếp tục ở nơi cái thế gian này để tạo phước, tu hạnh Bồ Tát, trả những nghiệp cũ. Cũng có những vị Thánh cao hơn không về cõi trời, đó là những vị chứng Thánh quả nhưng phát đại nguyện làm hạnh Bồ Tát, sống trong thế gian mà đi gieo rắc điều thiện, can thiệp vào cái thế gian để xây dựng cái cuộc đời này lại cho tốt đẹp hơn. Đó, có những vị mà chứng Thánh mà không ở cõi trời. Mà có những vị thì họ chứng Thánh và họ theo cái phước họ, họ về cõi trời họ an trú ở trên. Có trường hợp như vậy, nha. Rồi nhưng mà tâm trong sạch thì nó tương ứng với cả hai điều đó:
[46:23]tương ứng với một Thánh vị nào đó, một quả Thánh nào đó và tương ứng với một cõi trời nào đó, nha. Thấy về cõi trời mà còn dục thì về cõi trời Dục giới, mà nếu mà tâm thanh tịnh mà vượt qua khỏi cái bản năng ái dục thì về cõi trời Sắc giới, Phạm Thiên, vân vân, là như vậy.
[46:47]Cái tâm mà trong sạch đó thì nó hiện ra một cái đời sống mẫu mực, mô phạm.
[46:55]Người ta nhìn mình, người ta thấy đó là tấm gương. Có khi mình nói, có khi mình không nói, nhưng đều luôn luôn là tấm gương dạy dỗ cho rất nhiều người chung quanh. Ví dụ từ cái nội tâm trong sạch, ta có thể khuyên bảo người khác, dạy dỗ người khác những nghĩa lý sâu xa, mà cái lời ta nói ra được bảo đảm bởi cái phẩm hạnh của ta, bởi cái nội tâm trong sạch của ta, nên cái lời nói đó nó có giá trị và nó có sức mạnh. Và có những trường hợp cái người họ có nội tâm trong sạch, nó hiện ra bên ngoài một cái đời sống mẫu mực mô phạm nhưng họ không nói, không dạy. Gặp mình cười cười, chắp tay Mô Phật rồi đi tiếp. Nhưng mà sao?
[47:46]Cũng thành những cái lời dạy vô ngôn, phải không ạ? Vô ngôn. Người khác chiêm ngưỡng cái đời sống đó, họ cũng tự phải sao, họ kính phục và họ cũng phát được đạo tâm thêm hơn. Có những cái bậc hòa thượng như vậy đó, có những vị hòa thượng cuối đời không dạy, không nói chuyện, không có giảng pháp, sống lặng lẽ, thanh tịnh. Khi Phật tử tới chùa chắp tay, hòa thượng cũng chắp tay cười cười chào lại, "Mô Phật." Nhiều khi cũng không thèm mời nữa, nhiều khi cũng không hỏi nữa, không thèm hỏi, "Phật tử đâu tới, lên lễ Phật đi con," không nói, cười cười, rồi ngài lại ung dung dạo ra ngoài vườn. Nhưng mà sao? Ai cũng kính phục.
[48:31]Và cứ nhìn hòa thượng, mình về không dám làm bậy, không dám làm ác. Tại vì thấy giữa cuộc đời này có một con người mẫu mực mô phạm, có một nội tâm trong sạch. Tự nhiên khi mình kính phục người đó, mình cảm thấy mình trên đời này có Thánh, trên đời này có lẽ phải, trên đời này còn đạo lý, nên về không dám làm bậy. Cho nên có những người từ cái nội tâm trong sạch, hiện ra một đời sống mẫu mực mô phạm thành những lời dạy vô ngôn đối với cuộc đời. Cũng làm lợi ích cho chúng sinh rất nhiều. Cho nên á ban đầu á thì ta nói là một người đi xuất gia rồi phải ráng làm nhiều việc công đức. Trong cái nhiều việc công đức đó,
[49:17]có việc là phải giáo hóa chúng sinh, phải dạy chúng sinh. Nhưng đó không phải là tất cả, vì có những bậc có những bậc gọi là cao đức, không thèm nói, cứ im lặng cười cười. Vậy mà bao nhiêu người phải tin, phải phục, phải kính và cứ nhìn đó thôi rồi ráng mà tu, không dám làm bậy. Có những người như vậy và các vị đó công đức vô lượng. Thấy vị đó không giảng câu nào, không giảng bài pháp nào, nhưng mà phước tràn ngập. Chỉ vì sao? Bởi vì dạy bằng cái đời sống mô phạm của mình dù không nói lời nào. Ví dụ như thầy vậy đó, thầy đi dạy vậy là thầy cũng có chút phước, vì cũng gọi là có công lao giáo hóa, phải không ạ?
[50:03]Nên cũng gọi là như là coi như là thầy có phước. Nhưng mà có những vị họ không nói lời nào mà vẫn có phước, có phước còn hơn thầy nữa, là vì sao? Vì họ mẫu mực quá, đàng hoàng quá, đạo đức quá. Chúng sinh cứ nhìn tới vị đó, chúng sinh cứ nhắc về vị đó là lòng dạt dào thương cảm rồi ráng mà sống cho tốt. Có những bậc cao đức như vậy. Mà bây giờ, nếu muốn là một người bây giờ nói không đạt được tới cái mức độ dạy chúng sinh bằng cái bài học vô ngôn thì cũng phải dạy chúng sinh bằng những bài thuyết pháp có lời giống như là thầy đang làm, thì cũng phải bắt nguồn từ cái gì? Từ một nội tâm phải khá trong sạch ạ. Để chi?
[50:47]Thì cái nội tâm đó mới làm cái bảo đảm cho cái giá trị của lời lời nói của mình. Chứ còn mà bây giờ tâm thì cấu uế, động loạn, tham lam ham muốn, mở miệng cứ nói đạo lý thì...
[51:03]thì chuyện gì xảy ra?
[51:06]Thì chuyện gì? Có thể nói đúng lời Phật đó, chứ cũng không sai. Nhưng mà người ta nghe người ta cảm thấy cứ ngờ ngờ ở trong tâm không tin lắm, có đúng không ạ? Vì sao vậy? Vì con người ta ai chứ cũng có hơi có trực giác. Ví dụ ông thầy đó ổng đàng hoàng không đàng hoàng, mình nhìn vô tự mình có cảm nhận, đúng không ạ? Ví dụ dù ông nói thiệt hay, nói nghe rất đã tai, nhưng mình vẫn cảm nhận tâm hồn ông thầy này cũng sao sao á, phải không? Mình cũng không nói rõ mình cũng không biết rõ, nhưng mà mình cứ ngờ ngờ. Là biết như vậy ông thầy đó nói thì hay, nhưng mà cái sức tu của ổng cũng chưa nhiều,
[51:48]tâm chưa phải trong sạch lắm, mặc dù ổng có cái phước lợi khẩu nói rất hay. Nhưng mà người ta nghe, nghe thầy nói thì đã tai thiệt nhưng mà nhìn thầy con cứ ngờ ngờ sao á thầy. Thành thử người ta cũng không sao, không đủ sức mạnh để tu tập theo. Phải không? Còn ví dụ như một bậc thầy mà họ nói mà từ cái nội tâm họ trong sạch thật thì tự nhiên người nghe yên tâm lắm, nghe tới đâu nuốt vô từng lời từng chữ tới đó rồi về ráng thực hành. Có đúng không ạ? Mà ta thấy trong cái thời đại hiện nay, thời mạt pháp, cách Phật đã xa,
[52:24]cái hình ảnh vĩ đại siêu việt của Phật và chúng Tăng không còn nữa. Cái niềm tôn kính của chúng ta đối với Thánh phai nhạt dần dần, chỉ còn thoáng khi đọc kinh điển, mỗi khi nhìn tượng Phật chút đỉnh, và do ta không được nuôi dưỡng bằng một cái tâm tôn kính Phật tuyệt đối nên cái đạo tâm của ta suy dần, yếu dần. Thời Đức Phật á, Đức Phật không bao giờ kêu chúng sinh phải tôn kính Phật. Nhưng mà sao? Chúng sinh sao? Luôn luôn tôn kính Phật. Mở mắt ra thấy Đức Phật nhìn đó là lòng dạt dào niềm tôn kính. Mỗi ngày cứ nhìn Đức Phật ôm bát đi khất thực là quỳ xuống lạy Ngài từ xa. Cái hình ảnh Đức Phật mỗi lần vậy mà ví dụ mình không nhìn thấy Phật
[53:17]nhưng biết ở bên kia Đức Phật đang ở trong cái tịnh thất đó, nghĩ rằng Ngài đang hiện diện bên tịnh thất bên kia, mắt mình không nhìn thấy, nhưng mà chỉ thoáng nghĩ thôi, lòng mình sao? Tràn ngập niềm tôn kính. Cho nên cái chúng sinh thời đó, phải nói thẳng một câu thế này: Họ được tắm trong, được nuôi dưỡng trong, được ấp ủ trong cái niềm tôn kính Phật tuyệt đối. Đắc đạo chớp nhoáng, đắc đạo rất nhanh chóng, phước tràn ngập. Bây giờ Phật và các vị A-la-hán cách xa, giờ mình nhìn quanh cả ngày có thấy Phật không? Không thấy. Giờ ráng đi bộ chùa lạy Phật, nhưng nhìn đấy cũng biết đó là tượng. Mặc dầu đó là biểu tượng, tượng trưng cho Phật,
[54:01]nhưng cũng biết đó chỉ là tượng xi măng. Cho nên bây giờ mình chỉ có những người nào mà ép mình tôn kính Phật thì mới coi đó như là Phật sống mà biết Phật vô biên vô lượng mà mình khởi tâm tuyệt đối tôn kính. Nghĩa là mình dựng lại cái điều mà đã mất. Cái điều mà ngày xưa mọi người được sống một cách tự nhiên như hơi thở là niềm tôn kính Phật tuyệt đối, nay nó mất rồi. Bây giờ ta cố gắng dựng lại là bằng mỗi khi mà ta quỳ lạy Phật, ta ép ta phải khởi tâm tôn kính Phật tuyệt đối. Tức là ta dựng lại cái điều đã bị quăng ngã, đã bị bị mất mát, hư hư hao. Thầy có viết cái bài nhạc là "Từng ngày con nhớ Phật", mọi người có nhớ không ạ?
[54:49]Có nghe bài đó chưa? Có nghe ca sĩ bèo hát chưa? Chưa? Trời ơi. Từng ngày con nhớ Phật, dịu dàng nơi cõi lòng, chiều tà trăng lững lờ, trời đẹp như ước mơ.
[55:12]Từng ngày khi nắng lên, mặt trời soi trước thềm... Thôi không hát nữa, hát hoài đó người ta không chịu. Đó là thầy viết cái bài đó để nhắc nhở mọi người vậy, cố gắng mỗi ngày nghe hát bài đó, dựng lại điều đã bị quăng ngã, tìm lại điều ta đã bị mất mát là niềm tôn kính Phật. Ta cố gắng đi tìm lại điều đó. Nhưng ráng thì được một số người nào đó thôi, rồi bao nhiêu người khác vậy, cứ không tác ý được cái niềm lòng tôn kính Phật. Thế là lòng tôn kính Phật ta cứ nhạt nhòa, mất dần, phai dần, mất dần, phai dần. Mà khi mất cái lòng tôn kính Phật rồi, cái đạo tâm ta sao? Nó giảm dần, giảm dần, giảm dần.
[56:01]Thì ngày nay đạo Phật vẫn còn đó, chùa cũng vẫn còn đó, người xuất gia vẫn còn đó, nhưng mà so với cái thời của Đức Phật thì cách như là gì? Cách như là vực thẳm với núi cao.
[56:17]Và cái cái nó gọi là thời mạt pháp vì đạo tâm ta rất là kém. Cho nên hơn bao giờ hết, trong những cái lúc mà suy yếu như thế này, trong cái thời mạt pháp như thế này, ta ước ao biết là bao nhiêu, ta khát khao biết là dường nào những vị Tăng có một nội tâm trong sạch để làm mẫu mực, làm mô phạm giữa cuộc đời này, để mà cho chúng sinh, cho tứ chúng nhìn vào cái vị Tăng đó mà lòng quy ngưỡng, nương tựa, phấn phát lại cái sự tinh tấn tu hành để giữ gìn lại Chánh pháp cho cho ngàn sau.
[57:06]Khát khao biết bao nhiêu!
[57:10]Nên ta mơ ước những ai mà đã xuất gia tu tập phải cố gắng tu dưỡng một nội tâm cho trong sạch, thanh tịnh để làm chỗ dựa cho cho chúng sinh, để giữ gìn cái Chánh pháp đừng để bị mất đi. Ta cũng kêu gọi những ai đã xuất gia tu tập, dù ở đoạn đầu cuộc đời mình có thể có cái vấp ngã, có cái sai lầm, hãy sám hối, tu sửa, đứng lên, đi tiếp phần cuộc đời còn lại, ráng mà đi tìm lại một nội tâm trong sạch để tỏa ra lại cái hương thơm đức hạnh cho cuộc đời, để cho chúng sinh cũng vậy, được nương tựa dài lâu, để cho Chánh pháp được vững bền ngàn sau. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Còn những người mà chưa xuất gia thì trong lòng phải nghĩ một điều thế này:
[58:15]cái chùa nó mới là nhà của mình ở tương lai, cái thân tướng xuất gia mới là cái sinh mệnh của mình về sau này. Đừng nghĩ rằng mình cứ làm cư sĩ hoài. Có khi kiếp này ta chưa kịp xuất gia, nhưng phải nghĩ một kiếp nào đó ta cũng phải xuất gia thôi, vì đó mới là bến bờ, đó mới là tổ ấm, còn cái nhà mình đang ở là nhà lửa á nha.
[58:48]Chồng mình, vợ mình là gì? Là oan gia. Con mình là gì? Nợ, chứ không phải là tổ ấm đâu. Chỉ nơi nào mà có những người hướng về vô ngã, chỉ nơi nào mà có những người biết tu dưỡng nội tâm trong sạch, chỉ nơi nào mà có những người biết yêu thương nhau bằng cái lòng từ bi vô ngại thì đó mới là tổ ấm yêu thương, đó mới là bến bờ, đó là chỗ để ta quay về, đó là chỗ để mà ta ta đi mãi. Còn cái ngôi nhà, cái gia đình thực sự chỉ là nhà lửa, tạm bợ mà thôi, không phải là tổ ấm thực sự đâu. Nên người cư sĩ nào cũng vậy, cũng phải nuôi trong tâm mình một cái ý niệm xuất xuất gia nha, đừng có nghĩ mình tu ở trong kiếp cư sĩ hoài, phải xuất gia.
[59:45]Còn người nào đã đến gần với sự xuất gia thì từ bây giờ phải sống như người xuất gia. Có nhiều người hay hỏi thầy nói, "Thưa thầy, con muốn xuất gia thì con phải gieo nhân gì?" Nói con làm giùm hai điều: một, con kính trọng người xuất gia; hai, con sống như người xuất gia từ bây giờ. Mà nếu làm được hai điều này thì cái nhân xuất gia con bắt đầu tới tới gần, như vậy. Và ai cũng vậy nha, ví dụ bây giờ già rồi không xuất gia được nữa thì nghĩ kiếp sau gặp Phật Pháp sớm hơn để xuất gia. Chịu không ông cụ này? Chịu nha, chắc nha. Còn cái lời hứa với bả hồi còn trẻ đó, về nói với bả thôi bà tha cho tôi, hồi xưa tôi có hứa là mình yêu nhau hết kiếp này tới kiếp
[1:00:27]khác, thôi bà tha cho tôi, bỏ nha, xin Phật bỏ, tại nãy ông thầy ổng kêu tôi kiếp sau xuất gia nha, về nói giùm với bả như vậy nha. Nãy ta vừa nói, Phật Pháp, Tăng đoàn cần biết bao nhiêu những con người trong sạch, thanh tịnh. Và lớn hơn nữa thế giới này cũng vậy, cần rất nhiều những bậc hiền triết cao siêu, trong sạch. Vì sao vậy? Vì thế giới này thật sự là tối tăm, là oán thù, hơn thua, thủ đoạn, gian dối, ác độc.
[1:01:03]Cứ nhìn cái cảnh mà nó truyền nhau dạy nhau cái ác mình thấy sợ. Lớn rồi nó giết người đành rồi, nó dạy con nít mười tuổi cũng phải biết cầm dao cắt cổ người ta nữa. Cứ truyền cái ác mà nó làm cho cái ác tràn ngập thế gian này. Ta nhìn cái thế giới ta sợ. Ta nhìn sợ quá, bên đây đấu qua bên kia đá lại, nó giành, nó giựt đủ thứ cả cái thế giới này, sợ quá.
[1:01:28]Thì ta cần biết bao nhiêu đây đó, ở nước này nước kia, vùng này vùng kia có những người, những bậc hiền triết nội tâm thì trong sạch mà miệng thì nói được những điều đạo lý thánh thiện, cao siêu để kéo lại bớt cái thế giới này, đừng cho nó trôi tuột xuống luôn hố sâu vực thẳm của tội ác. Vì nếu không có những bậc hiền triết xuất hiện nắm lấy tâm hồn con người ghì lại, kéo lại thì chúng sinh trôi tuột hết xuống hố sâu, vực thẳm tội ác, tối tăm.
[1:02:07]Cứ lâu lâu về xuất hiện một vài người, nhưng mà ta mơ ước nhiều hơn những bậc hiền triết có tài thuyết phục được mọi người mà có cái nội tâm thánh thiện, cao siêu, trong sạch thì những bậc đó nói một lời, nói hai lời, nói một bài, nói hai bài cũng đánh thức con người lại, kìm lại con người lại để con người đừng trôi tuột luôn trong cái vô minh, trong ác độc, oán thù, giành giựt, hơn thua, giết hại, mưu mô, thủ đoạn. Con người biết dừng lại, tỉnh lại, nghĩ lại, nói cuộc đời này còn có những điều quý giá hơn, đáng để sống hơn, đó là gì? Đó là đạo đức, đó là hy sinh, đó là nhường nhịn, đó là yêu thương, là che chở, là đùm bọc,
[1:02:59]chứ không phải là chà đạp, giành giựt, hơn thua, mưu hại, không phải vậy. Đừng có nghĩ rằng mình hơn, tiền mình hơn, quyền mình hơn đó là hạnh phúc, không, đó chỉ là đau khổ, đó chỉ là lo toan, đó là căng thẳng, đó chỉ là sự kiêu ngạo. Còn hạnh phúc thật sự con người là gì? Là khiêm hạ, là nhường nhịn, là yêu thương, là tha thứ. Ta cần rất nhiều những bậc hiền triết có một cái nội tâm trong sạch để dóng lên cái hồi chuông đạo lý cứu cái thế giới này, thức tỉnh thế giới này, kéo tâm hồn con người này lại đừng cho trôi tuột xuống vực thẳm hố sâu nha. Và ai là bậc hiền triết đó? Ai? Ai? Mỗi người chúng ta, nha.
[1:03:50]Mỗi người chúng ta trước hết ta là người con của Phật, ta tiếp nhận được đạo lý của Phật để tu để sống thì ta phải có bổn phận dẫn dắt, nhắc nhở, dìu dắt những người chung quanh mình tìm về với đạo lý cao siêu. Mà đừng nói nhiều, nói vừa đủ thôi. Ví dụ khi mình gặp bạn bè, gặp bà con, gặp láng giềng thì họ phải nhìn thấy mình có đời sống đạo đức cái đã. Rồi khi trong nói chuyện chuyện này chuyện kia mình gài vô một câu đạo lý, lâu lâu mình gài vô một câu đạo lý chứ đừng nói nhiều đạo lý liên tiếp, người ta sợ. Người ta sợ, nha, lâu lâu gài khéo vô thôi. Cái người nào mà bắt đầu họ thấm từ từ rồi thì ta mới làm sao?
[1:04:37]Mới nói nhiều hơn chút nữa. Mà nếu nghe nhiều hơn chút nữa mà họ vẫn thích, dắt họ lại chùa Thiên Hòa gặp cái cô đó cô tụng cho nghe. Nếu mà vẫn nghe cô tụng rồi mà vẫn chưa xỉu thì người đó sẽ giác ngộ, không sao hết. Ta giáo hóa một người ta phải giáo hóa từ từ, chầm chậm. Ví dụ ngày xưa nó là thằng bạn nhậu của mình, mình cũng nhậu giống nó thì nó có kính trọng mình không? Có không? Không. Quen thân vui chơi thôi nó không kính trọng, ngày xưa ngồi nhậu với nó mà. Nhưng bây giờ mình không nhậu nữa, nó ngồi nó uống kệ nó, mình cứ ngồi chơi, hỏi thăm, mời rượu không uống. Mà phải cương quyết không uống á.
[1:05:18]Chứ mình cầm một ly uống nó, "Thôi tao mày bạn bè và tao biết mày lúc này đi chùa tu rồi, nhưng mà thôi cứ nhắp môi một ly." Mình nhắp một cái rồi mình không nói đạo lý được nữa à. Nhớ nha. Nói, "Không, vì tao mày bạn bè, xưa uống hoài biết quá thì nó cay đắng có gì đâu. Mày thích uống cứ uống, tao dứt khoát không uống. Nói gì nói không uống, tao ngồi đây chơi tình bạn, mày ép nữa tao đi à. Mày muốn tao ngồi đây chơi với mày đừng ép uống, mày cứ uống một mình." Thì nó nể. Thì lần sau gặp lại mình nói một chút về nhân quả, mình nói một chút về chùa, nói một chút về đạo đức, nó tin. Còn mà hôm đó nó ép quá mình cũng nhắp môi một muỗng cà phê nhỏ thôi thì lần
[1:05:58]sau đừng có đem đạo lý nói với nó nữa, nó không tin nữa, nhớ như vậy. Cho nên khi ta muốn giáo hóa cho bạn bè, cho đồng nghiệp, cho hàng xóm, cho láng giềng thì ta phải sống đời mẫu mực. Đó, những hiền triết thanh tịnh giữa cuộc đời là gì? Là sống cuộc đời mẫu mực thì những người đó mới dóng lên tiếng chuông từ bi cứu khổ mà mà giáo hóa nhân sinh. Quý thầy thì nói những bài giảng như thế này, chính thức như thế này, long trọng thế này, còn mình là sứ giả của quý thầy, mình sống lẫn trong cuộc đời thì mình cũng phải giáo hóa, nhưng mình không có nói một cách chính thức như thế này, mình nói khe khẽ thôi, từ từ, khe khẽ, từ từ, lâu ngày thấm dần, thấm dần.
[1:06:47]Đó, đó cũng là gì? Là những điều mà thế giới này khát khao, có những bậc hiền triết sống lẫn với mọi người nhưng mà như đóa hoa sen không ô nhiễm, tỏa hương vào cuộc đời, giúp cho từng người: em bé, cụ già, đó, thức tỉnh, hiểu thêm từng chút, từng chút đạo lý để rồi chi? Để cho cả thế gian này dần dần thoát khỏi khỏi bóng tối. Làm được không ạ? Làm được không? Ráng nha, ráng. Ta không biết thì thôi, biết rồi phải tự nhận lên vai mình một cái trách nhiệm độ sinh nha. Không biết thì thôi, biết rồi phải tự gánh lên cái gánh nặng
[1:07:37]Cứu độ, cứu giúp, giáo hóa cho, cho mọi người chung quanh mình, chứ không được im lặng. Mà muốn nói một lời có giá trị để giúp đời, giúp người thì phải sống cho, cho đàng hoàng, cho mẫu mực, từ một nội tâm trong sạch, nha, nhớ như vậy.
[1:07:57]Ngay cả những người xấu, họ cũng cần những tấm gương trong sạch để họ hồi tâm tỉnh ngộ. Ngài nói ví dụ như vào trong trại tù cũng vậy, như trong cái chuyện một cái trại tù. Mà tù thì toàn là những người gì? Đa phần là người xấu. Kẻ phạm tội, người oan ít lắm, nhưng mà đa phần là người xấu. Phạm tội và trong đó họ dạy nhau, tiếp tục dạy nhau cái cách để mà, mà ác độc mà gây tội. Hỏi mày trước mày làm gì mày? Sao mày bị bắt vô đây? Nói vậy trước em nhập nha. Nhập nha tức là đột nhập nhà người ta ăn trộm. Nói mày nhập nha làm sao mà để bị bắt đi? Nói vậy loay hoay mở cửa ngoài không vô, với lại tóm mất tiêu dân phòng đi nghe hắn tóm.
[1:08:44]Trời ơi, tao 2 giây là mở xong nó khóa. Nói đại ca dạy em, rồi tao dạy cho. Nó dạy vậy đó, nó dạy nhau. Thế khi ra khỏi tù rồi, nó chuyên nghiệp hơn. Hoặc là những cái nhà tù của Mỹ á, họ để tạ để đồ cho tù nhân tộc. Nghĩa là cái tay đó vô tù thì ốm yếu thì nó xì ke mà. Thế chừng mà ra khỏi tù nó thành lực sĩ, oánh ai chết người đó. Thế rồi ra tù nó tạo điều kiện cho nó trở thành sát thủ chuyên nghiệp hơn. Ghê như vậy. Nhưng mà có những cái trại tù, có những người giống như Bồ Tát á, không biết họ bị oan cái gì, họ lọt vô trỏng. Thì sống đàng hoàng mẫu mực. Thì các tù nhân á, mới ban đầu họ thấy cũng kỳ kỳ,
[1:09:24]nhưng lâu dần thì cái người đó cho họ cái gương sáng, cho họ niềm tin. Giữa cái thế giới mà thằng nào cũng là tội phạm, thằng nào cũng gian manh, tự nhiên có con người bất cần, sẵn sàng hy sinh, nhường nhịn, giúp đỡ, làm cho nó cũng le lói trở lại là điều thiện vẫn thực sự vẫn còn tồn tại trên cuộc đời này. Mà khi nó tin rằng còn cái điều thiện trên cuộc đời này thì nó có cơ hội để hồi tâm tỉnh ngộ. Cho nên ở trong môi trường nào cũng vậy, những người mà có nội tâm trong sạch đều là gì? Đều là cái viên ngọc sáng, đều là cái chiếc thuyền cứu giúp chúng sinh, đều là tàn cây che mát mọi người. Trong tăng đoàn người ta cần những bậc chân tu đạo hạnh, nội tâm trong sạch.
[1:10:18]Giữa một cái thế giới đầy những điều ác này, ta rất cần nhiều những bậc hiền triết trong sạch. Và vậy ngay cả những cái cái chốn, những cái môi trường mà đầy cái tội ác, ta cũng rất cần những người có nội tâm trong sạch để để cứu giúp, để đánh thức, đánh thức mọi. Ta nhắc lại cái này, hồi xưa bên Trung Hoa có một nhà hiền triết tên là Vương Dương Minh. Ông là nhà tu theo nho học, nhưng mà ông giảng đạo nho cái thành đạo Phật. Mà thời đó đạo nho bắt đầu chống đạo Phật dữ dội. Vì đạo Phật được triều đình ưu ái, quần chúng mến mộ, đạo nho thì bị lu mờ dần. Cho nên những người mà họ cố chấp đạo Nho,
[1:11:03]họ chống đạo Phật kinh khiếp, kéo thành bè thành phái. Thì lúc đó nhà Nho Vương Dương Minh này cũng là một nhà Nho. Và ổng là một người làm quan, là người làm tướng, đánh những cái trận đánh kinh hồn khốc liệt. Một người quân tử, một bậc hiền thánh giữa cuộc đời này. Vua giao cho cái cái gươm là tiện nghi hành sự, tức là cầm cái gươm của vua rồi đi tới đâu ra lệnh được tới đó, giết ai giết trước tâu sau. Được vậy. Mà chính nhờ cái gươm đó mà ổng cứu cả triều đình. Có một lần đó bị một thế lực làm phản, ổng đang đi xa khỏi triều đình, không nhận được lệnh vua, ổng phát hiện được nó đã kéo quân đánh tốc rồi.
[1:11:46]Là ổng cầm cái gươm lên, ổng bước vô một cái huyện lệnh, ổng kêu tập hợp hết thanh niên lại, kể cả những nhà nho trói gà ổng chặt, ổng tập cho 3 ngày. Sau đó ổng mai phục, ổng dàn trận, oánh bức luôn cái đội quân hùng mạnh kia, bắt nhốt lại cái tay cầm đầu đem giao nộp triều đình luôn. Là chiến công giỏi, con người đầu óc cực giỏi. Rồi một lần đó ở Quảng Châu, người ta dân chúng nổi loạn chống triều đình, ổng kéo quân xuống. Nghe tin Vương Dương Minh kéo xuống là mấy cái tay mà mà mà cầm đầu tự trói mình tới quỳ xuống nộp mạng liền, không dám kháng cự, là cái uy của ông đến mức độ như vậy. Rồi ông hỏi tại sao nổi loạn, nói dạy quan ở đây bức hại chúng con.
[1:12:27]Dân lành nghèo khổ rồi mà quan ở đây tham nhũng bức hại, chúng con chịu không nổi phải nổi loạn. Thì ông nói có lý, ông nói cái lý do có lỗi tại triều đình chứ không đổ thừa hết dân. Nhưng ông nói nhưng mà ngươi nổi loạn cũng là một cái làm trái phép tắc, ta đánh ngươi mấy chục trượng. Nhưng sau đó ổng bắt đầu ra lệnh cách chức sạch hết những ông quan đó, bắt thay người quan hết, cho đào tạo lại. Nhìn những việc làm của ông nó quang minh lỗi lạc như vậy, rồi ổng kéo quân về, dân bình định liền, người ta lạy ông là kính nể con người như vậy. Nhưng mà tưởng sao, vừa trên đường về bất ngờ ổng quẹo ngang,
[1:13:02]ổng thóc vô cái núi đó, ổng đánh tiêu luôn cả một đảng cướp lớn hùng mạnh mà cả mấy chục năm qua triều đình không đụng nổi. Cái đảng cướp nó hùng mạnh, nó đánh lâu lâu nó kéo xuống đánh phá các vùng chịu không nổi, nó giỏi quá. Ông bất ngờ ổng quẹo ngang, ổng đánh vào, đánh tấp một cái, đánh tan hết luôn cả cái sào huyệt, tan nát giết hết luôn, làm cho bình định luôn. Rồi ổng phát bệnh. Bệnh rồi cái môn nhân và tướng sĩ lật đật chở về, nhưng về không tới kịp. Về không tới kịp nhà. Lúc ông gần chết mà đầu ông rất sáng suốt, mọi người mới hỏi ông, thưa ngài, ngài còn điều gì để nói hay không? Ông nói câu này, tâm ta quang minh, còn phải nói lời nào? Rồi nhắm mắt đi luôn.
[1:13:43]Tức là cái câu nói đó nó nó nó nó ẩn chứa một cái điều gì? Cái sự tự tin phải không ạ? Cái sự tự tin rất là cao. Vì sao vậy? Bởi vì tâm mình trong sạch. Không có một chút bẩn nhơ, không có một chút tham quyền cố vị, không có một chút một cái sống ích kỷ gì cho mình. Cả một đời tận trung tận hiến cho dân, cho nước, cho triều đình, không có cho mình. Mà làm đâu đúng đó, làm đâu thắng đó. Làm được bao nhiêu công trạng, những cái điều đó là lợi ích cho cho đất nước, cho dân tộc. Sống không hổ thẹn vì tâm trong sạch. Cho nên trước khi đi nói một câu rất tự tin, tâm ta quang minh, còn phải nói lời nào.
[1:14:27]Thì chúng ta cũng vậy. Chúng ta sống như thế nào mà tâm ta...
[1:14:35]tự tin, quang minh, không cần phải nói và không sợ hãi. Trong kinh Phật cũng nói vậy. Khi một bậc Bồ Tát, tâm trong sạch, bước vào cái hội chúng, không có sợ hãi.
[1:14:53]Bước vào chỗ dữ, không sợ hãi. Bước vào những chỗ cao sang, không sợ hãi. Còn ví dụ như ta bước vào một nơi quyền quý, nơi đó người ta giàu quá, tự nhiên mình hơi khớp, đúng không ạ? Hay là bước vào một nơi toàn những người quyền lực không, ông này ông quan ông tướng, tự nhiên mình hơi run. Hoặc là bước vào một nơi mà toàn những vị đạo cao đức trọng các hòa thượng không, cái mình hơi nhát, vân vân. Nhưng mà nếu tâm mình là trong sạch, sống một đời đạo đức, thánh thiện, thì ta bước vào những hội chúng đó lòng không có run sợ. Tự nhiên ta có cái sự tự tin nơi chính mình, như là ông Vương Dương Minh nói một lời,
[1:15:33]tâm ta quang minh, còn phải nói lời nào là vậy. Và điều cuối cùng ta nói nhau thế này, cái tâm trong sạch đó tự nó là niềm vui, tự nó là hạnh phúc và ta không cần quả báo. Mặc dầu luật nhân quả thì phải có quả báo. Với một cái nội tâm trong sạch, tự ta tạo ra rất nhiều phước đức cho cho trời, cho người. Tự nơi cái nội tâm trong sạch, ta sẽ làm được rất nhiều công đức cho đời và quả báo bắt buộc phải tới. Nhưng một người mà có nội tâm trong sạch thực sự rồi, họ không cần quả báo. Vì sao vậy? Vì cái nội tâm trong sạch đó chính là là hạnh phúc vô biên rồi, nha.
[1:16:21]Thôi thì hôm nay duyên lành cũng ngày cuối năm gần tới lễ Thành Đạo nha. Thầy chúc cho chùa Thiên Hòa với mỗi một ngày một hưng thịnh, đại chúng huân tập, Phật tử huân tập mà tinh tấn tu. Thầy chúc cho quý Phật tử vậy khép lại cái năm năm cũ, vui buồn gì bỏ lại, chúng ta sắp bước vào năm mới với nhiều hy vọng, niềm vui, may mắn và hạnh phúc. Và nhớ mỗi người chúng ta phải tu tập để được cái nội tâm trong sạch mà chính mình tỏa hương đạo đức cho cho mọi người chung quanh mình nha được thơm lây. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:17:34]Như mây như gió thênh thang, xin tâm này biết yêu thương mọi loài.
[1:17:47]Tình thương dâng khắp muôn nơi, bao la ngàn chốn xa xôi vạn trùng.
[1:18:00]Như là một trái tim chung, như chung dòng máu, như cùng nỗi đau.
[1:18:13]Thương người nghèo khó lo âu, thương ai chẳng biết tìm sâu đạo màu.
[1:18:26]Thương loài cầm thú hoang vu, chim bay khắp chốn, sông sâu cá bầy.
[1:18:39]Thương người trong cuộc mộng say, nên bàn tay bỏ bàn tay níu rồi.
[1:18:52]Thương trong địa ngục đọa đày, từ lâu si ám nên gây tội tình.
[1:19:05]Lòng này thương hết chúng sinh, cho dù kẻ oán người thân cũng đồng.
[1:19:18]Dòng đời đầy những đau buồn, lòng người đầy những ghen hờn đổi thay.
[1:19:32]Một lòng quỳ dưới Phật đài, nguyện người người biết chung xây tâm từ.
[1:19:45]Từ đây cho tận ngàn sau, một con tim nhỏ để yêu quý người.
[1:19:58]Đôi môi xinh tặng cho đời ngàn lời trìu mến, vạn lời thân thương.
[1:20:11]Bàn tay nồng ấm làn hương, dựng xây cuộc sống đẹp như thiên đường.
[1:20:24]Đời là một giấc mơ chung, hận thù thì hết tình thương
[1:20:45]thì
[1:20:52]còn.
[1:21:03]Như mây như gió thênh thang, xin tâm này biết yêu thương mọi loài.
[1:21:16]Tình thương dâng khắp muôn nơi, bao la ngàn chốn xa xôi vạn trùng.
[1:21:29]Như là một trái tim chung, như chung dòng máu, như cùng nỗi đau.
[1:21:42]Thương người nghèo khó lo âu, thương ai chẳng biết tìm sâu đạo màu.
[1:21:55]Thương loài cầm thú hoang vu, chim bay khắp chốn, sông sâu cá bầy.
[1:22:09]Thương người trong cuộc mộng say, nên bàn tay bỏ bàn tay níu rồi.
[1:22:22]Thương trong địa ngục đọa đày, từ lâu si ám nên gây tội tình.
[1:22:35]Lòng này thương hết chúng sinh, cho dù kẻ oán người thân cũng đồng.
[1:22:48]Dòng đời đầy những đau buồn, lòng người đầy những ghen hờn đổi thay.
[1:23:01]Một lòng quỳ dưới Phật đài, nguyện người người biết chung xây tâm từ.
[1:23:14]Từ đây cho tận ngàn sau, một con tim nhỏ để yêu quý người.
[1:23:27]Đôi môi xinh tặng cho đời ngàn lời trìu mến, vạn lời thân thương.
[1:23:40]Bàn tay nồng ấm làn hương, dựng xây cuộc sống đẹp như thiên đường.
[1:23:53]Đời là một giấc mơ chung, hận thù thì hết tình thương thì còn.