[0:42]Thì sáng hôm nay với năm đề tài gần gũi với tụi con sau khi
[0:49]rời khỏi hội trại cũng như là chúng ta rời khỏi ghế nhà trường đại học. Tất nhiên trong hội trại này chúng ta có những bạn đã đi làm và có những bạn đang ngồi trên ghế giảng đường đại học. Cái bài, những bài chia sẻ của hôm nay thậm chí là có những bạn đã có gia đình rồi và có những bạn đã có được cái lý tưởng tốt đẹp của mình hướng về đạo pháp. Cho nên hôm nay chúng ta học bài này một phần là chúng cho chúng ta, cũng là một phần chúng ta sẽ về chia sẻ lại cho các thế hệ đàn em của mình cũng như là những bạn không được có cái cơ hội để về đây tham dự hội trại. Thì bây giờ thầy xin làm cuộc điều tra trước khi vào bài nói chuyện là:
[1:39]Ai vẫn đang ngồi trên ghế giảng đường đại học, giơ tay lên? Trời ơi, 99,9% hả? Thầy, thầy xin cảm ơn.
[1:52]Bạn nào đã có việc làm rồi, giơ tay lên? Ủa, cũng gần 90% hả? Sao nhiều quá vậy? Rồi, xin cảm ơn. Vậy là yên tâm rồi. Yên tâm nếu mà thầy chia sẻ thiếu sót điều gì thì các bạn mà đã có việc làm sẽ chia sẻ kinh nghiệm của mình với những bạn còn lại nha. Hôm nay thầy sẽ chia sẻ với tụi con với chủ đề: Sinh viên với vấn đề mưu sinh lập nghiệp.
[2:28]Mà thầy xin tiết lộ, thầy chưa có kinh nghiệm đi xin việc làm.
[2:35]Cũng bí mật đấy nha.
[2:40]Cho nên thầy sẽ chia sẻ kinh nghiệm của thầy vì sao mà thầy không có cơ hội để đi xin việc làm mà vẫn có việc để làm nha. Cười to quá ghê! Thôi, xin cảm ơn. Thì thật sự chúng ta vừa hết cái mối lo việc học tập trên giảng đường thì lại đến vấn đề mưu sinh và lập nghiệp. Hiện nay, thực trạng hiện nay ở Việt Nam chúng ta tỷ lệ thất nghiệp mà sau đại học rất là nhiều. Các ban ngành cũng như các nhà nghiên cứu xã hội nghiên cứu, tìm hiểu, đưa ra những phương pháp để mà giải quyết cái vấn đề tỷ lệ mà tốt nghiệp đại học thất nghiệp rất là nhiều. Và nguyên nhân vì sao? Các nhà kinh tế đổ thừa rằng, hay là các chuyên gia
[3:44]đổ thừa rằng do hệ thống trường học chúng ta đào tạo không có thích nghi được với nhu cầu thực tế hiện nay. Các bạn, thầy hỏi một số bạn sinh viên thì vì sao? Thì các bạn chia sẻ rằng tụi con học ở trên trường và thực tế tụi con đi làm nó khác nhau. Rồi cơ sở học những cái trường nghề đào tạo những cái chuyên ngành nghề thì cơ sở vật chất không chạy kịp với thực tế hiện tại mà người ta yêu cầu mình.
[4:21]Nhiều thứ, vân vân, nói chung là họ đổ tên Thừa. Họ đổ tên Thừa. Cho nên hôm nay với cái nhìn của Đạo Phật, chúng ta sẽ nhìn nhận lại vấn đề này một cách chuẩn xác hơn để chúng ta rút ra và nhìn lại chúng ta đã thực hiện được những gì, và hiện tại chúng ta bị như thế, tức là thất nghiệp, và chúng ta đang có việc làm, vì sao? Đó. Thì theo phân tích của các nhà kinh tế tư bản thì họ nói rằng muốn nền kinh tế phát triển và đi lên thì mỗi người dân chúng ta phải mua sắm và sử dụng dịch vụ nhiều hơn một chút. Nhưng mà người ta lại không làm được điều đó, cho nên kinh tế đi xuống dần, xuống dần. Và nguyên nhân là vì người ta nghèo.
[5:17]Vì sao người ta nghèo? Vì chúng ta không có việc làm. Vì sao không có việc làm? Vì công ty không tuyển dụng mình. Vì sao công ty không tuyển dụng mình? Vì sản phẩm và dịch vụ của công ty đó không có nhiều người tiêu thụ, cho nên công việc để chúng ta làm rất là ít. Mà cho nên công ty không tuyển dụng, chúng ta không có việc làm, chúng ta lại nghèo. Nó cứ vòng vòng, đúng không? Nghèo, đi tìm việc thì không có. Việc không có bởi vì công ty không tuyển dụng. Công ty không tuyển dụng bởi vì sản phẩm làm ra không ai dùng. Đó, cho nên không tuyển dụng công nhân hay là người làm, mà chúng ta lại không có tiền vì không có việc làm,
[6:11]cứ vòng vòng như thế, không biết bao giờ là thoát ra được. Cho nên cái bài chia sẻ hôm nay thầy sẽ chia sẻ trên dàn ý là chính. Tụi con ghi nhận và tối hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau thảo luận sâu hơn về vấn đề thất nghiệp hiện nay của đa số các bạn sinh viên, có bằng cử nhân hoặc có bằng thạc sĩ, thậm chí là tiến sĩ cũng thất nghiệp nữa. Có nhiều cái phóng sự có những bạn học xong bằng thạc sĩ đi bán trà đá vì không tìm được đúng chuyên ngành của mình để làm việc. Ghê như vậy đó. Không biết là tụi con trong đây có ai cử nhân mà đi bán trà đá chưa? Có, ai có giơ tay coi? Vậy là bán cà phê, không bán trà đá.
[6:58]Không đến nỗi như vậy ha? Thì chúng ta nhìn nhận vấn đề này với phương diện nhân quả của Đạo Phật. Người mà có một công ăn việc làm ổn định, có nhiều việc làm không hết, họ cũng gieo một cái nhân gì đó mới được cái quả như vậy. Và ngược lại, cái người mà không có việc làm, thất nghiệp, có sức khỏe mà không có khả năng đem cái tiềm năng của mình để mà cống hiến cho mọi người thì họ cũng gieo một cái nhân quả gì đó. Cho nên tụi con biết một điều rằng, trong Đạo Phật
[7:39]chúng ta hiểu người ta hơn nhau ở cái phước, phước. Ví dụ, khi mà cái người đó thông minh hơn mình, làm việc tháo vát hơn mình thì chứng tỏ rằng người ta có cái phước về trí tuệ, về khả năng làm việc. Mà khi chúng ta vô, hai người cùng vô một công việc mà chúng ta chậm hơn, chúng ta cái sự hiểu biết mình chậm hơn thì mình phải nghe lệnh cái người kia. Cho nên vấn đề việc làm có hay không, có việc làm thuận lợi hay chúng ta không có việc làm cũng đều do phước quy định,
[8:22]phước quy định nha.
[8:26]Thất nghiệp hoặc có việc làm cũng đều do phước quy định. Điều đó thể hiện ở những cái chỗ như thế này: Chúng ta nhìn lại xem cái thời thơ ấu của chúng ta đó, cái người nào mà rất yêu công việc, rất thích tìm những cái việc trong gia đình nhỏ nhặt làm mà làm rất là say mê, rất là thích thú, rất là ân cần, ví dụ như đơn giản như là chịu khó quét dọn nhà cửa, giúp đỡ gia đình làm những công việc mà không cần phải sai bảo đến, mà làm việc gì cũng rất là tận tâm, tận tình; rồi hoặc là rất là vâng lời khi mà ba mẹ mình nhờ mình làm những công việc, ví dụ như là sắp tới có khách đến
[9:18]bảo chúng ta dọn dẹp phòng ốc để mà đón tiếp khách của gia đình mà chúng ta làm rất là hoan hỷ và có những sáng kiến mà làm cho khách hài lòng, mà ba mẹ chúng ta cũng hài lòng; rồi khi công việc chúng ta ra ngoài đường, xã hội, người ta nhờ mình làm việc gì, mình làm cũng rất tận tình, tận tâm, chẳng hạn như là mình sang nhà hàng xóm chơi ha, người ta nổ máy mà bị thiếu dầu hỏa mà người ta không có kịp thời đi mua thì mình tức tốc mình chạy về nhà của mình, mình lấy mình cho mượn, rồi mình còn hỏi thêm là: "Như thế là đủ hay là thiếu?". Tức là mình rất là sẵn sàng trong công việc của gia đình của mình, mình tự mình tìm tòi mình làm.
[10:10]Rồi khi mà ai nhờ mình việc gì, mình cũng rất là cố gắng, rất là vâng lời. Và mà rồi người bên ngoài xã hội nhờ mình thì mình cũng rất là nhiệt tình làm, thì những người như vậy không bao giờ thất nghiệp. Không bao giờ thất nghiệp.
[10:31]Chúng ta thử nhìn lại mình xem chúng ta có được như vậy không? Còn những vị nào, những trường hợp nào mà chúng ta lúc nhỏ mà chúng ta có những cái điều ngược lại những gì mà thầy nói thì tỷ lệ thất nghiệp chúng ta hơi bị cao, hơi bị cao. Đó. Cho nên bây giờ chúng ta hãy nhìn lại cái quá trình từ thơ ấu của chúng ta. Chúng ta chưa nói là chúng ta bước vào giảng đường đại học và học một chuyên ngành nào đó, nhưng mà chúng ta nhìn lại cái quá trình sống mà chúng ta ở với gia đình, đối với người thân, đối với hàng xóm láng giềng thì chúng ta có được như vậy không. Còn nếu không thì chúng ta phải điều chỉnh lại cho nó phù hợp.
[11:21]Đó là ý thứ nhất thầy muốn chia sẻ chúng ta hiểu rõ rằng: có việc làm và thất nghiệp cũng đều do phước quy định, mà cái phước đó ở đâu ra là ba yếu tố: yêu thích công việc của mình, yêu thích mọi việc làm,
[11:40]sẵn sàng hoan hỷ vâng lời trước những sự nhờ vả của mọi người, sẵn sàng giúp đỡ mọi người khi chúng ta bắt gặp họ gặp những cái sự khó khăn trong công việc thì cái phước là ở chỗ đó. Chúng ta xem lại là chúng ta có phước chưa, căn cứ trên ba điều đó để chuẩn bị mà khi ra trường là chúng ta biết rằng chúng ta thất nghiệp lâu hay mau, nha. Và một cái yếu tố thứ hai nữa
[12:14]để chúng ta tránh được tình trạng thất nghiệp là khi chúng ta bắt đầu chọn một ngành nghề cho mình trong tương lai là chúng ta có cái mục đích: chọn ngành nghề mình thích hay là mình chọn ngành nghề mà xã hội đang cần?
[12:36]Đó. Khi chúng ta bước vào giảng đường đại học là chúng ta học cái ngành đó bởi vì mình thích ngành đó, hay là vì nhu cầu thực tế chúng ta học? Hay vì
[12:55]không biết học cái gì, học đại? Có không? Có nhiều lắm. Có nhiều bạn thầy nói chuyện: "Học ngành đó làm sao mày?" "Ủa, tao biết gì đâu. Hồi đó nghĩ bây giờ học xong lớp cấp ba rồi, đi ra ngoài kiếm tiền thì không biết làm gì, mà thấy mấy đứa bạn mình nó đi học á, mà mình đi làm nó cũng quê. Mà cả năm cấp ba chúng ta không biết chọn cái ngành nghề gì". Có nhiều bạn thầy hỏi: "Học lớp 12 rồi, à con tính học ngành gì?" "Con không biết thầy ơi". Chúng ta có không? Thê thảm vậy. Thê thảm vậy. Cho nên á, thầy nghĩ thất nghiệp nhiều cũng một phần là do cái tính hời hợt của các bạn trẻ bây giờ. Rồi một phần nữa là các bạn đi học ngành nghề đó
[13:48]bởi vì ba mẹ mình hướng nghiệp cho mình một phần. Nhưng mà chung quy lại là bây giờ có hai ý trong vấn đề chọn nghiệp là mình thấy mình học, thứ nhất là nghiệp, cái nghề nghiệp đó là mình thích rồi mình đi học, nghề nghiệp mình chọn đang hiện tại học là vì vì thực tế xã hội. Nhưng lý thuyết là như thế, nhưng mà khi mà chúng ta ra ngoài thực tế rồi thì có cái lúc chúng ta cống hiến trên một lĩnh vực khác ngành học của mình nhưng lại thành công vang dội hơn những chuyên ngành mình đã học. Thầy đã chứng kiến được những cái trường hợp đó. Ví dụ như trong Chúng Thanh niên Phật tử miền Nam, thầy có quen một cái cái người Phật tử,
[14:37]cái cô này đó thì cổ đã học là Cao đẳng Kinh tế Tài chính Hải quan, chuyên ngành về Kế toán. Thì khi ra trường thì cô nó may mắn được xin về làm một công ty của Nhật trồng rau sạch ở trên Đà Lạt. Thì cô đó chỉ làm văn phòng thôi, cũng làm được kế toán nữa, văn phòng phải phụ việc trong văn phòng, đúng như là thư ký cho cái chuyên viên ở bên Nhật sang bên Việt Nam chúng ta để hướng dẫn cái kỹ thuật cho những nông dân Việt Nam chúng ta. Vì người Nhật thì họ không trồng rau trực tiếp đâu. Thì cô này thì cổ chỉ đi theo, thư ký mà, để ghi nhận, nhưng mà cổ lại làm thêm một cái chuyện mà không ai nhờ, đó là làm thông dịch viên.
[15:23]Cổ làm thông dịch viên cho cái chuyên gia người Nhật và các nông dân trồng rau sạch ở Việt Nam chúng ta, tại Đà Lạt. Thì cô đấy thông dịch thì tất cả những cái kỹ thuật mà ông đó ổng hướng dẫn cho nông dân của mình, cổ nắm hết. Rồi cổ lại, ngoài cái việc làm văn phòng của cổ ra thì cổ lại thường xuyên ra khu vực trồng rau để cổ giúp đỡ cho các nông dân ở đó. Rồi thời gian trôi qua,
[15:55]thì cái anh chuyên viên đó ảnh biết được cô này thường xuyên xuống vườn rau và thường xuyên nghe phản ánh được rằng là cô này hướng dẫn cho nông dân làm được những kỹ thuật đó, thì quyết định chuyển cổ sang làm kỹ thuật trồng rau, mà không hề học trồng rau. Đó.
[16:16]Và làm một thời gian thì được đưa làm tổ trưởng tổ kỹ thuật. Mới đây thì thầy được nhận tin rằng cô ấy được công ty cử về Thành phố Hồ Chí Minh làm trưởng một dự án trồng rau sạch tại Củ Chi, phát triển, tại vì cái môi trường trên Đà Lạt thì rất phù hợp trồng rau xà lách, nhưng mà Củ Chi thì chưa. Cho nên bên Nhật họ quyết định phát triển về khu vực ở Sài Gòn là chọn Củ Chi và chọn đúng cô này làm cái người thực thi, thực hiện cái kế hoạch này trong vòng 6 tháng. Đáng lẽ là cô cũng tham gia hội trại đợt này nhưng vì công việc dồn nhiều, cho nên cô hoãn lại. Thì đó là một cái cái tấm gương thực tế
[17:01]mà khi mà chúng ta chọn nghề, chọn nghề mà hướng về sự phụng sự nhiều hơn, phụng sự nhiều hơn. Cho nên chúng con chúng con lưu ý nha. Ý thứ hai là chọn nghề, vì nếu chúng ta chọn nghề nghiệp mà vì sự ích kỷ của mình mà chúng ta học thì người này cũng đi về hướng thất nghiệp, thất nghiệp nhiều. Có những cái nghề nó không nó không có thực tế với xã hội, mà nếu chúng ta chọn những cái nghề nào mà xã hội đang cần thì tất nhiên chúng ta học học ra sẽ có việc làm ngay. Đó, cho nên chúng con lưu ý vấn đề này của ý thứ hai, nha. Hiện nay các bạn khi ra trường nộp hồ sơ vô công ty đều bị trả về hồ sơ, vì sao?
[17:47]Sau khi phỏng vấn xong thì ta nói rằng là: "Em còn thiếu nhiều kỹ năng cần phải trang bị". Chúng ta lại hiểu cái kỹ năng là cái gì? Thứ nhất là bằng máy vi tính, văn văn phòng. Thứ hai là phải học tiếng Anh bằng A, bằng B, bằng C, bằng TOEIC ít, bằng TOEIC nhiều. Đó. Khổ vậy đó. Học học rồi học học cái đó xong rồi nộp đơn vô không chọn. Kỹ năng thật sự mà ta cần là cái gì? Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng xử lý tình huống khi mà việc bất ngờ xảy ra với mình, kỹ năng ứng xử với đồng nghiệp, kỹ năng thông cảm, kỹ năng sáng tạo và kỹ năng tháo vát.
[18:35]Còn chúng ta nộp hồ sơ vô mà nói là mình học đại học này, chuyên ngành kia, bằng này, bằng kia, chúng ta không hề có kỹ năng. Rồi có những công ty đòi hỏi là chúng ta phải có kinh nghiệm 2 năm trở lên mới tuyển dụng, mà kinh nghiệm 2 năm là một món hàng xa xỉ đối với sinh viên, xa xỉ lắm. Giờ tìm nó ở đâu ra giờ? Có nhiều bạn quan niệm bây giờ đi học là cứ đi học thôi, đi làm chi, kinh nghiệm đâu ra. Chúng ta suy nghĩ như vậy là chúng ta rất là bị động. Cái trường hợp mà cái bạn hồi nãy thầy nói đó, trong suốt 4 năm học đại học, bạn vừa đi học, vừa đi làm, vừa tự túc về kinh tế cho mình. Cho nên họ cần về những công tác chúng ta tham gia vào những
[19:23]cái sự kiện, những cái công tác từ thiện xã hội, những hội chúng, khi mà khi nộp cái hồ sơ đó vô, họ tuyển dụng ngay. Thực sự cô đấy cũng là một thành viên trong Chúng Thanh niên Phật tử Phật Quang miền Nam. Nếu ai là Phật tử, thanh niên Phật tử Phật Quang miền Nam là sẽ biết bạn đó, thầy không nói tên. Biết không ạ? Chúng Thanh niên Phật tử Phật Quang miền Nam đâu ạ? Biết không? Biết hả? À.
[19:59]Và một yếu tố thứ ba nữa để giúp chúng ta tránh bị tình trạng thất nghiệp khi rời khỏi ghế nhà trường đó là
[20:12]khi chúng ta có việc rồi, mục đích phụng sự nhiều hơn, tức là công sức chúng ta bỏ nhiều hơn so với thu nhập của mình. Bởi vì khi chúng ta đi làm, chúng ta đều mong muốn rằng chúng ta phải có một cái nghề phù hợp với chuyên ngành của mình, phải có đồng lương phù hợp với cái những cái gì mình bỏ ra mình học, đúng không? Mà chúng ta, hầu như các bạn chúng ta đi nộp hồ sơ đều vì muốn xin à con à mình học ngành giáo viên tiếng Anh, xin ra làm sư phạm, phải đúng ngành sư phạm mới chịu. Rồi xin ra học ngành công nghệ thông tin, thiết kế phần mềm gì đó rồi xin đúng ngành đó mới chịu. Mà công ty người ta đâu có tuyển đâu.
[20:58]Mà khi tuyển rồi thì cái mức lương chúng ta phải cao. Dưới 10 triệu là không chịu. "Em làm ngành đó là phải trên 10 triệu, vì thực tế hiện nay là taxi, tài xế taxi lái xe đã là 15 triệu mỗi tháng rồi, mà em học đại học ra là 10 triệu không tới là em không làm. Thôi, xin cảm ơn em đi về". Đó. Có thực như thế đó. Tài xế taxi mà thầy hỏi mỗi lần mà thầy đi từ sân bay Tân Sơn Nhất mà về chùa đó, thầy hỏi: "Tài xế taxi bây giờ nhiêu?" Nó nói: "Em làm mỗi tháng cũng tầm 15 triệu, 13 triệu". Tôi nói khiếp, khiếp luôn! Trong khi mà tốt nghiệp đại học sư phạm ra dạy lương tháng 3 triệu. Mình bị bám vào con số.
[21:45]15 triệu nó nhiều thứ phải chi lắm, không phải giỡn đâu. Cho nên cái ý thứ ba là gì? Có việc làm rồi, chúng ta làm việc công sức bỏ ra nhiều hơn, nhiều hơn so với mức thu nhập của mình. Người như thế là người rất có đạo đức đối với công việc của mình. Nhớ nha, con nhớ cái ý này nó quan trọng lắm. Vì có một cái thực tế, có một câu chuyện, cái anh anh chàng này cũng tốt nghiệp ngành quản trị kinh doanh, xong đi nộp đơn xin việc làm khắp nơi, không ai nhận hết. Không nhận thì ảnh đọc được một thông tin trên báo: Tuyển nhân viên bán hàng, bán hàng trong trong siêu thị thôi. Thì bây giờ học ra rồi gia đình cũng khó khăn mà đợi để có cái
[22:37]nghề nghiệp phù hợp với mình thì biết bao giờ, cho nên quyết định thôi đi làm việc coi như là bán thời gian rồi tranh thủ rồi sẽ làm việc, tìm cái việc khác thì anh nộp đơn vào anh làm. Anh được phân công bán cái cửa hàng ngay trước cái cửa siêu thị đó, nắng vậy đó, bậc thềm, bán trước bậc thềm đó. Thì anh vừa bán hàng thì anh vừa quan sát, có nhiều khách hàng á đi mua xong rồi bước ra rồi mải mê nhìn vào món hàng hay nhìn vào những dòng chữ quảng cáo thì khi bước xuống cái bậc thang của cái nơi cái siêu thị đó nó thiết kế hơi bị kém về kỹ thuật cho nên thường xuyên bị vấp ngã. Đó, thì anh
[23:20]mới suy nghĩ rằng cứ một người đến mua cho ảnh, mua xong là anh nhắc câu: "Anh ơi, khi xuống bậc thang cẩn thận ngã nha". Mà ai mua anh cũng nói. Câu đó thôi. Thì những cái đồng nghiệp của anh đó mới nói: "Sao mày rảnh quá vậy? Mày làm cái tờ giấy này nè, mày dán lên cái cái cây đó rồi mày đặt ngay cái bậc thềm đó, rồi người ta sẽ biết thôi. Hơi đâu mà cứ bao nhiêu người đến mua một món hàng, thậm chí là không mua cũng nói nữa: 'Anh ơi, cẩn thận bậc thang nha'. Cứ nói vậy đó". Bạn bè cứ cứ nói thằng này khùng, rảnh quá ha. Mà anh vẫn kiên cường làm chuyện đó. Thì bữa đó có một cái bác trung niên đến mua
[24:01]hàng, ngó hàng xong cũng nói cũng nói là: "Bác ơi, cẩn thận nha, tí nữa bác xuống bậc thềm là coi chừng vấp ngã". Thì ông đó nhìn anh sững sờ. Ảnh nhìn sững sờ lắm. Rồi ổng đi, ổng đi gật đầu, gật đầu cảm ơn rồi đi. Đi thì ngay chiều hôm đó nhận được một cái lệnh là được về tổng công ty ngay. Tổng công ty ngay. Anh hồi hộp không biết chuyện gì. Mình là một nhân viên quèn, không có gì hết, thất nghiệp, phải đi bán hàng bán hàng bán thời gian để mà chờ công việc phù hợp với mình thì vô gặp tổng giám đốc, đúng ông già lúc sáng đã mua cửa hàng của mình. Đó. Thì vì anh sững sờ luôn. Anh hỏi, ông già ổng nhìn, ổng hỏi:
[24:45]"Tại sao mà anh lại có cái hành động như vậy? Ừ, tại sao tôi cũng tôi cũng tìm hiểu là nhiều người cũng góp ý với anh là tại sao không ghi cái dòng chữ đó để đó người ta thấy mà anh phải tốn công?" Thì anh cũng chia sẻ, anh nói vì anh rất có kinh nghiệm trong những cái vấn đề, người ta ít khi để ý đọc cái gì mà nhỏ nhỏ lắm. Mà chúng ta phải nhắc mà với sự cái sự là lo lắng thực sự người ta thì người ta... Và anh cũng quan sát rồi, có nhiều dòng chữ người ta để ghi như vậy cũng vô thẳng luôn, không có quan tâm. Người ta vô tâm như vậy đó. Như ở chùa thầy á có cái khu vực nhà tời, tức là xe đưa rước cái người mà xuống
[25:24]xuống dốc cao mà thầy in một cái bảng nền vàng chữ đỏ nha, mà thầy giăng ngang cái cửa lớn, thầy ghi là: "Không phận sự miễn vào". Giăng ngang luôn! Lần đó là một cái đoàn 30 người xuống xe ùa vô, hất cái miếng đó, luồn vô. Thầy hỏi chứ: "Ủa, phật tử ở đâu xuống vậy?" Nó: "Dạ thưa, thưa thầy, con là đoàn giáo viên của trường cấp ba Tây Ninh xuống viếng chùa". Thầy sững luôn! Giáo viên cấp ba mà cái bảng thầy ghi cái chữ to bằng gang tay của thầy đó, rất là to, mà hất qua, nhào vô luôn, không đọc! Mà mình giăng ngang cửa nha, chứ không phải là mình để một góc khiêm tốn đâu. Cho nên sau khi mà nghe anh ấy chia sẻ,
[26:16]mặc dù chỉ là một cái nhân viên bán thời gian, không có gọi là quan trọng nhưng mà vì cái tâm của mình, vì cái người khách hàng của mình, đó, vì cái đạo đức nghề nghiệp của mình cho nên anh bỏ ra nhiều hơn là cái mức lương mà người ta trả cho anh, một nhân viên bán hàng. Thế là ông giám đốc đề nghị anh làm coi như là quản lý tất cả những gian hàng trên siêu thị toàn quốc cho ông. Đó, đó là một cái gương mà thầy thấy được.
[26:52]Thế là mình bỏ ra. Và thầy cũng nói luôn bí mật tại sao mà thầy là người không có kinh nghiệm đi xin việc làm mà có việc để làm.
[27:08]Có muốn nghe không?
[27:12]Thật ra trước khi đi xuất gia thì thầy
[27:18]là một huấn luyện viên thể thao.
[27:26]Mà chuyên ngành của thầy á là võ thuật.
[27:33]Xin lỗi tụi con nha, trong khóa hội trại chúng ta là dạy chúng ta khiêm hạ và khiêm tốn, nhưng mà thầy hơi vượt giới hạn chút là hơi bị khoe một chút.
[27:45]Thì trong cái quá trình mà thầy đi học á, thầy nghĩ mình đi học chắc cho nó vui thôi chứ không bao giờ mình đi ra mình dạy dỗ được ai. Thì vì cái quá trình mình học mình thấy mình ngu lắm, mình không có giỏi. Nhưng mà rồi thầy học, rồi ông thầy của thầy á cứ bắt thầy ra dạy người này, chỉ người kia. Mà mình đâu có kinh nghiệm đâu. Thế là phải tự tìm tòi phương pháp sư phạm để mà hướng dẫn, rồi không có một, nói chung là thầy kêu đi đâu là mình đi đó. Thầy không trả đồng nào hết. Thế là mình cứ cứ cứ nhu thuận à mình làm hết sức mình, không vì một bất cứ một cái cái cái cái nguồn lợi nào hết. Rồi thầy cứ làm như thế, rồi dần dần dần dần dần thầy
[28:26]làm huấn luyện viên hồi nào không hay luôn. Khi mà mình lúc mình ngồi ngang hàng với các võ sư, các huấn luyện viên mình nhìn mình sực lại mình: "Ủa?", bất ngờ đó! Mình nhìn xong thì nhìn lại cái quá trình của mình là mình cứ phấn đấu mà không hướng về một cái một cái thu nhập, một cái gọi là một cái giá trị vật chất nào hết, mình cứ hết sức mình mình bỏ ra. Cho nên thầy đâu có thời gian để xin việc làm. Cứ vừa ở trong ở quê là huấn luyện cho thầy của mình xong, khi thầy vào thành phố thầy đi làm việc, đi học thì thành phố lại bắt thầy đi dạy ở các trường: trường tiểu học, trường cấp ba và sinh viên của các trường trung cấp.
[29:07]Đó, cho nên thầy không có kinh nghiệm đi việc làm bởi vì thầy không có thời gian để đi nộp hồ sơ đi xin việc làm. Đó là cái kinh nghiệm của thầy nha. Hiểu không? Hiểu câu chuyện thầy chia sẻ không? Hồi sáng thầy có nói chuyện với một bạn sinh viên đã tốt nghiệp ngành tiếng Anh ở Nghệ An thì bạn đó cũng đang bị thất nghiệp. Thì bạn đó là một chúng thanh niên, thầy nói chuyện là: "Tụi con khi nào tụi con về?" thì bạn nói rằng là: "Tụi con tình nguyện xin ở lại một ngày nữa để mà dọn dẹp vì vì vì chúng ta có rất nhiều tổ: tổ hành đường, tổ trai soạn, tổ ban tổ chức khai mạc gì đó. Nhưng có một cái tổ quan trọng là tổ dọn dẹp chưa có".
[30:01]Đó, cho nên cái bạn bên cạnh á bạn mới nói rằng: "Cái tổ này chỉ có những người thất nghiệp và thất học mới ở lại làm được thôi". Cái bạn bên cạnh á, bạn bên cạnh nói vậy thì thầy mới hỏi: "Ủa, con thất nghiệp thiệt hả?" Nói: "Dạ, con đang thất nghiệp". "Ủa, thất nghiệp sao?" "Dạ, con học xong ngành sư phạm Anh văn mà con chưa có việc làm". Thầy hỏi: "Sao chưa có việc làm?" Nói: "Bởi vì con chưa nộp đơn xin việc".
[30:35]Đó, mà bạn ấy đang là phó thủ lĩnh của một chúng thanh niên của thành phố à của tỉnh Nghệ An. Cho nên công việc bạn đó cũng nhiều quá, cho nên cũng chưa nộp đơn để xin việc làm, đó. Cho nên tụi con thấy những cái bạn mà ngày mai à tối nay mà bế mạc xong mà ngày mai mà ở lại dọn dẹp thì chúng ta đừng có kết luận rằng đó là những người thất nghiệp và thất học nha. Vì vì những người đó là có quá nhiều việc để làm và họ không màng đến cái vật chất, không màng đến một cái cái gọi là cái cái gọi là cái cái thù lao nào đó để phù hợp, vì họ không cần. Và họ sống cống hiến và phụng sự. Và thầy nghĩ những người này tại vì họ không chịu đi xin
[31:25]việc làm, chứ nếu mà họ xin việc làm thì họ phải ngồi họ chọn nhà tuyển dụng nào để họ phụng họ cống hiến. Công ty đó nó có xứng đáng để mà họ đem công sức, đem trí tuệ của mình để mà phục vụ nữa hay không. Công ty đó nó có đem được cái ích lợi cho con người, cho cộng đồng, cho xã hội và cho đất nước Việt Nam hay không thì họ mới chọn. Còn chúng ta là chọn cái công ty nào mà nó trả lương cao cho mình, mà nó có thể đáp ứng được những cái yêu cầu riêng cá nhân của mình thì những người đó phải chọn mãi mãi, chọn hoài, đôi khi là đang làm nó đuổi việc ngang xương. Có những lúc chúng ta vô việc làm bởi những mối quan hệ
[32:14]quen biết mà vì năng lực không có nhưng mà vì nể quan hệ mới cho chúng ta làm, thì những bạn đó mặc dù có việc làm rồi cũng sẽ thất nghiệp. Vì sao? Vì đời là vô thường, cho nên công việc chúng ta nó cũng không có bình thường như chúng ta nghĩ. Có nhiều người sai lầm là gì? Làm cái việc này 10 năm, 20 năm nghĩ rằng là chắc chắn chúng ta kết thúc cuộc đời là chúng ta ở công việc này mãi mãi. Nhưng mà không ngờ rằng công ty phá sản, đúng không? Công ty phá sản là chúng ta vì tuổi lớn, cho nên công ty sa thải để mà thu gọn ngân sách lại để đầu tư vấn đề khác để phục hồi công ty. Lúc đó là người thất nghiệp thê thảm, vì chúng ta cứ nuôi cái ý chí là: "Thôi!
[33:08]Mình tới an phận rồi, không cần phải học hỏi thêm gì, không cần phải đầu tư thêm gì." Mà khi nhận thông tin thất nghiệp một cái, gia đình chúng ta, con cái chúng ta, vợ chồng, con cái như vậy không biết làm gì bây giờ. Cho nên có một cái kinh nghiệm thầy chia sẻ là gì? Mặc dầu chúng ta đã có một việc làm rồi mà chúng ta đừng bao giờ an phận với việc làm đó, an phận với việc mà chúng ta đã có làm rồi mà chúng ta phải không ngừng nỗ lực trang bị thêm cho mình những kiến thức sâu sắc,
[33:45]sâu sắc nha! Chúng ta luôn luôn ở tư thế sẵn sàng là việc nào mà chúng ta làm cũng được, chớ không phải là chúng ta đã có cái ngành cái ngành đó rồi chúng ta cứ cứ cứ cứ cứ à thôi, tốt rồi, ngon rồi. Đó, đó là cái ý mà tụi con phải nắm. Và ý thứ tư: Người đang bị thất nghiệp thì làm sao để có việc làm? Cách nào để thoát khỏi tình trạng thất nghiệp bây giờ? Đây là một cái cái giải pháp mà những người thất nghiệp đang tìm cách, mặc dù là tìm hiểu rất nhiều trên mạng, thậm chí là nhiều người là quyết định đi học lên cao, tiến sĩ luôn để mà khắc phục bằng cấp của mình cho nó cao hơn. Nhà tuyển dụng thấy bằng của mình tiến sĩ là khiếp hồn luôn, khiếp hồn luôn!
[34:39]Trong khi là cái nhu cầu người ta cần có nhiêu đây nè mà mình nó to như thế này nè, tiến sĩ mà đâu có nhận, "Công ty chúng tôi không có chỉ tiêu của tiến sĩ", lại thất nghiệp tập hai. Ha, nha! Cho nên là chúng ta lưu ý những cái điều sau đây: Những người thất nghiệp,
[35:11]nói chung là muốn thực hiện được điều thứ tư này thì phải chú ý điều thứ nhất.
[35:21]Là gì? Hả? Là gì? Làm phước, đúng rồi! Đó! Mà làm phước là làm gì?
[35:38]Hả? Là phải yêu thích công việc mình đang có,
[35:46]phải dấn thân, phải cống hiến nhiều hơn cái thu nhập mình đang có.
[35:58]Tức là chúng ta bị thất nghiệp bởi vì chúng ta bị thất bại ba yếu tố trên. Vì chúng ta không yêu thích công việc mình đang có mà chúng ta cứ đứng núi này trông núi nọ, đúng không? Và chúng ta đang tìm một ngành nghề mà chỉ phục vụ cho ích kỷ của mình mà không vì xã hội đang cần. Và chúng ta đang thực hiện cái mục đích là gì? Đi tìm một công việc lương cao mà chúng ta không muốn bỏ sức ra nhiều.
[36:30]Cho nên đó là chúng ta bị thất nghiệp. Thì để khắc phục tình trạng thất nghiệp, chúng ta phải điều chỉnh lại ba yếu tố trên.
[36:41]Đồng thời là chúng ta tạo phước nền căn bản, đó là gì? Chúng ta lăn xả vào những công tác từ thiện, những công tác xã hội để chúng ta nâng cao kỹ năng của mình, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng vì cộng đồng. Chẳng hạn như là, ví dụ như: "Thưa thầy, con không biết công tác xã hội, từ thiện nào để làm để cống hiến, phụng sự?", thầy thầy chỉ ngay một chỗ: ờ, vô chùa Phật Quang việc gì cũng có, nha.
[37:18]Còn nếu mà các bạn
[37:23]xa quá không vô chùa Phật Quang được thì cứ làm công việc bán thời gian tại Học viện Phật giáo Việt Nam ở Sóc Sơn nha. Liên hệ các thầy cô của mình xem là ở học viện các thầy cô có cần con lên công quả không, con đang bị thất nghiệp. Một ý nữa, đó là tụi con phải có cái quan niệm làm việc làm sao đó là chúng ta
[37:49]năng suất lao động phải nâng cao, quyết tâm làm được việc mà vẫn chính xác, khéo léo, nha. Nhớ! Phải quyết tâm làm được việc, năng suất lao động thì phải cao nhưng vẫn chính xác và khéo léo, thì như vậy đất nước chúng ta mới tiến bộ được. Và thầy muốn rằng trong mỗi bạn chúng ta ở đây đều là trung tâm tìm việc làm và giới thiệu việc làm cho nhau, nha. Hiểu không? Là đừng đừng có đợi là chúng ta đến trung tâm việc làm ở bên ngoài chúng ta xin việc, mà những bạn à chúng ta nói riêng ở đây, tham gia Hội trại Chúng thanh niên Phật tử toàn quốc 2015 là hãy là trung tâm tàm tìm việc làm cho nhau, giới thiệu việc làm cho nhau.
[38:46]Mặc dù mình đang thất nghiệp, nhưng mà mình hãy tìm việc cho bạn của mình làm, nha. Mình gieo một cái nhân quả như vậy, chứ đừng nói: "Thôi, tao cũng đang thất nghiệp, mày cũng đừng có mong tìm việc làm hơn tao", nha. Đừng, ha, là nhân quả mình gieo như vậy là thê thảm. Cho nên nhớ: làm việc năng suất cao, hiệu quả, nhanh chóng nhưng vẫn khéo léo. Và chúng ta luôn luôn có tâm tâm nguyện là tìm việc làm cho huynh đệ của mình, đó là chúng ta gieo một cái nhân tố một nhân quả chúng ta rất khó bị thất nghiệp. Và trước khi kết thúc bài này, thầy muốn truyền cho tụi con một câu thần chú nha.
[39:32]Câu thần chú này tụi con hãy ghi nhớ. Đất nước Việt Nam mà có vẻ vang hay không, có sánh vai được cường quốc năm châu hay không là tụi con có ghi nhớ được câu thần chú này hay không, nha.
[39:51]Thầy đọc xong rồi tụi con đọc theo nha! "Mỗi người làm việc bằng ba,
[40:00]chính mình có phước, nước nhà vinh quang."
[40:09]Nhớ chưa? Bây giờ đọc lại. Thầy đếm một, hai, ba tụi con đọc lại nha, hay là thầy lặp lại? Thầy lặp lại hay tụi con đọc lại? À, thầy lặp lại nha.
[40:26]"Mỗi người làm việc bằng ba,
[40:32]chính mình có phước, nước nhà vinh quang."
[40:43]Thì thầy trước khi kết thúc thầy đọc tặng một cái câu thơ khác nha. Đó là: "Đi giữa cuộc đời là đừng phân vân chờ đợi, phải dấn thân đem điều thiện lợi đến mọi người.
[41:00]Vì người vui chính là ta cũng được vui, ngọn đèn sáng thì nơi nơi đều rạng rỡ." Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.