[0:02]Chúng con xin cung thỉnh hòa thượng pháp sư và mời đại chúng niệm Phật cầu gia hộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca
[0:22]Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:39]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:52]Cung thỉnh hòa thượng pháp sư an tọa.
[0:59]Đại chúng đứng. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch hòa thượng pháp sư, kính bạch hiện tiền chư tôn đức và kính thưa toàn thể đại chúng. Hôm nay theo thông lệ tại nơi chùa Phước Huệ, quận Bình Tân, thành phố Hồ Chí Minh, do Đại đức Thích Minh Lộc làm trụ trì. Đã nhiều năm tại nơi đây, cứ vào độ cuối năm âm lịch là lễ báo đáp ân sư để báo đáp ân đức của những thầy tổ mà Đại đức Thích Minh Lộc đã được học hỏi, được tu tập. Và năm nay thân mẫu của Đại đức Minh Lộc cũng đã vừa viên tịch và tròn 49 ngày.
[1:57]Vì vậy mà cung thiết lễ nghi tại nơi chùa Phước Huệ, đặc biệt năm nào cũng vậy, được sự thương tưởng rất lớn của hòa thượng pháp sư mà ngài đã quang lâm về nơi đạo tràng để bố thí pháp cho đạo tràng Phật tử nơi chùa Phước Huệ và quý Phật tử lân cận nơi đây. Chúng ta dâng cao tràng pháo tay thật hoan hỷ để cung nghinh hòa thượng pháp sư Thích Chân Quang, Viện chủ Thiền Tôn Phật Quang quang lâm thuyết giảng. Thật là dài quý vị.
[2:42]Dạ rồi xin mời quý vị ngồi xuống. Chúng con xin cung thỉnh hòa thượng pháp sư bắt đầu thuyết giảng. Cảm ơn Thượng tọa Lệ Ngôn. Thượng
[3:01]tọa Lệ Ngôn giờ làm lớn ở trong Học viện rồi đó nghe. Hồi xưa mà mà mà sư phụ đi giảng ở Long An ổng ngồi ổng tò mò. Ổng nghe tiếng rồi ổng ngồi ổng tò mò ổng nghe giảng thử coi ông thầy này giảng có hay không. Nhưng mà người là người chân tu, thật học, cho nên là càng ngày càng phát triển vậy.
[3:32]Nay sư phụ cũng không khỏe lắm. Cho nên ngồi nói được nhiêu nói. Đến đây vì lòng thương ông thầy Minh Lộc. Cũng nhớ hồi xưa là Thượng tọa Minh Trí. Đại đức Minh Trí là là là anh của của của thầy Minh Lộc. Với sư phụ cũng có cái thâm tình. Sư phụ rất là thương ổng, ổng cũng thương sư phụ. Ổng là Trưởng ban Hoằng pháp của Tiền Giang rồi ổng mất sớm. Lúc đó bị gan, chữa cũng không được, mất sớm. Cái người có tài, có đức. Mặt thì đẹp, mặt đẹp lắm. Nhìn cái hình treo ở đâu đây hả? Ở dưới hả? Dạ. Ai tuổi Hợi cũng đẹp trừ sư phụ thôi, chứ còn... Thành thử cứ thương thầy Minh Trí mà mà mà thương thầy Minh Lộc lây.
[4:26]Nhưng mà thầy Minh Lộc thì thầy là người rất là khiêm tốn,
[4:35]chân chất, biết kính trọng các bậc tôn túc, nhiệt tình lo cho đạo pháp. Nên cái chùa Phước Huệ này chỉ là mấy căn nhà villa ghép lại nhưng mà lại thành một cái điểm đến. Một cái "Sao Mai điểm hẹn" ấy chứ. Một cái nơi mà mọi người mến mà tìm về. Các bậc hòa thượng tôn túc cũng thương thầy Minh Lộc vì cái thái độ hay, hiền lành, khiêm hạ, biết tôn trọng, siêng năng, biết phụng sự vậy.
[5:08]Trước một tháng là ổng ổng ổng thầy ổng năn nỉ rồi, là không trốn được, không có dịp trốn được. À hôm nay là có một cái có một lễ lớn ở ngoài miền Bắc ấy chứ. Vua cũng mời sư phụ vào, thỉnh kỹ lắm á, thỉnh trân trọng lắm. Nhưng thầy cũng phải trốn, cho mấy đệ tử đi, để ở đây mà về đây với ông này nè. Đi không nổi, người cũng đang bệnh, người cũng đang bệnh, người cũng đang không khỏe lắm. Thôi kệ về để cho vui, cũng sẵn là thăm các Phật tử một chút. Hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau, cũng không phải thuyết pháp gì.
[5:54]Cái điều chúng ta nói hôm nay là thế này: Cái cái trí tuệ của của nhà Phật, của đạo Phật cho ta có cái tầm nhìn vừa ở cái cái tầm nhìn ở cái mức độ rộng lớn và ở mức độ chiều sâu, trí tuệ vậy. Ví dụ như con mắt ta thấy thì ai cũng thấy,
[6:19]nhưng mà cái thấy mà ta thấy khỏi cái con mắt thấy thì bắt đầu thuộc về trí tuệ.
[6:28]Ví dụ ta nhìn một con người, ví dụ nói như nhìn thầy Minh Lộc, thì cái hình dáng đó, chiều cao đó, cân nặng đó, nét mặt đó, cái đó ai cũng nhìn thấy. Và cái nhìn đó là cái nhìn, cái thấy của của sinh học, của vật lý. Nhìn thấy à thầy cao chắc khoảng thước bảy hay thước bảy mấy hả? Mét bảy phải không? Dạ. Cao khoảng mét bảy, cân nặng chắc khoảng 90 phải không? Trăm? Dạ 90. 90 hả? Thấy chưa, nhìn 90 ha. Đó, mình đó là cái nhìn của sinh học, của vật lý. Đó, cao mét bảy, nặng 90, rồi đó đẹp trai cỡ khoảng level này là coi như là coi như là 7.5 chấm. Ví dụ vậy, đẹp nhất là 10 chấm thì thầy coi như là 7.5 ví dụ vậy.
[7:18]Đó, thì ta đánh giá cái đó, cái đó gọi là cái nhìn của sinh học và cái nhìn của vật lý. Nhưng mà nếu ta nhìn xuyên qua khỏi cái đó, cũng con nhìn đó thôi nhưng ta đánh giá liền thầy là người tu hành như thế nào, cư xử ra sao, sống ra sao, có được cái phước gì từ quá khứ và trong tương lai sẽ làm được những điều gì. Tức là ta có cái nhìn đó, cũng cái hình dáng này nhưng mà nhìn xuyên qua khỏi cái điều đó hết, nhìn thấy cả quá khứ, thấy cả tương lai, thấy cả cái đằng sau mà lúc không có mình thầy làm lén cái gì biết luôn. Thì cái đó bắt đầu thuộc về trí tuệ, thuộc về trí tuệ. Mà cái mà thuộc về trí tuệ,
[8:01]cái tầm nhìn mà nó không phải vật lý thì nó có hai yếu tố: chiều sâu và độ rộng. Thấy không vậy, mọi thứ là như vậy. Thì cái mà chiều sâu và độ rộng này là cái mà cái trí tuệ trong đạo Phật mà người ta học ta học được. Ta đi đến Phật pháp ta tu tập cũng là để được cái này. Thực sự thì không phải là để được, tức là ta không cầu. Ta không cầu đâu nhưng điều đó nó phải đến là ta tu đúng á. Khi ta tu đúng thì điều đó nó sẽ đến với ta. Ví dụ bây giờ ta gặp thầy, ta nhìn thầy Minh Lộc,
[8:43]ta không cầu là ta biết được cái gì ở phía sau của thầy. Ta không cầu là biết quá khứ thầy đã làm những gì, ta không cầu biết tương lai thầy sẽ đi về đâu, ta cũng không cầu để biết những cái rất riêng tư của thầy ở phía sau, ta không cầu. Nhưng nếu ta tu đúng theo Phật pháp thì những điều đó nó phải hiện ra. Cái trí tuệ của ta mở ra, nó hiện ra cả những điều mà ta không thấy bằng con mắt sinh học và vật lý này, ta không thấy. Và đó là gọi là trí tuệ.
[9:18]Mà chính cái trí tuệ này nó làm cho ta đỡ sai lầm trong cuộc sống.
[9:28]Ví nói ví dụ nói bây giờ là thế nào là sai lầm trong cuộc sống? Có hai loại sai lầm.
[9:37]Một là ta sai lầm rồi ta trở thành nạn nhân của một cái sự lừa đảo. Hai, ta sai lầm rồi ta tạo nghiệp, ta tạo nghiệp ác.
[9:49]Ví dụ có một cú điện thoại gọi đến nói: "À anh vừa trúng cái món thưởng ba tỷ. À bây giờ anh vui lòng phải là nhập số tài khoản qua này kia nọ cho cho." Thì ta mất hai chục triệu rồi không bao giờ có cái ba tỷ nữa. Đó là ta bị lừa là do ta không đủ trí tuệ để để biết cái trò lừa của người khác. Chứ nếu ta biết thì ta không bị lừa. Nên đó là khi ta có trí tuệ, ta hiểu được cái phía sau thì ta tránh được cái sai thứ nhất là không bị lừa, không trở thành một nạn nhân. Còn cái thứ hai nữa là ta không trở thành một cái tội phạm, ta không trở thành một kẻ gây cái cái cái ác nghiệp.
[10:35]À ví dụ ví dụ như bây giờ có cái ông có một câu chuyện vậy. Hôm đó có một cái lễ hội cúng dường gì đó, trai tăng lớn của ngài Quy Sơn, thì có một ông tăng nghèo, một ông tăng già, ông nghèo ổng đi vô, ổng đến trễ mà cái thức phần thức ăn đã phân chia hết cho cả mấy ngàn tăng chúng rồi, không còn thức ăn. Cái ngài Ngưỡng Sơn là giống như tri chúng trưởng ngài mới cũng thỉnh vị tăng đó vô và lấy cái phần cơm mình cúng dường cho ngài nhịn ngài ngài ngài bỏ phần ngài ra ngài cúng ổng đó. Thì ngài Quy Sơn ngài không có dự cái cái lễ của mấy ngàn tăng chúng đó, ngài ăn ở trong phòng riêng ngài Quy Sơn là bậc sư phụ.
[11:21]Nhưng mà ở trong phòng riêng nhưng ngài biết hết bên ngoài. Ngài là một bậc đắc đạo có thần thông ngài biết hết. Xong cái trai tăng rồi khi mà gặp ngài Ngưỡng Sơn, ngài Quy Sơn mới hỏi, "Hồi nãy có một vị tăng lạ vào đây con có cúng dường không?" Nói, "Dạ bạch sư phụ là lúc đó phần ăn đã chia hết rồi ông ông tăng già đó mới đến muộn thì con lấy cái phần của con con đã cúng dường." Ngài Quy Sơn gật đầu nói, "Ngươi được con được lợi ích lớn, tức là được phước rất là lớn." Vì sao vậy? Vì cái ông già già, ốm ốm, yếu yếu, xấu xấu đó ổng là thánh tăng. Nhìn không ai biết, cả mấy ngàn tăng chúng không ai biết.
[12:06]Nhưng mà chỉ có ngài Ngưỡng Sơn thì bởi cái đạo đức thôi. Ờ ngài nhìn thấy một vị hiền lành như vậy, ngài đạo đức nên ngài cúng dường. Còn ngài Quy Sơn thì ổng ở trong phòng nhưng ổng thấu đạt ổng kia, biết ổng kia là loại gì. Rồi ngài Ngưỡng Sơn ngài đã cư xử một điều tuyệt vời. Ngài bằng cái đạo đức ngài ngài tôn trọng và có thể là ngài cũng có cái nhìn chừng nào đó nên biết được cái bậc cái sự đáng kính chứ không chắc là biết được quả vị của ông tăng già kia, nhưng mà ngài biết. Nhờ vậy, ngài tạo được một nghiệp bất nghiệp thiện nghiệp rất là lớn, cúng dường một bậc thánh tăng, một bậc Bồ tát thị hiện đâu ta không biết.
[12:42]Đây là cái đặc biệt. Chứ nếu lúc đó ngài ruồng rẫy rồi nói ổng ở đâu mà không ai mời mà tới, đó cái không ai mời mà tới, cho nên ngài rồi ngài cư xử một cách nghĩa là hơi hắt hủi, đời ngài tiêu liền. Đó là cái mà chúng ta nhìn không ra là ta trở thành thủ phạm của một cái nghiệp bất thiện. Nên trong cái cuộc sống này vậy, cái nhìn sinh học, cái nhìn vật lý thì ai cũng giống ai, trừ người bị cận, người bị mù thì nhìn không giống nhau thôi. Chứ còn nếu ta cận thị ta đeo cái kiếng, ta không bị mù thì mọi người cái nhìn giống nhau. Nhưng cái khác nhau là cái nhìn vô bề sâu ở bên trong và được cái bề sâu bên trong này rồi thì ta tránh được hai cái sai.
[13:29]Một cái sai là gì? Nhắc lại coi. Ta là nạn nhân của một vụ lừa đảo, hai cái sai thứ hai là gì? Ta là thủ phạm của một ác nghiệp. Cho nên ta cần tránh hai cái này. Chứ còn mà cái nhìn bình thường thì ai cũng giống ai, ta không biết được sự thật. Và ta tu trong đạo Phật là là để cái trí tuệ càng lúc càng lớn lao và càng sâu sắc. Đó chính là giá trị của sự tu hành. Chứ ban đầu ta cũng không mong cầu những điều này. Ban đầu ta tu cho đúng, ta ta cần tu cho đúng là đúng cái gì? Đúng về đạo đức thôi, đúng về hiểu về nhân quả, hướng về mục tiêu vô ngã. Ta lắng lòng trong thiền định hướng về mục tiêu vô ngã.
[14:18]Và trong cuộc sống này cố gắng giữ gìn cái đạo đức kỹ lưỡng, chỉ vậy thôi chứ ta không mong cầu. Nhưng nếu những điều đó ta đi đúng, trong cái thiền định, trong cái lắng tâm ta hướng về vô ngã, trong cái cư xử với mọi người ta khiêm hạ, ta từ bi, ta tôn trọng thì bắt đầu cái phước nó đến. Mà cái phước đến với ta hiện cho ta đầu tiên là cái trí tuệ, bắt đầu ta nhìn mọi điều nhìn vào trong chiều thẳm sâu và nhìn ở cái tầm rất là rất là lớn. Và cái gì ta đã nhìn thấy rồi thì có giết ta ta cũng không bao giờ nói ngược lại. Vì mình thấy, đó là điều mình thấy rõ ràng.
[15:02]Ví dụ bây giờ cả cái thế giới họ nói vũ trụ này bắt đầu bằng cái gì? Bằng một vụ nổ. Nhưng ta nói không là không. Tại vì sao vậy? Bởi vì Phật dạy rồi. Trong cái phạm vi ngắn trong lĩnh vực trong cái trong cái mức độ thời hạn ngắn thì mọi vật thì có bắt đầu và có kết chấm dứt. Nhưng ở mức độ mà quá dài ở tầm cỡ vũ trụ rồi thì không có cái gì có bắt đầu, không có cái gì chấm dứt hết. Và đây chính là cái lý luận của Đại thừa phát triển. Bất sinh bất diệt, không có bắt đầu và không có chấm dứt. Còn ví dụ khi một bậc Tu-đà-hoàn ngài ngộ đạo vừa chứng Tu-đà-hoàn cái ngài buột miệng ngài nói, "Cái gì có bắt đầu thì có chấm dứt." Câu đó rất là hay.
[15:41]Cái gì có bắt đầu thì có chấm dứt, nhưng cái gì nó không có bắt đầu thì làm sao? Nó không có chấm dứt và đó chính là vũ trụ. Vũ trụ là cái không có bắt đầu. Nên nếu ta hiểu một cách theo lẽ thường, con người có sinh ra và có chết. À. Cái cây có gieo hạt xuống mọc lên thì một ngày nào đó mấy trăm năm cả ngàn năm có khi cây cũng tàn, cũng chết. Mặt trời có mọc rồi sẽ có lặn. Cái gì có bắt đầu đều sẽ có chấm dứt. Và ta không hình dung ra được có cái gì trên đời này không có bắt đầu? À nhưng mà trước hết nó có một cái không có bắt đầu, đó là vũ trụ. Và nếu đã không có bắt đầu thì không có chấm dứt.
[16:27]Và ở cái tầm cỡ này là cái tầm nhìn của Đại thừa, không có bắt đầu, không có chấm dứt. Mà các nhà khoa học nhiều khi cũng bị hố, cũng bị hố. Cái gì cũng bắt đầu và vũ trụ cũng có bắt đầu, ở chỗ này họ bị bị theo thói quen. Suy nghĩ theo thói quen, không phải theo trí tuệ nữa mà theo thói quen. Cứ nhìn cái gì cũng thấy nó có bắt đầu và không ngờ hiểu lầm luôn tới vũ trụ nó không phải là những thứ mình quen thấy. Nên thường vậy, ta coi chừng cái thói quen của ta nó lừa ta.
[17:05]Và cái cái trí tuệ của đạo Phật cho cho ta điều gì? Cho ta cái ta không bị lừa bởi thói quen luôn. À. Cái con mắt ta có thể bị lừa, cái tai ta nghe có thể lừa ta, thói quen ta có thể lừa ta. Nhưng trí tuệ sẽ khai sáng cho ta, giúp cho ta không bị bị lừa đảo. Chỗ này vậy. Và ngày hôm nay cũng vậy, sau mấy chục năm ta ta ta khẳng định không có cái chuyện mà vũ trụ có bắt đầu, không có chuyện vũ trụ bắt đầu bằng một vụ nổ. Và ngày hôm nay cũng may mắn cũng chính nhờ khoa học. Chính khoa học cũng sai lầm, nhưng mà chính khoa học cũng đã sửa sai. khi Mỹ gửi kính thiên văn James Webb lên trên cái tầng quỹ đạo rất là cao,
[17:57]không bị các tầng mây che và với công nghệ rất là cao nhìn sâu sâu sâu vào quá khứ của vũ trụ, phát hiện ra những thiên thể lâu đời hơn cả cái tuổi vũ trụ. Và bắt đầu cái ý niệm về vũ trụ bắt đầu vụ nổ bị lung lay. Hiện nay các nhà khoa học bắt đầu bàn, nếu vũ trụ không có bắt đầu, không phải là vụ nổ thì vũ trụ như thế nào? Cứ bàn đi. Cứ bàn cho đã đi, còn muốn muốn hỏi sự thật, muốn biết sự thật thế nào tới Phước Huệ hỏi. Nha, tới Phước Huệ hỏi. Có những cái. Về ừm Đó cái cái trí tuệ là như vậy đó, nó giúp ta tỉnh ra khỏi đó. Ví dụ nói ca cái tai ta nghe có thể bị lừa, cái mắt ta thấy có thể bị lừa.
[18:42]Nhưng hiện nay mình trên TikTok á có những người mà họ lật tẩy những cái trò ảo thuật á. Hồi nhỏ mình xem họ cưa đôi con người ra, rồi rút lá bài thế này đúng nghĩa là ta coi ta phục lăn à. Nhưng ngày hôm nay cái họ vạch mấy cái đó ra cho mình coi giống như một cái trò khôi hài, một cái TikTok thì một cái clip khôi hài nhưng mà cũng giúp cho ta biết cái mánh lới của những nhà ảo thuật. Hoặc là mắt ta thấy chứ không phải là sự thật. Họ khéo che, khéo đậy quá và giấu kỹ quá. May có cái sau này họ đùa vui bằng cách họ lật tẩy mấy cái trò ảo thuật đã cũ quá rồi, thôi không cần giấu nữa cho họ lật tẩy.
[19:16]Nhưng có những trò ảo thuật không được phép lật tẩy. Có những trò ảo thuật không được phép lật tẩy. À. Ví dụ như trò đi xuyên qua vách, những cái trò bay, ví dụ vậy, thì những cái người mà nhân viên họ thực hiện, những nhân viên kỹ thuật họ thực hiện cái trò ảo thuật đó với cái nhà ảo thuật gia, họ phải ký một hợp đồng sinh tử. Nếu họ trong đó họ biết mánh hết rồi mà họ lộ ra thì họ phải chịu một cái khoản bồi thường mà họ bán sạch hết tất cả dòng họ, con cái họ không đủ đền bù. Cho nên không ai dám tiết lộ và có một số trò ảo thuật cao cấp không bao giờ được tiết lộ. Ta vĩnh viễn thấy nó là một bí ẩn.
[19:59]Có thể là 100 năm sau khi cái hợp đồng hết hiệu lực rồi ta lại sẽ được chứng kiến những cái sự lật tẩy của họ ra, nhưng tới chừng đó là vậy. Đó là cái mà con mắt ta nhìn vẫn có thể bị lừa. Như hôm nay vậy, nhiều khi ta nhìn trên báo, hôm nay cơ quan điều tra vừa bắt cái người này vì tội lừa đảo. Nhìn trên báo ta nhìn cái mặt đẹp ghê á, người ta nói hot girl, hot girl lừa đảo. Giọng cái mặt này nói cái gương mặt đi đâu dụ người ta được cái đó mà. Đó. Cái có có gương mặt rất là đẹp. Nhưng mà cái gương mặt này đúng là đi nói ngon nói ngọt là người ta nghe lời người ta đưa tiền hết à, nó đẹp hơn mấy người này nhiều.
[20:36]Đó mấy người này nè. Nha. Nhưng mà nên cái ta nhìn có thể bị lừa hoặc là những người họ nói những điều ngon ngọt ừ
[20:46]rằng trên đời này nghĩa là vì không có em thì anh không thể sống được gì đó. Có hay lắm, sư phụ cũng không rành lắm, nhưng đại khái họ nói mấy cái đó. Tụi con có nghe không? Đại khái có nghe rồi phải không? Nghe rồi đó mới chịu mà mà mà cho người ta dẫn đi đó, đại khái vậy. Thì có bao nhiêu tiền đưa hết cho người ta. Đó là những cái mình nghe rồi vẫn bị lừa. Nhưng khi ta tu đúng theo Phật pháp rồi, trí tuệ cho ta cái không bị lừa.
[21:13]Giống như một thiền sư nói á: giống như tấm gương trong, Hồ đến hiện Hồ, Hán đến hiện Hán. Tức là cái người Ấn Độ tới hiện ra gương mặt Ấn Độ trong gương, người Tàu tới thì hiện cái gương mặt Tàu trong cái tấm gương. Thì cũng vậy, khi tâm của một người thanh tịnh, cái người xấu tới biết đó là người xấu, người tốt tới biết đó là người tốt. Và đó là trí tuệ, nó vượt qua khỏi thói quen, vượt qua khỏi thanh, vượt qua khỏi sắc để cho ta nhìn thấy sự thật, mà nhìn thấy sự thật ở tầm rất sâu. Còn ngài Quy Sơn khỏi cần nhìn thấy luôn. Cái sự chứng ngộ của ngài Quy Sơn là ngài ngồi trong phòng á, không cần nhìn thấy ông Tăng già đó tới luôn, nhưng biết luôn, đến mức độ như vậy.
[21:57]Giống như là ngài Hương Nghiêm Trí Nhàn vậy. Sau khi buồn bã từ giã ngài Quy Sơn đi đến cái núi khác để để tu rồi ngộ đạo. Ngộ khi ngộ đạo rồi mới thắp hương hướng về núi Quy Sơn lạy ba lạy để tạ ơn. Thì ở đây, bên đây ngài Quy Sơn ngài biết liền, mới nói Ngưỡng Sơn: "Thằng đó nó ngộ đạo rồi đó." Ngài Ngưỡng Sơn thì chưa đủ cái cái cái thần thông đó, nói: "Cái này là cái linh tính của Thầy báo thôi, để con phải tới nơi con kiểm tra." Thế là ổng tới ổng bằng những cái câu hỏi đáp bí hiểm của nhà thiền, ổng khám phá được là đúng là sư đệ mình ngộ đạo, về báo lại. Nói: "Đúng là Trí Nhàn ngộ thiệt rồi." Ngài Quy Sơn:
[22:34]"Ngươi không tin ta. Ngươi không chịu tin ta." Tức là ngài ở đây ngài biết hết mọi chuyện trong thiên hạ. Thì cái trí tuệ là vậy. Thì ta không có cái mong cầu để được cái trí tuệ mà thần thông. Tuy nhiên ta cần một điều vậy thôi, là ta tu theo Phật cho ta một cái trí tuệ nhìn mọi điều ở tầm sâu sắc, nhìn mọi điều ở cái tầm rộng lớn để đi trong luân hồi này ta bớt phạm sai lầm. Mà nhớ sai lầm là gì? Sai lầm là cái gì? Hai điều: một là ta là nạn nhân của một sự lừa đảo, hai ta là gì? Thủ phạm của một ác nghiệp. Để tránh hai điều đó. Thấy không? Đó.
[23:28]Khi ta có cái trí tuệ như vậy, sắc bén hơn và rộng lớn hơn, thì trong cái cuộc sống bình thường này, ta hành xử mọi điều chính xác hơn.
[23:44]Và khi ta hành xử mọi điều chính xác hơn thì tự nhiên ta có phước hơn. Tại sao ta hành xử mọi điều chính xác hơn thì ta lại có phước hơn?
[24:02]Sống ở trên đời này, ta luôn luôn thường hay bị đặt vào một bài toán khó,
[24:09]chứ mọi việc không dễ như người ta nghĩ đâu. Không dễ. Ví dụ bây giờ mình đi tới một khúc đường,
[24:21]trong tay mình đang cầm cái cái giỏ đồ ăn.
[24:27]Bên góc đường có hai mẹ con xin ăn đói.
[24:33]Giờ mình xử lý làm sao? Thì trong kinh dạy mình sao? Thấy người đói thì bố thí, đúng không à? Nhưng mà trong tình huống đó mình không bố thí được. Tại vì sao? Tại cái món đồ mình đang đem đến cho một người cũng đang đói, cũng đang chờ mình tới. Cái người này đói trước mắt, người kia mình đang mua để cho cái người kia cũng đang đói, và túi mình thì đã hết tiền. Chứ nếu túi mình còn tiền thì không có bài toán không khó. Nhưng cái bài toán khó là mình cũng đã vét cái đồng tiền cuối cùng mua một cái túi thức ăn cho cái người đói đang chờ mình ở nhà, mà đi giữa đường gặp một người đói khác chặn ngang đường.
[25:11]Bài toán này mới khó. Và cuộc sống này là như vậy. Cuộc sống này ta luôn luôn bị giằng co giữa những điều khó. Và bây giờ mình xử làm sao? Thì trong trường hợp này ta xử nếu mà chính xác thì ta có phước. Nên cái câu này nó là như vậy đó. Khi ta xử lý mọi điều chính xác thì ta có phước, ta tránh được tội. Nó không đơn giản như một người xởi lởi gặp đâu thả đó, ờ thấy người này đói quá xách cái túi này cho, tới chừng mình chạy lại gặp người kia hỏi: "Sao anh anh nói mua đồ cho tui đâu không thấy?" À nói: "Thôi anh thông cảm, tui giữa đường tui gặp ông kia tui cho rồi. Thôi anh nhịn nha." Được không?
[25:48]Không. Cuộc sống này là như vậy. Luôn luôn ta bị đặt vào những bài toán khó và trong cái bài toán khó xử đó, khó giải đó, ta giải cho đàng hoàng bởi cái gì? Bởi cái trí tuệ tu hành của mình, nhìn ở chiều sâu và nhìn ở tầm rộng. Rồi giải đi.
[26:11]Gặp trường hợp đó giải làm sao? Giải đi. Giỏi giải đi. Giải đúng thì có phước, giải sai có tội à. Đó, cứ như vậy. Ta xử lý mọi điều, giải đúng mọi điều có phước, còn sai có tội. Và nếu thiếu trí tuệ, chắc chắn giải sai. Bởi vì trong cuộc đời này nó nhiều trường hợp như vậy lắm. Cho nên có những trường hợp có những người đàn ông mà luôn luôn bị đặt vào bài toán khó. Trong TikTok mình coi đó, cái cô đó hỏi: "Ví dụ mẹ anh với em rớt xuống nước, anh cứu ai?" Đó.
[26:52]Thì nói kiểu nào cũng bị kẹt. Đó là bài toán khó đó. Và để khỏi phải giải bài toán này, cái anh chàng ngoảnh mặt bỏ đi luôn. Đó, cũng là một cách giải thứ ba đó, rồi cuối cùng mất mẹ mất bồ luôn là vậy. Đó, ta hay cứ bị đặt vào những bài toán khó. Ừm.
[27:13]Rồi ví dụ như ví dụ như như như Thầy cũng vậy, có nhiều khi
[27:20]cùng một lúc được hai nơi mời. Ví dụ vậy, đôi khi nó đắt hàng đó. Đắt hàng, đôi khi thì nó cũng ế, nhưng đôi khi nó đắt. Đắt rồi hai nơi mời trùng một thời gian, thì mình đi bên này mình bỏ bên kia thì thì thì thì làm sao? Thành thử là phải có cái sự chọn lựa. Mà nếu chọn lựa hợp lý thì có phước, mà nếu chọn lựa sai thì có tội. Ví dụ vậy. Trong cuộc sống này ta bị như vậy. Nên cái yếu yếu tố đầu tiên là khi ta có trí tuệ nhìn ở chiều sâu và nhìn ở tầm rộng thì ta hành xử mọi điều đúng. Và đúng thì tạo thành phước. Cái đúng này không phải là một cái khô khan, mà cái đúng này nó hàm cái nghĩa là có đạo đức,
[28:02]có đạo lý, có lợi ích cho chúng sinh nhiều hơn. Và chính cái lợi ích cho chúng sinh nhiều hơn, thành ra có phước. Cái đó là cái quan trọng, yếu chỉ nằm chỗ đó. Nên nói chứ ồ hành xử đúng thì có phước, mình nghe chữ đúng mình không hiểu, nói: "Ủa, đúng sao có phước?" Bởi vì cái đúng nó bao hàm đạo đức, từ bi và lợi ích cho người khác. Quay trở lại cái túi cơm. Bây giờ cho ai? Chở túi cơm về nhà cho cái người chờ mình hay là cho túi cơm người ngay ở ngoài đường? Người nào? Xử làm sao? Đó, cái đó cái tầm nhìn của mình. Mình nhìn cái bà mà ở bên lề đường á, nếu mình không cho túi cơm này bả đói không?
[28:44]Đói phải không? Không, chưa chắc đói, có người khác có thể cho. Bả còn đứng ngoài đường gặp rất nhiều người. Nhưng cái người đang chờ mình thì không có phải là người ăn xin, chỉ có một mình mình đem thức ăn tới thôi. Mình không đem về người kia chắc chắn đói, nhưng cái người mà ngồi lề đường này chưa chắc đói, có thể mình không cho, người khác sẽ cho. Cái đó cái phân tích sâu hơn tí nữa. Và nhìn cái gương mặt người kia, thực sự đi xin ăn, mặt hơi gian gian.
[29:09]Nó khác, ờ nó khác với cái người xin ăn mà thật sự là bế tắc, nghèo khổ, phức, tức là. Đó, nó có những trường hợp như vậy. Rồi bây giờ trở lại cái câu hỏi, nghĩa là: "Mẹ em với anh té xuống nước thì anh cứu ai?" Đó, cái đó bây giờ giải làm sao? Nói: "Hai người tự cứu nhau đi, tui không biết, tui không biết bơi. Hai người tự cứu nhau." Nói: "Em khôn thì em cứu giùm mẹ anh, thì mẹ anh cưới em, còn không thì thôi. Còn không, hai người chết hết, anh anh làm đám tang cho cả hai. Chứ anh không biết cứu ai hết, tại anh không biết, biết bơi." Ví dụ vậy. Có những bài toán rất là rất là là phức tạp. Vậy ví như Thầy, mời cùng một lúc hai nơi, và cân nhắc nơi nào mọi người có lợi hơn.
[29:51]Sự có mặt của mình sẽ có lợi cho người đó hơn. Sự có mặt của mình, ông thầy ổng thêm được một hai ký cho đủ thêm được 95 ký hơn, thì là thì mình mình tới nha. Chứ vậy những cái điều sâu xa, mình không quan trọng nữa, nha. Mà nơi nào không không phải đó là vì nơi sang trọng, vì đó nơi có tiếng tăm mà mình mình tới, mình không cầu cái lợi cho mình. Nên cái chữ hành xử đúng là nó hàm cái gì? Cái đạo đức ở trong đó, cái từ bi, cái trí tuệ và lợi ích cho cho mọi người. Đó mới là cái đúng, đúng nghĩa là cái đó đó, thành ra ta có có phước.
[30:35]Rồi bây giờ vậy.
[30:40]Cái mà trí tuệ của ta đó, cái trí tuệ mà mà Phật pháp đem cho ta nó sẽ đưa đến những cái những cái kết quả như thế này: tự nhiên ta giúp được nhiều người hơn. À, hễ là người có trí tuệ trong đạo Phật là người bị thôi thúc bởi cái ý muốn giúp đỡ người khác. Luôn luôn như vậy, luôn luôn như vậy. Cho nên cái người nào mà tu tập mà ta thấy họ cứ khô khan, hời hợt, cạn cợt thì ta hiểu ngay người này không có trí tuệ. Mà không có trí tuệ nghĩa là người này tu sai rồi. Cho nên trong tâm họ không có cái thôi thúc phải giúp đỡ người khác. Còn cái người tu đúng tự nhiên xuất hiện một một cái cái cái động lực
[31:29]bên trong lạ lắm, cứ phải giúp người này, cứ phải giúp người kia. Cho nên họ có phước là như vậy. Mà cái trí tuệ đưa đến cái điều này, ủa cái trí tuệ nào mà khiến cho ta cứ muốn giúp người khác? Trí tuệ nào vậy? Hiểu nhân hiểu nhân quả, nhớ như vậy. Khi ta hiểu nhân quả rồi, ta bị một cái động lực bên trong rất là mạnh, cứ phải giúp người khác. Tại sao? Tại vì ta chợt hiểu một điều: quá nhiều kiếp ta ít làm phước quá. Đây là một điều mà bằng con mắt thầy, thầy nhìn tất cả các đệ tử thầy đều bị như vậy hết. Hầu hết các đệ tử của thầy đều bị một cái lỗi giống nhau: ít làm phước quá. Nói câu này xin đừng giận, nhưng đó là sự thật.
[32:23]Kiểm lại coi một ngày hôm qua thôi, ngày hôm qua làm được cái phì cái phước nói nghe coi? Có không? Cũng không có làm gì được nhiều đâu. Có người cả ngày hôm qua không làm gì. Một năm trôi qua ta làm được gì chưa? Có, sơ sơ. Đủ không? Đủ để ta sống qua một năm chưa? Không. Thường như vậy, tính tới cái số cơm ta ăn, số nước ta uống, số không khí ta thở, số những tiện ích mà ta thụ hưởng từ cuộc đời, từ đất nước, từ quê hương của mình so với những gì ta cống hiến lại cho cuộc đời này thường là ta bị lỗ. Cái sự cống hiến của ta luôn thấp hơn những điều ta thụ hưởng. Cơm ta cứ phải ăn, giống như là một điều một một điều
[33:08]mới là trời sinh ta ra là trời phải cho ta ăn vậy. Rồi đất nước này sinh ta ra rồi đất nước phải phục vụ ta vậy, đường sá phải cho ngon, điện đóm phải đầy đủ, mọi thứ dịch vụ tiện ích công cộng phải có hết cho ta hưởng, không thì ta ta lên mạng ta chửi. Nhưng mà ta không bao giờ tự chửi mình là ta không cống hiến gì được nhiều. Còn khi ta có trí tuệ trong Phật pháp, hiểu sâu nhân quả, bài toán đó được ăn ngay trước mắt mình liền. Mình làm gì được rồi cho đời, mình thụ hưởng được bao nhiêu, hai cái đó cứ đem cân mỗi ngày, tự ta làm bài toán đó mỗi ngày vì đó là trí tuệ. Còn người ngu thì không có bài toán đó hiện ra.
[33:49]Người ngu thì chỉ thụ hưởng thôi: ngày nay mình ăn được cái món gì, nay uống được cái món gì, nay uống cà phê ở đâu, đi nhậu ở đâu, mọi thứ gì đó, ta thụ hưởng thôi. Chỉ tính cái đó thôi, tìm kiếm cái lợi cho mình. Nhưng mà cái người có trí tuệ nhân quả rồi, lập tức đem cả hai thứ so sánh từng ngày, từng ngày vậy. Và điều đó làm gì? Nó tạo nên một cái thúc đẩy ta phải làm sao? Phải làm làm phước, phải giúp người, phải giúp đời, phải cống hiến, phải phụng sự, nó trở thành một cái sự thúc đẩy rất mạnh trong lòng ta. Thầy vừa dùng cái chữ rất mạnh ha. Chứ còn nếu nó chưa mạnh là bởi vì ta kém trí tuệ.
[34:27]Chứ còn khi có trí tuệ rồi cái sự âm ỉ, thôi thúc dễ sợ lắm, mình không bao giờ ngồi yên được. Không bao giờ có cái chuyện mà ngồi thả hồn theo mây gió, không có chuyện đó. Không có chuyện mà ngồi nhìn trời hiu quạnh, chiều trời chiều bảng lảng bóng hoàng hôn, không có chuyện đó đâu. Hết cái lãng mạn nổi rồi. Bởi vì sao? Vì thiếu phước quá, không dám lãng mạn, không dám để mà thời gian trôi qua vô ích. Cho nên cái thôi thúc đầu tiên của một người có trí tuệ: cứ thích giúp người, giúp đời, làm phước. Cái thứ hai là thích dạy người, dùng chữ "dạy" thì hơi quá đáng, nhưng đó là cứ thích làm cho người ta
[35:06]giỏi lên trên nhiều mặt, nhất là về Phật pháp tu hành. Cứ nhìn đi trên đời, đi trên đường như vậy nhìn thấy bao nhiêu người mà mình đánh giá người ta chưa biết Phật pháp, lòng cứ lo. Thế gian còn ít người biết Phật pháp, biết đạo lý tu hành quá, ta lo. Nên trong lòng vậy, hễ có cơ hội, có cơ duyên là đều tìm cách chia sẻ đạo lý cho người khác. Có khi chia sẻ một cách trực tiếp, có khi chia sẻ một cách vòng vo gián tiếp. Ví dụ một người nào đó họ nhìn thấy mình nói qua vài ba câu chuyện cảm thấy họ có vẻ mến đạo, ông bà tổ tiên họ có thờ Phật thì mình nói thẳng: "Là vì Phật pháp là số một nè. Luật nhân quả là tuyệt đối công bằng đây.
[35:48]Đức Phật là bậc Thánh tuyệt đối của vũ trụ đáng kính nè." Nói thẳng vô luôn. Nhưng mình nói chuyện qua vòng vo lát mới phát hiện người này họ cũng không có duyên gì với Phật pháp lắm, ông bà họ cũng chả có thờ Phật gì, họ tối ngày lo làm ăn, họ không phải phạm pháp gì thôi nhưng mà họ không phải duyên Phật pháp thì bắt đầu mình đem đạo lý đến cho họ bằng cách gì? Con đường gián tiếp. Mình nói vòng nói vo kể chuyện này chuyện kia, nói: "Ở nhà bên tôi kế bên hàng xóm tôi có cái ông đó trời ơi thì không ai ăn ổng được đồng nào nha. Ổng làm bao nhiêu dồn bỏ túi hết, ổng ke re cắt rắt mà với vợ ổng ổng cũng hà tiện, con ổng ổng cũng hà tiện.
[36:24]Rồi sau đó cuối đời thôi không ai ngó tới ổng, cô độc, cô đơn, không ai thương. Con người không thương ai làm sao thương mình? Đời này nó công bằng." Tức là mình nói nhân quả nhưng mình kể câu chuyện này, câu chuyện kia nó xa nó gần. Cứ vậy đó, cứ mưa dầm thấm lâu, cứ mỗi lời mỗi chút vậy đó mình đem Phật pháp đến cho từng người, từng người. Đó là cái sự thôi thúc của một người có trí tuệ. Khi ta có trí tuệ rồi ta bị thôi thúc bởi cái giúp người về đời sống về vật chất, ta bị thôi thúc bởi cái chia sẻ Phật pháp với người khác. Mà cái chia sẻ Phật pháp nó khó vô cùng, đòi hỏi ta phải gì? Có lời ăn tiếng nói khéo, biết cách nói, biết cách truyền đạt mà ngoại
[37:05]hình cũng phải khá khá, mặt mình xấu quá mình khó nói chuyện với ai. Mặt như thầy Minh Lộc, thầy Lệ Ngôn đồ là nói đâu người ta mê đó mấy thầy. Còn mặt như mấy thầy Phật Quang mình thì thôi, nói hổng ăn thua gì hết trơn. Đó. Mặt như anh này là nói được, từng gân đó. Đó là cái thứ hai. Cái thứ ba nữa là từ từ mình trở thành con người của cộng đồng.
[37:41]Làng trong xóm có chuyện gì là mình có mặt đầu tiên. Ở nơi nào có chuyện gì phục vụ mọi người mình có mặt đầu tiên. Bỗng nhiên mình không còn là mình nữa, mình không còn là người của cá nhân của mình, của gia đình mình nữa, mà lần lần mình trở thành là người giống như kiểu gọi là của công chúng nhưng mà không phải là người nổi tiếng kiểu nghệ sĩ, nhưng mà người của công chúng là bởi vì mình sống vì mọi người. Ta không phải là ta mà ta trở thành tất cả. Nó trở thành cái điều đó rất là tự nhiên, mình không sống cho mình. Thường thì thầy nói có hai điều rất riêng nhưng mà cố gắng biến nó thành cái chung:
[38:14]một là cái nhà của mình là cái riêng của mình á, tài sản riêng của mình, cố gắng trở thành một nơi tu tập cho huynh đệ. Nhiều khi một buổi tối vậy năm bảy huynh đệ về chỗ nhà mình cùng nhau tụng kinh, ngồi thiền cũng là cái rất là hay. Đó là cái riêng mình thành cái chung. Và cái thứ hai, cái rất riêng của mình là con cái mình là bất khả xâm phạm biến nó thành của chung luôn. Mình không còn cầu mong nó là con của mình phục vụ cho mình, báo hiếu cho mình, người này không có. Lòng mình nghĩ về đứa con của mình là mong nó trở thành cái gì? Người của thiên hạ, lo đạo đức, xây dựng điều tốt đẹp cho thế giới này.
[38:50]Không cần nữa, không cần mình, còn mình vậy nói: "Về già còn ai nuôi?" Lên đây thầy nuôi. Hổng sợ chuyện đó. Ha. Hổng sợ việc đó. Nhá. Nhớ có hai cái riêng đó là cái cái căn nhà của mình và những đứa con của mình, cống hiến cho mọi người. Và nhưng mà trong cái bài này thì cái chính mình cũng trở thành là mọi của mọi người luôn, không còn của riêng của mình nữa. Mà với cái cái trí tuệ trong Phật pháp mà học ta học được á, thì ở cái thứ ba này tự ta biến mình thành gì? Của mọi người luôn. Mà cái điều đó nó trở thành một lẽ phải, một điều tự nhiên trong cuộc sống. Đến mức độ này ai bắt mình phải sống vì mình,
[39:35]mình sống không nổi, thà chết chứ sống cái kiểu mà sống cho mình, không sống được nữa. Nó đã đến cái giai đoạn rồi là mình không còn là mình nữa mà mình là của tất cả. Cái đến đến cái giai đoạn này nó là như vậy. Và cái thứ tư của một người có trí tuệ nữa là cái thúc đẩy mình nữa là gì? Tìm tới sự giác ngộ. Vì sao? Vì thực sự mọi thứ trên đồ đời này vô thường, tạm bợ, thay đổi, biến dịch, chả có cái gì tồn tại lâu. Rốt cuộc chỉ có một cái điều bất tử, chỉ có một con đường bất tử, chỉ có cái đích đến bất tử đó là sự giác ngộ. Mà ta và ta thấu hiểu điều đó rất kỹ. Khi mà ta học Phật pháp đến mức độ thấm sâu rồi ta hiểu điều đó rất kỹ:
[40:24]phải tu hành, tìm đến sự giác ngộ vô ngã, không còn con đường thứ hai, không còn con đường thứ hai. Cho nên cái người đó tự họ sao? Rất tinh tấn, rất tinh tấn. Nhớ nha, cái chữ tinh cấn tinh tấn với tinh cần nó khác nhau. Tinh cần là sự siêng năng làm những điều phúc lành, còn tinh tấn là tập trung vào thiền định, tu hành.
[40:58]Nó có cái ba cái, cái tầm của trí tuệ.
[41:07]Cái tầm thứ nhất của trí tuệ là bắt đầu thấy được lỗi mình. À. Cái đó là cái cửa ải đầu tiên. Vì cái người mà tu hành chân chính rồi đó tự nhiên thấy lỗi mình rõ mồn một. À ngộ vậy. Còn cái người ngu là người không thấy lỗi. Nên trí tuệ thì có nhiều tầm cỡ, nhưng mà cái tầm cỡ căn bản là là thấy lỗi. Nên khi ta nói chuyện với một người nào mà ta nghe người đó cứ đụng chuyện cứ nhận lỗi về mình thì đó là người mà ta đáng sợ, đáng kính. Vì đó là người có trí tuệ. Còn ta nói chuyện người đó suốt cả buổi, cả ngày rồi không bao giờ thấy người đó nói một chút gì lỗi của họ thì con người đó đáng ngờ.
[41:50]Người đó khó giao du. Vì người đó không có đạo đức, không có trí tuệ. Nên cái ải đầu tiên của trí tuệ là thấy lỗi, họ không vượt qua được. Còn cái người mà mở miệng nói qua nói lại chút xíu. Cái gì vậy con? Cái gì mới nghe có một câu về trí tuệ thấy lỗi cái bỏ đi rồi? Hả? Ta đang nói hay mà tự nhiên đi là sao con? Về? Hả?
[42:18]Nên cái cái cái cái ải đầu tiên là cái ải thấy lỗi.
[42:24]Mà thấy lỗi như thế nào? Mình thấy càng lúc càng sâu. Ví dụ mình à mình tu qua được ba năm cái bắt đầu có xuất hiện trí tuệ. Cái cái ai gặp mình mới hỏi: "Cha, hôm giờ mấy năm nay thấy bạn đi chùa dữ quá ha. Chắc lúc này là khá lắm ha." Mình trả lời: "Hông bạn ơi, thấy mình lỗi lầm quá. Thấy bao nhiêu năm qua mình sống trên đời này phạm nhiều sai lầm." Đó là đầu tiên đó là người này tu đúng á, bắt đầu thấy có trí tuệ. Nhưng mà tuy nhiên hai người cùng có trí tuệ, nhưng một người hiểu cái lỗi mình sơ sơ. Hỏi: "Anh anh anh sai lầm gì?" Nói: "Tôi hay nóng tánh quá, ai nói gì cũng hay cãi, không chịu nghe người ta." Còn người kia hỏi:
[43:09]"Anh thấy lỗi sao?" Nói: "Mình không đủ sức tôn trọng người khác, không đủ sức lắng nghe người khác, cứ vội vàng bày tỏ thái độ của mình. Cho nên nhiều khi nổi nóng, nổi nóng bởi vì dễ bày tỏ quan điểm, dễ không chịu lắng nghe." Thì cái người thứ hai này có vẻ sâu hơn. Hai người cùng nói lỗi của mình ra, nhưng mà cái người thứ hai họ có vẻ phân tích có chiều sâu hơn. Nó liên quan tới vấn đề mà tôn trọng hay không tôn trọng người khác thì cái người thứ hai này rõ ràng trí tuệ họ cao hơn một bậc. Cùng là thấy lỗi, là cùng có trí tuệ, nhưng mà thấy lỗi ở mức độ nào để biết là là sâu hay là cạn. Nhưng mà thấy lỗi là cái ải đầu tiên của trí tuệ.
[43:51]Cái tầm thứ hai của trí tuệ là bắt đầu hiểu về thế giới. À.
[44:00]Ở đây có ai hay đi hớt tóc không? Hả? Con có đi hớt tóc không? Có phải không? Vô trong tiệm hớt tóc nghe cái gì ở trỏng? Nghe chuyện cả thế giới này. Ổng ngồi ổng cắt tóc ta mà ổng nói chuyện cả cái thế giới này thiếu điều mình thấy ổng hình như ổng mới là lãnh đạo thế giới đó. Tại sao vậy? Ta cũng chẳng biết tại sao. Nhưng mà đến một tầm mức nào đó đó, con người ta cái nhìn của người ta nó rộng dần rộng dần, và riêng các ngài hớt tóc là trí tuệ mở ra tới tầm thế giới. À. Ta thì thì chỉ nhìn tới cái làng của mình thôi, là hết chuyện trong làng: "Hôm nay bà này ghét ông kia, ông kia ưa bà nọ", đại khái vậy, mình chỉ quanh quẩn trong làng.
[44:44]Nhưng mà mấy ngài hớt tóc của ta là thấy tới cả thế giới. Thì ta chả biết đó là trí tuệ hay trí tệ, chả biết nữa. Nhưng mà đại khái là cái tầm nhìn là cỡ đó. Còn ta thì cũng vậy, khi ta tu trong Phật pháp một thời gian, bỗng nhiên cái cái tâm ta, cái tầm nhìn của ta nó lớn dần lớn dần ra đúng là ra cả thế giới. À đây là điều rất là lạ. Chỉ có cái là mình không nổ như các ngài hớt tóc thôi, chứ bỗng nhiên cũng hiểu rất nhiều điều của thế giới này. À thế giới bên kia chiến tranh, bên đây hòa bình, bên nọ nghèo khổ, bên đây thịnh vượng. Tự nhiên mình đọc một tin trên báo, mình có cái hiểu nó ở tầm sâu hơn.
[45:28]Như hôm nay vậy, nay ví dụ mình nghe một cái tin là chiến tranh ở đó bùng nổ ra thì mấy ông ngài hớt tóc sẽ bình luận cái chuyện mà chiến tranh nổ ra giữa Hamas với Israel theo cái nhìn của hớt tóc. Nhưng mà ta sẽ hiểu cái đó ở cái tầm nhìn gì? Ở nghiệp sát sinh. À họ sát sinh nhiều quá. Sát sinh nhiều quá rồi cứ gây oán gây thù, rồi cái con vật nó lên làm người, rồi con người xuống làm con vật, cứ đắp đổi qua lại thay đổi mãi, cái thù hận đó nó cứ tồn tại mãi. Bây giờ mình đang có có có có cái ưu điểm của con người thông minh và nắm quyền, mình chộp cổ con vật đó mình lôi qua mình cắt cổ, nó không vùng vẫy được, nó phải chết và mình phải mình ăn thịt nó.
[46:14]Thì lúc bởi vì cái phước mình lớn hơn nó, cho nên mình chộp cổ là mình kéo vô được. Nhưng mà cái mối thù trong tâm nó thì sao? Nó đâu có quên. Đâu có mất, đâu có chuyện gì mất. Nó mang cái mối thù đó đi hết kiếp này tới kiếp kia thì một ngày nào đó nó không chộp cổ mình vô nó cắt cổ giống như vậy nữa, nhưng nó mang hình ảnh của một chiến binh vô tới nhà mình sao? Bắn lia, đốt cháy hết sạch nhà mình luôn, nó đập đầu từng người, nó bắn từng người. Cũng trả lại thôi. Và ta biết cái chiến tranh xáo trộn, rồi một đất nước ta nghe một đất nước nó thịnh vượng thì ta không hiểu là bởi vì họ khéo đầu tư
[46:53]hay là được may mắn là có nhiều nơi tập trung tài chánh về. Không, ta nhìn ở một góc khác. Trong đất nước họ, cái lối văn hóa, lối sống họ họ có giúp đỡ lẫn nhau trước và đôi khi họ cũng giúp đỡ những cái nước lân bang. Cho nên ngày hôm nay cái quả báo là kinh tế họ phát triển. Và hiểu điều này thì sao? Là nói: "Bầu ơi thương lấy bí cùng, người trong một nước phải thương nhau cùng." Là phải là là là ta vậy bây giờ ta chưa vươn ra được thế giới thì ngay trong nước mình vậy, mọi người phải phải giúp nhau cái đã, gieo cái nhân đó. Mình giúp nhau chứ vậy mà cả đất nước sẽ thịnh vượng. Đừng có cái mà hại nhau, giành nhau, ích kỷ, giành giật, đừng có mấy cái đó. Vâng.
[47:40]Nên nó nhiều chuyện nữa, nói về chuyện thế giới thì không bao giờ ta nói hết, nhưng mà từ cái trí tuệ của ta nó phát triển nó nhìn ra và nhìn chính xác, nhìn ở chiều chiều sâu. Đó là cái tầm thứ hai đó. Cái tầm thứ nhất của trí tuệ là biết lỗi mình. Tầm thứ hai là cái phạm vi ta tư duy nó lớn dần ra cả thế giới. Và cái tầm thứ ba là lý tưởng của ta bắt đầu nó vượt lên cao vời. Lý tưởng là gì?
[48:08]Là mục tiêu ta phấn đấu tới. Nó cao vượt lên trên. Ví dụ hồi trước đây mình mình hỏi đứa bé: "Lớn lên con học làm cái gì?" Nói: "Dạ giờ con đi làm công nhân." Mình nói: "Thằng sống không có mục đích." Ha. À có một clip gì đó hỏi: "Con tại sao con không ráng học?" Nó: "Dạ con ráng học làm chi?" "Học cho giỏi." "Học giỏi làm chi?" "Thì coi như người ta qua đại học." "Dạ không, ước mơ con là tốt nghiệp trung học xong con đi làm công nhân." "Con làm công nhân gì?" "Con bán xăng ở trạm xăng cũng được rồi." Ông bố, bà mẹ ngỡ ngàng cái thằng con nó suy nghĩ quái đản như vậy. Hỏi: "Sao vậy?" Nói: "Dạ cuộc đời con vậy được rồi, kiếm tiền nữa về hưu.
[48:51]Bố mẹ có nghèo con giúp bố mẹ chút đỉnh. Nhưng bố mẹ cũng có lương hưu mà." Nó suy nghĩ cạn cợt. Ông bố rất thất vọng, nuôi thằng con ấp ủ cho nó bao nhiêu cái hoài bão, cuối cùng nó trả lời trớt quớt à, nó chỉ đi làm công nhân, ngồi bán xăng, đứng bán xăng tới chừng mà người ta chạy xe điện hết không bán xăng nữa thì chắc nó nó đổi qua sạc điện giùm người ta, không hiểu được chuyện gì. Nhưng mà cái cái mục tiêu sống của nó rất là là là cạn. Mà hỏi một đứa khác: "Nữa lớn con làm gì?" Nói: "Con thích làm bác sĩ." Nói: "Tại sao thích làm bác sĩ?" "Dạ con thích cứu người." Bắt đầu có lý tưởng một chút.
[49:25]Và ta cứ hiểu hễ là cái lý tưởng càng lớn thì ta mơ ước đến một địa vị lớn, đó là sai. Cái lý tưởng đó bắt đầu bị lẫn qua gì? Tham vọng. Nghĩa là ta mơ ước ta mơ ước ước mơ lớn kèm theo địa vị lớn nghĩa là tham vọng. Còn cái lý tưởng thật sự không phải điều đó. Cái lý tưởng mà do trí tuệ Phật pháp đem cho ta không phải là tham vọng, không bị lẫn tham vọng, mà nó là cái gì? Là ước mơ của thánh vị và sự cứu độ chúng sinh. Và không màng gì cho mình, không cần gì cho mình, không mơ ước một cái vinh quang gì cho mình, mà chỉ mơ ước đem lại rất nhiều lợi ích cho chúng sinh. Mà ở cái trí tuệ cao chừng nào thì cái thôi thúc đó,
[50:19]cái mục tiêu đó càng sâu sắc, càng đẹp đẽ, càng thánh thiện chừng nấy. Chỉ mong mình cố gắng hoàn thiện bản thân mình cho đến cực kỳ tinh khiết và đem lại giáo hóa được cho rất nhiều chúng sinh để cho tất cả mọi người đều được thoát khổ, ai cũng đạt được cái bến bờ giải thoát cao siêu.
[50:47]Một cái trí tuệ đó mà vượt qua ngoài cái, ngoài cái tầm nhìn vật lý nữa là bắt đầu ta hiểu về cái thế giới siêu hình mà mắt, con mắt vật lý không thấy được. Thường thường ta chỉ tin những gì mắt thấy, tai nghe. Nhưng mà trong cái thời đại 4.0 này, cái mắt ta thấy, cái tai ta nghe nhiều khi cũng là gì? Những điều dối trá. Cho nên tới thời đại này rồi ta phải nhìn bằng trí tuệ, chứ không phải nhìn bằng con mắt thịt này nữa. Cái con mắt vật lý, sinh học này bắt đầu hết đáng tin cậy rồi, vì cái gì có thể làm giả cũng được. Nên trên TikTok rất nhiều cái clip về ma, nhưng hết 99% là ma ma giả. À, hết 99% là ma giả.
[51:37]Ma thiệt cũng có, vài cái clip cũng ghi được hình ảnh của ma thiệt, nhưng ít. Còn đâu đa phần là là ma đóng giả cả. Ma gì gặp người hù cái ma sợ ma chạy mất à.
[51:52]Thì ở cái mức độ mà trí tuệ cao ta chưa nói tới thần thông, tại cái người mà chứng thần thông thì họ rõ ràng họ thấy được cõi giới siêu hình. Họ thấy thực sự, thấy cả cõi này cõi kia. Nhưng bây giờ ta không phải là thần thông, nhưng ta bằng trí tuệ, ta hiểu về cõi giới siêu hình. Ta hiểu làm sao? Bởi vì vũ trụ này không thể không có thế giới siêu hình. Vũ trụ này không thể không có thế giới tâm linh. Đó là điều đương nhiên, bằng trí tuệ ta hiểu liền. Nói là: "Sao biết vậy? Chết đi về đâu? Chết là hết hả?" Có ai tin chết là hết không?
[52:30]Cả chuỗi một cuộc đời của này mình làm bao nhiêu điều thiện, bao nhiêu điều ác. Chết rẹt, phủi mất hết! Ta có chấp nhận một cái vũ trụ bất công như vậy không? Hổng, một con người sống thánh thiện cả một đời, ông thầy giáo làng cả một đời ổng lo cho, dạy dỗ bao nhiêu thế hệ học sinh, ổng truyền bá cái kiến thức và đạo đức, cả đạo đức sống làm người ổng cho bao nhiêu thế hệ học sinh rồi ổng chết, rồi thôi hả? Vũ trụ này nó vô duyên lạc lẽo như vậy hả? Không! Không thể cái điều thiện ta tích lũy cả đời rồi ngang cái chết mất, phải tồn tại. Cũng như cái thằng đó nó ác quá chừng ác, lúc sống nó cường hào ác bá, nó ỷ nó giàu sang,
[53:12]nó ăn hiếp người này, nó hành tội người kia, nó gây biết bao nhiêu đau khổ cho những người chung quanh. Chết cái, hết! Ta chấp nhận không? Không! Không có cái chuyện vô duyên vậy. Phải còn điều gì đó sau cái chết. Mà nếu là còn điều gì đó sau cái chết, thì chết không phải là hết. Mà cái sau cái chết đó là cái gì? Là một cõi giới nào đó. Chỉ bằng suy luận thôi, là ta phải hiểu rằng còn cái thế giới sau cái chết, còn cái thế giới bên ngoài của thế giới vật lý này. Và chính vì điều đó nên khi ta nghe Đức Phật nói về ba cõi sáu đường, ta tin liền. Đây là điều mới là hợp lý, vũ trụ phải như vậy mới hợp lý.
[53:54]Và Đức Phật cũng khẳng định điều này: ai không tin có cõi hóa sinh, người đó là tà kiến. Trong kinh sư phụ... Đức Phật cứ lặp đi lặp lại cái điều này: Ai mà không tin có hóa sinh là người đó tà kiến. Cõi hóa sinh bây giờ ta gọi là cõi siêu hình đó, hay ta gọi là cõi tâm linh, cõi địa ngục, cõi trời là cõi hóa sinh. Cái ngôn ngữ đời xưa nó khác chút. Nên đọc kinh mình phải hiểu cái nghĩa cái cái nghĩa để mình dùng cái ngôn ngữ của bây giờ, ha. Ai không tin có cõi hóa sinh, đó là tà kiến. Rồi bằng cái trí tuệ của ta và ta thấy đúng là Đức Phật đã xác định như vậy. Cho nên trong cái cõi đó ví dụ như bây giờ có có cái
[54:33]khi ta chết rồi bước qua cái cõi bên kia không phải là mất. Một là ta xuống địa ngục nếu ta ác quá, ác mà ngoan cố nha. Hai, ta làm ma đói vất va vất vưởng, không xuống địa ngục nhưng mà vất va vất vưởng ở đầu làng cuối ngõ, tối ngày cứ đói và cứ đi tìm ăn. Và ba, ta lên những cõi cao, cõi thần, cõi trời cao hơn nếu ta là những người rất là thiện. Và khi ta hiểu có các cõi đó chung quanh mình thì tự nhiên ta biết ta phải có bổn phận, ta phải có cái tương tác.
[55:10]Đối với cõi địa ngục thì sao? Ta làm gì cho họ? Không làm gì được nhiều, bởi vì họ nghiệp họ nặng quá, nên ta không can thiệp được nhiều, không cứu được nhiều. Nhưng ta vẫn có cái lòng đối với họ, tội nghiệp họ. Lúc sống, họ không chịu đi chùa phước huệ, ha ha, nói thì ngang bướng, cãi. Khuyên khuyên làm điều phước thì cứ cãi, ngoan cố đó. Người làm điều ác mà ngoan cố, đó là người xuống địa ngục. Cho nên ai lì lì rất dễ xuống địa ngục nha. Dữ có hai loại: dữ lì và dữ không lì. Ai mà dữ không lì thì không xuống địa ngục, nhưng ai vừa dữ vừa lì thì sẽ xuống địa ngục. Xin thông báo tin buồn, nhớ như vậy.
[56:01]Nên thà dữ đừng lì, mà thà lì đừng dữ nha. Hai cái mà cộng lại là bằng địa ngục. Dữ cộng lì, phương trình phản ứng nó ra bằng địa ngục. Nhớ giùm cái đó. Thì ta không làm gì được cho họ, nhưng ta gởi cho họ một một tấm lòng, để gió cuốn bay đi như Trịnh Công Sơn đã nói vậy. Cho họ một tấm lòng để gió cuốn bay đi là làm cái gì? Tụng kinh sám cầu siêu cho chúng sinh nơi địa ngục, đó. Mỗi một tuần hay vài tháng, còn trên chùa ta thì một năm một lần vào ngày rằm tháng Tám, ta sẽ tụng cái bài sám cầu siêu cho địa ngục, đó. Và hi vọng rằng với cái thành tâm cầu nguyện của ta thì chúng sinh đó được tác động, có tương tác.
[56:52]Cái lòng họ mở lòng ra họ bớt lì một chút, bớt lì và họ sẽ sớm kết thúc bản án địa ngục để đi lên là nhờ vậy. Và ở cá nhân nhà của ta thì ta có thể tụng nhiều hơn một chút, còn trên chùa ta tổ chức hoành tráng thì chỉ rằm tháng Tám một năm. Vậy đó, đó, ta có cái tương tác với họ. Còn bây giờ những chúng sinh mà gọi là ngạ quỷ đó, tức là ma đói vất va vất vưởng đầy đường khắp nơi nhiều lắm á. Bên Việt Nam ta đỡ là do có người cúng, có suy nghĩ đến họ, còn bên Tây phương thì chỉ cho ăn hoa thôi. Một năm hai ba ngày cái đến thăm mộ ném cho bó hoa đó đứng chắp hai tay ngồi đó rồi đi mất, rồi đó ăn gì đó được ăn, đói thấy mồ luôn.
[57:35]Và đó là lý do tại sao mà bên Tây phương á những hiện tượng ma nó dữ hơn bên Việt Nam. Ma bên Việt Nam có người cúng cho ăn coi vậy ma vẫn nó phải lành, nó hiền hơn. Còn ma bên phía Tây phương nó hung dữ lắm. Có những người mà thầy nghe kể những câu chuyện ở trong cái nhà có ma rồi phải bỏ xứ đi luôn á. Rồi người có người phát điên luôn tới về Việt Nam chữa cũng không hết luôn, bởi vì ma nó dữ quá. Mà chỉ đơn giản một điều nó kêu cho nó ăn mà không cho ăn, tại có bao giờ mình nghĩ tới chuyện nó đâu, và nó quậy cho tới tan tành luôn, hư hết cả tâm thần của mình luôn, chỉ bởi vì không chịu cho nó ăn,
[58:10]không biết cái sự tương tác, không biết cách tương tác với với vong linh mà ngạ quỷ. Nên chùa mình cũng vậy, chùa mình cứ dặn đi dặn lại các Phật tử vui lòng cúng thí thực nhiều lên. Ai có khả năng cứ mỗi ngày mỗi cúng tại ma chung quanh mình đầy. Còn ai không có khả năng thì vài ngày cúng một lần, tuần cúng một lần, nhưng phải cúng. Đừng bao giờ mà quên cái thế giới cõi âm đang đói khổ. Vì ta giúp con người sống, ta cũng phải giúp cái người đã mất, vì thế giới đó có thật và họ cũng rất là khốn khổ. Đừng quên họ. Rồi cái trí tuệ của ta khiến cho ta hiểu điều đó, và cái trí tuệ đó thúc đẩy cho ta tạo nên một sự tương
[58:51]tác tốt đẹp với người cõi âm, đừng bao giờ quên họ. Như vậy, ngày mai là bên mình chẩn tế ha? Chẩn rồi hả? Đó, chẩn hồi nào? À bữa đó... ngày mai không có hả? À mai cúng trai tăng thôi, à à mai cúng trai tăng. Tức là là hôm trước chẩn tế và cái chẩn tế là như vậy. Chẩn tế, chẩn tế là một cái trai đàn cúng cho người người âm mà gồm nhiều cao tăng và cái đối tượng là mời rất nhiều cái người ngạ quỷ khắp nơi tới. Đó, ý là như vậy. Nhưng trong đạo Phật ta cái việc mà tương tác cúng cơm cúng vật thực cho cái thế giới cõi âm là được chú ý rất là là là nhiều.
[59:39]Mấy ông thầy bùa cũng cho ăn, nhưng mà cho ăn xong ổng sai cái cái vong biến thành âm binh và làm những chuyện tàn ác. Còn trong đạo Phật của ta cũng cúng cho vong ăn rồi cầu cho họ tu thôi. Nên đạo Phật ta từ bi hơn, chân chính hơn là như vậy. Và ở đây vậy, không phải riêng các chùa, tất cả Phật tử chúng ta ai cũng phải biết cúng cho người cõi âm. Vì rồi ta sẽ chết, đi vào cõi đó gặp họ. Vì ta không chắc ta lên cõi trời đâu. Ta không chắc ta lên cõi trời. Nên là khi mà ta ra khỏi cái thân này rồi, người mà ta gặp đầu tiên là mấy cái vong. Mà nếu cái vong đó ta thường cho ăn thì họ sao? Họ tung hê ta, họ vui mừng ha, nói:
[1:00:19]"Chờ ngài lâu hôm nay ngài mới chịu chết." Chứ chờ lâu, đáng lẽ ngài chết lâu rồi. Nhưng mà họ vui mừng, họ đón mừng ta làm họ đỡ đần ta trong cái thế giới đó ta cũng bỡ ngỡ lắm, tại vì mới chết lần đầu á. Cho nên cũng bỡ, thì họ là họ là hướng dẫn nói: "Thôi thôi đừng đừng đi qua xóm đó, xóm đó có cái thằng cà chớn á, thôi ở đây ở đây tụi em bảo vệ cho." Đại khái là như vậy. Ta sẽ có rất nhiều bạn bè ở trong cái thế giới. Và vì ta có tụng kinh cho họ nghe, họ tu theo nên gương mặt họ bắt đầu là bớt xấu, họ đẹp lên từ từ, đẹp lên từ từ. Ta có nhiều người bạn bạn hiền chứ không phải bạn nhậu ở trong cõi đó.
[1:00:55]Và nhưng mà đặc biệt một điều nữa là bởi vì lúc sống ta cúng thí thực cho rất nhiều vong nên khi ta chết rồi ta đồ ăn ta không thiếu. Hổng người này cúng cũng người kia kêu. Là con cháu trong nhà mình cúng cơm mình ăn rồi, cái thằng bạn đâu kia nó cũng: "Tao nhớ mày quá, thôi mày về ăn cơm nó." Để chén cơm nó cũng mời nhiều khi ăn không nổi là nhiều nơi cúng quá. Bởi vì trong suốt cái thời gian mình sống mình cúng thí thực nhiều quá. Cho nên trong cái cõi đó là mình cứ đem mình chia mình cho tiếp, tức là là là mình ăn không hết mà đem chia bớt lại phước cứ cứ chồng chồng chồng lên cho đợi cho tới khi ngày mình tái sinh.
[1:01:31]Đợi tới cái ngày mình tái sinh. Đợi ngày mình tái sinh là tại sao? Tại sao? Tại sao đợi ngày mình tái sinh? Vì mình có quyền lựa chọn cái gia đình để mình đầu thai vô. Do lúc sống mình biết đi chùa Phước Huệ, à, biết cúng thí thực, cho nên mình có phước. Mà định nghĩa thế nào là người có phước? Nhớ, nhớ cái định nghĩa mà mà mà có lần thầy nói không? Người có phước là người gì? Có nhiều quyền lựa chọn, nhớ giùm câu đó. Định nghĩa đó là định nghĩa rất là hàn lâm, định nghĩa rất là khoa học. Đó, người có phước là người có nhiều chọn lựa. Nên khi mình chết qua đó rồi thì bắt đầu là có cái ông gì đó, cái ông gì lên ổng đến ổng gặp mình, ổng nói: "À, chào cô!".
[1:02:23]Không dám nói tên, nói tên sợ nói trù mới chết á, không dám nói tên. "À, chào cô Hai, cô mới chết phải không? Ờ, vui, ờ, welcome you to to this world ha, chào mừng người đến với thế giới cõi âm này. Và bây giờ à bây giờ đây là có 10 cái gia đình đây là cô Hai có thể đầu thai vô. Nếu mà đầu thai vô gia đình này thì mai đi đầu thai liền. Nếu đầu thai gia đình này thì 3 năm nữa, đầu thai này 6 tháng nữa, nếu gia đình này thì đó, mỗi gia đình nó sao, gia đình này thì đặc điểm này, đặc điểm kia, đặc điểm kia". Mình thì dòm tới dòm lui 10 gia đình, mình nói: "Cái gia đình này ở gần chùa Phước Huệ hơn, cho nên thôi để đầu thai vô".
[1:03:00]Mình chọn cái gia đình đó, mà nếu vậy rồi phải chờ một năm rưỡi. Rồi được, một năm rưỡi họ mới đủ nhân duyên là cha đã tới tuổi đó, mẹ đã tới tuổi đó, có anh có chị như thế nào, người ta cũng vừa mới trúng số vừa xong thì hãy đầu thai vô, đó mình canh đúng lúc đó mình đầu thai vô. Ngu sao người ta chưa trúng số mà đầu thai, phải không? Trúng Vietlott đàng hoàng thì qua bữa sau mình đầu thai liền. Đó là ta có quyền lựa chọn. Thì ta hiểu ta có cái tương tác với thế giới cõi âm, nên nó thành ra cái phước nó cứ chồng chồng lên. Ngoài cái việc mình giúp đỡ người sống rồi, mình còn nghĩ đến người cõi âm, mình giúp đỡ họ bằng cái câu kinh tụng,
[1:03:36]bằng vật thực mình cúng dường, phước nó cứ chồng chồng nhiều lớp nhiều cõi như vậy. Và bao vây chung quanh mình là phước không, tại vì mình làm cái gì, nhúc nhích gì cũng ra phước hết. Vì sao? Vì mình có trí tuệ. Mình biết điều gì không làm, không nên làm và làm ở chiều chiều rất sâu, ở cái tầm rất là rộng. Cái trí tuệ cho ta cái tầm nhìn như vậy. Rồi bây giờ tới chư thiên nữa, và mình biết có chư thiên ở trên kia. Ngoài cõi này còn cõi chư thiên ở trên, những cái vị họ đã sống một đời rất cao thượng. Và trên cõi chư thiên đó là phàm thánh lẫn lộn, có những người sinh lên cõi trời nhưng mà chưa chứng
[1:04:11]thánh, có người sinh lên cõi trời đã chứng thánh, mà trên đó lẫn lộn mà thánh trên đó nhiều ạ. Nhưng họ đều giống nhau ở chỗ là phước bằng nhau nên họ sinh lên trên cõi trời. Và trên cái cõi trời đó thì tuyệt vời. Và ta làm sao lòng mình lúc nào cũng vậy, cũng tôn trọng những vị ở trên đó. Và vì ta tôn trọng những vị trên đó nên ta cũng có cái cúng kiếng, cầu nguyện và thường cầu xin, vì họ phước nhiều hơn mình nên mình thường hay xin. Mình xin cái gì? Xin cái gì?
[1:04:55]Ta xin Phật, ta xin chư thiên, ta hay cầu xin lắm. Lúc nào thắp nhang, lạy, bái gì cũng hay cầu xin. Ta cầu cái gì?
[1:05:08]Ta có hai loại cầu xin. Một là cầu cái gì có lợi cho mình, phải không? Đó là người không có trí tuệ. Và hai là cầu trên chư thiên hỗ trợ cho mình để mình giúp người khác. Khi mình muốn làm một cái công đức gì đó không phải dễ làm, không có phước không làm được, và thường mình nhờ sự trợ giúp của của chư thiên. Ý là như vậy. Nên ta thường hay cầu xin chư thiên. Vì trên đó nói là chư thiên chứ lẫn có Bồ Tát ở trên đó nhiều lắm, chư vị thánh trên đó nhiều lắm. Nên khi ta muốn làm một điều gì tốt đẹp, ta thường cầu xin đến chư thiên. Ví dụ tối nay mình muốn đi vá đường, cũng đừng ỷ sức mình, đừng nghĩ:
[1:05:54]"À, con huynh đệ con đã được 10 người rồi, vật tư con đã mua rồi, nhựa rồi, đá, sỏi rồi, có hết rồi, bên hậu cần có người lo nước, lo bánh rồi, có rồi". Không, cũng phải cầu xin chư thiên một tiếng: "Xin gia hộ cho chúng con chiều tối nay, khuya 11 giờ, huynh đệ chúng con ra vá cái đoạn đường đó nó có nhiều cái lỗ gà, ổ voi, người ta đi qua lại không an toàn, tụi con phát tâm tụi con sửa đường một chút. Xin trên chư thiên phù hộ, gia hộ cho chúng con mọi việc được được tốt đẹp".
[1:06:30]Nên dù là một việc lành, dù là cảm thấy giống như năng lực đủ rồi, cũng khiêm tốn mà cầu xin. Đừng bao giờ chủ quan, đừng bao giờ tự cao là mình đã đủ sức rồi. Trên đời này không có chuyện đủ sức rồi. Trên đời này không có cái chuyện là mọi dự tính mình đã hoàn hảo 100%. Nhớ như vậy. Mà những cái người họ càng làm lớn họ càng hiểu điều này. Ví dụ như nhiều vị trước một trận đánh là tính hết rồi, quân ta bên đây, quân địch bao nhiêu, rồi cũng cầu nguyện cho đỡ sai sót vì những sai sót bất ngờ không ai lường được. Còn ta thì ta không có đấu đá ai nha, ta chỉ cầu xin trợ giúp cho ta tu hành, sửa lỗi, làm những điều thiện,
[1:07:18]những điều công đức lành để giúp cho mọi người mà thôi.
[1:07:30]Hồi nãy ta nói về cái người có trí tuệ là người biết lỗi mình, phải không ạ? Là người biết lỗi. Thì lỗi thì có nhiều loại nhưng có một cái lỗi rất khó, rất khó thấy, đó là kiêu mạn.
[1:07:47]Cái lỗi đó là lỗi mà thiệt trời sợ đó. Kiêu mạn bộc lộ hay kiêu mạn ngấm ngầm là lỗi rất khó thấy. Đến một bậc A-na-hàm cao siêu rồi vẫn không thoát được cái lỗi đó. Mà có cái lỗi đó rồi nó nó nguy hiểm cho cuộc đời tu hành của mình lắm. Thấy mình cao siêu, qua đời sau bị đọa mất tiêu không hay, chính bởi vì cái lỗi kiêu mạn. Thấy mình là hơn người, khinh người. Lỗi đó nguy hiểm vô cùng mà lỗi đó khó thấy. Cho nên vì vậy, đừng chủ quan với cái lỗi kiêu mạn. Nhớ vậy, nhớ đừng chủ quan với nó, vì nó lúc nào cũng đè ở trong tâm mình.
[1:08:34]Thì một người nói: "Dạ, con con rất khiêm hạ, con không kiêu mạn, con không khinh người, con không thấy hơn ai, cho nên con không có lo về cái lỗi kiêu mạn". I am sorry. Lỗi đó còn nằm đó nó chưa bộc lộ tại vì mình chưa thành công cái gì cả, mình chưa có kết quả gì cả. Mình đang còn nghèo, tâm mình còn động, chưa chứng, mặt mình chưa đẹp, chưa có gì hết nên nó nằm im. Lỡ mai sau này mặt bắt đầu đẹp lên một chút, tiền bắt đầu nhiều một chút, tu thiền định khá lên một chút, nó lòi ra liền, kiêu mạn xuất hiện liền. Nó đi theo cái phước của mình, phước tới đâu thì kiêu mạn lên tới đó. Cái lỗi này rất khó thấy. Cho nên vì vậy, từ bây giờ ta phải canh chừng nó
[1:09:36]và phải lễ Phật, cầu nguyện trên chư Phật, chư Bồ Tát, chư thiên lúc nào cũng giúp mình vượt qua cái lỗi kiêu mạn để giữ gìn cái tâm khiêm hạ. Vì cái lỗi đó quá khó. Trong vô số lỗi lầm, lỗi kiêu mạn là đáng sợ nhất, đáng sợ nhất. Nên ráng.
[1:10:01]Mà trí tuệ ta sáng chừng nào thì ta giữ được cái khiêm hạ của mình kỹ chừng nấy.
[1:10:11]Mà ta giữ được cái khiêm hạ của mình kỹ chừng nào thì trí tuệ của ta sáng lên chừng nấy. Hai bên nó hỗ tương với nhau. Còn hễ ta kiêu mạn một cái, trí tuệ ta bắt đầu rớt xuống lại. Nên bây giờ vậy, chưa cần trí tuệ mà phải cần cái gì? Khiêm hạ trước. Vì khiêm hạ sẽ mở đường cho trí tuệ. Nhớ chưa vậy nha.
[1:10:48]Rồi cái mục tiêu vô ngã cũng vậy. Ta tu là đi tìm cái gì? Là ta nhắm về mục tiêu vô ngã. Và mục tiêu này có dễ hiểu không? Không dễ hiểu. Vô ngã là mục tiêu rất khó hiểu, chỉ những người rất có trí tuệ mới tạm hiểu về mục tiêu vô ngã. Và vì vậy, từ bây giờ tuy ta chưa hiểu về mục tiêu vô ngã, nhưng mỗi ngày lễ Phật ta đều cầu Phật gia hộ cho ta nhắm đến mục tiêu này. Vì nếu ta rời khỏi mục tiêu vô ngã, ta rơi vào tà đạo liền. Ta tu có mục tiêu khác là ta tà kiến, tà đạo liền, không bao giờ giải thoát được. Nên cố gắng mà lễ Phật, xin Phật giữ cho ta cái mục tiêu vô ngã không bao giờ lạc lối. Nhớ như vậy.
[1:11:46]Còn mà cái người tu ở cái tầm cao lên rồi thì dần dần họ hiểu kỹ về cái mục tiêu vô ngã, hiểu rất sâu sắc về mục tiêu vô ngã nên họ không lạc. Còn ta chưa phải tầm cao, tuy được thầy dạy về mục tiêu vô ngã nhưng cứ mơ mơ hồ hồ, không chắc, rất là đáng ngại. Rồi có một ngày nào đó gặp một ông thầy nào khác ổng lại ổng cho ta mục tiêu khác nghe nó cao siêu hơn, ta buông mục tiêu vô ngã, ta chụp cái mục tiêu khác liền là mất đường đi đó, rơi vào đường tà liền. Nên phải vậy, nhắm mục tiêu vô ngã, lỡ sau này có ai nói ngon nói ngọt, nói dù người đẹp trai đẹp trai hơn cả thầy Minh Lộc, dù người nói ngọt nói ngọt hơn cả MC MC gì nhờ, MC gì nói ngọt?
[1:12:31]Thầy Lệ Ngôn ví dụ vậy. Ví dụ sau này ta gặp được người đẹp trai hơn Minh Lộc, nói ngọt hơn thầy Lệ Ngôn, cho ta một mục tiêu khác với vô ngã, ta phải làm sao? Từ chối. Phải từ, phải sống chết chỉ một mục tiêu vô ngã mà thôi để không bao giờ lạc lối như vậy.
[1:12:55]Nếu nói là vấn đề là trí tuệ thì thực sự chỉ đạt tới A La Hán thì ta mới đạt được cái trí tuệ toàn vẹn, dĩ nhiên chưa phải là Phật, Phật là điều siêu việt rồi, nhưng tới A La Hán là ta tạm đủ để gọi là siêu việt. Vì sao? Bậc A La Hán hiểu đến bề rất sâu của mọi thứ và hiểu đến tầm rất rộng của mọi thứ. Rất sâu của mọi thứ là gì? Thứ nhất, cái sâu của mọi thứ là về vật chất, hiểu đến tận cùng cái lượng tử của vật chất là cái gì. Và trong tâm thức chúng sinh hiểu đến tận cùng của vô minh là cái gì, hiểu đến rất sâu, những điều khoa học chưa biết được. Và hiểu đến tầm rất rộng là gì? Cái vũ trụ vật lý này là như thế nào,
[1:13:44]cấu trúc như thế nào, tất cả các cõi trời là như thế nào, hiểu hết ở tầm rất rộng, đó là một bậc A La Hán.
[1:13:54]Là vừa hiểu rất sâu ở mức độ rất nhỏ của vật chất, tận cùng của vô minh trong tâm thức, còn ở tầm rất là lớn thì cả cái vũ trụ này hiểu hết luôn. Đó là một bậc A La Hán. Những điều mà khoa học nói với chúng ta, giải thích cho chúng ta thực sự vẫn còn rất là cạn. Vũ trụ quá mênh mông, quá bao la mà những điều khoa học biết chỉ là một giọt nước, mà những điều khoa học chưa biết là cả một đại dương, ta phải hiểu như vậy. Nên cũng đừng bao giờ mê tín khoa học, mặc dầu cái lý luận, cái logic của khoa học là cái đáng cho ta nể, cái sự kế thừa, tiếp nối, tích lũy của khoa học qua nhiều đời là điều đáng cho ta khâm phục, nhưng ta đừng mê tín khoa học.
[1:14:47]Bởi vì nhiều điều khoa học vẫn còn hớ, vẫn còn nhầm, có quá nhiều điều khoa học vẫn chưa biết. Và do đó, nể khoa học thì nể, nhưng ta có cái con đường tâm linh của Phật pháp, và chính cái con đường tâm linh của Phật pháp này cho ta một trí tuệ vượt hết ngoài mọi giới hạn. Ta sẽ biết được những điều cực kỳ sâu sắc và ta sẽ biết được những điều vô cùng rộng lớn. Mà khi ta biết những vấn đề càng sâu, càng rộng lớn thì mọi điều chung quanh ta đều cho ta nhìn thấy rất là rõ nên ta ứng xử hợp lý. Và khi ta ứng xử hợp lý rồi thì ta có, có phước. Nhớ giùm như vậy, ta ứng xử đúng rồi ta có phước. Mà tại sao ứng xử đúng lại ta lại có phước?
[1:15:38]Vì trong cái ứng xử đúng đó luôn luôn ta bị thúc đẩy bởi một điều là gì? Yêu thương và giúp đỡ tất cả mọi người, nhớ như vậy. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:16:04]Thầy Minh Lộc đợi một chút, mấy Phật tử ngồi yên. Thỉnh Thượng, Hòa thượng Pháp sư hoan hỷ chứng minh cho có bài hát của ca sĩ Phật tử
[1:16:18]Lương An Khai. Nói luôn đi. Dạ xin mời lên luôn đi. Dạ, xin mời ca sĩ Lương An Khai lên hát tặng quý Phật tử bài hát Người Thắp Sáng Niềm Tin.
[1:16:38]Dạ, con xin kính bạch trên Sư phụ, con xin kính bạch trên quý thầy cô. Kính thưa quý vị Phật tử, trong ngày hôm nay con xin phép được cúng dường lên Sư phụ cùng hội chúng bài hát "Phật, Người Thắp Sáng Niềm Tin", một sáng tác của thầy Pháp Tâm. Con xin mời quý vị cùng thưởng thức ạ.
[1:17:26]Màn đêm còn giăng lối sương rơi nhòa. Mùa đông nghe buốt giá coi bơ vơ. Người lang thang ngõ vắng đời hơn thua cay đắng, đắm luyến hạnh phúc nào manh manh.
[1:17:54]Trần gian còn giăng bóng mây u buồn.
[1:18:04]Buồn vui như trong giấc mơ đêm trường. Tình yêu thương vắng bóng, người quên đi lẽ sống. Con tim như gió đông xa vời. Phật đã đến như bình minh.
[1:18:35]Vầng hào quang chiếu sáng trên hành tinh. Phật là muôn ánh sao trên trời xa. Phật là muôn trái tim dâng mong chờ,
[1:18:56]là cơn mưa mát nơi sa mạc hoang,
[1:19:05]là mùa xuân cho muôn hoa nở thắm,
[1:19:13]là trăng thu đưa con qua tuổi thơ. Rồi niềm vui khắp nơi trên trần gian, quỳ lòng luôn kính yêu Đấng Huy Hoàng.
[1:19:34]Xin niềm tin nhiệm màu được thắp sáng.
[1:19:42]Xin nhân loại còn thương nhau mãi mãi để phúc thanh bình cho ngày mai.
[1:19:57]Chợt
[1:20:11]ngắm con trăng bóng mây vờn.
[1:20:35]Buồn vui như trong giấc mơ đêm trường.
[1:20:43]Tình yêu thường vắng bóng, người quên đi lẽ sống, cõi tim như gió đông giá mờ.
[1:20:59]Vì Phật đã đến như vầng thơ, nghìn lời ca sẽ hát dâng về Cha.
[1:21:11]Phật là muôn đóa sen giữa lầm mê.
[1:21:20]Phật là muôn trái tim dâng mong chờ.
[1:21:27]Là âm vang thiết tha giữa đời hoang vu.
[1:21:37]Là đường đi đưa con qua hạnh phúc.
[1:21:45]Là đường đi đưa con qua lầm lỗi. Nguyện lòng con sẽ theo Cha nghìn nơi, để lòng luôn kính yêu Đấng cao vời.
[1:22:05]Xin ngợi ca đời đời người thắp sáng.
[1:22:13]Xin nhân loại ngồi bên nhau mãi mãi, để gìn giữ Đạo Mầu cho ngày mai, niềm hạnh phúc thanh bình
[1:22:35]cho ngày mai.
[1:22:50]Dạ thưa, con thấy là sư phụ so với năm ngoái là bây giờ con hát hay lắm rồi đó nha. Dạ con xin cảm ơn sư phụ, cảm ơn quý Phật tử. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật tác đại chứng minh. Hạnh phúc thay chư Phật ra đời. Hạnh phúc thay giáo pháp cao minh. Hạnh phúc thay Tăng-già hòa hợp. Hạnh phúc thay tứ chúng đồng tu. Hôm nay, tại đạo tràng chùa Phước Huệ chúng con, hạnh phúc hơn nữa là được sư phụ hòa thượng ân sư viện chủ tổ đình Phật Quang không ngại đường xá xa xôi, sức khỏe không, đang bị bệnh và Ngài đã từ bi
[1:23:49]ai mẫn quang lâm về đạo tràng chùa chúng con tuyên dương giáo pháp và dạy dỗ cho hàng Phật tử chúng con những điều rất bổ ích, nhất là về trí tuệ. Chúng con là những kẻ hậu học, chưa hiểu được nhiều về chánh pháp. Cứ hằng năm, chúng con tuy rằng cũng rất đơn độc nhưng chúng con cũng cố gắng tổ chức để cung thỉnh sư phụ về đây, trước là dạy dỗ cho chúng con cũng như tất cả nam nữ Phật tử đạo tràng gần xa. Chúng con nguyện học theo lời của Ngài dạy và hằng ngày tinh tấn tu hành, làm những điều phước thiện để trở thành một người có đầy đủ phước cũng giống như sư phụ nói. Nhưng mà cái này muốn thôi chứ con không biết được không. A Di Đà Phật.
[1:25:01]Con xin cầu nguyện mười phương Tam Bảo gia hộ cho sư phụ có nhiều sức khỏe, luôn tuyên dương giáo pháp trong khắp mọi nơi của đất nước Việt Nam cũng như dạy dỗ các hàng Phật tử trên khắp thế giới. Chúng con một lần nữa cầu chúc sư phụ có nhiều sức khỏe. Nam Mô Chứng Minh Sư Bồ Tát Ma Ha Tát.
[1:25:29]A Di Đà Phật, mời quý Phật tử đứng lên hồi hướng.
[1:25:37]Nguyện đem công đức này, hướng về khắp tất cả,
[1:25:54]đệ tử và chúng sinh
[1:26:02]đều trọn thành Phật đạo.