[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:14]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:28]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thỉnh Ni sư ngồi xuống.
[0:41]Thỉnh chư tôn ngồi xuống. Quý Phật tử ngồi xuống nha. Kính thưa trên quý thầy, quý cô. Kính thưa quý Phật tử. Hôm nay cũng là những ngày đầu năm. Và cái ngày đầu năm là chúng ta hay có những việc làm để lấy hên cho cả năm.
[1:04]Và người Việt Nam mình chắc là cũng hay làm lấy hên, cho nên năm vừa rồi thế giới rất là nhiều tai ương hoạn nạn mà Việt Nam ta tương đối bình yên, bình yên. Và năm nay cũng vậy, theo truyền thống thì đầu năm ta cũng làm cái gì đó để lấy hên. Làm gì đó lấy hên thì có nhiều cách. Ví dụ như Bác Hồ thì phát động Tết trồng cây. Trồng cây cũng là một việc phúc. Nhớ như vậy, trồng cây cũng là một việc có phúc, giống như phóng sinh cá. Ta trồng xuống đất một cái cây giữ gìn nó giống như ta phóng sinh là mấy trăm con cá vậy. Chỉ có cái điều là là là trồng cây khó là phải có đất, mà đất bây giờ mắc quá, nên thôi đành chịu.
[1:55]Chớ nếu mà ở những cái vùng mà ta có đồi, có núi, có đất rộng thì ta nên trồng cây, vẫn là việc rất là có phúc. Đó là ngày xưa mà Bác Hồ phát động Tết trồng cây. Nhưng ngoài Bắc được chứ trong Nam không được tại trong Nam không có mưa, ngoài Bắc có cái hay là mùa Tết lại có mưa lất phất, nó hay như vậy. Thì đó là cái thứ nhất là ta làm việc để lấy hên đầu năm. Cái thứ hai nữa là ta đi cúng sao, giải hạn đầu năm theo lời khuyên của các thầy bói. Người La Hầu, Kế Đô, Thổ Tú gì đó, Thái Bạch, Thái Dương gì đó, thì mỗi sao có cái gì đó thì ta cúng để cho cái cái sao đó hễ mà sao mà nó đen thì nó thành trắng, mà sao trắng thì nó thành đen hả?
[2:41]Không phải. Nhiều cách lắm, nhưng mà nhưng mà trong chùa ta thì lấy hên đầu năm bằng cách là cầu an đầu năm hoặc là cầu quốc thái dân an. Giống như ngày mai là thầy phải vào trong Nghệ An để làm cái lễ cầu quốc thái dân an. Rồi thầy cũng bỏ mất một cái lễ cầu quốc thái dân an cho Đắk Nông. Mỗi năm thì hay về làm cái lễ đầu năm cho Đắk Nông. Nhưng năm nay lại bận thế nào lại không đi được, nên cũng thỉnh một sư huynh về về làm giúp. Trong đạo Phật ta cũng như vậy. Nhưng trong đạo Phật ta cái cầu an thì nó không có giống như là cái cúng sao giải hạn. Tại cúng sao giải hạn thì nó không có cái căn cứ của đạo
[3:23]lý mà đó chỉ là cái niềm tin gì của một cái trường phái của thầy bói từ ở đâu bên Trung Hoa truyền sang á. Cứ tin rằng mỗi người có có một cái sao mỗi năm, cứ thay đổi theo từng năm. Hầu hết là sao nó hơi xui xui buộc ta phải cúng. Chỉ có cái sao hên là sao Thái Dương nhờ? Sao Thái Dương lục thập đắc tiền tài, tức là người mà được sao Thái Dương thì tháng 6 tháng 10 có tiền. Nhưng mà thầy để ý như thầy có mấy năm mà đi qua sao Thái Dương tháng 6 tháng 10 chờ thấy mồ luôn chẳng có ai cho đồng nào hết trơn, thấy cũng không đúng lắm. Rồi năm ngoái không biết thầy sao gì đó mà lại làm được thêm cái thiền đường cho Phật tử ở Củ Chi.
[4:09]Vậy nên thấy nó cũng không đúng lắm, thật ra mọi chuyện nó theo nhân quả. Còn theo nhà Phật ta thì cứ cầu an, tức là ta cái lòng thành. Nên mà một ngày ngày kia, tức là ngày mốt khi thầy giảng về cái lễ quốc thái dân an ở trong Nghệ An thầy sẽ nói là tại sao tâm con người có thể chuyển được trời đất. Do đó, ta có thể chuyển nghiệp mình. Còn hôm nay thì Ni sư ở đây kết hợp với đạo tràng Phật Hạnh ta, với đình làng Bát Tràng ta, ta tổ chức lễ phóng sinh để lấy hên đầu năm. Tức là đầu năm ta làm việc phúc là tha mạng, cứu mạng chúng sinh. Những con cá nó có thể là nó sớm được lên trên bàn bàn bằng
[4:56]mổ, bàn bàn ăn thì ta thả nó về với sự sống, với tự do. Thì coi như đó là việc làm phúc. Mà người mà phóng sinh á thì nó giải được một số nghiệp sau đây. Nhiều khi có những trường hợp bệnh nặng quá ta cứ phóng sinh, phóng sinh mãi vậy cho mà bỗng nhiên bệnh nó hết dần, hết dần. Điều rất là lạ, không giải thích được. Ta sống lâu hơn tại vì ta cứu mạng chúng sinh không cho nó chết sớm, thì chắc là trước sau nó cũng chết chứ không phải không, cũng không sống lâu được. Ra sông ra biển tự do một thời gian rồi người ta cũng đánh bắt mất. Nhưng mà nó cũng sống lâu hơn. Nhờ vậy cái tự nhiên cái tuổi thọ ta cũng kéo dài hơn.
[5:39]Mà tuổi thọ ta kéo dài không phải là sống lâu mà bệnh lên bệnh xuống đâu, ta sống lâu mà khỏe mạnh. Tới chừng chết, chết rất dễ. Đó là cái thứ ba. Còn cái thứ tư là đôi khi có những tai nạn đáng lẽ nó ập tới nhưng mà nhờ ta phóng sinh cái tự nhiên tai nạn đó nó cũng giảm đi, nó được hóa giải đi. Thậm chí ta bị xe cán không sao. Thậm chí ta bị xe cán không sao. Xe không sao thôi còn ta thì không biết, nha. Không, thầy nói thật á nha, thầy nói thật á. Thì như vừa rồi có một cái cô Phật tử ở Hải Phòng á, cổ cũng hay phóng sinh làm phúc nhiều lắm. Cái đứa cháu chở đi xe sau xe tải, cán một cái cuốn chui dưới gầm xe
[6:22]tải, cái bánh xe tải nó tán vô đầu một cái nó dừng lại kịp thời. Nó vừa chạm vào đầu nghe cái bốp một cái dừng lại, không leo qua. Chứ leo leo qua thì giờ này cũng đám giỗ xong rồi. Tán cái bốp dừng lại cổ rất là đau đầu nhưng mà nó không leo qua, dừng lại. Lôi cổ ra khỏi gầm xe. Cổ không cho đem đi bệnh viện, cổ ngồi yên, cổ ngồi thiền, cổ dựa đó cổ ngồi thiền. Ngồi suốt hai tiếng đồng hồ, cái não nó từ từ nó tự nó phục hồi lại. Yên rồi hết bệnh luôn về rồi, ngày mai mới đi scan với CT lại không có chuyện gì cả, lành luôn. Đó là chuyển nghiệp đó. Chứ đáng lẽ cô phải chết vì xe là xe cán, nhưng mà nhờ làm phúc cả đời nhiều quá.
[6:59]Cho nên chuyển nghiệp luôn, không chết nữa. Nó cũng hiện ra một tai nạn cho biết là mình có cái nghiệp đó, nhưng mà rồi vượt qua luôn. Nên cái phóng sinh cũng hay lắm. Mà ngoài cái phóng sinh ra còn nhiều việc phúc ta phải làm đầu năm á. Ví dụ đắp đường, ha. Đường hư thì ta đắp lại cho mọi người đi đỡ bị tai nạn. Mà bây giờ đường hư nhiều lắm, cho nên ta tha hồ. Hồi hồi trước khoảng đâu mười năm trước á, thầy gặp ai thầy cũng kêu nói coi đường đâu mà ổ gà con vá cho người ta đi con. Nói: Dạ đường chỗ con tốt quá không biết làm gì. Nhưng mười năm nay thì đường hư quá chừng hà. Mà nhớ thầy có nói hoài.
[7:39]Nói đi qua một khúc đường nào mà ở khúc đường đó mà có cái ổ gà thì cái nhà ngay đó không phải là Phật tử.
[7:49]Vì không phải là Phật tử mới để trước nhà mình có cái ổ gà. Còn là Phật tử thì đã lấp mất rồi, cho mọi người đi qua đi lại. Mà không phải là chỉ lấp cái ổ gà trước nhà mình mà lấp hết cả một một con đường đó luôn, đoạn đường cho mọi người đi cho yên bình. Đó là cái tâm của người Phật tử như vậy. Như vừa rồi ở trong chùa thầy vậy, cái chùa mình ở trên núi nhưng mà cái đơn vị mình ở thì vẫn dưới xã ở dưới dưới làng á, cái ấp ở dưới làng. Dưới đó nó có một cái đoạn đường khoảng 2 km nó hư. Mà cái hố gà từ từ thành cái hố voi. Rồi cái ông Chủ tịch xã ổng ở ngay đó, ổng nói: Chắc ít bữa tôi phải chèo xuồng tôi đi, chứ hết đi xe được vì nó lún sâu.
[8:29]Mà cũng chẳng ai làm gì. Thế là chùa mình hôm đó lại xin được số tiền xuống, mình mua bê tông mình trộn mình lấp từng cái hố, từng cái hố suốt hai cây số như vậy, nối từ ấp này qua ấp kia người ta mừng. Nhưng mà cái điều đó cũng hiểu một điều thế này: là trước nhà mình có cái hố hư mà không có lấp ngay, cứ để nó kéo dài quá lâu cũng là cái cái ta kém cái tinh thần trách nhiệm mà cũng không biết làm phúc. Chứ còn người Phật tử ta phải chăm lo làm phúc dữ lắm. Việc gì giúp đời, giúp người được mình làm không tiếc công tiếc sức. Nhớ như vậy. Vì sao vậy? Vì ta có mặt trên cuộc đời này trong một kiếp người này coi vậy chứ không bao lâu.
[9:08]Đúng không ạ? Ví dụ khi ta còn trẻ đó, ta nghe cái chữ mà 50 tuổi, 60 tuổi là cái gì nó đằng đẵng ở phía trước, không biết ngày nào mình mới tới phải không ạ? Nhưng mà khi mình đến 60 tuổi rồi mình nhìn lại hết hồn. Sao? Ủa, thoáng cái đã tới rồi phải không? Không ngờ là đã tới rồi. Mới ngày nào hãy còn tung tăng, dung dẻ, vui chơi ngày xuân, đến bây giờ là 60 tuổi mình không ngờ nó qua nhanh đến như vậy. Cho nên trong cái thời gian ngắn ngủi của một kiếp người đó, ta ta tranh thủ làm được nhiều việc phúc. Chớ đừng để cuộc đời trôi qua uổng phí nha, vì thời gian không có nhiều. Tranh thủ làm được nhiều việc phúc để làm chi vậy?
[9:55]Để làm chi vậy? Để vì còn kiếp sau nữa, còn sau cái chết nữa. Chết rồi đi đâu, ta biết chưa? Chưa. Cái đáng lo là ta chưa biết mình đi đâu, mà ai cũng phải chết, mà chết rồi không phải hết, chết rồi ta còn đi đến một nơi nào đó. Mà nếu nơi đó nó không phải là một nơi an lành, không có nhà không cửa, không cơm không gạo, ta đói chết á, hay là vất va vất vưởng á, thê thảm á, tối ngày đi ngóng ngay đầu đường chờ coi có ai cho cái gì không ăn. Mà cũng không phải ai nhớ tới mình để họ cúng cho ăn hoài, nên rất là đói. Cái cảm giác mà đói cả ba bốn tháng không có miếng gì bỏ trong bụng là cảm giác mà ma đói bị á, các vong linh nó bị như vậy á.
[10:44]Mà khi mà cái cảm giác mà ma nó đói lâu ngày, nhiều khi đói cả ba bốn chục năm làm ma đói, cứ cứ tìm cái gì ăn được là ăn, ăn lén của ai được cái gì là ăn, rồi trái cây thối rơi xuống mà ăn, rồi đến lúc bắt đầu thấy cái đống phân của ai bài tiết ra mà bắt đầu thấy thèm cũng ăn luôn là nghiệp súc sinh hiện ra luôn rồi. Đói đến mức độ mà thấy đống phân cũng bắt đầu thấy ngon rồi là hết rồi, nghiệp quá nặng. Mà lý do tại sao vậy? Tại vì lúc làm người không biết làm phúc, không có biết thương người, không nghĩ đến cái cảnh đói no của người khác. Nên khi ta gặp nhau vậy, như mọi người trong nhà thì thầy không còn nhớ
[11:25]cái cảm giác đó, nhưng mà thầy nhớ như trong chùa của thầy vậy. Bất kể ai đến thăm chùa là thầy đều hình dung ngược lại coi cái quãng đường người đó đã đi mất bao lâu để đến chùa. Và nếu với cái quãng thời gian mất bao lâu như vậy, họ đi qua mất cái buổi cơm chưa, và họ đã ăn chưa, thầy lo trước cái đó cái đã. Cho nên ai đến cái thầy cũng lật đật hỏi là đã ăn cơm chưa. Và ra ngoài Bắc thì hầu hết các Phật tử đều trả lời một câu giống nhau là ăn cơm rồi. Nên thầy mới nói thế này: trong đời thầy có hai hạng kẻ thù. Kẻ thù thứ nhất là mà thầy căm thù nhất là đế quốc, người thứ hai thầy căm thù là người hỏi ăn cơm chưa nói ăn rồi.
[12:15]Cho nên thầy kinh nghiệm ra ngoài Bắc á, hễ mà gặp Phật tử hỏi nói ăn rồi, cái thầy cứ ép ăn, cái tự nhiên ngồi ăn được ba bát nữa. Đó mới là đó mới là lời trái tim muốn nói, ăn thật hay chưa đó. Miệng thì nói ăn rồi nhưng mà trái tim khác, chứng tỏ là ăn thêm ba bát được nữa. Vậy. Cái sau khi mà ngẫm ngẫm vậy, thầy nghĩ chắc thầy chết thầy không có làm ma đói, tại vì lúc nào thầy cũng lo cho mọi người đó đừng có đói. Thầy kể như vậy để làm cái gì? Để ý là thầy muốn rằng là trong cuộc sống này ta hãy lo cho nhau, để ý đến nhau, quan tâm đến nhau từng chút, từng điều nhỏ nhỏ trong cuộc sống, lúc nào cũng muốn cho cái người bên cạnh mình được an vui, được hạnh phúc.
[13:05]Và đó là ta sống một cuộc đời ngập tràn phúc đức. Mà người đã sống cuộc đời ngập tràn phúc đức như vậy thì cái phúc lành nó nó lan tỏa ra vừa dài, vừa rộng, vừa xa. Thế nào là phúc lành mà lan tỏa ra vừa dài, vừa rộng, vừa xa? Nếu chúng ta sống một cuộc đời tràn đầy phúc đức, biết tu tập, biết thương người, biết giúp người, thì cái phúc lành đó nó sẽ trải ra dài, rộng, xa. Nghĩa là sao? Dài là thế này: dài là cho chính ta. Tức là khi ta bỏ cái kiếp này thì qua nhiều kiếp sau nữa thì nó chiều dài trong cái luân hồi của chính ta đó thì ta được hưởng nhiều phúc báu, ta được sinh vào nơi sung sướng hoặc lên cõi Trời,
[14:05]hoặc là về cõi Người cũng hết sức là cao sang, quyền quý, thông minh, tài giỏi. Và nếu ta tiếp tục tu nữa thì vượt lên từ từ tới cái địa vị của Thánh nhân. Còn nếu ta hưởng thì lại lui xuống lại. Đó là theo chiều dài, tức là khi ta làm được việc phúc thì cái phúc đó nó sẽ kéo dài theo cái luân hồi của chính chúng ta. Thứ hai là nó rộng. Rộng là cái phúc lành của ta nó ảnh hưởng hết mọi người chung quanh ta gặp may mắn theo. À đây rất là lạ nha. Ta đừng có nói là phúc ai làm nấy hưởng, tội ai làm nấy chịu, không có, nó ảnh hưởng hết người chung quanh ta. Rất là lạ. Lấy ví dụ như là có một cái ông đó ổng làm quan,
[14:53]thế là con ổng cũng dựa vào cái quan của ổng đi làm ăn cũng dễ, rồi anh em bà con đồ nói: "Ờ tôi là cháu của ông đó đó đó", thế tự nhiên được mọi người cũng nể nang, rồi quan hệ xã hội cũng tốt lên, cũng được nhiều người ưu ái, tức là hưởng lây cái phúc của ổng á. Tới khi ổng bị vua, không biết ổng làm cái gì tội, bị vua chém đầu thì vua cũng lôi sạch hết mấy người kia ra chém sạch không sót người nào. Đời xưa nó vậy. Thì đó là đời xưa, nhưng đời nay thì luật pháp ta không có vậy. Luật pháp đời nay thì ai làm tội nấy chịu. Nhưng mà cái phúc vô hình á, phúc tâm linh nó vẫn y như vậy, nó vẫn tỏa ra hết.
[15:31]Tức là trong gia đình mà có một người làm phúc thì cả gia đình đó gặp may mắn,
[15:39]cả gia đình đó vượt qua rất nhiều hoạn nạn, mà thật ra có một người biết tu à. Đây là điều rất là lạ. Vì sao? Vì gia đình đó liên đới nhân quả với nhau từ nhiều kiếp, liên quan nhân duyên với nhau nhiều kiếp. Cho nên một người biết tu thì làm cho cái niềm vui, cái hạnh phúc, cái may mắn nó lan ra theo chiều rộng ra cả cái gia đình. Mà không phải cả gia đình đâu, nếu cái người đó làm phúc nhiều, cả cái làng đó được may mắn lây, lạ như vậy. Giống như là một bậc Thánh ở đâu thì nguyên cả cái vùng đó được hưởng phúc, lạ như vậy, nên nói là tỏa ra theo chiều rộng. Rồi thầy nói là cái phúc nó kéo ra theo chiều xa.
[16:23]Sa nghĩa là thế này: là nếu mà một người làm phúc á, họ chết rồi thì cái nhân quả luân hồi đi theo họ là chiều dài, nhưng mà cái phúc nó để lại con cháu rất là lâu xa, rất là lâu xa. Ví dụ như ngày xưa đó có một cái ông quan tên là Nguyễn Huy Đức, ổng là người ổng sống đạo đức lắm, tốt và lên làm quan. Sau này đến đời con cháu ổng cứ lót cái chữ Đức á, Nguyễn Đức Nguyễn Đức, cái dòng họ nó phát rất là lâu, phát lâu. Tới ngày nay là không biết mấy chục đời rồi bắt đầu mới hơi hơi hơi giảm bớt rồi, chứ cái dòng họ Nguyễn Đức ngày xưa cũng hẵng phát dữ lắm chứ không phải không. Coi là đó là phát theo chiều xa đó, tức là những con cháu nhiều thế hệ được phát lên.
[17:04]Nên vì vậy một người biết làm phúc lành thì cái phúc đó nó kéo theo chiều dài, tức là nhân quả luân hồi của chính ta, nó tỏa theo chiều rộng là những người chung quanh ta, gia đình, xóm làng ta được hưởng cái may mắn lây, và nó đi theo cái chiều xa, lâu xa, tức là nhiều thế hệ con cháu ta cũng được cái phúc lây như vậy. Nên một người mà biết làm phúc thì cái tốt đẹp nó nó nó nó nhân lên bao nhiêu lần như vậy. Vì vậy ta hãy sống mà cố gắng làm, cố gắng làm phúc. Nhưng mà do đâu mà ta biết làm phúc, thích làm phúc, chịu khó làm phúc? Do đâu? Do tâm ta, phải không ạ? Tâm ta tốt, tâm ta hiểu đạo thì ta mới biết làm
[17:56]phúc, thích làm phúc và chịu cực để làm phúc. Còn cái người mà không có cái nội tâm tốt thì không nghĩ tới chuyện làm phúc, tu tập đâu, chỉ nghĩ hơn thua, giành giật thôi. Tham lam, sân hận, cãi một câu cho thắng là cãi, giành ai được cái điều gì giành, đó miễn làm sao có lợi cho mình, thì cái người vậy họ không bao giờ nghĩ tới chuyện làm phúc. Còn sở dĩ mà ta nghĩ đến việc làm phúc vì tâm ta tốt. Cái câu đó trả lời là như vậy. Vậy vấn đề là làm sao để cho tâm ta tâm ta tốt lên? Vấn đề là như vậy phải không ạ? Là hễ tâm ta tốt lên rồi thì cả cuộc đời của ta là tràn đầy phúc đức vì ta làm gì cũng ra phúc
[18:45]cả, nhìn thấy ai ta cũng yêu thương cả, gặp việc gì ta cũng muốn giúp cả, thì cả cuộc đời ta cứ như thế mà tràn đầy tràn đầy phúc đức. Nên gọi là gì? Là tâm ta tốt thì cả cuộc đời ta là phúc lành. Nên cái việc mà tạo cho cái tâm ta tốt đó dễ không? Dễ không? Đúng vậy, khó. Ví dụ như bây giờ ta gặp một người mà ta nói rằng: "Trời, cái tâm chị tốt quá." Ta sống gần người đó ta thấy rõ là người đó rất là tốt, người đó hiền lành, nhã nhặn, ôn hòa, và thứ tha, rộng lượng, hay giúp người, hay tử tế, tức ta sống rất lâu ta thấy rất rõ người đó là như vậy, không phải giả dối, thì ta khen: "Ồ, chị tốt quá." Thì phải nhớ rằng cái người mà
[19:40]được cái tốt như vậy là không phải mới một kiếp tốt nha. Để được cái tâm tốt mà để ta ngưỡng mộ, người này đi qua mất hết 50 kiếp tu tập rồi, khó như vậy. Nên là khi ta thấy một người mà ta khen họ là người tốt thì phải họ đi qua 50 kiếp, 100 kiếp tu tập rồi, không phải dễ. Mình đã như vậy chưa? Thật ra mình có xấu lắm không? Mình cũng không xấu lắm, phải không ạ? Biết đi chùa, ngày hôm nay biết đi chùa phóng sinh thì mình cũng không có xấu lắm. Nhưng mà mình chưa tốt đến mức độ mà người ta gặp mình người ta ngưỡng mộ, phải không ạ? Do đó là trong nhiều kiếp qua mình cũng tu tập á, nhưng mà mình tu không quyết liệt lắm, không cố gắng lắm.
[20:32]Cho nên bây giờ mình chỉ ở mức độ vừa vừa, không phải là con người xấu xa, không làm những điều tội lỗi, à không đến nỗi bị truy cứu hình sự. Đôi khi cũng giúp người này giúp người kia chút đỉnh, nhưng mà chưa đủ để người khác ngưỡng mộ. Còn cái người mà lòng tốt của họ đủ để người khác ngưỡng mộ thì họ đi qua mất 50 kiếp, trăm kiếp tu hành, không có dễ. Nên cái việc chuyển cái nội tâm từ xấu thành tốt là khó khăn, nhưng nó là cái mấu chốt của mọi vấn đề. Nếu ta chưa thể chuyển tâm mình từ xấu thành tốt thì ta cứ tiếp tục đi lang thang trong luân hồi, cứ vậy lình xình như vậy hoài. Cứ là sinh ra, lớn lên làm ăn vất vả, rồi già, yếu rồi chết.
[21:20]Rồi vất vưởng thời gian cái đầu thai lại, tái sinh làm người, rồi cũng sinh ra lớn lên đi học hành, đấu tranh, vất vả giành giật với cuộc sống, rồi cái già, yếu rồi lại chết, cứ vậy hoài. Nó không có gì thay đổi và cứ vất vả, nhìn lại một đời thấy mệt mỏi. Còn nếu mà ta có cái hướng đi tu tập để chuyển cái tâm ta từ xấu thành tốt, cho nó thành ra bắt đầu thuần thiện, thánh thiện, thì từ từ ta bỏ cái khổ của luân hồi đi. Tạm thời lên cõi trời ở tạm. Lên cõi trời ở tạm trú, rồi mai mốt chứng đạo rồi về Niết bàn thường trú. Lúc mới đăng ký hộ khẩu thường trú. Còn ở cõi này ví dụ ta có cái thường trú,
[22:07]coi chứ cái thường trú này nó không có chắc ăn ha. Nên cái cõi mà ta hướng đến tạm trú là cõi trời, nó bớt cái luân hồi tái sinh, vất vả quá. Và hướng đến cái thường trú ở đâu? Niết bàn nha. Nơi chỗ chư Phật đấy, Niết bàn. À, ta có nghe cái câu này không? "Giang sơn dễ đổi, bản tánh khó dời." Có nghe câu này không ạ? Nghe ở đâu? Ở đâu? Bài giảng sư phụ hả? Không, nghe trong phim Hồng Kông.
[22:46]Giang sơn dễ đổi bản tánh khó dời, đây là một cái câu đúc kết kinh nghiệm của người xưa. Tại vì họ thấy con người ta cái tính tình khó thay đổi quá. Khó thay đổi, một lát nữa ta sẽ nói. Ta sẽ nói sau khi hết bài giảng này ta sẽ đúc kết một điều là quả thực con người rất khó thay đổi cái bản chất. Nên ví dụ như có một người nào đó mà họ bỗng trở nên tốt thì ta đừng tin, vì cái tốt đó chỉ được 5 ngày thôi. Không phải nói đó là kinh nghiệm của cuộc sống, mình không bi quan nhưng nó là một thực tế. Ví dụ thấy cái người đó là nóng nảy, sân si, hẹp hòi, ích kỷ, lừa đảo, bỗng nhiên hôm họ quỳ xuống chân mình họ khóc lóc, nói hối hận cả một thời gian
[23:34]nghĩa là khờ dại đã sống sai lầm, bây giờ hối hận và quyết là thôi tu tập đi theo con đường của ánh sáng, thì ta đừng khờ dại mà tin nha. Đừng khờ dại mà tin, vì họ hối hận được có 5 ngày thôi, nhớ như vậy. Nên bây giờ một người đã tốt rồi mà muốn cho người đó xấu đi, dễ không? Cũng không dễ. Vì nếu mà đã xây dựng được một bản chất tốt rồi thì khó trở nên người xấu. Mà đã là người xấu mà muốn trở nên người tốt rồi, cũng không dễ, cũng đều khó, nhưng nhưng có cái này: tốt trở thành xấu dễ hơn xấu trở thành tốt, đó là cái thiệt thòi của ta. Ví dụ ta là một người hiền lành, ít có nổi nóng, bây giờ muốn cho ta trở thành người nổi nóng cũng khó, nhưng mà cũng dễ.
[24:29]Còn một người là người rất hay nổi nóng, bây giờ làm sao để chuyển trở thành cái người hiền lành, nhẫn nhục, ôn hòa, không nổi nóng nữa, rất khó phải không? Và khó hơn rất nhiều. Nên hai cái chiều đi ngược lại thì cái chiều mà đi từ tốt sang xấu coi vậy chứ nó dễ hơn là cái chiều đi từ xấu sang tốt. Vì sao vậy? Bởi vì cái xấu là bản năng tự nhiên của chúng sinh. Khi chúng sinh xuất hiện giữa cõi đời này thì họ có một số bản năng thẳm sâu trong tâm hồn, và cái bản năng đó là xấu. Ví dụ như cái ích kỷ, khỏi cần dạy, tự ta ích kỷ rồi. Rồi cái tham lam, khỏi cần dạy, tự ta tham lam rồi. Rồi cái ái dục, khỏi cần dạy, tự nó có ái dục rồi.
[25:24]Còn cái thiện là nó không phải tự nhiên mà nó có, mà phải do tu tập, rèn luyện, học tập, phải do lý trí mà phát sinh. Người nào có lý trí thì người đó mới giữ tâm mình trong điều thiện, còn không cần, buông lý trí ra thì tự bản năng nó làm cho ta trở thành người xấu. Nên xấu là một điều tự nhiên, còn cái tốt là điều phải xây dựng, phải xây đắp mới có, là phải có lý trí vậy. Nên chỉ cần ta ở gần kẻ xấu một thời gian là ta làm sao? Xấu theo.
[26:06]Rồi ta đang tốt bình thường á, ta chỉ cần nghe xúi bậy một thời gian là ta xấu đi liền, từ từ ta xấu theo, nên cái xấu rất là nhanh. Còn cái tốt cũng giống vậy, nhưng mà lại tốc độ chậm hơn, đây là điều rất là thiệt thòi cho ta vậy. Ví dụ cái người tốt mà ở gần người xấu á, một năm là nhiễm cái thói xấu xong rồi. Nhưng mà người xấu ở gần những người tốt á thì tới 3 năm mới bắt đầu nhiễm được cái tốt, cái tốc độ nó chậm hơn. Nên vì vậy mà việc giáo dục một con người trở nên tốt cực lắm, vất vả lắm, không phải dễ, mà đòi hỏi quyết tâm của xã hội rất cao mới thay đổi được bao nhiêu thế hệ con người trở thành tốt, không phải dễ.
[26:52]Còn mà buông lỏng ra một cái, tự người ta chà đạp với nhau người ta sống liền, là người ta xấu liền, vì cái xấu đó là điều điều tự nhiên. Nên ở đây là muốn cho mọi người trở nên tốt á là một kỳ công. Thứ nhất là cái mốc đầu tiên để cho một người có cái nhân duyên trở thành người tốt là cái chỗ này. Có một lần thầy giảng cho các chư tăng thì mới nói thế này, thầy nói thầy đố quý thầy biết bắt đầu từ đâu mà người ta khởi tâm tu tập? Cái câu trả lời là: bắt đầu bất ngờ trong cuộc đời, đây là một điều ngẫu nhiên, ta gặp một vị thánh.
[27:40]Bất ngờ, điều này không tính trước. Trong cái dòng luân hồi vô tận ở đâu đó, một kiếp nào đó ta không biết, mà vô tình ta gặp một vị thánh. Mà đây là điều không phải là nhân duyên, nhân quả từ trước, vô tình thôi, ta gặp một vị thánh.
[27:58]Và ta ngưỡng mộ. Khi ta hiểu rằng đó là một vị thánh, ta chiêm ngưỡng cái nhân cách, trí tuệ của người đó, ta khởi lên cái tâm ngưỡng mộ thì kể từ giây phút mà ta khởi cái tâm ngưỡng mộ lên, rồi trong cái dòng luân hồi của ta bắt đầu có cái nhân của tu tập, bắt đầu từ đó, nhớ như vậy. Sẽ có người hỏi nói: "Thưa thầy, thầy nói việc gì cũng có nhân quả hết, sao hôm nay thầy lại nói là ngẫu nhiên, bất ngờ?" Thực sự trong cái chuỗi nhân quả này, nếu mà cái gì cũng nhân quả hết thì nó là cố định rồi, phải không ạ? Nó có những cái ngẫu nhiên. Vì thế trong cuộc đời nó vừa cố định mà vừa bất định. Chính nhờ những cái bất định đó mà ta mới chuyển nghiệp mình
[28:42]được, chứ nếu nó cố định phăng phắc, phăng phắc, răm rắp hết thì không ai tu được nữa, vì mọi chuyện đã được sắp xếp. Nhưng trong cuộc đời có những điều ngẫu nhiên. Ngẫu nhiên như thế nào? Thầy nói ví dụ, ví dụ như ta đi trên đường xuôi ngược thế này thì mọi người qua lại nhìn mặt nhau gặp nhau là ngẫu nhiên, phải không ạ? Nhưng ngẫu nhiên hôm đó có một cái cô gái cổ đẹp quá, cổ đi ngang. Cổ đi ngang cái lòng ta động tâm nè. Thì giây phút mà ta động tâm đó là giây phút đầu tiên cái ái dục khởi lên đối với cô đó, nhưng mà chẳng bao giờ được gì cả. Tại vì đâu có duyên với nhau, nhưng đó là giây phút đầu tiên ta khởi một
[29:21]cái duyên đối với cô đó, rồi chìm đi trong luân hồi bao nhiêu kiếp. Mai mốt gặp lại, cái tâm đó nó cứ khởi lên dần, khởi lên dần cho tới khi ta cam tâm tình nguyện phục vụ hầu hạ cho cổ, cho tới khi mà cổ cảm động thì tới khi 300 kiếp sau cổ mới chịu lấy ta làm chồng. Nhân quả nó khiếp như vậy. Mà nó là ngẫu nhiên từ cái ngẫu nhiên ban đầu khởi tâm động tâm đó, rồi khi làm chồng cổ thì cổ đày đọa cho chết luôn. Sau đó mới hối hận rồi mới bắt đầu đi vô chùa tu. Thì bây giờ cũng vậy, cái nhân duyên ta tu tập cũng vậy, trong cái dòng đời ngẫu nhiên vô tình một hôm ta gặp một vị thánh, ta cảm phục cái trí tuệ,
[29:59]đạo đức của vị đó, giây phút mà ta khởi được cái cảm phục lên, bắt đầu cái nhân quả rớt vào tâm ta, trong dòng luân hồi ta có cái nhân của sự tu tập. Thế là mai mốt tâm ta nó cứ lớn dần, lớn dần mà cũng phải 300 kiếp sau ta mới gặp một vị thánh khác để ta làm đệ tử. Vì cái ông thánh mà ta gặp buổi đầu 300 kiếp trước, ổng chứng đạo ổng đi mất rồi. Nhưng mà cái nhân tu tập nó để lại, nó gửi lại, gửi gắm lại, gửi gắm lại, thì 300 kiếp sau ta gặp một vị thánh khác, ta quỳ xuống ta xin, ta xin xuất gia tu tập, phải lâu như vậy đó, không phải dễ. Bây giờ ta chưa nói tới cái xuất gia tu tập, mà ta chỉ nói làm người tốt thôi.
[30:37]Thì nếu mà lòng ta có ý hướng thượng, hướng thiện, ta thích ta là người tốt trên đời, bây giờ ví dụ như hỏi: "Có thích đi ăn cắp hay là thích lao động chân chính?", mình nói: "Thà chết chứ tôi lao động chân chính chứ quyết không đi ăn cắp của ai." Nếu nói được câu đó, quyết làm người tốt, tức là mình đã là có cái bản chất tốt, đã có tâm hướng thiện rồi. Mà có cái tâm hướng thiện rồi thì bảo đảm đâu khoảng trăm kiếp xưa, có lần mình gặp một vị thánh rồi đó. Giờ này mới có cái quyết tâm hướng thiện đó, chứ còn nếu vô lượng kiếp luân hồi mình chưa từng gặp một vị Thánh, chưa từng cảm phục một ai, thì bây giờ mới hỏi:
[31:16]bây giờ có hai cách làm giàu, một cách là hơi lâu là phải đi lao động chân chính, đi trồng nấm, trồng đậu tương, rồi trồng lúa đồ; còn cách làm giàu nhanh hơn là mình cầm dao đi đi đêm về giàu. Chọn cái nào? Ngồi mình suy nghĩ: "Thôi, cầm dao đi nó mau hơn". Tức là tâm mình không có hướng thiện, không có bản chất tốt. Nghĩa là trong nhiều kiếp luân hồi mình chưa cảm phục một vị Thánh nào, thì bây giờ lựa chọn giữa cái thiện và ác, mà cái nào có lợi nhiều mình đi theo liền, và thường đã chọn mất cái điều ác. Cho nên để mà có thể chuyển tâm ta được thành cái người tốt, mà để cho ta thích làm người tốt, ta muốn làm người tốt,
[31:55]thì một kiếp nào đó ta đã từng cảm phục một người tốt nào rồi, một vị Thánh nào rồi, đó là cái mốc đầu tiên. Giống như tất cả mọi người chúng ta hôm nay ngồi đây, hôm nay tại sao không đi chơi, mà hôm nay nghe nói chùa có giảng kinh, có phóng sinh ta vội kéo nhau về chùa? Vì tâm ta hướng hướng thiện. Mà tại sao tâm ta hướng thiện? Kiếp nào đó, năm kiếp trước, mười kiếp trước, hai mươi kiếp trước đã có lần ta cảm phục một bậc nào cao cả rồi, hôm nay mới ngồi đây, chứ nếu không giờ này đi chơi rồi, giờ này đi nhuộm tóc rồi, sơn móng tay rồi, không phải dễ đâu. Nên đó là cái nhân đầu tiên, nhưng mà cái nhân ban đầu đó là chưa đủ.
[32:40]Khi mà ta có cái tâm cảm phục người tốt rồi, chưa đủ, bắt đầu
[32:46]phải thề, ta phải thề. Vì ta ngưỡng mộ một người tốt rồi nó nó nằm yên trong lòng ta thôi, chứ nó chưa đủ để chuyển biến cái tâm hồn ta nhanh chóng được. Nên mỗi ngày ta phải thề, phải thề trước Phật. Ví dụ ta thấy ta có cái tâm ích kỷ, thì ta mỗi ngày ta quỳ trước Phật ta thề, nói: "Con xin nguyện đời đời kiếp kiếp con diệt trừ tâm ích kỷ, nguyện lòng sống vị tha, thương người giúp người, lo cho người hơn lo cho mình", mỗi ngày nói câu đó. Mà nói được tới ba năm, bắt đầu cái lời thề đó trở thành bản chất tâm hồn ta, và nó định hình tâm hồn ta cho tới ngày ta chứng Đạo luôn. Phải thề ba năm, mỗi ngày thề như vậy thì nó định hình
[33:37]ta luôn, ta trở thành con người vị tha, không thể nào quay lại con người ích kỷ như trước được nữa. Nên cái lời thề nó quan trọng, cái lời phát nguyện mỗi ngày rất là quan trọng. Còn nếu mỗi ngày không phát nguyện, không định hình được cái tâm ta, không định hình cái nhân quả của tâm hồn ta, cái ta nay thế này, mai thế kia à. Như mình thấy ờ người sống vị tha cũng hay, mình cũng muốn mình sống vị tha, nhưng mình không phát nguyện trước Phật, thì lâu lâu hứng lên cái mình có vẻ thương giúp người, rồi cái lui xuống lại cái thôi quay lại ích kỷ, cứ dao động khi tốt khi xấu. Còn mỗi ngày mà ta phát lời nguyện trước Phật
[34:17]mà đều đều vậy suốt ba năm thì nó định hình ra luôn tới vô lượng kiếp luôn, nên đó là cái quan trọng. Nhưng phải xem cái tâm mình còn thiếu điều gì, cần điều gì, dư điều gì cần bỏ thì đem ra mà phát nguyện trước Phật mỗi ngày nha, đó là cái phương pháp. Cái điều thứ ba nữa, thứ nhất tức là ta đã có lần có cơ hội cảm phục người tốt; thứ hai là ta phải phát nguyện điều tốt hằng ngày trước Phật; thứ ba là phải làm sao mà ta được người tốt nhắc nhở mãi.
[34:52]Đừng chủ quan là mình tự làm chủ lấy cuộc đời mình được rồi, đừng chủ quan.
[35:02]Vì sao vậy? Vì chỉ có những bậc Thánh từ Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm trở lên, những người đó mới tự tu được, tự họ làm thầy họ được. Còn nếu ta chưa phải chứng những bậc Thánh đầu tiên đó thì ta chưa đủ sức tự làm thầy mình. Nếu mà có người thì ta cố gắng làm ra vẻ tốt, không có ai ta lộ bộ mặt xấu ta liền, ta sống xấu lại liền. Còn một bậc Thánh thì họ sao? Lúc đông người họ cũng tốt như vậy, mà lúc không có ai, sống một mình họ cũng tốt như vậy, vì họ tự làm thầy họ được. Còn ta chưa làm thầy ta được. Lúc đông người, lúc nào ta cũng làm ra vẻ tử tế, tốt bụng, lịch sự, đàng hoàng, văn minh, nhã nhặn, nhưng mà ít người hoặc là
[35:52]với những người đã thân với ta quá lâu thì ta lộ bộ mặt ta ra, lộ bản chất ta, vẫn cái thói bỗ bã, du côn, nói bậy, rồi tham lam, hưởng thụ nó lộ ra liền, có đúng không ạ? Có, đúng. Lúc nào đó thầy sẽ giảng cái bài Tỉ lệ gian dối của con người. Trong chúng ta chưa ai ta đạt được cái sự chân thật 100% cả. Người tốt cách mấy vẫn bị một tỉ lệ gian dối, tốt cách mấy vẫn bị một tỉ lệ gian dối nào đó. Còn những người quyết tâm gian dối thì thôi khỏi nói rồi, đó là người dối trá, lừa đảo rồi. Còn những người mà họ không lừa đảo ai, không dối trá ai, họ sống cuộc sống lương thiện, thì thật ra trong cuộc đời của họ,
[36:43]trong lời nói của họ, trong thái độ của họ vẫn hết 20 - 30% là dối, không có thật. Chỉ có những bậc Thánh họ mới đạt được cái tỉ lệ chân thật 100% hoặc là 98%, đó là bậc Thánh. Tức là lúc có mặt mình họ sống như thế nào, lúc không có mặt mình họ cũng sống y như vậy, không có thay đổi, không khác. Còn mình có mặt người cái mình đổi theo mình vui lên, lịch sự: "Mời bác ạ, bác ăn cơm chưa?", vân vân; không có ai: "Đi khỏi, đi khuất mắt tao cho rồi", trở mặt liền, đó là cái gian dối. Nên ở đây là ta đừng tin nơi ý mình là mình có thể làm chủ cuộc đời mình. Phải luôn luôn nương tựa một bậc thầy để được nhắc nhở mãi, phải luôn luôn nương tựa với
[37:33]một chúng hội tốt, một chúng hội có tu tập để ta được gì? Được huynh đệ nhắc nhở mãi. Nên vì vậy mà thầy thành lập những đạo tràng là như vậy. Đạo tràng tức là tập hợp một chúng hội gồm các Phật tử tu tập theo đường lối giống nhau, để mà thường gặp nhau, nhắc nhở nhau đạo lý, như vậy sẽ đỡ lắm. Đáng lẽ là hôm nay ta làm một việc bậy, nhưng mà ngày mai đã tới cái lúc phải đi sinh hoạt tu tập đạo tràng, ta nghĩ tới cái lúc mà gặp huynh đệ đạo tràng ta không mặt mũi nào ngày hôm nay ta làm một việc bậy, nên ta kìm nén, ta bỏ, để ngày mai đi tu tập cho trong sạch. Nhờ như vậy mà mà ta bớt làm điều xấu,
[38:18]nên lúc nào cũng vậy, phải nương tựa với thầy lành bạn tốt là như vậy. Có một bậc thầy tốt để răn dạy ta, có một chúng hội tốt để mà bảo bọc ta, đó là yếu tố thứ thứ ba. Yếu tố thứ tư là ta phải thực hành làm những việc tốt từng chút từng chút để củng cố nó ngược lại vào nội tâm. Nghĩa là sao? Thường thì tâm ta tốt thì hành động ta mới tốt, nhưng mà ở đây ngược lại, ta làm hành động tốt để củng cố ngược lại cho cái tâm ta tốt. Hồi đó thầy không hiểu cái câu này của Phật dạy. Hồi đó thầy đọc một bài trong cái Tăng Chi Bộ Kinh của Phật, Phật mới hỏi các Tỳ-kheo là bố thí để làm gì, mọi người trả lời không đúng, không ai trả lời đúng.
[39:13]Phật mới nói là bố thí để trang nghiêm tâm. Thầy ôm cái câu đó gần 20 năm mới hiểu ra. Nói tại sao bố thí để trang nghiêm tâm? Lúc đó thầy nghĩ là mình bố thí giúp người vì mình thương người, thấy người ta khổ nên mình giúp, gọi là bố thí. Nhưng mà lạ lùng là Phật trả lời là bố thí để trang nghiêm tự tâm. Thầy không hiểu. 20 năm trời suy ngẫm lại câu đó thầy mới hiểu, là ở cái chỗ là thế này: thường thì tâm ta tốt thì hành động ta tốt, mà ngược lại, hành động ta tốt sẽ ngược đánh ngược lại vào tâm ta cũng tốt lên. Cho nên có khi ta chưa tốt lắm, nhưng cứ ráng làm điều tốt thì tâm tự nhiên sẽ trở nên tốt.
[39:59]Đây là cái bí quyết của Phật dạy, 20 năm thầy mới hiểu câu này, khiếp như vậy. Nên ta cứ tu tập mà cứ học lời Phật dạy thì khi mà hiểu ra một điều ta xuýt xoa mà phát khóc, phát khóc tại sao Phật vĩ đại đến như vậy, tại sao Phật trí tuệ đến như vậy. Nên ở đây ví dụ như hôm nay vậy, ta cũng không phải là người tốt, ừ ta cũng chẳng biết thương người, thương vật gì lắm, nhưng hôm nay có cái hội phóng sinh, cứ đến đây phóng sinh. Rồi khi từng cái xô cá truyền xuống, ta nối tay nhau thả những con cá xuống sông cho nó lội đi tung tăng. Mà cái tập khí của ta nhìn con cá thì nó chỉ gợi trong tâm ta một cái đĩa cá kho, một cái đĩa cá chiên, đúng không ạ?
[40:46]Ướp hành, ướp muối gì đó, à nhìn con cá ta chỉ hình dung ra đó thôi. Nhưng mà ngày hôm nay là bởi vì là hội phóng sinh, cho nên không thể nào lén bóc con nào đem về kho xào gì được, vì thầy đứng đó, quý thầy quý cô đứng đó nhìn, cứ phải ôm từng xô cá đổ xuống sông, ngược lại cái bản tính của ta. Nhưng mà ta cứ làm, cứ đi phóng sinh, từ từ một lát bắt đầu ta yêu được những con cá đó, ta bắt đầu thấy yêu, bắt đầu ta hiểu cái sự sống mọi loài đều đáng quý. Ta nhìn con cá nó được tung tăng bơi lội dưới dòng nước tự do, ta thấy ờ cái hình ảnh này nó đẹp. Hình ảnh con cá nó bơi lội tự do dưới dòng nước đẹp
[41:28]hơn là con cá nó chết nằm trên cái đĩa của ta. Bắt đầu thấy yêu sự sống và bắt đầu ta yêu loài, yêu vật, nhìn con chim bay trên trời bắt đầu hôm nay biết yêu rồi. Đó, nhìn con chó là biết yêu rồi, cho nên không bao giờ ăn thịt. Thôi thầy không nói nữa, tự hiểu.
[41:51]Nó là như vậy á, rồi ví dụ như là ta đang ngồi ngồi chơi với chúng bạn, cái tự nhiên có một người nói: "Trời ơi, bên cái nhà bên kia kìa, cái nhà đó nghèo nha, ông bố thì là lao động chính, bữa nay ổng bị xe tông gãy chân ngồi đó, rồi mấy đứa con bây giờ bữa nay về chăm bố cũng không đi học được, rồi không biết là tháng sau lấy gì ăn, tội ghê!" Nói: "Thôi thôi thôi thôi, tôi tôi xin mấy ông mỗi ông cho tôi một ít tiền để tôi đem qua mua gạo cho người đó." Thì mình cũng không mình cũng không nghĩ gì, mình cũng chẳng có cái tâm giúp ai, nhưng mà thằng bạn nó rủ quá, nể nó, cái móc tiền: "Ồ, thôi tao có một triệu nè, đưa mày phụ qua cho người đó." Thế
[42:32]là nó gom gom được mấy triệu, nó chạy qua cái nhà đó, nó biết nó đưa cho nhà đó, quay trở lại, thấy gương mặt nó rạng rỡ. Mình nhìn gương mặt nó rạng rỡ, bỗng nhiên mình cảm thấy cái việc mình mà móc ra một triệu đồng đưa cho cái nhà đó mua gạo, tự nhiên mình thấy vui lên. Và bắt đầu mình tự nhiên dần dần mình hiểu ra một điều là sống phải giúp người, phải thương người. Đó là cái việc làm từng chút từng chút, nhưng mà nó củng cố ngược lại nội tâm ta. Mà đây chính là điều mà Phật dạy là bố thí để trang nghiêm tự tâm. Là dù ta chưa tốt, nhưng cứ ráng làm việc tốt nha. Cứ ráng làm việc tốt thì tâm ta sẽ tốt lên dần dần, giống như hôm nay vậy.
[43:13]Dù ta chỉ yêu cá chiên, cá rán và cá kho, nhưng hôm nay ta cứ đi phóng sinh nha, rồi ta sẽ yêu yêu con cá mà nó bơi lội tung tăng trong dòng nước tự do như vậy. Và cái tâm từ bi mình tự nhiên tự nhiên phát triển, đó như vậy. Điều thứ năm là bắt đầu ta diệt trừ dần những cái tâm bất thiện mà nó cứ quen nó khởi lên hoài. Ví dụ mình đang bán hàng được, cái cửa hàng mình đang bán hàng được, lại thấy người bên kia mọc lên một cửa hàng quán ăn giống như mình. À, lúc đó trong tâm mình nghĩ cái gì? Vì mình đang bán hàng bánh, bánh cuốn, ở đây ngoài Bắc có bánh cuốn không ? Ừ, đang bán, sáng nào người ta cũng ăn rất là đông vui.
[44:02]Bỗng nhiên thấy mình bán đắt thì bên kia đối diện cũng mở lên một cái hàng bánh cuốn giống như vậy, thì trong tâm mình nghĩ gì? Nói thật thầy nghe. Ừ, trong tâm mình nghĩ là: "Lúc nào không có nó mình qua mình châm mồi lửa đốt quán cho rồi." Nhưng mà bây giờ biết tu rồi, cái ý nghĩ đó vừa khởi lên thì sao? Diệt trừ đi, sám hối đi, đừng nghĩ điều xấu đó nữa. Và nghĩ rộng hơn, tập mình phải nghĩ rộng hơn, nói: "Người ta thấy mình bán đắt người ta cũng thèm, người ta cũng muốn, vì sao? Vì ai cũng cần như vậy." Mà mình, tại sao mình được buôn bán bán đắt? Mình có phúc đâu đời trước á. Đời trước chắc mình biết đắp đường thì những người nào mà đi qua đi
[44:47]lại cái khúc đường mình đắp thì bây giờ phải vô ăn như trả nợ. Trước chắc mình bắc cái cầu đi qua cái cái lạch thì bây giờ ai đi qua lại cầu đó thì phải ghé quán ăn mình như trả nợ ở một kiếp nào. Nhân quả hết như vậy. Còn cái người kia, họ thấy mình bán đắt, họ bắt chước họ dựng cái quán lên, thứ nhất, nếu họ không từng làm phúc thì đừng hòng có khách đông. Đó là điều đáng thương. Mà nếu họ cũng có phúc như mình, ngày xưa họ cũng đắp đường bắc cầu như mình thì tự nhiên họ vẫn có khách, và khách đó không phải giành từ nơi mình mà ra được, tự họ có khách của họ. Vì họ có gieo duyên với chúng sinh, còn họ chưa gieo duyên chúng sinh
[45:25]thì đừng hòng có khách, đừng hòng có khách, đây là điều rất là lạ. Như cười lắm, thầy biết có cái anh đó ảnh cũng mới đến với đạo thôi. Thì khi hai vợ chồng có vốn mới ra mua một cái nhà hàng. Mà cái nhà hàng đó ngày nào bán cũng đen kịt người. Hai vợ chồng mới mua lại. Mua lại khi mà vừa tiếp thu cái nhà hàng đó thì không có gì thay đổi cả, vẫn vị trí đó, vẫn nhân viên đó, vẫn bàn bàn đó, ghế đó, món ăn đó, không người nào đến nữa. Không ai đến ăn nữa. Và riết rồi phải bán, bán luôn cái căn nhà to đó luôn, bán rất là khó bán. Phải lạy Phật, xin quá chừng rồi mới mới bán được. Mà mất hết vốn liếng luôn.
[46:10]Tiêu tan cơ nghiệp vì thấy người ta đang làm ăn được, mình đến mình mua, không ngờ bán không được. Lý do? Mình chưa từng đắp đường, bắt cầu, không có cái khách mắc nợ mình để đến ăn với mình. Người ta đang làm ăn ầm ầm vậy, mình vô mình mua quán, tiếp thu lại, khách bỏ đi liền. Mà khách cũng không hỏi, cũng không biết lý do tại sao. Đây điều rất là lạ. Cho nên ví dụ như vậy, bây giờ ta cất cái quán, người cất quán theo, mình khởi tâm ác muốn hại người ta, đừng, dừng lại, diệt cái tâm đó đi. Vì biết sao? Nhân có quả. Nếu người ta bán đắt thì cứ mừng cho người ta, cứ mừng cho người ta. Rồi ví dụ như các ca sĩ cũng vậy, ca sĩ mình đang hát hay như
[46:51]vậy, người ta đang được ái mộ, bỗng nhiên có người khác nổi lên hát cũng được người khác ái mộ thì tâm mình sao? Tự nhiên có cái ghen ghét, đúng không ạ? Ca sĩ hay bị cái bệnh đó lắm. Ngọc Ký có bị bệnh đó không con? Nhớ là phải khởi cái tâm mong cho người ta nổi tiếng hơn mình. Mà mình khởi được cái tâm đó mình rất là bền. Hoặc thầy nói không ai đâu, như giảng sư như như thầy cũng vậy. Thầy đi giảng thì cũng được Phật tử thương chút xíu, ờ thương chút chút. Cái thầy bỗng nhiên thầy nghe có một giảng sư khác nổi lên sau thầy, thế hệ đàn em thầy, cũng được người ta thương, thầy phải mừng nha. Thầy phải mừng: "À, như vậy trong Phật pháp còn có người nối tiếp nhau."
[47:36]Ví dụ như thầy lỡ bị xe đụng chết hay cái gì đó thì có đàn em của mình tiếp tục là nhắc nhở đạo lý cho chúng sinh. Nghĩ như vậy mà vui. Nhưng mà khi mà thầy nghĩ như vậy được rồi thì lại xe không đụng được nữa. Còn nếu mà thầy nghĩ rằng: "Trời ơi, sao nó giành của tôi!", coi chừng xe đụng thiệt á. Đó là hết phúc rồi. Cho nên là mình phải mong vì có người thành công hơn đi đúng Chánh pháp để mà dìu dắt nhau. Nên đấu tranh với cái tâm sai của mình á là một điều vất vả và trí tuệ, nhưng mà phải làm. Diệt trừ từng cái tâm xấu, tâm xấu mà đây là điều mà có ai biết cho mình không? Không ai biết hết.
[48:19]Tự một mình mình trong tâm mà chiến đấu với những cái tâm xấu của mình. Đây là cái trận chiến vô hình, bí mật, tự một mình, không hề có vinh quang. Các anh chiến sĩ mà chiến đấu ngoài trận tuyến á đánh thắng rồi được huy chương, được lên chức, được ca ngợi, lỡ chết được phong làm liệt sĩ. Còn mình chiến đấu từng cái chiến thắng từng cái nội tâm xấu mình không ai hay, không ai biết, chẳng ai khen ngợi cả nha. Nhưng mà về sau thì phúc báo vô tận. Còn ban đầu mình tự chiến đấu với những tâm xấu không ai hay, nhưng phải làm. Đó là cái thứ năm. Và cái thứ sáu để tâm ta tốt lên là phải biết thiền định.
[48:58]Nhớ nha, phải bắt chân ngồi như Phật, lắng tâm xuống, cách dụng công trong tâm đúng như Phật dạy, từ từ tâm ta yên tĩnh. Mà tâm yên tĩnh rồi thì những cái tánh xấu nó tan vỡ dần, tan vỡ dần một cách tự nhiên, một cách tự nhiên. Giống như vừa rồi thầy gặp một Phật tử vậy. Họ vào trong chùa Phật Quang họ ăn Tết thì những ngày Tết chùa mình cũng đông khách lắm, nhiều người về bỏ nhà lên chùa ăn Tết luôn, sáu bảy ngày luôn. Và có những ngày tới tám chín ngàn người về để nghe giảng và đi lễ chùa, nên cái việc mà nấu bếp, phục vụ đồ rất là nhộn nhịp, tấp nập và vất vả. Thì cái người Phật tử đó nói câu này:
[49:41]"Con không thấy ai gây với ai cả, làm việc rất là căng để phục vụ cho khách, mà con thấy mọi người vẫn vui vẻ, không ai gây với ai cả." Cái câu thầy trả lời thế này: "Bởi vì mọi người đã có quá trình tu cũng lâu rồi, thiền định cũng nhiều, cho nên không có nổi sân, chứ cái nhà bếp là dễ nổi sân lắm, dễ nổi nóng lắm. Bếp nó nóng nực á, xắt, gọt rồi va chạm, đụng chạm rồi một lát gây gổ tùm lum hết trơn. Nhưng mà trong nhà bếp chùa mình rất là yên thắm, chính là nhờ Phật tử có công phu tu tập." Thầy nói giống như cái lễ Vesak ở Bái Đính vừa rồi cũng vậy, ở Ninh Bình vừa rồi cũng vậy. Thì Phật tử ta kéo về Bái Đính để phục vụ cái hậu
[50:27]cần cho lễ Vesak cũng ngót hơn hai nghìn người. Không có một tiếng gây gổ. Quý thầy sau buổi lễ rất ngạc nhiên, họ nói: "Quý Phật tử phục vụ không có một tiếng gây, lý do gì?" Có biết tu. Có biết tu rồi ta cùng nhau làm những điều đẹp cho đời và thấy hạnh phúc, không ai gây ai cả. Đó là biết tu. Nên cái công phu thiền định là khi ta lắng được tâm, tự nhiên mọi điều xấu trong tâm ta nó tan vỡ dần, tan vỡ dần. Nên thầy nhắc lại cái quy trình, cái công thức mà để trở thành một người tốt là thế này. Thứ nhất, Ai nhớ là đã có một cái lần nào đó, một cơ hội nào đó mà tâm ta khởi lên cái lòng cảm phục đối với một bậc một bậc thánh là cái thứ nhất.
[51:21]Cái thứ hai, mỗi ngày ta phải phát nguyện trước trước Phật về những điều tốt để vun đắp cho tâm hồn mình. Thứ ba, là phải nương tựa với thầy lành, bạn tốt để được nhắc nhở mãi, được thầy ta nhắc, được chúng hội, bạn tốt nhắc ha, đó. Thứ tư, là thực hành làm từng việc tốt từng chút từng chút để cho củng cố cái tốt ngược vào trong trong tâm, thứ tư. Cái thứ năm là gì? Là âm thầm chiến đấu với những ý nghĩ xấu khởi lên trong tâm mình mà phải quyết tâm diệt trừ nó. Thứ sáu là gì? Là thiền định nha, ngồi thiền tập định lâu dài. Đó là sáu điều là quy trình để chuyển từ người xấu thành người người tốt, người.
[52:16]Đó là quy trình như vậy. Nếu ta làm đúng như vậy thì từ từ ta là người xấu sẽ trở thành người người tốt, mà nếu tốt rồi thì càng tốt hơn nữa, đó. Nhưng cuộc đời có suôn sẻ như vậy không?
[52:31]Ta thấy lộ trình như vậy, thấy đường đi như vậy rồi á nhưng mà tới chừng ta lấy xe máy ta chạy thì đường tắc, đi không được, phải không ạ? Đó, cái sáu bước đó ta nói ra thấy dễ rồi phải không, hiểu rồi là làm được rồi phải không ạ? Nhưng mà không ngờ nghiệp nó cản ta. Nghiệp nó cản ta là sao? Bất ngờ ta gặp bạn xấu nó rủ rê ta, ta mềm lòng lúc đó. Bạn xấu nó nói hay quá. Nó nói sao? Nói: "Trời ơi, mày còn trẻ mà mày đi chùa tu cái gì mày? Trẻ phải vui nhà, già mới vui chùa." Cái câu đó là tầm bậy á, câu đó là câu phá hoại Phật pháp á. Ai mà mở miệng nói rằng: "Trẻ vui nhà, già vui chùa", đó là người phá đạo.
[53:16]Thí dụ như mình đang tu tập ngon lành cái bạn xấu lại rủ. Nó nói: "Mày mày mày tu bao lâu mới thành Phật vậy mày? Thôi, bỏ một bữa nghỉ tu đi chơi với tao." "Đi đâu?" "Thịt chó." Nhiều khi lúc đó mình phân vân á, mình nói nó nói cũng có lý, mình tu một năm thôi nghỉ một ngày cũng không sao phải không? Thôi nghỉ một ngày đi ăn thịt chó cho đỡ nhớ. Chết à. Đó bạn xấu rủ là nghiệp đó. Là cái quy trình sáu bước ta đã lập rồi phải không ạ? Cơ hội cảm phục người tốt ta đã có rồi: "Ồ, thấy thầy dễ thương quá, thương thầy kính thầy quá", đó là có cơ hội. Rồi thứ hai là gì? Phát nguyện mỗi ngày trước Phật có rồi, ta được chúng bạn tốt nhắc nhở
[53:56]có rồi, ta cũng cố gắng làm từng việc tốt có rồi, ta cũng có những ý nghĩ xấu khởi lên diệt trừ rồi, thiền định mỗi ngày có tập rồi. Quy trình sáu bước như vậy quá ngon lành. Nhưng không ngờ bữa thằng bạn nó tới nó nói ngon nó ngọt: "Tình bạn chiến hữu bao lâu năm nay, tao với mày là bạn bè từ thuở nhỏ. Bây giờ mày nỡ lòng nào mà mày quên tao, phải không, tao rủ mày đi chơi một chút mà mày vì chùa mà mày bỏ tao, cái tình bạn từ xưa." Nó nói một lát mình mềm lòng đi chơi với nó. Mà trong một buổi đi chơi một ngày đó mình tạo ra không biết bao nhiêu nghiệp ác, cản mất cái quá trình tu tập của mình.
[54:30]Đó là thứ nhất là bạn xấu rủ. Cái thứ hai: người thân ngăn cản.
[54:38]Mình đi tu tập vậy đây, bất ngờ ông chồng ổng nói: "Bây giờ giữa anh và bà thầy chùa đó, em chọn ai?
[54:49]Nếu em chọn bà thầy chùa đó, đây đơn ly dị ký đi, anh sẵn sàng ký." Lúc mình dám ký không?
[54:58]Gan vậy? Trời gan vậy! Bây giờ nói ngon vậy chứ về mà ổng hăm là trích mấy, không có dám ký đâu, phải không? Còn gia đình, còn tài sản, còn đủ thứ, còn ân yêu đồ thế này đâu có dám, phải không? Tình nghĩa lâu quá đâu có nỡ lòng nào mà ký đâu, đó. Cái cứ phải đó là bị sức ép rồi. Đó ta người thân cản ta cũng là một cái loại nghiệp, phải không ạ? Không phải dễ tu đâu. Ta có bị chưa? Có, có nhiều người. Có người ông chồng đi chùa thì bà vợ làm mình làm mẩy, bà vợ đi chùa thì ông chồng làm mình làm mẩy. Hiếm có khi nào mà có một cặp đôi cả vợ chồng cùng biết tu cùng rất là hạnh phúc. Thường là giằng xé dữ lắm, khó lòng chứ không phải là dễ đâu.
[55:42]Cả hai vợ chồng mà biết tu là cái phúc to đấy, chứ thường là bị người thân ngăn cản. Rồi trường hợp thứ ba nữa là: nghề nghiệp không bỏ được. Có cái nghề nó nó ngược lại cái việc tu rồi mà ta không bỏ được. Ví dụ như có lần đó thầy biết cái sư cô đó vậy, sư cô thì có gia đình rồi mới đi tu. Nhưng mà trước khi đi tu thì phải bán bán thịt heo ở chợ. Mà bỏ cái nghề thịt heo là đói, không làm nghề nào khác được. Mà gia đình thì phải nuôi. Một tay cổ thì cổ mới có lộc, lạ vậy. Cổ mới có cái lộc để làm ra tiền mà nuôi gia đình, chứ trong nhà không ai có cái lộc làm ra tiền cả. Ông chồng làm gì cũng thất bại, mấy đứa con thì lơ ngơ
[56:25]không làm gì ra tiền, một mình tay cổ làm mà mà làm nghề nào cũng không được, chỉ làm nghề bán thịt heo. Mà mình thì biết tu. Cũng khổ tâm không? Khổ tâm lắm á. Nhưng mà cổ cứ vừa cũng phải đi bán thịt heo, rồi cũng phải ăn chay trường. Ăn chay trường mà đi bán thịt heo, độ cho cả cả nhà tu tập, cứ sám hối lạy Phật mãi, lạy Phật mãi. Cho đến lúc nào đó bất ngờ cái như cũng cái duyên tới, cái mấy đứa con nó đứng vững được cái cổ nhảy vô chùa cổ xuất gia mất liền. Rồi ông chồng cũng đi tu theo luôn. Thành thử cũng là may cuối cùng chuyển nghiệp được. Nhưng mà cả một thời gian dài bị cái cản gì rất là lạ.
[57:03]Mình thì ăn chay trường phát tâm mà chỉ bán thịt heo mới sống được, làm nghề khác không được. Có những cái nghề nghiệp nó cản ta như vậy, cũng không phải dễ, cũng là một loại nghiệp. Và trường hợp thứ tư là ta muốn làm người tốt mà ta bị gài bẫy để trở thành người xấu. Bị gài bẫy là sao? Ví dụ thế này.
[57:25]Có cái băng nhóm nào đó nó làm cái nó nó nó cấu thành một cái tổ chức tội phạm, cũng chưa phải là lớn lắm, và nó muốn móc ta vào trong tổ chức vì nó thấy ta có khả năng. Ví dụ nó thấy ta là người giỏi vi tính mà nó cần người giỏi vi tính để mà giải password này kia nọ. Bây giờ cái thời đại công nghệ mà, công nghệ thông tin, nên cần cái người giỏi vi tính mà ta là người có tay nghề, nó muốn móc ta. Nhưng mà nó sàng qua sàng lại thấy ta không phải là người tham, là người biết tu. Nhưng mà người này mới tin được, không tham mới tin được. Nhưng mà người không tham thì không tham gia tổ chức tội phạm, thế nó gài bẫy.
[58:01]Nó gài bẫy là nó gài trong một trận nhậu, nó quay một cuốn phim ta cầm dao giết người. Ta cưỡng hiếp một cô và cầm dao giết người. Không biết nó gài cách nào mà ta lọt được vào đó. Sau đó nó chiếu cái phim lên cho ta coi lại thì nói cái phim này mà đưa ra rồi thì chỉ có đem đi tử hình thôi, nhà nước bắt được là đem đi tử hình. Và nó cất cái phim lại và nó nói thế này, nói rằng: "Vì tình bạn thân thiết của chúng ta thì bộ phim này vĩnh viễn không có đưa ra ngoài, ha, nhưng mà đổi lại thì bạn giúp chúng tôi, hợp tác với chúng tôi. Chúng ta cùng chia nhau những cái quyền lợi, những niềm vui trong cuộc đời này." Nói nghe rất tình cảm, nhưng mà ta bị gài bẫy.
[58:47]Thế là ta phải theo cái sự chỉ huy của nó để làm bao nhiêu điều là phạm pháp.
[58:57]Tức là nó gài cách nào ta cưỡng hiếp một người rồi ta giết mất một người. Bộ phim đã được thu lại, xác được đem ra quăng ở bờ bụi, con người phát hiện, tìm không ra thủ phạm nhưng bộ phim cất đây. Ta bị gài bẫy, thế là ta muốn làm người tốt trong đời nhưng mà ta bị gài bẫy phải đi theo con đường phạm pháp. Lúc đó làm sao? Nếu ta bị rơi vào trường hợp đó ta xử lý thế nào? Ta xử lý thế nào? Thôi thầy không trả lời câu này nha. Về mọi người bàn bạc với nhau nha, tự suy nghĩ trả lời.
[59:34]Rồi có những trường hợp đôi khi vì một cảm xúc gì đó ta cũng tốt lên được một thời gian ngắn. Ví dụ trước đây ta cũng là người ba trợn, cũng chụp giựt, cũng du côn. Đến khi có một lúc nào đó trong cái thời thế mà không làm điều ác được, không làm anh chị được, không làm đại ca giang hồ được, phải quy ẩn rồi đến vô tình gặp cái chùa. Ta đến chùa tụng kinh đồ rồi cảm thấy ờ cái cuộc đời mình sao nó bình an. Đây là nẻo thiện ta phải quay về. Cái nên tới lui chùa cũng tu tập làm công quả, thấy như tốt. Đến cũng tâm sự với ông thầy, nói: "Thưa thầy, trước đây con là dân đại ca, xã hội đen, con là một tay trùm anh chị ở khu vực
[1:00:20]đó, nói tiếng trước tiếng sau con rút dao con chém liền. Nhưng mà bây giờ thì con là hoàn lương, con về đây ở thì con nương náu ở khu vực này, con tới lui đây thôi con tu tập với thầy, xin làm đệ tử thầy, thầy độ cho con." Thì mà ta cũng nghe nhiều chuyện là dạ xoa buông dao thành Phật, đồ tể nghĩa là buông đao trở thành thiền sư. Ta cũng nghe vậy ta cũng nghĩ à người này chắc là như vậy. Thôi thì ráng độ cho nó. Nhưng mà nhớ được tám tháng thôi. Tám tháng rồi trong một lần phát hiện là ta giấu được 200 cây vàng trong tủ, mà ta dành dụm để có thể trùng tu lại ngôi tam bảo. Nổi máu lên lại. Trong một đêm đẹp trời,
[1:01:09]ánh trăng chen chếch chiếu qua khe cửa, phải không, sương rơi rải rác trên những cọng lá, ừ, và ta chìm trong giấc ngủ yên lành thì nó cầm dao vô chùa dí vào cổ, "Thầy thương con, con từ lâu cũng là đệ tử phục vụ thầy, nhưng mà con cần 200 cái cây vàng đó, thầy mở cửa mở tủ lấy đưa cho con, chứ còn cơ con cũng không muốn làm máu nhuộm sân chùa. Thầy vui lòng lấy cho con." Nổi máu lên trở lại liền. Tám tháng làm đệ tử tốt đẹp, nhưng vì biết ta có 200 cây vàng để trong tủ để dành cất chùa, lấy dao dí ta liền, lấy rồi đi mất, cuốn gói bỏ mất luôn. Nên có những trường hợp như vậy. Có những trường hợp như vậy.
[1:01:53]Rồi thầy có một lần có nghe một cái người Việt kiều ở bên Mỹ kể chuyện là cũng có một ông thầy, ổng chứa trong chùa ổng một cái tên đó là trước đây là nghiện, ổng vô ổng nuôi trong chùa để cho nó cai nghiện, và thấy nó cai nghiện được, rồi thấy nó cũng chịu tụng kinh, lễ Phật, rồi cũng chịu công quả. Nhưng mà cái điện thoại ngày xưa thì chưa có cái điện thoại di động, nên khi mà Phật tử gọi tới lui thì gọi tới cái dây cái điện thoại nó nối dây song song qua nhiều phòng, thì điện thoại gọi tới ổng để ổng nói chuyện, thì vô tình lúc đó nó cũng cầm cái điện thoại phòng nó lên nó nghe, và nó nghe hết cái cuộc nói chuyện đó.
[1:02:27]Thì trong cuộc nói chuyện đó, nó biết rằng là ông thầy đó có 30.000 đô để ở chỗ nào để chuẩn bị giao dịch cái việc gì với Phật tử, và nó vô nó giết ổng, nó lấy 30.000 đô trốn đi mất. Trước đó là một tay tưởng như là hoàn lương, cai nghiện để làm lại cuộc đời, nhưng không phải. Nên ta nhớ như vậy, để trở thành người tốt không dễ, có khi người ta tốt được thời gian ngắn thôi, rồi bất ngờ cái thú tính nó trở lại ồ ạt, mạnh mẽ, quên hết, bất chấp hết tất cả, nên đó là điều ta cẩn thận, ừ. Rồi trong cuộc đời này cũng vậy, mỗi người chúng ta trước mặt mọi người ai cũng cố gắng thể hiện mình là người, người tốt, đúng không ạ?
[1:03:13]Ai cũng bị cái đóng kịch này cả. Nhớ nha. Nếu mà đưa mình lên diễn xuất ở trên phim, mình đóng không hay, nhưng mà bình thường trong cuộc đời này, mỗi người chúng ta đều có một chút diễn viên cả. Hãy thành thật mà nói điều này. Mỗi người chúng ta đều có một chút diễn viên. Trước mặt mọi người, ta đều luôn luôn thể hiện mình là người tốt, nhưng mà thực sự sau lưng mọi người, ta không phải tốt như vậy. Đúng không? Đúng rồi. Thầy hay quan sát, thầy thấy tại sao mà người ta yêu nhau rồi người ta ghét nhau, người ta cưới nhau rồi người ta ly dị nhau, thầy cứ hay đi tìm cái nguyên nhân đó tại sao như vậy.
[1:03:59]Cái lần lần cái thầy phát hiện ra, phát hiện ra
[1:04:05]là ở những buổi đầu gặp nhau, cái cô gái đó e ấp, thùy mị, dịu dàng, nhỏ nhẹ, và cái người con trai đó cảm thấy bến đỗ cuộc đời mình là đây, hạnh phúc cuộc đời mình là đây, tình yêu cuộc đời mình là đây. Nhưng không ngờ cô đang đóng kịch để kiếm chồng.
[1:04:31]Ổng bưng về lộ nguyên hình là chằn tinh gấu ngựa.
[1:04:38]Lộ nguyên hình ra. Mà lúc cô e ấp, dịu dàng, nhìn không ra, vì cô đóng kịch. Ai cũng bị cái đó. Rồi cô kia cũng vậy, thề thấy con người đó là nam tính, ha, là gánh vác, có trách nhiệm, đây là cái bóng tùng mà mình có thể nương tựa được, đây là người đàn ông mà mình đã đi tìm, đây đây là hoàng tử lòng em, thế là đồng ý ký tên vô để mà... cái đến khi về nhà được ít bữa rồi mới phát hiện đó là cái gì? Một tay thô bỉ, sống không có tế nhị, vô trách nhiệm, đủ thứ chuyện hết, mà lúc đó đã muộn rồi. Vì sao? Vì không ngờ là tất cả chúng ta đều là diễn viên một phần trong cái cuộc đời này. Nên vì vậy, nha, đừng vội tin là ai tốt cả.
[1:05:29]Phải biết điều đó. Thầy nói có bi quan quá không ạ? Nó là thực sự. Một điều này nữa là nếu ta muốn tốt lên thì ta phải nhận ra những cái xấu tiềm ẩn trong tâm mình. Nha. Những cái xấu tiềm ẩn. Có những cái xấu ta dễ thấy, ví dụ ta hay nổi nóng, ta dễ thấy, nhưng trong thẳm sâu thẳm sâu còn nhiều cái xấu lạ lùng lắm. Những cái ích kỷ lạ lùng, những cái tham bí mật, những cái tham vọng kỳ lạ, những cái lười nhác, những cái đổ thừa lạ lùng. Rất là khó thấy những cái xấu tiềm ẩn mà Phật gọi là triền cái hay kiết sử. Những cái xấu tiềm ẩn sâu xa rất khó thấy, cố gắng phải tìm cho ra. Có những cái xấu ở mức độ cạn, ta dễ từ bỏ,
[1:06:16]nhưng có những cái xấu mà nó có cái gốc sâu, rất là khó nhổ lên. Nên vì vậy là đối với những cái xấu trong tâm mình thì ta phải phát nguyện đời đời kiếp kiếp đi lùng, đi tìm, đi diệt, đi trừ, không nương tay, không thiên vị, không tự bênh vực, không tự bào chữa cho mình. Nhớ như vậy. Đừng tự bào chữa cho mình khi ta phát hiện có một cái tánh xấu nào đó, khi có một hành vi xấu nào đó. Đó. Ví dụ như có người nói ta, trách ta, nói: "Tại sao lúc đó em nói nặng lời như vậy?", thì ta mới tự bào chữa, nói: "Nói... nói trong trường hợp đó mà nói nhẹ đâu có được anh. Không nói nặng thì đâu có được." Đó là ta tự bào chữa.
[1:06:59]Ta đổ lỗi cho người khác để ta được quyền làm điều xấu. Ta hay như vậy đó. Nói: "Tại sao anh đánh nó?", "Anh coi, nó ăn nói bổ bã bậy bạ vậy không đánh sao được." Đó, ta đổ lỗi cho người khác để ta tự cho mình cái quyền làm điều sai. Tất cả mọi người sai, làm điều sai trên đời này... thầy nhắc lại, tất cả những người làm điều sai trên cuộc đời này đều đổ lỗi cho người khác trước. Nhớ như vậy. Cho nên khi mà ta đổ lỗi cho ai để cho ta được quyền làm điều sai thì ta mắc cái căn bệnh thâm căn cố đế của nhân loại. Nhớ, thoát ra đi, đừng giữ điều đó nữa. Đừng đổ thừa người khác sai để tự biện minh minh cho mình được quyền làm điều xấu. Nhớ như vậy.
[1:07:47]Và có những người vì họ giết người ta chỉ bởi vì thấy mặt không ưa, chỉ bởi vì cái thứ đồ vô đạo, vân vân, biện minh có những... đổ thừa người khác xấu để mình được quyền làm người điều sai. Rồi có những điều tốt mà ta chưa từng có nên ta cũng chẳng biết là ta tạo nó ra như thế nào. Ví dụ bây giờ nói thế này, nói rằng hãy sống thứ tha, thứ tha hay là đối với lỗi lầm của người khác ta đừng có để tâm, muốn cho họ tốt lên nhưng mà đừng ghét. Vì không ghét ta mới dạy họ được mà ta mới tha thứ được. Thì ta lại không hiểu. Không hiểu bởi vì ta chưa bao giờ tha thứ. Hễ ai mà xúc phạm tới ta thì ta trừng phạt,
[1:08:35]ta đối phó, ta phản ứng lại liền, không có chuyện mà nhịn. Bây giờ nghe nói có một cái đạo lý là tha thứ, ta không hiểu. Cho nên trong cái cuộc sống này vậy, có những điều tốt mà ta không hiểu. Ví dụ như bây giờ mà nghe nói là cái tiền mình làm mồ hôi nước mắt, bây giờ đem cho người khác, không hiểu. Sao trên đời có chuyện gì kỳ vậy? Ai có sức thì tự làm ra tiền của, đây là đồng tiền tôi làm khổ quá, mồ hôi nước mắt, bây giờ bắt tôi đem cho người khác, không được. Nên mình không hiểu. Có những cái điều tốt mà ta không hiểu vì ta chưa từng có nó trong tâm mình. Không phải dễ đâu. Vì ta còn phải phóng sinh, nha,
[1:09:17]cho nên thôi ta ta nghỉ, rồi thầy nói thêm một ý nữa rồi nghỉ. Giờ ta tóm tắt lại thế này, ta phải sống một cuộc đời
[1:09:28]Đầy phúc đức, phải không ạ? Tạo được rất nhiều phúc lành thì cái phúc nơi chính ta đó, nó sẽ kéo dài trong cái luân hồi của ta, nó sẽ tỏa rộng cho những người thân chung quanh ta và nó ảnh hưởng rất xa cho nhiều thế hệ con cháu ta. Thứ nhất. Nhưng mà để có thể sống một đời phúc đức, tạo nhiều phúc lành thì tâm ta phải? Phải tốt. Mà để chuyển cái tâm từ xấu lên tốt thì dễ hay khó? Rất khó, cho nên nãy giờ ta nói với nhau bao nhiêu điều, cái đề tài bài giảng hôm nay chính là thay đổi tâm hồn. Cái tựa đề của ta là như vậy, hôm nay là thay đổi tâm hồn để chuyển một tâm hồn xấu thành một tâm hồn tốt.
[1:10:09]Nhưng mà sau khi phân tích ra hoài, ta mới phát hiện ra là để thay đổi từ xấu nên tốt quá, quá khó không phải dễ. Và khi hiểu nó khó rồi thì ta nhận ra được điều: Thứ nhất, đừng ai tin mình đã tốt. Nhớ như vậy nha. Đi chùa được mấy bữa vỗ ngực nói mình tốt rồi là sai ạ, đừng ai tin mình đã tốt. Thứ hai, cũng đừng tin ai đã tốt. Ha, trên cuộc đời như vậy, chỉ có chứng Thánh rồi mới tốt, chưa chứng Thánh cũng không phải ai là tốt. Ta thương mọi người nhưng không phải ai ta cũng tin. Cái quan trọng của ta là ta cũng chưa tốt, mọi người cũng chưa tốt, nhưng ráng cùng nhau mà tu tập, cùng nhau tập hợp lại trong hội chúng,
[1:10:56]trong đạo tràng về dưới mái chùa yêu thương để tu tập, để rồi mọi người tốt lên từng ngày từng ngày. Chứ còn nói bắt ta tin liền, đừng khờ dại mà mà tin, nhớ là như vậy. Nên đầu năm thôi vậy thôi gặp nhau ở cái chùa Bát Tràng để làm cái hội phóng sinh hôm nay thì cũng mong nhờ cái công đức của cái bài giảng này, cái công đức của quý Phật tử nghe pháp phát tâm này, rồi một lát nữa công đức phóng sinh này cầu cho quý Phật tử được nhiều phúc lành trong năm nay, được nhiều may mắn trong năm nay. Đó, nếu có nghiệp, nghiệp nó sẽ vượt qua dễ dàng; nếu có bệnh tật, bệnh tật nó sẽ tiêu trừ. Chúng ta làm được nhiều công đức lành, việc tu hành được tinh tấn.
[1:11:38]Thầy đây chắc là sắp nói cái vài lời để mà chúc Tết Phật tử gì đó. Để thỉnh thầy nói vài lời cho Phật tử cho vui rồi nghỉ, phải không thầy? Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Ngưỡng bái bạch trên Thượng tọa thượng Chân hạ Quang, viện chủ chùa Phật Quang, tỉnh Bà Rịa. Kính thưa nam nữ Phật tử.
[1:12:04]Chúng con kính nghe rằng: Phật pháp cao siêu rất nhiệm mầu, trăm ngàn muôn kiếp khó tìm cầu, nay con nghe được chuyên trì học, nguyện tỏ Như Lai nghĩa thật hành. Trải qua gần hai tiếng đồng hồ, Thượng tọa cũng đã chia sẻ cái lẽ sống của cuộc đời, cũng hầu giúp cho các Phật tử trong đạo tràng chúng ta luôn sống tốt, sống có ích và để có cái tư lương, hành trang trên cái bước đường tu nhân học Phật. Chúng con cũng thay mặt cho viện chủ, sư thầy chùa Tương Mai cũng như trụ trì chùa Kim Trúc ngưỡng vọng hồng từ Tam Bảo thùy từ gia hộ cho Thượng tọa được pháp thể khinh an, thọ đạo miên trường, lợi sanh đa hạnh và Phật sự viên thành.
[1:13:07]Cũng xin Thượng tọa từ bi hoan hỷ cũng như mời toàn thể đạo tràng chúng ta khởi thân chắp tay để hồi hướng. Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả,
[1:13:35]đệ tử và chúng sanh đều trọn thành Phật đạo.