[0:09]A Di Đà Phật ạ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật ạ. Con xin kính chào Thầy, kính chào các thầy và các cô các bác các anh các chị ạ. Chúng con rất là cảm ơn và xin được kính chúc Thầy mạnh khỏe, an lạc cùng đoàn Phật tử. Chúng con rất mong ước được Thầy bố thí pháp và dạy cho chúng con tu tập để ngày một tinh tấn hơn. Và nếu có sai sót gì thì chúng con cũng rất là mong Thầy chỉ bảo. Vì hôm qua cũng là cái buổi đầu tiên chúng con được nghinh đón Thầy đến đây. Và câu lạc bộ thực ra cũng là mới đang soạn thảo và nhờ Thầy giúp đỡ để thành lập, cho nên là còn rất là nhiều những cái vướng mắc và sai sót thì chúng con mong Thầy lượng thứ ạ.
[0:57]Và một lần nữa, xin kính chúc Thầy mạnh khỏe, an lạc cùng các quý vị ở đây ạ.
[1:06]Hôm nay là Thầy định để dành thời gian để cho vấn đáp. Mọi người cứ cho hỏi tự do, hỏi bất cứ thứ gì đó, hỏi Thầy trả lời được thì trả lời, còn không trả lời được thì Thầy bí để đó, không sao. Thầy dặn vài điều thế này. Thì do đây là một cái câu lạc bộ về thiền mà Thầy chịu trách nhiệm về cố vấn, nên và đây là bước đầu ta thành lập, và cái việc thành lập của ta là làm sao ta tạo được cái môi trường tốt để cho những người phải tất bật, doanh nghiệp, kinh doanh, đầu tư, làm ăn mà được cơ hội có một cái điểm đến để họ để ngồi thiền tĩnh tâm, hỗ trợ cho cái cuộc sống của mình, ý là như vậy. Thì quan trọng là cố gắng trong cái Ban Điều hành á,
[1:55]Ban Chủ nhiệm của câu lạc bộ, ta có lòng Phật sẽ chứng, rồi huynh đệ họ thấy được cái cái tấm lòng của chúng ta rồi thấy được cái môi trường tốt rồi từ từ đến mà có cái nơi tu tập. Trong cuộc sống thì ta đã làm nhiều điều rồi, nhưng mà cái câu lạc bộ tu thiền này cũng là một điểm son trong cái cuộc đời của ta. Giống như các Phật tử mà lập được cái đạo tràng cũng vậy, cũng cho mọi người đến để tu tập, cũng là một cái điểm son trong cuộc đời của mình. Thì cái câu lạc bộ này cũng vậy, nên cứ cố gắng, cứ tâm tâm nguyện nguyện với Phật. Tuy nhiên, hồi sáng Thầy có góp ý với chị Lộc với Hoàng Anh, Thầy nói:
[2:33]"Ta nên trang trí, bày biện thờ Phật theo văn hóa Việt Nam và hiện đại, chứ không nên theo Mật tông. Tại vì Mật tông không nghiêm trang." Thầy nói như cái bức tượng thế này, hở hang như thế này, rồi cái ngồi cái thế ẹo qua ẹo lại thế này hoàn toàn nó không đúng với phong cách của đạo Phật. Đức Phật ta nghiêm trang, đĩnh đạc, đơn sơ và đầy uy lực. Bên Tây Tạng Thầy không biết là cái trường phái như thế nào mà uốn qua uốn lại, quần áo thì hở lung tung ra. Hôm qua có ai dắt Thầy đến cái chỗ tiệm cơm chay nào ở cái đường Xuân Diệu phải không ta? Vô đó thì thấy bày biện đầy hết tất cả tượng Phật, mà toàn là hình Mật tông và hở ngực tùm lum hết trơn, Thầy rất là khó chịu.
[3:13]Và cái ảnh hưởng Mật tông ngoài Bắc lúc này đang nhiều và Thầy rất là lo. Vì miền Bắc ta là đã có cái nền Mật tông cũng rất là lâu, nhưng mà âm thầm thầm thầm thôi, không có lộ. Đến khi mà mấy sư Tây Tạng qua đây cái mấy thầy ta hăm hở đón tiếp vì nghĩ cũng là Mật tông, nhưng mà đón tiếp cả cái văn hóa Tây Tạng chứ nó không phải chỉ là Mật tông. Mật tông nó khác. Mật tông nó bí mật, nó âm thầm, thầm lặng. Còn với những hình thái này nó không phải là Mật tông mà là văn hóa Tây Tạng. Mà liệu những văn hóa này có phù hợp với người Việt Nam ta không, phù hợp với cái Phật giáo Việt Nam ta hay không?
[3:45]Mà ta cứ nghe người này rủ, người kia rủ rồi cứ kéo nhau theo. Ví dụ các sư Tây Tạng qua ta chỉ lắng nghe cái giáo lý của họ thôi. Nhưng mà tiếp nhận luôn cái văn hóa Tây Tạng thì phải xét lại hết. Vì những văn hóa này không hề hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam. Mà ta cứ bày biện như là một cái hình thờ, Thầy rất là lo. Rồi những cái họa tiết chút chút chút chút chút chút quăn quăn quăn này, nhìn vào mình thấy tâm mình không thanh tịnh. Vì đạo Phật mình nhìn vào thấy nó đơn sơ mà nó có ý nghĩa, chứ không phải là chi tiết vụn vặt nhiều quá. Rồi những cái viên đá quý chút chút chút chút này trang trí để gọi là linh.
[4:19]Thầy không biết có linh hay không đó, tại vì thật ra cái linh là linh tại ngã bất linh tại ngã là do tâm của mình trước. Mà ta thờ để làm gì? Để bày tỏ sự tôn kính đối với Đức Phật. Mà ta thờ cách nào mà khi mọi người đứng trước đó họ được gợi lên cái lòng tôn kính Phật. Chứ không phải là đến đó đứng trước Phật rồi được gợi ý là sẽ được may mắn. Cái bàn thờ ta không gợi ý cho một cái sự cầu may, mà bàn thờ của ta là gợi ý cho một sự tôn kính. Những cái ý nghĩa như vậy. Và Thầy đi nhiều nơi Thầy thấy ngoài Bắc bắt đầu cái xâm nhập văn hóa của Tây Tạng, chứ không phải Mật tông. Mật tông không phải này.
[4:57]Cho nên cứ lợi dụng, ghét đánh đồng giữa cái văn hóa Tây Tạng và Phật giáo Mật tông là một điều sai lầm. Nhưng mà người Tây Tạng họ đang đánh đồng vậy để họ giới thiệu văn hóa họ ra. Và ta rất khờ dại, ta tiếp nhận cái văn hóa Tây Tạng, liệu có phù hợp hay không? Thầy cũng đang rất là lo. Cứ về lâu về dài không biết đi về đâu. Thầy cúi xuống Thầy nhặt được cái tờ này: Tài Thần Kinh, tức là kinh để tụng có Thần Tài. Chú nào không biết ai bày ra cái này, nào giờ cũng không có. "Chiêu tài Tài Thần hiển nhất công, tiến bảo Tài Thần công nhất linh" gì đó, Thầy không biết, toàn mấy chữ Nho mà. Tào lao, mê tín không biết ai để đây. Nên Thầy rất là lo.
[5:34]Ngoài Bắc của ta á, tâm mộ đạo rất là mạnh. Mà chính vì mộ đạo mạnh quá, cho nên là rất dễ rơi vào mê tín. Cho nên cái tâm mộ đạo mạnh thì ta cần cái hướng đi rất là vững. Còn ở đây khắp nơi như là chị Lộc nãy biểu diễn cái gì đó hầu đồng cái gì bước đi múa máy đồ, chuyên nghiệp lắm. Thầy nói đi quan sát khắp nơi mà như. Thì do tâm ta rất là mộ, sùng mộ, tín ngưỡng, nhưng mà không có người hướng dẫn, ta bị những kẻ xấu gạt ta, dắt đi qua hết mê tín để họ lấy tiền ta. Đi hầu đồng đồ tốn tiền ghê lắm. Thầy nghe nói có người bán nhà luôn, mất hết cả gia sản vì cái hầu đồng. Đạo Phật không phải vậy.
[6:13]Cho nên là nói chứ những người ta làm doanh nghiệp thì đầu óc mình phải có, mình có cái tri thức chứ. Nên không có phải là ai nói gì cũng tin. Thầy nói như trong đạo tràng của Thầy có Duy là chúng trưởng. Duy chúng trưởng là người nghiên cứu dữ lắm, cũng tri thức dữ lắm, mà nói nhiều câu Thầy cũng phải la. Như bữa Duy nói với Thầy chứ nói: "Thưa Thầy, con nghe có vị nói là đất nước mình có chín cái địa linh. Chín cái địa linh, và nếu mà chín địa linh đó được chín vị chân tu ở đó rồi đất nước mình sẽ phát." Thầy nói: "100 địa linh và 100 chân tu ở cũng chẳng phát nổi nếu lòng con người không có phát, nếu lòng người không chân chính.
[6:49]Cái quan trọng là toàn dân ta, tấm lòng của toàn dân ta phải chân chính thì đất nước mới phát, chứ không phải kiếm chín cái địa linh rồi bắt chín ông thầy đứng đó ông chịu trận giùm cho mình, không phải! Đó lại là mê tín." Thầy định giảng ở đâu cái bài, Thầy có soạn đâu trong sổ Thầy đó. Thầy nói: "Khi nào thì đạo Phật rơi vào mạt pháp, mà khi nào thì đạo Phật vẫn còn ở chánh pháp? Đạo Phật mà rơi vào mạt pháp là khi con người ta bắt đầu cầu xin nhiều hơn. Còn khi nào thì đạo Phật vẫn ở được chánh pháp là khi nào con người ta dốc lòng tu tập để chuyển hóa chính mình, thì đó là đạo Phật còn ở chánh pháp.
[7:26]Còn khi nào mà ta đến với chùa, đến với đền mà ta thấy mọi người cầu xin nhiều, ta biết đạo Phật đã bắt đầu mất rồi. Còn khi nào thấy mọi người đến với chùa, đến với đền mà ai nấy đến để tu, để chuyển hóa tâm hồn của mình thì ta biết đạo Phật vẫn còn, chánh pháp còn tồn tại." Nhưng mà tâm con người ta thích gì? Thích là thật ra mỗi người trong lòng ta đều có cái máu ăn gian, máu cờ bạc á. Là thích bỏ công ra rất ít mà được lợi rất nhiều. Ai cũng có cái máu đó. Đó là lý do tại sao các casino mà nó đông nghẹt người là vậy. Cứ thích nhờ may bốc vài lá bài cái ôm được tiền của người ta vào túi mình.
[8:03]Chính vì vậy mà bị bị lừa gạt lấy hết. "Thầy đã từng giảng Đức Phật hơn hẳn các vị A La Hán, nhưng theo con được biết, Phật và các vị A La Hán đều đã chứng đạo, nghĩa là đã tiêu diệt bản ngã, nhập vào cảnh giới Niết bàn, tâm bao trùm và đạt Lục thông. Như vậy có nghĩa là Phật và các vị A La Hán là như nhau và là một? Phật có chăng chỉ là người chứng đạo đầu tiên, con hiểu thế có đúng không?" Không. Thầy đang viết tập truyện tranh Đỉnh Núi Tuyết. Nó nói về cuộc đời Đức Phật, Thầy viết tới tập 10 rồi, đó là tập Thành Đạo. Khi mà qua tới tập 11, bắt đầu ta sẽ thấy được cái sự khác biệt giữa Phật và A La Hán.
[8:41]Trong tập 11 bắt đầu Thầy sẽ phân tích cái sự khác nhau đấy. Bây giờ muốn nghe thì nghe chút trước cũng được. Về sự giải thoát, tức là cái cái sự mà thoát khỏi luân hồi thì Phật và A La Hán giống nhau. Nhưng mà Phật vượt hơn A La Hán rất nhiều thứ, trong đó có cái đặc biệt là trí tuệ. Ví dụ về dung sắc là hơn hẳn nè, về công đức là hơn hẳn nè, trí tuệ hơn hẳn nè, thần thông là hơn hẳn. Bốn điều đó là điều mà Phật hơn hẳn A La Hán. Chưa nói đến cái công khai phá. Nhưng mà cái trí tuệ của Phật là sự vượt hơn hẳn mới là cái đáng nói. Về phần tự lợi, các vị không nghi ngờ gì nữa, đều là an giải thoát.
[9:25]Nhưng để nắm vấn đề, biết vấn đề, sáng tạo vấn đề, mọi cái, A La Hán thua Phật xa xa lắm kìa, chứ không phải là thường. Thí dụ một người hỏi một vị A La Hán một câu, vị A La Hán trả lời không suy nghĩ, trả lời ngay và rất chính xác. Nhưng mà cái câu đó chưa chắc đem đến cái lợi ích cho người nghe lâu dài và phủ trùm. Nên ngài trả lời ngay. Bởi vì ngài đã thấy cái điều đó, đã chứng điều đó nên hỏi là ngài đáp liền. Còn Phật khi vừa hỏi câu đó là Phật nhìn suốt luôn vô lượng kiếp sau vào trong căn cơ người đó rồi người đó sẽ nói lại cho ai nghe những điều đó ảnh hưởng đi tới đâu. Và trong tích tắc Phật cũng trả lời liền.
[10:03]Nhưng mà Phật giải quyết hết tất cả mọi vấn đề ở phía sau luôn cho nhiều kiếp sau luôn chứ không phải chỉ cho cái người hỏi mình. Chớp nhoáng một cái hai người khác nhau hẳn liền. Cái trí tuệ khác nhau hẳn. Mọi người hình dung ra cái chỗ Thầy vừa nói nha. Ừ ví dụ như bây giờ một đứa học sinh đến hỏi một cái người người người bình thường thế này. "Sáng nay là ở trường con là thầy giáo bị bệnh, không đến được thì chúng con làm sao?" Thì người kia sẽ trả lời: "À nếu thầy giáo cô giáo bệnh thì ta báo với bên ban giám hiệu rồi ta nghỉ." Hỏi ngay trả lời ngay không có gì. Nhưng mà câu trả lời đó rất là bình thường,
[10:44]không sai mà rất bình thường phải không ạ? Còn nếu ta có trí tuệ thì ta sẽ nghĩ sau đó là nếu mà thầy cô giáo mà bệnh không đến dạy được đứa trẻ đó nó sẽ làm gì trong cái giờ trống đó? Ai quản lý nó? Nó có đi chơi với bạn bè nó vào game, cha mẹ nó có biết là nó sẽ nghỉ hay không? Bởi vì cha mẹ cứ nghĩ là giờ đó là giờ đang ở trong lớp nhưng mà sự thực bất ngờ nó nghỉ có khi cha mẹ đã biết kịp chưa? Rồi nó đi đâu? Rồi khi cô giáo bệnh như vậy nó có nghĩ đến cô giáo thầy cô giáo bị bệnh nó có ý niệm gì để sang thăm hỏi hay không? Và nếu mà một đứa mà như vậy rồi những đứa khác cái suy nghĩ cả lớp nó sẽ như thế nào?
[11:22]Thì trong tích tắc nó vừa hỏi một cái là cái người mà họ có trí tuệ họ nghĩ một loát cả trăm vấn đề liên quan và họ lựa câu trả lời rất là chính xác, khuyên bảo đâu đó. Nó khác nhau. Đó là cái giữa Phật và A La Hán khác nhau. Một người trả lời liền không sai nhưng một người trả lời một cái nó cái lợi ích nó tràn tràn tràn tràn ra cho chúng sinh nhiều kiếp về sau. Khác nhau là như vậy. Và còn nhiều thứ khác nữa chứ không phải như thế. "Thầy tu luyện nhiều Thầy có biết được các kiếp trước và kiếp sau của Thầy không?" Thầy đâu có đắc đạo đâu mà biết. Trời ơi, Thầy ngu thấy mồ sao Thầy biết được? Có nhiều người hỏi:
[11:57]"Thầy nhìn thấy cái đẹp Thầy có rung động không ạ?" Bữa nay điều tra Thầy hơi bị giống công an nha. Thầy không biết Thầy có nên trả lời những câu này hay không. Bởi vì khi hỏi về Thầy thường thì Thầy không có thích trả lời. Nhưng mà thôi Thầy Thầy nói thế này chút xíu cho mọi người yên lòng. Ví dụ như khi Thầy nhìn một người đẹp Thầy biết là một người đẹp. Vì nếu không biết là Thầy ngu. Thầy biết chứ bởi vì Thầy phải biết người đó đẹp hay không đẹp để biết cái phúc của người đó như thế nào. Và biết cái đẹp nó từng loại nữa. Hôm vừa rồi khi Thầy về chùa trong bữa ăn Thầy có nói cho đệ tử Thầy nghe. Thầy nói:
[12:32]"Phụ nữ đẹp có nhiều hạng. Ví dụ có người phụ nữ đẹp để đem trưng. Để làm người mẫu làm ca sĩ cuộc đời người đó rồi vùi dập sóng gió trong đa tình trong tình trường mà rất là khổ. Cái một loại đẹp để đem trưng." Thầy cũng luận cái nhân quả nào nó mới sinh ra một loại người đẹp để đem trưng như vậy. Còn một loại người đẹp mà sang trọng, người đẹp mà sang trọng là họ đẹp rồi họ có cái sang nên thường người đó là mệnh phụ phu nhân. Cái người đó họ sẽ có chồng, có gia đình, có quyền thế, có quyền lực không ai đụng tới được. Không có cái lận đận tình trường mà mà lăng nhăng hay đa truân khổ sở vì cái đẹp mà mà sang.
[13:12]Còn cái loại đẹp mà hiền lành, đức độ người đó rất là dễ tu. Vì cái đẹp họ từ đức hạnh mà đi ra nên họ hiền lành họ dễ tu lắm. Nhìn vô ai cũng thấy mến thấy tin tưởng. Họ cũng sẽ không đem trưng mà nhiều khi họ cũng không có giàu, họ cũng không có sang. Nhưng mà đức hạnh nó rất là tốt và rất là dễ tu, đó là hạng thứ ba. Còn một hạng nữa là đẹp như tiên. Không biết ở đây có ai đã thấy người đẹp như tiên chưa? Hôm trước á bữa đó Thầy đi Nghệ An, Thầy đến chùa Viên Quang. Thầy giảng xong khi Thầy vào ngồi trong nghỉ thì có hai cái cô bé lại chào Thầy. Lúc đó là cô Tường Phổ đứng gần Thầy. Đến chào Thầy xong Thầy ngạc nhiên Thầy mới chỉ cô Tường Phổ, Thầy nói:
[13:52]"Nhìn hai con bé này đẹp như tiên." Cái sắc diện nó rất là lạ mà đúng là cái câu mà đẹp như tiên nào giờ mình chỉ nghe trong sách vở, mình không thấy nhưng mà khi gặp mình sẽ biết. Cái người đó thật là sự là đẹp như tiên. Vì nó toát ra cái vẻ gì lạ lùng nó không phải cõi này, đẹp kỳ lạ lắm. Nó vừa sang trọng mà vừa vừa thanh thoát vừa ở đâu tới á rất là lạ. Và Thầy phải biết những điều đó, Thầy nhìn một người Thầy phải biết điều đó. Nhưng mà nếu mà tâm Thầy còn có cái thích vì những điều đó Thầy không tu được. Là lúc đó Thầy còn bị bị ràng buộc. Biết thì biết nhưng mà không được thích. Thì việc mà Thầy có thích hay không là tự Thầy biết, Phật biết thôi.
[14:32]Chứ giờ Thầy không nói cho Phật tử nghe được. Muốn biết thì hỏi Phật. Cái đó là cái khác nhau như thế, cái khác nhau giữa cái biết rõ mọi điều và cái thích hay không thích nằm cái khác rất là xa. Chứ nhìn trước hết là Thầy phải biết, người nào như thế nào Thầy biết như vậy. "Nếu có một người không tin kiếp trước kiếp sau làm thế nào để chứng minh được cho họ điều này?" Thế thì phải đọc mấy cuốn luận về nhân quả và nghiệp và kết quả của Thầy đọc tới đọc lui cho kỹ để mình hiểu cho kỹ và mình đủ lý luận để nói chuyện với người ta. Dạ. Chứ điều này không nói một hai lời được đâu. Không nói một hai lời được.
[15:05]"Với những người bình thường giữa các kiếp không có quan hệ với nhau và không thể biết kiếp trước mình thế nào nhưng vẫn phải gánh những quả của kiếp trước gây ra như thế có công bằng không?" Mà nếu ta biết thì cũng không công bằng luôn và không biết dường như cũng không công bằng luôn. Và đây nó là một cái thử thách cho cái đạo đức của ta. Nó hay lắm, về điều này rất là hay. Nó hay ở chỗ là thế này: ví dụ khi cuộc đời ta được may mắn hay cuộc đời ta gặp những cái cái đau khổ thì ta phải lý giải về cái điều này. Và chính cái lý giải về điều này nó là một thử thách về trí tuệ và đạo đức của loài người.
[15:42]Và con người bị đặt vào một bài toán khó nhất là chỗ này. Thầy nói mọi bài toán trên đời này đều dễ, chỉ có bài toán về cái nhân quả là bài toán khó nhất cho con người từ xưa tới nay. Là tại sao tôi được may mắn? Tại sao tôi bị bất hạnh? Thì đây là bài toán khó nhất và loài người đã nhiều lần giải bài toán này sai. Và cũng đã nhiều lần loài người giải bài toán này đúng. Khi nào thì loài người giải bài toán này sai? Là có những lúc người ta đã đổ thừa cho số, toán số vì tôi sinh vào cái cung đó cung đó ngày giờ đó. Hoặc là ta đổ vào thần thánh tại ông trời bắt tôi như vậy. Và con người lúc đó đã giải bài toán này sai.
[16:28]Nhưng mà có những lúc con người đã giải đúng. Như ông bà mình nói là trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu, gieo gió gặt bão. Những cái câu nói đó của ông bà mình ngày xưa đã giải bài toán này đúng. Và đó là một cái thử thách về trí tuệ và đạo đức cho con người. Đó là Thầy chưa nói đến cái đi sâu vào đạo học của đạo Phật. Đi sâu vào đạo học của đạo Phật thì ta vô số lý luận để chứng minh. Cái sự công bằng ấy có một lần có người hỏi Đức Phật là: "Phải cái khổ là do mình gây ra không?" Đức Phật nói: "Không." "Vậy cái khổ phải do người khác gây ra không?" Ngài nói: "Không." "Vậy bạch Thế Tôn, cái khổ phải vừa do mình
[17:06]vừa do người khác gây ra không?" Đức Phật nói: "Không." Cái nói là: "Vậy cái khổ tự nhiên có không phải do mình không phải do người đúng không?" Phật nói: "Không." Cái người đó nói: "Thưa vậy bạch Thế Tôn, như vậy là không có khổ không?" Đức Phật nói: "Có khổ." Đó chính là cái này nè. Đức Phật trả lời một loạt mà người đó hỏi câu nói chính là này. Nói là do mình gây ra là sao? Là chính ngay kiếp này mình gây ra. Đức Phật nói: "Không." Tại vì nhân quả nó là một chuỗi của nhiều kiếp chứ không phải là của một kiếp. Nói của người khác gây ra tức là cái người kiếp trước gây mà người kiếp này chịu, Đức Phật nói:
[17:38]"Không." Không, bởi vì thật ra hai người nói là hai nhưng mà là là một. Rồi cái người kia hiểu mới nói: "Như vậy là vừa của mình và người khác gây ra tức là người của kiếp này và người của kiếp kia gây ra?" Đức Phật nói: "Không, không có tách ra làm hai người được." Lúc đó nói: "Như vậy là cái khổ tự nhiên nó có không phải do cái mình gây ra, không phải do người gây ra. Tức là cái khổ tự nó đến không phải do kiếp này mình gây nhân, không phải do kiếp trước gây nhân?" Phật nói: "Cái đó cũng sai, không phải." Cái ông kia không biết đường hỏi mới nói: "Bạch Thế Tôn, như vậy không có khổ à?" Đức Phật nói: "Không, có khổ chứ.
[18:07]Khổ đế là một chân lý trong Tứ diệu đế mà." Cái câu trả lời của Đức Phật, cái đoạn kinh nó rất bí hiểm chính là để trả lời cái câu này. Nên khi mà nhìn thấy thấu đáo rồi ta không có nói đơn giản bởi vì nói đơn giản một chiều là ta bị rơi vào bẫy liền và nó không đúng. Là thế này, bây giờ ta nói một chiều thế này à kiếp trước tôi gây nhân kiếp sau tôi gặt quả, đó là cách trả lời đơn giản để cho mọi người hiểu. Nhưng đi vào học thuật triết học cao siêu rồi là người ta bắt bẻ mình chết liền. Nói: "Tôi đâu biết kiếp trước tôi đâu mà gọi là tôi. Hễ là tôi thì tôi phải biết về tôi. Còn cái người của kiếp trước tôi không biết không phải là tôi.
[18:44]Mà bảo rằng tôi gây nhân tôi gặt quả tôi không chấp nhận." Người ta bắt bẻ liền nên Đức Phật tránh, Đức Phật nói: "Không." Không phải là người khác gây mà người này nhận. Đức Phật tránh cái lý luận mà người ta bẻ mình như vậy. Và cái đoạn này rất là sâu xa. Đoạn này rất là sâu, rất là hay. Đức Phật ta rất là trí tuệ vì cái người mà hỏi là sắp sửa họ bắt bẻ cái điều đó. "Tôi không biết kiếp trước tôi là ai, tôi chỉ biết cái tôi của hiện tại mà bảo rằng tôi gây nhân tôi gặt quả là tôi không chấp nhận." Nên hỏi câu một lát Đức Phật cái gì cũng không hết. Là không ai bắt bẻ được nhưng mà nếu đào sâu đào sâu vào dần dần
[19:15]rồi thì ta vỡ ra vấn đề là thực sự có một cái tôi để gây nhân. Rồi khi đầu thai cái tôi đó biến mất, nó thay thế bằng cái tôi khác. Hai cái tôi đó khác nhau. Chính vì vậy mà ta không biết cái tôi kiếp trước của mình. Nên hai cái tôi đó đúng là khác nhau nhưng hai cái tôi đó không phải là hoàn toàn khác nhau vì nó chung một chuỗi nhân quả. Nên đây cái này ta gọi là cái lý trung đạo và khó giải thích. Không nói như thế này được, không nói như thế kia được. Mà trong vũ trụ này luôn luôn là như vậy. Không nói như thế này được và không nói như thế kia được. Khi mà ta hiểu trên cuộc đời này toàn là điều mà không nói như
[19:55]thế này được, không nói thế kia được vì nó lai lai cả hai thì ta mới thấy là cái trung đạo của Phật từ ngày xưa là chân lý. Trên thế gian này là như vậy. Ví dụ nói anh này là người nam, đây là người nữ coi lại á. Không. Trong cái người nam anh này có người nữ ở trỏng, trong cái người nữ này có người nam ở trỏng. Không nói một chiều được. Thầy hỏi nghiệm lại coi đúng không? Có người nữ mà rất nam, có người nam mà rất nữ, không nói một chiều được. Không nói là bây giờ nói đó bây giờ đàn ông đó là phải gánh vác trách nhiệm, tìm tiền về nuôi gia đình, người vợ là phải nội trợ. Nói một chiều được không?
[20:33]Không. Có người vợ nhiều khi lại làm ra tiền, có khi người nam họ lại ở nhà họ lo việc nội trợ vẫn tốt, vẫn hạnh phúc gia đình yêu thương. Cho nên ta không nói một chiều không, thế gian này toàn là những điều không nói chuyện một chiều được. Mà thầy nói ví dụ như ánh sáng, thì bản chất ánh sáng là gì? Ở đây có ai học khoa học biết nè. Vừa là sóng vừa là hạt. Nói hạt cũng không được mà nói sóng cũng không được. Hồi nhỏ lúc đó là thầy mơ ước thầy làm nhà bác học. Thầy mới tư duy về ánh sáng và thầy viết một cái cái luận thuyết về ánh sáng. Và thầy viết một chiều. Bởi lúc năm đó thầy mới học lớp 10, thầy chưa đủ kiến thức.
[21:16]Mà thầy cũng chưa đủ kiến thức về ánh sáng, mà thầy cứ tự thầy suy suy tư về ánh sáng. Thầy ngồi thầy nhìn nguồn sáng nè, rồi suy tư thầy nói là ánh sáng như vậy nó từ những cái hạt, từ những hạt nó bắn ra và thầy kết luận là những hạt đó vô hình. Những hạt đó không thấy. Nhưng khi nó đập vào một vật chất rồi thì lúc đó ta mới thấy được nó, nó phản chiếu lại mắt ta ta mới thấy. Chứ khi nó đang bay là nó hoàn toàn vô hình. Thế khi ta rọi cái đèn pin mà thấy một luồng sáng đi là gì? Là xin thưa là trên đường đi nó nó xuyên qua không khí, nó chạm với không khí nên nó bộc lộ bản chất nó ra. Hồi nhỏ thầy suy nghĩ như vậy.
[21:51]Nhưng sau khi lớn lên thầy đọc thầy mới biết rằng là Einstein đã nói rằng nó vừa là hạt mà vừa là sóng. Cái tư duy đó cao hơn nhiều và nó vừa thế này, vừa thế kia, cả chân lý trên đời này đều như vậy hết. Nên vì vậy, khi một người kiếp trước và người kiếp này ta nói một người là sai, vì ta đâu biết nữa đó. Nhưng mà nếu ta nói là hai người khác nhau hoàn toàn thì sai. Nhớ như vậy. Chân lý là như vậy. Mà đạo Phật ta là như vậy. Nên ngài Long Thọ, ngài mới viết nguyên một cái bộ luận là Trung Quán Luận. Không thế này, không thế kia. Bây giờ điên đầu hết những người học về triết học đạo Phật. Mà đó là một cái bộ luận khó nhất trong đạo Phật, hay nhất trong đạo Phật.
[22:31]Không được nói thế này, không được nói thế kia. Có tới cái bài là quán về nhân quả. Cái trong bộ luận đó ngài Long Thọ mới nói thế này: Nếu mà nói nhân quả mà đồng thời là sai, mà nói quả trước nhân sau là sai, mà nói nhân trước quả sau cũng sai. Tới đó cả chùa thầy bí hết luôn. Vì nhân quả đồng thời là sai là đúng rồi phải không? Bởi vì làm sao vừa gieo nhân lại vừa có quả liền được. Mà nói quả có trước nhân có sau thì đúng không? Sao mà tự nhiên trái cam có trước mà hột rồi mình mới trồng cam sau mà có được phải không? Nhưng mà nói là nhân trước quả sau cũng sai luôn, là gieo hột cam rồi mới có trái cam, ngài nói cũng sai luôn.
[23:10]Tới chỗ này cả chùa thầy ngọng hết luôn, bí hết luôn khi học tới đoạn này. Bữa đó Hòa thượng bắt trả lời cái bài đó. Thế là vô cái Hòa thượng Thông Huyễn, "Đứng lên! Đọc bài này!" Thế là đầu tiên thầy phải giở cái bản chữ Nho, đọc bằng bản chữ Nho thôi. Đọc chữ Nho xong, cái Hòa thượng "Dịch!" Thế là thầy phải dịch. Dịch xong cái Hòa thượng chận ngay cái câu đó Hòa thượng hỏi: "Khi mà nói là nhân quả là nhân quả đồng thời là sai, quả trước nhân sau là sai, vậy nhân trước quả sau là sai là gì?" Mấy huynh đệ của thầy nhìn nhau cười khúc khích, "Chết! Chết rồi, chết rồi, chết Thông Huyễn rồi!" Thầy mới trả lời, nói:
[23:43]"Dạ thưa bạch Thầy, nói nhân quả đồng thời là sai bởi vì không thể vừa gieo nhân vừa gặt quả. Mà nói quả trước nhân sau cũng sai là bởi vì không thể mà hưởng quả rồi sau đó mới từ từ gieo nhân. Mà nói nhân trước quả sau có nghĩa là nhân quả bị gián đoạn nên cũng sai." Mọi người thở phào một cái, "Hì!" Tại lúc đó Phật tử đang quay phim, mà lúc đó thầy mà ú ớ đem đoạn phim về quay là mất uy tín của Thường Chiếu đối với Phật tử. Mà sự thật thì thầy đã học trước rồi, thầy đã ngồi thầy đọc thầy nghiên cứu hết rồi. Và chính cái điều này, chính ngài Long Thọ nói này, nên cái ta lý luận một cách bình thường là ta gieo nhân
[24:19]gì gặt quả nấy, ngài Long Thọ không cho, coi chừng á. Trong sâu xa của triết học nó sai đấy. Vì cái chữ nhân và quả nó bị gián đoạn, trong khi nhân quả nó chuyển từ nhân tới quả nó không gián đoạn đâu. Cũng như là ta là con người kiếp trước đến con người kiếp sau, nó không phải là khác mà không phải là một. Chính không phải khác, không phải một là chân lý. Bất nhất, bất dị, đó là chân lý. Khi ta đi sâu vào đến chỗ này, thật là là là tinh tế mà đạo Phật ta mới trả lời được, chứ những triết lý các tôn giáo khác là thua. Các tôn giáo khác không đủ sức nhìn tới chỗ này. Nên ngài Long Thọ nói là mọi việc trên đời:
[24:56]Bất sinh bất diệt, thật ra nó chẳng có sinh mà nó chẳng diệt. Bất lai bất xuất, nó chẳng từ bên ngoài đến, cũng chẳng từ bên trong đi ra. Bất nhất bất dị, là không phải là một mà không phải là khác. Nghĩa là ngài nói những cái triết lý mới đầu nghe cái gì cũng không, nhưng mà nó không phải là là lý luận đại mà nó là một khoa học. Khoa học đến thành triết học. Triết học mà là khoa học. Nhìn vào mọi cuộc sống đều như vậy. Nên cái câu hỏi này vừa hỏi cái thầy trả lời thấy không? Quá chừng luôn. Cho nên ta cứ yên tâm rằng nó công bằng. Vì ta kiếp này với ta kiếp trước tuy khác nhưng mà vẫn là một.
[25:42]Và bây giờ ta muốn thương một cái người ở kiếp sau, thì bây giờ ta lo cái gì? Kiếp này cái ta này ráng mà làm cho cho tốt, rồi cái ta này sẽ biến mất và cái ta kiếp sau xuất hiện tiếp. Thì kiếp sau đó cái ta đó sẽ được nhiều an lạc, nhiều hạnh phúc. Như vậy mình muốn mình ghét cái ta kiếp sau thì bây giờ kiếp này mình cứ quậy, thì kiếp sau nó khốn đốn, đáng đời, ráng chịu, tôi không biết nữa vì tôi mất rồi. Thì lý luận như vậy thì cứ quậy. Còn nếu ta thương yêu cái ta kiếp sau thì thôi kiếp này ráng mà tu, ráng mà tu tốt. Đồng ý chưa? Đó như vậy. Câu này nó khó hiểu lắm.
[26:21]"Theo Thầy, mối liên hệ giữa các kiếp là gì? (Mở ngoặc: Vì theo đạo Phật thì không có linh hồn)." Ở đây là một cái lầm lẫn lớn của những người mà học văn học Pali, ngôn ngữ Pali. Mà cả nguyên một cái hệ Nam tông bị lầm cái này hết trơn luôn. Nguyên một hệ Nam tông lầm luôn. Vì khi mà Đức Phật, ngài trước khi tự mình tìm ra sự giác ngộ, ngài đến học với hai ông thầy: Là một là ông Alara Kalama là một người chứng được Vô sở hữu xứ định. Rồi sau đó ngài mới hỏi cái câu là: "Con chứng được rồi..." Ngài có thần thông bằng ông thầy luôn mà, đi trên mặt nước được luôn. Hỏi: "Cái định này là còn ngã hay không còn ngã?
[27:04]Vì nếu còn ngã thì chưa giải thoát mà nếu không còn ngã thì ai tự biết mình đã chứng định này?" Ông thầy không trả lời được, ngài đi. Qua học ông thứ hai là ông Uất Đầu Lâm Phất thì ngài chứng luôn cái bằng cái định của ông thầy là Phi phi tưởng. Lúc đó ngài và ông thầy của ngài bay trên hư không được. Thì ngài cũng hỏi ông thầy cái câu đó: "Cái định này còn bản ngã hay không còn bản ngã? Nếu còn bản ngã thì chưa giải thoát mà nếu không còn bản ngã thì ai tự biết mình đã chứng?" Và ông thầy nói: "Con phải tự tìm câu trả lời này." Và ngài cũng đi luôn. Đến khi ngài chứng được rồi, ngài mới biết là vô ngã.
[27:40]Atman, không có bản ngã. Atman không có bản ngã. Nhưng mà chữ atman trong cái tiếng Ấn Độ ngày xưa nó hai nghĩa: một nghĩa là linh hồn và một nghĩa là bản ngã. Đức Phật nói không bản ngã nhưng mà bên Nam tông hiểu là không linh hồn. Chết tươi luôn. Và suốt từ đó mấy nghìn năm qua cứ khăng khăng nói rằng Phật đã nói không linh hồn, cho nên không linh hồn. Gây thành một sự hiểu lầm rất lớn. Nhưng bên Đại thừa thoát ra liền. Đại thừa nói có thân trung ấm, có thần thức, đủ thứ hết. Nghĩa là Đại thừa bổ sung liền. Đại thừa cũng tránh cái linh hồn đó, nhưng mà đặt cái tên khác: hương ấm, trung ấm, thức ấm, thần thức,
[28:21]tạng thức, đủ thứ chuyện hết để tránh cái linh hồn để tìm một cái gì nó vẫn còn tồn tại sau cái chết. Đây là một chỗ mà rất là là là tinh vi. Bây giờ ví dụ một người chết rồi mà họ vẫn tồn tại ở một hình thức khác, cái hình thức đó ta gọi là gì? Ta gọi là gì? Linh hồn chứ có gì. Vong hồn, hương linh, thân trung ấm, thần thức, muốn gọi gì đó thì gọi. Đặt tên gì đó không quan trọng, miễn là có cái đó. Thực sự có cái trạng thái đó. Ta muốn đặt tên gì đó đặt. Và cái đó vẫn tính thuộc về kiếp này bởi vì cái vong linh đó họ vẫn nhận họ là tên đó, họ đó, cha đó, mẹ đó. Nên cái bản ngã nó vẫn còn. Mà tại sao Phật nói là vô ngã?
[29:05]Vô ngã bởi vì cái ngã này nó không phải là vĩnh viễn, bất biến. Vì sao? Vì khi ta tu chứng A-la-hán nó mất. Chứ nếu nó vĩnh viễn bất biến thì ta tu chứng A-la-hán nó vẫn không vẫn không mất. Nhưng rõ ràng khi người ta đắc đạo nó mất, nên cái bản ngã này không phải là vĩnh viễn, cái bản ngã thôi. Còn cái hình thức, cái loại hình mà vẫn tồn tại sau cái chết thì nó là một một linh hồn. Rồi linh hồn nó vẫn có bản ngã ở trong. Nên có một bài kinh Đức Phật có nói vậy, là để thành tựu một cái thai thì nó cần ba điều kiện: là tinh cha, huyết mẹ, huyết mẹ tức là cái trứng á, tinh cha là tinh trùng á, và cái hương ấm, hương ấm đến.
[29:51]Rõ ràng Đức Phật công nhận có một cái gì để nhập vào thai. Nhưng mà khi nhập vào thai rồi cái bản ngã cũ biến mất và ta biến thành một bản ngã mới hoàn toàn, ta quên hết vì lúc đó chỉ là một cái tế bào đơn giản. Cái tế bào đơn giản nó nó chưa có bộ nhớ, nó không ghi được, nó không đủ cái dung lượng cái gigabyte đó để mà nó chứa được những cái dữ liệu ở kiếp trước, nên dữ liệu kiếp trước bị format lại hết, bị xóa sạch, bị xóa sạch. Và chính nhân quả đã kèm cặp để tạo nên một cái bộ não mới, ghi nhận những dữ liệu mới. Cho nên đây là cái đường đi của nhân quả. Nên chỗ này nó không có cái tương tục của cái tâm
[30:31]thức, nhưng mà nó tương tục của nhân quả. Bản ngã cũ biến mất, bản ngã mới xuất hiện nhưng mà nhân quả nó kèm nên khiến cho hai bản ngã đó không phải là hai. Nhưng mà nó không phải là một vì cái bản ngã cũ đã biến mất hoàn toàn. Mà biến mất chớp nhoáng một cái, nó liên lạc giống như là tương tục không bao giờ gián đoạn, nhưng mà sự thật đã hoàn toàn khác. Nãy giờ hiểu rồi đó chưa hả? Cái câu trả lời mà các mối liên hệ giữa các kiếp là gì? Chỗ này rất là tinh vi phải không? Rất là tinh vi, rất là tế nhị. "Ăn chay ngoài ý nghĩa tránh sát sinh tạo tội, về vấn đề sức khỏe liệu có đảm bảo đủ sức khỏe và năng lượng như ăn mặn không?
[31:13]Thầy có lời khuyên gì với Phật tử và chúng sinh về vấn đề ăn chay?" Về ý nghĩa là tránh sát sinh, tránh tạo tội, góp phần bảo vệ môi trường trái đất vân vân, thì như vậy người ăn chay đã là người làm được điều phúc. Và khi làm một điều phúc thì ta phải bị thiệt thòi, đó là nguyên tắc. Ví dụ là tôi muốn làm phúc, tôi muốn bố thí cho cái cái trại mồ côi đó ba tỷ nhưng mà tôi không muốn mất đồng nào, có chuyện đó không ạ? Anh bố thí làm phúc thì anh phải tốn tiền, phải thiệt thòi mới gọi là phúc. Đã gọi là phúc tức là ta phải hao, ta phải tốn, ta phải vất vả. Ví dụ ta gánh một cái gánh nặng giùm cho một cái người già trên đoạn
[31:54]đường thì ta phải mất công, mất sức, vất vả mới gọi là làm phúc. Chứ đâu có chuyện mà vừa làm phúc mà vừa sung sướng, hổng tốn, hổng mệt, hổng gì trơn, đâu có được. Thì cũng vậy, cái việc ăn chay cũng là vậy. Ta ăn chay để góp phần xây dựng cái hòa bình cho thế giới, ta ăn chay để tránh cái tội sát sinh cho chính ta, ta ăn chay để góp phần bảo vệ môi trường cho trái đất này, ba việc đó ba điều phúc. Mà hễ làm phúc thì phải hao, phải tốn. Tốn gì? Sức khỏe. Nên người ăn chay luôn luôn yếu hơn người ăn mặn, đó là quy luật và ta phải chấp nhận, không được thắc mắc. Trừ trường hợp một vài người họ có cái cơ địa rất lạ
[32:35]là ăn chay thì họ lại mạnh hơn ăn mặn, ăn mặn họ bệnh mà ăn chay họ lại mạnh lên. Đó là một số ít con người có cơ địa lạ. Còn đa phần cứ theo cái cái gen của con người thì khi con người ăn ăn chay phải yếu hơn ăn mặn. Đó là nguyên tắc và chúng ta phải chuẩn bị tinh thần đó. Ăn chay phải yếu hơn ăn mặn, không được thắc mắc. Ăn chay là để tu, để làm phúc, chứ không có là vừa là ăn chay vừa được phúc mà vừa mạnh hơn người ăn mặn, không có, ừ phải thiệt thòi. Ừ, phải chấp nhận nha. Ừ, "Thầy có lời khuyên gì với Phật tử và chúng sinh về vấn đề ăn chay?" Thì dĩ nhiên là chưa cần nói theo đạo Phật về ý nghĩa đạo
[33:12]đức, tránh tội, mà theo như các nhà khoa học phân tích thì việc mà ta giảm bớt cái việc tiêu thụ thức ăn động vật là ta đã bảo vệ được cái môi trường sinh thái cho trái đất rất nhiều. Vì để tạo nên một một ký thịt bò thì ta phải hao tốn mấy chục ký ngũ cốc khác nhau, những năng lượng khác. Nên cái người ăn chay là góp phần bảo vệ môi trường cho trái đất, mà ai cũng ăn chay tự nhiên chiến tranh không xảy ra. Như vừa rồi ta thấy bên Nhật bị một trận động đất và sóng thần. Cái trận sóng thần của đất nó khủng khiếp hơn là cái trận sóng thần ở Nam Á. Nhưng mà Nam Á giết nhiều người bởi vì nó quét qua
[33:49]nhiều bờ biển mà lúc ta đang tập trung tắm biển. Còn ở Nhật nó cái sóng thần nó không phải là đánh vào cái ầm rồi nó rút ra, mà sóng thần của Nhật nó rất là lạ, là nó như là một cái nguồn nước lớn nó cứ tuôn tuôn ầm ầm ầm nó chảy vào. Nó quét sạch vào trong cái đất liền của Nhật là mấy chục cây số trong bề sâu trong đó. Nghĩa là nó giống như là nếu mà nó đánh vào Vũng Tàu cái là nó cuốn sạch luôn thành phố Hồ Chí Minh luôn. Như vậy đó. Nó đánh vào sâu sâu quét sạch hết tất cả mọi thứ trên đường đi. Khủng khiếp thiệt, không thể tưởng tượng được. Và với cái tốc độ mà nó tuôn vào như vậy, không ai có thể thoát được
[34:23]trên đường đi của nó, không người nào có thể chạy nổi vì quét nhanh quá! Ầm ầm ầm ầm mà cuốn sạch hết, phăng hết, nhà cửa sập hết, chết hết. Thì cái thiên tai đó là do đâu? Cũng là một cái loại hình nhân quả. Cái nhân quả mà chúng sinh cộng nghiệp đã cùng gây ra. Thế Nhật gây ra cái gì mà dữ vậy? Thì thật ra mình nói gây ra thì ai cũng gây ra. Ví dụ ai cũng ăn mặn, ai cũng gây chiến thì Nhật hồi xưa cũng gây chiến bị hai trái bom nguyên tử đánh phá. Ví dụ như nội cái Nhật mà họ qua đây mà họ bắt mình nhổ lúa lên để trồng cây đay mà cho nó đan đay mà nó hứng bom của Mỹ thì là mình chết hai triệu người.
[34:57]Cái tội ác nó đời đời không bao giờ có thể hết được. Và Nhật họ phải mua chính phủ mình rất nhiều để chính phủ mình im lặng, đừng khơi lên cái mối thù đó. Bù lại và Nhật phải viện trợ cho Việt Nam rất là nhiều. Là vậy. Nhưng mà nhân quả thì nó không có yên. Nhân quả nó cứ quậy. Mà đặc biệt người Nhật có một cái thói quen rất xấu, đó là chuyên đánh bắt cá voi. Cá voi là một linh vật của đại dương, bởi vì cái tâm linh của cá voi rất lớn. Cá voi là một linh vật của đại dương, mà Nhật thì tàn bạo cứ đi giết những linh vật của đại dương nên gây oán thù đối với biển cả rất nhiều, và đến lúc biển cả trả thù. Nhớ như vậy.
[35:41]Ta ăn cái gì ăn, ăn nhầm những linh vật có chuyện. Có nhiều người ăn xong một con rùa rồi là đời đời không bao giờ mọc tóc được nữa, người hư mất gen nào đó, bởi vì ăn nhầm một linh vật. Giờ ai mà có khùng khùng ra câu cái cụ rùa Hồ Gươm lên mà đánh chén thì biết ngay. Biết ngay là ba đời con cháu tàn mạt đi ăn xin luôn. Nên vì vậy cái việc ăn chay là luôn luôn giúp cho ta có cái có cái phúc. Có nhiều người họ có cái may mắn gọi là cái mạng lớn kỳ lạ, như có nhiều người đi trong chiến tranh mà không bao giờ có viên đạn nào trúng người họ, họ đứng sừng sững nhưng đạn bắn vèo vèo hai bên mà đứng.
[36:18]Đó là đạn tránh họ. Thầy có mấy cái người quen như vậy. Như thầy có cái thằng bạn vậy, nó đi bộ đội, thì đi nghĩa vụ quân sự bình thường như mọi người thôi. Đi ba năm xong nó về, ba năm xong về: "Tao leo lên thượng sĩ liền." "Tại vì sao?" "Vì chiến công nhiều quá." "Sao chiến công?" "Vì đạn không bao giờ trúng tao." Nghĩa là đằng kia cái giặc Pôn Pốt nó bắn Khmer Đỏ đúng ì ì ì, tao cứ nhào lên. Chỉ huy kêu lên là tao cứ cầm súng tao chạy tới, không bao giờ trúng đạn. Thế tao đánh bật cái ổ xong là đằng sau mới leo lên, mà không bao giờ trúng đạn, còn thằng nào ló mặt lên nó bắn đùng bể đầu chết liền, mà tao không bao giờ bị. Không hiểu tại sao.
[36:51]Hoặc là một cái người cũng gia đình cái Phật tử vậy, đang ngồi trong cái hầm này, bỗng nhiên xôn xao sao bỏ hầm đi qua hầm khác thì trái đạn rớt ngay hầm này chết liền. Đi về không có một vết trầy. Có nhiều người trong chiến tranh may mắn đến cái kỳ lạ như vậy, thì cái người này thường là do kiếp trước ăn chay. Nên là ta phải cân nhắc là giữa cái công việc ta làm và cái nhu cầu của cái sức khỏe và ta vạch ra cái hướng của sự dinh dưỡng. Ví ta thấy rằng cái việc ta làm nó không đòi hỏi đến cái năng lượng nhiều quá, ta nên sắp xếp ta ăn chay nhiều lên. Có thể là ta vẫn còn phải ăn mặn nhưng mà với công việc ta làm thì ta xứng đáng,
[37:32]nói chung là nó có cái công bằng á, vậy là vừa thì ta không bị ung thư, ta không bị tội. Còn cái người cứ ăn cho khỏe, ăn cho khỏe, khỏe để làm cái gì? Khỏe mà không có tạo thành cái công đức, khỏe chỉ để đi chơi, hưởng thụ, đánh bài thì thầy bảo đảm tất cả đều ung thư. Ung thư là kết quả cuối cùng của những người ăn dư hơn cái nhu cầu công việc của mình phải làm. Định nghĩa ghi vô giùm thầy cho rõ giùm thầy. Ung thư là kết quả cuối cùng phải đến của những người mà đã ăn tiêu thụ thức ăn nhiều hơn cái nhu cầu mà công việc của mình cần phải có. Nhớ như vậy. Bây giờ ta đếm lại món ăn. Hễ ngày đó ta làm cái gì, ta ăn cái gì vừa chừng với cái ta thì bảo đảm không bệnh.
[38:11]Nên ta ăn vừa với cái công việc của ta mà nếu mà người đó bị bệnh thì cứ lại đây kiếm Hà bắt đền cho thầy, bảo đảm thiệt á. Chứ kiếm thầy không ra, thầy trốn trong miền Nam rồi. Trẻ nhỏ, ví dụ từ 4 tới 10 tuổi, nếu ăn chay thường xuyên có đảm bảo dinh dưỡng để phát triển thể chất và trí tuệ không? Thường thường ai cũng lo là tuổi nhỏ mà nếu ăn không đủ đạm, đủ canxi thì nó không có lớn được. Hồi đó thì thầy cũng cũng nghĩ như vậy, thầy cũng nghĩ như vậy, nên thầy cũng lo. Ví dụ như thầy cũng muốn cho Phật tử ăn chay, mấy đứa nhỏ ăn chay cho nó được cái phước. Nhưng mà cứ lo là nếu như vậy rồi cái thể chất nó
[38:48]yếu, rồi cái nòi giống Việt Nam nó yếu, không biết sao, nên thầy không dám phát biểu về điều này. Ai hỏi tới điều này thầy hay lảng tránh. Nhưng mà sau may mắn là thầy gặp vài trường hợp là cái người mẹ ăn chay khi đang có thai, cả gia đình chồng bắt phải ăn mặn, nhưng cô này không biết cổ mộ đạo cổ cương quyết không là không, một không hai không. Đẻ ra đứa con cực kỳ đẹp và khỏe mạnh. Rồi khi đẻ ra gia đình bắt là nhỏ phải ăn mặn để cho nó ấy, nhưng mà đứa nhỏ không biết nó nhân quả gì nó không thèm ăn mặn, nó cứ ăn chay và nó cứ lớn song song, rất khỏe mạnh. Điều đó làm cho thầy thêm yên tâm là sẽ có một cái cái điều
[39:26]gì đó đền bù lại, một điều gì đó đền bù lại rất là lạ. Nên nếu mà ta tránh bớt cái ăn mặn, vẫn cho ăn chay nhiều hơn, thầy nói ăn chay nhiều hơn chứ không nói tuyệt đối, mà nếu ta tính toán kỹ về vấn đề đạm, canxi này kia nọ thì đứa bé vẫn có thể phát triển tốt. Hồi đó thầy gặp một cái cô Phật tử bên Úc cũng về. Sau này thì cổ tốt nghiệp bác sĩ và cổ rất là đẹp, người hồng hào, khỏe mạnh, đẹp lắm. Thầy mới nói: "Con ăn uống sao mà thầy thấy con rất là trẻ, rất là khỏe?" Nó nói: "Dạ, con thường con ăn trái cây không à, rau trái cây, con ít ăn cơm mà không ăn mặn." Thầy ngạc nhiên, thầy nói: "Đây cơ địa con tốt." Rồi một lần cái mẹ của cô đó lên thăm chùa, cái cũng nói là:
[40:12]"À, con là mẹ của cái cô đó vậy vậy vậy." Rồi thầy hỏi: "Vấn đề lúc này sao?" Nói: "Dạ, nó vẫn rất khỏe và vẫn ăn chay và thích ăn trái cây không à." Thấy lạ! Nên nó có một vài trường hợp mà thầy cũng nói như cái cơ địa của người đó vậy, đặc biệt như vậy. Và thầy muốn là cái Bồ Đề Tâm của ta đây, ta đi đầu trong cái việc nghiên cứu về điều này giùm thầy để sau này ta đối chiếu thành một cái kinh nghiệm để phổ biến. Là rất nhiều người trong cái câu lạc bộ của ta đến đây tu thiền và thay đổi dần cái tỷ lệ ăn giữa chay và mặn cho tỷ lệ chay nhiều hơn, mặn ít dần mà so với công việc như vậy với sự tập luyện
[40:49]như vậy và người cảm thấy khỏe khoắn, ít bệnh, không mập, không béo thì xem như là như vậy cái dinh dưỡng này là hợp lý cho loài người, ta có quyền công bố. Cũng phải là ít nhất phải nghiên cứu phải 10 năm. Nên cố gắng là ghi nhận hết giùm thầy những thực khách đến đây, những huynh đệ bạn bè đến đây, những người đến đây tu tập. Và cứ lập cái phiếu cho mọi người để theo dõi sức khỏe trong vấn đề ăn chay, để mình đánh giá mọi người, mình cứ phỏng vấn và khuyến khích mọi người ăn chay, tăng cái tỷ lệ chay lên và trong 10 năm ta tổng kết rồi thì lúc đó ta sẽ viết một bài. Một bài cái tựa đề là "Bồ Đề Tâm được quyền công bố", tựa như vậy.
[41:27]Giống như bên Nga xưa có câu chuyện là "TASS được quyền công bố" đó. Có ai đọc cái đó không? Nghĩa là sau khi phá án vất vả rồi, đã nắm đủ chứng cứ rồi, bắt đầu mới TASS là thông tấn xã mới tung lên trên thế giới luôn, là tuyên bố cái cái vụ án này và cái chính nghĩa của Nga, cái Liên Xô thời đó. Bây giờ cũng vậy, ta sẽ đánh cái vụ án này 10 năm và sau khi 10 năm ta tổng kết hết về cái sức khỏe của những huynh đệ, bạn đạo, thực khách rồi ta sẽ viết một bài "Bồ Đề Tâm được quyền công bố". Và biết đâu là cái tài liệu này ta sẽ gây được cái điều thiện trong cái xã hội này rất là nhiều. Con bán khoán hai con của con ở chùa, nhưng vì điều kiện không thường
[42:04]xuyên đến lễ chùa vào ngày rằm và mùng một được thì có sao không? Cái bán khoán là một loại tục lệ đó, là khi nghe ông thầy bói ông nói rằng con mình khó nuôi để ở nhà hoài nó ấy thì đem chùa bán, bán là bán tượng trưng. Là coi như làm con của ông thầy hay làm con của Phật. Nhờ cái sự che chở đó hay là cái hạp tuổi đó mà con mình nó bớt bệnh, nó dễ nuôi. Ý là như vậy, cái niềm tin là như vậy. Thì đó chỉ là lý thuyết thôi, trên thực tế thì sao? Con mình mình mình vẫn mình nuôi. Không có thầy nào bỏ đồng nào nuôi đâu. Nhưng mà người ta tin rằng như vậy là con nó sẽ bớt bệnh. Thì chỉ là niềm tin mà thầy cũng ít có quan sát những
[42:41]trường hợp này nên thầy cũng không biết làm sao. Có thấy có đỡ bệnh đỡ gì không ta? Thật ra thì thầy thầy tin điều này hơn theo cái giáo lý đạo Phật hơn. Ví dụ như khi ta có con nhỏ mà ta cảm thấy rằng ta lo lắng về cái nghiệp của nó, có thể là nó bệnh hoạn nó khó nuôi, thì ta hay làm phúc cho nó, ta thường lễ Phật sám hối cho nó, cầu an cho nó. Thì thầy tin rằng đứa bé cũng cũng sẽ được nhiều điều tốt lành, nhất là sám hối cho nó. Ví dụ như trong gia đình thầy vậy, thầy có tới bảy anh chị em mà ai cũng khỏe mạnh, chỉ một mình thầy từ nhỏ là cứ bệnh mãi. Thầy cứ nhớ như vậy, cứ một năm thì bệnh một tháng,
[43:20]năm thì bệnh một tháng, hết bệnh này tới bệnh kia, mà sao thầy quan sát trong nhà thầy chẳng ai bệnh cả. Thầy bị vướng cái này té cái kia, trầy cái nọ rồi bệnh, khi thì đau mắt nằm cả tháng, khi thì sốt nằm cả tháng, cứ như vậy. Cứ bệnh hoài, từ nhỏ tới lớn thầy cứ bệnh hoài, gia đình thì không ai bệnh. Mà lúc đó nhà thầy cũng không biết đem con bán khoán, chứ nếu mà mẹ thầy đem bán khoán cho ông thầy nào rồi thì không biết giờ này cuộc đời thầy ra sao nữa. May mắn là phải chịu đựng. Nên ta cứ sám hối thôi ha, ví dụ vậy. Con nghe mọi người mách bán khoán hai con của con ở chùa, điều này có thực sự tốt không? Có phải mê tín không?
[43:57]Thì chắc cũng hơi hơi mê tín. Hiện nay nhiều người hay đến đền thờ, miếu mạo xin xỏ và có vẻ nhiều trường hợp là đúng và họ đạt được điều mong họ muốn. Như vậy có trái với luật nhân quả không vì họ không gieo nhân gì mà lại được quả? Ở đây có ai mua vé số không ạ? Ngoài Hà Nội mình có vé số không nhỉ? Có. À sao thầy chưa bao giờ thấy ai bán vé số Hà Nội? À tại vì không thấy ai đi theo dọc đường mời thầy mua á. Ở trong Nam mấy đứa nhỏ nó cứ cầm dập dập ngoài... Cái vé số Hà Nội là xổ mỗi ngày hay là mỗi tuần? Trời ơi mức độ cờ bạc đến như vậy nữa hả? Mỗi ngày. Như vậy mỗi ngày có ai trúng không?
[44:36]Nhưng mình có nghe tin là có ai trúng không? Chắc phải có chứ hả? Vậy cái người trúng ít so với cái người không trúng đúng không ạ? Nhưng mà khi người ta đồn thì ta đồn về người không trúng hay ta đồn về người trúng? Như vậy cái thông tin về người trúng nhiều hơn cái thông tin về người không trúng đúng không ạ? Thì cũng vậy, mấy người đi xin xỏ thần thánh cũng vậy. Cái thông tin về người xin mà không được gì rất là ít. Nhưng mà cái thông tin về người xin được thì rất là nhiều. Mặc dù cái tỉ lệ mà cái người cầu xong rồi đạt được rất là thấp. Đồng ý không ạ? Nhưng mà thông tin về họ cứ thổi phồng và đồn đi.
[45:16]Ví dụ như biết bao nhiêu người mua vé số xong rồi chiều đó xé tờ vé số quăng vào sọt rác mất, không ai nói. Nhưng mà trong đội chỉ có một người trúng một, hai tỉ gì la lên là cả Hà Nội biết. Cũng vậy. Thì nhiều khi một cái nhân quả gì của người đó. Như điện thoại im thì rất nhiều mà điện thoại kêu thì rất ít, nhưng mà ai cũng nghe cái điện thoại kêu. Đó là một cái cái lối lý giải thứ nhất. Cái lối lý giải thứ hai là thế này. Nơi cái đền đó mà còn thiêng á, cái ông thánh, ông thần đó ổng còn thiêng khi mọi người thấy mang mâm lễ vật và lòng thành đến thì ổng thương ổng phù hộ. Vì ổng có phước, ổng có quyền can thiệp vào đời sống người khác được.
[45:53]Giống như ta giàu, ta có quyền cho người khác một công ăn việc làm. Thí dụ thấy: "Mày nghèo quá, thôi lại đây tao giao mày làm việc này". Đúng là ta thay đổi cuộc đời người khác được vì ta có quyền, ta có tiền, ta có thế lực. Và như vậy cái người có phước có thể tác động vào cuộc sống người khác thì ông thần ổng cũng vậy. Ông thần, ông thánh cũng vậy khi ổng còn thiêng. Và đến khi ổng phải đi đầu thai thì nó sẽ xuất hiện hai trường hợp. Một trường hợp thứ nhất là ổng tìm một cái người bạn của ổng cũng rất là tốt đến thay ổng giữ cái đền đó, nhận sự cúng kiến và giúp đỡ chúng sinh. Và ta vẫn không biết gì, ta vẫn thấy đền nó vẫn thiêng, lâu năm mà vẫn thiêng.
[46:32]Đó là trường hợp thứ thứ nhất. Trường hợp thứ hai là cái ông thần đó ổng đi đầu thai và không có người thay. Ma quỷ vô ở đầy liền. Ma quỷ vô ở hưởng hết cái lộc đó và hầu hết người đến cầu xin không gặp may. Và đến đó về bất an rất nhiều. Bữa hôm có người hỏi thầy, vợ của Dũng Liên, Liên hỏi thầy, nói rằng: "Khi con theo thầy để con vào đạo tràng mà trước đây thì con ở một đạo tràng khác, thì trong hai lần con đi theo cái đạo tràng cũ, con đi lên Chùa Hương về là nhà con có việc. Về nhà mở ra là tượng Phật Bà Quan Âm rớt xuống vỡ liền. Phải mua cái tượng khác. Lần thứ nhất. Lần thứ hai cũng đi về vào trong bàn thờ là
[47:14]tượng Quan Âm rớt xuống vỡ luôn lần nữa. Sợ hết hồn không biết chuyện gì xảy ra." Hỏi thầy đó là gì? Thầy nói Phật không cho con đi theo cách đó, tu theo cách đó nữa. Phật đã cho con chọn một con đường rồi, không có cho đi một cách khác nữa. Bởi vì sao vậy? Bởi vì khi cái cách mà ta hành hương đó có thể là tâm nguyện của những người trong đoàn không đúng chính pháp. Cứ cầu xin mà không phải tu tập. Mà như nãy thầy nói, khi mà cái người tín đồ cầu xin nhiều thì đạo Phật tàn vào mạt pháp đi. Còn cái người tín đồ mà mỗi lần đi hành hương như vậy là cơ hội để mình rèn luyện tâm hồn của mình thì đó là làm cho chính pháp được tồn tại.
[47:54]Có thể là ta đã đi sai điều này. Nên cái đền, cái miếu cũng vậy. Ta đến đó về mà bất an là coi chừng ông thánh ổng đi mất rồi. Mà chỉ còn ma quỷ vào trong đó chiếm giữ cái đền. À: "Sau khi thánh đi đầu thai, làm thế nào để biết đền đó do bạn của thánh trông giữ hay ma quỷ vào đền đó?" À nếu mà bạn của thánh trông giữ thì mọi việc vẫn bình an. Ta thấy cái không khí ta vào đó ta vẫn thấy nhẹ lòng, là ta đi về ta không bị bất an lắm. Còn nếu ta đến đó rồi ta thấy lòng mình khó chịu, nhất là nhức đầu, về ta bất an, trong nhà không gặp việc may là biết ngay là cái đền đó ma quỷ đã chiếm giữ. Ở một số đền có rất nhiều đồng cốt được mọi người thuê
[48:33]cùng lên đồng và cùng được ông thần nhập về cùng một lúc. Điều này có thể xảy ra hay không hay chỉ là sự lừa đảo? Thầy không dám nói đây là sự lừa đảo vì thầy nói như vậy sẽ có người kiếm thầy xin tí huyết. Nhưng mà thầy không thể nói đó là chân chính. Thầy không nói cái này, thầy không nói cái kia. Mọi người muốn hiểu sao thì hiểu. À có một số người hỏi thầy về đồng bóng, thầy nói về đồng bóng thì hết 90% là nói dối. Mới hỏi: "Ủa, sao nói dối?" Là vì nói: "Ông thánh không bao giờ nhập vào xác phàm". Đó là nguyên tắc. Vì sao vậy? Vì xác phàm con người rất là ô uế. Nhớ giùm thầy câu này. Xác phàm của con người dù là người nam hay người nữ đều rất ô uế.
[49:23]Ta không biết thôi. Bây giờ bây giờ ta thấy mình tắm rửa đàng hoàng mình sạch mình đẹp. Nhưng nếu ta tu thêm một chút nữa, ta tu thêm một chút xíu nữa vào trong thiền định mà khi ta vào trong thiền định được thêm một chút nữa, trí tuệ ta mở một chút nữa, ta mới thấy điều Phật nói rất là đúng, thân người là ô uế. Rất là chắc. Hồi đó có một lần có một cái cô gái tán tỉnh Phật, mà bà này là sau này bả làm tới hoàng hậu thì bả đẹp lắm đó. Sau này nổi tiếng đến nỗi là rước vào cung làm hoàng hậu. Thì khi mà đến tán tỉnh Phật thì thật ra là ông bố ổng đến tán tỉnh thôi, mà cô gái thì đứng lấp loáng lấp loáng ở đằng đó,
[50:03]đứng cô e thẹn, đứng xa xa gần đấy chứ cô không dám đến trực tiếp. Đức Phật có nói thế này: "Thân người là ô uế. Ta không bao giờ muốn đụng đến dù chỉ bằng ngón chân." Thì bà kia bả nghe bả sôi động là nói là Phật chê bả là chân Phật còn không thèm đạp tới bả chứ đừng nói người ta đem gả cho Phật. Rồi Đức Phật nói: "Ngày xưa khi ta ngồi dưới cội Bồ Đề, con gái của Ma-ra đến quyến rũ ta, mà những người đó là thân hình như ngọc, toàn thân như ngọc. Tức là không bị ô uế như là cái người phàm mà không còn làm ta động tâm, huống hồ là những con người của thế gian này, đầy sự ô uế." Thì Phật nói rất là đúng, rất là thẳng nhưng mà cô kia cô tự ái.
[50:50]Cô nói là chê cô ở dơ, chê cổ không thèm đụng tới. Sau này khi cổ lên làm hoàng hậu rồi là bắt đầu cổ trả thù Phật. Lần đó là Phật bị trả thù rất là nặng. Ngài đi vào trong cái thành đó là bả ra lệnh hết toàn bộ dân chúng đứng chửi Phật từ đầu thành cho tới cuối thành. Chửi bằng những ngôn từ khủng khiếp. Có nhiều người Phật tử gặp thầy nói: "Thưa thầy, khi con quỳ lạy trước Phật sao con bỗng nhiên có cái tâm phỉ báng Phật khởi lên?" Có không ạ? Có một số người bị như vậy. Thầy nói: "Tâm này không phải của con. Con nghe người ta mắng Phật, con chú ý nó rớt vào tâm con, nó tồn tại đến giờ này. Con chỉ hiểu là không phải tâm con.
[51:29]Tại vì nếu nó thật là tâm con thì giờ này con không làm người, con làm chó chứ con không làm người. Con vì con lắng nghe ai mà con chú ý rớt vào tâm con." Và chính vô số những người mà nghe lời bà hoàng hậu này đứng mắng Phật á, đọa lên đọa xuống rồi còn bị ảnh hưởng đến giờ này chưa có hết. Trời ơi mắng Phật ghê lắm, có chuyện như vậy. Thì cái việc mà nói ông thánh mà nhập vào xác phàm thì thứ nhất điều đó không bao giờ có. Hãy tin điều đó giùm thầy. Xác phàm là ô uế. Vậy ai nhập? Một cái vong rất tầm thường nhập vào nhưng mà nói dối xưng mình là là thần, là thánh. Nên đó là điều nói dối thứ nhất.
[52:05]Và vì nó là vong cho nên nó có một số thần thông, biết được chuyện này, biết được chuyện kia, nói đôi khi đúng. Làm cho ta tin năm rắp, tưởng là thần thánh và hắn được hưởng sự cúng tế. Nó được hưởng sự cúng tế và cái xác đó được hưởng hưởng sái. Tiền thì cái xác bỏ túi, à còn cái sự cung kính thì cái kia nó hưởng. Một thời gian rồi thì nó bị đọa. Hết phước rồi, do nó mượn xác người ta mà xưng thần xưng tướng nên nó hết phước, nó bị bắt đi giam thì không có ai nhập vô cái người đó nữa. Nhưng mà người đó có muốn mất cái quyền lợi không ạ? Cái người xác không muốn mất quyền lợi nên vẫn tiếp tục làm sao?
[52:40]Giả vờ, nói dối là vẫn còn nhập rồi bả vẫn nhảy lung tung, phán này phán kia. Đó là cái nói dối lần thứ hai. Nói dối lần thứ hai là nói dối hoàn toàn. Còn nói dối lần đầu là nói dối hết 90% bởi vì không phải thần thánh nhưng mà nó nói dối. Cho nên việc đồng cốt hết 90% là nói dối. Và tất cả những người tin đồng cốt đều là nạn nhân. Do cơ duyên, con được nghe rất nhiều bài giảng về giáo lý của Thầy. Qua các bài giảng về giáo lý của Thầy, con nhận thấy đạo Phật là từ bi, trí tuệ, có thể giải thích cặn kẽ mọi điều trong cuộc sống mà ta không thể giải thích được bằng những kiến thức khoa học vật lý bình thường.
[53:16]Con muốn các thành viên trong gia đình giác ngộ, tin tưởng nhưng mọi người không tin và hay vặn vẹo nói là tất cả những giáo lý của đạo Phật chỉ với mục đích hướng con người làm việc thiện, còn luật nhân quả thì không thể chứng minh được. Vậy con phải làm sao? Cái việc mà độ một con người khó lắm. Có khi là cái người khó độ đó lại lọt trong gia đình mình. Có khi cái người khó độ đó lại là một người đồng nghiệp, một người hàng xóm, người bà con, thủ trưởng của mình hay nhân viên của mình nữa, chứ không phải là không đâu. Có thể bất cứ là ai là loại người khó độ. Cái người đó ít có cái thiện căn với Phật pháp
[53:49]nên khi họ nghe đến một điều thiện, họ cảm thấy rất là xa lạ. Còn vì ta, đời xưa ta đã từng tu tập, bây giờ ta nghe một cái điều thiện, ta thấy gần gũi như là cái gì là của mình vậy, như là chính tâm hồn của mình, nên ta không cần phải lý giải nhiều và ta đã thấy nó hợp lý. Còn cái người có khuynh hướng chống từ xưa đến bây giờ gặp lại họ cứ chống chống chống chống. Và để độ những người đó nó không phải dễ, mà phải đi qua tứ nhiếp pháp. Thứ nhất là bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự, bốn điều đó và qua thời gian rất là dài. Bây giờ, ví dụ cái người đó họ không thích đạo Phật, mình nói là: "Ồ, ông Thầy Chân Quang ổng giảng hay lắm,
[54:30]ráng nghe đi, ráng nghe đi." Càng nói là sao? Càng ghét. Tại họ không có duyên với Thầy, mà họ có duyên với ai? Họ có duyên với mình. Tại mình đang là người trong nhà với họ mà. Họ có duyên với mình chứ họ không có duyên với Thầy. Mà cứ càng giới thiệu về Thầy, càng quảng cáo về Thầy họ càng tức, thậm chí càng ganh, cuối cùng là ghen. Thầy cứ bị ghen hoài là vì mấy chuyện này. Bà vợ mà đi theo Thầy là ông chồng ổng sôi máu lên. Cứ như vậy, bởi vì khó độ. Nên vì vậy, phải biết cái điều này một chút nè. Thầy mà may mắn nhất là được cả chồng cả vợ mà đi theo, hoặc là chỉ ông chồng theo bà vợ không theo cũng được,
[55:04]vậy bà vợ chắc chắn không ghen với ông chồng với Thầy. Nhưng mà vợ theo mà ông chồng không theo là ổng cũng ghen bậy, cũng khổ. Thường là như thế này nè, bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự, khi mình biết là cái người thân của mình thuộc loại khó độ thì mình phải sao? Phải làm cho họ mắc nợ mình. Đó là nguyên tắc á. Trước đây ta không hiểu điều này, ta không làm cho họ mắc nợ mình mà ta lại khoái mắc nợ họ. "Hôm nay ngày 8 tháng 3, anh mua cho em cái gì đi." Là mua cho ta món, ta mắc nợ một món. "Em làm cái này cực quá, anh làm giùm em." Mắc nợ thêm món nữa. Suốt cả cuộc sống mình cứ mắc nợ cái người đó.
[55:43]Và khi mình mắc nợ, mình nói họ không nghe, mà họ nói mình phải nghe. Bây giờ lật ngược lại, ta làm hết mọi thứ, ta làm sao cho họ phải mắc nợ ta lại. Ta nuôi họ, ta lo họ, ta chăm sóc họ, gánh vác hết để lật ngược lại cái nợ, ta trả cho xong hết cái nợ quá khứ, bắt đầu tới bao nhiêu năm đó? Có khi tới 3 năm bắt đầu ta mới hết cái nợ, rồi sau ta tiếp tục làm như vậy, 3 năm sau nữa thì người này mới bắt đầu mắc nợ ta lại. Khi họ mắc nợ ta lại rồi thì họ nhìn thấy ta là cái gì? Là "Em là hoàng hậu của lòng anh." Chứ hồi xưa là gì? Hồi xưa mà ai mà hỏi tới ổng: "Bà xã anh sao?" Nói: "Con là nợ, vợ là oan gia." Nghe là rớ... như thấy vợ là gánh nặng vậy đó.
[56:25]"Con là nợ, vợ là oan gia. Cha mẹ vợ là khỉ dòm nhà, chỉ có em vợ là thiên nga." Nói bậy nói bạ chơi vui. Nhưng mà điều đó có nghĩa là gì? Coi thường vợ. Nhưng mà sau 3 năm bắt đầu đắc... mắc nợ mình, cái khi hỏi: "Lúc này bà xã anh sao?" "Người hoàng hậu của cuộc đời tôi." Khi mắc nợ rồi họ nhìn mình khác, đây là nhân quả. Đừng có đem cái băng đĩa Thầy giới thiệu nữa, mà tiếp tục mình giảng cho ổng nghe trực tiếp bởi cái giáo lý mình đã hiểu. Lúc này mình là giảng sư chứ không phải là Thầy. Lúc này mình giảng cho ổng nghe, à trong cuộc sống anh phải sống như thế, à với người bạn đó anh nên như vậy, mình trở thành Thầy dạy ổng trong cuộc sống.
[57:03]Trở thành Thầy dạy trong cuộc sống từng điểm nhỏ, từng điểm nhỏ và lúc đó vì ổng mắc nợ nên ổng không dám cãi. Cho đến khi ổng thuần thành rồi đến khi bắt ổng lên cùng lạy Phật với mình, cùng tụng những đoạn kinh và ngồi đấy cùng nghe bài giảng. Mãi có khi tới 10 năm việc nó mới xong. Độ một con người không phải dễ đâu. Mà nếu ta không biết cái lộ trình này, 20 năm ta vẫn không độ xong. Dù rất cầu nguyện vẫn không độ được. Nên cái lộ trình mà làm cho người đó mắc nợ mình mới là cái lộ trình mà khó và hợp lý nhất, đúng nhất luôn.
[57:36]Chúng con luôn làm công đức, nếu chấp ngã, chấp tướng thì phúc đức như thế nào? Nếu làm mà không chấp mà quên luôn thì phúc đức như thế nào? Trong suốt 600 quyển kinh Bát Nhã, nhớ cái bộ kinh Bát Nhã ở trong kinh tạng Đại Thừa là bộ kinh lớn nhất của đạo Phật, 600 quyển, Phật chỉ nói một điều: "Đừng chấp công." Mà tại sao chỉ cái giáo lý đơn giản vậy mà phải nói tới 600 quyển? Vì sao vậy? Bởi vì cái bệnh mà làm điều tốt rồi chấp công là bệnh thâm căn cố đế của chúng sinh, bệnh khủng khiếp lắm. Phật phải nói tới 600 quyển mà vẫn chưa hết cái bệnh đó. Khi ta làm điều tốt, tự nhiên thẳm sâu trong lòng ta chấp.
[58:19]Ai cũng vậy hết. Phật phải nói đi nói lại, nói đi nói lại để làm cho, khiến cho mỗi người chúng ta khi ta làm được điều tốt rồi ta phải tự mình không xem nó là quan trọng. Làm sao đó làm, ráng làm sao đừng nhớ tới nó, đừng xem nó là quan trọng, quên công đi. Để chi vậy? Để ta sẽ thành Phật mà không thành ma. Cái khác nhau giữa Đức Phật, một vị Bồ Tát và Ma Vương là gì? Ma Vương là người ngày xưa cũng làm phúc rất nhiều, làm tới đâu chấp công tới đó, kiêu mạn tới đó. Đến khi phúc quả viên mãn rồi thành Ma Vương, đi quậy phá người ta không, vì không muốn ai hơn mình. Điều này Thầy có viết trong cái cuốn "Đỉnh Núi Tuyết" tập truyện tranh thứ 10.
[59:01]Khi mà ra tập đó ráng ráng ráng xem. Còn mà khi ta làm rất nhiều điều phúc, làm vô lượng điều phúc mà không chấp công, sau này ta sẽ giải thoát thành Phật, thành Bồ Tát. Đó là hai con đường khác nhau. Và vì sợ chúng sinh làm rất nhiều điều phúc cuối cùng thành Ma Vương, Phật phải giảng cái bộ Bát Nhã 600 quyển để cho ta đừng thành ma. Còn ta đang đi con đường nào mọi người đang ngồi đây? Tương lai thành ma hay thành Phật? Vậy thì làm ơn đừng có chấp. Đừng chấp công nha. Làm được rất nhiều điều tốt mà không bao giờ, không bao giờ chấp công. Thưa Thầy, Quán Thế Âm Bồ Tát hình dáng bên ngoài là phụ nữ, vậy thực tế là phụ nữ hay nam giới?
[59:42]Thực tế Ngài là nam. Trong các kinh điển đó, Bồ Tát Quán Thế Âm là nam. Nhưng mà ta không biết từ thuở nào bỗng nhiên Ngài bị nữ hóa. Rất là lạ. Có lẽ là do, thứ nhất là do tín ngưỡng ở phía Trung Hoa. Phía Trung Hoa là vẫn có cái là yêu quý những nữ thần và yêu kính người mẹ của mình. Cho nên cái hình tượng của một người mẹ và những nữ thần nó bàng bạc trong tâm khảm, trong tâm thức của con người ở miền Đông, nên người ta đã tôn thờ cái vị Bồ Tát mà người ta yêu kính qua hình tượng của một người mẹ, có lẽ là như vậy. Chứ nguyên bản trong kinh thì Ngài là người nam. Bồ Tát Quán Thế Âm, Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi đều là nam cả, không có nữ.
[1:00:27]Cho nên nhìn cái Bồ Tát thờ người nữ thì cứ tức cười trong bụng hoài, nhưng giờ cãi không được, cãi... vì tất cả mọi người đều thờ, mình Thầy nói không ai nghe, không thèm nói nữa. Trong nhà Thiền thường hay nói về tự tánh, chân như, thấy tánh, vậy những từ đó nghĩa là gì? Những cái từ mà tự tánh, chân như, thấy tánh này đó vào thời kinh Nguyên Thủy không có, nhưng mà thời sau Đại Thừa thì bắt đầu có. Bắt đầu có là vì thế này. Khi thời Đức Phật, Ngài chứng, mặc dù Ngài chứng lên rất là cao, đến cả Phi phi tưởng xứ là gần như giải thoát rồi mà vẫn không giải thoát. Cho đến khi mà Ngài giải thoát thật sự, Ngài mới thấy cái ý nghĩa của vô
[1:01:07]ngã là lớn lao, là tuyệt đối, nên từ đó Đức Phật chỉ dạy về vô ngã. Nhưng về sau này thì nhiều người chứng không tới được mức độ của Phật. Sau khi Phật Niết Bàn rồi thì nhiều người chứng không đến được mức độ vô ngã đó, họ chứng ngang một cái tầm nào đó và ngang cái tầm đó bản ngã còn mà tâm của họ thì cực kỳ vi diệu. Tâm của cái người mà chứng đến mức độ đó thì cực kỳ vi diệu mà không phải vô ngã. Cho nên họ không có đề cao cái vô ngã nữa mà họ chỉ đề cao cái tâm vi diệu đó thôi và họ đặt cho cái tâm vi diệu đó là chân tâm, Phật tánh, tự tánh, chân như vân vân. Là do một sự xuống cấp về sự tu chứng so với Đức Phật.
[1:01:49]Và nó trở thành một cái những cái tông phái từ bên Tây Tạng qua tới Trung Hoa, họ đề cao về cái này. Nên có nhiều vị thiền sư là tuy họ cũng chứng chân tâm, Phật tánh nhưng rồi họ chứng luôn vô ngã, họ nhắc đi nhắc lại hoài: "Không tôi, không anh là không có ta." Cái này mới là chân lý cuối cùng. Chứ còn cứ vin vào cái tự tánh, chân tâm thì rất là giống với cái thời gian mà trước khi Đức Phật đắc đạo. Vì thời gian đó chưa phải vô ngã mà tâm cực kỳ vi diệu. Và họ cứ đề cao cái cái tâm vi diệu đó là chân lý. Đến khi Đức Phật chứng được vô ngã rồi Ngài mới bỏ cái tâm đó đi mà Ngài chỉ đề cao vô ngã thôi, vô ngã mới là tối cao.
[1:02:31]Đương nhiên là ngày xưa là Thầy cũng xuất thân từ cái Thiền tông nên Thầy cũng hiểu điều này rất là nhiều. Bây giờ thì dường như là bên một số phái Thiền á cũng còn đề cao cái này nhiều lắm. Mời câu hỏi. Người muốn giải thoát thì phải tu tập và thiền định. Nếu tất cả mọi người đều giác ngộ và đi tu thì xã hội này sẽ thế nào? Ai sẽ nghiên cứu phát minh ra các công nghệ vân vân để xã hội phát triển? Cái câu này thầy nghe hỏi hoài. Cái người như vậy rất là lo xa. Họ sợ thế gian này mọi người đều thành Phật hết thì thế gian này rất là buồn á, rất là buồn. Thầy lấy ví dụ như một cái nhà tù, ở trong tù đó đủ thứ chuyện:
[1:03:12]khi vui, khi buồn, khi đánh nhau, khi thương nhau đủ thứ chuyện. Rồi cái có một cái người cái họ hết hạn tù, họ làm việc tốt quá cái người ta thả. Cứ lâu lâu thả người, lâu lâu thả một người, cái bắt đầu mấy người ở trong tù còn lại mới la lên: "Chết rồi! Thả hết như vậy rồi nữa trong tù này ai ở? Buồn quá! Buồn quá!" Mình giờ cũng vậy đó, sợ người ta tu thành Phật hết rồi trên đời này không ai ở. Câu hỏi rất là tức cười. Tại sao? Bởi vì cái công nghệ phát triển, coi chứ cái công nghệ đó mình thì thấy nó hay, nhưng mà so với những vị Bồ Tát có đáng gì đâu. Thầy nói ví dụ thế này thôi: Bây giờ ta muốn bay từ Hà Nội vào Sài Gòn thì ta phải
[1:03:50]bay bằng máy bay, máy bay đó bay ở độ cao bao nhiêu? Mười nghìn mét. Mười nghìn mét, bay ở trên những tầng mây, những cái tầng bình lưu, mưa bão không tới được. Nhiệt độ bên ngoài là bao nhiêu? Âm bốn mươi, bốn mươi độ, âm bốn mươi hai độ. Cho nên nếu mà trong khoảnh khắc đó, nếu mà máy bay vỡ thì chưa cần ngợp không khí, chỉ cái hơi lạnh vào là ta chết liền. Bốn mươi hai độ là đông cứng ngắc người hết, chết hết liền nha. Thì cái công nghệ mà ta phát triển như vậy thấy thì hay, văn minh đấy, nhưng mà sự thật là nó vẫn rủi ro và không hoàn hảo gì cả. Còn khi một vị Bồ Tát họ đắc đạo rồi, họ bay từ tinh cầu này sang tinh cầu kia
[1:04:35]thì họ xem cái máy bay mình bay vậy là sao? Quá tầm thường, phải không? Hồi xưa, lúc mà lần đầu tiên có những cái vệ tinh họ bay ngang qua sao Hỏa đó, họ chụp lên sao Hỏa họ thấy có một cái hình, hình mặt người. Ta có nghe cái thông tin đó không? Trên đó có cái hình mặt người trên đó. Và suốt nhiều năm khoa học cứ thắc mắc cái hình mặt người trên sao Hỏa là ai? Bây giờ thì đã lý giải rồi, nó chỉ là cái đồi thôi. Cái đồi nó có mấy cái lõm lõm giống như con mắt rồi vậy đó, vậy thôi chứ không có gì. Nhưng mà thời đó là khoa học phân vân lắm, có phải là một cái nền văn minh nào họ đã để lại dấu ấn hay không, họ đã tạc thành cái bức tượng đó hay không?
[1:05:10]Và các nhà khoa học mới thi viết một cuộc truyện ngắn về cái cái bức hình mặt người trên sao Hỏa, thì một nhà khoa học người Nga thời đó đoạt được giải nhất. Cái câu chuyện ông viết như thế này: Có hai sinh thể bay trong vũ trụ, khi họ bay đến cái tinh hệ này, họ bay vòng qua sao Hỏa thì một cái sinh thể nam nói với cái sinh thể nữ: "Anh nhớ lại ngày xưa ta từng sống ở đây." Cái người nữ mới nói: "Ờ, ta đã từng sống ở đây với biết bao nhiêu là những cái thăng trầm, vui buồn, đau khổ và sung sướng nhỉ. Nhưng mà rồi ta đã thăng tiến, tu tập tâm linh để đến ngày nay hai chúng ta không còn bị ràng buộc bởi hình hài này nữa mà ta chỉ còn là một gì,
[1:05:54]một cái tâm thức với một ý chí tự do không điều kiện, vô hạn. Muốn bay tự do trong vũ trụ thì bay, không còn bị ràng buộc bởi gì nữa, chỉ còn cái tâm và ý chí tự do không điều kiện. Khác xa với ngày xưa chúng ta bon chen, vất vả trong cái cõi trần này." Và cái sinh thể nói: "Thôi, ta lại đi tiếp trong vũ trụ, nhưng mà để lại một dấu ấn." Bởi một cái ý chí của họ thôi, thế là một mặt người hiện ra giữa sao Hỏa và hai sinh thể đó bay tiếp vào trong vũ trụ xa xôi. Cái truyện ngắn đó được giải nhất ở trong cái cuộc thi đó. Và như vậy cái nhà khoa học đó cho rằng là cái hình mặt người đó được tạo ra
[1:06:31]bởi thần thông của hai sinh thể mà đã đạt được cái tâm linh rất là cao. Ngày xưa họ ở sao Hỏa, bây giờ họ bỏ sao Hỏa họ đi, sao Hỏa trở thành tàn tạ, khô cằn. Nhưng mà khi họ trở đi ngang trở lại thăm sao Hỏa, họ để lại cái dấu ấn của họ là cái hình mặt người, và cái bài viết đó được hạng nhất. Thì như vậy so với cái tâm linh giải thoát mà ta hướng đến với những cái sự tiến bộ khoa học công nghệ hiện nay thật ra là gì? Cái tiến bộ ta chỉ là trò đùa thôi. Và cái tiến bộ này nó kéo theo không biết bao nhiêu hệ lụy về việc phá hủy môi trường sinh thái. Ví dụ như là cái nhà máy điện nguyên tử của Nhật hiện nay vậy.
[1:07:07]Cung cấp điện đó là một sự tiến bộ đó, nhưng mà động đất cái là bây giờ cả thế giới lo. Nó nổ một cái là cái đám mây phóng xạ nó tràn ngập cả trái đất này. Họ đã nói trước rồi, cái đám mây phóng xạ này sẽ che phủ hết bầu trời khí quyển này. Cả thế giới lo nó nổ cái lò, mà bây giờ không biết làm sao để mà ngăn lại, vì động đất mà, ai mà cản nổi. Nên cái tiến bộ của khoa học sự thực kéo theo rất nhiều hệ lụy. Nhưng vì vậy, ta sống thì cứ sống, nghiên cứu thì cứ nghiên cứu, nhưng phải thò qua một chân lo tu. Lỡ có gì rút luôn chân kia đi mà ta tu, bay luôn. Còn cứ lo mà đứng một chân bên này, không có một chân bên kia
[1:07:42]là chết, lỡ có chuyện gì là chết hết đó nha, chết hết đó. Nên làm ơn chân bên này thò bớt một chân qua bên kia giùm. Kinh Kim Cang có phải là kinh Bát Nhã không? Cũng là kinh Bát Nhã, người ta gọi là Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật Đa. Giải thoát tri kiến là gì? Giải thoát tri kiến tức là những trí tuệ mà ta hiểu về vấn đề giải thoát rất là rõ ràng. Khi một người mà giải thoát và được cái giải thoát tri kiến thì người đó có thể lý luận về sự giải thoát rất là sâu xa, tại họ biết rất rõ về điều đó nha. Mọi người thường nói: "Không cần đi chùa, không cần tụng kinh lễ Phật, cái đó chỉ là hình thức. Tôi chỉ biết tâm tôi tốt, tôi làm nhiều điều tốt và không hổ thẹn với
[1:08:20]lương tâm là được." Cái người này nói như vậy chủ quan là thế này: Là tại vì mình tưởng tâm mình tốt, nhưng mà sự thực nó có tốt không? Đó, cái lầm đó, đây là cái tự cao. Tôi biết tâm tôi tốt, mà sự thực tâm còn sao? Tùm lum chuyện, ai đụng đến là nhảy đong đỏng lên nóc nhà, nhưng mà vẫn tự nói tâm mình là tốt để khỏi đi chùa. Đây là một cái chủ quan, cái tự cao và cũng là một sự ngu si, ngu si vì không biết sai của mình. Có ai đã tốt hoàn toàn chưa ạ? Mà nếu chưa tốt hoàn toàn thì ta cần phải tốt hơn. Mà cái tốt hơn đó ai chỉ cho ta? Phật chỉ cho ta. Cho nên vì vậy, ta cứ phải đi chùa, phải học với Phật để đi tìm cái cái tốt hơn.
[1:09:05]Nha, còn cái người nào mà nói câu đó là vừa chủ quan, vừa tự cao mà vừa ngu si, không biết được cái sai, cái dở, cái kém của mình. Các Lạt Ma vẫn đầu thai lại các kiếp sau, vì vậy có Lạt Ma đời thứ mười bốn. Vậy khi đầu thai thì các hiểu biết uyên bác của đời trước có bị mất đi không? Họ sẽ phải học lại từ đâu? Học thông minh hơn người khác là do đời trước đã uyên bác hay chăng? À, có nhiều cuốn phim làm về vị Lạt Ma thứ mười bốn hiện nay là Đức Đạt Lai Lạt Ma. Trong cái cuốn phim có câu chuyện thế này: Lúc đó là bên Trung Quốc bắt đầu họ đổ quân lên Tây Tạng, họ đến gặp Tây Tạng mà họ hách lối lắm,
[1:09:39]chửi bới, chửi mắng rồi coi không ra gì, tại quân đội họ rất là mạnh. Và sau đó không bao lâu là họ đổ quân lên họ chiếm luôn. Thì một cái người trợ tá già của Đức Đạt Lai Lạt Ma, tại Đức Đạt Lai Lạt Ma là ổng còn trẻ, lúc ổng ổng đầu thai lại ổng còn trẻ lắm, ổng mới đưa ra một cái bức thư. Thì cái vị Lạt Ma trẻ mới đọc cái bức thư này, thì trong bức thư đó đã nói về cái việc mà Trung Quốc sẽ xâm lăng Tây Tạng. Đức Đạt Lai Lạt Ma hiện nay mới hỏi cái người trợ lý của mình: "Bức thư này của ai viết?" Trong khi bả nói: "Chính ngài đã viết bức thư này ở kiếp trước." Ổng quên. Và kiếp này ngài không biết chuyện đó, ngài không hình dung được Trung
[1:10:15]Quốc sẽ chiếm thế nào, tình hình nó sẽ nghiêm trọng như thế nào. Và ngài không biết rằng kiếp trước ngài đã viết bức thư này đã cảnh báo trước việc Trung Quốc. Ngài quên hết, mất hết. Cái phim nó làm lại rất là rõ những chi tiết đó. Và sau đó là với sự sắp xếp của Mỹ, của Ấn Độ, họ bí mật đưa ngài vượt biên Tây Tạng qua Ấn Độ luôn, từ đó Mỹ bảo trợ ngài luôn. Và những tu sĩ Tây Tạng rất giỏi tiếng Anh, đi dạy đạo khắp tiếng Anh và được sự bảo trợ bí mật của CIA Mỹ á. Đó là lý do mà Trung Quốc chống ngài Đạt Lai Lạt Ma tới cùng, vì phía sau ngài là CIA. Bây giờ thầy thấy nhiều ngài Lạt Ma qua đây làm thầy cũng hơi
[1:10:49]lo, không biết phía sau là ai, mà thấy Lạt Ma đầy hết.
[1:10:55]Nên những cái vị Đạt Lai Lạt Ma, những vị đó tái sinh có khi có vẻ tái sinh giỏi lên, có khi tái sinh cũng dở xuống, không hiểu tại sao. Mặc dù có vẻ giống như là các ngài báo trước sự tái sinh của mình, à ta sẽ sinh về nơi đó, nơi đó, rồi khi đi tìm đưa qua vài món đồ thấy nhận ra thì cho rằng đó là hậu thân, nhưng mà sau đó thì không thấy đặc biệt lắm, không thấy đặc biệt, không có thần thông phép lạ gì hết. Nên Đạt Lai Lạt Ma kiếp này cũng vậy, Đạt Lai Lạt Ma kiếp này thì ngài có cái đặc biệt là thế này: Ngài rất là đạo đức, mà ngài thuyết pháp thì thuyết pháp thiên về kinh Nguyên thủy chứ không giảng về Mật tông, ngài không giảng Mật tông.
[1:11:31]Một cái câu thần chú ngài niệm ngài chỉ niệm câu Án Ma Ni Bát Di Hồng thôi, Om Mani Padme Hum, chứ ngài không có nói về Mật tông. Và ngài không thích Mật tông, nói thẳng một câu là ngài Đạt Lai Lạt Ma hiện nay không thích Mật tông. Ngài phê bình Mật tông là mê tín. Ngài phê bình Mật tông mê tín nên ngài đụng chạm đến vô số tu sĩ Tây Tạng đang tu Mật tông, và rất nhiều tu sĩ Tây Tạng đã lên tiếng là lấy máu của ngài, lấy đầu ngài. Chúng ta đừng tưởng là Tây Tạng là tốt nha, đừng tưởng Mật tông Tây Tạng là tốt. Chính họ là những người hăm giết Đức Đạt Lai Lạt Ma, vì Đức Đạt Lai Lạt Ma phê bình cái Mật tông đó là mê tín.
[1:12:08]Có một lần là bên chính quyền của Ấn Độ mới phát hiện ra một số đầu người bị cắt, bị cắt mà cắt ngọt á, chứ không phải là chặt một cách là để trộm cướp, cắt để thờ. Và sau đó thì bên cảnh sát của Ấn Độ mới đưa ra kết luận thế này, kết luận không xác đáng lắm, nói rằng: Có thể những cái đầu bị cắt này là do những tu sĩ Mật tông của Tây Tạng cắt để làm cái nghi thức thờ cúng mà Mật tông Tây Tạng có tồn tại cái nghi thức này. Chết tươi chưa. Thấy mang tiếng độc chưa? Tại vì nói là Ấn Độ giáo không có làm việc này, Hồi giáo cũng giết thì giết kiểu khủng bố chứ không giết không để cúng tế cái này. Và chỉ có một cái hệ phái của Mật tông Tây Tạng là
[1:12:52]có làm cái trò này, và họ nghi là đó là thủ phạm. Sau đó vụ đó im luôn vì sợ đụng chạm tôn giáo. Nên thầy thấy Mật tông Mật tông này nọ về đây thầy lo quá chừng. Này ai bảy đầu vậy? Mấy người? Mình phải có cái lập trường, mình phải có chủ kiến của mình. Mình là Đạo Phật Việt Nam giữ gìn cái văn hóa Việt Nam. Từ trong cái thờ cúng mình phải giữ cái văn hóa Việt Nam. Mà Đạo Phật mình rất là hay. Hồi đó cái thầy Viên Giác là trụ trì chùa Từ Tân mà thầy hay giảng á, lúc đó bắt đầu Việt Nam mình mở ra cái chương trình là đi sang Ấn Độ du học để lấy tiến sĩ. Nhiều thầy bắt đầu là tấp nập tấp nập đến nộp đơn đi.
[1:13:31]Và sư bác Viên Giác cũng vậy, nói với thầy là thôi thầy đi học lấy tiến sĩ. Thầy cười thầy nói thế này, thầy nói: "Phật giáo Ấn Độ hiện nay đâu bằng Phật giáo Việt Nam. Mà mình học là học lấy thực chất, học để lấy bằng này học làm gì?" Và thầy từ chối không đi. Mà đến bây giờ thì sau đó là thầy gặp gỡ nhiều người tăng ni sinh đi học bên đó về, họ đều nói với thầy đúng cái ý thầy đã nói. Họ nói: "Tụi con qua chỉ cốt ý ráng lấy cái bằng cho xong, bên đó chẳng có gì để học." Giảng Phật giáo là những Bà-la-môn. Họ biết sơ sơ và tiếng Anh họ nói bập bẹ tầm bậy tầm bạ nghe không nổi, mà ráng vì cái bằng tiến sĩ ráng mà học lấy cho xong.
[1:14:06]Nhưng bên đó chỉ được cái cảm động là mình có thể dễ dàng đi thăm các thánh tích của Phật, ví dụ vậy. Cái đó là điều làm mình cảm động, thấy được bù đắp thôi. Chứ còn việc học không ra gì. Thầy nói thật ra Phật giáo Việt Nam mình mới hay nè, nhưng mình không khai thác. Cứ vọng ngoại cứ tưởng cái gì cái nhãn nước ngoài là hay. Thậm chí là qua Đài Loan, Trung Quốc đâu còn gì Phật giáo nữa đâu mà đòi qua Trung Quốc. Qua Mỹ, Mỹ làm gì có Phật giáo. Nhật, Nhật thì Phật giáo đã điêu tàn, chỉ cha truyền con nối giữ cái chùa để lấy tiền du lịch thôi. Thật ra chỉ Việt Nam mình mới còn. Nhưng mà ta lại mê Tây Tạng.
[1:14:44]Thưa thầy, con được nghe nhiều về luật hấp dẫn và hiệu quả mà nó mang lại. Con thực sự không hiểu đứng về góc độ Phật giáo thì luật hấp dẫn đó được nhìn nhận như thế nào? Con xin thầy thỉnh giáo. Có một cái phim của Thành Long đóng mà Thành Long thì luôn luôn đóng phim về gì? Phim hành động. Ừ mà ổng là không có dùng cascadeur, ổng tự ổng làm những cái pha nguy hiểm hết, chớ không có dùng người đóng thế. Thì lần đó ổng đóng một cái màn mà té từ trên lầu cao té xuống, té rớt xuống mà va cái này chạm cái kia, rớt sụp xuống cái mái bạt lều ra để nhờ đó nó cản bớt cho khi té xuống đất thì nó sẽ đỡ.
[1:15:17]Nhưng mà lần đó té thật là nặng, té thê thảm luôn. Đứng dậy không nổi nữa, người ta mới dìu ổng lên. Thì ổng nói: "Bây giờ tui mới biết là trọng lực là có thiệt." Tức là lực hấp dẫn á. Nói lực hấp dẫn là cái luật của vật lý, khoa học thôi. Khi một cái vật thể nào nó có khối lượng thì nó đều có cái lực hấp dẫn đối với những vật thể khác. Ví dụ như là cái ly này nó có khối lượng thì nó sẽ có cái lực hấp dẫn đối với cái... cái dĩa này, hai cái này. Nhưng mà tại sao nó không hút nhau? Bởi vì tính ra cái lực nó quá nhỏ so với cái ma sát mà cái bàn này nè, cái bàn này ma sát cản lại không kéo đi được.
[1:15:56]Cái này ma sát kéo đi không được. Chứ còn nếu mà đặt nó ở giữa môi trường tuyệt đối chân không không còn một lực nào khác tác động mà để gần hai cái này là lát lại nó nhập lại với nhau liền. Mà đó là luật của vật lý thôi chứ không có gì. Nha. Và nhờ có luật hấp dẫn mà ta được đi hai chân trên... trên mặt đất. Té thì rất là đau. Ừ đi xe ngã thì gãy tay và thậm chí chấn thương sọ não. Ừ. Còn như mà nếu vậy là thôi đừng có luật hấp dẫn. Nếu không có luật hấp dẫn thì mọi chuyện nó bay lộn tùng phèo trong vũ trụ hết, không có gì dính với cái gì được nữa, cũng lại rất là khổ. Cái gì cũng khổ cả. Tu là mới hết khổ mà thôi. Thầy cho con hỏi:
[1:16:35]"Thiền định và tu tập đối với Phật tử tại gia có làm giảm khát vọng, năng lực làm việc không? Vì con có bạn tối ngày ngồi thiền không thích làm việc. Cảm ơn thầy." Nó là mấy trường hợp như thế này. Là thực sự á, khi mà người mà thiền mà có bắt đầu có kết quả thì họ hạnh phúc, họ thích. Và chính vì cái hạnh phúc đó cứ làm cho họ chỉ thích ngồi thiền. Và ta xem như thôi thì có một con người hạnh phúc như vậy cũng đã là... đã là rất là tốt hơn là có một người đau khổ, thấy không? Thêm một người hạnh phúc trên đời, thêm một người giải thoát trên đời cũng là một cái điều tốt cho đời hơn là cứ có thêm một người đau khổ, trước hết là như vậy.
[1:17:14]Tuy nhiên, nếu cái người này đi mãi đi mãi đi qua luôn cái giai đoạn đó luôn mà có thể đắc đạo được thì họ sẽ trở thành con người năng nổ, phi phàm, điềm đạm, như không làm gì mà có thể làm tất cả. Để ta không lo. Còn trường hợp thứ hai là người chưa đi tới giai đoạn đó, họ chỉ như chúng ta, ừ thì tu rồi phải làm việc rồi tu tối tu sáng ngày kia lại phải làm việc, thì xin thưa rằng cái công năng của thiền định hỗ trợ rất nhiều trong công việc mà họ cũng không biết nữa. Chính họ không biết. Lúc đó họ đã xử lý công việc nó tốt hơn. Họ đã phán đoán sự việc nó chính xác hơn. Nhưng họ cứ tưởng là nó cũng là việc bình thường
[1:17:55]thôi, nhưng đâu ngờ nó đã tốt hơn một chút rồi. Bởi vì trong suốt thời gian qua họ đã âm thầm ngồi thiền, dù chưa có kết quả rõ. Chứ còn nếu có kết quả rõ cái lại là cứ khoái, cứ ngồi hoài, ngồi tu hoài. Và phải đi luôn qua giai đoạn đó luôn. Thì đó, nên ta đừng lo. Giảm khát vọng thì thầy không hiểu chữ khát vọng năng lực là gì, nhưng chỉ có cái điều là những ham muốn tầm thường của thế gian phải giảm bớt, chính xác là phải giảm bớt. Ừ hử, ừ.
[1:18:25]Con có dịp thăm các em bé ở bệnh viện Nhi Trung ương, con thấy rất nhiều em bé mới sinh ra một, hai tháng đã mắc bệnh nan y, nan giải như ung thư, hư thận, khuyết tật về tim, khả năng sống rất là khó khăn. Con băn khoăn không biết các em vì sao phải chịu cảnh này? Bây giờ người ta nói sao giờ? Biết làm sao bây giờ, đó là nghiệp. Cho nên nếu ta muốn thương cái ta đời sau của mình đừng làm em bé như vậy thì cái ta đời này làm ơn mà ráng tu một chút. Còn mình muốn cái ta đời sau khổ thì đời này mình cứ quậy, ha. Chúng con là những doanh nhân nữ có chồng luôn cờ bạc, rượu chè, trai gái. Đã dùng đủ mọi biện pháp thuyết phục song không sửa đổi.
[1:19:01]Chúng con muốn tẩy phiền não đó ra khỏi tâm bằng cách nào thưa thầy? Cái này nó có nhiều cái nhân duyên, nhiều trường hợp mỗi người khác nhau lắm. Mình không thể có một câu trả lời chung cho mọi người đâu. Tại vì có những trường hợp mà ví dụ có ông chồng ổng quậy như vậy, nhưng mà sự thật cái quậy ổng có năm năm à. Năm năm tự nhiên nó sẽ bớt. Trong năm năm này ta vừa sám hối cái nghiệp của mình, vừa ráng lén lén ngăn chặn ổng được chừng nào hay chừng nấy. Nhưng qua khỏi năm năm đó bỗng nhiên ổng bớt, lạ như vậy. Có cái ông chồng ổng quậy tới 15 năm, đó là sất bớt sang bang hết cả gia đình á, nhưng mà qua 15 năm bỗng nhiên ổng hiền, hiền như cục đất luôn. Lạ như vậy.
[1:19:37]Nhưng có ông quậy suốt đời. Và có nhiều người đã xử lý bằng cách gì? Ly dị. Và khi ly dị như vậy thì gia đình cứ bị vỡ ra. Mà cái khuynh hướng của Tây phương bây giờ ly dị rất là dễ, không cần đợi ông chồng quậy đâu, cãi nhau một trận là ly dị. Gia đình rất là dễ tan vỡ và thiệt thòi nhất là cho ai? Cho con. Những đứa con hụt hẫng và cuộc đời nó cũng mất cái tổ ấm, mất cái hướng đi, chênh vênh và sau này nó lại tiếp tục dễ ly dị. Tỉ như đứa con trong tin tưởng trong tâm thức nó có một gia đình, có một cha một mẹ, tâm lý nó rất là ổn định. Nhưng mà bây giờ cha mẹ nó đã ly dị, nó ở với mẹ nhưng nó biết rằng người cha của ruột của nó đang
[1:20:23]có vợ khác và mẹ nó đang chuẩn bị lấy chồng khác, nó mất chỗ dựa liền. Và nó sao? Nó phải tự lo thân, nó có một cái đè nặng trong tâm hồn nó và sau này nó cũng quậy luôn, nó cũng dễ quậy, nó bất cần đời luôn, nó cũng không định được hướng luôn. Nên cái thiệt thòi nhất là con và kế đó là toàn xã hội. Mà bây giờ Âu Mỹ là đi như vậy, Việt Nam ta đang tập tành bước theo. Có một cái phim mà có thật ở bên Mỹ, phim là Conviction, Kết Tội. Hai anh em nó từ nhỏ là cha mẹ cũng kiểu đó đó, ly dị với nhau, hai anh em sống nương tựa nhau. Ông anh thì bởi vì bảo vệ đứa em nên ổng phải dữ. Đứa em gái mình, ổng dữ lắm, để mà ổng tập cái tính ngang tàng
[1:21:01]hung dữ để làm chi, để bảo vệ được đứa em gái của mình. Mà chính vì ổng ngang tàng hung dữ cái ổng chọc giận cái bà nữ cảnh sát trưởng ở trong vùng. Khi có một vụ giết người xảy ra, bà kia gài đủ mọi cách để bắt ổng, kết tội. Mà bả gài hay đến nỗi là chính người vợ của ổng đứng lên kết tội ổng là giết người. Một người đàn bà lạ không biết đâu đứng lên kết tội trước tòa ổng giết người. Thế là trước có nhân chứng và đặc biệt là bà vợ, tòa phải tin thôi và tống ổng giam. May rằng cái bang Massachusetts nó không có án tử hình, ổng chỉ bị chung thân. Thế là cái cô em gái đó cổ bằng mọi cách để mà cứu anh mình tại biết anh mình vô tội.
[1:21:36]Mà thuê luật sư thì không nổi, bên Mỹ 1 giờ luật sư là 100 đô hay 200 đô, làm gì có tiền thuê, và cô này đi học luật sư luôn. Nghĩa là lúc nào rảnh thì đi bồi bàn để kiếm tiền rồi đi học. Có chồng, có hai đứa con. Ông chồng rất là thương vợ. Nhưng mà thương cái kiểu bà vợ đó chịu hết nổi. Nghĩa là trong đầu bả chỉ quyết tâm phấn đấu làm luật sư để mà đủ khả năng kéo ông ông ông anh mình ra. Có hai đứa con rồi, lớn rồi, ông chồng vẫn phải ly dị nữa. Vì chịu không nổi một cái bà vợ mà hy sinh hết cả cuộc đời để mà cứu một ông anh mình. Ông chồng không có đủ cái nghĩa đó, nên ông ly dị. Thật ra nếu mà Việt Nam mình gặp trường hợp đó,
[1:22:11]có thể ông chồng người Việt Nam mình chịu đựng tốt hơn, phải không? Cũng đành thôi chấp nhận, vẫn thôi lo cho con, rồi bà vợ vậy sao đành vẫn lo. Nhưng bên Mỹ, họ cá nhân họ nhiều quá, nên thấy cái bà vợ mà không lo cho chồng cho con đầy đủ như vậy, chỉ lo cho ông anh, ly dị liền. Rất là tội. Xem cái phim đó mình thấy thấy nhiều điều rất là là là đáng tội. Cái luật pháp nó bên đó lỏng lẻo, những người cầm cân nảy mực lại là những kẻ ác độc, vu oan người ta. Rồi cái người chồng lại không hiểu được cái tấm lòng, cái nghĩa lớn của người vợ, rồi ly dị bỏ vợ luôn. Bà vợ một mình thất tha thất thểu nuôi con, nuôi đâu có nổi.
[1:22:42]Thế là hai đứa con bị bắt qua cho ông chồng nuôi. Tới chừng ông chồng ổng có vợ, hai đứa con lại quay về với mẹ, cù bơ cù bất như vậy. Và cái cái thảm cảnh này nó là chuyện của Trái Đất từ xưa tới nay. Khi ta lấy vợ lấy chồng, ta phải hiểu rằng là ta đừng có nghĩ chữ yên bề gia thất, mà ta bước vào một cái môi trường xa lạ với cái con người không hiểu như thế nào. Cái người vợ, người chồng mà ta lấy, thực sự ta không hiểu người đó như thế nào. Có đúng không ạ? Mới yêu mình á thì nói đủ thứ điều ngon ngọt, lấy về bỗng nhiên biến thành con người khác. Mới cưới xong ngày hôm trước hôm sau ổng thành người khác liền à.
[1:23:17]Mới bữa trước thì còn dễ thương, ga lăng, qua bữa sau thành người nào, đúng là người này lạ lắm, người này nhiều năm qua mình chưa gặp. Cái người mà mình gặp mà mình cưới là một con người khác, cưới xong rồi cái người này lạ quá không biết ở đâu ra. Lạ như vậy á. Vì sao vậy? Bởi vì không ai chứng thánh cả. Tất cả chúng ta ai cũng là phàm phu, trong lòng đầy tham, sân, si, ích kỷ, đố kỵ, hơn thua. Nhưng mà khi ta yêu một người, ta cưới một người thì ta nghĩ người đó là ai? Là thánh. "Anh sẽ chiều em", nghĩa là "Em có gì anh cũng thương, anh cũng bao bọc đời em. Anh sẽ là nơi chỗ nương tựa của em", đủ thứ hết trơn á.
[1:23:51]"Em là thần tượng của anh". Thậm chí mấy bài thơ tình á, hôm qua thầy dự cái Thơ Đường á, những người mà làm cái bài thơ tình rất là hay, nghĩa là: "Anh ngả vào trong ánh mắt em", trời ơi nghe đã chưa! Ngả vô đó đui mắt anh chưa? Rồi nói nhiều cái là khi mình đọc xong cái bài thơ, mình có tưởng tượng cô này là tiên ở trên trời chứ không phải là phàm. Nhưng mà khi cưới cô cô đó xong rồi sao? Cổ là ác quỷ, cổ chửi từ cha chồng cho tới mẹ chồng tới em chồng, chửi không chừa người nào. Và ta hiểu rằng hôn nhân là sự ghép lại hai con người còn đầy hơn thua ích kỷ, và không có gia đình nào hạnh phúc hoàn toàn cả.
[1:24:28]Có đúng không ạ? Dám nói thầy sai lắm ạ.
[1:24:34]Cho nên là đừng than thở với thầy. Khi đã lấy chồng lấy vợ rồi thì đừng lại đây than nữa nha, ráng cắn răng mà chịu. Và đừng ly dị. Ráng tu, ráng sám hối nghiệp của mình. Khi mình sám hối bớt nghiệp của mình, tự nhiên người kia bớt quậy. Đây là điều rất là lạ. Không phải là mình làm sao cho người đó đừng quậy, mà chính mình sám hối nơi chính mình, vậy mà người kia sẽ bớt quậy. Tin thầy đi. Người kia quậy là cũng là nghiệp của mình. Cho nên bây giờ mình không lo người kia mà lại lo cho mình, mình cứ sám hối thôi, vậy mà người kia bớt quậy. Phải không? Bây giờ cứ thử nghiệm cho thầy, ai mà nói câu này cứ thử nghiệm,
[1:25:10]cứ kiên nhẫn sám hối trong nhiều ngày nhiều tháng, thậm chí nhiều khi vài ba năm, bỗng nhiên người kia bớt quậy đi, mà không cần phải ly dị. Nếu trong ba năm mình sám hối mà người kia không bớt quậy, vẫn tiếp tục quậy, thì cứ lại đây kiện nhà hàng Bồ Đề Tâm này.
[1:25:28]Hằng ngày con muốn lạy Phật và tụng kinh nhưng vì nhà con chưa có điều kiện lập bàn thờ Phật và con không có điều kiện đến chùa hằng ngày, vậy con phải làm sao ạ? Thì ta thường niệm Phật trong đời sống. Ta niệm một vị Phật nào mình thích, A Di Đà Phật, Quán Thế Bồ Tát hay Bổn Sư Thích Ca, A Di Lặc Tôn Phật. Đi đứng gì đó, mọi lúc mình bận quá thôi, không rảnh rảnh nhớ lại cứ ta cứ niệm Phật, giữ lòng thanh thản, cũng như là tụng kinh niệm Phật cho đến cái ngày mà ta có ta có điều kiện nha. 84.000 pháp môn là những pháp môn gì? 84.000 có nghĩa là rất nhiều, nha. Đó là một cái từ của Ấn Độ, nó là một thành ngữ,
[1:26:05]chứ nó không phải là một con số của toán học. 84.000 hay là hằng hà sa số, là số cát sông Hằng, nó là một thành ngữ ám chỉ sự vô tận. Còn cái 84.000 ám chỉ là rất nhiều. Nó là một thành ngữ vậy thôi, chứ đừng có đếm con số như toán học. Có nhiều cách để con người ta tu. Ví dụ như thiền thì ta có cách như thế, sửa cái tham ta có cách như thế, đụng chuyện rắc rối thì ta có cái nhẫn nhục như thế, gặp cái người lầm lỗi thì ta có cái cách xử lý như thế, tức là mỗi cách sống, mỗi cách xử lý đều gọi là một cách tu, mà Phật gọi là tám vạn bốn ngàn pháp môn, tức là rất nhiều rất nhiều cách để xử lý tâm hồn mình, cách để xử lý công việc.
[1:26:44]Tất cả mọi cái nó đều là là tu cả. Nhưng có những cái tu rất là chính yếu, ví dụ nói rằng Bát Chánh Đạo, hoặc là cái thiền định, đó là những cách tu rất là chính yếu. Còn bình thường lại, mọi cái điều ta xử lý đúng trong cuộc sống đều gọi là đều gọi là tu. Vậy nha. Rồi, thầy cám ơn mọi người đã lắng nghe.
[1:27:19]Con không sống bằng tâm con, không theo ý của riêng mình, luôn luôn lắng lòng nghe nhau, xin cung kính để theo sau. Tâm vô ngã Phật khuyên răn, dù khó khăn cả vạn lần, nhưng xin quyết diệt tham sân, xem lỗi sửa lòng ăn năn.
[1:27:52]Nhìn cõi đời cũng như giấc mộng thoáng qua, chẳng thấy gì cái ta, bụi giữa trời đơm hoa, trong sương chiều bay xa. Con không sống bằng tâm con, không theo ý của riêng mình, nghe nhân thế đầy thương đau, bao nhiêu nỗi niềm lao xao. Xin theo bước Phật an vui, tình thế gian thật ngậm ngùi, hơn thua những điều quanh con, câu nói đong đầy so đo.
[1:28:37]Quỳ cúi đầu chắp tay trước vầng thái dương, đời sớm chiều khói sương, nguyện thoát vòng ghét thương, câu kinh quyện hoa hương.
[1:29:05]Con không sống bằng tâm con, không theo ý của riêng mình, luôn luôn lắng lòng nghe nhau, xin cung kính để theo sau. Tâm vô ngã Phật khuyên răn, dù khó khăn cả vạn lần, nhưng xin quyết diệt tham sân, xem lỗi sửa lòng ăn năn.
[1:29:38]Nhìn cõi đời cũng như giấc mộng thoáng qua, chẳng thấy gì cái ta, bụi giữa trời đơm hoa, trong sương chiều bay xa. Con không sống bằng tâm con, không theo ý của riêng mình, nghe nhân thế đầy thương đau, bao nhiêu nỗi niềm lao xao. Xin theo bước Phật an vui, tình thế gian thật ngậm ngùi, hơn thua những điều quanh con, câu nói đong đầy so đo.
[1:30:24]Quỳ cúi đầu chắp tay trước vầng thái dương, đời sớm chiều khói sương, nguyện thoát vòng ghét thương, câu kinh quyện hoa hương.