[0:11]Hôm nay chúng ta học cái bài à cuối cùng của môn lý thuyết về diễn giảng, tựa là Thành Công. Tức là chúng ta đặt cái vấn đề là sau này nếu chúng ta thành công thì điều gì sẽ xảy ra, ta sẽ ứng xử như thế nào? Nó cũng giống như cái bài kỳ trước là cái bài gì? Những yếu tố tiêu cực cũng là vậy, cũng là chúng ta chưa bước tới mà ta đã phải dự phòng những điều xấu sẽ xảy ra mà mình mình tránh. Cũng như vậy, giờ ta cũng chưa có thành công, tụi con vẫn còn ngồi trên ghế nhà trường nhưng mình cũng dự phòng một ngày mai kia biết đâu rằng mình sẽ thành công thì nó sẽ có những cái hệ quả gì, những kết quả gì mà ta phải biết trước để mà xử lý.
[0:57]Chứ còn mình ngơ ngơ ngơ ngơ cứ làm việc bình thường, đến khi thành công nổ ra một cái mình sẽ bị mất mình. Muốn có được cái sự thành công nó có hai yếu tố chính: là một là duyên phước của của quá khứ, hai là sự nỗ lực trong trong hiện tại, nó chỉ hai yếu tố vậy thôi. Nếu tụi con trong đời trước đã có kết duyên lành với chúng sinh, trong đời trước mình đã có những công đức với các vị thánh, rồi đời này cộng thêm những cái nỗ lực học tập, hoằng pháp, diễn giảng thì chắc chắn tụi con sẽ đạt được một cái thành công nhất định nào đó. Nếu chúng ta thiếu một trong hai yếu tố đó thì ta không thành công.
[1:47]Ví dụ như đời trước tụi con có duyên phước mà đời này mình trây lười thì cũng không thành công. Hoặc là mình nỗ lực rất nhiều nhưng mà đời xưa mình không có gieo duyên lành với chúng sinh nên tự nhiên cái cái tài năng của mình cũng không phát triển được và mình cũng không thành công. Nên ở đây sự thành công phải gồm cả duyên phước quá khứ và sự nỗ lực trong hiện tại. Duyên phước quá khứ là chuyện đã qua, ta chịu chịu thua, ta không làm được. Giờ cái trách nhiệm của ta là gì? Chỉ là nỗ lực trong hiện tại. Nỗ lực trong hiện tại nghĩa là nỗ lực cái gì? Nỗ lực cái gì? Trước hết là tu học, đúng; thứ hai là?
[2:29]Thứ hai là nỗ lực hoằng pháp á, nỗ lực hoằng pháp. Là khi tụi con ra trường rồi, tụi con về chùa mình, tụi con cố gắng làm sao truyền bá được giáo pháp bằng những cái buổi đàm đạo nói chuyện thân mật với bốn, năm người; rồi sau đó tiến đến tụi con tổ chức những buổi nói chuyện, buổi giảng chừng hai, ba chục người; rồi lần lần mà bài giảng của mình nó vững chắc, tự nhiên người này họ đồn, người kia họ kéo người kia tới, lên dần dần tới tới vài trăm người. Ha, một cái làng quê mà tụi con tổ chức buổi nói chuyện được 400 người là tụi con đã rất thành công, rất thành công so với so với quá khứ. Nhưng cái điều ta ước mơ là sau này tất cả mọi ngôi chùa Việt Nam ở làng
[3:09]quê, chứ thầy không nói thành phố, mọi ngôi chùa ở làng quê mỗi một khi mà có một buổi thuyết pháp thì cũng phải được khoảng 1.000 người, tức là dân làng kéo đến nghe hết, thì lúc đó đạo Phật mới gọi là thịnh. Đó chỉ là ước mơ. Hy vọng rằng trong tương lai không xa điều đó sẽ sẽ trở thành sự thật. Ta nhìn vào cái dấu hiệu nào mà ta gọi là đó là một giảng sư thành công?
[3:36]Dấu hiệu nào để gọi là một giảng sư thành công? Mô Phật, thưa Thầy! Dấu hiệu mà để nhận biết một vị giảng sư thành công đó là trước tiên á là vị giảng sư đó là à có tu tập à việc tu tu tập rất là tốt và việc thứ hai là có nguồn đạo lý vô tận.
[3:59]Nó chưa thành một cái kết quả là thành công con. Những vị ví dụ có tu tốt, có nguồn đạo lý vô tận thì người đó có tiềm năng sẽ thành công. Nhưng mà để gọi là thành công rồi thì nó có dấu hiệu như thế nào? Cái con nói chỉ là tiềm năng của sự thành công thôi. Người mà có tu, có đạo lý thì hy vọng sẽ thành công, chứ chưa gọi là thành công. A, bạch Thầy! Một à giảng sư mà được à xem là thành công á thì à cái người giảng sư đó giảng thì thính chúng càng ngày càng đông và mọi người được à hiểu và sống an lạc, hạnh phúc. Và thứ hai nữa đó thì à người giảng sư đưa ra những bài giảng mà không có a a không có a a xa rời cái đời sống thực tế của con người và càng ngày càng có
[4:43]những cái chủ đề mới để cho con người tiếp thu một cách rất là a Mô Phật, Thầy! Hết.
[4:54]Thật ra cái con phân tích hơi rộng hơn. Cái dấu hiệu của giảng sư thành công chỉ là như thế này thôi, là khi mình giảng, người ta người ta?
[5:05]Khen, thích. Chứ còn hiểu, à ổng giảng cho tôi hiểu mà không khoái, tại ổng giảng cũng thấp, cũng thường, mà nghe thì hiểu liền nhưng vấn đề đó không hấp dẫn thì đâu gọi là người ta không thích, phải không? Cái quan trọng người ta thích, tức là người ta đón nhận, người ta khen ngợi, thì cũng chưa gọi là thành công nữa. Mình giảng người ta thích rồi, người ta khen rồi, vẫn chưa gọi là thành công. Mới là phân nửa của sự thành công. Khi nào mới là thành công? Nghe thế nào? Người ta thích, người ta đón nhận rồi người ta giới thiệu cho người khác nữa. Đó đó, nó mới làm lan xa và mới kéo thính chúng tới đông như nãy tụi con nói.
[5:45]Tụi con nói càng giảng càng đông là tại sao đông? Bởi vì người này rủ người kia, người này giới thiệu người kia. Cho nên cái giảng sư thành công là khi nào mà bài giảng của mình được người ta đón nhận, người ta khen ngợi và người ta giới thiệu lẫn nhau. Nhớ tụi con nhớ cái chuẩn ở đó. Còn vì sao mà người ta khen ngợi, vì sao người ta thích thú, người ta đón nhận, vì sao người ta đem giới thiệu, thì đó tụi con phân tích nữa. Tới đó thì nó nhiều vấn đề nữa là nó bàn rộng. Còn cái dấu hiệu để gọi là thành công là chỉ nhiêu đó thôi: khi nào mình giảng người ta thích, người ta khen rồi người ta giới thiệu lẫn nhau.
[6:14]Người ta nói: "À, sư cô đó giảng hay lắm nha, bữa nào người ta cô giảng tôi rủ bạn đi nghe". Đó là thành công. Chỉ vậy thôi. Mà tụi con nghĩ cái đó nó có khó lắm không? Không, không khó đâu. Tụi con chỉ cần giảng một bài hay là tụi con nổi tiếng liền. Nhưng bài sau dở thì thì thôi nghỉ chơi. Mà có chuyện đó không? Có giảng bài này hay rồi bài sau dở không? Có không? Có nha! Vẫn có như thường. Vẫn có như thường. Cho nên a nên không phải trong một đời của một giảng sư là bài nào cũng hay đâu con, không phải như vậy. Có bài hay có bài dở. Mà một giảng sư thành công đó là cái tỷ lệ bài hay nó chiếm phần đông là người đó là ngon lành, vậy thôi.
[6:57]Chứ không có ai mà hễ bất cứ bài nào cũng hay đâu. Không phải như vậy. Giống như một nhạc sĩ á, không phải bất cứ bài nhạc nào cũng hay. Nhạc sĩ thấy hay chứ mà đưa ra cái người ta chê. Nhưng mà nhạc sĩ nào mà cái tỷ lệ bài hay nhiều là coi như nhạc sĩ đó giỏi. Vậy, như văn sĩ cũng vậy, cuốn sách ra mà tỷ lệ hay nhiều là được, thì giảng sư cũng vậy thôi. Ha. Tuy nhiên là chúng ta cố gắng là giảng bài nào á chắc bài đó, giảng bài nào hay bài đó. Vì sao? Bởi vì cái trách nhiệm đối với Phật pháp không cho phép ta giảng dở. Rồi sau này bây giờ thầy không nói là tụi con là một người phải giảng nổi tiếng khắp nơi trên thế giới,
[7:36]nhiều khi mình không dám mơ ước như vậy, thầy chỉ mơ ước là tụi con giảng thành công tại cái chùa quê mình thôi, giảng thành công tại chùa quê, làm cho cái người dân quê, là người dân sống bình dị trong cái làng thôn mình họ không phải là giàu có lắm, à không tri thức lắm, nhưng mà cứ nôn nóng cho tới cái ngày 30, ngày Rằm để được đến chùa nghe sư cô giảng, mà rủ nhau đi giảng, là thầy nói cuộc đời tu hành tụi con vậy là số một rồi, vậy là thành công. Hằng ngày mình thúc liễm thân tâm tu tập, rồi mình chuẩn bị bài vở, cứ đến Rằm, 30 một tháng giảng hai lần như vậy, mà người ta cứ nao nao nao chờ đợi để tới ngày
[8:13]nghe giảng là tụi con con thành công lớn, vậy thôi.
[8:20]Hồi xưa và ngày nay, cái việc mà truyền bá giáo lý nó khác nhau. Ngày xưa thì kể cả cái micro này không có nên không có cái kỹ thuật mà để ghi lại bài giảng. Thì như vậy cái việc mà bài giảng được lưu bố là bằng cái gì? Bằng cái gì? Muốn nhắc lại thì người kia phải phải nhớ.
[8:47]Mà ở trong hội chúng thì được bao nhiêu người có trí nhớ phi thường nghe bài giảng nhớ hết để về kể lại cho người khác? Xin thưa không có người nào, không có người nào. Hầu hết không có người nào nha, tụi con nhớ điều đó. Nghĩa là trong vài triệu người, vài triệu người mới có được một người có khả năng nhớ lại được sáu mươi bảy mươi phần trăm bài giảng. Vài triệu người mới được như vậy. Còn hầu hết là: "Hôm đó ông thầy ổng giảng cái gì con?" - "Dạ, ông thầy ổng giảng mình giết người ta kiếp sau người ta giết lại". Ổng kể một cái chuyện tích gì đó, nghe thích thú nhớ câu chuyện đó thôi, còn bao nhiêu cái ví dụ, dẫn giải, lý luận của ổng quên sạch.
[9:27]Mặc dù nghe lúc đó rất hào hứng, nhưng về tới nhà, bước ra khỏi cổng chùa quên liền. Đó là cái tình trạng chung như vậy. Nên cái vị giảng sư ngày xưa truyền đạo cực lắm. Nói phải lớn. Cái hội chúng, ví dụ như cái hội chúng mà hai ba ngàn người là cái vị thầy đó phải có luyện nội công hết á. Tức là muốn làm giảng sư phải mỗi ngày đứng tập luyện hít thở khí lực, tập chạy bộ, tập đánh võ, tập hát, tập nói lớn. Cực khổ lắm, rồi mới có thể mà làm giảng sư được. Thời nay mình có máy loa rồi thôi khỏi lo chuyện đó, bây giờ chỉ còn lo nội dung bài giảng thôi. Hồi đó, giảng đi vào tâm hồn người ta, làm cho người ta thích thú, người ta yêu mến đạo,
[10:06]người ta sống tốt, người ta thay đổi cái tánh xấu người ta đi, vân vân. Và làm sao cho người ta nhớ, người ta về đem cái đạo lý về nhắc lại cho người xung quanh mình, hồi đó cực hơn nhiều. Rồi một người giảng sư vậy, không phải là mọi người dễ tập trung đâu, phải là những vị đại sư lừng danh thì một hội giảng có thể năm sáu ngàn người hoặc là mười ngàn người là do dân số đời đó còn ít lắm. Mười ngàn người mà tập trung là cái vị đó đại sư lừng danh phải là được vua phong tặng cái gì đó, cái chức quốc sư quốc gì đó, người ta quá nể, quá ái mộ đi, nghe cái danh tiếng quá ái mộ người ta mới kéo rần rần rần tới, tại vì phương tiện đi đâu có dễ.
[10:43]Đó, vào thời đó, còn bình thường cái hội giảng mà một trăm người đến nghe cái chùa đó giảng là giỏi lắm rồi. Do đó, là nếu mà nói rằng cái vị đó giảng hay là cái gì hay? Không có gì hay hết trơn á, tại bài giảng có truyền được đâu mà hay. Nhưng mà chỉ nghe cái người nghe họ khen thôi. Cái người họ đi nghe rồi cái họ nói: "Cái vị đại sư đó thật là uyên thâm, thật là trí tuệ, thật là chân chính, lỗi lạc". Chỉ nói, rồi người kia nghe cũng khen vậy, mà ổng lỗi lạc chỗ nào, ổng hay chỗ nào, chẳng ai biết gì hết. Rồi tới đó nghe, nghe xong bước ra quên liền. Đó là cái cái đau khổ, cái ê chề của người xưa á.
[11:21]Vậy mà Phật pháp vẫn truyền bá được tới ngày hôm nay thì tụi con phải biết là bao nhiêu đời tổ sư, các vị tôn túc đã cố gắng rất nhiều để truyền thừa Phật pháp cho ngày hôm nay ta còn có được Phật pháp mà tu tập, nên ta phải biết ơn những vị tiền nhân rất là nhiều. Ngày hôm nay thì ngược lại, cái phương tiện truyền bá rất là dễ dàng, mà nhất là trong những năm gần đây, trong mười năm trở lại đây thì phương tiện truyền bá là vô hạn luôn. Giờ chỉ còn thiếu một cái hành tinh nào để mình truyền qua đó thôi, chứ còn không còn cái giới hạn nào hết. Cái ngày đầu tiên mà ổng Edison ổng chế được cái máy
[12:01]máy ghi âm á, lúc đó hiểu bản chất của tiếng nói là gì, sự rung động của không khí, thì ổng mới chế cái máy ghi âm. Thì lúc đó tin nó mới đồn ra trên thế giới thì cái đức Giáo hoàng ở Vatican ổng không có tin. Không tin là con người có thể làm ra một phép lạ, một phép lạ là ghi lại được tiếng nói của người khác, cái chuyện đó là chuyện thần thoại. Ổng từ bên Vatican ổng bay qua tới Mỹ, ổng đòi thử nghiệm tại ổng không tin. Thế là bắt đầu ổng mới kêu mở máy ổng để ổng nói cho thu. Ổng mở miệng ổng nói bằng cái tiếng La-tinh cổ không ai biết được hết á. Là cái người mà phải học rất là lâu năm, chuyên sâu, chứ còn người bình thường bên ngoài không biết được cái tiếng cổ đó.
[12:43]Rồi ổng nói thiệt nhanh để đừng có ai có thể nghe mà nhớ mà bắt chước lại được, tại ổng nghĩ rằng cái máy đó là sự giả dối. Nghĩa là giả bộ có cái máy có người chui dưới gầm bàn ngồi dưới đó đó, nghe ổng nói xong rồi nói lại, nên ổng đề phòng cái đó. Trước khi bước vào thu ổng dòm xuống gầm bàn bảo đảm không có người ngồi, ổng đi qua mấy góc tủ bảo đảm không người ngồi, bắt đầu ổng mới nói, mà ổng nói bằng cái ngôn ngữ cổ. Ổng nói một giây, ổng dừng lại, ổng nói: "Rồi, mở ra thu lại". Lúc đó nhấc cái kim để lại thu lại, nói y chang cái tiếng ổng, ổng kinh ngạc, sững sờ. Ổng nói: "Con người đã tạo ra một phép lạ mà như là Chúa", à ổng nói như vậy.
[13:17]Nhưng mà rồi từ đó thì đến nay vô số cái cách để người ta thu băng lại và phương tiện càng lúc càng nhiều quá chừng. Và những bài giảng sau khi thu lại xong rồi thì người ta được lưu giữ ở nơi các phương tiện, tụi con biết cái phương tiện gì nói thầy nghe coi? Hả? Băng cassette nè, gì nữa? Đĩa, gì nữa?
[13:43]Trong cái server, server là mạng á, nó có cái máy chủ nó thu nó giữ trong đó đó, nó phải chạy hai bốn trên hai bốn tiếng đồng hồ. Nhưng nó còn cái thẻ nhớ nữa, memory stick. Nó là cái miếng thẻ bé lớn xíu à, mà có thể một bài giảng một tiếng mấy đồng hồ nằm hết trong đó. Mà nếu nén MP3 lại thì có thể chứa được mấy chục bài giảng trong đó. Ngay cả cái thẻ nhớ đơn giản nó chứa được hai ba trăm bài nhạc, chút xíu, mỏng nhánh chút xíu thôi, chứa được hai ba trăm bài nhạc, là do cái kỹ thuật, kỹ thuật nén MP3.
[14:16]Kỹ thuật nén MP3, muốn hiểu cái này tụi con phải học kỹ thuật sâu lắm, bây giờ thầy không có thời gian để giải thích. Do đó cái phương tiện lưu trữ càng lúc càng nhiều mà cái phương tiện lưu trữ trên các phương tiện truyền thông, tụi con mấy cái từ này tụi con phải biết nha.
[14:36]Multimedia, multimedia. Multi là gì? Multi là nhiều. Media là những phương tiện truyền thông. Là truyền thông đa phương tiện. Cái từ này về sau nó phổ biến dữ lắm, nên tụi con phải biết chút xíu. Nghĩa là những cái mà quay hình, phát tiếng, những phương tiện ghi, chép, những phương tiện chiếu, phát ra, tất cả những phương tiện về nghe, nhìn, những truyền thông cho mọi người biết gọi là multimedia hết. Nghĩa là gọi chung kỹ thuật mà đây nó là bắt đầu là kỹ thuật cao về những truyền thông đa phương tiện, người ta gọi dài dòng như vậy. Nhưng mà những từ này bắt đầu tụi con phải có khái niệm làm quen
[15:13]rồi, từ đây về sau thế giới sử dụng cái này rất là nhiều. Nó là nhiều phương tiện nghe, nhìn, chiếu phim, hình nổi hoặc hình đủ thứ trò hết vậy. Thì nhờ cái phương tiện mà chép lại và giữ rồi truyền bá ra thì khi mà một bài giảng mà được người ta thích, người ta khen, người ta đón nhận thì việc mà người ta giới thiệu lẫn nhau rất là rất là dễ dàng. Thì ngồi bên đây thôi, ngồi ở nước Việt Nam thôi, người ta muốn giới thiệu cho thân nhân ở châu Âu hay ở Mỹ, ở Úc, người ta nén bài giảng thành MP3 lại, người ta gửi xuyên qua mạng bay qua bên kia, bên kia mở lên nghe liền, chẳng cần gửi bưu điện. Còn nếu mình thích mình phát chuyển nhanh,
[15:54]mình nén vào cái đĩa CD rồi đi ra bưu điện gửi cái vèo vài ngày bay quơ qua tới bên đó liền. Nên nó vượt biên giới các quốc gia để người ta có thể đón nhận được một cái bài giảng của một vị giảng sư mà người ta yêu thích. Do đó cái danh tiếng của một vị giảng sư đời nay là sao? Do cái phương tiện multimedia này thì tụi con thấy cái danh tiếng của một vị giảng sư, ảnh hưởng của một vị giảng sư thời nay là như thế nào nếu mà được người ta thích rồi thì như thế nào? Phải nói là bùng vỡ không còn giới hạn. Chính nhờ cái phương tiện kỹ thuật mà nếu một giảng sư đã được yêu thích rồi thì ảnh hưởng của vị đó chúng ta có thể nói là bùng vỡ không còn giới hạn.
[16:37]Chỉ vì giới hạn ngôn ngữ thôi, nếu mà bài giảng á không được dịch qua các ngôn ngữ khác thì thôi đành đứng lại. Chứ còn nếu mà có khả năng dịch ra các ngôn ngữ khác nữa là không có biên giới nào ngăn chặn được nữa. Bây giờ mà có muốn cấm cản cũng không còn cách nào cấm cản được.
[16:57]Và như vậy, nếu mà ngày xưa chúng ta có nghe đến một vị giảng sư nổi tiếng thành công thì chúng ta cũng chỉ biết về vị đó rất ít, hoặc là biết về giáo lý của vị đó một cách đại khái nào đó. Trừ một vài vị, ví dụ như ngài Huệ Năng có những đệ tử giỏi cũng ghi lại được một số giáo lý, đã chép thành cái cuốn gọi là cuốn gì? Cuốn gì? Pháp Bảo Đàn Kinh, cho nên ta có được cái tập mỏng mỏng. Chứ có phải một đời ngài ngài giảng có cuốn đó không? Ôi giảng biết bao nhiêu nếu ghi lại được hết, nhưng mà chỉ ghi lại được nhiêu đó thôi thành gọi là Pháp Bảo Đàn Kinh. Đó là trừ một ít vị như vậy thôi, còn đa phần hôm nay ta chỉ nghe
[17:38]thoáng thoáng thoáng mất hết mất mất mất hết, sơ sơ phớt phớt à. Nhưng mà ngày hôm nay là giảng chữ nào là dính chữ đó, giảng chữ nào dính chữ đó, thậm chí dư chữ quá về đưa lên máy cắt bỏ bớt. Nên là phương tiện ngày hôm nay là tràn ngập, bão hòa luôn. Do đó là cũng giỏi giống như nhau, nhưng một vị giảng sư thời nay cái danh tiếng lớn gấp bội lần một vị giảng sư thời xưa. Nói rằng giỏi như nhau, trí tuệ như nhau, đạo đức như nhau, sự hấp dẫn giống như nhau, nhưng một vị ngày hôm nay danh tiếng lẫy lừng, ảnh hưởng lớn gấp bội lần người xưa. Đó là do cái gì? Do do do phương tiện kỹ thuật. Đó, đó là một điều khách quan.
[18:26]Bây giờ cái danh vọng mà nó lớn như vậy, cái danh tiếng lớn như vậy thì cái điều gì xảy ra? Tụi con sung sướng không? Nếu sau này tụi con được thành công như vậy mà nó bội phần bùng vỡ như vậy, không còn giới hạn như vậy, cả thế giới biết mình như vậy, tụi con sung sướng không? Mấy người giả bộ "Không" là mấy người nói dốc. Thầy có nói dóc không?
[18:54]Dạ có. Vì vậy, phải biết rằng nếu sau này tụi con thành công mà danh tiếng bùng vỡ như vậy, tụi con sẽ rất là sung sướng phải không? Sung sướng trước. Sung sướng rồi bắt đầu mới tới kiêu mạn, tới hãnh diện phải không? Mà kiêu mạn, hãnh diện thì sao? Rất là nguy hiểm, đó, dùng chữ "nguy hiểm" là chính xác á. Do đó, ta có thể nói rằng vì cái sự thành công ngày hôm nay lớn lao gấp bội lần, cho nên cái sự nguy hiểm đối với một giảng sư cũng là cũng là gấp bội lần, gấp bội lần, à. Do đó, nếu mà ta lỡ xui mà ta thành công như vậy, mà ta cũng không biết cách nào để đón nhận, để chuẩn bị trước cái tinh thần của ta thì ta làm sao?
[19:47]Ta sẽ ta sẽ xỉu.
[19:53]Nên thường thường là ta phải chuẩn bị tinh thần để đón trước. Nên có cái câu chuyện là có cái ông đó ổng bị bệnh tim mạch. Mà người bị bệnh tim mạch thì tụi con biết là phải tránh làm sao? Tránh xúc động, vì xúc động là có thể đứng tim mà chết, hoặc là ít nhất cũng phải xỉu. Thì hôm đó ổng mua tờ vé số ổng đưa cho bà vợ giữ. Bà vợ bả dò bả thấy trúng độc đắc. Mà bả báo cho ổng thì sợ ổng sao? Ổng chết liền. Mà bả không biết cách nào báo, mà phải báo chứ không lẽ không cho biết, phải không? Vợ chồng với nhau mà, đâu có giấu được, mà báo thì sợ ổng chết. Bả mới nhờ ông bác sĩ là bác sĩ gia đình á, bả mới nói thật, nói:
[20:34]"Thưa bác sĩ, bây giờ tôi mua vé số bây giờ tôi muốn báo cho ổng biết mà tôi không dám, bây giờ bác sĩ lựa lời khéo léo tâm lý nói cho ổng biết cái tin vui này mà đừng để cho ổng xỉu." Ổng nói: "Được được, ôi chuyện đó thôi dễ." Bác sĩ mới lại gặp chồng, nói: "Bây giờ đặt vấn đề nếu mà ông trúng tờ số độc đắc thì ông nghĩ làm sao?" Ông này ổng nói: "Ôi, chuyện trúng độc đắc mò kim đáy biển, hơi đâu mà tin bác sĩ ơi." "Không, mà cứ đặt vấn đề đi, nếu ông trúng thì làm sao?" Ông này ổng nói: "Khó trúng lắm, nhưng mà mà bị mà nếu trúng thì thì thì nhà vợ chồng tôi cũng không con cái gì, có mình bác sĩ là người thân á, thì tôi sẽ cho bác sĩ phân nửa."
[21:10]Ai ngờ ông bác sĩ ổng cũng bệnh tim, ổng nghe xong ổng rớt bạch xuống ổng xỉu liền. Thì ở đây á, ai biết là cái câu chuyện nghe vui nhưng mà sau này tụi con cũng sẽ xỉu như vậy á. Nếu mà mình không được chuẩn bị trước á, bất ngờ quá, bất ngờ mà mình thành công quá mình cũng xỉu kiểu đó đó. À. Nên do đó là mình học cái bài này là như vậy đó, lỡ ngày sau này mình có có thành công. Giống như bác sĩ hỏi ông kia đó, lỡ nếu ông trúng số thì sao á. Thì bây giờ thầy nói tụi con sau này tụi con danh tiếng vang lừng thiên hạ, tụi con tin không? Tin không? Không, tụi con không tin. Giống như cái ông nhà giàu trúng ổng không tin, nói:
[21:50]"Ôi chuyện mò kim đáy biển mà phải không?" Đó, nhưng mà biết đâu tụi con còn nổi tiếng thiệt thì sao, phải không? Tụi con đang đứng trên bục giảng mà nghe tin mình thành công cái tụi con xỉu trước mặt người ta, kỳ lắm phải không? Cho nên thứ nhất là đừng bao giờ bệnh tim. Thứ nhất lỡ xỉu. Thứ hai là phải biết trước khi mà thành công đến thì mình phải phải làm cái gì, đó do đó.
[22:15]Tụi con có muốn là khi mình thành công rồi mình kiêu ngạo không? Dạ không. Tốt. Tụi con muốn khi mình thành công rồi mình khinh người khác không? Dạ không. Tốt. Tụi con có muốn là sau này khi mình thành công rồi, được mọi người ủng hộ rồi, tụi con sẽ sống một đời hưởng thụ sung sướng không? Dạ không. Tốt. Như vậy là tụi con ngon lành rồi.
[22:39]Đó, thầy hỏi tụi con có ba điều. Tụi con ba điều thì tụi con đều trả lời rất là tốt hết, là do mình chuẩn bị trước thôi. Ba điều là thứ nhất là tụi con có hứa là nếu sau này thành công tụi con sẽ không không kiêu mạn, thứ hai là sẽ không khinh người, tụi con sẽ không hưởng thụ. Tụi con hứa ba điều đó được là thầy rất là rất là vui mừng và thầy mong rằng sau này tụi con sẽ sẽ thành công lớn. Tụi con hứa được điều đó thầy mừng á, thôi vỗ tay đi, không sao đâu.
[23:13]Do đó, nếu mà một cái người thành công rồi rồi bị rơi vào ba cái lỗi đó, là thứ nhất là kiêu mạn, thứ hai khinh người, và thứ ba là hưởng thụ, thì như vậy người đó sẽ làm sao? Sẽ thất bại trở lại, tại vì sẽ nhiều cái cái đổ vỡ, nhiều cái đổ vỡ sẽ thất bại trở lại. Nhưng mà nè cái thất bại của người kia nó mới khủng khiếp thế này. Ví dụ bây giờ tụi con đang như thế tụi con không thành công nè, tụi con kiêu mạn, tụi con khinh người, tụi con hưởng thụ, tụi con làm điều xấu, rồi khiến cho có một số người họ bất mãn, họ ghét, tụi con có tội không? Có tội. Tội nhiều không? Nhiều. Nhưng mà không bằng, nhưng mà tội nhiều mà không bằng
[24:00]cái người đã thành công rồi mà làm những chuyện đó. Là nếu người thành công rồi kiêu mạn nè, khinh người, hưởng thụ, làm điều xấu gây cho người ta bất mãn thì cái số người bất mãn ít hay nhiều? Rất là đông. Và như vậy cái tội người đó cỡ nào? Nếu hồi nãy nói tụi con nhiều thì cái người mà thành công này thì cỡ nào? Bội bội lần như vậy. Thì sau khi chết đi về đâu? Đọa địa ngục, chịu không nổi. Đó tụi con hiểu như vậy. Là vì sao như vậy? Bởi vì mình đã gây được ảnh hưởng nhiều người quá, mình trở thành thần tượng của nhiều người quá, cho nên vì nơi mình mà người ta đặt niềm tin với đạo, vì nơi mình mà người ta
[24:44]tin tưởng người ta tu tập, rồi sau này cũng chính vì mình mà người ta ta bỏ đạo. Mà khi người ta đã bỏ đạo rồi kéo người ta trở lại dễ không? Tại sao? Giờ cũng như vậy nha, có một người, có người đó phải không, họ gặp mình, họ gặp mình nè, nên họ đến với họ đến với đạo. Rồi bây giờ là cũng cũng vì mình
[25:11]rồi cái họ bỏ đạo. Rồi bây giờ tụi con nghĩ làm sao để họ trở lại?
[25:19]Làm sao để họ trở lại, nói thầy nghe coi? Ai trả lời được câu này cầm micro lẹ lên. Kính bạch thầy, theo con nghĩ nếu có một người vì mình mà người ta theo đạo rồi cũng vì mình mà người ta bỏ đạo thì cái niềm tin của người đó đã bị bị đánh mất. Muốn phục hồi cái niềm tin thì phải có một người khác hay hơn, giỏi hơn mới tạo dựng được. Thầy cho con hai điểm luôn bây giờ nè.
[25:47]Con rất có trí tuệ, rất thông minh, đúng như vậy. Hồi xưa người ta gặp mình mà người ta theo đạo thì mình giỏi không? Mình rất giỏi phải không? Mình giỏi như vậy mà mình lại làm người ta bỏ đạo thì sau này muốn làm người ta trở lại phải có người khác giỏi, giỏi hơn mình nữa, đạo đức hơn mình rất nhiều người ta mới lấy lại niềm tin được. Chứ còn mà giỏi từ mình trở xuống không làm người ta theo đạo được nữa. Người ta nói cỡ ông kia mà còn nữa là vậy, phải không? Thì người này ăn thua gì. Phải có một người giỏi hơn rất nhiều! Giỏi hơn mình rất nhiều mới đủ sức kéo người ta trở lại đạo. Con rất trí tuệ, thầy rất vui lòng vì con trả lời được câu này.
[26:24]Chưa bao giờ thầy cho ai hai điểm, phải không? Câu này rất khó, rất khó mà trả lời được là rất là giỏi. Do đó, bây giờ dù chưa thành công, phải không, nhưng mà tụi con phải làm sao? Phải chuẩn bị. Chuẩn bị gì? Vũ khí, đạn dược, quân trang, quân dụng để chiến đấu với ai? Đúng, chiến đấu với chính mình nếu sau này mình lỡ xui mà thành công. Rồi, giỏi. Bây giờ chúng ta nói là những hệ quả và sự khắc phục trước, rồi những cái trách nhiệm sau. Bây giờ cái người thành công rồi, ta sẽ có những cái nhược điểm nào dễ xảy ra? Tụi con nói thầy nghe coi. Thứ nhất là kiêu mạn, đúng, đúng đúng đúng, cái đó là cái đó là căn bản nhất.
[27:13]Kiêu mạn là hệ quả đầu tiên sau khi thành công, ai cũng bị cả. Tụi con có nghe nói về những người ca sĩ mà bị bệnh sao không? Bệnh sao, tức là khi họ đã trở thành ngôi sao, à hoặc nhiều khi họ gọi mình là siêu sao, thì bắt đầu họ trái tính trái nết, họ không còn hiền ngoan như ban đầu nữa, mà bắt đầu ngang tàng, bướng bỉnh. À có người nói rằng ngang tàng, bướng bỉnh như vậy mới là sao, nhưng không phải, ngang tàng, bướng bỉnh mới là sao xạo chứ không phải sao. Tức là họ thường hay thất lời hứa, buộc người khác phải chiều mình, muốn làm những chuyện bất thường để làm cho người ta phải quan tâm,
[27:53]phải lo lắng, à lo lắng người ta mất ăn mất ngủ luôn, nhiều cái như vậy. Và đòi hỏi vô lý. Ví dụ như hôm đó họ hợp đồng rồi họ không thèm tới diễn, họ mắc đi chỗ khác diễn ngon hơn, ví dụ họ họ coi thường cái lời hứa của họ. Hoặc là một bài hát như vậy thì họ đòi họ phải cát-xê họ 20 triệu hát một bài, rồi họ nói rằng vì có tên tuổi của họ mà khán giả mới đến đến nghe, còn không có tên tuổi của họ khán giả không đến nghe. Họ đòi hỏi như vậy, nhưng mà khi họ nói như vậy thì họ quên mất công lao của vô số người tổ chức được một một đêm diễn như vậy. Cái người bầu xin giấy phép, những người công nhân,
[28:30]người lao động, bao nhiêu ca sĩ khác, âm thanh ánh sáng, tiền chi phí thuê rạp đồ quá chừng, họ không nghĩ tới. Họ chỉ biết có một mình họ thôi, là nhờ họ nổi danh nên có họ rồi mới mới đông khách. Những cái suy nghĩ rất là ác, rất là ích kỷ. Và thường những đêm nhạc bị lỗ là vì những cái ngôi sao kiểu đó. Cho nên sau này họ cũng mất phước nhiều lắm, những cái người như vậy, ừ. Rồi có một số người thì mới ban đầu khi mà chưa có làm ăn thành công thì dễ thương, sau này trở thành một doanh nhân thành đạt rồi rồi cũng nhìn người nửa con mắt, à cũng không còn cái hiền ngoan, vui vẻ như ngày xưa, bắt đầu cũng kênh kiệu.
[29:06]Đó là cái tâm lý mà sau khi thành công rồi người ta kiêu ngạo đều là giống nhau như vậy. Rồi giảng sư Phật học cũng vậy. Tuy rằng đạo Phật là một đạo thường hay nói về đạo đức, về vô ngã, nhưng rồi những giảng sư khi thành công cũng âm thầm bị cái bệnh kiêu mạn. Cái hệ quả đó cũng không có chừa ai, nhưng mà cái người giảng sư thì không có bộc lộ một cách lộ liễu trắng trợn như là những cái ca sĩ chảnh, mà có kiêu mạn thì cũng làm sao? Cũng cũng kín đáo hơn. Kín đáo hơn một chút, nhưng mà nếu ta tinh ý ta vẫn thấy, phải không? Vẫn thấy được chứ không phải là không. Khi mà họ có cái kiêu rằng cái cái cái trong đầu họ suy nghĩ cái gì?
[29:52]Trong đầu họ suy nghĩ cái gì? Trong đầu họ suy nghĩ là họ tài giỏi hơn người, trí tuệ hơn người, nhiều người phải thua mình, vân vân. Đại khái những cái suy nghĩ ngấm ngầm ngấm ngầm trong tâm như vậy làm cho họ bị bị tổn phước. Mà tại sao ta kiêu mạn? Ai biết? Tại sao ta kiêu mạn?
[30:18]Mô Phật thưa thầy là thứ nhất là do cái cái cái nội tâm của mình, thứ hai nữa là do ai quá quá nhiều người khen nên mình
[30:30]nên mình... Thì người ta khen mới có cái nội tâm á. Con đổ thừa nội tâm là chính xác á, nhưng mà thầy muốn hỏi nội tâm cái gì trỏng á? Mô Phật kính bạch thầy, theo con nghĩ là khi mà mình thành công mà mình bị kiêu mạn là do tâm mình bị ô nhiễm, bạch thầy. Tâm mình bị ô nhiễm. Không, kiêu mạn rồi mới ô nhiễm con. Cái ô nhiễm nó đến sau kiêu mạn. A Di Đà Phật, thưa thầy theo con nghĩ thì cái sự thành công nào cũng do những nhiều nhân tố nó kết hợp lại. Mà cái người này mà nó đã đạt thành công mà người ta không người ta có cái cái tính kiêu mạn đó là tại vì người ta quên đi cái cội nguồn của sự thành
[31:08]công đó, người ta quên đi những cái công lao, những cái ơn của người khác, cho nên á người ta hay bị cái cái sự kiêu mạn thưa thầy. Cho con nửa điểm. Con nói được một phần. Thưa thầy, khi mình thành công rồi mình khởi tâm kiêu mạn bởi vì mình con nghĩ rằng mình khinh thường người khác, bởi vì cho người khác là nhỏ bé, thấp hèn, thưa thầy. À thầy muốn tìm nguyên nhân tại sao mà con nghĩ người khác thấp hơn mình? Còn cái cái lý do trước đó.
[31:42]Ráng đi con, tụi con ráng trả lời câu này giùm thầy.
[31:47]A Di Đà Phật thưa thầy, con bổ sung thêm ý kiến hồi nãy á là bình thường thì cái khi mà người ta làm một công việc gì đó thì người ta không có nghĩ là mình thành công. Cho nên á mỗi khi mà thành công đó là một cái sự bất ngờ của người ta, cho nên người ta không có chuẩn bị được cái cái ý nghĩ của họ, cho nên họ hơi hay bị rơi vào cái tình trạng là kiêu ngạo, thưa thầy. Không, nếu bất ngờ mà không chuẩn bị được thì chỉ xỉu thôi con chứ không có kiêu ngạo. Kiêu ngạo do cái khác. Thưa thầy, bên cạnh đó là họ không hiểu về nhân quả nữa thầy. Không hiểu về nhân quả, thì con nói cũng gần gần tới á. Giống như là họ họ bị rơi cái vào tình trạng là họ lầm tưởng họ là giỏi.
[32:25]Lầm tưởng họ là giỏi. Con nói gần tới thầy cho nửa điểm nữa đó. Ráng trả lời thì cho nửa điểm nữa. Con nói gần tới, gần tới vậy đó. A Di Đà Phật, thưa thầy. Theo con nghĩ người á mà có cái ý nghĩ là không ai bằng mình á là vì cái người đó chỉ có nhìn thấy cái khuyết điểm của người khác mà không thấy cái ưu điểm của người khác. Con nói cũng gần tới, cho con nửa điểm hay một điểm gì cũng được, đại khái. Mô Phật, thưa thầy. Con nghĩ cái con người mà có tính kiêu mạn, thứ nhất là người ta thiếu cái sự phản quan tự kỷ, nghĩa là xét lại về chính bản thân mình. Và thứ hai là cái người này mà có cái tính kiêu mạn
[33:10]là tất nhiên người này phải có một trí tuệ giỏi. Mà trong cái giỏi này họ lại sanh ra cái tự mãn, nghĩa là sanh ra cái tâm mà mình có nghĩa là mình biết tất cả, mình hơn tất cả mọi người. Và chính vì những điều đó mà làm cho họ tăng thêm cái tâm kiêu mạn. A Di Đà Phật, xin hết. Ráng trả lời quá chừng thôi cho con nửa điểm. Kính bạch thầy, theo con qua những bài học chiều qua thì theo thầy dạy đó là trước khi mà lên bục giảng thường thầy bảo là Phật cầu xin Phật sám hối, sám xin Phật gia hộ thì cái tâm kiêu mạn mình nó sẽ không có phát khởi cao. Cách ngăn chặn chứ không phải là nguyên nhân. Đây nó có cái nghịch lý bởi vì tụi con không ngờ.
[34:00]Cái nguyên nhân của kiêu mạn là ngu.
[34:05]Nãy giờ tụi con cứ nghĩ cái người thành công á là họ trí tuệ phải không? Nên tụi con không bao giờ dám kết tội là tại vì họ ngu. Cho nên tụi con cứ tránh cái chữ này. Vì họ nghĩ là họ giỏi họ mới thành công, họ không nghĩ không ai bằng nữa họ phải giỏi cái đã, tụi con cứ đặt cái vấn đề là họ giỏi, không bao giờ tụi con nghĩ là họ ngu. Nhưng mà sự thật là vì ngu mới kiêu mạn. Tại sao? Ngu là ở chỗ nào? Tại sao mình gọi người đó là ngu? Nó đúng như là ông Newton ông nói á. Ông Newton là một nhà bác học rất là rất là vĩ đại. Tức là ổng đi trước Einstein. Sau này Einstein cũng phải sửa một số lý thuyết của
[34:40]ông, nhưng mà trong thời đại của ông thì Newton là số một, về nhà vật lý lý thuyết là số một. Mà ổng nói câu gì nổi tiếng tụi con nhớ không? "Những điều ta biết chỉ là một giọt nước, mà những điều ta chưa biết là cả một đại dương." Cái con người đó chưa biết gì hết mà dám nghĩ rằng còn vô số điều mình chưa biết thì cái người đó mới là người trí tuệ. Trí tuệ là ở chỗ đó. Trí tuệ là biết rằng mình chưa biết, khủng khiếp ha. Người đó mới vĩ đại, người đó mới là trí tuệ. Còn biết những điều mình đã biết thì người đó là người bình thường. Mà không biết những điều mình đã biết thì là sao? Quá ngu. Không biết những điều mình đã biết là quá ngu,
[35:25]biết những điều mình đã biết là bình thường, hình dung biết những điều mình chưa biết á là người vĩ đại. Thì Newton là loại người đó. Mà cái người kiêu mạn là người bị cái nhược điểm đó đó, tức là chỉ thấy cái giỏi của mình mà không thấy cái không thấy cái gì? Cái chưa giỏi của của mình. Mình còn nhiều cái chưa chưa giỏi, nếu so sánh với ai? Với những bậc bậc Thánh. Bậc Thánh như Phật rồi. Mình làm giảng sư, giảng được vài bài hay thì so với Phật có xi-nhê gì không? Chưa bằng cái ngón chân của các Ngài. Nhưng mà vì ta không hiểu được điều đó. Mà tại sao ta không hiểu rằng ta chưa bằng ngón chân của các Ngài? Vì ta ngu.
[36:07]Nói một câu đó thôi rất đơn giản, ngu. Mình cứ tưởng mình bằng Phật, ngang Phật á. Mà cái người hiểu như vậy là người khôn hay người ngu? Nên thầy nói ngu có có oan không? Nếu một ngày nào đó ta hiểu rằng ta bằng ngón chân của Phật thì lúc đó ta có, ta mới là người cũng còn ngu. Làm sao mà bằng ngón chân của Phật nổi? Mình bằng cái gì của Phật?
[36:36]Chỉ cầu xin được bằng cái hạt bụi nơi bước chân Phật đã đã giẫm qua thôi là mừng gần chết rồi, chứ ở đó mà bằng ngón chân của Phật. Ham lắm, không dám đâu.
[36:49]Còn cái người mà nói ta là Phật này kia nọ là mấy người đó vứt đi, hạng đó không xài được nha tụi con, nhớ điều đó giùm thầy. Ai mà nói là ta đây là Phật, tâm này là Phật, hạng đó vứt đi. Còn người mà nói ờ mình chỉ bằng ngón chân của Phật thì hạng đó còn có thể cải tạo được, chưa xài được nhưng có thể cải tạo, hy vọng. Còn cái người mà chỉ hy vọng mong được làm một hạt bụi dưới chân Phật đã giẫm qua thì người đó là người có thể tu theo Phật được, biết khiêm tốn, bớt ngu.
[37:20]Đằng sau sự kiêu mạn là cái gì? Thất bại, đúng rồi giỏi. Đúng rồi, đằng sau sự kiêu mạn sẽ là thất bại chờ đón, đó nhớ cái công thức nó như vậy. Như vậy, à khi mà ta thành công rồi, suy nghĩ cái gì trong tâm mình? Tác ý cái gì trong tâm mình?
[37:42]Ta phải tác ý rằng: So với Phật, ta chỉ là à hả, là là cát, là bụi mà mà thôi, chứ trí tuệ của Phật thì ta không hình dung nổi. Mình hiểu được như vậy thì mình kềm chế cái tâm, tâm kiêu mạn như vậy. Còn đối với cái người sau mình mà kém hơn mình, có người kém hơn mình không? Có sao không có? Khi mình thành công là mình công nhận mình phải giỏi hơn nhiều người. Đó là điều đương nhiên, phải không? Nhưng mà đối với những người kém hơn mình thì mình làm sao? Đúng! Dìu dắt, thương yêu, giúp đỡ. Đối với hàng hậu học, ta phải thương yêu dìu dắt chứ không có được sao? Không được không được xem thường.
[38:24]Nhớ như vậy, bởi vì người ta đến sau mình, người ta dở hơn mình là điều bình thường, và bổn phận là mình phải dìu dắt. Lát nữa thầy nói lại chỗ này. Rồi một cái hệ quả của sự thành công nãy tụi con nói nữa là sự gì? Ba cái mà tụi con hứa với thầy là sẽ không rơi vào á là cái gì? Cái cuối cùng là cái gì? Hưởng thụ, đúng!