[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:14]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca
[0:27]Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:42]Chúng con xin cung thỉnh sư phụ trụ trì an tọa, cung thỉnh chư tôn đức tăng ni, cùng quý Phật tử chúng ta đồng an tọa. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư tôn đức. Kính thưa quý Phật tử.
[1:03]Hôm nay là năm mới thì ta vui vì năm mới đang đến hay ta vui vì năm cũ đã qua?
[1:17]Thực ra thì mọi người đều đón mừng cái năm mới vì chưa biết năm mới ra sao nhưng ai cũng hy vọng, hy vọng rằng là năm mới có nhiều điều tốt lành hơn năm cũ. Cho nên ta cứ háo hức, hân hoan vui tết vì nghĩ cái gì mới chắc vui, mà nhiều khi năm mới nó còn tệ hơn năm cũ không biết chừng. Nhưng mà cứ mới là vui vì chưa có thấy cái gì đau khổ thì ta vẫn hy vọng là nó hạnh phúc, nhưng đời thì nó thăng trầm không biết chừng. Nhiều khi năm cũ nó còn vui hơn năm mới mình cũng không biết, rồi tiễn năm cũ đi ta cứ nghĩ rằng năm cũ nó sẽ không bằng năm mới, nhưng mà thực sự không chắc đâu, đời không chắc chuyện gì cả.
[2:05]Trong cuộc sống này cũng vậy, nhiều khi là ta hay bị phân vân do dự giữa cái cũ và cái mới.
[2:16]Mà nếu chúng ta chấp một cái nào, chọn cái nào chúng ta đều sai, vì cũng chưa chắc cái cũ là đúng, chưa chắc cái mới là hay đâu. Nên phải có cái trí tuệ đây trong đạo Phật gọi là phá được cái giới cấm thủ. Nghĩa là sao? Nghĩa là khi một bậc chứng cái thánh quả đầu tiên gọi là vào dòng thánh sơ quả Tu-đà-hoàn, vị đó phá được cái kiết sử giới cấm thủ. Nên vị đó không còn bị chấp mà biết tùy nghi linh hoạt, biến hóa, miễn làm sao đạt được cái mục đích cao thượng cuối cùng chứ không có cố chấp trên đường đi. Có người nói, "Không, tôi muốn đi chùa phải cho xe hơi tôi mới đi, không xe hơi dứt khoát không đi chùa."
[3:05]Có người nói, "Tôi thích đi chùa đi bộ à, còn đi xe mà đi thì nó không linh, đi mà vậy Phật không chứng, cho nên thà tôi đi bộ từ từ tới chùa, miễn sao tới chùa." Có người nói, "Thôi đi xe hơi anh sướng quá đi vậy không linh, đi bộ vậy cũng không bằng, tôi mỗi bước tôi đi lạy một lạy thì mới linh hơn." Thì cả ba người người nào đúng à?
[3:31]Chẳng người nào đúng. Người nào tới chùa người đó mới đúng. Mục đích mình là tới chùa chứ không phải đường đi. Thì ví dụ như không có xe hơi thì mình cứ đi xe máy, không xe máy cứ đi xe đạp, không xe đạp thì đi bộ. Mà nếu mình rảnh thì cứ đi vừa đi vừa lạy cũng được, mà nếu người ta cười quá thì cứ đi thẳng mà đi, miễn sao tới chùa. Cái quan trọng là tới chùa để lễ Phật, để nghe pháp, để tu hành chứ không phải con đường đi. Nhưng mà ta cứ cãi nhau cái con đường đi và cứ cố chấp cái con đường đi. Còn bậc thánh Tu-đà-hoàn thì biết rằng cái mục tiêu chính là tới chùa chứ không phải đường đi, không ngồi đó cãi nhau.
[4:14]Rồi cái cái khác nhau là vậy. Nên chúng sinh chúng ta cũng vậy là
[4:21]cứ là hay cãi nhau vì cái đường đi. Ví dụ nói là ta sống là để tìm hạnh phúc, nhưng có người nói là muốn hạnh phúc phải tiền, cứ cho rằng tiền là cái con đường đưa đến hạnh phúc nên quyết phải tìm ra tiền cho bằng được. Còn người khác nói, "Không, tiền không phải hạnh phúc mà phải quyền lực mới là hạnh phúc." Người này làm mọi cách để chiếm được quyền lực. Còn người kia nói, "Không, tiền không hạnh phúc, quyền không hạnh phúc mà tình yêu mới hạnh phúc." Có không ạ? Có yêu mới hạnh phúc người ta cái người đó thôi cứ lo yêu để mà hạnh phúc. Rồi có người nói, "Không, tiền hạnh phúc, quyền hạnh phúc, yêu cũng không hạnh phúc nữa,
[5:03]mà đi câu cá mới hạnh phúc." Đại khái vậy. Nhưng mà tất cả những điều đó chỉ là đường đi thôi, cái hạnh phúc là một cái khác hẳn, hạnh phúc là một cái khác hẳn. Hạnh phúc là cái gì? Thôi, hôm nay chúng ta không bàn, nhưng mà để hiểu thế này là chúng sinh thường hay bị chấp cái đường đi mà quên mất cứu cánh, ý là như vậy. Hôm nay chúng ta nói chuyện nhau cái đề tài là Mới hay là cũ? Trước đây thầy có giảng cái bài Mới và cũ rồi trong cái bộ Sự Khác Biệt, hôm nay thì cũng nói lại chút, mới hay là cũ.
[5:42]Ta để ý lại trong cuộc sống này có những cái càng mới thì càng hay, đúng không ạ? Ví dụ như là cái điện thoại cứ mà đời sau thì nó lại tối tân hơn đời trước, nó càng mới càng hay. Chiếc xe máy đời sau nó sẽ tiện lợi hơn các đời cũ. Thầy nhớ hồi đó thầy có chiếc Lam, chiếc Lam hồi 150 phân khối á, Lam đời xưa á. Hễ đi công chuyện đi công chuyện trên giáo hội một tiếng đồng hồ thì phải ghé tiệm ngồi đó sửa ba tiếng đồng hồ, cứ vậy, riết đuối nó luôn vậy đó. Có ông đó ổng thấy chiếc xe đẹp quá ổng xin, lật đật cho liền, chẳng những cho ổng mà cho ổng tiền đổ xăng nữa đàng hoàng, đem chiếc xe đi cho luôn giùm khổ quá như nó đi.
[6:30]Rồi cái từ từ mò mò kiếm chiếc xe khác, kiếm chiếc xe khác mà nó nó đỡ hơn đời sau này nó ổn định đỡ hư hơn, vậy đó. Nghĩa là cái về kỹ thuật thì cứ đời càng về sau thì càng tốt hơn đời xưa, thì có những cái như vậy. Cho nên hễ nếu cứ nhìn cái đó không á thì người ta sẽ kết luận rằng cái gì càng về sau càng tiến bộ mà nó sẽ hơn hẳn những cái đời xưa, ta kết luận cái đó, nhưng coi chừng cái đó không phải nha. Hoặc là cũng vậy ta thấy trên thế giới cái nền khoa học tiến bộ từng ngày, kỹ thuật thì tiến bộ từng giây. Ở cái quốc gia này có một cái phòng thí nghiệm họ đang nghiên cứu một kỹ thuật này thì ở một quốc gia khác phòng thí nghiệm
[7:17]khác họ nghiên cứu một kỹ thuật khác nữa, tức là tranh nhau từng giây một chứ không phải là từng ngày đâu. Các phòng thí nghiệm bí mật cạnh tranh nhau từng giây từng giây từng giây, có những kỹ thuật siêu đẳng luôn không thể tưởng tượng được. Nhưng mà còn cái khoa học tức là những lý luận á, những thí nghiệm, những lý luận thì nhiều khi tiến trong vòng vài tháng hay vài năm mới mới có những sự tiến bộ, mà thậm chí có những cái 50 năm trôi qua rồi vẫn chưa phá vỡ được. Ví dụ như là trọng lực, sức hút của vật chất là gì? Ta biết rằng hễ hai vật thể nó gần nhau thì nó hút nhau, không cần phải gần nhau xa nhau nó cũng hút nhau mà hút yếu thôi.
[7:56]Như trái đất với mặt trăng hút nhau, con người với trái đất hút nhau vì vậy mình dính trên quả đất là vậy. Thì cái đó gọi đứng ở đây gọi là trọng lực, còn mình nói lớn hơn là lực hấp dẫn giữa các vật thể, vân vân, là vì nó có khối lượng. Thì biết rồi đó, nhưng bản chất cái lực hút đó là gì đến nay vẫn chưa biết. Dù biết bao nhiêu thí nghiệm, đổ biết bao nhiêu tỉ đô la chế tạo những cái phòng gia tốc mà nó dài mấy chục cây số để mà bắn một cái viên một cái hạt vật chất cho nó vỡ tan ra để tìm hết bản chất của vật chất là gì, đến nay vẫn không hiểu cái sức hấp dẫn là gì, không hiểu trọng lực là gì.
[8:33]Nên đến bây giờ vẫn chưa chế được một chiếc máy bay mà nó lơ lửng lơ lửng không bị trái đất hút, vẫn chưa chế được. Thế là vẫn phải quạt gió xè xè, vẫn bay có cánh có đồ vậy để chống lại cái lực hút thôi chứ không bao giờ hóa giải mất cái lực hút được. Mặc dầu nhìn thấy á người ta phát hiện ra những đĩa bay mà nó bay trên bầu trời á nó nhiều khi đứng lơ lửng lơ lửng nhưng không bị lực hút, không biết tại sao. Tức là hơn 50 năm qua, hơn 100 năm qua, hơn mấy trăm năm qua kể từ lúc Newton nằm dưới gốc táo bị trái táo rớt xuống trúng đầu cái bực tìm ra được cái nguyên lý của vạn vật hấp dẫn thì đến ngày nay vẫn
[9:11]chưa biết bản chất của nó là gì, vẫn chưa hóa giải được nó. Nên ta nhớ khoa học có nhiều cái thấy nó có đó nhưng mà không biết bản chất và không tính toán được. Và khoa học tới đó vẫn bế tắc. Mà nó có một cái bất công thế này, ví dụ như là khi Newton ổng ngồi dưới gốc táo trái táo rớt xuống đầu ổng cái bưng, cái ổng ngồi ổng nghĩ tại sao rớt xuống đầu ổng mà nó không rớt lên trời mà lại rớt xuống đầu ổng, chỉ vậy thôi mà một thiên tài họ tìm ra một cái luật vạn vật hấp dẫn. Còn mình thì trái táo mà rớt xuống trúng đầu mình cái bực thì mình tìm ra cái gì ạ?
[9:49]Mình tìm ra cái gì?
[9:53]Mình sẽ tìm ra dáo dác thằng nào phá tao? Mình không nghĩ được cái gì hơn, còn nhà khoa học một thiên tài thì họ tìm ra cả một định lý khoa học. Nhưng tìm ra là biết nó có thôi chứ còn không biết tại sao nó có. Tới ngang đó bế tắc hết, mấy trăm năm qua bế tắc, từ Newton tới Einstein tới bây giờ Hawking Stephen gì tất cả bế tắc nằm lại đó hết. Nhưng mà thấy hiện tượng không biết bản chất nhưng mà được đưa vào khoa học. Còn có một cái khác cũng thấy rất nhiều nhưng mà lại không đưa vào quy luật để thành khoa học được mà người ta cứ nói mê tín hoài, tức ghê á, đó là ma. Cả thế giới thấy ma nhưng mà không ai chịu đưa nó vào quy luật để
[10:34]biến thành khoa học, mà hễ ai nói tới ma cứ mê tín mê tín, mặc dầu cả thế giới này thấy ma, chụp hình được ma luôn, như vậy đó. Các con thấy ma chưa?
[10:47]À có những cái máy chụp hình mà nó nhạy, con mắt mình bị trơ, có người nhạy người không, nhưng mà riêng cái lens, cái thấu kính của của máy ảnh á, nhiều cái hãng nó chế tốt quá, ví dụ như hãng Carl Zeiss, Carl Zeiss của Đức vậy, nó chế những cái thấu kính nó nhạy quá, nên cái bóng ma mờ mờ mờ mờ mắt mình không thấy mà khi mình chụp hình cái nó dính vô trong cái cái hình của mình chụp ra. Thế giới chụp đó được nhiều lắm, rồi người ta nói ghép, nhưng mà khi đem thử ra thì không phải thấy ghép, hình thật, thì chuyện đó cả thế giới biết hết mà không ai chịu đưa vô giùm thành một cái quy luật của khoa học giùm. Nên đây là bất công á.
[11:26]Trái táo rớt xuống thì anh đưa vào quy luật cái anh thành khoa học, còn ma anh chụp dính được cái anh không đưa thành quy luật, này cũng hơi hơi bất công nha, khoa học mình hơi hơi thiên vị. Người ta phải cự cái điều này mới được, mai mốt có ai phản đối giùm thầy vụ này nha, nên phải đưa ma trở thành điều khoa học trong cuộc sống này mới được nha. Không được coi thường ma. Thì à
[11:52]cái khoa học càng lúc càng phát triển dần dần, nhưng mà khoa học tiến một thì kĩ thuật tiến một triệu lần. Nhớ như vậy. Những cái lý luận của khoa học không tiến được bao nhiêu, cứ chầm chậm mà đi chầm chậm mà đi, đi rất chậm. Những cái luận án tiến sĩ của các nhà của nghiên cứu sinh trên khắp thế giới vẫn không chưa phá vỡ được một cái gì mới mẻ hết, vẫn chưa phá vỡ. Ờ nhưng mà kĩ thuật trong các phòng thí nghiệm, các phòng nghiên cứu của các quốc gia thì nó tiến từng giây từng giây một. Ở một cái hãng điện thoại này nó vừa nghiên cứu cái này thì hãng điện thoại chỗ khác nghiên cứu cái khác cạnh tranh liền, bí mật canh nhau:
[12:31]"Mày nghiên cứu được cái gì? Tao phải hay hơn." Để ra bán cho chạy, nên ta cứ ngồi lặng lẽ chờ mà đợi cái điện thoại giảm giá rồi mình mua, ừ mà xài ngon lành thôi, vì cứ càng ngày nó càng giảm giá mà kĩ thuật thì càng lúc càng tiến bộ. Thì đó là cái gì nó càng mới thì nó càng càng hay. Càng mới thì càng hay. Cái gì càng mới càng hay nữa?
[12:56]Cái gì càng mới càng hay? Ví dụ như cái bộ đồ mới, phải không ạ? Chắc là nó đẹp hơn, nó thơm hơn, nó sạch hơn, màu sắc nó nó tươi hơn, ví dụ vậy. À cái gì càng mới càng hay?
[13:13]Có một cái này thì cái người phụ nữ và người đàn ông nó ngược nhau. Có người đàn ông thấy cái đó mà càng mới, cái gì mới thì rất hay, thì phụ nữ căm ghét cái đó vô cùng.
[13:29]Ủa, biết hết trơn vậy ta? Thầy chưa nói ra hiểu hết trơn vậy nè. Chưa nói ra mà hiểu hết vậy nè. Đó. Nghĩa là người đàn ông hay bị mắc cái bệnh là ham của lạ, thấy không? Thấy cái gì mới cái thấy thú vị, nhưng còn phụ nữ thì căm thù điều đó vô cùng. Thì tính người phụ nữ hơi chung thủy hơn, phải không ạ? Cái gì cực khổ gì cũng cái tình cũ, người yêu cũ, rồi chồng cũ này kia bảo đảm, còn ông chồng cái gì, người đàn ông thấy cái gì mới mới là chớp chớp mắt. Hai cái, không biết sao trời sinh hai khuynh hướng nó nằm trong con người nó ngược nhau, cũng chẳng hiểu được, có lẽ là vậy, cho nên trong thiên nhiên nó đã giăng cái bẫy
[14:08]để khi con người bước vào cái tình yêu hôn nhân là không bao giờ được ổn định và hạnh phúc. Gặp nhau thì nói yêu thương nhưng mà trong cái gen của cái cái bản chất của cái tình cảm tâm hồn của con người nó đã không ăn khớp, không ăn khớp, nên luôn luôn nó chuẩn bị phía sau của cái tình yêu và hôn nhân là những cái gì nó đổ vỡ, bất an. Nên con người bước vào đó là bất an. Đó cái mới cái cũ á. Tuy nhiên à cũng có những cái điều mà càng cũ thì càng càng tốt. Ví dụ cái gì? Cái gì mà càng cũ thì càng tốt? Ví dụ cái gì? Ví dụ có những cái càng cũ thì giá càng cao. Ví dụ cái gì? Đúng! Giỏi! Đồ cổ, đúng vậy, đồ cổ phải không ạ?
[14:59]Nhiều khi mình dòm cái đĩa nó xấu thấy mồ luôn á. Giờ mà ra mua một cái đĩa của Trung Quốc nó bán coi, nó đẹp kinh hồn luôn, phải không, màu sắc sặc sỡ, sắc sảo, đường nét đồ thật là hoàn chỉnh từ cái nét vẽ gì đẹp hết trơn. Chỉ có cái là trong đó nó bỏ chì hơi nhiều, mình ăn đĩa Trung Quốc lâu lâu thì có thể chắc mình cũng ung thư chết chứ cũng không sao. Nhưng mà có cái nó đẹp, đẹp ghê lắm. Mà vớt dưới biển lên cái đồ cổ một cái đĩa, trời ơi nó xấu, dòm nó nó nó u nần, nó thô thiển gì đâu, nhưng mà hét giá trên trời, cái đĩa mới không bao giờ bằng được, phải không ạ? Không bao giờ bằng được.
[15:36]Cho nên vì vậy ta biết rằng có những cái mà nó càng cũ thì nó càng có giá thì bây giờ mình phải tính làm sao để có lời đây? Ta cứ mua đĩa về ha, mình đào hầm mình chôn đó, ờ ngàn năm sau cái nó có giá vô cùng.
[15:53]Thì có những cái như vậy, càng cũ càng có giá, ví dụ đồ cổ nói về vật chất, nhưng có những cái khác, có những cái càng cũ càng hay là cái gì?
[16:06]Ví dụ như là người bạn cũ, phải không ạ? Người bạn cũ ví dụ như là trong cuộc đời này ta cứ phải bước tới, ừ cứ đi tới, thời gian cứ trôi tới như vậy, ta phải tiếp xúc với những người mới, ừ những cái tình cảm mới, những cái quan hệ mới, nhưng mà khi gặp lại cái người bạn cũ ngày xưa học cùng lớp mình vẫn cảm thấy nó có một cái gì nó đậm đà, nó bình yên à và nó sâu sắc. Là vì sao? Vì cái thuở ấu thơ đó đang chơi với nhau nó vô tư không có tính toán, nên cái tình cảm mà của cái thuở không tính toán, không mưu mô á, bỗng nhiên nó đẹp lại. Còn thời bây giờ khi mình lớn lên phải làm ăn, phải bươn chải, gặp nhau tay bắt mặt mừng,
[16:51]Tết tặng nhau cặp rượu, lì xì, chúc tụng, nhưng mà coi chứ ta biết ở trong đó nó có tính toán làm ăn lời lỗ trong đó á. Ờ mình chơi với người này quan hệ này được nhờ cái này, họ nhờ mình cái này, mình nhờ họ cái kia, trong đó nó có tính toán, cho nên mặc dầu nói những lời có cánh cực kỳ vui, chúc nhau đồ thân ái vô cùng, nhưng mà coi chứ thẳm sâu tâm hồn mình thấy này nó không bảo đảm. Mà cái người bạn học ngày xưa lúc vô tư không tính toán, bây giờ thì mình thành công rồi, ồ giờ mình làm giám đốc rồi, cái thằng bạn ở nhà nó vẫn làm ruộng nuôi ba nó, giờ gặp lại thì vẫn cảm thấy một cái gì tình cảm nó thiêng liêng, đúng không ạ?
[17:27]Không biết thầy nói có đúng không? Thầy thấy cũng tính từng con người, thầy đoán vậy. Giống như bây giờ như như thầy vậy, đi tu lâu lâu gặp lại cái huynh đệ cũ ngày xưa tu chung với nhau thì mỗi người cũng đi mỗi hướng, ông trụ trì chùa này, ông trụ trì chùa kia, lâu lâu vô tình có cái dịp gì đó gặp lại, hoặc mình đi đâu mình gặp mấy ổng về chùa thăm mấy ổng, hoặc mấy ổng lại chùa thăm mình vậy, thì cái tình cảm vẫn thấy nó nó nó nó nó thiêng liêng, vẫn thấy nó thiêng liêng. Nên mới hiểu là cái có những cái vì nó nó càng cũ nó càng nồng ấm lại vậy. Ừ mà cái mới nhiều khi không bằng được. Mà cái người nào mà cứ hay nghĩ về cái tình cũ,
[18:09]cái tình nghĩa xưa, cái tình cũ cái nghĩa xưa thì người đó có cái tính chung thủy, có cái tính chung thủy, coi chứ đó là một cái tính tốt. Còn cái người nào sống trên đời mà dễ quên cái tình cũ nghĩa xưa, à thích cái gì cũng mới, cái người đó không bảo đảm, người đó mình chơi không bảo đảm, thì họ cũng dễ phản, dễ bỏ, họ nhạt nhẽo, hời hợt, không có chung tình, không có chung thủy, không trung thành, mà cái quan trọng nhất cuối cùng là không trung thành. Nha, cái người mà chung thủy, cái người trung thành á nó cần phải hơi ngu ngu một chút, khôn quá không chung thủy, không trung thành được. Vì sao vậy?
[18:51]Vì cái người khôn quá họ tính toán,
[18:55]họ tính lợi, tính hại, tính hơn, tính thiệt. À nói: "Ờ chơi với ông này mới ngon nè, còn thằng kia ui nó cũ nó qua rồi, giờ chơi nữa không có lợi gì." Cái người mà khôn quá, tính toán quá, không chung thủy được, không trung thành được. À còn cái người mà muốn chung thủy, muốn trung thành hơi ngu ngu một chút. Nghĩa là không tính hơn thua, mình chỉ vì cái tình, cái nghĩa mà sống với nhau cho đậm thôi. Nên ta thấy đôi lúc cái đạo đức nó hơi ngược với cái trí khôn là như vậy, có những lúc nó ngược mà có những lúc thì phải rất khôn mới đạo đức được. Phải rất khôn, rất thông minh, rất trí tuệ mới là một
[19:34]người đạo đức, thời đạo đức không thể ngu được. Trong kinh Phật á, Đức Phật nói người đó là người hiền trí, chữ hiền đi với chữ trí, tức là đạo đức và trí tuệ đi đôi với nhau. Ví dụ như mình phải thông minh lắm mình mới yêu thương con người được. Là sao vậy? Bởi vì nếu mình ngu thì mình yêu thương một vài người gần gũi với mình thôi, thân cận với mình. Nhưng mà mình có trí tuệ, mình biết rằng cái tình yêu thương mà cả một cuộc đời này mà có thương hai ba người vậy sống làm chi à? Sống trên đời cái tình thương phải càng lúc càng lớn, càng mở rộng. Mình hiểu được điều đó nên mình nguyện lòng mình bắt tâm mình,
[20:11]bắt cái lòng mình, bắt trái tim mình phải yêu thương mọi người. Bắt buộc nha, chứ nó chưa yêu được à. Chưa thương ai được nhiều, nhưng mình bắt nó phải thương. Thì nhờ cái trí tuệ đó, cái quyết tâm đó, cái từ từ lòng mình rộng mở, thương yêu được mọi người. Nên cái đó là cái trí tuệ đi đôi với với đạo đức. Nhưng mà có những cái nhiều khi cái đạo đức nó hơi ngược ngược với trí tuệ. Ví dụ cái sự cái tình nghĩa cũ xưa, cái sự chung thủy, sự trung thành á, nó phải ngu ngu một chút. Vậy đó, không tính hơn thua, lợi hại, chỉ tình thương nhau thôi, không cần biết. Mà mấy cái người đó vậy chứ mình dễ chơi, dễ chơi.
[20:47]Ví dụ như mình gặp người bạn cũ chả bao giờ ngày xưa giúp gì mình được gì, mà ngày xưa chơi với nhau cũng không phải thân lắm. Ừ, cũng không phải là ngày xưa nó đã từng giúp đỡ tôi, hay là lúc làm bài nó cho tôi quay bài cái gì nó, lúc tôi bí nó nó nó đã đã đã. Rõ ràng cũng chẳng có gì, nhưng chỉ bởi vì đã từng là những bạn học trong lớp, giờ lớn lên cái mình thì hơi khá giả một chút, còn nó thì nghèo. Cái lúc đó nó mới than, nói: "Giờ tao giờ tao cũng sắp về hưu, nhưng mà con cái thì nó lớn hết. Giờ ừ sắp về hưu cũng không có gì. Bây giờ tao muốn có một cái có cái ao để nuôi cá để lấy thu nhập nuôi mấy đứa nhỏ.
[21:25]Bớt chơi giờ mình về hưu rồi sức lao động thì còn mà không có việc gì làm chắc chết. Thôi tụi bây mỗi đứa giúp tao một miếng cho tao mua cái ao, tao không có tiền." Thì đúng là ngày xưa nó cũng chẳng giúp mình gì được, mà ngày nay thì nó về hưu rồi mình cũng chẳng nhờ gì được. Nhưng mà vì nó là bạn cũ, à thôi cứ kêu nhau mỗi đứa: "Ờ thôi tụi bây gom gom mỗi đứa cho nó mua cho nó cái ao cá rồi nó lao động về già, về hưu. Chứ còn tụi bây ở sống thành phố lúc này tụi bây làm nghề làm ngỗng rồi có vốn có liếng. Thôi vậy đi." Thì cái việc mà bạn bè giúp nhau vậy không tính toán, không hơn thua thì nó phải ngu ngu vậy đó thì mới làm người chung thủy được.
[22:03]Còn cái đầu óc mà tính hơn tính thua là người không xài được. Nên đây là điểm ta cũng lưu ý, có những cái càng cũ càng hay. Mà nó hay ở đây không phải vì nó cũ, mà nó hay vì cái tình chung thủy của con người với nhau, nên có những cái như vậy. Ta hay trách nhau là "được trăng quên đèn", là những cái người mà ví dụ như ở trước cái đèn nó leo lét, mình sống vậy, tới khi mà có ánh trăng sáng cái hất bụi cái đèn. "Được trăng quên đèn". Còn nhà thơ Nguyễn Duy thì "được đèn quên trăng". Ổng kể chuyện: Hồi nhỏ cái đời sống nó nghèo nàn á, cứ có trăng lên là vui, chứ nhà làm gì có đèn. Rồi khi đi bộ đội thì trong rừng thì vui với ánh trăng.
[22:48]Đến khi hòa bình rồi cái về thành phố ở thì toàn là đèn điện, đèn điện sáng choang từ trong nhà ngoài ngõ, quên mất cái trăng luôn, quên mất. Cho đến một hôm nọ cái điện cúp, trời nóng quá mới mở cửa sổ bước ra hành lang để cho nó mát thì thấy ánh trăng lừng lững lừng lững. Ánh trăng của tuổi thơ, ánh trăng của những năm chiến đấu trong rừng, bỗng nhiên bây giờ thấy ấm áp, nó yêu thương, nó tình nghĩa lạ lùng, xúc động khóc rồi viết luôn cái bài thơ "Ánh trăng". Và có một cái ông nhạc sĩ, ông nhạc sĩ thầy tu ổng phổ nhạc cái bài đó luôn, thiệt là hay vậy đó.
[23:26]"Bé thơ đùa trên sông, hát vang vang giữa đồng. Chiến tranh cầm tay súng, ánh trăng là cõi lòng."
[23:41]Nếu muốn nghe lát nữa nghe tiếp, giờ hổng nhớ hết, quên. Vậy chứ nhạc mới với nhạc cũ nhạc nào hay ạ?
[23:51]Hổng... Cũng không chắc đâu, không chắc đâu. Bởi vì như thế hệ của thầy á thì thầy yêu thích những bài nhạc cũ cũ của thầy, mà nhiều bài nhạc mới giờ thầy nghe không nổi. Nghe cái ngôn từ nó nó bừa bãi, nó dung tục, nó tầm thường, ghét. Nhưng lâu lâu bắt được một vài bài mới nghe cực hay. Thành thử ra cái sáng tạo, cái sáng tác con người nó cũng không lệ thuộc thời gian. Thời nào cũng có những bài hay, thời nào cũng có những bài dở. Ví dụ như hôm qua vậy, có cái anh ảnh là Lê Viết Hải, ảnh là giám đốc của tổng công ty cái tập đoàn Xây dựng Hòa Bình. Thì nghe ổng làm doanh nghiệp thôi, đâu ngờ ổng cũng là một nhạc sĩ.
[24:35]Con của giáo sư Lê Mộng Đào, đạo Phật, ông cụ thì mất rồi. Thì lúc vô tình gặp ở nơi chùa, ảnh hát cho thầy nghe cái bài ảnh viết về ba ảnh là "Ru ba", nghe muốn khóc á. Tức là ba ảnh nằm trong quan tài, ảnh viết cái bài "Ru ba": Ba cứ ngủ cho yên nha. Hay, bài hay. Rồi cái viết bài cho vợ "Xin đừng hờn ghen", tức là người vợ thấy ổng giỏi mà có tài đó, chắc vợ cũng hơi ghen. Ổng mới viết một bài nhạc "Xin đừng hờn ghen", nghe thầy nói thiệt bài nhạc tình hay nhất thế giới: "Em là cả một mùa xuân thì cớ gì em phải đi ghen với một cánh én?" Khiếp chưa? "Em là cả một mùa thu trời thu thì mắc gì em phải ghen với một giọt mưa ngâu?"
[25:17]Nghĩa là trong con mắt ổng là viết bài hay lắm nè, hay khiếp luôn. Bài thiệt hay, ờ. "Em là cả một trời đông lạnh giá thì có gì em phải ghen với một giọt tuyết tan mau?" Ồ ổng nói hay thiệt hay. Thầy mới nói thôi để Vu Lan dịp thì mời ổng lên làm à một đêm nhạc với ổng cho vui. Đó hay, ổng hát cũng hay mà viết nhạc rất là hay. Mà tại ít có phổ biến mình không biết thôi, chứ có nhiều bài nhạc. Cho nên cái nghệ thuật đó thì cũng không đánh giá được là cái mới cái cũ cái nào hay, miễn hay thôi nha, vậy. Có những lý luận, những triết lý cũ mới cái nào hay?
[25:59]Có những cái đạo lý mà không thể thay đổi được, gọi là bất di bất dịch. Từ xưa đã nói như vậy, thời đây mình nói bậy mình xuống địa ngục liền. Có những cái điều như vậy, đừng bày đặt đổi mới. Có những đạo lý, có những chân lý, có những triết lý ví dụ ta khám phá thêm, ta bổ sung thêm thì được, chứ ta lật ngược cái cũ là ta phạm tội đối với loài người liền. Không phải là phạm tội đối với Diêm Vương đâu, phạm tội đối với nhân loại luôn. Vì sao vậy? Vì như ông bà mình nói á, làm thầy thuốc dở thì giết mấy người? Giết một người. Như làm một nhà lãnh đạo dở thì giết bao nhiêu người?
[26:44]Giết một thế hệ, phải không ạ? Nhưng mà nếu làm một nhà giáo dở thì giết bao nhiêu người?
[26:52]Giết bao nhiêu đời con người, bao nhiêu thế hệ về sau. Nếu mình đưa ra một cái triết lý sai lầm, mình giết không biết bao nhiêu thế hệ. Còn cái người lãnh đạo sai lầm thì họ làm cho đất nước suy sụp chỉ một đời đó hai đời đó thôi, người khác nổi lên làm lại. Còn cái người bác sĩ mà dở thì giết chết rồi quăng xác ra xuống sông Hồng có một người thôi. Ờ. Cho nên ở đây cái nhưng mà nói mà nói đạo lý trật cái là cái ảnh hưởng cái sai lầm kéo dài không biết bao nhiêu thế hệ. Nghĩa là biết bao nhiêu con người ta hận thù nhau, căm thù nhau, gặp nhau người ta cứ cắt cổ người ta chặt đầu nhau, bởi vì nó có một cái triết lý nằm trong lòng họ.
[27:30]Nguy hiểm như vậy. Do đó có những cái đạo lý mà ta không được nói sai, vì ta nói sai là ta hại cả cái loài người này. Có một lần vậy, có một lần cái thầy thì thầy hay thầy giảng điều này, thầy hay nói rằng á con nít á, trẻ em á phải tập phải dạy cho nó vô ngã,
[27:53]cho nó mềm cái bản ngã đi, cho nó bớt cái cá tính cho nó sống hòa đồng, vâng lời đi, lớn lên nó dễ sống. Lớn lên nó hạnh phúc, nó bình an, nó chịu được những cái cú sốc trong đời. Còn nếu lúc nhỏ mà trẻ được chiều chuộng, tăng cái bản ngã lên, lớn lên nó sống không nổi. Ai nói gì nặng chút xíu là thiếu điều muốn tự tử, lấy chồng lấy vợ mới xích mích cái đòi ly dị, tức là sống không được. À thì thầy hay giảng thầy nói vậy, thì có một cái ông nhà báo rất là nổi tiếng, ổng nghe cái bài giảng thầy xong cái ổng viết một bài ổng cãi lại. Ổng cãi lại ổng nói có một nhà nghiên cứu, ổng không có nói là một giảng sư trong Đạo Phật mà ổng nói
[28:34]có một nhà nghiên cứu nói rằng là con người nên sống là bớt cái tôi của mình đi, và ổng phê bình rằng ổng nói cái đó xưa rồi. Cái mới là người ta phải sống là có cá tính, phải có cái tôi. Ổng không nói đúng sai mà nói mới cũ. Đây là nói bậy. Cái nói này là giết không biết bao nhiêu thế hệ con người. Nói bậy. Có những cái chân lý không bao giờ được nói sai. Anh chỉ bổ sung thôi, không bao giờ được nói lật ngược lại. Cái ông nhà báo đó ổng nói lật ngược lại cái điều mà thầy vừa nói. Mà cái điều thầy vừa nói có phải là của thầy không? Không, cái này của Phật. Cho nên nói lật ngược lại chết liền. Có những cái chân lý mà mãi mãi không bao giờ sai lầm.
[29:17]Ví dụ luật nhân quả, đừng bao giờ nói là sai, mình nói sai mình đọa làm chó liền. Nếu ai phủ nhận luật nhân quả, người đó chết đọa làm chồn 500 đời liền. Hoặc Là ví dụ như cái cái việc mà con cái phải hiếu kính với cha mẹ, đó là chân lý á, không được nói khác, không được sửa đi, không được làm cho xã hội này tan vỡ điều đó. Ai mà nói ngược điều đó chết đọa địa ngục liền. Là có nhiều cái điều không được nói khác. Và có một cái điều rất quan trọng nữa là những điều Phật dạy, những lời Phật dạy, những giáo lý mà Phật đã tuyên giảng ta càng rời xa chừng nào thì ta càng phạm sai lầm chừng nấy. Nhớ, những lời dạy của Phật chân lý tuyệt đối.
[30:10]Thầy nói này thầy không có cố chấp đâu, không phải là thầy theo đạo Phật rồi thầy bênh ông Phật. Nhưng mà như Đức Phật đã dạy: "Đừng tin gì hết, đừng nghe ai nói gì mà tin, mà hãy suy xét đến tận cùng của cái đạo lý đó và phải sống cho được, kiểm nghiệm nó lại." Cho nên Phật cũng kêu mọi người đừng tin Phật luôn, chẳng những không tin Phật, Phật cũng nói: "Đừng tin bất cứ một đạo sư nào nói, một truyền thống nào để lại, ai rỉ tai mình nói bậy nói bạ đừng tin gì hết, mà phải kiểm kiểm tra thực tế và sống thử coi được hay không, đừng nghe ai nói mà tin." Nhất là những lời nói xấu nhưng rỉ tai hoặc là những người nghĩa là thêu dệt,
[30:51]đơm đặt, bơm đểu, quảng cáo, những cái đó đều không đáng tin, cái gì phải kiểm tra hết, đừng có nghe mà tin liền. Thì khi mà thầy nói rằng á những lời nói của Phật dạy, những lời nói mà Phật dạy, những đạo lý mà Phật đã đưa ra là chân lý tuyệt đối là thầy không nói là vì cái mê tín, không phải là vì cảm tính, cũng không phải là sự cuồng nhiệt, mà vì thầy đã là đệ tử của Phật, không phải. Mà đây là điều mà thầy cũng đã chiêm nghiệm cả cuộc đời tu hành của mình. Mà cuộc đời tu hành của thầy mấy mươi năm cũng không phải là giá trị, mà đây cũng là cái sự tu hành của biết bao nhiêu chư đại tổ sư, lịch đại tổ sư bao nhiêu đời kế thừa lẫn nhau.
[31:33]Những cái sự tu chứng, những kết quả tâm linh, sự giải thoát, giác ngộ mà các vị đã đạt được. Rồi bao nhiêu những vị tôn túc gần mình và chính cuộc đời của mình nên biết rằng lời Phật dạy là tuyệt đối giá trị, mà ai cứ càng rời xa là càng phạm sai lầm. Mặc dù là Đức Phật đã cách mình 2.500 năm. Trước Phật, nói khác Phật cũng là nói bậy. Trước Phật mà nói giống Phật thì đúng ạ. Chứ trước Phật mà nói khác Phật, người đó nói bậy. Sau Phật mà nói khác Phật, nói bậy luôn. Cái gì nói đúng Phật thì được. Nói đúng Phật nhưng không nghĩa là nói lặp lại nguyên văn của Phật. Vì lặp lại nguyên văn của Phật thì sao?
[32:18]Thứ nhất không hiểu, thứ hai chỉ dành cho cái người bị bệnh mất ngủ thôi nha. Đừng có lặp lại nguyên văn của Phật mà phải nói bằng ngôn ngữ của thời đại nhưng mà phải đúng ý mà Phật đã nói ngày xưa, chứ không được nói khác. Cho nên bây giờ nói chân lý của Phật dạy, giáo lý của Phật, Phật pháp thì càng cũ thì càng càng đúng, mà càng rời xa khỏi giáo lý của Phật thì càng càng sai.
[32:48]Đó là điều ta khẳng định như vậy. Tuy nhiên tuy nhiên trong đạo Phật nó có một cái sự tình rất lớn thế này.
[33:01]Vấn đề này hôm nay mình không mổ xẻ được nhưng mà thầy cũng nói sơ qua để quý Phật tử hiểu một chút. Thầy vừa rồi á ở bên giáo hội mình có tổ chức một cái hội thảo về Phật giáo Nguyên thủy, được nhiều người tham gia để viết bài tham luận và tham gia hội thảo bàn bạc. Trong đó cái ý như thế này: là đạo Phật chia làm hai cái phái lớn, một cái phái là phái Nguyên thủy và một phái là phái Đại thừa. Phái Nguyên thủy là cố gắng giữ cho đúng vào cái thời Đức Phật như là quấn y, như hồi Đức Phật quấn cái chăn á, quấn chéo chéo chéo giống như một đống như trùm lên người á như cái thời Đức Phật, là hồi xưa người Ấn Độ mặc như
[33:40]thế, chư tăng mặc như thế, bây giờ các sư cũng mặc giống y hệt vậy luôn, để giữ lại cái hình thức giống thời Đức Phật gọi là nguyên thủy mà. Rồi tụng kinh Nikaya từ thời Đức Phật dạy, giữ cái giới luật giống như thời Đức Phật. Nói giống thì thôi chứ cũng không hoàn toàn giống. Thời xưa Đức Phật không cho giữ tiền, giờ các sư cũng phải giữ tiền nha. Các sư cũng phải có két sắt, có tiền, có tài khoản ngân hàng, rồi cũng phải xây chùa, rồi phải đi đây. Hồi xưa thì không có cho, phải đi bộ, đi chân không, giờ các sư cũng phải có xe, thậm chí phải có xe hơi, nên không thể hoàn toàn giống được. Nhưng mà cố gắng giống được chừng nào thì hay chừng
[34:14]nấy thì ta gọi đó là hệ phái Nguyên thủy. Và bên kia là cái hệ phái Đại thừa, hệ phái Đại thừa thì không cần đi theo cho giống thời Đức Phật. Kinh thì kinh Đại thừa, mà kinh Đại thừa là những kinh mà không phải gốc của Đức Phật, kinh mà xuất hiện sau Phật 200 năm, 300 năm, 500 năm, 700 năm mới có những bộ kinh đó. Cũng nói là Phật thuyết nhưng mà các nhà sử học thì biết không phải Phật thuyết, không biết ai viết á. Nhưng mà biến thành cái hệ phái Đại thừa dựa trên những tư tưởng đó, và ăn mặc cũng không cần giống Phật thời xưa. Thời đó Phật mặc theo y phục Ấn Độ. Bây giờ mặc Ấn Độ còn cái khi mà họ thành Đại thừa rồi
[34:54]thì họ về quốc gia nào họ mặc theo quốc gia đó. Ví dụ như bây giờ thầy mặc cái này, cái này cái y phục này người ta gọi là cái áo hậu, nhưng mà nhìn cho kỹ cái áo này là áo gì ai biết? Biết không? Coi phim Tàu hoài không biết hả? Cái áo của mấy ông mấy ông quan, mấy ông vua. Chỉ có là cái vải thì nó hơi bèo thôi, còn vua quan thì vải bằng gì đó bằng gấm gì đó, thêu bằng chỉ vàng gì đó thôi, chứ cái tay áo này là kiểu của mấy ông quan, ông vua. Cho nên là các thầy tu Tỳ-kheo, hòa thượng, thượng tọa toàn là mặc đồ của quan không nè. Đi mà, đó. Nghĩa là đến nước nào biến thành nước đó, rồi cái sinh hoạt rồi cũng khác hết.
[35:37]Mặc dù cùng thờ Đức Phật nhưng mà hiểu về Đức Phật hoàn toàn khác, khác nhiều lắm. Và hai cái phái đó có những thời gian dài chống nhau kịch liệt. Bên Nguyên thủy gọi Đại thừa là ngoại đạo, anh không phải đạo Phật, cái gì anh cũng khác hết, không còn giống gì nữa, lấy gì là đạo Phật, là ngoại đạo 100%. Cho nên không ngồi chung bàn, không nói chuyện, coi như ta là ngoài, Bà-la-môn ngoại đạo. Còn bên bên phái Đại thừa mà nhìn Nguyên thủy á: "Anh là Tiểu thừa, nghe, anh hiểu giáo lý đạo Phật có chút xíu bây lớn à, còn tôi hiểu đạo Phật là mênh mông, cho nên tôi là Đại thừa cao hơn anh, không bao giờ chơi với anh." Thành một sự chia rẽ cực độ.
[36:18]Còn thầy thì làm sao? Thầy cái nào cũng chơi được hết. Có lần đó thầy gặp các sư Nguyên thủy, thầy đến cái đám tang á, gặp các sư, lúc đó là hai cái phái chưa có hòa hợp nhau lắm đâu. Thì gặp các nhà sư, các hòa thượng bên Nam tông, thầy vô thầy gặp cái thầy quỳ xuống thầy lạy. Thầy lạy các vị, các vị ngạc nhiên hết. Các nhà sư đó nhìn thầy lom lom, người ta nói: "Tại sao có một ông thượng tọa bên Phật giáo Bắc tông Đại thừa mà đi quỳ lạy các sư Nam tông Nguyên thủy?" Thầy lạy xong thầy cũng quên mất, thầy cũng không nhớ. Tại mình thấy đây là các vị đáng kính đó, các vị cố gắng giữ gìn cái nguyên bản của Đức Phật nên thầy rất là kính trọng, lạy.
[36:53]Hôm rồi cái hội thảo Phật giáo Nguyên thủy có ông sư ổng nhắc lại. Ổng nói: "Lúc đó là ổng cũng còn nhỏ, ổng đứng ổng nhìn thấy Thượng tọa Chân Quang quỳ lạy các hòa thượng đó, lòng ổng cực kỳ xúc động và ổng nói đây đúng là Đại thừa." Thầy thì chả biết, thầy thì chỉ nghĩ là mỗi bên nó có những cái hay. Ví dụ như là Phật giáo Đại thừa, Phật giáo Nguyên thủy vì cố gắng giữ gìn cái gốc của đạo Phật, đừng để cho nó biến thái nhiều quá, đi xa nên rất là có công. Nhưng mà Phật giáo Đại thừa, Phật giáo Đại thừa đã hiểu cái lời dạy của Phật thành một cấp độ mới cao hơn, độc đáo hơn nhiều.
[37:32]Ví dụ như là bây giờ thế này, ví dụ như là trong Nguyên thủy á thầy nói một điểm nhỏ thôi, giữ giới luật kỹ nha, ôm bát đi khất thực, ai cho thì ăn, ai mời mới ăn, không có người cúng dường, không có người mời thà nhịn mà chết. Khó như vậy đó. Có nghĩa là một người mà đến sớt bát cúng dường các sư á là khi mà đổ thức ăn vô ông sư ổng đi ổng ôm bát thế này, đến rồi đổ thức ăn xong rồi họ phải quỳ xuống họ xá, cúng: "Dạ, con thỉnh sư dùng bữa nay nha." Phải làm đúng lễ thì là ổng mới ăn ạ. Còn mà đi đổ đồ ăn xong rồi đi luôn là ổng không ăn ạ, ổng cho ai ăn chứ ổng không ăn, tức là khó như vậy. Ai phải thỉnh tới nhà mấy bận gì mới vào nhà, chứ không có.
[38:17]Đó là Nguyên thủy, giữ kẽ, giữ cách, mặc dù là đi xin ăn nhưng mà chảnh vô cùng. Đó là như người khất thực á, giữ cái cách, giữ cái nghĩa là giữ cái phẩm cách cao quý của một người tu, nói: "Đừng có thấy tôi đi xin ăn mà coi thường nha. Thấy tôi xin ăn chứ muốn cho tôi ăn không dễ cho à, mà cho tôi ăn phải năn nỉ tôi mới lấy ăn, mới ăn à." Nên cái Nguyên thủy là như vậy, Nguyên thủy là vậy, còn Đại thừa thì sao? Trong kinh ghi là: "Vị chúng sinh tác vô thỉnh hữu", vì chúng sinh mà làm người bạn không mời vẫn đến. Tức là không đợi người ta năn nỉ, chủ động tìm tới người ta để giáo hóa. Người ta chưa quen mình, tới làm quen.
[38:55]Người ta chưa chịu ơn mình, tới gieo cho người ta chịu ơn mình. Người ta chưa biết mình là ai, tới nói những lời ngon ngọt, chào hỏi, sống hòa đồng. Người ta đi chăn bò cũng đi chăn bò với người ta để gần gũi luôn. Người ta đi cuốc đất cũng đi cuốc đất với người ta. Tức là đồng sự, tức là đồng sự nhiếp, ái ngữ nhiếp, bố thí nhiếp, vân vân, nghĩa là những cái nhiếp pháp, những cách để mà đến với chúng sinh, hóa độ chúng sinh. Mấy cái hình ảnh này nó ngược lại với nguyên thủy phải không ạ? Nhưng mà cần không? Chúng sinh cần cái này không? Cần không? Quá cần. Ví dụ mình đang là một người si mê, mình đang không biết đạo lý, phải không?
[39:35]Mình ở nhà mình cứ mãi vui, mãi chơi. À nghĩa là ai rủ mình đi đánh bài, đi đánh bài, ai rủ mình đi uống rượu, mình đi uống rượu. Thế là mình không biết cái định hướng ngày mai. Bỗng nhiên có người bạn, người lạ chứ không phải bạn nữa, họ vô tình họ ghé ngang, họ hỏi đây làm gì, nói: "Dạ, đây tui ngày là đi buôn đi bán ngoài chợ, rồi tối đến ai rủ đi nhậu đi, ai đánh bài đi." Cái người kia cái làm quen, nói: "Thôi thấy mặt anh cũng dễ thương, phải không? Thôi tối nay đi nhậu với tui." Cũng rủ đi. "À, nhậu thì nhậu liền, tui mê nhậu." Đi nhậu, vô ngồi hắt kêu ly bia ra uống. Uống xong cái ngồi cà kê với ổng nói chuyện đạo Phật, nói đi chùa. À, nói:
[40:10]"Tết này anh đi chùa nào?" Nói: "Tui không có đi chùa." "Thôi tui với anh Tết đi chùa Phật Quang nha." Nên mình lên trên đó xong rồi đi về đi nhậu tiếp. Cũng nói nhậu thôi, nhưng mà ghép thêm cái đi chùa vô, gài vô từ từ, cái làm cho một người không biết gì đạo được gieo duyên rồi từ từ biết tới chùa. Biết tới chùa quen ổng, cái ổng vừa cho nhậu vừa cho đi chùa, vừa cho đi chùa vừa cho nhậu, tới 3 tháng sau cấm không nhậu nữa, chỉ được đi chùa thôi. Lúc mê đạo rồi cái thôi, bỏ luôn. Thì trong cuộc đời mình cần những người đó không? Cần những người Bồ tát như vậy không? Quá cần chứ phải không ạ?
[40:45]Những con người không cần hình tướng, đến với chúng sinh chịu cực, chịu khổ để gieo duyên giáo hóa chúng sinh. Đó, ta gọi là những người Bồ tát và những người như vậy họ là Đại thừa. Họ không mang hình thức nguyên thủy mà không chảnh, họ hạ mình, họ làm giống như mọi người để đưa Phật pháp đến mọi người, đó là Bồ tát. Đẹp không ạ? Quá đẹp. Và đó là Đại thừa. Và nếu như vậy thì ai cũng tu được hết. Tất cả Phật tử chúng ta đây đều có thể phát tâm tu cái cái đạo Bồ tát như thế hết nha. Mình vẫn là Phật tử, chưa xuất gia, nhưng mà vẫn giáo hóa được người khác, vẫn "vị chúng sinh tác vô thỉnh hữu", vì chúng sinh mà làm người bạn không
[41:26]mời mà đến, để mà gieo duyên, giáo hóa Phật pháp khắp nơi. Thì đây là Đại thừa, không có giống như cái nguyên bản, nhưng mà là những người này hiểu giáo lý đạo Phật một cách mới mẻ hẳn. Và có sai không ạ? Làm sao mà sai được. Quá hay phải không ạ? Cho nên bây giờ giữa cái cũ và cái mới, ta phải hiểu như vậy. Mới, đừng bao giờ rời khỏi cái gốc cũ đó của đạo Phật. Cũ, nhưng mà đừng cố chấp. Bữa hôm trong hội thảo Phật giáo nguyên thủy vậy, thầy cũng nói vậy. Thầy nói là khi một bậc chứng Tu-đà-hoàn thì vị đó biết rõ là khi nào nắm nguyên tắc và khi nào bỏ nguyên tắc. Vì sao vậy? Vì cái nguyên tắc nó giúp mình đi tới cứu cánh
[42:09]nhưng nó cũng cản đường mình đi tới cứu cánh. Nên vì vậy có khi giữ, có khi bỏ, miễn sao đi tới được cứu cánh. Nghe nói đó có ông hòa thượng mà thầy thấy ổng khó tánh lắm, ổng khen, ổng thấy: "À, thầy Chân Quang nói chỗ đó được á, hay." Mà sự thật đó là Phật đã nói lâu rồi, thầy chỉ nói lại bằng ngôn ngữ của thời đại thôi. Chứ ngày xưa Phật đã quở cái đó, cái cố chấp đó, cái gì phải giữ cho răn rắc cho đúng như nguyên tắc cho đúng hình thức, Phật gọi đó là giới cấm thủ, cố chấp. Cho nên phải biết khi nắm, khi buông, mà lúc nào cũng buông hết là bậy á. Lúc nào cũng bỏ nguyên tắc, lúc nào cũng bỏ giới cấm,
[42:45]lúc nào cũng bỏ giới hạnh oai nghi, bỏ hình thức hết là sai. Có lúc phải bỏ, nhưng rồi có những lúc phải giữ. Giống như hồi nãy chuyện một cái ông cái ông bạn á, tới rủ ông kia đi nhậu rồi bắt ổng đi chùa. Đi chùa rồi cho thưởng cho đi nhậu, thì cái mà rủ ổng đi nhậu là cái phá phá giới. Nhưng mà đến khi mà ông kia mà hiểu đạo, mến đạo, tin đạo rồi thì sao? Quay lại giới luật, cấm anh uống rượu, cấm nhậu, đi chùa thôi, không được nhậu nữa, chịu không? Ông kia bắt đầu hiểu đạo, mê đạo rồi, bỏ nhậu luôn. Thì đó như vậy, nghĩa là khi thì giữ giới, khi thì buông giới, nhưng mà cuối cùng cái cứu cánh là đưa
[43:23]người ta đến với đến với đạo một cách thuần thành, là như vậy. Nào mà đó chính là Tu-đà-hoàn, chứ đâu phải là đâu phải là Bồ tát là đi khác với nguyên thủy. Nên đây giữa cái cũ cái mới là như vậy nha. Ví dụ như trong thời đại mới có những cái Phật sự mới khác xa ngày xưa. Khác xa ngày xưa ghê lắm. Ví dụ bây giờ như thầy muốn đi giảng, muốn đi giảng ngoài Bắc, giờ ngoài Bắc thầy mà đi đi chân không mà đi bộ ra tới ngoài, thì thì thì thầy ghé tới Nha Trang thì đã chôn xác bên đường rồi phải không ạ? Chôn xác bên đường. Thầy phải đi máy bay, đi 2 tiếng đồng hồ là tới nơi, nhờ vậy còn sức khỏe để giảng.
[44:07]Nhưng cái Phật sự nó khác và nhiều cái nó nó khác, cho nên không có cố chấp như cũ được. Phải mới và mới hay hơn. Nhưng mới để làm gì? Để nói lại những điều rất cũ mà Phật đã đã dạy, chứ không phải mới rồi bỏ luôn cái cũ. Ta mới mới mới nhưng đừng bao giờ rời cái cái gốc cũ, cũng giống như cái cây vậy đó. Cái mới nhất của cái cây là gì? Là cái trái mới ra phải không? Cái hoa mới nở. Cái trái vừa ra, cái hoa vừa nở là cái mới nhất, nhưng mà cái đó không bao giờ được rời khỏi cái gốc gì? Gốc cũ nằm dưới đất á. Còn nếu mà để cái cái trái, cái hoa đó mà rời khỏi cái gốc thì sao? Thì hoa héo, trái trái úng, nó không chín được, không nở được.
[44:54]Nên phải đúng cái gốc đó thì cái hoa, cái trái đó là xài được, là ăn được. Chúng ta cũng vậy, trong thời đại mới, có những Phật sự mới nên ta phải linh hoạt tùy thời, nhưng đừng bao giờ rời khỏi cái gốc cũ mà mà Phật đã dạy. Thì cũng vậy, ta cẩn thận với những cái lối sống hiện đại và ta cũng cẩn thận với những hủ tục của quá khứ. Trong quá khứ có những cái hủ tục là những cái tục lệ vô lý do cái người nào nghĩ ra á, rồi cái từ đó là người ta cứ nối truyền. Ví dụ như là thầy nhớ chuyện là khi mà có cái tục lệ là khi mà rước dâu á thì mẹ chồng không được rước dâu, mà khi đưa dâu thì cái mẹ cô dâu không được đưa đi.
[45:50]Lúc đó là có Phật tử của thầy ở ngoài Bắc mới tổ chức, thì nhờ quý thầy ra để làm lễ. Khi mà thầy hỏi cái tiến trình thì mới nói vậy, nói: "Dạ, đây theo phong tục thì cái người mẹ chồng không được đi rước dâu và người mẹ cô dâu thì không được đi đưa dâu." Thầy hỏi: "Chi vậy? Ai đặt ra cái này?" Nói không biết, ông bà để lại. Thầy nói: "Dẹp cái ông bà để lại giùm thầy đi." Và thầy bắt mẹ chồng phải ra rước cô dâu cho có cái tình. Bởi vì cái mẹ chồng với con cô dâu là nào giờ là mâu thuẫn nhất, bây giờ chính mẹ chồng phải bày tỏ tình thương cô dâu trước, dẹp cái tục lệ đi. Và nói tại sao mẹ cô dâu không đưa đi? Thầy nói:
[46:24]"Nếu mà không đưa đi thầy không cho cưới ạ." Nói: "Bây giờ thầy nói qua bển nói giùm cho thầy với bên nhà gái, nếu mẹ cô dâu mà không đưa dâu thì hủy cái đám cưới này, ai lỗ cho biết." Sợ quá, cái phải là phải mẹ cô dâu phải đưa đi. Thầy nói: "Vô lý! Mắc mớ gì không đi, phải giải thích coi." Giải thích không được. Và thầy nói bây giờ: "Cái quà sính lễ qua hỏi á, con đem một đống đĩa thầy giảng qua bên đó cho thầy. Nếu bên đó không nhận, con hủy đám cưới này, ai lỗ cho biết." Nó: "Dạ, tụi con lỡ có bầu rồi, hủy không được." Nói: "Tụi con sống theo đúng là lối thời đại mới quá đi, bó tay luôn. Nhưng mà con cứ hăm cho thầy coi ai lỗ cho biết."
[47:01]Nên bắt phải nghe hết, mà đúng là có ích thiệt. Sau khi nghe, nếu mà không đem băng đĩa này về mà không nghe cho biết đạo Phật thì đám cưới này hủy, bên đó lật đật mỗi người lấy một đĩa ra cho nghe cho hết cho lẹ đó, nhiều quá. Nghe xong khoái quá chừng, cái không ngờ là bên nhà chồng người ta hiểu đạo như vậy nên cũng yên tâm là gả con gái mình qua đó, nó chỉ có lợi. Nên ta cẩn thận với những hủ tục quá khứ, nhiều cái vô lý, cái gì cũng phải xét lại. Rồi có một lần có một cái đài Sen Việt đó phỏng vấn cái vụ về những cái kiêng cữ trong ngày Tết. Hỏi từng điểm từng điểm đủ thứ chuyện trên đời, ví dụ nói là:
[47:36]"Dạ thưa thầy, nói mấy ngày Tết là kiêng quét nhà thì thầy nghĩ đúng hay sai?" Thầy nói: "Thầy không có luận đúng sai. Nào giờ hồi nhỏ thầy cũng không dám quét nhà, mà không quét nhà thì mừng thấy mồ. Ngày nào bắt thầy quét nhà, lau nhà cực thấy mồ. Mấy ngày Tết là thầy khỏi phải quét nhà, sướng thấy mồ, nên càng cữ càng tốt." Nhưng mà phải có lý do, giờ lớn rồi mình mới biết có lý do. Lý do là gì? Lý do là giải thích đơn giản là thế này, nói quét nhà giống như là quét của đi ra ngoài, cho nên nhiều người ngày Tết thay vì quét ra ngoài cái quét vô ha, để một đống đó, quét vô giống như tiền, đó là lối giải thích đơn giản.
[48:13]Nhưng mà nếu giải thích rắc rối hơn á thì nó có từ một câu chuyện tích là có một cái lúc ông Thần Tài ổng hiện ra với hình dáng một cô gái, ổng đến ổng sống với gia đình đó để ổng giúp gia đình đó làm giàu. Cho đến khi mà mọi người không biết, xua đuổi thì cái ông Thần Tài đó ổng nhảy vô cái đống rác, biến mất luôn. Nên sau này người ta mới lấy cái đống rác là tượng trưng cho ông Thần Tài, nên ngày Tết là không bao giờ dám đụng tới rác. Dùng cái đống rác mà tượng trưng cho ông Thần Tài, mới ban đầu mình nghe hơi kỳ, nhưng bây giờ mình mới biết đó là một trí tuệ vượt thời đại của người xưa khi họ kể câu chuyện đó. Vì sao vậy?
[48:51]Vì xin thưa bây giờ rác chính là tiền. Những nơi mà chế biến rác á giàu kinh hồn luôn. Thấy mấy người đi hốt rác, mấy người đó rất giàu. Đừng có nói là mày mà không học lớn lên mày đi hốt rác à. Không, xin thưa, nói càng đi hốt rác càng giàu không sao hết. "Dạ, vậy con nghỉ học luôn." Giờ mà chế biến rác thải là giàu lắm. Nên hồi xưa mà kể câu chuyện cái ông Thần Tài ổng nhảy vô đống rác ổng biến mất, thầy nói không biết hồi xưa sao họ có cái nhìn vượt thời đại, họ đã biết trước ngày hôm nay là xử lý rác thải là giàu vô cùng. Nên bây giờ vừa cái tục lệ như vậy cho nên nhà mình không quét, nhưng mà thầy nghĩ thứ nhất là vì cái câu chuyện rác đã tượng trưng
[49:30]cho Thần Tài là một, nên ngày đó thôi không động tới Thần Tài, không hao tài tốn của, vì ý nghĩa coi như là dân gian. Nhưng cái thứ hai, về nghệ thuật thầy nghĩ cũng đừng quét. Tại rác của mấy ngày Tết nó dễ thương, nó gồm có cái gì? Hồi xưa có xác pháo phải không ạ? Cánh hoa hoa mai rơi lả tả dưới đất, hạt dưa ăn cắn bóc nó rớt đầy nhà, ha, toàn là dấu hiệu của điều dễ thương vào Tết thôi. Chỉ có một cái rác của trong nhà mà Tết thì hơi khó chịu nhất là nhậu quá ói một đống trong nhà thì cái đó cực kỳ khó chịu, cái đó là thôi hốt đi. Thế còn những cái rác kia đều dễ thương, thấy không sao, thì cứ thôi ba ngày rồi quét cũng được chẳng sao cả.
[50:07]Nên cái là thầy không phản đối cái cái tục lệ, nhưng mình giải thích lại cho nó nó trong sáng thôi, đỡ phải đỡ phải khó chịu. Nói thưa thầy, như có cái tục lệ là ngày mùng một không đi thăm ai hết, ở tới mùng hai rồi hãy đi thăm người này người kia, lý do tại sao, cử cái gì? Thầy nói chả cử gì cả. Từ một cái niềm tin thôi, là niềm tin về có người xông đất trong nhà, phải không? Có những người xông đất mình cái năm đó mình hên cả năm, nhưng có người xông đất cái làm cho mình lục đục, xui cả năm, mình có tin cái đó không ạ? Có không? Có phải không? Nhiều người tin, mà đúng không? Đúng à. Đúng chứ đừng đừng nghĩ là nó không có đâu, đúng nó, đừng nghĩ nó là mê tín.
[50:49]Ví dụ mình gặp cái người nào đó họ có đạo đức, tướng mạo họ tốt đẹp, mới mở cửa đầu năm họ bước vô một cái là năm đó tự nhiên báo hiệu gia đình mình có những điều may mắn. Còn mà lỡ mà tự nhiên sáng mùng một Tết có cái bà bả câu mâu, bả bủn xỉn, mặt bả nhăn nhăn nhó nhó, bả già răng rụng không còn cái nào, bả bước vô nhà bả xông đất thì coi như năm đó mình cũng tiêu luôn, răng mình cũng rụng theo bả luôn, ý như vậy. Thế nên người ta vì người ta tin như vậy cho nên bây giờ cái người mà đi thăm người ta ngày mùng một bắt đầu mất tự tin, ha, không biết mình tới mình mình là người ta hên hay xui năm
[51:23]nay, lỡ người ta xui cái người ta đổ thừa mình. Cho nên chắc ăn nhất thì sao? Mùng một đừng đi đâu hết, khỏi xông ai, ai xông xông rồi mùng hai mình tới là đã có người xông rồi, vậy thôi. Chứ không phải là cử cử đi thăm mùng một, mà chỉ vì không tự tin để mình bước vào nhà người ta, lỡ mình là người đầu tiên cái người ta hên hay xui không biết được. Nên và người đệ tử Phật thì không sợ cái đó, vì sao? Vì mình ngày nào mình cũng lễ Phật, tụng kinh, mình giữ giới, mình có đạo đức, mình làm điều phước, cho nên chắc chắn một điều hễ mình tới nhà nào, nhà đó sẽ hên cả cả cả nửa năm, như vậy chứ không phải không.
[52:01]Cả năm liền. Thầy tu mà tới nhà xông đất thì mới hên cả năm, còn mình tới hên nửa năm thôi, vì mình có tu mà. Cho nên người đệ tử Phật tu hành đàng hoàng thì không có cử cái mùng một, mà cứ càng đi thăm nhiều người thì càng đem may mắn cho người khác. Cái điều đó đúng chứ không phải là mê tín đâu, nó đúng thật á, nhớ như vậy. Nên hỏi thầy nhiều thứ lắm thì thầy phải trả lời cho nó có cái đạo lý và nó đúng, đúng sát. Chứ không phải nghe kiêng là tin liền, cẩn thận với những hủ tục, nhưng cũng cẩn thận với những lối sống hiện đại. Lối sống hiện đại là gồm những điều gì? Lối sống hiện đại là con nít á được nuông chiều nhiều quá,
[52:39]rồi hỗn với người lớn, không biết vâng lời người lớn, đó là lối sống hiện đại tệ lắm, cái đó phải ta phải trách vô cùng. Lối sống hiện đại, ví dụ như là nam nữ dễ dàng quan hệ tình dục quá, nên sau này gia đình dễ tan vỡ.
[52:56]Ta mà đọc trên mạng trên báo cái điều đó nhiều lắm. Như có người lên họ tâm sự, nói em cưới vợ em rất là thương vợ, nhưng mà sau này thì vợ mới nói thật là vợ đã từng sống thử với bạn trai khi còn đi học đại học và điều đó làm em đau khổ cả một đời. Gia đình không hạnh phúc được. Còn nếu như ông bà mình á là giữ gìn cẩn thận cho tới ngày cưới, chồng rất là kính phục người vợ, gia đình coi vậy chứ nó bền vững. Còn lối sống hiện đại buông tuồng quá, nguy hiểm quá, nguy hiểm quá. Nên có những điều mà lối sống hiện đại không hay. Rồi đấy, nhưng mà lối sống hiện đại ví dụ như người ta tôn trọng người phụ nữ hơn, đó là cái tốt.
[53:33]Hồi xưa nhiều khi người ta chèn ép người phụ nữ quá, nhưng mà bây giờ nhờ luật pháp, văn minh tiến bộ nên người ta nâng cao cái vị trí người nữ lên trong xã hội thì điều đó cũng là điều đáng khen. Mình phải dùng chữ cẩn thận là vậy, có những điều mới mà nó không hay, nhưng cũng có những điều mới nó hay hơn, hay hơn những điều cũ. Rồi lại có người hỏi thầy bữa đó trong hội thảo Nguyên thủy á, hỏi thưa thầy, thầy nghĩ sao về mọi người nghĩ sao về Bát Kính Pháp trong đạo Phật? Bát Kính Pháp trong đạo Phật là đặt cái vị trí người ni thấp hơn người tăng. Thí dụ dù cho cái người ni đó tu trăm năm mà gặp ông
[54:08]tăng Tỳ-kheo một năm cũng phải kính lễ, đó là sao? Thầy nói đó là cái hoàn cảnh mà Phật đã chế thì Phật có lý do, đừng cãi, đừng chống, mệt lắm. Lý do thứ nhất là gì? Là mẹ của Phật sau đó cũng đi tu, bà Kiều Đàm bà cũng đi tu. Rồi sau này những người nữ mà xuất gia thì xuất gia với ai? Xuất gia với bà, phải không ạ? Thì lúc đó người ta sẽ nói thế nào? "Tôi là đệ tử mẹ của Phật, còn mấy người là đệ tử của Phật, như vậy tôi hơn mấy người", phải không ạ? Như vậy là người nữ xuất gia xong họ nói là họ hơn đẳng cấp của các Tỳ-kheo hết, vậy đạo Phật sao? Rối loạn liền, hệ thống Tăng đoàn rối loạn liền.
[54:45]Buộc Đức Phật phải chế là dù xuất gia với mẹ của Phật nhưng mà vẫn phải thấp hơn chư Tăng, thì như vậy Tăng đoàn mới ổn định, đó là cái thứ nhất. Cái thứ hai, thầy nói cái xã hội Ấn Độ là xã hội chuyên gia hiếp dâm. Thời bây giờ nó cũng như vậy mà. Thời bây giờ văn minh tiến bộ mà mỗi ngày ta xem báo coi, nó cưỡng hiếp người ta xong nó thiêu người ta sống luôn, tức là không chừa cho người ta thứ gì hết. Cái xã hội tới bây giờ nó vẫn hiếp dâm tràn ngập. Mà nào giờ bị giấu kín, bây giờ báo chí phanh phui, cứ một ngày không biết bao nhiêu vụ, chính phủ Ấn Độ nhức đầu luôn. Bây giờ hình ảnh của Ấn Độ là bị bị xuống dưới con mắt
[55:22]của thế giới, không còn ai dám đi đi thăm Ấn Độ nữa. Mà thầy nói, nó không phải bây giờ đâu, từ thời Đức Phật cũng vậy á. Rất là dễ cưỡng hiếp người phụ nữ. Cho nên mà người nữ đi xuất gia không có cha bảo hộ, không có chồng bảo hộ, không có anh trai, em trai bảo hộ thì cái người phụ nữ đó rất nguy hiểm, nên phải nhờ ai bảo hộ? Nhờ các Tỳ-kheo tăng, phải không ạ? Nhờ các Tỳ-kheo tăng bảo hộ, mà để đổi lại được sự bảo hộ đó thì phải có cái trao đổi chứ. Tức là mình đổi lại là bằng sự kính trọng chư Tăng để được chư Tăng bảo vệ. Chứ còn bây giờ người ta bảo vệ mình mà mình khinh khỉnh với người ta thì ai thèm bảo vệ mình, phải không ạ?
[56:02]Đời phải có đi có lại chứ. Mà mình đâu phải đưa bằng tiền, đâu phải thuê chư Tăng bảo vệ bằng tiền đâu. Thời đó đi tu mà, cho nên mình thuê chư Tăng bảo vệ mình bằng cái gì? Bằng lòng kính trọng. Cho nên Đức Phật gài cái Bát Kính Pháp rất là hay. Thầy nói đó rồi cái mọi người thôi, đồng ý hết luôn. Đồng ý hết luôn. Chứ đừng có nói là trong đạo Phật là bất bình quyền nam nữ, có lý do cả, có lý do cả. Thầy nói những điều này nghe cao siêu quá không? Giờ có cái này, hồi nãy ta vừa nói là cứ cái điện thoại di động mà đời sau á thì nó tốt hơn đời đời trước, đúng không ạ? Chiếc xe đời sau nó sẽ hiện đại tốt hơn xe đời đời trước.
[56:44]Ví dụ ngày xưa mà mình đi trên đường, ở quốc lộ đó, mình đi lâu lâu cái mình thấy có chiếc xe hơi đứng vậy mở nắp ca-pô ra sửa, ban. Nhưng mà đời nay rất hiếm nha, vỏ xe ít bể, máy xe ít hư, xe chạy bon bon trên đường, rất ít hư, đúng không ạ? Đúng, vì đời mới nó càng tốt hơn, nghĩa là thế này: Càng hiện đại thì con người càng tiện nghi. Máy móc càng tối tân, kỹ thuật càng cao thì con người càng tiện nghi. Nhưng mà tiện nghi mãi rồi đi về đâu? Tiện nghi mãi rồi đi về đâu? Rồi sao? Cũng chết, phải không ạ? Nhìn cái người nông dân chân trần tay lấm chân bùn vậy rồi ổng cũng chết. Rồi cái người ở trong cái căn nhà thông minh, vô là kêu:
[57:36]"Mày, cho tao ly nước" là con robot nó ra nó đưa cho ly nước. "Tao tắm" là con robot lại cởi đồ cho mình cái nó bưng mình vô nhà tắm, nó nhận nước trong đó xong nó nhúng lên nhúng xuống mấy cái rồi đem ra nó mặc đồ giùm mình luôn, rồi cuối cùng mình cũng chết. Như vậy tiện nghi mãi đi về đâu? Rồi cũng chết. Mà sau khi chết đi về đâu? Hổng biết à, tại có tu đâu mà biết. Cho nên, tuy ta biết rằng cứ cái càng mới của kỹ thuật thì nó càng hay, càng giúp ta tiện nghi, nhưng bây giờ ta phải đặt làm dấu hỏi, tiện nghi mãi rồi loài người đi về đâu? Tâm hồn có cái gì trong đó? Sau khi chết ta về cõi nào?
[58:15]Và cái hạnh phúc chân thật có phải là được con robot nó bưng mình vô phòng tắm nó nhúng lên nhúng xuống rồi đem mình ra là hạnh phúc không? Hay là hạnh phúc thật sự là gì? Là một nội tâm an định, tràn ngập đạo đức, trí tuệ và từ bi, phải không ạ? Cho nên vì vậy thì cũng đừng lệ thuộc, đừng chạy theo những cái kỹ thuật hiện đại quá, mà cái điều ta phải cho nó một phần để nó phục vụ đời sống chút xíu thôi, phần còn lại cả tâm hồn, cả cuộc đời ta là phải dồn cho cái gì? Dồn cho cho giáo pháp, cho sự tu, sự tu tập nha. Mà những điều đó thì rất cũ và những điều đó thì rất là rất là đơn sơ. Ví dụ như khi ta thiền thì không có máy thiền giùm rồi nha.
[58:59]Niệm Phật thì bây giờ thầy thấy có máy niệm giùm rồi đó. Có máy, nhưng mà thiền là bảo đảm không có thiền giùm được. Ha, không có mà là thôi giờ tôi đi chơi, ủa giờ thiền mà anh đi đâu? "Hông, có cái máy ngồi thiền rồi, tôi nhấn nút rồi nó đang ngồi thiền ở nhà đó, còn tôi đi chơi", hổng có chuyện đó, mà niệm Phật thì thấy có à. Nói sao giờ này anh không tụng kinh? "Hông, có cái máy nó niệm trong kia rồi. Má tôi chết tôi có để cái máy rồi tôi đi ra đi chơi với anh chút xíu, chứ còn có má tôi chết có người niệm rồi, Nam Mô A Di Đà Phật niệm cả ngày trong đó hổng mỏi, hổng mệt, hết pin gắn pin khác vô". Rồi cái có người hỏi:
[59:30]"Thưa thầy, như vậy rồi cái người chết có được vãng sanh không?" Thầy nói: "Không. Sau này thì trên cõi Phật Di Đà đó toàn máy trên trển không à. Máy nó vãng sanh lên trên đó hết, người thì cứ ở lại". Người ở lại tại máy nó niệm giùm hết trơn. Máy không à. Vì cái tu á, nó không nó không được dính vào kỹ thuật, mà tu phải bởi chính mình trong một cái sự đơn sơ, giản dị tột cùng mới là tu. Khi ngồi thiền, chính mình phải bắt chân lên chứ không có để máy bắt chân giùm, rồi phải tự mình quan sát nội tâm, chiến đấu với những phiền não, những vọng tưởng để lắng tâm trong yên lành. Chứ nó không mai mốt để gắn cái máy vô, chụp vô đầu gắn gắn,
[1:00:08]siết siết siết ốc, nhấn nút cái cạch, cái ngồi định nhập định luôn, có chuyện đó. Chỉ cần mở máy ra rồi cái mình loạn lên, mình nhảy nóc nhà mình la làng lên liền à. Thấy không? Hễ mà gắn máy vô thì định, mở máy ra là phát điên liền, không được. Phải tự mình chiến đấu với vọng tưởng của chính mình. Cho nên cái sự tu hành thì không có đi theo cái kỹ thuật hiện đại. Mặc dù kỹ thuật hiện đại có thể cho ta cái sự quan sát, sự góp ý, nhưng mà sự tu hành vẫn là cái gì đơn sơ, giản dị. Bây giờ nói lao động, nói: "Thưa thầy, lao động thì máy móc càng nhiều thì càng sản sinh ra tốt?" Thì đúng vậy. Ví dụ như bây giờ nhờ cái hệ thống máy dệt tốt mà bây giờ ta có nhiều quần áo để mặc.
[1:00:47]Ngày xưa một người chừng ba bộ là giỏi, giờ một người mà 30 bộ vẫn là ít, phải không à? Thì mở cái tủ quần áo người nào ra nấy cả trăm bộ đồ, mà mặc không hết vậy đó. Có những bộ mua rồi để quên không mặc luôn. Nhưng mà đời xưa là ba bộ mặc tới mặc lui, hễ là dòm thấy bộ đồ đó là biết thằng đó tên gì. Tại vì nó mặc hoài á mà, phải không? Hễ mà thấy cái thấp thoáng đằng kia có cái khăn rằn là biết cái cô đó là cô Thắm ở trong làng, tại cổ có cái khăn đó à. Nhưng thời này là hết rồi. Thời này dòm thấy mái tóc đó tưởng cô kia cô Thắm, không, cổ là cô Xinh, tại vì cô đã đổi tóc liên tiếp, mái tóc đã thay đổi liên tiếp, áo đổi liên tiếp, vậy đó.
[1:01:22]Do cái kỹ thuật nên cuộc đời người ta thoải mái hơn, phong phú hơn thì cũng đúng điều đó chứ không phải không. Nhưng mà đi vào sự tu hành rồi, đi vào cái nội tâm thanh tịnh rồi thì kỹ thuật là không cần thiết, vô nghĩa. Và có những lúc người ta lao động chân tay giản dị, vậy chứ mà nó hạnh phúc là ví dụ bây giờ con người lái chiếc máy cày kéo trên đồng ruộng vậy đó để tăng cái sản lượng lên, làm cho nó mau hơn, hay đi gặt lúa bằng chiếc máy liên hợp, nhấn nút ngồi trên xe là máy nó tự cắt, tự gặt, tự đập, rồi đổ đằng sau ra là từng cái bao lúa chạy ra chạy ra, đưa lên xe tải chạy luôn, con người ít làm gì hết, thì nó cũng hay, giúp cho loài người đỡ đói.
[1:02:00]Nhưng mà những giây phút nào đó ta cầm cái cuốc ra vườn ta cuốc cạch cạch, ta gieo cái hạt, ta chăm sóc cái bông, nó vẫn hạnh phúc vô cùng, phải không? Những cái lao động giản đơn coi vậy chứ vẫn làm tâm hồn ta ta thanh thản. Nên đừng bao giờ mà nó chạy theo máy móc rồi quên đi cái lao động giản đơn. Nhá, có lao động máy móc ta vẫn nên giữ cái cái lao động giản đơn, cũng vậy. Ví dụ đi đâu chơi, nói: "À đi chơi vào những cái khu giải trí hiện đại cực kỳ, công viên nước đồ những..." phải không? Nhưng mà cũng đừng quên đi dạo trong rừng nha. Nơi đó chỉ có tiếng chim hót, à tiếng suối reo, tiếng lá cây rơi, vẫn bình an, vẫn hạnh phúc vô cùng.
[1:02:41]Vì vậy mà ta nói sao, đó là lý do tại sao mà xuân, ngày Tết ta về chùa, ta không đi đâu chơi phức tạp. Vì có những cái tâm hồn hiểu được điều đó, hiểu được cái bình yên, hạnh phúc nó cũng đến từ sự giản dị, đơn sơ. Chứ không phải hễ cứ phức tạp, rắc rối, cầu kỳ, sang trọng, máy móc mới là hạnh phúc đâu. Hạnh phúc nhiều khi nó giản dị, nó đơn sơ lắm. Bên dòng suối mát ta ngồi Đây là cõi Phật, đây rồi cõi xuân Cỏ xanh dò giẫm bước chân Nắng soi bỏ lại bụi trần sau lưng Thế gian vốn dĩ vô thường Ta về với Phật một đường thênh thang. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:03:30]Bên cửa hàng nhờ thầy PR giùm, quảng cáo giùm mấy cái cái đĩa mới ra. Có những cái đĩa mới là: Ý Nghiệp, May Mắn Đến Từ Đâu, Sự Linh Ứng Của Bồ Tát Quán Thế Âm, Điều Thiện Hoàn Hảo, Thời Gian Vô Hình. Mời các quý Phật tử thỉnh giùm thầy nha. Đừng có lên mạng nghe ké, tội nghiệp thầy. Hoặc là những cuốn sách: Đỉnh Núi Tuyết tập 16, Luận Giải Kinh Kim Cang, cuốn này bộ này rất là dày, Điều Sóng Thần Muốn Nói, ủa làm lại hả, sách à sách sách, sách Nếu Biết Rằng hay Muốn Gì Được Nấy, Phép Lạ, là những tập sách mới ra. Ừ nhờ quý Phật tử đến thỉnh giùm nha, để cho công ty thầy còn ngáp ngáp mà sống được.
[1:04:13]Mọi người cứ lên mạng nghe ké riết cái thầy muốn chết vậy đó, phá sản luôn. Đó cái hiện đại nó nguy hiểm vậy đó, nó vậy đó. Thôi nha, thì cảm ơn chư tôn đức và quý Phật tử. Giờ thỉnh chư tôn đức với quý Phật tử lại dùng cơm trưa với chùa. Ai quy y thì ta ta ta ghi tên để vào quy y nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính lạy Tăng, người thừa chí cả Thay Thế Tôn hoằng hóa đạo mầu Từ bi giáo hóa vô cầu Làm thầy hướng đạo nhân thiên thoát nàn. Chúng con xin thành kính tri ân những lời pháp nhũ của sư phụ và chúng con nguyện sẽ lấy đây là kim chỉ nam trên suốt con đường tu tập của chúng con, không chỉ ở kiếp này mà còn vô lượng những kiếp sau nữa.
[1:05:00]Và thay mặt toàn thể đại chúng, chúng con xin kính chúc sư phụ được pháp thể khinh an, tuệ đăng thường chiếu, mãi mãi là bóng mát che chở cho chúng con trên suốt bước đường tu nhân học đạo. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thỉnh đại chúng hồi hướng. Nguyện đem công đức này Hướng về khắp tất cả
[1:05:36]Đệ tử và chúng sinh Đều trọn thành Phật đạo.