[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chúng ta học cái bài hoằng pháp thứ ba, bắt đầu vào thực hành tiếp xúc với những gia đình Phật tử ở quanh chùa. Cái bài học đầu tiên là tiếp xúc với những gia đình chung quanh chùa. Mục đích của chúng ta lần này là để gây thiện cảm. Nhớ như vậy, mục đích để gây thiện cảm. Tại vì có những gia đình nào giờ ở gần chùa nhưng mà không có quan tâm đến chùa là như thế nào. Thì đây cũng là cái nhược điểm của tăng ni chúng ta từ xưa. Chúng ta hơi thụ động. Chúng ta có cái cái tự tại bình chân. Thành ra vô tình nó thành ra cái thụ động. Trong khi các tôn giáo bạn thì họ từng ngày từng giờ
[1:00]họ tới họ gõ cửa từng nhà để họ giới thiệu về tôn giáo của họ. Còn ta thì nhiều khi không có quan tâm, nhất là những gia đình chung quanh chùa. Là cái lớp tường rào để bảo vệ cho chùa, làm thành cái sức mạnh cho ngôi chùa. Và chùa cũng có thể đóng góp lại được cái cái đạo đức, cái văn hóa gì cho cái khu vực chung quanh đó. Nhưng mà nếu mà ta không có làm được cái công tác này, là không cảm hóa được tất cả mọi gia đình chung quanh chùa, thì chùa cũng giống như một cái nhà hàng xóm của họ. Nhà này cũng như nhà kia, chùa không có thành một cái hạt nhân, thành một cái trung tâm văn hóa nổi bật giữa cái khu vực đó.
[1:46]Nên vì vậy, cái ngày hôm nay, trong cái bài học này, là bài thực hành, nhưng mà chúng ta cũng nhắc nhở tất cả mọi ngôi chùa ở khắp nơi trên thế giới phải biết làm cái công tác tốt là cảm hóa được những cái gia đình chung quanh chùa về với đạo Phật hết. Chúng ta còn nhiều bài học kế tiếp về cái phần thực hành là cứ đến thăm những gia đình để cảm hóa và hướng dẫn họ dần dần, làm cho các gia đình đó trở thành Phật tử, biết tu hành, biết giữ đạo đức, vân vân. Đó là chúng ta chủ động đến với họ, chứ không phải đợi là họ đến với chúng ta. Ừm. Chúng ta biết rằng trong cái công việc hoằng pháp thì cái việc mà đứng trên bục giảng á,
[2:33]nó là một cái nhân duyên ít chứ không phải là đa phần mà là cái ở trên cao. Còn cái đàm đạo, cái tiếp xúc, nói chuyện với một hai người, ba bốn người đó mới là có nhiều cái cơ hội để ta đem đạo lý đến với con người, mà cũng là cái nền tảng. Một người mà có thể đứng trên bục giảng giỏi, nói chuyện thu hút, đạo lý sâu sắc là bởi người đó có cái nhân từ trước đã từng có cái bề dày đàm đạo với số ít người: một hai người, ba bốn người. Nên vì vậy, muốn mà đứng trên bục giảng là một giảng sư giỏi là người này phải đi qua cái quá trình rèn luyện là đàm đạo với một hai người, hai ba người cho thật thành công cái đã.
[3:23]Có những tăng ni học ở những cái khóa hoằng pháp giảng sư, nhưng khi bước ra không có giảng được. Vì sao? Bởi vì người này không hề có cái quá trình mà đàm đạo, thuyết phục, tiếp cận, tiếp xúc với vài ba người trước đó. Tại sao như vậy? Bởi vì khi mà chúng ta tiếp xúc đàm đạo với vài ba người, chúng ta có cái tập trung hơn, theo dõi tâm tình của người nghe kỹ lưỡng hơn, chúng ta điều chỉnh nhanh chóng những cái lời nói của mình thích hợp nhanh hơn. Nhờ như vậy, đến sau này khi mà chúng ta đứng trên bục giảng trước đông người, chúng ta cảm nhận được tâm của quần chúng rất là nhanh. Nghĩa là họ dưới kia cả ngàn người mình nhìn không thấy rõ mặt,
[4:14]nhưng mà tâm của mọi người diễn biến như thế nào mình biết được liền. Để mình thay đổi cái câu nói của mình, lời nói của mình, đề tài của mình, ý tứ của mình kịp thời liền. Vì vì sao? Vì ví dụ khi chúng ta giảng, nhiều khi những hội giảng mấy ngàn người, mình đâu có nhìn kỹ mặt từng người, đâu có theo dõi được nét mặt của ai hết. Nhưng mà bằng tâm phải cảm được tâm. Mình nói tới cái ý đó, dưới kia bắt đầu họ chán chưa, phải biết liền. Họ chưa kịp chán là mình đã đổi đề tài, còn họ vừa mới nhốm chán, họ nghe cái này họ nhàm rồi là mình đổi đề tài liền. Nghĩa là lúc nào tâm mình cũng bám theo tâm của người nghe như vậy.
[4:49]Mà muốn được cái trực giác đó, thì chúng ta phải có cái công đức, có cái công phu là thường đàm đạo, nói chuyện, thuyết phục, tiếp xúc với một vài ba người trước mà cho thành công, tập trung cho thành công, lúc nào cũng theo dõi được tâm tình của họ. Nhờ cái công phu dày đó, sau này chúng ta sẽ thành giảng sư đứng trên bục giảng trước đông người hơn. Nên cái việc hoằng pháp này, hoằng pháp chính có nghĩa là đem đạo lý đến cho mọi người bằng bất cứ phương tiện nào, chứ không phải là chỉ đứng một chỗ mà nói một mình. Chúng ta nhớ như vậy. Thành thử ra nó còn có cái mình dụ người ta đọc cuốn sách cũng hoằng
[5:31]pháp, dụ người ta nghe cuốn băng cũng hoằng pháp, hoặc là trực tiếp mình hỏi đáp, hỏi đáp qua lại với người ta, miễn cuối cùng là người ta chấp nhận được một cái đạo lý nào đó, cũng là hoằng pháp. Chúng ta nhớ như vậy. Và hôm nay, cái việc mà nói rằng giới thiệu người ta đọc cuốn sách, giới thiệu người ta đưa cuốn băng thì chúng ta chưa học hôm nay. Cái đó phần cuối niên khóa mới học. Còn từ đây chúng ta học cái phương tiện là tiếp xúc. Mà khi học cái phương tiện tiếp xúc này thì chúng ta phải chủ động tìm đến nhà của cư sĩ chung quanh chùa. Mà khi tìm đến nhà của cư sĩ chung quanh chùa thì chúng ta để ý một số vấn đề.
[6:11]Để ý vấn đề rằng là việc đời của các cư sĩ họ rất là rối rắm, phiền lụy. Ừm. Và thường là ô nhiễm. Do đó, chúng ta không được đi một mình đến một gia đình, phải đi vài ba người. Vì sao? Vì đạo lực chúng ta còn còn yếu. Mà không phải chúng ta tiếp xúc một lần này, học cái môn hoằng pháp này chúng ta phải đi đến nhà cư sĩ, nhà gia chủ rất nhiều lần thì mới có cái bề dày, chúng ta còn nhiều cái đề tài phải đến với họ. Cái bài này là hôm trước tôi đã cho đề tài rồi phải không? Có không? Có không? Có. Có rồi, nên trong đầu đã có tư duy rồi phải không? Hôm nay tôi cho cái đề tài của bài kế tiếp để mà tư duy nghe không?
[6:58]Lần sau mà gặp họ sẽ nói về cái chủ đề là về chùa quy y, quy y Tam Bảo. Đó, đây là lần sau đến tiếp xúc với họ đưa họ về chùa quy y. Nên phải tư duy từ bây giờ. Còn hôm nay chúng ta nói đề tài này thì tôi đã cho đề tài rồi, hôm nay tôi hỏi là phải đáp. Nhưng hôm nay tôi hỏi ít chứ không có nhiều, nhưng bài sau đó cái bài mà nói về chủ đề quy y là hầu hết là tôi chỉ hỏi và quý thầy phải trả lời hết toàn bộ bài giảng chứ không có nói nhiều. Hôm nay tôi còn giới thiệu trước một số. Ừm. Mà nhớ nhắc lại nguyên tắc là trưởng lớp chuẩn bị sổ sách, khi tôi hỏi bất cứ người nào là phải trả lời, không trả lời là trừ một điểm vào trong bài làm.
[7:45]Trả lời thì không bị trừ điểm, mà nếu ai trả lời hay, tốt thì tôi kêu trưởng lớp ghi sẵn một điểm cộng vào trong bài làm. Đó là nguyên tắc. Trở lại cái vấn đề mà chúng ta đến thăm viếng những gia đình của cư sĩ, à để ý điều này: Nếu mà chúng ta cứ ở yên trong chùa, chờ cho người ta đến với mình, thì đó gọi là cái thái độ Tiểu thừa. Mà Tiểu thừa là gì? Tiểu thừa là chúng ta tu theo đạo Phật một cách thụ động, ít có năng nổ giáo hóa, gọi là Tiểu thừa. Còn tu theo Đại thừa là gì? Đại thừa tức là năng nổ giáo hóa. Nhưng trong cái năng nổ giáo hóa của tinh thần Đại thừa, thì chúng ta coi chừng là nếu mà khi đến tiếp xúc với
[8:34]các gia chủ mà ta bị ô nhiễm thì ta thất bại. Ở chùa, sợ ô nhiễm thì Tiểu thừa. Đến tiếp xúc chủ động, bị ô nhiễm thì thất bại. Vậy làm sao vừa vừa không Tiểu thừa, vừa không thất bại, thì làm sao? Thì quý thầy đến hai ba hai ba người, một một nhóm đi chung như vậy. Đi chung một người hai ba người một nhóm thì rất là là lợi. Chúng ta có cái giữ được cái cái uy nghi, giữ được cái sức mạnh của một cái chúng tăng đàng hoàng. Bây giờ nhưng làm sao chúng ta đem được đạo lý đến cho họ mà không mang về cái phiền lụy thế gian của họ? Nó là như vậy. Ừ. Mà muốn có cái bản lĩnh đó thì chúng ta phải tinh tấn tu hành cho nhiều.
[9:28]Là ở trong chùa chúng ta làm các công đức, siêng năng lễ Phật, siêng năng thiền định, đối xử khiêm cung, hòa ái với huynh đệ của mình thì làm cho chúng ta thành một cái bản lĩnh, có cái đạo lực. Chúng ta nhớ đạo lực thì nhiều, nhưng mà nói tóm tắt lại trong bốn điều, nói ba điều cũng được, hay nói bốn điều cũng được. Nhất là lễ Phật, sám hối cho nhiều. Thứ hai là tọa thiền. Thứ ba siêng năng làm các công quả. Thứ tư là đối xử với huynh đệ hòa ái, tử tế. Nhờ bốn cái việc đó ở trong chúng tạo thành cái đạo lực trong tâm ta. Cho nên khi chúng ta bước ra với cuộc đời, tiếp xúc với mọi người, ta có cái cái cái đỉnh đạt, có cái đạo lực làm cho mọi người nể phục.
[10:17]Nhưng mà chúng ta không làm ra cái vẻ, trong tâm ta không muốn mọi người phải nể phục. Nhưng chính những điều gì ta đã phụng sự, những cái công phu gì ta đã thực hành trong chùa nó toát ra bên ngoài một cái đạo lực khiến cho mọi người nể phục. Và cái đạo lực đó cũng giữ tâm ta không bị ô nhiễm. Nhất là khi ta không bị kiêu mạn thì cái ô nhiễm cũng khó xâm nhập. Nghĩa là tuy đi làm công tác hoằng pháp, mang vai trò một người tu sĩ, nhưng không bao giờ ta nghĩ rằng ta hơn mọi người. Lúc nào cũng có cái lòng tôn trọng tất cả chúng sinh. Thấy người cư sĩ họ cung kính mình nhưng trong lòng ta cũng tôn trọng lại.
[10:58]Thì nhờ cái tâm mà tôn trọng tất cả mọi người như thế thì ta diệt trừ được cái kiêu mạn của mình. Nhờ như vậy mà ta không có bị kiêu mạn. Ừ. Tại vì sao vậy? Tại vì ví dụ như là khi chúng ta đến tiếp xúc với những gia chủ như thế mà chúng ta đạt được những thành công nào đó, ví dụ ta nói thuyết phục họ, họ cảm mến, họ nghe, họ về chùa quy y rồi lần lần trở thành Phật tử thuần thành, trong tâm ta có thể có cái sự tự hào. Là thấy mình là người đi tiếp xúc giỏi, đi hoằng pháp giỏi. Khi mình có cái ý nghĩ đó trong đầu tức là mình có cái kiêu mạn rồi ô nhiễm nó sẽ đến. Vì vậy làm được mọi việc mà phải coi như không.
[11:46]Phải coi như không. Ừ. Điều nữa chúng ta để ý thế này, là khi chúng ta đi đến với người gia chủ như thế nó chứng tỏ rằng đạo Phật không có quan liêu. Còn nếu chúng ta cứ ở chùa mà chờ cho chúng sinh đến rồi mình mới độ thì chúng ta bị vướng bởi hai cái lỗi. Cái lỗi thứ nhất là ta thụ động. Lỗi thứ hai là ta quan liêu. Còn khi chúng ta chủ động tìm đến với những người cư sĩ, những gia chủ như thế thì ta tránh được hai cái lỗi đó, là ta không thụ động, ta không quan liêu. Mà một đạo Phật như thế là một đạo Phật đẹp, không thụ động, không quan liêu. Một điều nữa là tuy rằng cái bài học này là bài học dành cho người xuất
[12:35]gia là thực hành đến tiếp xúc với những gia đình chung quanh chùa. Nhưng kỳ thực chúng ta mong ước rằng tất cả những người Phật tử thuần thành của chúng ta cũng đều tham gia cùng phụ tay với quý thầy để làm được cái công tác hoằng pháp này. Là phần nào quý thầy đến thì đến, phần nào cư sĩ cũng tự mình tụng thành những nhóm đi thăm viếng những gia đình chung quanh chùa để nói chuyện về đạo lý, đưa những người đó về chùa quy y, phụ tiếp với quý thầy. Và chính cái lực lượng cư sĩ đông đảo này mới tạo thành cái sức mạnh lớn, chứ quý thầy nhiều khi cũng không làm hết. Hơn nữa càng về sau thì quý thầy lại càng đứng về
[13:19]cái việc tổ chức chứ ít khi quý thầy trực tiếp. Nhưng cư sĩ thì suốt cả đời của mình đều có thể phụ quý thầy làm cái công việc hoằng pháp này. Nên những người cư sĩ vậy chúng ta cũng hai ba người chúng ta tổ chức đi thăm viếng đầu làng, cuối xóm, những gia đình nghèo, gia đình neo đơn, những người đã biết đạo, những người chưa biết đạo chúng ta đều đến được, phụ tiếp với quý thầy thì rất là hay. Thầy cũng mong ước là khi học khi dạy cái môn này thì quý cư sĩ nghe lại cái băng giảng này cũng đều thực hành giống như là quý tăng ni. Dĩ nhiên là không làm được một cách triệt để, toàn vẹn như quý thầy, quý cô.
[14:02]Nhưng mà quý Phật tử cũng đóng góp được phần nào, cũng là giúp cho đạo Phật phần đó. Thầy gửi gắm cái mong mỏi của thầy như vậy. Chỉ có một cái là quý thầy, quý cô sau khi mà đi tiếp xúc về thì phải viết bài thu hoạch để nộp lên thầy chấm. Nhưng quý cư sĩ thì không có thì giờ, vì việc gia đình còn nhiều, nhưng cứ thực hành như vậy, nghe băng rồi cứ thực hành như vậy rồi cũng tốt. Bây giờ chúng ta nói về những gia đình chung quanh chùa. Gia đình chung quanh chùa là một đối tượng rất đặc biệt và cũng là cái ưu tiên hàng đầu để cho chúng ta giáo hóa. Vì sao vậy? Vì sao? Đó là những gia đình mà họ đi qua đi lại họ hay trông thấy chùa.
[14:52]Chúng ta gọi đó là những gia đình chung quanh chùa. Hoặc là những gia đình sớm hôm hay là chiều xuống có nghe văng vẳng tiếng chuông chùa. Chúng ta cho đó là những gia đình chung quanh chùa.
[15:09]Chúng ta định nghĩa thế này. Là những gia đình mà ở chung quanh chùa là những gia đình mà họ đi qua đi lại họ trông thấy chùa. Định nghĩa như vậy được không? Ổn chưa? Cũng được. Rồi chúng ta thêm cái định nghĩa nữa, tức là những gia đình mà buổi khi ánh mặt trời sắp lên, ừ khi ánh mặt trời vừa lặn xuống thì có nghe tiếng chuông chùa thoang thoảng, văng vẳng là những gia đình chung quanh chùa. Định nghĩa vậy được không? Được không? Được quá. Bây giờ thêm định nghĩa nữa, ai nghĩ ra thêm định nghĩa nào nữa?
[15:48]Đúng rồi, leo nóc nhà đó, giỏi đó. Mình leo nóc chùa á. Leo tuốt nóc chùa mình ngồi bốn phía. Hễ mắt mình dòm thấy cái nhà nào thì nhà đó gọi là chung quanh chùa và mình thề là mình phải phải hóa độ cho bằng được. Mà nếu mắt mình lỡ dòm thấy thánh giá tới luôn, làm luôn, không ngán ai hết.
[16:09]Tại vì trong cái việc mà tiếp xúc này đó, chúng ta sẽ có một bài là tiếp xúc với tôn giáo bạn nha. Chúng ta sẽ tiếp xúc với người Hồi giáo và tiếp xúc với người Kitô giáo, tiếp xúc hết, phải tập như vậy. Thì trong những bài học đó là tôi sẽ nói về cái giáo lý của các tôn giáo đó để khi mình đến mình nói chuyện, nghĩa là mình vẫn giới thiệu được đạo Phật của mình mà mình vẫn có vẻ mình am hiểu giáo lý của họ để cho họ họ có cảm tình. Đó, thì nói chuyện với tôn giáo bạn thì khó hơn nhưng vẫn phải nói. Đó là bản lĩnh của người hoằng pháp. Ha. Bây giờ quý thầy nghĩ bắt đầu tôi hỏi nha.
[16:50]Khi mà chung quanh chùa mà được cảm hóa thì những điều tốt đẹp gì sẽ xảy ra? Ha.
[17:06]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch thầy. À khi à chung quanh chùa, những người Phật tử mà được cảm hóa hết và trong gia đình của Phật tử chung quanh chùa à những người trên, người dưới đều được cảm hóa bởi à hình bóng của chư tăng à đến để giáo hóa. Thì con nghĩ rằng nếu như mà được một ngày tốt đẹp như vậy thì con nghĩ rằng chùa đạo Phật của việc người tu sĩ cũng như trên toàn thế giới này thật là hòa bình và thật là hạnh phúc. Tại vì à với đạo Phật, Đức Phật dạy từ bi, hỷ xả, vô ngã, vị tha. Vì lợi ích của chúng sanh mà tất cả ai cũng biết đạo, ai cũng biết làm lành, làm thiện thì thế giới này không
[18:00]còn chiến tranh, không còn những cái đau thương mà à đạo Phật đã dạy à vì từ bi và hỷ xả của Đức Phật. A Di Đà Phật. Tốt đó, tốt. Nhưng mà nói hơi lớn, vấn đề hơi lớn. À thôi cũng được, cho điểm đi. Nhưng mà bây giờ chúng ta nói lại cái a mức độ nhỏ hơn, cụ thể hơn một chút. Nhưng cái đó cái lý tưởng ước mơ hơi lớn nha, cái gì nói hơi Rút nhỏ nhỏ lại chút. Đâu, Nam Bộ nói thử. Nam Mô A Di Đà Phật. Dạ kính bạch thầy, dạ thưa cùng tất cả chư đại chúng. Thì thấy ra đạo Phật đem đến cho tất cả muôn loài chúng sanh, đó là một cái diễm phúc lớn. Và khi mà một chư tăng đến trong những một gia đình chung quanh để khuyến khích à
[18:57]cho những vị ấy tìm hiểu đến con đường giáo lý, thật sự trước nhất thì à trong gia đình đó thường ngày cũng có thể sống chưa được an lạc và hạnh phúc mà một vị chư thương tăng đến để hướng dẫn thì trong gia đình đó sẽ được một cái sự hạnh phúc và an lạc. Nam Mô A Di Đà Phật. Rồi rồi, thôi cảm ơn. Có ai có ý kiến gì nữa không? Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thầy, những gia đình Phật tử gần bên chùa thường ngày họ chưa đi chùa mà
[19:35]chúng con đi tiếp xúc, thì chúng con trước hết đến hỏi thăm rồi từ từ
[19:45]hỏi thăm gia đình đó có theo đạo hay không, rồi từ từ chúng con hướng dẫn họ về chùa tụng kinh, rồi nghe giáo pháp của Đức Phật. Mô Phật. Anh trả lời hơi lạc đề ha. Hỏi cái lợi ích gì xảy ra khi mà nhiều những gia đình chung quanh chùa theo theo theo Phật pháp hết? Ai giơ tay thì cũng tốt nha, không cần phải chỉ, mà nếu người nào giơ tay thì càng ưu tiên. Mô Phật, kính bạch Thầy. Theo sự hiểu biết của con, khi mà xung quanh chùa những gia đình Phật tử được
[20:28]chư Tăng đi đến cảm hóa thì đó cũng là một cái hạnh phúc, một cái an vui của Phật tử. Từ cái mà hạnh phúc, an vui của Phật tử đó thì người ta thấy đạo Phật có những cái nét hay,
[20:47]cho nên họ mới càng gắn bó với chùa nhiều hơn. Thầy cảm ơn.
[20:57]Có ai có ý kiến gì thêm không? Có ai giơ tay không? Hử?
[21:05]Đây là cái câu trả lời chúng ta thế này: Nếu mà chung quanh chùa đều được cảm hóa thì chùa lúc đó biến thành cái gì?
[21:16]Một cái trung tâm, phải không? Một cái hạt nhân trong cái khu vực Phật giáo, tức là toàn bộ là đạo Phật thì chùa là cái hạt nhân. Đó là hạt nhân gì? Cái hạt nhân đoàn kết. Hạt nhân đoàn kết. Ví dụ như là người ta trong cuộc sống người ta có thể có những cái mâu thuẫn, những cái xung đột gì đó, nhưng mà vì có chùa là hạt nhân mà mọi người cũng đã theo chùa hết rồi thì chùa sẽ đứng làm trung gian hòa giải, người ta không có phải gây gổ, không phải đi kiện tụng nhau nhiều nữa, chỉ cần đến gặp quý thầy, quý thầy khuyên mỗi người một câu thì cái mọi việc nó ổn thỏa. Giờ nói ví dụ hai cái nhà đó tranh giành cái ranh đất,
[21:57]thì thay vì họ phải đưa ra tới tới tới ngoài chính quyền, giờ là họ đến nói với quý thầy, quý thầy đến phân xử. Quý thầy có khi nói rằng: "Có khi nó cũng hơi hẹp hòi. Nếu mà Phật tử nào cảm thấy mình hẹp hòi thì hãy xem như đó là mình mình tặng cho bạn mình. Nếu cảm thấy cái phần đó là của mình mà bây giờ là của người khác hãy xem hãy tặng." Cứ nghĩ như vậy, dùng cái đạo lý giải thích cái bỗng nhiên họ không có tranh chấp nữa. Thì đó là chùa là hạt nhân đoàn kết. Thêm nữa, lúc đó chùa là cái cái cái suối nguồn, là cái trung tâm để tạo nên cái phong hóa, cái đạo đức cho cái khu vực đó. Nghĩa là do chung quanh họ theo đạo hết rồi thì họ cứ ngày
[22:41]ngày, tuần tuần họ tới chùa, họ lễ Phật, nghe Pháp nên cái đạo đức của đạo Phật lan tỏa vào trong cuộc đời, làm cho những gia đình đó mỗi ngày một một tốt lên, một tốt lên. Vì ví dụ như là trẻ lớn lên nó có thể nó hư, nhưng mà nay là nhờ tất cả mọi người đều theo Phật, rồi chùa là người chịu trách nhiệm hướng dẫn, cho nên lớp trẻ từ trẻ nó đã được đi tới đi lui với chùa, học hỏi giáo lý nơi quý thầy, quý cô nên lớn lên nó đỡ hư. Cho nên, chúng ta thấy chùa cũng như là cái trung tâm giáo dục, giữ gìn cái phong hóa, cái tinh thần, cái đạo đức cho mọi người chung quanh. Thì như vậy là một hình ảnh rất là rất là đẹp.
[23:22]Chính vì vậy là chúng ta phải có bổn phận mà cảm hóa hết cái mọi người ở chung quanh chùa. Còn một điều quan trọng nữa là khi mà chung quanh chùa ai cũng được cảm hóa hết thì lúc đó chùa có cái bức tường thành được bảo bọc, phải không? Lúc đó quý thầy, quý cô sống ở giữa nhưng mà chung quanh là tín đồ của mình hết. Như vậy cái chùa vững không? Chùa rất là vững, không ai xâm phạm được. Bây giờ họ muốn tấn công cái chùa, muốn làm xấu cái chùa, họ phải đi qua nhiều cái lớp đường, lớp ngõ thì toàn là Phật tử không, tức là tai mắt của chùa hết á. Cho nên là là chùa được bảo vệ bởi quần chúng. Mình không có những thành cao, quách lớn nhưng mình có lòng người.
[24:07]Mình có lòng người, tức là có những người Phật tử yêu thương đạo, đứng ra bảo vệ cho quý thầy. Và thêm một điều nữa là chùa sẽ là một cái trung gian điều phối giúp đỡ về kinh tế. Từ những gia đình chung quanh chùa có người nghèo, có người giàu, ha. Thì khi mà người giàu họ biết đạo, họ được cảm hóa, họ sẵn lòng để họ làm phước. Và lúc đó có những gia đình nghèo thì mình mới tổ chức để cho người giàu họ giúp người nghèo biết đường làm ăn. Không phải là cái người giàu làm lấy tiền mà đi cho người nghèo, cứ móc gạo ra cho hoài, không có. Nhưng mà người giàu họ sẽ biết đường, biết cách họ giúp đỡ cho cái người nghèo làm ăn, nên làm thế này, nên làm thế kia.
[24:45]Và với cái sự gì? Khuyên bảo, soi sáng, chỉ dạy thầy với cô là người Phật tử, cái người này giúp người kia. Và như vậy lần lần là nó chúng ta có cái gọi là xóa được đói, giảm được nghèo, lần lần ai cũng được ổn định hết. Chúng ta biết á nó có một cái việc Phật sự cực kỳ quan trọng, quan trọng lắm á mà quý thầy mình lúc này chưa có quan tâm là do chúng ta cũng chưa đủ cái củng cố của mình. Chứ cái việc cực kỳ quan trọng là giúp Phật tử làm kinh tế đó.
[25:21]Tức là tìm cách nâng đỡ, tạo điều kiện để cho quý Phật tử mình ai cũng làm ăn khá lên hết. Cái nhiệm vụ này rất quan trọng. Nhưng mà thường thì quý thầy mình không quan tâm, tại sao? Tại vì chúng ta có cái giáo lý là không tham lam. Cho nên hễ nói chuyện tới làm ăn tiền bạc cái giống như mình sợ đụng, lúc nào cũng nói buông ra cho dễ tu, buông dễ tu, xúm nhau nghèo hết. Tất cả nghèo hết, đạo Phật yếu luôn. Nhưng mà trong cái chánh mạng của Bát Chánh Đạo, chúng ta nhớ điều này, trong cái chánh mạng của Bát Chánh Đạo là người Phật tử phải biết làm giàu. Phật tử giàu rồi chùa mới mạnh được, mới có tiền mà cúng dường để quý thầy làm được những Phật sự lớn.
[26:02]Còn Phật tử mà nghèo thì chùa sẽ yếu. Nên vì vậy là khi mà chung quanh chùa được cảm hóa hết, chùa làm cái hạt nhân đoàn kết điều phối gắn bó, trong đó có một vai trò là chùa sẽ khuyên Phật tử giúp đỡ nhau làm ăn, làm sao không có người nghèo trong khu vực của chùa mình, ai cũng sẽ khá lên hết. Nhưng là có một cái mà tôi rất đau lòng là nhiều khi mình đi trên đường mình thấy một người họ đi bán vé số hoặc họ bán gánh một gánh xôi
[26:36]hoặc là họ cầm một xấp báo đi bán hay bán những đồ lặt vặt mà đi rao trên đường. Mình nhìn riết mình quen mắt, mình tưởng đó là một nghề, xin thưa không phải nghề. Đó là những người nghèo khổ và thất nghiệp. Cái bán hàng rong á đó là một hình thức thất nghiệp trá hình chứ không phải là một cái nghề. Nên những người đó còn đi trên đường mà không có ai tới hỏi thăm họ nhà cửa của họ ở đâu thì đất nước ta vẫn còn thiếu sót. Một ngày nào đó tất cả những cảnh đó phải chấm dứt, phải biến mất. Nếu mà chúng ta có những người Phật tử làm những viên chức lớn trong chính quyền, ta phải góp ý những người Phật tử này.
[27:18]Nếu người đó làm chủ tịch, phó chủ tịch gì đó, chúng ta phải nói rằng bảo đảm trong cái khu vực mà anh lãnh đạo tuyệt đối không còn cái người bán hàng rong như vậy. Thấy một người bán hàng rong vừa mới gánh một gánh chè đi là có người cán bộ tới hỏi liền: "Nhà bà ở đâu?", đi về coi cái nhà đó mấy người, neo đơn nghèo khổ ra sao và chính quyền phải lập tức có cái kế hoạch nâng cái gia đình này lên, có một cái công việc làm ăn gì, chứ không thể mà để đi gánh hàng rong như vậy. Mấy chục năm, mấy trăm năm đất nước ta nghèo nên nó xuất hiện cái nghề là bán rong. Và chúng ta tưởng nó à bán cà rem cũng vậy nữa,
[27:52]cũng là bán rong, chúng ta tưởng nó thành cái nghề bình thường, xin thưa, đó là dấu hiệu của một đất nước nghèo khổ. Và cái người đi bán hàng rong là những người bị hạ thấp nhân phẩm xuống, rất là đáng thương. Chúng ta không cho phép trong đất nước chúng ta còn những người như vậy. Mà ví dụ trong cái khu vực mà có những người đó, chúng ta phải hiểu ngay là cái người lãnh đạo khu vực đó chưa có thể làm tròn hết trách nhiệm của mình về việc xóa đói giảm nghèo, còn có những người thất nghiệp trá hình phải đi bán hàng rong tần tảo, vất vả và hạ thấp nhân phẩm.
[28:29]Nay ta nói điều này để chúng ta nhắc nhở những người Phật tử của ta, nếu người nào mà có cái quyền chức lớn thì phải trong khu vực mình không có cái cảnh mà một người già yếu phải đi cầm cái xấp vé số đi từng bước từng bước mời từng người mua, phải chấm dứt cảnh đó đi! Thì đó là mình nói mình gởi gắm cái ước nguyện của mình đối với nhà nước. Còn riêng phần đạo Phật chúng ta cũng như vậy. Nếu chung quanh chùa được cảm hóa xong hết rồi thì chúng ta cũng bảo đảm chung quanh chùa không có cái cảnh những cái người nghèo khổ mà phải đi bán hàng rong như vậy, kiếm từng đồng như vậy. Là chính chùa sẽ là người vận động Phật tử giúp đỡ nhau
[29:12]để ai cũng có cái việc làm đàng hoàng, có phẩm giá. Chứ không thể mà cầm một cái xấp vé số, một hũ cà rem đi kêu từng người mua như vậy, rất là tội nghiệp. Chúng ta sẽ chấm dứt tình trạng đó. Quý thầy đồng ý không? Đồng ý không? Nhớ nha, sau này quý thầy lớn lên, quý thầy đi ra làm trụ trì, đi ra làm hoằng pháp, quý thầy phải xây dựng cái này, cái cộng đồng Phật giáo mình chung quanh chùa, nghĩa là ai cũng phải theo chùa và không để có những người quá nghèo khổ phải đi làm những nghề mà mất phẩm giá như vậy, nhớ. Quý Phật tử đồng ý với thầy không? Đồng ý không? Nhớ nha. Giờ cái việc mà tiếp xúc với các gia đình chung
[29:52]quanh chùa thì cũng nhiều thành phần lắm. Có những gia đình đã theo Phật rồi mà từ lâu họ thờ ơ. Là vô nhà thì thấy có bàn thờ Phật, hỏi quy y thì có, lục lá phái, hỏi pháp danh gì quên, có đi chùa không, nói lâu lâu chạy qua đưa chùa bó nhang rồi chạy đi mất, đại khái là có những gia đình đã theo Phật mà theo kiểu đó. Rồi có những gia đình không theo Phật, không có tín ngưỡng, không để ý mà dù đi qua lại thấy chùa nhưng mà không để ý, không vô chùa, không thờ Phật. Có những gia đình nghèo, có gia đình giàu, có người trí thức, có người cán bộ, vân vân. Còn cái người mà ở tôn giáo bạn có một tín ngưỡng rồi thì ta xếp vào một đối tượng
[30:32]riêng, chúng ta sẽ một bài học riêng, một lần thực hành khác đến với họ. Hôm nay chúng ta sắp cái đối tượng mà mà chung quanh chùa, bây giờ nếu chúng ta đến với gia đình đã theo Phật rồi thì chúng ta sẽ nói những điều gì?
[30:54]Dạ bạch Thầy cùng toàn thể đại chúng và quý nam nữ Phật tử. Theo quan niệm của con thì khi mình đến một gia đình Phật tử nói chung là họ đã biết về đạo Phật của mình, thì trước tiên mình phải hướng dẫn cho họ làm lành lánh ác là cái điều căn bản nhất. Họ phải cho họ biết được cái nhân, cái quả của thiện và ác.
[31:24]Và sau cùng đó là mình phải sắp xếp cho họ như thế nào để họ tới chùa được mà quy y sớm chiều gần bên cạnh với chùa. Đó cũng là ý kiến tốt ha. Có ai có ý kiến gì thêm không? Nam Mô A Di Đà Phật. Kính bạch Thầy! Theo con như một người, gia đình Phật tử mà đã có biết đạo thì mình đến với họ rồi mình hỏi thăm về hoàn cảnh hay là gia đình họ, hỏi thăm coi họ có đến chùa thường không? Rồi có những dịp lễ hay gì hay là rằm lớn hay rằm gì đó mình cũng khuyên họ, nhắc họ đến chùa thường xuyên để mà tụng kinh rồi nghe quý Thầy giảng, rồi khuyên họ có những con em dạy đạo lý rồi mình có thể cho họ mượn một hai cuốn sách, cuốn băng để cho con em của họ biết được thêm. Tốt!
[32:31]Tốt! Như vậy đó, đó là gia đình mà đã theo Phật rồi, nhưng mà mình biết rằng là họ nhiều, lâu năm họ bị lơ là, do không ai nhắc nhở. Giờ mình đến mình nhắc nhở lại ha, nhắc nhở lại, mình tạo cái tình thân mến giữa chùa với gia đình trở lại. Cho nên ngày xưa họ có mến đạo, rồi lâu ngày vì làm ăn họ quên, mà chùa không ai tới lui, đó lỗi của chùa. Giờ chúng ta phải chuộc lại cái lỗi đó, ta đến thăm viếng, lập lại tình thân ái và nhắc nhở, đưa họ đi về chùa lại, phải không? Nên ý quý thầy nói đều đều chính xác, và tìm cách đưa họ về chùa lại, gắn bó lại với chùa, hiểu thêm đạo lý trở lại là bắt đầu mới bắt đầu làm được những công đức.
[33:15]Những ý đó đều rất là rất là tốt. Bây giờ khi mà chúng ta đến gặp gia đình mà chưa theo Phật, chưa theo Phật là sao? Tức là họ ở gần chùa mà họ hờ hững. Họ là như một láng giềng vậy đó, hờ hững, không quan tâm, không tìm hiểu gì hết, thì đối tượng này khó hơn hơn đối tượng kia. Nên chúng ta phải đặc biệt quan tâm đến với những gia đình này. Bây giờ quý thầy nghĩ xem, nếu mình gặp một cái gia đình mà chưa theo Phật như vậy, thì mình sẽ nói gì?
[33:54]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thầy cùng toàn thể đại chúng. Theo ý nghĩ của con, khi mình có cái duyên đến với gia đình nào đó mà họ chưa biết đạo, họ còn họ thờ ơ thì trước hết đem đến cho họ thí dụ như họ có một cái duyên sự, có một cái tang lễ nào đó, mình đến phụ giúp họ, cụ thể là mình vào trong đó mình dọn dẹp bàn ghế, hoặc là mình hướng dẫn cho họ cúng kính để bàn thờ Phật như thế nào. Và sau việc đó rồi mình lại giảng cho họ nghe về cái đạo Phật có những cái hay, cái tốt như thế nào. Đó thì cái bước đầu theo ý con như thế. Nam Mô A Di Đà Phật. Ý này rất là hay. Do đó quý thầy mình phải thường xuyên gắn bó với chỗ bán hòm.
[34:53]Nếu đâu mà nghe tin có người chết là mình hỏi ai chết, ai mua là mình tới liền để mình độ người ta ha. Càng nhiều người chết thì mình sẽ độ được nhiều gia đình chưa biết đạo. Ý của thầy như vậy. Phải không? Ý độc đáo. Ai có ý kiến gì nữa không? Đó, khi mình đến gia đình chưa biết họ, mình sẽ nói gì? Mô Phật, bạch Thầy! Khi đến với gia đình chưa biết đạo thì trước tiên thì chúng ta sẽ giới thiệu tổng quát về giáo lý của Đức Phật, căn bản là làm thiện, làm lành. Và nói về cái giáo lý nhân quả, làm thiện thì được thiện, làm ác thì được ác. Nhiều khi người ta chưa biết đạo người ta nói
[35:39]tôi không có xâm phạm đến ai, tối ngày sống nói làm vậy là làm thiện, nhưng mà chưa biết thiện là gì. Mình phải nói rõ thế nào là thiện, thế nào ác để người ta sống cho đúng với cái đường hướng sống như thế sẽ được kết quả như thế. Và thứ hai là giới thiệu về cái lịch sử tiến trình tu hành của Đức Phật. Tại sao Đức Phật là người như thế mà Đức Phật đi tu, còn ta như thế nào mà ta không đi tu? Xin hết ạ. Tức là khi gặp cái gia đình chưa biết đạo thì ta phải thuyết một bài pháp khoảng 5 tiếng đồng hồ. Rồi sau đó là đừng bao giờ trở lại nữa. Người ta sợ quá. Nó đi luôn. Cái này khó, đúng là cái trường hợp này khó phải không?
[36:23]Đó, cái người mà mà chưa có biết đạo mình khó, nhưng mà cái mục đích của ta thế này: đầu tiên là mình gây thiện cảm trước thôi, chứ chưa phải lúc mình nói đạo lý nhiều. Vì những cái lần tiếp xúc sau á, bắt đầu chúng ta sẽ nói từng đề tài. Đề tài kỳ tới chúng ta nói về chủ đề quy y, đề tài tới nữa chúng ta sẽ nói về chủ đề là luật nhân quả, chúng ta đàm đạo về luật nhân quả. Còn cái bài tới đó, chúng ta nói về vấn đề quy y để mời họ về chùa làm lễ quy y cho bằng được. Đó, nên nó có nhiều đề tài và nhiều đối tượng. Ví dụ sau này thì quý thầy sẽ có một bài tiếp xúc với trẻ em, học sinh nữa, nhỏ, đó vân vân nhiều nhiều trường hợp.
[36:56]Thì có cái đối tượng khó là đối tượng chưa biết đạo và mình làm cách nào đến, cách nào để gây thiện cảm. Thì hồi nãy thầy gì đó thì nói là chúng ta nói đạo lý, không, đúng chứ không phải không đâu. Đạo lý là cách gây thiện cảm tốt nhất. Khi mình rời khỏi gia đình đó, mình đã để lại cho họ một cái đạo lý ngắn ngắn, nho nhỏ thì được, chứ đừng nói dài quá. Dài quá thì họ sợ vì họ không biết gì hết. Làm cách rất là hay. Hoặc là như thầy Tâm Trung gì đó là ráng cầu cho người ta chết để mình tới mình thăm cũng là một cách gây thiện cảm, nói chung. Thì chúng ta có cách làm miễn làm sao mà người ta quý mến mình.
[37:26]Bây giờ thầy thầy Minh Lãnh coi, có ý kiến gì để làm gây thiện cảm coi. A Di Đà Phật. Theo con thì nếu mà mình muốn
[37:38]nói đạo đến với gia đình mà chưa biết đạo thì trước nhất mình phải là một cái hình bóng nào đó mà gương mẫu trước, là mình phải coi lại chính mình cái đã, là mình phải xét vì mình coi để làm gương cho họ trước, và đồng thời đến đó mình nói về theo con thì nói về tình cảm là chủ yếu nhất. Bởi vì trong cái tình cảm nhiều khi gia đình người ta gặp rối rắm những cái việc gì đó người ta không thể nói được mà mình đến mình hòa giải được, mình hướng dẫn họ một cái tình cảm, cứ gieo tình cảm chứ còn không có nói gì đạo lý gì hết. Nhưng mà chủ yếu tình cảm xong rồi là lần họ mến mình rồi mình mới bắt đầu mới truyền đạo độ họ.
[38:13]Thì theo con thì như vậy. Đây cũng là một cái ý hay. Mà quan trọng là vậy đó, người ta quý mến mình rồi mình giảng đạo người ta mới nghe. Còn người ta chưa có thương mình mà mình nói đạo cái người ta ghét lây cả đạo. Ý kiến đó là hay, phải không? Vậy đó. Nhưng mà cái vấn đề mà đối tượng gia đình mà chưa theo Phật á thì làm cách nào để mà chúng ta tiếp xúc gây thiện cảm thì rất là đa dạng mà tùy cái trường hợp phải không? Chứ mình ngồi đây mình khó nói. Thôi bây giờ tới lúc gặp trường hợp đó mình có cái sáng kiến mà mình có cái cầu nguyện Phật gia hộ, tự nhiên mình sẽ nói được cái điều gì đó nó đúng, chính xác.
[38:48]Nhớ luôn luôn cầu Phật gia hộ, đừng có ai ỷ tài của mình. Nha, ta làm gì ta cũng cầu Phật soi sáng hướng dẫn ta thì tự nhiên sẽ được việc. Bây giờ một đối tượng nữa là đối tượng gia đình nghèo. Chung quanh chùa có những gia đình nghèo thì chúng ta đến chúng ta sẽ làm gì? Chúng ta sẽ nói gì? Ha?
[39:11]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thượng tọa. Đối với những gia đình nghèo mà ở chung quanh chùa thì trước hết chúng ta muốn đem những cái giáo pháp vi diệu của Thế Tôn nói cho những người đó nghe thì chúng ta phải biết là cái tình hình kinh tế, cái văn hóa nhà đó như thế nào. Thứ nhất, đi về phần kinh tế thì chúng ta phải biết cách thức làm ăn của họ ra sao và nguyên nhân đâu đưa đến cái nghèo của họ trong mấy chục năm vừa qua thì chúng ta phải giải quyết như vậy. Từ từ, gia đình họ mới thấm nhập được những cái lời dạy của quý thầy, những cái phương châm mà quý thầy dẫn dắt cho gia đình họ đi từng
[39:55]bước thì từ đó chúng ta mới truyền bá được giáo pháp của Đức Phật cho gia đình những gia đình nghèo ở chung quanh chùa. Rồi, cảm ơn thầy. Ngồi xuống. Ai có câu trả lời nào nữa không? Cứ giơ tay lên nha, cứ nói đại đi.
[40:12]Giờ đến với gia đình nghèo mình nói sao, làm sao? Nam Mô A Di Đà Phật. Thưa thầy, con xin trả lời. Nếu nếu mà đến với với một gia đình nghèo. Ví dụ ví dụ cái người đời người ta sống thường thường ta sống ngoài đời thì ta tạo tác nhiều cái nghiệp ác. Là nghèo là nó do một nguyên nhân, do mình tạo nghiệp ác, ác, sát sanh. Bởi vậy nên vậy nên quý thầy có đến thì cũng khuyên người ta nói về cái phước, cái sự tạo phước và cái công đức và lánh những cái việc bất thiện. Tức là khi ta đến với gia đình nghèo thì đầu tiên ta phải nguyền rủa là họ đã gây tội lỗi quá nhiều phải không? Còn ai có ý kiến gì khác? Nam Mô A Di Đà Phật.
[41:08]Kính bạch thầy và thưa tất cả chư đại chúng cùng quý vị Phật tử. Thì trước hết, theo ý cạn cợt của con thì con nghĩ rằng là cũng một cái do cái nhân duyên của đời trước nên đời này họ sống một cuộc sống rất nghèo. Thì trước nhất thì thì con nghĩ à dạ đến thì cũng trước tiên thì thấy cái nghèo thì mình cũng gây một cái thiện cảm để hỏi thăm trong gia đình của họ, rồi nghề nghiệp ra sao. Rồi sau đó cũng có thể về ở trong chùa rồi khuyên trong chư đại chúng ở trong nội bộ ở trong chùa có thể là giúp ích cái lợi lạc gì đó trong gia đình đó để họ biết con đường hướng thiện. Từ đó họ có cái mối tương quan với mình.
[41:56]A Di Đà Phật. Đó, cái câu này hay. Rồi, nói tiếp đi. A Di Đà Phật, bạch thầy cùng toàn thể đại chúng. Theo như tâm nguyện và ý hiểu của con á thì khi đến với một gia đình nghèo thì trước nhất ta phải tìm hiểu về hoàn cảnh của họ là một là cái việc đầu tiên. Sau đó, ta đã hiểu họ làm ăn như thế nào và ta có thể nếu mà trong khi ta đã tu rồi thì không có nghề nghiệp gì khác hơn cái việc tụng đọc kinh sử rồi. Sau đó, ta có thể giới thiệu cho họ, tìm một cái việc làm cho họ trước nhất để cho đời sống kinh tế họ ổn định. Sau đó đã tạo được niềm tin xong rồi, ta lằng lằng tới chỉ dẫn những con đường hướng thiện và dẫn dắt họ về quy y Phật.
[42:41]A Di Đà Phật. Những ý của quý thầy đều đều hay khi mà có ý giúp đỡ. Mình gặp người nghèo mà có ý giúp đỡ là đúng trước hết cái đã, chứ đừng có nguyền rủa nha. Chưa Cái lòng từ bi của đạo Phật là luôn luôn thúc đẩy chúng ta trước cảnh nghèo khổ ta phải làm cái gì đó. Nhớ như vậy, mà quý thầy có cái ý nghĩ đó là quý thầy đúng cái đã. Mà làm được không thì không biết nhưng ý nghĩ đó tức là đúng. Hồi sáng có một cái sư cô trả lời làm tôi rất cảm động. Sư cô nói mộc mạc, sư cô nói, "Lúc đó trong túi mình có 50, 100 móc ra cho người ta cái đã." Cô nói rất đơn giản nhưng rất cụ thể và chính xác. Sự thật là như vậy.
[43:16]Nhất là thí như chúng ta là học tăng, học ni mình làm gì có tiền để mình giúp nhiều phải không? Nhưng mình có nhiêu mà nhiều khi động lòng mình móc ra cho hết vậy, thực sự đó là tâm từ bi đó. Còn cái việc lớn hơn là chúng ta có thể vận động những Phật tử khá giả giúp đỡ nâng đỡ gia đình đó lên một chút, đừng để họ bức ngặt quá. Còn nói về việc quay về chùa mà vận động quý thầy trong chùa thì như vậy chùa này cũng rất là giàu, chùa này rất là giàu mới về vận động chùa. Nhưng mình nói trên căn bản là chùa nghèo mình không thể giúp được nhiều nhưng mình vận động những Phật tử thì tới kia giúp qua giúp lại.
[43:48]Đó, còn trong túi mình có nhiêu mà mình giúp cũng là cái hay. Mà ví dụ không có thì quý thầy nhiều khi mình biết gia đình trước khi đến mình tiếp xúc mình đã biết gia đình đó nghèo, giàu chưa? Biết rồi, sao không biết. Dòm nhà biết liền cái gì phải không? Chứ trừ trường hợp mà cái nhà lầu chưa bán mà trong mắc nợ mấy trăm triệu mà chưa bán kịp thì mình có thể bị lầm thôi. Chứ bình thường dòm nhà là biết nhà khá hay không khá phải không? Đó. Nhà chòi mới bán đất thì mình có thể bị lầm, phải không? Thì từ từ nhưng mà vô thấy người ta chảnh là biết liền à. Biết mới bán đất liền, không có sợ. Thì mình thường gặp là nhà nghèo, ví dụ mình không biết là nhà nghèo
[44:21]mình cũng không có tiền nhiều, mình có thể mua một ít quà. Nhưng quý thầy mua cái gói quà gói lại chứ đừng có để lẻ. Ví dụ quý thầy mua chừng năm, mười cục kẹo mà đem cho trẻ em thì đi giữa đường nhiều khi nó mất rồi, nó hết rồi. Cho nên không bảo đảm, mình gói gói gói quà vậy. Đóng gói đường, gói sữa gì tới vậy thì đi giữa đường nó không bị hao, ha, vì gói lại rồi. Ừm. Thì quý thầy có cái ý thì tốt, tức là mình giúp đỡ trước rồi mình gây thiện cảm rồi nói đạo lý sau. Nguyên tắc đó là là đúng. Bây giờ tới gia đình giàu. Những gia đình giàu nó có cái khó là thường là họ có một chút kiêu mạn, ai cũng vậy.
[44:53]Những người giàu nà, những người trí thức nè, những người có quyền chức đều có một chút kiêu mạn. Thì khi có kiêu mạn như vậy mà nếu mà quý thầy, quý cô mình tới mình có cái vẻ tầm thường quá thì họ coi thường, họ không nghe. Như vậy. Nhất là những người chưa biết đạo, Phật tử biết đạo mà giàu rồi thì dễ, tại biết đạo rồi cái gì cũng được. Còn trường hợp cái người mà họ giàu mà họ chưa biết đạo, luôn luôn họ có một chút kiêu mạn. Mình phải có cái bản lĩnh gì đó để làm cho họ nể, làm cho họ nể mà họ không coi thường, họ không nghĩ như mình đến đó để nhờ vả. À, không đến để nhờ vả. Phải không? Mà đây quý thầy nghĩ sao?
[45:32]Bây giờ quý thầy nghĩ khi mình đến mà với những cái người mà gia đình giàu thì mình sẽ nói gì, làm gì? Hử? Mô Phật! Thưa thầy à khi chúng ta đến a gia đình giàu thì à trước hết chúng ta hỏi a cách làm ăn của họ sao mà giàu vậy? Thầy à chia sẻ những a cái a giáo lý của đạo Phật về
[46:06]nhân quả cho họ biết để a họ tránh a a làm việc ác. Thấy giàu rồi thì phải biết tạo phước, bố thí để a đời sau còn được hưởng phước. Mô Phật! À, thầy hỏi thiếu một câu nữa. Hỏi làm cách nào để giàu rồi còn phải hỏi một câu là để vàng ở đâu nữa?
[46:30]Nhớ là mình gây thiện cảm. À, người ta nể mình rồi người ta mới nghe đạo lý. À, quý thầy đều có cái ý là nói đạo lý là hễ đã giàu rồi là do làm phước, rồi bây giờ phải ráng làm phước thêm, phải biết tu hành thêm phải không? Ý là như vậy cái gì? Ý đó đều là tốt, tức là ta đều phải nói cái ý đó chứ không phải không đâu. À. Nhưng mà có cái là để làm cho họ nể mình, họ nghe mình. Đó. Mô Phật!
[46:59]Kính bạch thầy, đại chúng. Khi đến với gia đình giàu ở đây là một đối tượng cũng có thể là đặc biệt. Về chúng ta đến ở đây với một tư cách là một vị đạo lý, về vấn đề về đạo đức hay cái gì đó là một con người xuất gia đến với gia đình của một con người bình th- người giàu thì chúng ta cũng thể hiện một con người có oai nghi và chững chạc đến không phải vì mục đích gì khác hơn ngoài đạo đức. Chúng ta có thể hỏi thăm về cái nếp sống sinh hoạt trong gia đình họ rồi cái đ- và cái việc quan hệ của họ với những người thân rồi những người xung quanh gia đình, và quan điểm sống của họ về tôn giáo như đạo Phật hay là các
[47:39]tôn giáo khác, xem họ đã từng có cái nhìn về tôn giáo nào chưa. Nếu không thì ta có thể là giới thiệu qua về tôn giáo giáo lý của đạo Phật, và khuyên họ nên làm phúc và làm thiện giúp đỡ trước nhất là những người thân của mình, sau đó là những gia đình xung quanh, thứ nữa là tới lui đến chùa để biết cái việc phúc thiện tốt đẹp hơn. A Di Đà Phật. Được. Chúng ta để ý này. Thật ra đó những người Phật tử nếu cái người giàu mà trở thành Phật tử á thì đó chính là một cái nguồn ủng hộ cho chùa rất là mạnh, phải không? Vì có những Phật tử giàu chùa mới làm được nhiều Phật sự. Chứ không có người giàu mà toàn Phật tử nghèo không
[48:22]thì chùa cũng không thể làm được việc gì. Cho nên cái giới người giàu mà đến với đạo là một cái thành là một cái sức mạnh quan trọng cho chùa. Chúng ta phải biết điều đó. À tuy nhiên, lòng chúng ta á chúng ta thương người nghèo, muốn cho người nghèo đừng nghèo nữa. Và chúng ta quý người giàu, muốn cho người giàu hiểu đạo, biết đạo để bản thân họ được tu tập và họ có thể đóng góp được nhiều điều cho Phật pháp. Bởi vì chính họ là nguồn lực, nếu không có người giàu chùa không làm được gì đâu. Đó là điều khẳng định. Tuy nhiên, chúng ta cẩn thận một cái là những người giàu mà họ chưa biết đạo nhiều thì họ hay kiêu mạn.
[48:59]Chứ còn Phật tử mình ví dụ có giàu thì cũng dễ thương, không có gì hết. Nhưng mà cái người mà họ chưa biết đạo nhiều, họ hay kiêu mạn, cẩn thận. Và ở điểm nào thì họ họ khó chịu với mình khi mình đến với họ? Quý thầy để ý chỗ này một chút nè, là họ nghĩ rằng mình đến mình cần họ điều gì đó. Là à, chắc mấy thầy mấy cô này tới chắc nhờ cái gì đây. Trong tâm họ mà nghĩ điều này rồi thì coi như suốt buổi nói chuyện mình thất bại. Tại họ luôn luôn họ nghĩ là họ là cái người giúp đỡ, mình đến cầu cạnh. Cho nên đừng để lộ ra điều này. Mà mình quan trọng ở đây nè. Mình sẽ đến mình cho họ một cái gì đó mà họ còn thiếu.
[49:37]Quý thầy nhớ điều này giùm. Không, họ còn thiếu tinh thần, họ thiếu đạo lý. Họ còn thiếu nhiều thứ lắm. Người giàu cũng làm sao? Cũng khóc. Nghĩa là thật ra người giàu cũng khóc như thường. Nghĩa là trong cuộc sống này còn rất nhiều điều phức tạp, khó khăn và đau khổ. Và chúng ta đem đến cho họ cái gì? Nó bình an hơn nữa, hạnh phúc hơn nữa. Và để cho họ thì cái tiền của có dư giả, chúng ta giúp cho họ làm những điều chính đáng thì họ được cái công đức hơn, đời sống họ bình an, vững vàng hơn. Tức là chúng ta đến không có để nhờ. mà đến để cho. Nghĩa là ngay từ bước đầu đặt chân vô nhà, chúng ta phải thể hiện điều này.
[50:17]Nha, trong cái đĩnh đạc, điềm đạm, chững chạc của mình. Rõ ràng mình đến để cho họ cái gì họ còn thiếu. Quý thầy nhớ cái tinh thần này giùm nha. Và cũng nhiều trường hợp, nhiều đối tượng khác nữa là những người mà bình dân, người trí thức, người viên chức, có nhiều nghề phức tạp. Nhiều khi chúng ta đến thăm nhằm nghề người có cái nghề mổ heo, họ xẻ thịt đó họ bán ví dụ, những đối tượng rất là phức tạp. Cũng phải biết cách mà nói chuyện, phải không? Bây giờ mà nói chung, tức là chung quanh chùa ta nhiều đối tượng là chúng ta phải chuẩn bị tâm tư một chút. Bây giờ bước qua cái phần kế tiếp là cái phần mà những cái cách để gây thiện cảm.
[50:55]Mục tiêu của chúng ta là để gây thiện cảm trước. Thì trong cái gây thiện cảm á, nó có hai cái phần là đạo và thuật.
[51:05]Thuật á là những cái phương pháp, những cái công thức để đối xử gây thiện cảm mà là những công thức thôi. Ví dụ như gặp nhau chào "Ồ bạn khỏe không?", sự thực mình chả bao giờ biết cần biết người ta khỏe không, bệnh chết ráng chịu, nhưng mở miệng cứ nói "Bạn khỏe không?", thì đó là thuật. Hoặc là nói gặp nhau nói "Ồ, thật ra hôm nay trông bạn đẹp quá", những câu đó sáo ngữ, nó là một cái công thức. Hoặc người ta bước vào nhà lịch sự "À mời bạn ngồi, mời rót nước uống", những cái đó đều là những công thức đối xử, đối nhân xử thế. À hoặc là khi mà chào nhau nói "Ồ ba mẹ cô làm sao? Nói cho tôi gởi lời thăm ông bà cụ",
[51:44]thì đó những công thức để gây tình cảm mà nhiều khi lòng mình lạnh băng. Thì cái đó gọi là thuật. Mà thuật chỉ là những cái phép lịch sự mà không xuất phát từ cái tình thương yêu chân thật nên ta gọi là thuật. Thì người tu chúng ta biết những điều đó nhưng chúng ta không dùng, mà chúng ta chỉ dùng đạo thôi. Dùng đạo tức là cái gì xuất phát từ tình thương yêu chân thật, từ cái đạo lý chân thật. Là khi chúng ta hỏi "Anh khỏe không?", lòng mình thật sự quan tâm tới sức khỏe. Còn nếu không quan tâm, không hỏi câu đó. Còn cái cái người mà dùng thuật lịch sự nhiều khi họ chả thèm quan tâm đâu mà mở miệng vẫn hỏi "Anh khỏe không?". Nó khác nhau.
[52:20]Mà nhiều khi mình đã bị mình không hiểu nha. Ở bên nước ngoài thường thường họ họ dùng thuật á, họ có một số câu, ví dụ gặp nhau: "Ồ, it's nice to meet you", tức là rất vui được gặp bạn, mà chả thèm biết người ta là ai, chả thèm vui, nhưng miệng cứ nói. Thì cái đó gọi là thuật. Bên nước ngoài họ bị rất là nhiều. Là gặp chào nhau rồi: "Ồ, see you again", tức là hẹn sẽ gặp lại, mà sự thật chả bao giờ muốn gặp con người đó nữa. Nhưng cái đó là những công thức gọi là thuật. Còn ở ta đạo ta không dùng cái đó. Nghĩa là hễ mà ta muốn gặp lại ta mới nói câu đó, hoặc là ta quan tâm tới sức khỏe ta mới hỏi sức khỏe.
[52:55]Đây là cái đạo lý. Thì đạo tức là chúng ta thật sự có lòng thương và muốn đem cho người niềm vui.
[53:06]Chúng ta thật sự thương người, chúng ta muốn mọi người vui thì tự nhiên là mình gây được thiện cảm. Nó có cái nhân ban đầu. Khi mình đến với ai vậy, mình đứng yên lặng, mình quán từ bi mình rải đến gia đình đó, mình nguyện lòng mình thương gia đình đó, mình mong gia đình đó được vui vẻ, được chư Phật soi sáng, được chư Phật gia hộ. Mình ý trong đầu mình nghĩ cái đó cái đã, rồi hãy bước vô nhà người ta, thì tự nhiên cuộc nói chuyện sẽ thành công. Đó. Trước khi mình đến là mình ở chùa mình đã cầu nguyện cho gia đình đó được mọi điều tốt đẹp, mình nguyện mình thương gia đình đó, mình nguyện chư Phật thương yêu gia đình đó,
[53:36]mong cho gia đình đó được mọi điều tốt đẹp, may mắn, an lành và hiểu đạo. Nghĩa là khi mình khởi được cái tâm nguyện đó rồi mình hãy bước đến. Mà khi bước đến rồi tự nhiên người ta thương mình. Nó có vô hình như vậy. Phải làm cái đó trước. Mà trước khi đến thì chúng ta phải tìm hiểu sơ qua về cái gia thế người đó một chút. Ví dụ, chúng ta nhìn thấy cái gia đình đó tự nhiên mình muốn đến mình tiếp xúc để mình thực hành làm cái bài tập này, mà đi trong một ngày thôi, xin quý thầy sắp xếp đi trong một ngày để về viết bài. Thì khi mình chọn gia đình đó mình phải ít nhất biết gì? Ít nhất phải biết cái gì?
[54:11]Biết tên người chủ nhà, phải không? Cái vô nói "Ê, ông ơi ông, xin lỗi ông tên gì, vô chơi nha", là thất bại. Vô phải kêu đúng tên, ha. "À, bác Năm à", phải không, còn không người ta thứ năm kêu "anh Sáu, bác Sáu à", nói "Tao thứ năm sao mày kêu tao thứ sáu, mày xuống tao hết bậc vậy?". Tức là phải biết tên chính xác. Là nếu mình có ai hỏi sơ sơ qua về gia thế gia đình đó, khá giả hay không, có gì lắt léo hay không, được mấy người con, kinh tế làm sao, biết chút xíu nữa thì càng tốt để mình mình dễ nói chuyện. Nếu cái người nghèo quá, mình chuẩn bị một ít quà nho nhỏ thì rất là rất là vui. Nhưng mà trường hợp nếu mình là tăng ni sinh mình không có tiền
[54:48]thì thôi, mình chỉ đến với lời cầu nguyện, cầu nguyện là cũng là món quà vô hình tự nhiên người ta cũng sẽ vui. Nếu người ta nghèo mà đến mang ít bánh, ít trái cây rồi đến cũng rất là vui, câu chuyện tự nhiên nó dễ dàng đi. Nhớ như vậy. À những nguyên tắc nữa là chúng ta nên hẹn trước hơn là mình đến đường đột. Đây là cái đời sống văn minh. Ở trong đời sống văn minh, khi ta muốn gặp ai ta đều hẹn trước, à chứ không nên đến đường đột vì ai cũng bận. Còn cái đời sống trước đây, đời sống nông nghiệp do không có điện thoại, không có gì hết, rồi thì giờ có thể co giãn được, người ta tính đi làm, mình lại mình thăm cái thôi người ta ở lại người
[55:26]ta làm với mình, người ta nói chuyện với mình chút cũng không sao. Rồi cái việc người ta định làm, chiều người ta làm cũng được, không sao. Thì đó là cái cơ cấu, cái cơ chế nông nghiệp nó dễ dãi. Nhưng mà vào trong thời đại một cơ chế công nghiệp thì giờ giấc người ta nghiêm khắc, mình đến mà người ta không tiếp được, người ta buộc lòng phải mời mình đi về để người ta còn đi công việc luôn, là cái thời đại mới. Do đó mình có một cuộc hẹn để người ta chuẩn bị thời gian thì việc nói chuyện nó đỡ bị đỡ bị lúng túng, đỡ bị bất ngờ thì vẫn là cái hay. Còn cái trường hợp mà mình biết gia đình đó họ cũng không cần phải hẹn
[55:55]trước lắm, mình đến nói sơ sơ rồi mình vào thăm luôn cũng không sao. Còn những gia đình nào mà mình thấy họ có giờ có giấc ổn định thì nên hẹn trước, hoặc bằng điện thoại, hoặc mình cho người đến gặp trước một chút, chút xíu rồi mình quay về, hôm sau mình mới đến, hai ba người mình đến nói chuyện lâu, vân vân. À thì trường hợp á có những cái người như gia đình mà đã biết đạo rồi, Phật tử á, nghe quý thầy quý cô tới thì họ mừng. Họ vui. Thì được quý thầy cô thăm, ví dụ họ không sắp xếp được, họ cũng hẹn, nói "Ồ sáng nay con bận, thôi tối tối quý thầy lại chơi", thì là tối mình sắp xếp, mình hai ba người mình tới mình thăm.
[56:32]À nhưng mà trường hợp có những người họ không biết đạo, khi mình hẹn đến như vậy thì họ thờ ơ, họ hờ hững, họ nói "Tôi cũng bận quá à". Thì sao? Mà nếu mình không tiếp xúc thì mình thất bại, trong cái việc hoằng pháp như vậy là mình bị thất bại. À thì mình phải đến. Thì như vậy làm sao? Nếu họ có vẻ từ chối khéo, họ không từ chối thẳng là nói "Không, tôi không gặp quý thầy". Họ không nói, họ chỉ nói nhẹ nhàng: "Xin lỗi, tôi tôi tôi bận quá à". Thì mình nói làm sao?
[57:07]Dạ, kính bạch thầy, à nếu a mà người ta nói vậy thì à chúng ta có thể hẹn kỳ sau.
[57:19]Nam Mô A Di Đà Phật. Ờ khi mình tới kỳ sau người ta nói: "Kỳ này bận nữa", rồi sao?
[57:28]Thì à theo con nghĩ thì à mình phải tìm à một cách gì đó để mình nói thuyết phục người ta, à có thể lôi kéo người ta ở lại cùng mình để à trò chuyện.
[57:45]Cái này nó đòi hỏi, đúng là đòi hỏi ta phải kiên nhẫn, phải không? Khi gặp trường hợp như vậy, mình cũng phải hơi phải kiên nhẫn tí xíu, không có nản chí, bởi vì mình biết đây là cái lý tưởng của mình. Người ta không vui, nhưng mà mình không phải vì cái người ta không vui rồi mình lại tỏ thái độ bất cần. Vì nếu mình bất cần cái là mình không tiếp xúc được thì mình không về làm bài được. Và tương lai cái sự nghiệp hoằng pháp của mình nó cũng yếu. Bởi vì có mới có trở ngại chút cái mình nản, mình không cần gia đình đó nữa, mình tìm gia đình khác liền. Gia đình nào dễ độ, không dễ thì thôi, thì đó không phải là lý tưởng hoằng pháp.
[58:16]Nhớ như vậy, khi quý thầy đi gặp gỡ xong về viết bài nộp á thì tôi không chấm là do quý thầy dụ được nhiều gia đình đâu, mà chấm cái điểm là quý thầy nói nói sự thật, phân tích được sự thật. Ví dụ như khi gặp khó khăn, phân tích cái khó khăn như thế nào. Cái nào thuận lợi, phân tích thuận lợi như thế nào. Ai phân tích đúng, người đó được điểm cao. Chứ không phải là hễ tôi đi ba gia đình là ba gia đình đó theo Phật hết thì chưa chắc được điểm cao đâu. Nhưng mà mình gặp một gia đình khó đó thì bài làm mình có giá trị. Khó độ, hén? Nên không có nản. Và có những trường hợp là đúng là nhiều khi họ họ bận quá, nhưng mà mình ráng mình hẹn,
[58:57]rồi có khi mình để lại một cái thiệp, mình viết vài chữ, mà trong cái vài chữ đó mình cũng chúc lành cho họ, gieo cái thiện cảm qua một cái thiệp, rồi coi như là cũng đã tiếp xúc với gia đình bị khó khăn rồi, và mình về mình cũng viết được vài dòng về cái trường hợp đó như thế nào, vì sao, vân vân. Đó. Khó hơn nhưng mà cũng phải phải ráng. Chúng ta để ý điều này là
[59:23]chúng ta đến, chúng ta sắp xếp thời gian về tránh cái giờ cơm của người ta, ha? Tại vì người ta không có ý mời mình ở lại ăn cơm mà lúc đó thấy mình ngồi hoài người ta không có dọn cơm, mà khi người ta đã đói, hoặc là người ta dọn ra rồi mình đứng lên mình đi về cái người ta ngại. Nên vì vậy mình tranh thủ về trước khi người ta dọn cơm. Còn trong trường hợp nào mà người nào tốt bụng ân cần quá mời quý thầy ở lại ăn cho bằng được thì chúng ta có nên từ chối không? Nhất là thấy mà ngon ngon nữa thì không bao giờ nên từ chối nha. Vừa ăn cơm vừa đàm đạo, tuyệt vời, nha, không sao hết.
[1:00:01]Trong cái việc mà gây thiện cảm á thì có một cái công thức là chúng ta hỏi han. Hỏi han. Hỏi han nghĩa là gì?
[1:00:14]Cái chữ "hỏi han", không biết ngày xưa ai đặt cái chữ này ngộ ghê. "Hỏi han". "Hỏi han" có nghĩa là, quý thầy nhớ nha, cẩn thận nha, cái chữ "hỏi han" này có nghĩa là chúng ta quan tâm vì cái lòng quý mến, nha. Chúng ta hỏi cách nào á, "hỏi han" có nghĩa là chúng ta hỏi cách nào á mà cái người cư sĩ nghe nhận ra được là ta quan tâm ta quý mến họ thì là đúng là "hỏi han". Còn nếu mà quý thầy hỏi cách nào đó mà người ta nghĩ mình đang điều tra thì cái này không còn là "hỏi han" nữa, mà là hỏi gì? Hỏi cung, đúng.
[1:00:58]Thì đó, hỏi cách nào đó không biết thì tùy. Nó ngộ lắm, cũng một cái câu đó mà gặp người này là hỏi han, cũng đúng câu đó mà gặp người kia người ta nói mình hỏi cung người ta. Thì tùy thôi chứ không có công thức. Ví dụ như mình gặp một cái anh Phật tử, mình nói: "Ông chừng này tuổi rồi mà còn đẹp như vậy là ngày xưa ông phải rất là đẹp, đẹp trai và chắc là nhiều cô mê lắm." Nhiều khi gặp các ông: "Ồ!", ổng ngồi ổng kể liền, nói: "Trời, trước khi tôi lấy bả là tôi ba chục bồ, ai cũng đẹp..." Nghĩa là ổng khai luôn một dây luôn, nghĩa là ổng nói là... Nhưng mà cũng một ông, cái mình nói, mình cũng nói nha:
[1:01:37]"Chắc trước khi mà mà lập gia đình là bác cũng là là đào hoa lắm à." Ổng lườm mình một cái liền, ổng nói: "Tôi đâu cần quý thầy điều tra." Cũng cái câu đó, nhưng mà một ông thì vui tính, tự kể tự khai luôn, còn ông thì ổng ổng không muốn đụng tới cái quá khứ nào đó, nó có cái nhức nhối, đau thương gì, tê tái gì đó, đau khổ tình băng giá gì, ổng muốn giấu luôn trong lòng, muốn chôn kín cho tới ngày ổng nhắm mắt, phải không, vân vân. Thì nghĩa là mình hỏi han cái thành ra ổng nghĩ mình hỏi cung, thì cái chuyện này khó. Ví dụ như là cũng hỏi: "Sao thấy bác xanh xao quá? Bác bệnh sao? Có đi khám bác sĩ không?" Thì gặp một người cái câu đó là
[1:02:13]hỏi han, mình mình thương yêu quý mến mình lo lắng. Nhưng mà không ngờ cái ông này ổng bệnh ổng ổng nghi ngờ ổng là bệnh bệnh độc, bệnh si-đa, mà ai mà biết cái bệnh ổng mắc cỡ, cái ổng ổng sợ ổng ngại ổng không muốn trả lời, thành ra mình lại hỏi cung. Cũng cái câu đó mà người này hỏi han mà người kia thành hỏi cung. Cho nên mình lựa thế mà hỏi thì ở đây mình không có công thức nha. Quý thầy tùy nghi mà hỏi. À, ví dụ vậy. Ví dụ như mình không thấy con cái trong nhà, mình hỏi: "Sao mấy cháu đi đâu rồi? Học hành có giỏi giang không?" Thì gặp nhằm cái gia đình mà con học giỏi á, họ mừng họ kể liền, nhưng mà gặp nhằm cái thằng nó mới công an mới lượm
[1:02:48]đi nhốt khám bữa nay mới đua xe về, mình hỏi tới thì người ta sao? Người ta nhột. Người ta nhột. Thì cũng vậy, có một gia đình Phật tử vô đó có một đứa con bị ở tù 4 năm vì dính líu gì đó ma túy, tuyệt nhiên tôi không hề hỏi tới đứa con đó luôn, giống như là quên mất nó luôn. Tại vì đụng vô là cái chỗ nhức nhối người ta. Nhưng mà gặp gia đình khác thì gặp là phải hỏi đứa con trước, bởi vì đứa con là nguồn thương yêu của người ta. Ai mà hỏi đến con người ta là người ta có cảm tình người đó liền, bởi vì người ta thương con, phải không? Nên ai hỏi đến con là, nhất là quý thầy mình đó, phải có cái tâm thương yêu trẻ em, rất là thương yêu trẻ em, đặc biệt là trẻ em.
[1:03:27]Cha mẹ làm sao kệ, nhưng hễ mấy đứa nhỏ là mình phải rất là thương. Phải nhớ như vậy mới được. Nhưng mà mình hỏi thăm đứa con, gặp con ngoan thì thôi là trúng mánh, nhưng mà gặp đứa con mới bị bắt nhốt vô vì đua xe, mình hỏi tới cái người ta nói mình mình mình xỏ xiên người ta. Cho nên cái hỏi han mà hỏi cung này không biết đường đâu mà rờ, thì xui ráng chịu. Quý thầy hỏi xui ráng chịu. Cho nên tùy mình thôi, nghe không? Không biết. Tuy nhiên, trong cái hỏi han á thì mình ăn thua mình tinh ý, mình tinh ý mình nhìn ra, nhất là mình biết người ta có những cái sở thích hay những cái tài năng nào, mình phải hỏi mình khai thác liền.
[1:04:01]Ví dụ mình bước vô nhà, mình thấy cái nhà rất là ngăn nắp, tề chỉnh, trang trí để đây một cái lọ hoa, để kia một bức tranh cẩn thận, đúng chỗ, thì mình đánh giá người này là sao? Họ có cái ý về mỹ thuật, phải không? Họ biết thưởng thức mỹ thuật nên nhà cửa họ đàng hoàng. Tóc tai họ có thể bờm xờm, nhưng mà bức tranh thì đẹp, nhà cửa đâu đó nó ngăn nắp thì đây là thứ nghệ sĩ. Thì gặp cái đó mình cứ hỏi về tranh về họa thôi là trúng mánh liền, họ kể liền, bỗng nhiên họ có thiện cảm với mình. Nhất là những người mà có chút tài năng về nghệ sĩ đó, ồ dễ gieo cái tình cảm lắm. Cứ hỏi về những sở thích và tài năng của họ.
[1:04:35]Như có một lần tôi đến tôi làm răng, đến làm răng cái ông nha công đó làm răng. Làm răng mới phát hiện ra ông này là một thi sĩ làm thơ, là một nhạc sĩ biết đàn, một ca sĩ đã từng hát trên đài phát thanh. Ồ, nói chuyện thích quá thì mình cứ hỏi tới là ổng đọc thơ vanh vách cho mình nghe bài này qua bài kia, mà phải công nhận ổng làm thơ hay chứ không phải là làm thơ thơ dổm, thơ rất là hay. Thì tôi cũng mình cũng nghệ sĩ mình hứng chí, cũng mượn cây đàn tôi hát cho ổng nghe một bài nhạc đạo của tôi soạn. Hát xong cái ổng chê, nói: "Thầy hát chưa có kinh nghiệm." Trời ơi, mình tưởng mình nào giờ ngon lành lắm ai ngờ đâu hát cho ổng chê.
[1:05:10]Thì ra mới biết là làm ca sĩ không phải dễ, hát a-ma-tơ chơi thì được, chứ còn hát chuyên sâu không phải dễ. Nhưng mà họ chê thì mình vui vẻ mình chấp nhận và mình khen họ hay hơn mình nữa thì càng tốt thêm một lần nữa. Nhớ như vậy nha. Nên khi mà mình đem tài ra để mình cũng khoe với họ cho có sự đồng cảm mà nếu họ chê là coi như quý thầy trúng mánh, tức là họ giỏi hơn mình, mình khen tiếp luôn. Lời khen luôn luôn thành công, nghĩa là nhớ. Quý thầy cứ khen đại là cỡ nào cũng trúng, nhưng mà khi chê làm ơn nín giùm. Chỉ rất thân rồi mới được chê, rất thân rồi mới được chê. Chừng nào mà tới lui quá thân rồi đó thì mới góp ý,
[1:05:50]còn giai đoạn đầu mà đến đang còn giai đoạn mà gây thiện cảm với người ta thì chớ dại mà chê, nha. "Thì từ đây vĩnh viễn không thấy nhau. Em nhớ cho mùa thu đã chết rồi." Nhớ như vậy.
[1:06:07]Cái điều quan trọng á là cái sự đồng cảm. Ví dụ như họ có cái sở thích như thế, họ có cái tài năng như thế mà họ nhận ra được cái người nào đó quý trọng cái sở thích của họ, quý trọng cái tài năng của họ thì là tri kỷ. Chúng ta nhớ trên đời này tri kỷ là vậy đó. Tri kỷ là người hiểu được cái tài của nhau, quý nhau. Còn cái tri kỷ mà ở mức độ sâu là hiểu được cái nhược điểm của nhau mà vẫn thương nhau. Đó là người tri kỷ mà ở mức độ sâu. Còn ở tri kỷ mức độ cạn là quý được cái ưu điểm của nhau. Ví dụ như ông đó ổng có cái thói quen là thích sưu tập những cái cục đá, cục đá lạ. Ví dụ như đá bình thường thì thôi không nói,
[1:06:45]nhưng mà hễ có cục đá hơi hình dáng lạ là ổng đi ổng lượm về nhà liền. Ổng quay qua quay lại ổng vô vườn người ta ổng chôm bỏ túi đem về nhà, chất đống trong nhà đủ thứ đá hết trơn. Thì đó là một cái sở thích. Thì có người khác có thể không cùng cái sở thích nên không ưa cũng chả để ý, chả thèm hỏi ổng. Nhưng mình vô thì mình phát hiện ra điều đó liền, mình hỏi liền. Mình hỏi: "Cục đá này ở đâu? Cái này đẹp ha? Công nhận lượm cục đá này thật là tuyệt, chỗ này khó kiếm..." vân vân. Mình mình mình đào sâu đi vào cái ồ thích là họ nói thuyên thuyên. Từ đó mình giống như người bạn rồi mình dẫn dẫn đạo lý vào lần lần người ta. Đó.
[1:07:17]Cái cuối cùng phải là đạo lý. Tại vì mình khen, mình đồng cảm với người ta, mình giúp đỡ người ta vân vân, mọi cái để lấy tình cảm chỉ là ban đầu, nhưng mà tình cảm đó không bền. Cái thiện cảm thật sự là khi nào mình để vào lòng người ta được một đạo lý nào đó là tình cảm bền vững liền, chúng ta nhớ điều đó. Nên chơi với nhau trên đời đãi bôi, tiếp xúc thù tạc qua lại, ơn nghĩa qua lại đều chỉ là cạn và sẽ chóng bay theo chiều gió thoảng. Nhưng nếu ta cho nhau được một đạo lý rồi thì tình cảm đó là bền vững, nhớ như vậy. Cho vì vậy trong cái việc mà mục tiêu của chúng ta là tiếp xúc với những gia đình chung quanh chùa,
[1:08:01]mục đích ban đầu là gây thiện cảm, thì trong cái gây thiện cảm nhiều nhiều vấn đề, nhiều phương thức, nhiều cách thức, nhưng cuối cùng làm sao trước khi ra về ta phải để lại một đạo lý gì đó. Là ta có thể khen. Ừ, ta khen là gương mặt ông bà rất là phúc hậu. À, mình khen. Những cái đó cũng chỉ là đãi bôi, nhưng mà từ cái đó mình bước thêm một bước nữa mình nói đạo lý là sẽ thành bền vững. Ví dụ mình khen: "À, ông bà gương mặt thật là phúc hậu. Với gương mặt này thì sinh ra con cái thường là thành công, được hưởng phúc. Và nguyên nhân có cái gương mặt phúc hậu như vậy bởi vì tâm ông bà có cái điều tốt." Tức là mình coi bói rồi biến thành đạo lý đó, phải không?
[1:08:47]Rõ ràng là trong tâm ông bà có cái có cái tính thiện, có cái thiện căn gì đó nên được cái gương mặt như thế này và con cái sẽ được hưởng phúc bởi vì cha mẹ có cái tâm như thế. Mình khen nhưng rồi gài đạo lý vô liền, khen rồi gài đạo lý vô liền. Hoặc là mình đang ngồi nói chuyện thì mới phát hiện ra là đứa con học giỏi, đứa con thưởng bằng khen. Mình chụp lấy mình khen liền, nói: "Con cái mà học giỏi như vậy là nhờ ai? Cũng đức cha mẹ, phải đức cha mẹ cái đã." Tại mình nói chuyện với cha mẹ mình phải lấy lòng cha mẹ, khen gì khen rồi phải khen cha mẹ. Đó là nguyên tắc nha. Chớ còn khen con nói:
[1:09:22]"Trời ơi, thiệt hai ông bà dòm mặt khờ mà đẻ thằng con khôn ghê ha." Là thôi đó, tiêu, phải không? Không được. Phải, nghĩa là có khờ gì khờ cũng phải giấu trong lòng, cũng nói: "Trời, con học giỏi như vậy là nhờ đức cha, đức đức mẹ." Nói như vậy giùm, nghe không? Chớ không... Đó, nghĩa là luôn luôn phải đổ thừa, nghĩa là hễ điều tốt là đổ thừa cha mẹ, mà điều xấu là đổ thừa cho hàng xóm. Nhớ như vậy giùm một chút. Dạ. Nói ví dụ như con nó bướng lì quá thì đừng có nói là cái này do cha mẹ thất đức, đừng nói, mà nói sao? "Cái này là tại môi trường. Cháu đáng lẽ nó ngoan lắm, mà nó đi chơi với bạn xấu
[1:09:58]nên bây giờ ráng, chứ đúng ra cái gia đình ta tốt thì ngoan." Nhưng hễ mà nó ngoan là đổ thừa cha mẹ là tốt liền. Nhớ những nguyên tắc như vậy khen. Khi khen thì cứ khen khen đại không sao hết, nhưng mà khi chê thì chưa phải lúc, đừng chê. Uốn lưỡi 70 lần chê vẫn có thể bị lầm, nhớ như vậy. Người ta nói: "Trước khi nói uốn lưỡi 7 lần", nhưng mà trước khi chê uốn lưỡi 70 lần có khi vẫn sai, vẫn sai. Cho nên chúng ta hầu như không chê, hầu như không chê.
[1:10:27]Tuy nhiên có cái thế này, là cái lời khen đúng á thì nó tạo nên tình bạn tốt, nhưng mà mình khen quá thành nịnh á thì cái người tự trọng người ta không thích mình. Không thích. Nên có cái câu nói thế này: "Nếu ai chê ta mà chê đúng là thầy ta, ai khen ta mà khen đúng là bạn ta, còn ta sai mà người đó vẫn khen đó là kẻ thù ta bởi vì làm ta sai tiếp, còn ta làm đúng quá chừng mà cứ chê hoài đó đích thị là vợ ta."
[1:10:58]Không biết cái đó ai nói, ai có kinh nghiệm. Hình như mình không có vợ không biết tại sao vậy, không biết ai nói câu đó không biết.
[1:11:09]Ai mà có vợ rồi đi tu thì không biết có hiểu điều đó không, chứ tôi nghe câu đó mình hơi bật ngửa thì mình hiểu gia đình có cái gì rắc rối trong đây nè. Không hiểu tại sao mà người ta đã nói lại câu đó như vậy. Ừ. Tuy nhiên, ví dụ người ta khen, nhưng mà đừng có khen những điều mà có vẻ thế gian quá, nhớ như vậy. Ví dụ vô, mình vô gặp ông bà nói chuyện, cái mình nói: "Trời ơi, bà già rồi mà cái tóc modern này quá đẹp phải không? Modern bốc lửa nha, mặc đồ bốc lửa." Mình khen kiểu đó thành ra thế gian, rồi không có đường để đi vô đạo nữa. Tức là mình khen sao để mà có đường mình bắt đầu mình dẫn
[1:11:39]vào đạo lý, còn khen kiểu đó là hết đường đi vô đạo. Mình nói: "Trời ơi, ông mặc bộ đồ bá cháy nha", nói vậy là hết đường đi vô đạo à, toàn khen chuyện tào lao. Hoặc thấy chiếc xe đẹp: "Ôi, chiếc xe này mà đem ra đua là hết sẩy", rồi xong ngay, hết đường. Mình khen mà để có con đường để đi vô đạo.
[1:11:59]Còn có những vấn đề gì mà mình không hài lòng thì mình nên tránh né ha. Ví dụ bước vô nhà mà mình thấy luộm thuộm rồi treo hình ảnh nhố nhăng rồi kia nọ, mình tránh né đừng thèm nói tới, chưa phải lúc. Sau này khi họ thành đạo, Phật tử rồi mình sẽ góp ý, còn tạm thời là tránh né bỏ quên. Ừ. Còn nếu một gia đình nghèo, như nãy chúng ta liền nghĩ trong đầu mình cái cách để giúp đỡ, nhưng đừng nói ra. Tại sao? Tại vì nói ra khi mình không làm được. Quý thầy nhớ, cái người tu hành đó, trước khi nói một lời, nhất là lời hứa giúp đỡ ai là mình phải nắm chắc là mình làm được hãy mở miệng nói khi hứa nha.
[1:12:36]Còn hứa rồi không làm được là mình làm người ta buồn mà mình tổn đức rất là nặng. Cái lời hứa mà không làm được tổn đức nặng lắm, vì sau này mình làm gì cũng không thành công. Do đó, là mình nhìn gia đình nó nghèo, mình nghĩ trong đầu mình thích giúp đỡ, mà mình nắm chắc được điều đó trong tầm tay rồi mình mới nói là tuần sau thầy sẽ đem đến cho Phật tử điều gì. Là phải nắm chắc, còn không nắm chắc đừng nói ra. Về mình tổ chức lại, mình sắp xếp lại, vận động lại, được rồi mình đến thông báo, mình giúp đỡ, như vậy. Cho nên đối với gia đình nghèo mình nên nghĩ tới việc giúp đỡ, nhưng đừng nói ra vội nếu mình không nắm chắc 100%, nhớ như vậy.
[1:13:15]Trong khi nói chuyện, chúng ta đừng có nên nhìn chăm chăm vào mắt người đối diện. Vì sao vậy? Vì sao? Đôi mắt là gì? Đúng, đôi mắt là cửa sổ tâm hồn. Cái câu nói này hoàn toàn chính xác, chính xác theo nghĩa đen luôn chứ không phải là nói bóng gió gì hết. Mình nhìn vào đôi mắt ai tức là nhìn luôn vào tâm người ta. Mà khi nhìn quá lâu như vậy đó là điều gì? Khi mà mình nhìn vào đôi mắt người ta quá lâu, có nghĩa là gì? Mình muốn trổ cửa sổ mình leo vào lòng người ta. Bởi vì đôi mắt là cửa sổ tâm hồn, phải không? Là mình muốn đập cửa sổ, bẻ song sắt để mình chui vào lòng người ta. Và như vậy thì trường hợp mà người ta không chịu thì chuyện gì xảy ra?
[1:14:01]Người ta phản ứng. Người ta ác cảm liền. Khi mình nhìn ai, mình nhìn chăm chăm lâu, nhìn một lát mà chừng 20 giây đổ lên là bắt đầu người ta khó chịu. Còn nếu mà người ta không khó chịu nghĩa là gì? Tức là người ta mời mình đi vào lòng người ta, nghĩa là chuyện gì xảy ra? Nếu đó là người khác phái thì là phát sinh ái nhiễm, mà nếu đó là người cùng phái với mình thì đó là bê đê. Nên cẩn thận. Vì vậy là mình nhìn ai thoáng rồi quay chỗ khác. Nhưng mà nhìn thoáng, khi phải nhìn là nhìn rất minh bạch nha. Nói nhìn thoáng rồi quay qua chỗ khác, không có nghĩa là mình nhìn liếc liếc cái rồi quay nhìn liếc liếc nữa.
[1:14:41]Thứ gian. Nghĩa là khi nhìn vẫn nhìn thẳng như thế này, rồi sau đó mình quay chỗ khác bình thường. Đó là vậy. Còn nếu mà suốt buổi nói chuyện không nhìn người ta thì rất lạt lẽo, rất lạt lẽo. Sau này quý thầy đứng trên bục giảng cũng vậy nữa. Quý thầy, nghĩa là người ta đông vậy đó, mình cũng phải đảo mắt nhìn qua nhìn lại hết. Bởi vì khi mình nhìn tức là mình mình ghé thăm vào tâm hồn người ta chút xíu, ghé thăm ngoài cửa sổ chút chút chút chút. Chớ còn nếu mà cả hội trường cả ngàn người mình cứ nhìn một chỗ mình nói hoài, thì làm sao? Người ta nói: "Ông thầy giảng sư này có vấn đề." Phải không?
[1:15:14]Cứ nhìn một chỗ nhìn hoài, mà nhất là cái người đó người nữ nữa là tiêu liền. Cho nên có người mới hỏi tôi nói: "Sao trong phim con thấy thầy giảng mà mắt thầy láo liên dòm qua dòm lại hoài?" Có người hỏi thẳng á. Nói: "Thầy giảng thầy phải có định chớ." Tôi nói: "Thôi thông cảm giùm thầy, thầy mà đứng nhìn một chỗ người ta lại chửi." Cho nên là khi giảng cứ phải nhìn qua nhìn lại, tức là ai mình cũng có quan tâm, có có chú ý. Nhưng mà khi quay vô trong phim thì thấy làm sao? Người ta đâu có thấy là mình nhìn khán giả, mà chỉ thấy cái màn hình nhìn vô cứ thấy con mắt qua lại, láo liên. Đành chịu.
[1:15:44]Nhưng mà đó là điều cần thiết trong cái buổi giảng thực tế. Thì như vậy khi nói chuyện cũng vậy, quý thầy nhớ là cứ nhìn thoáng trong mắt, mỗi khi nhìn có cái sự minh bạch, có cái từ ái trong đó nhưng mà không dừng lâu. Nghĩa là không bao giờ muốn cậy cửa cửa sổ người ta mà chui vô. Không để người ta khó chịu, không để cho người ta ái nhiễm, nhớ như vậy.
[1:16:08]Ví dụ như là như nãy chúng ta nói vậy đó. Ví dụ biết họ sai 100% cũng không nên là tranh cãi, tuyệt đối không nên tranh cãi vì chưa phải lúc. Đây là buổi sơ giao ban đầu, không bao giờ. Sau này mình sẽ sửa, bây giờ chưa quan trọng. Cái mục tiêu chúng ta là chiếm được tình cảm của gia chủ, nhưng nhớ hồi nãy chúng ta có chữ "cần", không bao giờ cho họ biết điều đó. Không bao giờ cho họ biết là mình đến để mình chiếm cảm tình, đến để nói chuyện xong về làm bài, không bao giờ cho biết. Mà để cho họ biết điều gì? Mình đến là mình mang cái ân phúc của chùa đến cho họ. Nhớ như vậy. Quý thầy nhớ điều này giùm nha, chứ không phải vô hỏi:
[1:16:52]"Quý thầy đến có gì không?", nói: "Dạ, quý thầy đến để chiếm cảm tình về làm bài", rồi xong ngay, là thua, buổi nói chuyện thất bại. Thành thử đến thấy hỏi: "Quý thầy đến đây có chuyện gì không?", nói: "Dạ, là thấy gia đình quý Phật tử ở gần chùa cũng lâu, hôm nay nhân dịp tết là quý thầy tới thăm là cũng thay mặt cho chùa đến chúc lành cho quý Phật tử, cầu Phật gia hộ cho quý Phật tử được nhiều may mắn trong cuộc sống." Tức là mình đến là người mình ban cho cái gì chứ không phải đến để mình cầu cái tình cảm người ta, mặc dầu thật sự trong tâm mình là mình muốn gì? Muốn chiếm cảm tình người ta.
[1:17:25]Tự đây là cái bí mật không được nói ra. Sống để bụng và chết, chết đem đi nha, không được nói ra à. Nhớ nha, mấy Phật tử nghe rồi cũng để bụng giùm thầy, sống để bụng chết đem đi không được tiết lộ nha, đây là cái mánh của quý thầy á, không được nói.
[1:17:42]Thì cái việc mà chúng ta tiếp xúc để gây cảm tình đầu tiên nó là cái duyên riêng, gọi là tùy cái năng khiếu, tùy trí tuệ của ta, không ai giống ai, không nói trước được. Ừ, nhưng mà chúng ta đang thực hành cái bộ môn hoằng pháp này thì ta phải cố gắng hết sức mình. Giờ nói qua vấn đề trao đổi đạo lý. Thì khi ta đến gây thiện cảm, nhưng cuối cùng phải để lại một cái đạo lý gì đó, nhỏ nhỏ thôi, chứ lúc đầu không nên nói nhiều. Bắt đầu qua những bài sau á là đi vào đạo lý luôn á. Khi người ta đã có thiện cảm rồi, mình tới thăm nhiều rồi, bắt đầu đi vào đạo lý sâu, lần lần lần lần. Nhưng mà lần đầu tiên này chỉ là gây thiện cảm.
[1:18:18]Cái căn bản vẫn phải là biết gây thiện cảm. Nhưng mà cái gây thiện cảm chúng ta nói lại, mọi phương pháp gây thiện cảm chỉ là tạm thời, chừng nào mà trước khi ra về ta để lại được một đạo lý là ta thành công. Ít thôi đừng nhiều, là thành công. Nên cuối cùng vẫn phải nói được một cái đạo lý gì đó trước khi ra về. Thì có những trường hợp mà gia đình đã từ lâu theo Phật á thì mình nói đạo lý họ rất là rất là thích. Nhưng chỉ có cái là đừng nói dài. Nói dài nghe ngán, chán, không được gì trơn á. Tại vì chưa phải lúc người ta sẵn sàng nghe pháp mà mình đến mình nói đạo lý dài quá người ta chán, người ta còn nhiều việc phải lo.
[1:18:58]Nhớ như vậy, dù món ngon nhưng mà cho quá nhiều vẫn trở thành người ta sợ, người ta ngán. Cho nên đạo lý quý giá thì quý giá thiệt, nhưng mà phải cho từ từ, ít ít thôi. Ừ. Còn những người mà chưa biết đạo lý thì chúng ta càng phải phải rất là cẩn thận, đưa vừa đủ để cho họ tiêu hóa, không nên đưa ồ ạt, không nên nói rất là nhiều. Dưới đây là những vài nguyên tắc để mà nói đạo lý. Tức là đầu tiên chúng ta nói chuyện về gia đình của họ cái đã, rồi chụp ngang một cái chỗ nào đó mình gài đạo lý vô, mà nhất là giáo lý nhân quả, vì giáo lý nhân quả là nói mênh mông không bao giờ hết, nói hoài không bao giờ hết, giáo lý nhân quả.
[1:19:40]Chụp ngang chỗ nào đó là gài nói độ vô, nói vô được liền. À ví dụ như là ví dụ như có nói than, nói: "Trời, tôi có thằng cháu ngoại mấy bữa trước nó đi nó bị tông xe gãy chân." Chụp ngang câu đó nói đạo lý vô được rồi đó. Mình nói làm sao?
[1:20:02]Hả? Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch thầy, thì nếu như một người mà nói về con đi xe gãy chân thì nói về nguyên nhân là do hồi trước cũng có tạo nghiệp gì chưa.
[1:20:21]Tức là phải nguyền rủa người ta cái đã ha. Đó, mấy cái này đó quý thầy không khéo là thua liền á. Như có lần tôi giảng, nhằm lúc đó là cái cái ITC Sài Gòn cháy chết mấy trăm người. Giảng xong có người viết thư lên hỏi, nói: "Thưa thầy, gây nhân gì mà bị chết cháy?" Thì tôi trả lời: "Đây không phải là lúc chúng ta hỏi về nhân quả, mà đây là lúc chúng ta nói lên lòng thương cảm với những người người bị tai nạn. Chúng ta nói lên sự chia sẻ đau buồn với những gia đình đã mất mất người thân, chứ không phải lúc mà truy cái nhân quả." Cho nên ở đây cũng vậy cẩn thận. Thấy than: "Tôi có đứa trời nó đi xe sao bị tông gãy chân", cái mình nói:
[1:21:01]"Vậy là đời trước nó đập gãy chân ai đó cô." Thì thôi người ta còn thương mình nổi không? Hết rồi. Phải nói làm sao? Phải nói: "Trời ơi, nhà mình có phước đó nha. Thấy người ta tông xe là sao, chấn thương sọ não nằm 1 năm sau mới chết, mà bị gãy chân mình bó chân rồi vài ba tháng lành là nhà mình còn có phước đó, do ông bà là sống có đức." Mình cũng lợi dụng khen được à, mà nói nhân quả được liền, được không? Thấy không? Như vậy người ta mới có cảm tình, chứ nói: "Vậy đời trước thằng này nó đập gãy chân ai", rồi từ đây mãi mãi không thấy nhau luôn. Rồi nói:
[1:21:38]"Trời ơi, sao tui có đứa con, con tui nó đẻ ra đứa con không có tay." Lúc mình nói sao? Nói: "Thằng này trước chặt tay người ta." Lòng... không, phải có cái trả lời cách khác, phải không? Trả lời vì làm sao vẫn khen người ta được. Vẫn khen được. Mà mà muốn khen người ta thì so sánh với những trường hợp nặng hơn nữa, thấy không? Mình vẫn khen được, rồi bắt đầu nói về nhân quả được liền. Nghĩa là chụp ngang một chỗ nào đó để nói về nhân quả. Hoặc là nói... còn những trường hợp mà người ta nói cái ưu điểm thì thôi vô cùng dễ, phải không? "Trời ơi, cháu tui nha, vừa rồi coi như là được chọn là hoa khôi của trường, đại diện cho trường để mà đến tặng
[1:22:13]quà cho một cái cơ sở từ thiện nào đó." Trời ơi, cái đó mình khen mát trời mây không sao hết trơn á, còn dễ nữa. Còn nãy nói với quý thầy là trường hợp mà người ta nói một cái xấu mà mình vẫn khen, vẫn đưa đạo lý nhân quả vô được một cách khéo léo. Thì cách như vậy, ừm. Một điều nữa là khi mà nói chuyện về đạo lý đó thì nên dùng những từ ngữ thông thường mà mọi người sử dụng, chứ không nên dùng những từ ngữ chuyên sâu trong k- kinh điển cổ, vì làm cho cư sĩ họ không hiểu. Nên cái nhược điểm của quý thầy, quý cô mà học ở Phật học viện ra đi giảng á là nói nhiều cái từ ngữ Hán cổ, Phật tử nghe không hiểu và thất bại, không biết tại sao.
[1:22:53]Vì vậy quý thầy phải luôn luôn á lúc mình học trong Phật học học viện á, quý thầy giáo thọ dạy mình á cái từ chuyên môn, nhưng trong đầu mình đã có cái từ thay thế rồi, có một từ thay thế rồi. Từ thay thế bằng ngôn ngữ hiện đại liền. Chừng nào mình gặp Tăng Ni với nhau, mình nói chuyện theo ngôn ngữ chuyên môn. Còn khi gặp Phật tử là mình dùng cái từ của của phổ thông bên ngoài liền. Ví dụ như có người nói: "Trời, sao lúc này tui không ngủ được, làm việc nhiều quá, căng thẳng lo lắng rồi làm trước quên sau." Mình biết ngay người này sao? Họ họ căng thẳng, họ xáo trộn, họ rối loạn tâm thần nên lãng trí.
[1:23:27]Mình mới nói không, nói là: "Ông phải giữ cho nhất tâm bất loạn." Không biết. Đó, cứ dùng mấy từ đó. Không, mình phải sửa lại, mình nói là: "Thôi, ráng giữ tâm thanh thản, ha, buông hết mọi việc, giữ tâm nhẹ nhàng." Đó, mình dùng những từ thông thường thì lần lần người ta hiểu,
[1:23:50]ha, ừm. Ví dụ như là gia chủ họ thắc mắc hỏi về đạo lý á thì nhớ điều này, đừng bao giờ nói cái mình biết, mình hiểu, mình tâm đắc, mà phải nói cái mà gia chủ họ có thể biết được trong cuộc sống của họ. Ví dụ bây giờ hỏi: "Tại sao quý thầy đi tu?" thì mình đừng có thèm nói cái hoàn cảnh của mình. Giờ: "Tại sao quý thầy đi tu?" Mình trả lời là: "À, tui đi tu là bởi vì trước đây à tự nhiên mình mến đạo, mình thấy lý tưởng đạo Phật là cao siêu, thế gian này là tầm thường." Mình nói một lát giống mình chê người ta á, phải không? Mình nói mình người đi tu là cao quý, tức là mình chê mấy người không chịu đi tu chứ gì nữa.
[1:24:31]Đó, đó, không khéo người ta nghe người ta khó chịu. Mình cứ nói thiệt cái ý của mình, nhưng mà sự thật là làm người ta khó chịu. Cho nên không nên, không nên là trả lời theo mình, mà phải trả lời theo người ta. Trả lời theo người ta lúc đó mình hiểu người ta có cái điều gì bận lòng, người ta có điều gì ham thích. Ví dụ người ta có bận lòng là người ta mệt mỏi vì chuyện gia đình thì mình trả lời theo cái đó liền. Mình nói: "Thế gian coi vậy chứ không phải là niềm vui vĩnh cửu. Thấy vui nhưng rồi sẽ buồn. Nên mình đi tu là mình đi tìm một cái cái niềm vui bền vững, chân thật." Là đúng cái ý của họ, họ đang phiền toái chuyện cuộc đời.
[1:25:04]Là nói theo cái của họ chứ mình không nói theo mình. Hoặc là một cái người nào đó họ họ thích vẽ tranh, họ thích cái đẹp, mình cũng trả lời theo họ, không trả lời theo mình. Họ hỏi như cái ông họa sĩ hỏi: "Tại sao các thầy đi tu?" Mình trả lời: "Bởi vì quý thầy muốn tìm một cái đẹp tuyệt đối." Trả lời theo họ, phải không? Hoặc là à hoặc là một gặp một ông thi sĩ, cái hỏi: "Sao quý thầy đi tu?" Mình trả lời sao? Mình nói: "Tại quý thầy muốn đi tìm một vần thơ mà là cái suối nguồn của tất cả mọi vần thơ." Nói nổ chơi vậy đó, nghĩa là thơ mà nổ thơ. Ha, đó, nghĩa là mình trả lời theo họ. Nhớ như vậy, khi người ta hỏi về đạo lý,
[1:25:44]đừng có nói theo mình mà phải nói theo nói theo tâm của gia chủ, nhớ như vậy, ừm. Mà điều quan trọng như nãy thầy nhắc lại là trong suốt buổi nói chuyện, lúc nào cũng phải theo dõi sát cái tâm tình của gia chủ nha, coi họ có thích hay không, hay họ có chút chán nào khởi lên hay uể oải hay không, họ chăm chú họ nghe hay họ thờ ơ hay họ nghe mà gượng gạo, phải biết mà đổi đề tài liền, phải thay đổi cho lẹ, làm sao cho họ lúc nào cũng thích thú. Đó là cái cái quan trọng nha. Điều nữa là chúng ta nói về đạo lý mà nghe nhẹ nhàng thoải mái, chứ đừng có nói vẻ trịnh trọng quá. Vì sao vậy? Khi mình làm ra vẻ trịnh trọng, người ta mệt.
[1:26:24]Quý thầy nhớ là mỗi khi mình hầu quý Hòa thượng lớn không? Khi mình hầu thị giả, mình hầu cả ngày nổi không? Không, tại lúc nào cũng phải nghiêm chỉnh, phải không? Hòa thượng nào mình cũng phải khúm núm hai tay hai chân đồ gì, đứng chắp tay đồ, không vài tiếng đồng hồ đuối à. Tại cái gì mà nó nghiêm trang quá mình không có bền, nó căng nó tạo thành sự căng thẳng. Nên vì vậy, khi mình đến nói chuyện đạo lý với gia chủ vậy, mình cũng tạo một không khí thoải mái như nói chuyện mọi điều trong cuộc sống bình thường, chứ không có là làm cho nó long trọng nghiêm trang trịnh trọng quá, thì người ta mới nói chuyện được bền,
[1:26:57]người ta nghe đạo lý như nghe một điều gì nó dễ chịu, thú vị nha, nhớ điều đó.
[1:27:05]Hôm nay á là mình bài học này thì mình nói chuyện về tiếp xúc với gia đình quanh chùa để gây thiện cảm. Và khi mà nếu mình phát hiện ra là sau buổi nói chuyện đó, một vài lần nói chuyện đó mà mình thấy người ta có thiện cảm rồi thì mình làm điều gì tiếp?
[1:27:27]Hử? Bạch Thầy, nếu như Phật tử mình đến đến chùa mà họ có thiện cảm rồi thì mình khuyến hóa họ, khuyên họ đến đến chùa để quy Tam bảo.
[1:27:51]Mô Phật. Không, ý đó thì đúng á. Tức là đầu tiên là ta đến với các gia chủ cư sĩ đó, trong buổi nói chuyện mà phát hiện rằng họ có thiện cảm rồi thì lập tức mời họ về chùa chơi nha, tham dự những buổi lễ Phật sám hối, nghe thuyết giảng, và nếu được thì quy y luôn. Bài sau thì chúng ta nói nhiều về chủ đề quy y. Nhưng mà cái ý ta là vậy, là thấy có thiện cảm rồi là mình mời về chùa liền, ừm. Rồi bây giờ tới lúc phải ra về, thì chúng ta phải biết chọn cái lúc thích hợp để ra về. Có khi có người đó mình nói chuyện 2 tiếng mình ra về, có người đó mình nói chuyện 15 phút mình từ giã ra về, có người nói chuyện nửa tiếng mình từ giã ra về. Này không có nhất định.
[1:28:32]Mà có người mình ngồi lại mình ăn cơm luôn á. Nói suốt buổi sáng rồi ăn cơm xong, ngủ dậy nói chuyện tiếp nữa rồi mới về, rồi sau đó quý thầy đuổi mình luôn cũng không sao hết. Nghĩa là không có ai giống ai, nhưng tuy nhiên mình biết lựa cái lúc ra về thích hợp. Mà lúc đó là lúc gì? Lúc đó người ta bắt đầu quý mến mình, người ta đang vui. Nhưng mà khi người ta vui rồi, cái mình thấy được, cái ngồi nói nữa, bắt đầu tới lúc người ta bắt đầu người ta chán, lúc đó mình mới ra về thì thành công hay thất bại? Thất bại mất tiêu rồi. Người ta chỉ còn nhớ cái giây phút cuối cùng là cái ông đó ra về trong khi mình chán nản là thua.
[1:29:07]Nên canh là bắt đầu họ có thiện cảm, họ vui rồi là lúc đó khéo léo từ giã ra về, để lại cái ấn tượng lần sau đến thăm thuyết phục tiếp. Nhớ như vậy ha, nhớ như vậy. Luôn luôn là trước khi về phải làm sao? Phải chúc lành và hẹn gặp lại, see you again đàng hoàng.
[1:29:27]Một ngày đó, quý thầy đi thăm được hai ba gia đình, rồi bắt đầu về viết bài thu hoạch nộp lên cho chúng tôi chấm bài nha. Cái việc hoằng pháp, chúng ta phải tập từ cái căn bản này, quý thầy chịu khó giùm. Lát trưởng lớp báo lên ban giám hiệu bữa nay quý thầy đi vắng hết, tôi không có nói chuyện nhưng lần trước tôi có nói rồi. Cứ hai ba người hai ba người đi thành từng nhóm đến thăm các gia đình, rồi về viết bài. Những cái người mà họ đi qua đi lại thấy chùa, những người nào mà nghe tiếng chuông chùa, những người nào mà ta nhìn thấy họ, vậy cứ đến thăm. Nếu gia đình nào khó quá thì thôi, qua gia đình khác.
[1:30:03]Gia đình ví dụ họ có một cái tín ngưỡng khác thì đó là trong cái đối tượng khác chúng ta sẽ sẽ sẽ tiếp xúc họ. Đây là bài thực hành đầu tiên, quý thầy phải lên đường, nhưng mà không cần phải đi xe Honda gì hết, đi bộ là được rồi nha. Đừng đòi hỏi, đi bộ là được rồi. Họ thấy người ta thương chứ không gì hết. Ai ở nội trú thì chúng ta đi đến gia đình xung quanh chùa Thiên Khánh, để tạo thành một bức tường rào cho Thiên Khánh. Là những Phật tử chung quanh chùa Thiên Khánh đều là những người Phật tử bảo vệ chùa hết. Còn ai ở ngoại trú thì ở nơi chùa mình mà mình tiếp xúc thì dễ hơn, dễ hơn hết. Thôi, chúc cho quý thầy là sẽ là những nhà hoằng pháp tuyệt vời trong
[1:30:43]tương lai và đưa được nhiều người về chùa trở thành Phật tử nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.