[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:14]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca
[0:24]Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Mời quý Phật tử ngồi xuống.
[0:44]Có cái ghế thỉnh quý Ni sư, các sư thầy ngồi. Nè, đây là ngôi sao đó con, Ni sư trụ trì chùa Cát Linh với chùa Sùng Ân này chúng ta nhìn về đó thấy chưa? Đây là hoa hậu của ni giới cả nước.
[1:07]Mà để có gương mặt hoa hậu ni giới như vậy là kiếp xưa là đã tạc tượng Phật rất nhiều, phải không? Nên quý Phật tử cố gắng nè, bắt chước Ni sư, tu hành nghiêm túc. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên Ni sư. Ni sư tên đầy đủ là Thích Nữ Diệu Tâm. Trụ trì chùa Cát Linh, chùa Sùng Ân cũng là nơi đạo tràng ta tu tập.
[1:37]Theo lời Ni sư giới thiệu thì chùa này chùa cổ có cả trăm gian.
[1:44]Đất chùa rất là rộng, sau nhiều năm không có ai giữ vì chiến tranh loạn lạc cho nên đất chùa bị dân chiếm. Chớ đất chùa rộng lắm, đây cả trăm gian. Mà lúc giặc Pháp đánh tới, cái người đó đang nấu thuốc bắc, lật đật bỏ chạy, cái lửa bén vào cái cái rơm rạ mồi gì đó cháy hết ngôi chùa. Giờ Ni sư phải về làm lại. Mới tính là được mấy gian nhở? 27 gian. Dạ. Nếu Ni sư mà đòi được đất lại hết, Ni sư quyết tâm làm lại đủ trăm gian.
[2:29]Kính thưa Ni sư, kính thưa quý Phật tử ở đây. Hôm nay thầy có cái bài nói chuyện cũng để trả nợ trả nợ cho thầy thầy Nhật Từ.
[2:43]Hôm trước gặp nhau ở Quảng Bình nhân cái lễ hoa đăng vía Phật A Di Đà thì mấy anh em mới ngồi với nhau nói chuyện nói chuyện cái thầy Nhật Từ mới hỏi thăm qua lại, cứ thấy thấy ngoài sân là thanh niên của ta đang lăng xăng lăng xăng để chuẩn bị cho cái cái lễ hoa đăng buổi tối á. Cái thầy mới hỏi: "Mấy thanh niên ở đâu?" Nói: "Của Chân Quang." Ở ngoài Bắc, Hà Nội với Nghệ An, Huế về đây để phụ tổ chức cái lễ hoa đăng.
[3:26]Một hồi ổng hỏi, ổng đáp hỏi, ổng đáp rồi ổng hỏi: "Trong chúng của Thượng tọa được bao nhiêu?" Nói: "Chắc khoảng trăm mấy, gần gần trăm rưỡi." Ổng trợn mắt ổng dòm, nói: "Được mấy năm rồi?" "Từ năm 2009 tới đây." Ổng quay qua ổng quay lại ổng nói các vị hòa thượng, thượng tọa rồi rồi cái ổng mới hỏi: "Bây giờ nhờ Thượng tọa viết giùm bài, một cuốn sách, cái cẩm nang, cái bí quyết nào mà làm sao thu hút được Phật tử đông như vậy? Mà sao mà chúng đông như vậy?" Viết ra một cái cẩm nang để cho các chùa, các tăng ni học tập để cho chùa nào cũng được đông Phật tử. Cái ý thầy Nhật Từ rất là hay, tức là mỗi một chùa có cái
[4:11]gì ưu điểm thì phải san sẻ cho các chùa khác biết. Cái ý của thầy Nhật Từ rất là hay. Rồi từ hôm đó đến nay thầy vẫn cứ day dứt vì cái cái đề nghị đó, nhưng mà thầy không có thời gian để ngồi viết. Nên hôm nay vì
[4:30]quý trọng cái hạnh nguyện của Ni sư Thích Nữ Diệu Tâm trụ trì chùa Cát Linh, Sùng Ân nên thầy nói về đề tài này. Cũng vừa là để trả cái món nợ tinh thần với thầy Nhật Từ, cũng là để bày tỏ tấm lòng quý mến đối với Ni sư. Nhưng mà sự thật là khi thầy giảng cái bài này là cái câu trả lời không phải là từ nơi thầy mà cái câu trả lời là từ nơi quý Phật tử, tại sao quý Phật tử mến chùa, phải không ạ? Tại cái câu trả lời này của quý Phật tử không phải của thầy. Tại sao Phật tử mến chùa? Cái tựa đề của cái cái bài giảng hôm nay là như vậy. Thì ta đi tìm cái câu trả lời cho cái mà mà cái có cái bí quyết nào.
[5:21]Thì thật sự là
[5:24]thầy không có bí quyết, vì thầy không có cái mục tiêu đó. Hồi mà lúc mà thầy lên núi để lập cái nơi tu tập thì thầy chọn có miếng đất mà nhìn cái phong thủy địa lý á là nó nằm cái thung lũng nhỏ trên núi cao.
[5:45]Đường đi rất là khó khăn. Mà nếu nhìn cái phong thủy địa lý với cái việc mà núi nó bao quanh thì nói theo phong thủy là cái người cô độc suốt đời, không có đồ chúng, không có tiếng tăm, không ai biết tới mình. Thầy chọn được cái khu mà nó cái phong thủy nó nói như vậy cái thầy mừng quá. Cái ý của thầy là muốn ẩn tu. Thầy chỉ muốn là thôi cứ ở đó trồng rừng, rồi trồng ít rau, rồi lâu lâu đi xuống làng xin ít gạo rồi về ăn sống suốt đời ẩn tu như vậy. Vì thầy nghĩ thầy nhìn gương thấy gương mặt của mình á thì nhìn cái tướng, thầy cũng biết coi tướng hơi hơi, thầy nhìn cái gương thầy nhìn trong cái cái gương mặt, thầy nói:
[6:32]"Cái mặt này suốt đời không làm được nên cơm cháo gì." Cho nên thầy chọn cái con đường là ẩn tu, là không giáo hóa, không đi làm gì cả. Rồi lúc thầy lên núi rồi thầy bỏ hết những nơi mà thầy đang giảng dạy. Lúc đó thầy cũng đang dạy một cái lớp của tăng ni. Mà bất ngờ thầy không báo trước, thầy trốn lên núi ở luôn. Không báo, rồi cái lớp đó sau cũng giải tán. Thầy cũng hối hận, hối hận là tại vì thầy bỏ nhưng sau này như lớp đó cũng có lập lại thì phải, không biết. Sau này mấy mươi năm sau đi về lại thăm, trời ơi mấy người học trò đó, mấy ổng nay làm lớn, thượng tọa rồi không, tiến sĩ rồi trụ trì, tri sự làm trong các chức sắc của các các giáo hội.
[7:19]Nhìn nhìn không ra tại ông nào nay bắt đầu có râu, ông thì để một sợi, hai ba sợi râu, ông thì già, mập bậy, phát tướng hết trơn. Toàn gặp nhau nói: "Dạ, con hồi trước con học trò sư phụ đây, học ở đây nè." Lúc đó mới biết. Vì lúc thầy đi thì thầy bỏ, thầy nghĩ ẩn tu. Thầy không có cái ý là muốn đông Phật tử. Hoàn toàn là không có cái ý đó. Cho nên bây giờ hỏi thầy cái bí quyết nào để cho Phật tử đông thì thật sự thầy không có câu trả lời. Mà nếu thầy không có trả lời thì thầy Nhật Từ ổng lại tưởng thầy là giấu nghề, giấu nghề, nên cũng rất là khổ tâm. Mà mà mà mà trả lời thì viết ra một cuốn sách gọi là cẩm nang
[7:57]bí quyết để cho Phật tử đông thì thật sự thầy không có ý. Nhưng mà vì nể thầy Nhật Từ như quý trọng Ni sư, cho nên thôi thầy mới vặn óc ra, thầy ngồi thầy đi tìm một vài cái nguyên nhân là vì sao mà Phật tử mến chùa mà có thể đến với chùa đông đảo được. Thì khi chỗ nào mà thầy bí, thầy không hiểu thì hỏi thì làm ơn quý Phật tử trả lời giúp nha. Tại thật sự thầy không biết tại sao Phật tử mến chùa. Ví dụ như nhìn Ni sư đẹp trai á thì mình mến mình có đành, còn cái mặt này nó xấu thì không có lý do. Cái nguyên nhân đó là bí mật chỗ khác. Nhưng mà thế này, trên cái nguyên tắc của một cái ngôi chùa,
[8:43]nguyên tắc của một người đi xuất gia thì phải cố gắng mà thu hút cho được đông đảo Phật tử quần chúng về tu. Vì đó là trách nhiệm đối với đạo pháp mà cũng là trách nhiệm đối với dân tộc. Ha. Ví dụ như là cái ngôi chùa này, biết bao nhiêu là mọi người bỏ tiền vào đây xây, phải không ạ? Chớ đâu phải tiền của Ni sư. Hay là Ni sư giàu có tiền xây thì thầy không biết có không? Cái này tiền của bao nhiêu người Ni sư hả? Phải không Ni sư? Chắc cũng nhiều người cúng dường hả? Chắc lại là đúng rồi, hay là tiền của Ni sư thì cũng không biết đâu à. Thôi cứ cho là vì nhiều người góp vào đây nên cái ngôi chùa mà được
[9:25]xây lên như thế này phải được khai thác hết công suất, tức là phải được nhiều người về mà tu tập, lễ bái ha, cầu nguyện. Cái cầu nguyện là phần tín ngưỡng nhưng mà cái tu tập là chính. Nhưng mà muốn như vậy á thì chùa phải có cái gì đó để làm cho người ta yêu mến mà người ta người ta tìm về. Mà khi về rồi không nỡ rời đi. Đó đó là một ngôi chùa thành công. Tức là về chùa rồi cứ thích ở hoài, nhưng mà lỡ còn cái duyên nợ với đời, còn phải về với gia đình, với công việc, việc với việc học tập, với cơ cơ quan, với trách nhiệm xã hội, thôi thôi đành phải rời đi. Chứ còn về chùa rồi mến không muốn đi, đó là ngôi chùa thành công, đúng không ạ?
[10:10]Mà ví dụ một mình mình về, về rồi cái tự nhiên mình lại rủ thêm người khác, nói: "Có ngôi chùa Sùng Ân, Cát Linh tuyệt vời, có cái Ni sư ôi đẹp khủng khiếp, mà dễ thương lắm. Thôi mình rảnh rảnh mình lại đó mình thăm chơi." Thì đó là thành công, đúng không ạ? Một người đi rồi lại kéo thêm nhiều người nữa, đó là một ngôi chùa làm làm nên được cái bổn phận trách nhiệm của mình đối với đối với chư Tổ, đối với Phật pháp. Chứ còn xây ngôi chùa cho to lên rồi không ai tới, không ai tới, mang tội chết luôn. Tưởng là xây chùa có phúc mà lại mang tội vì không ai tới. Coi như cái tiền bỏ ra là một sự phí, phí phạm.
[10:53]Bao nhiêu người góp để xây từng cái viên ngói, từng cái cột, viên gạch, rồi không ai sử dụng. Chùa hoang miếu lạnh thì mang tội chết. Cho nên cái việc mà làm sao thu hút được Phật tử đông về là một cái trách nhiệm rất nặng nề của người trụ trì và của cái tăng ni chúng tại cái chùa đó. Ví dụ người trụ trì cực kỳ dễ thương làm Phật tử đến chùa gặp cái người trụ trì hết sức mến, nhưng mà không bao giờ trở lại là vì sao? Vì có người đệ tử lén lén rồi cứ chửi người ta. Ông thầy trụ trì thì cũng dễ thương nhưng mà người đệ tử đứng đón ngoài cửa chửi: "Nè, đi rồi đừng bao giờ trở lại đây nha!". Ví dụ vậy, thì đúng là người ta cũng không trở lại.
[11:34]Cho nên để mà Phật tử mến chùa thì là toàn bộ các sư, các thầy ở trong đó từ trên xuống dưới đều là những con người chân tu tuyệt vời. Nhìn thấy ai cũng là những tấm gương đạo hạnh mẫu mực thì người ta mến chùa, phải không nào? Đó, thì đó là cái vai trò của người tăng ni tu hành nó rất là quan trọng. Nhưng mà cũng là ví dụ như trụ trì cực kỳ dễ thương, tăng ni chúng cực kỳ dễ thương, nhưng người ta tới một lần rồi người ta không trở lại nữa, lý do? Lý do tại không có đủ nhà vệ sinh. Mến chùa nhưng không can đảm quay lại chùa đó. Hồi đó thầy bị một lần rồi, có cái chùa đâu ở Yên Viên đâu đây nè, thầy không nhớ có cái chùa nào á mời thầy tới giảng.
[12:22]Giảng xong rồi cái, cái thầy muốn đi vào nhà vệ sinh. Cái người chỉ đầu người chỉ tay, lát chỉ thầy vô một cái buồng, bước qua trong đó không có cái gì trong đó hết. Rồi thầy hỏi là: "Thầy thầy đi vệ sinh ở đâu?". Cái nói: "Thầy cứ đi đại". "Đại rồi nó sẽ đi về, hơ, đâu?". Chảy ra ngoài thềm, ngoài thềm ở đâu mở ra ngoài đó người ta đang lặt rau để làm bếp. Có ai dám không? Thế thầy lật đật thầy cuốn gói chạy tuốt về Hà Nội luôn và không bao giờ dám quay lại cái chùa đó nữa. Nên nhớ cái chùa đó nhớ là về một ký ức kinh hoàng. Không dám lại, mặc dầu rất là mến chùa, thương Phật mà bó tay vì chỉ vì không nhà vệ sinh.
[12:59]Nên bây giờ ví dụ như cái chùa có nhà, có ni sư trụ trì dễ thương, tăng chúng dễ thương, có nhà vệ sinh, nhưng người ta tới một lần rồi người ta không dám tới nữa, là vì sao? Vì không bao giờ cho ăn cái gì trơn á. Tới bữa ăn đói gần chết rồi, cái mấy thầy cô ngồi bên kia ăn ngấu, Phật tử ở ngoài này đứng đi qua lại dòm thôi chứ không được mời vào ăn, thế rồi là sao? Cũng không dám tới nữa. Cho nên thấy nhiều yếu tố lắm phải không ạ? Vừa là đạo lý, vừa là đạo hạnh của người tu, vừa là giáo lý trong đó, vừa cơ sở vật chất này kia nọ, ăn uống, vệ sinh, đủ bao nhiêu yếu tố thì mới trở thành một ngôi chùa mà thu hút được mọi người,
[13:38]mà Phật tử mới mến chùa, mến đầy đủ hết trên mọi phương diện là như vậy, chứ không phải là dễ.
[13:47]Rồi, bây giờ nếu mà chùa không có người tới thì ta chắc một điều là sẽ không có người xuất gia kế tiếp, đúng không ạ? Không có người, họ không tới. Một ngàn người đến chùa thì họa hoằn chỉ chừng bốn, năm người xuất gia thôi. Tới không? Nhiều khi không tới con số đó nữa. Một ngàn người đến chùa, họa hoằn chừng bốn, năm người xuất gia. Mà nếu cái chùa không ai tới thì rõ ràng không có một lớp người xuất gia kế thừa cho Phật pháp, rồi Phật pháp tự tiêu tan liền, tự mất liền, không cần ai chống phá, tự mất luôn, vì không có người kế thừa. Đó, mà nếu mà toàn tới chùa toàn là những người già không còn hơi sức thì có người kế thừa không ạ?
[14:34]Cũng không luôn, phải có người trẻ tới chùa. Cho nên là đến chùa phải có trẻ, có già đầy đủ. Rồi bây giờ cũng vậy, ví dụ như thầy, hồi lúc mà thầy nhớ thầy đi xuất gia, thầy đi xuất gia thì lúc làm điệu thì thầy có đệ tử chưa ạ? Chưa. Rồi đến khi phải thọ giới, thọ giới thì thời đó chùa nghèo lắm, cái thời đó xã hội đất nước mình còn nghèo, chùa cũng nghèo. Muốn thọ giới phải có cái tấm y, có cái áo mà mấy mét vải thời đó cũng là một điều hết sức khó khăn. Nhưng mà rồi may mắn là sao, Phật độ rồi có người cúng cho mấy cái mét vải cái áo tràng để mình đi thọ giới, thọ giới Sa-di. Đến khi thọ giới Tỳ-kheo rồi cũng được may mắn có những người họ
[15:19]cúng cho cái y Tỳ-kheo, cái áo hậu như thế này để đi thọ giới. Rồi thầy mới lúc đó thầy mới ngồi thầy suy nghĩ, thầy nói những cái người mà họ cúng cho mình lúc này thì hoàn toàn không phải là Phật tử của mình. Những người Phật tử không quy y mình, họ không phải là đệ tử mình, mà họ là đệ tử của những bậc tôn túc trước mình, đúng không ạ? Tức là họ là Phật tử của những vị Thượng tọa, Hòa thượng thế hệ trước. Nhưng mà vì được các vị Thượng tọa, Hòa thượng đó giáo dục kỹ lưỡng, cho nên các Phật tử đó họ yêu thương hết những người xuất gia và họ thương được những người xuất gia trẻ như thầy, mặc dầu thầy không phải thầy họ.
[16:02]Nên cái sự giáo dục của các vị đó để lại cái ân nghĩa mà ngày nay thầy được hưởng. Tức là thầy chưa làm gì được công đức đối với Phật pháp, nhưng mà rõ ràng thầy được hưởng cái công lao giáo hóa của những bậc tiền bối đi trước, đúng không ạ? Cho nên thầy mới nguyện về sau này cũng vậy, sau này những Phật tử đến với thầy, thầy giáo hóa có nghĩa là những người đó phải cung kính, tôn trọng, thừa sự tất cả các chư tăng ni khắp nơi, chứ không phải là của riêng thầy. Đó là lý do mà trong thời gian qua nhiều khi có chùa này, chùa kia, thầy này, thầy kia hoặc cả giáo hội nhờ nhờ thầy làm việc này, việc kia các Phật sự thì các Phật tử ta đều tham gia tích cực là như vậy.
[16:44]Bởi vì không có cái chuyện mà thầy riêng, trò riêng với nhau, mà đã là đệ tử ở trong đạo, Phật tử ở trong đạo đều là của chung của Tam bảo cả. Nhờ như vậy mà đạo Phật ta có cái tinh thần hòa hợp, đoàn kết chứ không có riêng. Nên nếu ai, ví dụ như họ lập ra một cái dòng phái tu tập, truyền bá một cái đường lối nào đó mới lạ, họ có cái phương cách nào đó thu hút con người được nhiều rồi sau đó tìm cách giữ riêng cho mình, khăng khăng giữ riêng cho mình để thành một cái phe, thành một cái lực lượng riêng thì đó là tội lỗi. Cái đó gọi là tội lỗi đối với Phật pháp mà cũng là tội lỗi đối với dân tộc.
[17:30]Là vì sao vậy? Bởi vì trong Phật pháp không có chuyện riêng tư, không có cái bản ngã, không có: "Ồ không, đây là thầy tôi chứ không phải thầy anh, đây là chùa tôi không phải chùa anh, anh không phải là của thầy tôi, tôi là..." Không có chuyện đó, trong đạo Phật không có. Hễ quy y Tam bảo rồi, Phật, Pháp, Tăng là chung đồng. Mặc dù có thể có cái nhân duyên, có cái cảm xúc mà ta đến với một vị thầy nào đó để ta được làm lễ quy y, nhưng mà vị thầy đó luôn luôn dạy ta thì ta là đệ tử của mười phương tăng. Miễn là cái người đó mà tu hành chân chính thì ta đều đều tôn kính hết, chứ không có cái riêng.
[18:06]Ví dụ như bây giờ có những Phật tử đang ngồi đây là đệ tử của thầy, đúng không ạ? Có không? Có ai quy y thầy ngồi đây không ta? Có không? Chắc cũng được vài người, phải không ạ? Nhưng mà khi mà nhìn thấy ni sư tướng mạo đoan nghiêm, ít có ai mà tướng mạo đoan nghiêm như vậy đó nha, thì phải mà tu hành chân chính thì phải hiểu sao? Thì phải tự hiểu rằng mình cũng là cũng là đệ tử của ni sư đây, không có phân biệt, đúng không ạ? Rồi. Rồi ví dụ những người ngồi đây mà là đệ tử của ni sư đây, ở đây có ai không ạ? Không có phải không? Thì cũng vậy, nhìn thấy thầy, một ông thầy không đẹp lắm nhưng mà thôi cũng được thì cũng phải sao?
[18:49]Cũng phải nghĩ rằng mình cũng là đệ tử của của thầy, không phân biệt. Như vậy á thì mới là Phật pháp, còn mà ngược: "À không, cái này là thầy tui, hôm nay thầy lại giảng ké chùa thầy tui nha", nó thành ra là nó sai Phật pháp. Hoặc là ai lại nói: "Không không, tôi đệ tử thầy Chân Quang không phải...", nó cũng bậy nữa, cái đó cũng là sai. Mà đó là nói đạo pháp, rồi nói tới dân tộc ta cũng vậy. Dân tộc ta là gì? Trong khó khăn, ta đoàn kết, ta đưa đất nước vượt qua. Trong lúc nước nhà bị nô lệ, bị xâm lược, ví dụ đang nghèo khó thì phải bắt tay nắm tay nhau mới mới vượt qua được. Còn cứ chia rẽ: tôi một vùng này, anh tỉnh kia, người tôn giáo nọ, người sắc tộc...
[19:34]đó là tiêu cái dân tộc ta. Ta cần đoàn kết mà. Nên vì vậy mà chỉ khi nào ta hòa hợp, ta đoàn kết thì ta mới đúng với Phật pháp và đúng với tinh thần của dân tộc Việt Nam. Nên ta đề phòng những trường hợp thầy dùng cái chữ đề phòng nghĩa là nó đã có, nó đang có xảy ra. Là có những cái người họ thu hút được quần chúng đông, lập ra một đường lối hơi mới lạ lạ lạ, rồi dùng những cái thủ đoạn lôi kéo thêm, đồn thổi những cái lạ lùng mầu nhiệm thêm để gây tò mò, vân vân, những cái thủ thuật, phải nói thẳng là những thủ đoạn. Ví dụ như là họ lắp những cái đèn, rồi khi giảng cái họ bí mật cái công tắc bấm ở
[20:23]đâu cái ánh sáng nó tỏa tỏa tỏa ra, mà cái thời bây giờ thì thứ đó dễ làm lắm. Rồi họ nói: "Đó đó, chúng tôi là niệm Phật mà mà hào quang của Phật Di Đà chiếu tới." Như vậy là là được Phật chứng, hoặc là cái người nhà có người chết, cái họ tới họ đuổi người nhà ra hết, cái họ thoa cái thuốc cho cái xác chết nó hồng lên, rồi họ gắn một vài cái đèn bí mật ở đâu đó. Cái cái sau đó là họ cho người nhà đứng xa xa xem, thấy gương mặt tươi tắn, ánh đèn chiếu vô sáng lên, nói: "Rồi, đây nói nhờ chúng tôi đến hộ niệm niệm Phật mà bây giờ người này được vãng sinh, có hào quang đây, gương mặt tươi hồng." Sự thực là họ bôi một loại thuốc lên mặt thôi.
[21:01]Còn nếu chỗ nào mà thân người cứng quá họ lấy cây họ giã giã đập đập đập cái xương mềm ra cái người mềm, nói: "Đó, người được vãng sinh rồi đó." Đó những thủ đoạn để lừa bịp người ta. Rồi thấy nhiều người theo, theo rồi cái họ cách ly ra, không cho cái đệ tử mình là hướng về cái giáo hội chung, mà chỉ hướng về một ông thầy riêng của họ thôi. Thì đó, đây là những điều sai trái, tội lỗi mà Phật tử mình nhiều khi nhẹ dạ không phân biệt được. Nên ở đây, hôm nay ta nói về cái đề tài là Phật tử mến chùa, vì sao Phật tử mến chùa? Thì phải hiểu rằng cái việc mà thu hút cho Phật tử đến chùa đông là bổn phận bắt buộc của tăng ni.
[21:44]Không được để cái ngôi chùa mình hiu quạnh, để ngôi chùa hiu quạnh mình là mang tội. Nhưng mà nếu khi Phật tử đến chùa đông thì không được nghĩ rằng Phật tử này là của riêng mình. Và thứ ba là ta đề phòng với những bậc đạo sư giả hiệu dùng cái thủ đoạn để lôi kéo quần chúng rồi giữ riêng quần chúng cho mình để thành một lực lượng gì đó rất là mờ ám phía sau, nên ta đề phòng, tránh lọt bẫy trong cái trường hợp mà những những đạo sư giả hiệu kiểu này. Vì sao? Bởi vì ta có một giáo hội chung đồng, ta có cái đạo lý về việc quy y Tam Bảo chung đồng, cho nên không có cái cái riêng đó, đó là cái trách nhiệm như vậy.
[22:30]Nên một ngôi chùa buộc phải thu hút được nhiều quần chúng Phật tử đến để đền ơn chư Tổ mà đền ơn đàn na tín thí đã góp tiền dựng nên cái ngôi Tam Bảo đẹp đẽ như thế này, đúng không ạ? Đó. Nhưng cái vấn đề còn lại là
[22:52]vì đâu Phật tử mến chùa, mến thầy mà cứ tìm tới mãi? Đó, chỗ này thì thầy bó tay. Thầy không biết, cho nên thầy sẽ nhờ quý Phật tử cho thầy câu trả lời để thầy trả lời với thầy Nhật Từ. Có ai có câu trả lời giùm thầy để thầy tổng kết lại? Đó, con vừa giơ tay kìa con. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Dạ kính bạch thầy, kính bạch chư tăng ni ạ. Thì con xin phép được trả lời đó là một người vừa có hội tụ cả tâm, một cái tâm rất là sáng, bao dung mọi chúng sinh và một cái tầm nhìn lớn, một tài năng lớn thì con sẽ yêu quý tất cả những vị thầy đó. Với lại một cái môi trường mà trong chùa mà tạo cái sự bình an
[23:38]ở trong tâm rất là lớn so với ở ngoài nó không có sự bon chen thì tất cả những ngôi chùa tạo cho con một cái cảm giác đấy thì con đều quý hết ạ. Tuyệt vời, vỗ tay. Ai ai phát biểu tiếp, ai trả lời tiếp? Ai giơ tay phát biểu tiếp giùm thầy? À đây hả? Con là Tịch Linh ạ. À à. Vâng, con xin trả lời câu hỏi của thầy: Vì sao Phật tử đến Mến chùa đó. mến chùa nhiều? Con thấy là cái điều đầu tiên đó là bởi vì Phật tử hưởng được nhiều lợi ích từ chùa.
[24:12]Vâng ạ, điều thứ hai con thấy là
[24:21]sau đó là đạo đức từ vị tu hành ở trong chùa khiến cho Phật tử noi theo.
[24:34]Con thấy hai điều đó là quan trọng nhất và các điều tiếp sau. Rồi rồi, thầy cảm ơn con, hai điều ha: được lợi ích và có cái tấm gương đạo đức, rồi. Ai ai nữa? Đưa micro chạy xuống dưới, có người nào cầm cho, cầm cầm micro chạy xuống đây. Con xin kính bạch thầy ạ. Con xin trả lời như sau ạ: Là khi con đến ngôi chùa mà đến được nhiều và và kính được bậc thầy trụ trì thì con phải biết được rằng thầy trụ trì của con là phải người là một người tôn trì giới luật, thực sự tôn trì giới luật, trì trai giữ giới và luôn tu hành tinh tấn và luôn hoằng pháp lợi sinh và luôn có nhiều công đức với tất cả những chúng sinh cũng như là với tất cả những người đến tu tập. Con xin hết ạ.
[25:34]Nên cái đạo hạnh của cái vị thầy cực kỳ quan trọng, phải không ạ? Cực kỳ. Nãy giờ thầy chưa có nghe ai nói về yếu tố cơ sở vật chất cả. Thầy chưa nghe ai nói về cái chùa phải to, phải đẹp ha, nhà vệ sinh phải rộng, nhà bếp nấu cơm ngon thì chưa ai nói, toàn là cứ dí vô thầy trụ trì phải có đạo hạnh không. Vậy chắc là chung chung cũng giống nhau vậy đúng không ạ? Hay có ai có ý kiến nào khác độc đáo hơn? Có một người. Con xin kính bạch sư phụ, con xin kính bạch chư tăng ni cùng toàn thể các quý Phật tử gần xa. Theo con thì con trả lời có ba ý chính ạ. Ý thứ nhất là khi đến chùa thì người sư trụ trì,
[26:21]các tăng ni Phật tăng ni coi chúng con như là người con của các tăng ni ạ. Ý thứ hai là ngôi chùa đó mình cũng coi như là cái nhà của mình. Và ý thứ ba là các Phật tử đến chùa thì chúng con cũng coi tất cả là anh em trong gia đình và tất cả đều đoàn kết thương yêu, giúp đỡ nhau cùng tinh tấn trong bước đường tiến về đạo pháp giác ngộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Đó, chắc tổng quát là như vậy hả? Có ai muốn nói gì khác không? Có con hả, ừ thôi nói đi. Con kính bạch sư phụ ạ, kính bạch ni sư ạ, con thưa toàn thể các Phật tử trong đại chúng ạ. Thì con xin trả lời câu hỏi của sư phụ ạ: Vì sao chúng ta đến chùa một lần thì chúng ta sẽ Mến chùa, mến chùa. mến chùa?
[27:13]Thì là con thưa sư phụ là thứ nhất là khi mà đến chùa ấy ạ, thì chúng ta phải gặp được một vị minh sư ạ, một người tu hành chân chính ạ thì để cho mình nương tựa. Thứ hai đó là đến chùa chúng ta sẽ khi mà được gặp vị minh sư tu hành chân chính rồi thì chúng ta sẽ được học những cái giáo lý rất là của vị minh sư và mình sẽ được nương tựa, học những hỏi học những học hỏi những cái giáo lý đó để mình thay đổi tu hành. Là lợi ích, ý là em này nói, ừ. tâm từ bi tâm từ bi của mình ạ, học để hướng tới vô ngã ạ. Thứ ba là đến chùa là con thấy là đến chùa sư phụ con được ăn rất là nhiều ạ. À đúng rồi, không, cái câu thứ ba con nói đúng.
[27:56]Nhìn con là biết ngay. Nhìn con là hết sức biết rồi, biết liền. Thôi, con xin hết ạ. Con được mấy cân?
[28:07]Con được hơn sáu chục ký sư phụ ạ. Đúng rồi, đúng rồi, đó đó bởi đó là kết quả con đến chùa nhiều lần được như vậy. Nói chung là chắc mọi người cũng giống giống nhau như vậy đúng không ạ? Chỉ có cái bé mà câu cuối cuối cùng thì nói là đến chùa thì thấy ăn được nhiều hơn, vậy nha. Thôi được, cảm ơn.
[28:27]Còn muốn nói nữa hả? Có người giơ tay đòi nói nữa kìa. Thôi thì nghe ý kiến cuối. Kính bạch sư phụ là khi lần đầu tiên con đến chùa Ngũ Xã ấy ạ thì cái lời kinh tụng mà sư phụ soạn lại của Phật, của Tổ thì đối với con nó vô cùng cảm xúc ạ. Và con xin được đọc một hai câu ạ: "Cúi đầu lạy Phật mười phương, xin thương tế độ quê hương Lạc Hồng.
[28:59]Chúng con máu chảy một dòng, thương nhau như nước biển Đông dạt dào." Kính bạch sư phụ là từ cái lời sư phụ soạn của Phật, của Tổ và đối với con cảm xúc dâng trào mà khi con đi tụng kinh mà nhân duyên đến con đi khắp mọi nơi thì tất cả các Phật tử đều đón nhận ạ. A Di Đà Phật. Thầy cảm ơn nha, đã ngừng ở bốn câu, chứ không là... Thì kính thưa ni sư, kính thưa các sư thầy, kính thưa quý Phật tử. Qua những câu trả lời của các Phật tử thì thầy thấy có cái bốn cái tâm lý bốn cái tâm lý mà tại sao Phật tử mến chùa.
[29:41]Cái tâm lý thứ nhất là tâm lý yêu mến, thứ hai là tin tưởng, thứ ba là kính trọng và thứ tư là hy vọng. Thứ nhất là yêu mến là yêu mến cái vị thầy đó, phải không ạ? Yêu mến cái vị thầy. Chùa nãy giờ trả lời đều là nguyên nhân phụ, không ai nói tới ngôi chùa cả. Mặc dù yếu tố ngôi chùa có nhiều bóng cây mát, ao sen đẹp hay là cái phương tiện vật chất thuận lợi thầy không hề nghe ai nhắc tới, mà tất cả đều dí vô cái vị thầy ha, trụ trì nơi cái chùa đó.
[30:26]Nhất là cái chùa mà bên đường rầy xe lửa, ta nghe cái tiếng còi tàu đó, thật là cảm xúc dâng trào, vân vân.
[30:40]Nhưng mà cái việc yêu mến thầy,
[30:44]cái cảm xúc, cái tình cảm mà yêu mến vị thầy đó nó có hai nguyên nhân. Một là nguyên nhân kiếp trước, hai là nguyên nhân kiếp này. Nguyên nhân kiếp trước là nói theo đạo Phật thì rõ ràng giữa mình với thầy vì vị thầy đó có cái duyên xưa. Điều này là điều không thể tránh khỏi. Ví dụ như quý Phật tử về đây quy y với Ni sư không phải khơi khơi, mà đời xưa đã là quyến thuộc gì của nhau rồi. Bây giờ gặp cái là tự nhiên thấy phát tâm thấy quyến luyến không rời được. Rồi Ni sư nói: "Nè, con quy y chưa?" Nói: "Dạ quy là gì? Quy y là xuất gia?" Nói: "Không không phải, quy y là đệ tử Phật tại gia." Rồi nói: "Vậy chừng nào?" Nói:
[31:29]"Đó, ngày rằm tới có lễ lại quy y nha." là mình vâng lời ngay. Vì mình mến, mến không hiểu tại sao. Cái mà mến mà không hiểu tại sao á là nhân duyên ở... ở kiếp trước. Hoặc là quý Phật tử quy y với thầy cũng vậy. Nhìn mặt thầy cũng mến mà không biết tại sao là nguyên nhân ở... ở kiếp trước. Không biết ở đây có ai có cảm giác đó không cà? Có không?
[31:58]Không, thầy hỏi thiệt á, có cảm giác đó không? Có phải không? À vậy là đúng. Tức là nguyên nhân kiếp trước á, nhìn thấy tự nhiên thấy mến chẳng biết tại sao. Mặc dù ổng xấu đau xấu đớn á mà tự nhiên cứ mến ổng, đó là nguyên nhân kiếp trước. Còn như Ni sư trời đẹp như vậy là là nó là nhìn hiểu, còn ổng đó. Mà nguyên nhân kiếp trước là ở đâu ra? Nó có trong đạo Phật gọi là có ân nghĩa, có duyên lành với nhau. Cái ân nghĩa duyên lành này ở đâu ra? Thì thật ra ta không thể giải thích được. Nó nhiều loại nguyên nhân lắm. Ví dụ như có cái ông đó là ổng làm ông quan đời trước, ổng là quan tốt, ổng lo cho dân, dân ai cũng cảm động yêu mến.
[32:43]Qua mấy đời sau ổng đầu thai lại ổng đi tu, bảo đảm cái ông thầy tu đó đông đệ tử. Vì đời làm quan á lo cho dân, gieo được ân nghĩa ai cũng mến yêu, đó là nguyên nhân. Hoặc một kiếp trước cái cái vị đó là một ông thầy thuốc tốt, cứ tận tụy đi chữa bệnh cho đời. Khi chữa bệnh là là thương người mà chữa chứ không phải vì lấy tiền, mà lúc chữa bệnh rồi khuyên người ta sống đạo đức. Nên người ta được chữa bệnh, người ta mang ơn rồi người ta lại nghe những lời khuyên bảo đạo đức lối sống, người ta khắc ghi trong lòng. Qua mấy đời sau cái ông thầy thuốc đó ổng trở thành ông thầy tu thì bảo đảm ông thầy tu đó cũng đông đệ tử.
[33:24]Vì đệ tử gặp cái là mến liền, phải không? Thì thậm chí có những cái vị tu hành mà đời trước không phải là quan mà là vua luôn nữa, mà vua rất yêu dân. Nên cái tiếng lành nó đồn xa, rồi cái người dân ai cũng được hưởng lợi ích từ vị vua đó, lúc nào cũng yêu mến vị vua của mình. Bao nhiêu đời sau cái ông ông vua đó ổng trở lại làm thầy tu thì bảo đảm ông thầy tu đó cũng đông đệ tử. Nó nó là như vậy. Còn thành thử ra ví dụ như bây giờ riêng thầy cái nhân duyên của thầy là khác. Đời xưa thầy không phải là vua, không phải là quan, không phải thầy thuốc, mà kiếp trước thầy là ô sin.
[34:12]Thầy đi thầy hầu hạ mọi người á, cho nên đời này cái mọi người nhớ cái tình cảm đó mà cái thầy đầu thai thầy làm thầy tu cái mọi người đi theo thầy. Hình như là vậy chứ không phải gì hết trơn, hình như là vậy. Ừ cái yêu mến, rồi đó là nguyên nhân kiếp trước, rồi cái tình cảm yêu mến nó cũng có nguyên nhân của kiếp này. Có những người đối với thầy không có nhân duyên ở kiếp trước, nhưng mà chỉ từ nhân duyên kiếp này là ví dụ gặp vị thầy đó tự nhiên mình thấy vị thầy đó từ bi. Đấy cái điều này nãy giờ mọi người nói, phải không ạ? Thấy mình đến chùa cái mình nhận được một cái tình yêu thương. Cái mình thấy thôi, trong cuộc đời mà có một thầy
[34:52]tu mà có vẻ từ bi thương vậy mình đến đây làm đệ tử được rồi, chứ không có cái cảm xúc ban đầu. Rồi cho nên người này đến đây mặc dầu có cái tình cảm yêu mến nhưng bằng lý trí là thấy à vị thầy đó từ bi, thôi mình đến đây làm đệ tử vì mình cũng hiểu đạo lý, biết rằng mình cần phải quy y, cần phải có một vị thầy bổn sư, nghiệp sư, cho nên mình thôi chọn vị đó được rồi. Tức là bằng lý trí chứ không có bằng cảm xúc. Gặp buổi đầu không có cái cảm xúc gì cả, nhưng mà đến vài lần thấy: "Ồ, đây là vị thầy có cái tâm từ bi." Mà cái tâm từ bi đó khó lắm nha, không phải dễ có đâu. Như có cái câu chuyện vậy.
[35:33]Có một cái cái cô Phật tử đó à cô sống với một người mẹ già và một cái người con con trai. Thì đất được mấy sào thì cô mến đạo, quy y với thầy, cái phát tâm hiến cái miếng đất đó cho thầy để mong rằng thầy xây cái thiền đường cho huynh đệ về tu tập, ừ, thì cũng sắp xếp làm giấy đồ được hết, nói chung không có gì trở ngại. Nhưng mà thầy cứ nghe báo cáo nó cứ có chuyện này chuyện kia ở dưới á. Cái thầy mới cho nói Sư cô Tường Phổ đi về kiểm tra giùm thầy, tại thầy bận quá. Sư cô về kiểm tra hỏi ra từng điểm từng điểm. Cái hỏi riêng cô thì cô mới tâm sự thật: thì ra là cái cái cái cái cái gút mắc nó nằm ở chỗ này.
[36:17]Cô mới nói với cô Tường Phổ là: "Thưa cô, con thích ở một mình à. Ai tới con ghét, con không ưa. Huynh đệ tới tu con cũng bực, hàng xóm tới chơi con cũng bực. Cho nên nó cứ động hoài." Thì ra cái tâm đó là do tâm gì? Không có từ bi, phải không ạ? Không có từ bi mình không bao dung người, mình không đón nhận người, mình không vui mừng vì thấy người khác đến thì cái nhân duyên đó đưa mình đến sự cô độc. Còn cái người mà người tu chân chính á, mỗi ngày phải quỳ trước Phật mà phát nguyện từ bi. Người xuất gia phải vậy. Mà phát nguyện rồi có từ bi liền không? Hổng. 5 năm, 10 năm, 20 năm sau tâm từ bi mới từ từ xuất hiện.
[37:02]Tâm từ bi khó như vậy chứ không phải dễ. Mà khi tâm từ bi xuất hiện rồi á,
[37:09]một người tới chùa mình mừng vui. Mà thậm chí có một cái người có một đứa nhỏ nó nó chạy lạc đâu vô chùa, nó đuổi bướm chạy vô chùa chứ không phải mục tiêu nó đi chùa, mình cũng mừng vui. Mà thậm chí con chó hoang của ai họ chạy lạc vô chùa, mình cũng yêu mến. Cái tâm từ bi đến như vậy, tức là một người đặt chân được vào cái chốn già lam mình đều vui mừng đón tiếp cả. Thì cái người thầy nào vị mà có cái tâm đó thì từ từ chúng sẽ đông. Vì đó là nhân quả. Mình không phụ bạc ai hết, ai mình cũng yêu thương cả. À mà khi người ta đến chùa rồi thì lúc nào cũng mong cho người ta được an vui, được lợi ích, được thuận tiện.
[37:55]Ví dụ như bữa đó nhằm tới người ta tới nhằm bữa cơm, mà bữa cơm mình chỉ nấu cũng được một hai người ăn, chùa quê hiu quạnh mà, nhưng mà cũng ân cần mời vào, bắt phải ăn một bữa cơm rau đạm bạc cũng phải ăn. Đó, vì lòng mình từ bi, chứ không phải là mình cầu cạnh. Vì từ bi lúc nào ai đến chùa cũng muốn mọi người nhận được một cái tình cảm đón tiếp đầm ấm. Rồi người đó đến chùa một lần một đi mất luôn không bao giờ trở lại. Cái người mà nhận được sự đón tiếp nồng ấm đó chưa chắc người đó quay lại chùa vì họ không có cơ hội, họ đi mất luôn. Nhưng mà cái nhân quả của vị thầy đó thì trời đất đã ghi nhận:
[38:34]"Đây là một người trụ trì mến chúng sinh." thì chư Thiên khiến nhiều người tới. Nhớ nha, chùa đến đông hay không đừng tưởng là tại vị thầy, mà do chư Thiên ở trên trời. Đây là thầy nói thật, vì thầy là một giảng sư nhiều năm, thầy hiểu cái điều này ghê gớm.
[38:58]Thầy là một giảng sư nhiều năm, thầy hiểu cái bí mật này ghê gớm. Một cái chúng hội đông hay không đừng tưởng là tại ông thầy giỏi, mà sự thực là do chư Phật, chư Bồ Tát, chư Thiên sắp xếp điều này. Đừng ai tưởng mình có tài. Đây là một bí mật của trời đất. Hiểu điều này rồi đừng ai dám tự cao. Thật sự là mình đang sống trong cái sự sắp xếp dạy bảo của chư Phật, chư Bồ Tát chứ đừng nghĩ mình có tài. Một cái pháp hội đó đông hay không, chúng hội cái chùa đó đông hay không có sự bí mật sắp xếp của chư Thiên ở trên. Cho nên thầy vừa ra một cái ví dụ có một người đến chùa cái chùa còn vắng, nhận được sự yêu thương nồng ấm của vị thầy trụ trì
[39:47]thì lòng cũng rất là cảm xúc, nhưng không có cơ hội trở lại, đi mất luôn. Nhưng nếu người đó 10 năm sau quay lại sẽ thấy cái chùa đó rất đông. Bởi vì sao? Bởi vì khi một vị trụ trì mà có cái lòng từ bi chân chính thì chư Thiên xúi, khiến nhiều chúng sinh tìm về như là một phần thưởng. Nhớ như vậy. Khi mà quý thầy cô có tâm từ bi thì chúng sinh sẽ đến đông như là một phần thưởng của của trời Phật cho. Đó, lý do là nằm chỗ này.
[40:25]Mà khi chúng sinh đến đến đông thì họ rõ ràng họ nhận ra cái vị thầy này có có lòng từ bi, có lòng từ bi. Mà cái lòng từ bi nó là thế nào? Nó không có sướt mướt, nó không có dồn dập, không có vồ vập, không có quá ân cần. Nó nhẹ nhàng nhẹ nhàng như mây như gió, nhưng mà ta sống lâu ta cảm ra được điều đó. Thầy nói điều này mọi người hiểu không? Cái này khó hiểu á. À ví dụ như mọi người đến với thầy hoặc là đến với Ni sư, thầy không bao giờ ra ôm: "Ô mừng quá, đến đây nắm tay rồi vô đây thầy kéo vô buồng, vẽ!" Không có chuyện đó. Không có cái tình cảm kiểu động đậy động loạn kiểu thế gian, nha. Đến rồi thầy
[41:12]nhiều khi đến chào thầy, thầy không kịp chắp tay chào lại, có những lúc như vậy. Có những khi thầy kịp thầy chắp tay thầy đáp lễ, nhưng có những lúc thầy không kịp chắp tay đáp lễ nhưng mọi người nhận ra trong ánh mắt của thầy một điều mừng vui yêu thương. Có không ạ?
[41:30]Nhiều khi thầy cũng không có dịp nói chuyện. Nhiều khi tới lăng xăng lăng xăng, người làm góc này, người làm góc kia, thầy thấy hết. Thầy cũng không có dịp, không có đủ sức khỏe, cũng không đủ thời gian để đến chào hỏi từng người. Nhưng mà tự nhiên mọi người hiểu ra được một điều rằng mình được thầy yêu thương, có không ạ? Có chứ. Mà phải tin điều đó. Thầy yêu thương từng người một. Có những khi thầy không có cơ hội để gọi điện hỏi thăm, nhắn tin hỏi thăm, thậm chí vô tới chùa gặp thầy, thầy cũng không có cơ hội nói chuyện luôn nữa. Nhiều khi đông quá mà thầy cũng bận mà sức khỏe thầy cũng kém.
[42:06]Nhìn gầy ốm xấu như vậy là biết rồi, biết là sức khỏe kém, đúng không ạ? Nhưng phải hiểu một điều là thầy yêu thương. Và chính vì mình tin vào cái tình thương của thầy mình mới tới chùa, đúng không ạ? Chớ tới đó ông thầy chắc ổng ghét tui quá rồi hổng tới nữa không? Hổng. Cho nên là biết rằng thầy yêu thương, đó là cái nhân của kiếp này, còn kiếp trước là gặp lại cảm xúc liền. Đó là cánh cửa đầu tiên, cái chìa khóa đầu tiên để ta mến chùa vì ta mến người thầy. Mà ta mến người thầy vì hai nguyên nhân: một nguyên nhân là nhân duyên kiếp xưa và một nguyên nhân bởi lòng từ bi của kiếp này. Nha, đó là lý do thứ nhất.
[42:47]Cái thứ hai là cái tâm lý tin tưởng, ha, tin tưởng như nãy giờ Phật tử đều nói, là cái tâm lý tin tưởng nãy giờ những Phật tử đều nói là vị thầy đó phải làm sao? Phải trai giới, nghiêm trang, đàng hoàng, đạo đức, có đạo lý sống, đúng không ạ? Tức là cái người vị thầy đó phải là một hình tượng mẫu mực về đạo đức giữa cái cuộc đời mà đầy tối tăm, lầm lỗi này.
[43:21]Vì sao vậy? Bởi vì cái người mà đến chùa đó, tìm tới đạo đều là những người có cái thiện căn ở trong tâm mình. Thiện căn là gì? Tức là người muốn đi tìm cái điều tốt giữa cái thế gian này mới tới chùa. Còn cái người mà không cần tìm điều tốt, chỉ cần tìm tiền bạc, danh vọng, hơn thua thì không cần tới chùa. Vì họ mãi ngoài kia họ phải lăn lộn, họ đấu tranh, họ giành giật, họ mưu mô, thủ đoạn, họ tính toán thì không cần tới chùa. Còn người đã tới chùa rồi thì mặc dù nhu cầu cuộc sống đúng là cần phải có tiền bạc, có một chút địa vị, có một chút tiếng nói gì đó, nhưng cái quan trọng hơn hết vẫn là điều thiện, ha, điều đạo đức.
[44:08]Thì những con người đó mới tìm đến chùa, tìm đến một vị thầy. Cho nên cái họ đòi hỏi trong tâm họ là cái điều mà họ không tìm thấy bên ngoài, phải không ạ? Điều họ không tìm thấy bên ngoài mà hy vọng trong chùa mới có, đó là hình ảnh một vị một vị thầy đàng hoàng, mẫu mực, trai giới
[44:33]và làm cho họ có cái niềm tin, à, cái niềm tin. Cái niềm tin quan trọng lắm. Mất niềm tin có khi ta nhảy sông Hồng ta chết chứ không phải không đâu, đúng không ạ? Mất niềm tin có khi ta tự tử mà chết. Có chưa? Ví dụ điều gì? Vừa rồi ta nghe một anh chàng chạy xe lên dừng lại ở cầu
[44:59]Chương Dương, đúng không ạ, để xe đó xong nhảy vèo xuống sông, biến mất luôn. Vài ngày sau vớt được cái xác. Hỏi ra lý do: vì người yêu phụ bạc. Cái chữ "người yêu phụ bạc" nghĩa là gì? Nghĩa là niềm tin bị bị đánh mất. Khi yêu nhau, hai người có cái niềm tin là họ chung thủy với nhau, họ yêu nhau mãi. Sống được là nhờ cái niềm tin đó. Đến khi niềm tin nó bị vỡ, thì mình cũng không biết lý do, mình cũng chẳng ở đó mà ngồi điều tra ra làm chi, nhưng đến khi niềm tin bị vỡ, nó mạnh đến nỗi người ta không thiết sống nữa, khiếp như vậy. Cho nên cái niềm tin trong đời cho ta cái sức mạnh. Ví dụ như tại sao ta tiếp tục sống hoặc là tại sao cái người chiến sĩ
[45:46]trên chiến trường giữa bom đạn, giữa cái sống chết mong manh như vậy vẫn cầm súng bước tới mà phía trước ta là họng súng của quân thù? Tại sao vậy? Vì ta có cái niềm tin là gì? Một ngày về một ngày chiến thắng của dân tộc ta. Dù ta có ngã xuống nhưng dân tộc này sẽ sẽ đứng lên và chiến thắng. Họ cầm súng họ bước tới. Thì cũng vậy, bây giờ đất nước hòa bình nhưng ta vẫn tiếp tục cần cái niềm tin để đi tới là gì? Niềm tin xây dựng đất nước ta sẽ đàng hoàng hơn, to đẹp hơn, giàu mạnh hơn và đạo đức hơn. Đó. Rồi ta đến với chùa cũng vậy, vì ta có cái niềm tin là ta sẽ tìm được cái điều đạo đức thật sự trong cuộc sống này,
[46:34]trong cuộc sống mà vốn con người cứ hơn thua, cứ lừa dối, cứ ích kỷ, cứ gian tham. Ta muốn tìm một cái bờ bến mà nơi đó cuộc đời ta neo lại. Ta ngồi nghỉ trưa dưới bóng mát của của từ bi. Ta đặt chân lên bến bờ của trí tuệ, của đạo đức. Giữa một cuộc đời lăng xăng, sóng gió, quay cuồng, ta có một góc yên tĩnh
[47:11]nương tựa bởi bởi một cái tấm lòng cao cả của sự đàng hoàng, mẫu mực, đạo đức, yêu thương, đúng không ạ? Chính vì điều đó mà mà ta đến chùa. Cho nên cái cái đạo hạnh của một vị thầy trong ngôi chùa là cực kỳ cực kỳ quan trọng. Nếu không có cái đạo hạnh đó, Phật tử không đến chùa nữa, Phật pháp không tồn tại nữa. Nó quan trọng. Nhưng hãy nhớ một điều, các vị thầy chưa phải thánh.
[47:46]Nên nhớ ta đòi hỏi,
[47:51]ta đi tìm, ta cần cầu một cái tấm gương đạo đức mẫu mực nhưng hãy chừa một góc nhỏ để lui, một góc nhỏ để bao dung, để chấp nhận là thầy ta cũng chưa phải thánh, đúng không ạ? Đúng. Thầy ta chưa... Cho nên là vị thầy ta dù có tốt đến đâu, mẫu mực đến đâu, chắc chắn thầy ta vẫn còn một góc nào đó khuyết điểm. Và ta phải làm sao? Phải bao dung, phải chấp nhận chứ đừng tối ngày rình xét nét thầy nha. Nói: "Nãy ngồi con thấy thầy ăn cơm thầy xỉa răng coi bộ không đẹp rồi nha." Chết, chết ông thầy. Không thầy nào chịu nổi kiểu đó. Ngồi mà cứ canh bắt lỗi ông thầy riết rồi ông thầy chịu không nổi, nha. Nói:
[48:38]"Nãy con thấy thầy mở cửa nhà tắm bước ra còn cái nút áo thầy chưa cài." Bắt lỗi kiểu đó chắc ông thầy cũng tự tử ổng chết luôn, ổng nhảy xuống sông Hồng ổng chết luôn, chịu không nổi. Nên là hãy nhớ điều này: là mặc dù thầy ta khá hoàn hảo trên nhiều lĩnh vực nhưng chắc chắn cũng còn sơ suất nào đó. Hoặc là ngồi canh cái rồi á tới khi mà buổi chiều cái lại đón chào thầy: "Thưa thầy, con xin lỗi thầy, hồi nãy thầy nói chuyện cô đó hơi lâu." Chết ông thầy luôn. Trong khi có biết ông thầy nói chuyện gì đâu mà ngồi cứ canh riết rồi ông thầy chịu không nổi, phải không ạ? Toàn mình nghĩ mình canh ông thầy không được.
[49:12]Đừng có đừng có mà cứ xét nét quá sức như vậy, ông thầy ổng chịu không nổi ổng tự tử ổng chết á. Nên còn mà ta càng lớn càng hiểu đạo, ta càng bao dung trước cái lỗi lầm của người khác. Thì hôm nào thầy đang định là thầy hứa là thầy sẽ giảng cái bài là "Dục vọng", thì thì mới thấy được nhiều điều khủng khiếp á. Hôm qua có một cái cái công ty, một công trình dự án làm cho cái tòa nhà gì của Bộ Công an á thì cái người những vị mà lãnh đạo, chỉ đạo dự án mời thầy đến nói chuyện với nhân viên thì thầy cũng nói một số điều về những vấn đề này, những cái tâm con người có cái thiện và có cái bất thiện.
[49:56]Và cái bất thiện đó ta đừng có hy vọng là trong một, hai năm hoặc một, hai kiếp mà diệt nó xong. Không đơn giản như vậy. Cho nên cái mà yếu tố tâm lý thứ nhất để ta đến chùa là ta tâm yêu mến, phải không ạ? Yêu mến vị thầy, ta yêu mến lây qua cái ngôi chùa. Cái tâm lý thứ hai là ta tin tưởng, ta tin tưởng vào đạo hạnh của thầy. Nhưng mà thầy cũng dặn thêm là dù thầy ta hết sức cố gắng tu hành nhưng thầy ta chưa chứng thánh. Trừ trường hợp ông thầy có chứng thánh rồi thì thầy không nói, ổng chứng thánh ổng không khoe thì ta may mắn tìm được một vị thầy như vậy. Còn nếu không, phải hiểu thầy mình chưa chứng thánh.
[50:38]Nên chắc chắn còn có những sơ suất gì đó, ta đừng có mà cứ bắt bẻ mãi rồi chính ta cũng đọa luôn, rồi thầy ta cũng khổ sở vì ta luôn. Nên nhớ điều đó như vậy. Còn thánh thì nhiều khi những vị thánh đó nằm trong cư sĩ chứ không phải nằm trong người đời. Như vừa rồi thầy giảng cái bài là "Bồ Tát Đại Thừa" ở trong miền Nam á, trong Từ Tân thầy có kể chuyện cái bài hôm đó là bài "Bồ Tát Nghịch Hạnh", tức là Bồ Tát làm cái chuyện ngược đời và những điều đó nhiều khi con mắt phàm ta không không không không hiểu hết được. Thầy có kể chuyện một câu chuyện thế này: Có một cái người Phật tử cũng là thân thiết đối với
[51:16]chùa thì người đó ở với một người mẹ của mình thôi, người mẹ đơn thân nuôi con mình lớn lên. Và cái người mẹ đó như thế này: khi mà đẻ cái cái người con này ra, thì khi ông chồng đi công tác, tại ổng đi công tác thì ổng về thăm thì bà mới nói: "Cái thằng này không phải con ông." Nghe như vậy tự vẫn được chưa ạ? Đi xa về, bà vợ mình đẻ đứa con, mình mừng gần chết thì bả nói: "Thằng này không phải con ông." Nghe vậy tự tử được chưa ạ? Thấy trời sập được chưa ạ? Thấy ông chồng chưng hửng liền! Bà nói: "Không phải con ông, tôi lấy người khác đẻ ra nó." Thì bây giờ thử hỏi Phật tử nghĩ chuyện gì xảy ra sau đó? Động trời không?
[52:02]Mà chuyện này cách đây 30 năm. Động trời không? Mà mà bà bả nói tỉnh queo à. Thằng này đẻ ra không phải con ông, ổng sững liền. Trời, ổng bắt đầu ổng mới kêu hết dòng họ lại hỏi thì bả cứ nói mọi người, bả đều nói: "Không, thằng này không phải con ông này." Hỏi con ai, bả không nói. Cho đến cái ngày đầy năm, rất đông người cũng tới thăm thì ông chồng ổng cứ bán tín bán nghi. Ờ thì thấy ừm vợ mình cũng đàng hoàng mà sao bả nói kỳ. Thì trong đó có cái người bạn của ổng cũng tới để mà đầy năm đứa con, thì bả chỉ ổng là con của ông này. Ổng kìa: "Ơ!" Ổng ngớ người ra. Rồi cái chuyện đó hồi xưa là động trời. Cái nói:
[52:39]"Ông mà không nhận, tôi tự tử tôi chết." Ổng kêu: "Ơ ơ ơ!" Mà ổng không biết sao thì đại khái. Rồi cuối cùng bả nói vậy thì hai vợ chồng không ở nhau được nữa, phải không ạ? Thì ông chồng phải lấy vợ khác, rồi bả ở một mình bả nuôi đứa con. Bả nuôi đứa con thì mà hễ hàng xóm tới ai hỏi thì bả cũng nói một câu giống vậy: "Thằng này tôi lấy người khác đẻ ra nó, không phải con của ông đó." Mà bả có cái tật là có cái gì đem cho hết mọi người. Có một đồng cho một đồng, hai đồng cho hai đồng. Bả nằm trên cái giường mà ai thấy đẹp bả bưng giường cho hàng xóm luôn. Có cái máy giặt mua về ai thấy đẹp bưng cho hàng xóm luôn. Vậy.
[53:13]Thì con cứ lớn lên từ từ cũng đi làm ăn là bình thường vậy. Đến khi đứa con gặp Phật pháp, gặp Phật pháp theo thầy rồi đúng là làm việc đạo rồi cũng tu tập. Rồi mấy một lần như như ừm đến nỗi mà thầy đến thăm, thầy đến thăm rồi bả cũng nói luôn. Bả nói hồi đó cái thời đó mà đàn bà mà lấy lấy bậy lấy khác là không chấp nhận được. Ý bả nói là ngày xưa bả lấy cái cái người mà đệ tử của thầy đó là do bả lấy người khác đẻ ra. Cho nên đúng vậy bả cũng ngồi ngồi bả kể lại y xì như vậy. Thầy cứ nhìn bả thầy nhìn chăm chăm chăm. Bà này là loại người gì mà cứ kể cái chuyện chuyện cực kỳ xấu xa mà cứ kể đi cả đầy hết hàng xóm.
[53:51]Nhưng một hôm cái người con, con trai cũng là đệ tử thầy mới nói: "Mẹ, con biết sự thật nó không phải như thế. Mẹ chẳng lấy ai đẻ ra con, nhưng mà tại sao mẹ cứ nói làm con xấu hổ? Con xấu hổ với bạn bè, con xấu hổ với hàng xóm." Bả nói câu này: "Mẹ nói vậy để ổng bỏ đi mẹ con mình tu cho sướng." Trời!
[54:24]Ba mươi mấy năm sự thật mới được hé lộ. Mà thời đó không ai biết Phật pháp nha. Thời đó không ai biết Phật pháp. Bả nói câu đó. Sợ chưa? Cho nên có những vị thánh lẫn trong đời mình không hiểu được. Trời ơi! Còn nhiều khi quý thầy quý cô mình ráng tu chứ nhiều khi chưa phải thánh á. Cho nên ta phải hiểu điều này, hiểu một cách nhìn rộng như vậy, nên ta hết sức ta tin tưởng nơi thầy mình. Nhưng mà cái tin khác mà cái tối ngày bắt bẻ nó khác, cho nên ta bao dung để ta yêu thương, ta kính trọng và giúp cho thầy mình làm việc đạo. Nhớ. Nhưng mà tương đối là ta có niềm tin, nhờ vậy ta mới mến chùa, mới đến với chùa, đúng không ạ?
[55:13]Cái tâm lý thứ ba là cái tâm lý này quan trọng là tâm kính trọng. Tâm tôn kính, tâm tôn trọng, tâm kính trọng. Tức là vị thầy đó tốt hay không là do vị thầy đó có xây dựng được trong lòng ta cái tâm kính trọng đối với Phật pháp hay không? Đấy, và ta phải tôn kính được Đức Phật, ta phải tôn kính được Pháp, ta phải tôn kính được chư Tăng. Thì bắt đầu ta mới thành tựu được cái cái tâm lý tốt đẹp của một người đệ tử Phật. Cái này rất là quan trọng. Ví dụ ta mến ông thầy, ta tới ông thầy tới lui cúng dường giúp đỡ mà lòng ta trơ trơ, đối với Phật không thể tôn kính tuyệt đối thì việc đến chùa không bền nha.
[55:58]Thời gian sau cũng bỏ đi, cũng vỡ. Chừng nào mà ta tôn kính được Phật tuyệt đối, lúc đó cái việc mà ta đến với chùa mới thực sự là là bền vững. Mà cái niềm tin ta đối với thầy mình, nó cũng chính là gì? Cũng là sự sự kính trọng. Phải không ạ? Yêu mến, tin tưởng, rồi phải đi tới sự kính trọng đối với thầy mình. Chứ không thể là tới là con thương thầy quá, cặp cổ thầy đi cho ăn chơi nha, được không? Không được, vô lễ, bất kính, mà bất kính rồi không bền. Phải kính trọng mới mới bền. Cho nên cái tâm lý từ ban đầu ta yêu mến, tâm lý thứ hai là ta ta Quên rồi, trời ơi. Thứ nhất là yêu mến, thứ hai là
[56:45]tin tưởng, rồi phải tiến tới cái thứ ba là kính trọng. Kính trọng được thầy mình. Từ cái kính trọng thầy mình rồi ta mới kính trọng được Đức Đức Phật tuyệt đối. Và khi thầy ta có cái đạo lý dạy cho ta tu tập ta mới kính trọng được giáo giáo pháp. Nhớ nha, lúc đó bắt đầu mới kính trọng giáo pháp. Vì sao? Vì ta có tu tập. Cái người mà không có tu tập, không thể kính trọng giáo pháp. Không thể thấy đọc một câu của Đức Phật lên mà dạt dào xúc động được. Ừ ví dụ như bây giờ ta nghe cái câu là: "Oán thù diệt oán thù là điều không thể có. Tình thương diệt oán thù là định luật ngàn thu." Ta nghe: "Ờ, câu hay hay", nhưng mà không có cảm xúc. Chỉ bởi vì sao?
[57:39]Ta chưa bao giờ tu tập.
[57:42]Còn nếu ta có tu tập, ta từng gặp những người ghét mình, ta muốn ghét lại nhưng mà ta ráng kềm cái ghét đó, vẫn đến với họ, vẫn mỉm cười với họ, vẫn nói chuyện với họ, thậm chí có thể giúp đỡ họ, rồi bắt đầu mới thấy họ hết ghét mình. Lúc đó mới thấm thía cái câu mà Đức Phật nói là: "Oán thù diệt oán thù, một điều không hề có. Tình thương diệt oán thù là định luật ngàn thu." Lúc đó ta mới thấm thía, ta mới xúc động từng cái lời của Phật dạy. Nên đến mức độ thứ ba, cái tâm lý thứ ba, từ cái yêu mến đến tin tưởng đến kính trọng, thì chỗ này là chỗ ta đã bắt đầu phải tu tập rồi. Thầy ta phải dạy cho ta tu rồi, và ta đã phải ứng dụng đạo lý trong cuộc
[58:29]sống rồi, ta phải chiến đấu với những sai lầm của mình trong cuộc sống rồi, ta phải đem những điều tốt đẹp để mà cư xử tử tế với con người rồi, lúc đó ta mới thấm cái giáo lý cao siêu mà Phật dạy cho chúng ta. Cho nên cái lòng kính trọng này ta kính trọng thầy ta cho chúng ta cái đạo lý tuyệt vời, ta mới kính trọng được Đức Phật. Ở đâu mà đẻ ra cái ông thầy tuyệt vời như vậy? Ta mới tôn kính Đức Phật, ở đâu mà có bao nhiêu lời vàng ngọc hay đến như thế, phải không ạ? Nên cái tâm lý thứ ba là tâm lý kính trọng. Tới cái tâm lý kính trọng này rồi thì cái việc ta đến chùa mới thật sự là bền, bền bỉ.
[59:11]Còn nếu mới ban đầu ta chỉ có yêu mến, coi vậy chứ ít bữa bỏ chùa. Tiến lên bước nữa là có tin tưởng, coi vậy chứ cũng không chưa phải là bền, tốt hơn một chút chứ chưa phải bền, nhưng phải bước tới cái tâm lý kính trọng thì bắt đầu cái việc mà ta theo đạo mới là bền vững. Tâm lý thứ tư hi vọng à tâm hi vọng. Hi vọng điều gì? Hi vọng điều gì? Hi vọng sau này chính mình sẽ thành tựu được thánh quả giải thoát luôn. Đây là niềm hi vọng cực kỳ quan trọng mà ta phải hiểu đạo, ta phải tu tập đến một ngày mà cái niềm hi vọng đó cắm được vào tâm ta thì mới gọi là ta đạt được cái trình độ bất thoái chuyển, không lui nữa.
[1:00:11]Chứ còn trước đó coi chứ lằng xằng. Mến thầy mà đến với chùa coi vậy chứ ít bữa có thể thoái chuyển bỏ thầy đó. Có niềm tin, nhiều khi mình bị nghe người ta nói xấu, có khi mình mất niềm tin với thầy mình. Mà cái chiến thuật mà rỉ tai để đánh mất niềm tin này hiện đang là một thủ đoạn hot hiện nay.
[1:00:33]Có những ngoại đạo họ bí mật cài người vào làm Phật tử, thậm chí cài người vào xuất gia với một nhiệm vụ duy nhất được trả tiền hàng tháng trong tài khoản bí mật là nói xấu, nói xấu những bậc tài đức trong đạo Phật để cho mọi người mất niềm tin, ngã lòng. Cho nên cái tâm lý thứ nhất là yêu mến coi không bảo đảm. Tâm lý thứ hai có niềm tin cũng chưa chắc, vì có thể bị một thủ đoạn nó phá mất. Tâm lý thứ ba kính trọng thì bắt đầu ta đứng hơi vững vững. Nhưng chỉ đến khi nào mà ta thật sự có cái hi vọng vững chắc nơi nơi tâm của mình ta cũng sẽ tu hành đắc đạo được, thì tới chỗ này ta mới đạt được sự bất thoái chuyển.
[1:01:17]Và cái người Phật tử nào mà đạt đủ bốn cái tâm lý này thì những người đó là những Phật tử thuần thành trong đạo Phật. Thứ nhất là yêu mến, thứ hai là tin tưởng, thứ ba là kính trọng, và thứ tư là hi vọng. Hi vọng về một kiếp nào đó chính chúng ta cũng trở thành một người tu hành chứng đạo. Ta hi vọng một lúc nào đó nhân gian này trở thành một cái cõi Tịnh độ an vui. Ta hi vọng một ngày nào đó chính ta cũng sẽ là những người lên đường đi hoằng pháp độ sinh. Đó, cái niềm hi vọng đó phải rớt vào tâm ta thì chỗ này mới là bất thoái chuyển. Rồi.
[1:02:08]Đó là thầy nói bốn cái tâm lý khiến cho Phật tử mến chùa mà đến với thầy. Thuộc chưa? Thuộc rồi về nhà nổ lại nha, giảng lại cho người khác nghe giùm thầy coi. Rồi thêm điều này nữa nè. Ví dụ như trong đạo Phật ta, trong Giáo hội ta có nhiều ban chuyên môn. Ví dụ như Ban Hoằng Pháp là lo việc giáo hóa, Ban Tăng Sự lo cái việc tổ chức của của của của Giáo hội, của Tăng Ni, của này vấn đề... Ban Pháp Chế là coi cái giới luật, luật của nhà Phật với cái luật pháp quốc gia phải ăn khớp nhau như thế nào, rồi Ban Giáo Dục Tăng Ni là cái việc mà các trường để dạy học. Rồi có nhiều ban... Ban Truyền Thông, rồi có cái ban là Ban Kinh Tế.
[1:02:55]Ban Kinh Tế mà thầy là phó ban á, nhưng mà thực sự thầy trên răng dưới dép mà nghèo thấy mồ luôn mà không biết sao làm phó ban. Rồi có cái ban nữa là Ban Nghi Lễ Trung Ương. Và nhiều khi cái Ban Nghi Lễ này thì tập trung những thầy mà tụng hay, tụng giỏi, rồi xướng giỏi, vân vân. Rồi mỗi lần mà thầy ấy, thầy hay gặp thầy Đức Thiện, thầy đùa, thầy nói: "Cho thầy vô Ban Nghi Lễ." Mấy thầy cứ nghĩ là thầy nói đùa tại cái ban đó thực sự không quan trọng, cứ nghĩ là không quan trọng. Cho đến hôm ở Điện Biên, đang ngồi để chuẩn bị vào lễ, cái thầy Đức Thiện mới... là thầy làm Tổng Thư ký mà, ổng quay qua ổng nói với MC:
[1:03:33]"Này, giới thiệu Thượng tọa là là Phó Ban Nghi Lễ Trung Ương nha, không có đùa đâu." Đùa đâu. Khi mà MC giới thiệu lên, mọi người chắc nói: "Ủa, nói lộn hay sao, nào giờ ông thầy mình đâu có phải là Phó Ban Nghi Lễ, có biết tụng kinh đâu à." Nhưng mà thực sự là bởi vì là là thầy soạn rất nhiều cái nghi thức. Mà thầy nói với thầy Đức Thiện thế này: "Đừng coi thường cái nghi lễ, nghi thức. Đó chính là mũi nhọn cho việc hoằng pháp đó. Mà mũi nhọn trong việc giáo dục." Khi một bài kinh tụng mà có nghĩa lý, có đạo lý, có tính giáo dục cao,
[1:04:13]được tải bằng ngôn ngữ của thời đại, được tải bằng cái điệu nhạc mà mọi người ưa thích thì làm cho người ta lay động liền, người ta được lợi ích liền. Nghe pháp thì lâu lâu nghe một bài, chứ còn mỗi ngày tụng kinh mà cái bài tụng kinh đó đầy tính giáo dục thì lòng người ta thay đổi liền. Người ta kính Phật, mến đạo từ cái bài kinh tụng hằng ngày. Cho nên cái nghi lễ hết sức là quan trọng. Cái nghi lễ là mũi nhọn của việc hoằng pháp. Cho nên để cho Phật tử mến chùa thì các vị trụ trì phải hết sức là khôn ngoan mà cải cách nghi thức tụng niệm lại, đừng chấp của thời xưa. Vì có những điều thời xưa thời đó là hợp, nhưng thời này hết hợp rồi.
[1:05:10]Người nói chứ thì nói hết hợp là sao? Nói hồi xưa chính nhờ những bài kinh này mà chư Tổ đã tu hành, đã giáo hóa và truyền giữ Phật pháp đến ngày hôm nay, mà thầy nói hết hợp là sao? Thầy nói hết hợp ở chỗ này, ở chỗ có những đoạn người ta không tới chùa nữa, người ta không quy y nữa, người ta không theo đạo Phật nữa, thì mới có ngoại đạo họ đến đây, họ truyền đạo, họ lấy tín đồ rồi họ mới dùng cái tín đồ đó trở thành gì? Một lực lượng để mà phụ với họ xâm chiếm đất nước ta, đúng không ạ? Chứ nếu mọi người đã theo đạo Phật hết thì cái đạo khác đến đây nó không truyền được, thì đã không có những lần ta mất nước. Phải không ạ?
[1:06:00]Nên tôn giáo đi trước, quân đội nó đi sau. Nên ta giữ được tâm linh, giữ được tôn giáo thì không có đội quân nào vô được nữa. Nhưng mà tại sao có những lúc không ai theo đạo Phật? Chùa cái chánh điện nhỏ xíu ngồi được hai, ba người. Có nghĩa là thời đó không có đông người đến chùa, cho nên các vị không cần phải xây chùa rộng, đúng không ạ? Còn ví dụ như bây giờ Ni sư xây cái bàn thờ chỉ nhiêu đó thôi mà dành cho chúng sinh cái không gian rộng như thế này. Bởi vì sao? Bởi vì chúng sinh đến đến đông. Còn vào cái thời mà nhìn vô thấy bàn thờ không à, không có không gian cho con người đến tu thì phải
[1:06:40]hiểu thời đó người ta theo đạo đông hay là ít? Ít. Thì như vậy cái nó đã có những giai đoạn không còn phù hợp lâu lắm rồi chứ không phải mới đây. Người ta ít đến chùa. Như thầy nói vậy đó, cái tên pháp danh mà thầy đặt cho Phật tử á không đủ tên để đặt. Mà thực ra đệ tử, Phật tử thầy cũng không bao nhiêu, mà không còn đủ tên để đặt. Còn hồi xưa các vị truyền theo dòng kệ, nam hay nữ có một chữ họ đầu, rồi chữ thứ hai là nữa là hết thôi. Ví dụ chữ Nhuận: Nhuận gì? Nhuận Sinh, Nhuận Minh, Nhuận Tín, Nhuận Tấn, Nhuận Hạnh. Rồi hoặc là cái chữ Thiện: Thiện Đắc nè, Thiện Quả, Thiện Trí, có một, nam cũng đó mà nữ cũng đó, thì phải hiểu rằng đệ tử không nhiều.
[1:07:31]Mình nói không phải là chê trách các vị, mà ở đây ở chỗ là các nghi thức các vị sử dụng sự thực không hiệu quả. Và cái nghi lễ, nghi thức quan trọng lắm, không hiệu quả. Cho nên các vị trụ trì phải mạnh mẽ mà cải cách nghi thức tụng niệm lại cho phù hợp với con người. Ví dụ bây giờ lớp trẻ học tiếng Anh, đúng không ạ? Nói những ngôn ngữ của thời đại, bây giờ vô chùa tụng bài kinh nó không hiểu, thì nó còn mến chùa, còn xúc động tới nữa không? Không. Tới giờ tụng kinh không hiểu điên muốn điên luôn, buồn ngủ quá à. Còn nếu từng lời kinh nó hiểu hết, nó cảm xúc thì nó mến chùa nó tới hoài. Cho nên đã tới lúc mấy vị phải sao?
[1:08:18]Phải cải cách cái nghi thức tụng niệm lại một cách quyết liệt, đừng có chần chờ, đừng do dự mà mất Phật tử hết á. Nhưng vì thầy nói một điều có nhiều cái ý kiến ở trên mạng vậy, là xét lại cái kinh tụng Lăng Nghiêm buổi khuya nữa, cái gọi là công phu khuya. Quý thầy quý cô hết sức là vất vả, mỗi đêm phải dậy tụng cái bài kinh Lăng Nghiêm, bài thần chú Lăng Nghiêm rất dài, rất khó thuộc mà không có nghĩa gì ở trỏng hết trơn. Câu thần chú không có nghĩa, tính giáo dục không có. Nếu mà cái bài kinh dài như vậy mà rất rõ nghĩa, tràn đầy đạo lý, đầy tính giáo dục thì 3, 40 năm tu hành phải nói rằng thấm nhuần những cái lời đầy giáo dục đó Tăng Ni thành thánh hết.
[1:09:07]Mới gọi là công phu khổ luyện tu hành. Còn đây tụng bài thần chú dài ngoằng không có đạo lý, không có tính giáo dục, công đó là công gì? Gió thổi bay. Nói ra thì giận, nói rằng: "Mấy đời tôi từ lúc tôi đi tu cho tới ngày hôm nay là tôi... đây là bài kinh thiêng." Nói đụng tới tự ái à. Nhưng mà sự thực, tự ái, phải bỏ cái tự ái đi để mà nhìn lại một sự thật. Nó có giáo dục gì được nhiều không?
[1:09:38]Nên đây là điều mà để cho Phật tử mến chùa, quý thầy trụ trì phải mạnh dạn cải cách nghi thức. Thậm chí làm sao? Phải đưa cái âm nhạc hiện đại vào trong trong nghi thức nữa. Phải đưa cái nghi... âm nhạc hiện đại vào. Vì còn cái điệu tụng của ta là cái điệu nhạc của ngày xưa. Các vị Tổ đưa vào vì thời đó đó là điệu nhạc được ưa thích. Đó, còn ngày nay cái điệu nhạc được ưa thích không phải điệu đó nữa, mà đã mới rồi. Ta phải nhanh chóng đưa cái điệu nhạc ưa thích vào trong kinh tụng thì mới làm cảm xúc được mọi người. "Vì đạo Pháp ta đi gieo rắc nghìn nơi, với con tim bao la như ánh mặt trời.
[1:10:28]Giữa cuộc đời, Phật đạo bừng lên sáng tươi. Vui bên nhau hạnh phúc hân hoan rạng ngời." Đó. Khi mà hát những cái bài như vậy, tự nhiên ta phấn khởi, ta cảm xúc, ta yêu thương được nhau, đúng không ạ? Và đó là lý do mà mặc dù cái ông thầy ở chùa đó ổng gầy ổng ốm ổng xấu, mà nhờ cái bài hát đó người ta cứ tới chùa ổng hoài. Là vậy.
[1:11:05]Và một điều nữa để cho Phật tử đến đông mà Phật tử là ai? Phật tử là đủ đủ lứa tuổi, đủ hạng người, đủ thành phần, phải không ạ? Chứ không phải chỉ riêng cho những người mà chỉ lừa những người tóc bạc là không công bằng, phải không ạ? Phải có những người tóc hãy còn còn đen và thậm chí cái người mới nhuộm tóc màu tím. Tất cả mọi người đều có một cái cái chỗ đến ở trong trong chùa. Nói như vậy, chùa không có từ bỏ ai hết. Lứa tuổi nào chùa cũng phải tiếp nhận mà yêu thương mà giáo hóa. Nhưng mà mỗi lứa tuổi, mỗi thành phần như vậy cái sự giáo hóa phải làm sao? Hơi khác nhau một chút. Ví dụ như các cụ già thì phải dành cho các cụ nhiều về cái sự tu tập tâm linh.
[1:12:02]Các cụ vẫn cần phải làm phúc vì không có phúc không tu được, nhưng mà các cụ không thể làm phúc bằng gì? Bằng cái sức tay chân cơ bắp nhiều quá. Cũng không thể kêu các cụ là cứ góp tiền làm mãi, vì già rồi làm sao có tiền. Con cháu lâu lâu nó cho tiền dành dụm để ăn trầu, rồi cũng trích ra một ít để là làm phúc thôi. Cho nên là cái đối với những vị lớn tuổi thì cũng phải tìm cách tạo cho các vị cơ hội làm phúc, nhưng ưu tiên là gì? Là tu tập tâm linh, đi vào nội tâm nhiều hơn: tụng kinh, lễ Phật, tọa thiền. Đó, và dụ Phật tử tới. Tức là giao nhiệm vụ: "Này, bác này là thầy giao cho bác nha, hai tháng nữa đem về cho thầy 20 người mà quy y
[1:12:48]nha, không có là là là quỳ nhang đấy nha." Thế là cụ già lọm khọm không tiền, không bạc, không sức khỏe nhưng còn uy tín lời nói, phải không ạ? Thế là cụ phải đi thăm bà con, thăm hàng xóm, thăm láng giềng, thủ thỉ nói chuyện, hỏi: "Này, có đến chùa Sùng Ân chưa?" Nói: "Chưa." Nói: "Tại sao tệ thế? Chùa Sùng Ân nó xây đẹp, phải không, trùng tu lại, quang cảnh như thế tiện lợi, mà đặc biệt trong đó, trong ngôi chùa đó, ngoài Đức Phật linh thiêng cao cả còn có một bậc thầy là ni sư, gương mặt đẹp như trăng rằm, giáo hóa yêu thương chúng sinh, tại sao không đến? Hả?" Đó, thì bà cứ đi thủ thỉ thủ thỉ bà rủ như vậy thì
[1:13:33]bà làm phúc bằng cách đó, đưa nhiều người đến chùa. Vì sao? Vì thầy hăm he. Nè, "Đi đâu có thể một mình, đi chùa thì phải mấy mình cùng đi."
[1:13:50]"Thế gian mê đắm làm làm chi nha, hãy quay về với Phật pháp diệu kỳ thiêng liêng nha." Nói vậy. Thế là thế là với cái người già thì tu tập tâm linh, tọa thiền, lễ bái, tụng niệm và việc làm phúc thì một đồng cũng quý, hai đồng cũng quý. Nhưng cái quan trọng là cái miệng của mấy bác, mấy bà cụ đó mới là mới là quý. Đem cái miệng của mình, đem cái uy tín của tuổi già của mình đi hết cái làng, gom hết làng về đây mà bắt quy y, được không ạ?
[1:14:29]Rồi còn lớp trẻ, lớp trẻ như là các em vừa lớn lên mải mải phải lo lo học, lo thi và lo lo lo ve. Khổ vậy. Thì thì phải giáo hóa một cách khác nha, giáo hóa một cách khác là cũng cho các em phải ngồi thiền, lễ bái, tụng kinh, nghe pháp, đàm đạo, hỏi đáp với nhau. Đó. Đưa ra một đề tài các em đàm luận. Để hiểu các em phải hiểu vấn đề và hiểu cho nó trở thành cuộc sống, thành lý tưởng của mình. Và sau đó, thầy phải bày ra nhiều chuyện cho các em dấn thân, hy sinh, rèn luyện mà mà hành động. Ví dụ nói bây giờ: "Cái làng này từ đầu làng vào đây người ta thả rác nhiều quá. Bây giờ tụi con làm sạch đẹp cái môi trường của làng
[1:15:20]mà trong làng này có cái ngôi chùa của mình. Một ngày đi nhặt rác mà mặc đồ đẹp mà đi nhặt à nha." Rồi sau đó rồi sau đó mới nói thế này: "Một đất nước mà văn minh thì cái người dân phải có một cái kỹ năng là tạo cái khung cảnh chung quanh cái cái ngôi nhà mình nó phải đẹp. Mà cái kỹ năng này nhiều quốc gia họ có rồi. Ví dụ như người Nhật, họ giỏi về cái này. Họ ở đâu, khung cảnh chung quanh họ thành vườn cảnh cả. Nhưng mà người Việt Nam mình nhiều khi thờ ơ, nhiều khi nhà xây thiệt đẹp á mà trước nhà lấm lem, để cái vật dụng không đúng chỗ, có một cái đám rác ở đó, vân vân, cái cây mọc không ngay ngắn.
[1:16:03]Mình rất kém cái kỹ năng mà tạo cái khung cảnh đẹp ở chung quanh cái ngôi nhà ở của mình. Mà có những những cái nhà mà nhiều khi có sân nha thì cái sân bỏ bù lông bù lốc luôn, không bao giờ quan tâm. Mà không có cái kỹ năng này đó là một đất nước không văn minh, mà đó là một con người không trí tuệ." Thầy nói thầy mắng á, thầy mắng thật sự. Mình mà không tạo được cái khung cảnh đẹp nơi mình ở, mình là người không trí tuệ. Thầy nói câu này có lẽ nhiều người giận thầy, nhưng thầy nói. Thì cũng vậy. Thế là thấy thanh niên tới, cái bắt đầu thầy mới bảo là: "Để xây dựng đất nước văn minh thì con người phải
[1:16:42]nhiều điều lắm, nhưng trong đó có một điều nho nhỏ là tạo được cái khung cảnh đẹp chung quanh nơi mình ở. Bây giờ tụi con thí điểm là có cái nhà Phật tử trong làng đây gần chùa nha, là cũng là Phật tử của chùa cho nên là thầy nói chuyện được. Và thầy lệnh cho tụi con trong ngày chủ nhật này tụi con rảnh, tụi con tới suy nghĩ và tạo cái cảnh đẹp nơi chùa đó giùm. Và thầy đã bảo cái gia đình của bác đó rồi, bác để cái nhà để yên đó để cho thầy tập huấn, rèn luyện, đào tạo thanh niên Phật tử, cho các em tới đó vừa là làm phúc, vừa là dấn thân, hy sinh mà vừa tăng cái trí tuệ làm đẹp của mình lên." Thế là các em ngày chủ nhật tới
[1:17:21]nhổ củ này, bứng cây kia, tưới cây nọ, sau các em về rồi cây chết sạch. Không, cứ làm đẹp lại, vén lại con đường ha,
[1:17:35]sắp lại bờ cỏ nha, sắp xếp, thiết kế lại, thế là nhà nhìn nó đẹp, thế là ai nhìn cũng thích. Ai nhìn cũng thích, có người mon men lại gặp thầy: "Thầy thầy, cái nhà bên đó hôm đó thầy kêu mấy em lại làm đẹp, nhà con cũng hay lắm." Nó nhờ làm giùm. Thế là nó lây lan, nó lây lan thành một cái kỹ năng sống, thấy không, là người Việt Nam nhà nào cũng cũng đẹp. Có vườn thì đẹp theo vườn, không vườn thì đẹp theo không vườn, ai cũng phải biết làm đẹp cái khung cảnh chung quanh mình ở. Rồi giao cho thanh niên làm việc đó. Rồi nhiều việc khác nữa. Rồi thầy cứ cho tu rồi thầy bày việc bắt làm, bắt làm để tập huấn, để rèn luyện,
[1:18:14]để đào tạo thành những con người có nhiều kỹ năng sống, có nhiều cái cơ hội, nhiều cái cách thức để mà phụng sự cuộc đời từ những việc lặt vặt tới những việc lớn. Ví dụ như ngày hội hiến máu thì bắt đầu thầy mới nói là: "Hôm nay có cái ngày hội hiến máu là thầy mời bên y tế xuống để cho thanh niên tụi con mà hiến máu để dành là những đơn vị máu mà cứu người. Vì trong cái thực sự hiện nay tình trạng là thiếu máu cứu người cũng nhiều. Mà bây giờ ví dụ như nếu ta xảy ra chiến tranh thì cái việc mà máu để mà chuẩn bị cho binh sĩ ta là sao? Cực kỳ cần thiết, phải không ạ?" Sau khi thầy tuyên bố xong câu đó rồi thì sao?
[1:18:58]Thì các em sao? Trốn gần hết. Có không? Nha, đó. Đó, có những cái điều như vậy là thầy nói đùa thôi chứ không đến nỗi đâu nha. Đó, là ta phải chuẩn bị máu sẵn sàng nha cho cho một đất nước chiến đấu, chiến thắng. Lúc nào cũng vậy. Thầy nói nghe hay chứ thầy cũng chưa hiến máu lần nào tại vì thầy ốm yếu không ai cho thầy lấy máu. Nhưng mà vậy, có là thầy phải nghĩ ra đủ trò, đủ cách để mà dạy chúng thanh niên. Vì thanh niên là đang ở lứa tuổi mà có sức khỏe, có nhiệt tình, có lý tưởng. Cho các em một lý tưởng, cho các em đạo lý rồi thì các em băng ngàn, rượt núi, phá đồi gì cũng có thể làm được hết.
[1:19:48]Thì đó là cơ hội để làm phúc. Trong cái quãng đời thanh niên mà mình không dấn thân, không hy sinh, không tạo phúc, về già mình tiêu à, về già không có phúc mà sống à. Cho nên cái cơ hội để có khi mà ta về già mà ta sống được an lành là chính là do cái lúc ta trẻ đó, lúc còn thanh niên đó phải dấn thân, hy sinh, phụng sự rất nhiều. Mà ai bày ra mấy cái trò đó cho các em? Chính là chính là ni sư Thích Nữ Diệu Tâm, trụ trì chùa Sùng Đức Ân Cát Linh. Bày.
[1:20:23]Cho nên trong các cách mà giáo hóa nhiều lứa tuổi mỗi nơi mỗi mỗi khác. Rồi bây giờ mấy em mà còn học lớp một, lớp hai thì sao? Thế là ni sư mở cái lớp đạo đức hằng hằng tuần, chiều thứ bảy, chiều chủ nhật vậy, giao cho các em thanh niên hoặc là giao cho các sư thầy còn trẻ dạy cho các em từng đề tài, mỗi tuần một đề tài khác nhau. Mà các em còn nhỏ thì mình chưa thể bắt lao động hay là dấn thân được nhiều, nhưng mà cho nghe, cho hỏi, cho đáp, em nào trả lời được thì cho một viên kẹo. Đó, tiền mua kẹo là do đâu mà có? Do do Không biết. Nên Ni sư ráng kiếm tiền đó, như vậy là một cái lớp Đạo đức
[1:21:10]cho Thiếu nhi, nó như vậy nó nhiều thành phần như vậy. Rồi có những người mà họ giàu sang, họ chảnh, họ tới chùa, nói: "Không, tôi không có theo mấy bà già tu." Nói: "Vậy vô Thanh niên?" "Không, tôi không có dấn thân với tụi nó được." "Ủa, vậy vô lớp Thiếu nhi?" "Không, tôi giàu đại gia mà vô lớp Thiếu nhi?" Thì cái đó mình cho một lớp khác nha. Bắt đầu là Sư thầy sẽ cất một cái nhà thiền có gắn máy lạnh, có thức ăn chay năm sao, ha, cho vô đó bắt ngồi thiền, bắt lễ bái, bắt tu tập, bắt tụng kinh. Nghĩa là người mà tự nhận mình là đại gia giàu có thì thôi cho tu theo lối giàu. Vậy Phật tử có buồn Thầy không? Đừng buồn cái chuyện đó.
[1:21:46]Thầy phải tùy duyên mà độ người. Thầy không muốn phân biệt đâu. Nhưng mà có hạng chúng sinh nó vậy đó. Họ kiêu ngạo, họ hống hách vậy đó, vì họ đại gia, thôi mình cứ đại gia thì thôi cho tu theo đại gia. Vì trong cái kinh Phật nó có một cái trường hợp thế này cũng rất là lạ. Hồi lúc mà Thầy còn ở trong chúng á, lúc đó Hòa thượng trụ trì Hòa thượng có kể cái câu chuyện này. Thì có cái câu chuyện thế này: vì ở trong chúng Thầy lúc đó có một vị thầy ổng thích mặc đồ đẹp, à vật dụng ổng dùng phải sang. Thì nhiều người hơi khó chịu, nói: "Đã đi tu rồi mà tại sao phải đòi hỏi? Chứ còn người đi tu thì mặc manh áo rách cũng vui ha,
[1:22:26]cái bát mà nó mẻ miệng rồi cũng ăn cơm được, hai cái que làm cái đũa cũng được, không đòi hỏi gì. Mà cái ông thầy đó ông cứ thích mặc đồ phải ủi láng, cái bát là phải đẹp ổng mới ăn cơm." Đó, kì. Thì mọi người cũng không nói tại trong huynh đệ với nhau thì cũng thôi, cũng bao dung, không có trách. Nhưng mà trong lòng mọi người cũng nghĩ kỳ kỳ. Cái Hòa thượng trụ trì ổng đọc được tâm của chúng, ổng biết là trong đại chúng không có thích cái ông thầy mà mà mà sống cái kiểu đó. Thì Hòa thượng mới kể câu chuyện, vào thời Đức Phật có một vị tỳ kheo, thì vị đó hiểu được đạo lý hết và cũng muốn là độc cư thiền
[1:23:04]định để để chuyên về thiền định tu tập cho mau đắc quả. Nhưng mà vị đó đến nói với Phật là: "Thế Tôn phải phải nói ai cất cho con một cái cốc nó đẹp chút xíu, con không ở mấy cái lều kiểu đó được. Cái nhà mái phải đẹp thế này, chung cái sân phải có cái hành lang như thế này, nó phải có cái thảm cỏ thế này, đằng sau thế này con mới ở mà con tu được chứ con ở mấy ông thầy ở hang, ở hốc, ở gốc cây con không ở." Thế là Phật mới kêu mấy thầy lớn á, ngài Mục Kiền Liên hay Xá Lợi Phất ra nói cất cho ông đó cái đó cốc. Ổng vô ổng tu, ổng đắc đạo thiệt. Thì các tỳ kheo mới bàn, nói: "Ủa, sao kỳ vậy ta?
[1:23:43]Sao cái ông ông ngược đời, trong khi Đức Phật là ba y một bát đi ăn xin gần chết, thì ổng lại đòi phải cất cho ổng cái nhà đẹp ổng mới tu, mà ổng tu lại đắc đạo, chứ không phải là ổng tu mà không đắc đạo." Thì mọi người cứ bàn không biết. Cái lúc đó Đức Phật đi ngang hỏi: "Các ông nói gì vậy?" Nói: "Dạ bạch Thế Tôn, con thắc mắc ông tỳ kheo kỳ cục quá. Tu mà đòi phải sang, mà rõ ràng là vị đó đắc đạo chứ không phải là không, chứ không phải là buông lung, lười nhác mà không đắc đạo, là sao vậy?" Cái Đức Phật mới nói: "Các ông không hiểu, ông này ổng trên cõi trời, từ một cõi trời rất cao. Phước ổng rất lớn, ổng đầu thai xuống đây để
[1:24:20]được gặp Phật, để được xuất gia tu hành. Nhưng mà cái lối sống sang trọng từ những cõi trời còn rất là nhiều. Mà vậy cái cái nhà này là thua cái nhà của ổng trên cõi trời. Cái lâu đài ổng trên cõi trời nó gấp triệu lần cái nhà này, mà về đây ổng chỉ xin cái nhà để tu là quá tốt rồi. Các ông không hiểu, thôi đừng có bàn chuyện đó nữa, chỉ có Phật mới biết, chỉ Như Lai mới hiểu điều này." Cho nên sau đó các vị tỳ kheo mới vỡ ra rồi thôi không trách nữa. Cho nên có những cái, cái chuyện như vậy, cho nên là ví dụ như là Ni sư ra đây độ nhiều hạng người thì mỗi hạng người có một cách khác nhau. Có những người, ví dụ có những người nghèo khổ, Ni sư nói: "Đi vô quét cầu tiêu nha.
[1:25:00]Hôm nay có khóa tu, thì cụ không có bác không có ra đây tu mà bác canh cái nhà vệ sinh không bao giờ cho nó hôi, ở trong đó thôi." Thì vị kia: "Dạ vâng ạ, dạ vâng ạ." Vô đó cái mình nói, mình nói là: "Ni sư này là người ác độc, người phân biệt. Cái người giàu cho vô cái nhà máy lạnh mà ngồi thiền, còn cái bà nghèo thì bắt đi vô giữ cái nhà cầu tiêu. Nói Ni sư này là người phân biệt. Mình mất niềm tin, mình không có tới chùa nữa." Mà vì mình ngu, mình hiểu nhầm, mình mất niềm tin rất là uổng. Trong khi là Ni sư mới là người biết mọi điều. Ni sư thấy cái bà này vì sao mà bả nghèo? Vì đời xưa bả khinh người nhiều quá, khinh người, cho nên kiếp này nghèo.
[1:25:45]Bây giờ để trả cái nghiệp khinh người, Ni sư mới bắt vào chỉ giữ cái cầu tiêu thôi, giữ cái nhà vệ sinh cho sạch để mọi người tới đây tu vào sử dụng cái nhà vệ sinh cảm thấy thoải mái thì bà đã hết nghiệp. Bà đã hết nghiệp mới có thể đời sống khá lên lại, làm mới có tiền trở lại. Bả không cần bố thí, không cần cúng dường, mà bà chỉ cần dọn cái nhà vệ sinh thôi, sau này bắt đầu kinh tế sẽ khá lên. Chỉ Ni sư mới hiểu điều đó, mình không hiểu mình trách Ni sư. Nên đây vậy, để mà có thể nhiều người đến với chùa, mến chùa, thì ta biết rằng có nhiều hạng người, nhiều loại người, nhiều lứa tuổi, mà loại nào, hạng nào Ni sư cũng phải mở một cái tấm
[1:26:24]lòng, mở một lĩnh vực để độ hết, không có từ bỏ ai, nha, không từ bỏ ai. Chết rồi cũng độ, chết rồi đem vô đây, bỏ vô nhà linh, nhốt bắt tu trong nhà linh. Chưa đẻ, đem lại đây, mỗi ngày bắt tụng kinh tu còn ở trong bào thai luôn. Tức là hạng nào Ni sư cũng độ hết. Mà như vậy thì Phật tử, quần chúng, đồng bào, nhân dân mới mến chùa mà mà đến chùa. Cái lòng Ni sư bao dung, rộng mở như vậy. Nha.
[1:26:57]Rồi một điều nữa, cái này mới quan trọng nè. Điều này quan trọng nè. Ví dụ như mình đang, hôm nay cái có lễ, cái Ni sư mới nấu cơm ra, bày ra các mâm, các bàn hết. Cái mình cái cái Ni sư mới nói: "A, sao bác không vào đây? Ngồi, ngồi ở đây đi, ngồi ở đây ăn cơm." Thì mọi người Ni sư cũng mời hết thì mình cũng vào ngồi với mọi người. Mình vừa ngồi cái mình bới xới cơm ra bát rồi mình chuẩn bị ăn thì có một người lại nắm cái vai mình: "Ê, ba ba, xích qua kia giùm, qua bên kia." Nè, xô xô mình ra khỏi ghế thì họ để họ mời một người khác vào ngồi. Thì lúc đó mình sao?
[1:27:37]Mình sao? Điều gì xảy ra? Hả hả? Đưa người ta không đưa sang sông, nhưng sao có sóng ở trong lòng, đúng không ạ? Lúc đó là nổi lòng, nổi sóng, nổi giông, nổi bão lên liền phải không ạ? Bao nhiêu câu kinh tiếng kệ làm sao? Bay mất. Lúc ấy chỉ còn sao? Bát cơm, ghế ngồi ăn cơm thôi. Phật pháp gì tạm quên một bên nha. Thì lúc đó ta hừng hực hừng hực lên liền. Cái Thầy mới kêu ta vô. Thầy hỏi: "Chuyện gì vậy mà con sân, con nói lớn lớn tiếng vậy?" Bắt đầu mình mới sừng lên á. Nói: "Thầy kêu con ngồi đây ăn cơm, tự nhiên ổng lại ổng ủi ổng hất con văng ra khỏi bàn cơm." Tức là mình nói thêm chút xíu, họ chỉ lay lay thôi.
[1:28:18]Nhưng mà mình nói: "Ổng xô mà con té khỏi bàn cơm." Như vậy tức chịu không nổi. Cái Thầy mới dạy, Thầy mới nói: "Đây là những nghịch cảnh ta phải gặp trong đời tu. Nào giờ thấy con cũng nhiệt tình, thấy cũng tinh tấn, mà mới bị xô ra khỏi ghế ngồi ăn cơm con sân như vậy thì chưa thoát được nghiệp địa ngục. Con phải sám hối." Nói: "Sao Thầy không rầy cái người kia mà cứ rầy con?" Mình cứ cãi. Thầy nói: "Bây giờ nghe lời hay không? Quỳ nhang, vào cắm cây nhang lên quỳ trước Phật liền, sám hối, không cãi." Lúc đó mình sao? Đây là ngã rẽ cuộc đời nha. Một, vâng lời Thầy quỳ nhang sám hối, diệt sân;
[1:29:01]hai, bỏ chùa đi luôn. Phải không ạ? Thì đây ngã rẽ này ta chọn cái con đường nào? Nói thật lòng nghe coi.
[1:29:11]Ờ nói nghe ngon lắm đó. Nói nghe ngon lắm. Bữa nào mà Thầy bắt quỳ nhang vậy rồi rồi lúc đó sám hối hay là bỏ chùa đi luôn? Không có chùa này tôi đi chùa khác, nghe. Người đâu mà ác độc không công bằng, người ta xua đuổi tui mà không bênh tui mà lại còn mắng tui, này kia nọ vân vân. Lúc đó mình sẽ thấy là ngã rẽ cuộc đời nằm ở chỗ này. Nha, một: ta biết lỗi, người ta kệ, mình đã nổi sân là mình có có lỗi, và phải vâng lời Thầy. Mình đã là đệ tử Thầy rồi, Thầy bắt chết là chết, chứ không có cái chuyện mà cãi. Mà đây Thầy mới bắt quỳ nhang thôi chưa bắt chết. Nên cứ vô cắm quỳ nhang sám hối, sám hối mới thấy à,
[1:29:54]mới có một chút sơ sơ, một chút mà hơi xúc phạm mình đã động tâm đến mức này, trong khi cuộc đời nó còn bao nhiêu là nghịch cảnh. Mà nếu không chịu đựng được cái người ta hất mình khỏi chén cơm này làm sao mình chịu đựng được bao nhiêu điều khác trong cuộc đời này? Rồi ví dụ sau này mình một kiếp nào đó mình xuất gia, mình đi giáo hóa mà người ta chửi nặng chửi nề mình làm sao mình chịu nổi, phải không ạ? Không tin này hỏi Thầy nè, bao nhiêu điều tiếng chửi Thầy, chửi không còn non nước gì hết, mà vẫn phải làm sao? Vẫn phải nở nụ cười mà ngồi giáo hóa như là không có chuyện gì xảy ra. Chứ hễ mà ai nói xấu Thầy, cái Thầy Thầy leo lên ngồi bục giảng mà Thầy:
[1:30:33]"Buồn quá, nó chửi tui hoài tui giảng không được." Thì làm sao mà giảng, phải không ạ? Cho nên vậy, mới có một chút xíu, phải vượt qua. Rồi lúc đó mới hiểu là sau khi quỳ nhang sám hối xong mới cảm ơn cái ông nào nãy không biết đâu ổng xô mình khỏi mâm cơm. Nhờ ổng mình mới hiểu ra được một điều: mình tu còn kém. Mình mới hiểu ra một điều là phải còn phải vâng lời Thầy, mình còn phải phát tâm, còn phải phấn đấu rất nhiều. Đi kiếm cái ông đó không ra nữa. Tìm hồi nãy có cái ông ngồi ổng xô tui, đâu? Không ai thấy đâu: "Tôi không thấy ai xô anh đâu." Mình mới phát hiện đó là cái gì? Là chư Thiên hiện ra thử mình một cái thôi.
[1:31:11]Mà nãy giờ mình khùng mình sừng sộ, mình chửi chư Thiên. Không ngờ đó là chư Thiên, Bồ tát hiện ra nha. Có không? Chuyện đó bình thường. Chuyện chư Thiên hiện ra giả làm người là bình thường từ xưa tới giờ, bây giờ cũng vậy. Như Thầy có cái cái cô Phật tử á, cái nhà cổ sửa lại, thì cổ được bố cổ giao trông coi thợ thuyền, cơm nước cho người ta. Thì tới trưa 12 giờ thì khóa cửa lại vì thợ đi ra ngoài ăn cơm hết, trong nhà còn mình cổ duy nhất. Thì cổ đang loay hoay cổ thấy ngoài sân vẫn còn người làm, mặc cái áo đó ngồi làm thanh thản, cổ đứng cổ nhìn, thì cổ trong đầu thắc mắc tại sao người này không đi ăn cơm,
[1:31:52]thì người kia ngẩng mặt lên nhìn cổ mỉm cười rồi cúi đầu xuống làm tiếp. Cổ thắc mắc rồi lát sau đi vô đi ra lại thì người đó không còn. Rồi lát sau cái thợ đến đập cửa để đi vô làm lại buổi chiều thì cổ mới hỏi là: "Trong các anh vậy có ai không ăn cơm trưa không?" Nói: "Tụi tôi là 10 người đủ hết, đi hết." "Vậy có ai ở lại làm?" Nói: "Không, tuyệt đối không có ai ở lại làm, tất cả đi ăn cơm." Mà trong nhà cổ thì chỉ có một mình cổ. Thì cổ mới hỏi thầy, hỏi: "Sư phụ ơi, đó là chuyện gì?" Thầy nói: "Trong mấy ngày nay con hay bận tâm vì cái chuyện ma, đúng không?" Nói: "Dạ đúng." "Cho nên chư Thiên hiện ra cho con biết là ma cũng là như mọi người.
[1:32:34]Đừng bao giờ nghĩ xấu về ma, vì ma cũng là chúng sinh như chúng ta, chư Thiên hiện ra cho con thấy. Chuyện nó mới cách đây một tháng." Cho nên hễ vô trong chùa mà có người nói nặng, nói nhẹ, xúc phạm mình thì phải nhìn kỹ, chụp hình liền, biết đâu đó là chư Thiên hiện xuống thử mình nha. Mình móc cái smartphone ra, ổng vừa lại ổng chửi mình, mình móc móc smartphone ra bấm xịch cái rồi đó. Đó chắc ăn rồi đó, rồi đó, biết đâu chư Thiên hiện ra thử mình nha. Đó là những cái điều. Thì cái quan trọng để mà ta đến chùa được bền bỉ, nãy giờ thầy kể câu chuyện thầy muốn nói điều gì? Việc mà ta đến chùa bền bỉ hay không chính là do
[1:33:13]ta có chấp nhận cái sự rầy la, trách mắng của thầy mình hay không? Đó, điều này. Nha, nếu mà ta chưa được cái tâm chấp nhận cái lời rầy la, trách mắng của thầy mình, mình vẫn còn người ở ngoài cửa, chưa phải là con ruột của thầy mình. Vì sao? Vì người con ruột phải là người mà đón nhận cái sự rầy la, trách mắng của thầy mình với tất cả sự gì? Yêu kính, biết ơn. Nhớ, tới cái tâm lý này bắt đầu mới là một người Phật tử thật sự là thuần thành. Nha, phải nhớ.
[1:33:47]Rồi một lý do nữa để Phật tử mến chùa nữa là thế này: là thầy không bao giờ ép ai phải cúng dường. Sự cúng dường là tùy... tâm. Tùy tâm. Vì sao vậy? Vì cái người mà muốn móc tiền ra cúng dường đều phải nghĩ tới trong nhà mình còn bao nhiêu tiền. Đúng không ạ? Chùa mình... nhà mình còn cần bao nhiêu việc thì mới cân đối số tiền mà móc ra cúng chùa được. Còn nếu thầy nói: "Nè, con sắp tới thầy có việc, con cúng thầy 5 triệu nha." Là mình làm sao? Căng thẳng đầu óc liền. Ví dụ mình thương thầy thì thương nhưng phải căng thẳng liền. Vì sao? Vì mình không đủ số tiền đó, vì việc nhà mình còn bao nhiêu
[1:34:28]việc phải làm, không thể đủ số 5 triệu này được. Thì như vậy lần lần cái tình thầy trò làm sao? Phai nhạt dần, mất dần, mất dần. Còn ví dụ như thầy nói: "À, lúc này bây giờ thầy sắp sửa muốn mở rộng cái nhà bếp, thấy nhiều người tới tu đông quá, nhà bếp nấu không đủ ăn, phải xây cái lò lại." Thầy nói vậy thôi. Rồi mình mới hỏi: "Chi phí khoảng nhiêu thầy?" Thầy nói: "Chi phí này chắc cũng phải là 200 triệu." Thầy nói thôi chứ thầy không ép rồi thôi, thầy bỏ không nói nữa. Thì tùy mình, mình về mình mới cân đối hết tài chính của mình, mình nói mình khả năng mình chỉ cúng được 50.000, mình đưa 50.000 cúng thầy, thầy vẫn vui.
[1:35:02]50.000 thầy vẫn vui như thường, không sao. Đó, rồi chưa xây kịp thì từ từ có tiền xây nữa. Nhưng mà rồi có người đến cúng thầy 10 triệu vì họ cân đối được tài chính. Mà khi mà tùy tâm cúng á thì người ta không bị áp lực tâm lý, đúng không ạ? Vì số tiền này người ta cân đối được tài chính, người ta muốn làm phúc nhưng mà việc nhà người ta lo được, người ta cân đối được, nên người ta không bị áp lực tài chính. Và chính như vậy, cái tình thầy trò nó sao? Nó bền. Việc đến chùa không là một áp lực, chỉ đến chùa vui thôi chứ không bao giờ bị một áp lực về sự cúng dường, về tài chính. Đây cũng là một cái đạo đức của ông thầy
[1:35:37]mà khiến cho Phật tử mến chùa là như vậy, là vậy. Ít cũng nhiều gì thầy cũng yêu quý cả, không sao hết. Mà cúng càng nhiều thì thầy càng... thương.
[1:35:51]Mà cúng càng ít thì thầy càng... càng cưng à. Cưng vì... cưng vì sao? Biết cái nhà này nghèo mà ráng ráng cúng. Cho nên vậy, nên mỗi khi mà ai cúng thầy bao thơ xấp xấp xấp mà thầy mở ra thầy thấy bao thơ có 20.000, thầy rất là thương cái người này. Vì thầy biết là cái người này rất nghèo mà vẫn ráng mót 20.000 để cúng thầy. Mà không biết ai thường mấy người cúng tiền ít quá họ không ghi tên. Nhưng mà thầy biết đây là cái người đang còn khó khăn thì thầy rất là thương người đó. Thôi ý thì còn nhiều, nhưng thôi đại khái là như vậy nha. Bây giờ để trả lời cái câu hỏi mà vì sao Phật tử mến chùa, đến chùa đông thì bởi vì Phật tử có được bốn cái tâm lý á.
[1:36:33]Thứ nhất là gì? Yêu mến, thứ hai là tin tưởng, thứ ba là kính trọng, thứ tư là hy vọng. Đó, như vậy. Bốn cái tâm lý mà nếu thầy tạo được cho mọi người bốn cái tâm lý này thì chùa sẽ chùa sẽ đông, đúng như vậy nha. Và thầy chúc cho à quý Phật tử rồi đó rồi đó đến chùa đông để phụ với quý thầy, quý cô mà xây dựng Phật pháp, xây dựng cái thế giới thành nhân gian tịnh độ. Rồi chính mình nhờ những công đức này sau này mình đều là những bậc thánh giáo hóa chúng sinh nha, đền ơn chư Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.