[0:30]Vừa rồi à thầy đọc cái bài báo là có một cái người đàn ông ở Mỹ cái phải được coi như bên người Mỹ họ giải cứu ra, tại vì ông này ổng sống với thú, sống với một bầy sói. Và đây là chuyện có thật trong thời hiện đại. Trước kia cũng có nhiều trường hợp như vậy. Có nhiều trường hợp người ta phát hiện những em bé sống với bầy sói, người ta lấy đem về để cho nó sống với loài người văn minh, nó không chịu rồi nó chết sớm. Nhưng mà riêng người đàn ông này thì bắt đầu hội nhập được. Lý do là bởi vì ổng lạc vào trong bầy sói lúc ổng đã lớn. Còn những trường hợp trước kia mà phát hiện á, lúc đó mấy đứa nhỏ nó còn nhỏ quá,
[1:11]nó chưa biết nói, chưa nhận thức và nó cứ nghĩ nó là sói. Đến khi đưa nó về thế giới loài người nó không chịu, vì nó nghĩ không phải là cái cái cái xã hội của nó rồi nó không thích nghi rồi nó chết. Riêng ông này ổng biết nói rồi, rồi mới bị cha mẹ hất hủi bỏ bê sao đó. Ổng ổng lạc bò vô trong cái hang của bầy sói con. Đến khi con sói mẹ nó đem thức ăn về cho con nó thì nó gừ gừ, thì ổng ấy là ổng sợ quá ổng chết điếng ổng nằm ổng ngồi đó bất động nhìn nó. Thì không hiểu sao khi mà nó cho thức ăn rồi nó nó xé một miếng nó hất cái miệng lại cho ổng ăn. Lúc còn bé đói quá nên cũng ăn thịt sống. Thế là từ đó rồi con chó mẹ con sói mẹ lại nó liếm
[1:54]ổng, tức là nó, cái mà liếm á là nó chấp nhận. Tụi con nhớ nha! Mình mà thấy gì liếm liếm thấy ghê chứ con chó mà nó liếm mình tức là nó nó thương mình. Giống như mình lại nhà ai chơi vậy có con chó mà nó lại nó không sủa mà con đưa tay mà nó liếm vào bàn tay tức là nó ghi dấu rồi đó, nó nó xác nhận con là từ đây là bạn nó rồi. Từ đó lần sau này con leo qua hàng rào vô nhà đó nó không sủa nữa. Đưa bàn tay nó là nó đọc được vân tay mình rồi, tức là cái lưỡi nó nó scan cái cái cái bàn tay của mình và scan cái mùi của mình, từ đó là con có thể đột nhập cái nhà đó được như vậy. Thì ông này cũng vậy, khi con sói mẹ liếm xong là
[2:31]ổng biết là ổng được chấp nhận vào trong bầy. Thế là ổng sống với nó nó coi như con luôn. Rồi ổng sống trong rừng thời gian rất là dài và cảm thấy hạnh phúc. Kể chuyện có lần ổng gặp con rắn, ổng không biết ổng lấy đâu có sữa sói gì cho con rắn uống thì con rắn từ đó đi theo ổng luôn. À, ổng mới phát hiện ra rằng cái thế giới loài vật nó rất là lạ, rất có có cái thân thiện chứ không phải là hoàn toàn là nó hung dữ như là mình hiểu. Khi mình sống với nó rồi thì trong thế giới đó cũng có tình cảm. Tụi con biết cái việc mà con sói mẹ nó ngắt miếng thịt nó thảy cho ổng ăn, đó là chuyện gì biết không?
[3:08]Tụi con hiểu nó là cái gì không? Mở đầu của một cái chương mới về cái cuộc sống. Tức là con sói nó bắt đầu nó chuẩn bị biến thành một loài khác, nó đang kích thích, kích thích để mà tiến hóa thành một loài khác bởi cái hành vi rất là nhân văn, tử tế. Còn ví dụ chỉ con mình mình cưng, loài khác cắn xé thì hoàn toàn đúng là bản năng của thú vật và sẽ tiếp tục làm thú, làm sói giống như vậy. Nhưng khi nhìn cái loài khác mà bỗng nhiên nó thắng cái bản năng nó, nó xé miếng thịt nó cho ăn thì nó chuẩn bị để nó làm một loài khác, chuẩn bị để tiến hóa thành một loài khác cao hơn. Nhớ như vậy. Một cái hành vi vô tình gì đó nhưng mà trong cái vô tình đó nó
[3:59]có cái đạo đức, có cái nhân văn, có sự tử tế thì đó là vi- kích thích sự chuyển hóa, sự tiến lên thành một cái loài khác. Hôm nay tụi con về đây ngồi thiền cũng vậy, là tụi con cũng giống như con sói mẹ mà mới xé miếng thịt cho một loài khác vậy đó. Tụi con đang kích thích, đang mở đầu cho một cái chương mới của loài người là sao? Chuẩn bị để ta tiến hóa thêm một cấp, một loài nào đó nó cao hơn loài người một chút. Đó là cái loài gì? Có một loài nào mà nó cao hơn loài người ở trong vũ trụ này? Loài nào?
[4:43]Đó là loài cái nền văn minh của người ngoài hành tinh. Những người văn minh người ngoài hành tinh họ về Trái Đất mình họ đi thăm vòng vòng vòng vòng, họ thuộc đẳng cấp cao hơn của mình. Mà chính ở đâu? Hồi đó ở bên cái nghĩa là 100.000 năm trước ở nơi cái hành tinh của họ, họ cũng lên núi ngồi thiền giống như tụi con. 100.000 năm sau họ bay tới đây họ vòng vòng họ thăm mình,
[5:15]rồi mình chụp hình mình đăng báo không biết cái gì, đành gọi nó là UFO là vật thể bay không xác định được. Nhưng người Việt Nam ta cứ gọi đơn giản là cái đĩa bay, xong, vậy. Nhưng mà nó là một cái chứa đựng một nền văn minh khủng khiếp. Nhưng bây giờ việc các cái kính thiên văn của ta xem thấy có những cái gọi là anh em song đôi với Trái Đất á, những hành tinh mà nó khá giống Trái Đất, có thể là có điều kiện sống mà nó cách mình cũng phải một ngàn mấy trăm năm ánh sáng thì mình có nằm mơ cũng không thấy đi tới đó được. Nhưng mà vậy, các đĩa bay họ đi về đây bằng cách nào? Mà họ vượt qua bao nhiêu ngàn năm ánh sáng,
[5:58]thậm chí có thể cả triệu năm ánh sáng để họ đến đây họ thăm mình? Sau khi họ thăm một vòng vòng, họ mới phát hiện ra một điều là loài người Trái Đất này chơi không được, không tiếp xúc được, cho nên họ bay vòng vòng họ đi mất. Mà sau khi họ scan qua, họ quan sát tâm, họ đánh giá đạo đức loài người, họ phát hiện ra những vũ khí hạt nhân để chực chờ giết lẫn nhau, những vũ khí hóa học chực chờ hại lẫn nhau, tâm con người đầy sân si ác độc thì họ bỏ Trái Đất này họ đi. Họ không, họ nói cái loài người này thứ chơi không được. Thì cái ông mà chỉ huy đó, ổng mới ra lệnh: "Thôi, get away from this planet", đi khỏi cái hành tinh này.
[6:40]Nhưng chờ, có một cái scan nó hiện ra, một cái tín hiệu nó báo ra trên máy họ, một cái nhân viên báo ông chỉ huy: "Thưa sếp, còn có một nhóm hơn 1000 sinh viên, thanh niên đang ngồi thiền trên núi Dinh ở chùa Phật Quang." Thế là nói: "Ồ, vậy vẫn còn hy vọng, vẫn còn, there are still hope for this planet", nghĩa là vẫn còn cái hy vọng cho cái hành tinh này, vì còn có những con người biết ngồi thiền, biết tịnh tâm, hướng về vô ngã. Tức là cái đám này nó đang có thể nó mở đầu cho một chương mới của nền văn minh mới của cái loài người trên Trái Đất này, nâng cái đẳng cấp loài người lên. Nhờ tụi con á, mới giữ được cái đĩa bay thôi nó ở lại nó
[7:24]bay vòng vòng, coi tiếp, coi tụi con ngồi tới đâu. Nhưng mà khi mà họ đứng ở kia họ quan sát họ scan xuống họ thấy có nhiều đứa ngồi mà lén nhúc nhích dòm qua dòm lại thò tay ra gãi gãi gãi đây nè. Rồi, nãy giờ họ chụp hình hết trơn rồi, nhớ nha, rồi. Nói như vậy là để tụi con cố gắng ngồi thiền. Bởi vì khi mà chúng ta ngồi thiền, chúng ta gợi ý cho loài người bước lên một nền văn minh mới, một sự tiến hóa mới. Những sự tiến hóa từ xưa của loài người á là do bị kích thích bởi hoàn cảnh. Trong khó khăn họ vượt qua, trong cái tham vọng họ vượt qua, trong cái lười biếng họ vượt qua. Ví dụ ngồi một chỗ hoài, ừ cứ đi tới đi lui mà sửa hoài,
[8:08]ngồi chỗ họ bấm nút cái thành ra có cái remote, ví dụ vậy. Đó là sự tiến bộ do lười biếng, do đau khổ, do hoàn cảnh khốn cùng, do mơ ước, do do tham vọng. Nhưng mà khi tụi con ngồi thiền thì cái sự tiến hóa này là do tâm thanh tịnh, tâm diệt trừ tham, sân, si, ích kỷ để mà mở ra một sự tiến hóa khác. Nên cái thiền định cũng là một sự kích thích cho cái sự tiến hóa loài người, nhưng cái sự kích thích này đi một con đường khác hẳn, khác hẳn với những sự kích thích tiến hóa từ xưa đến bây giờ. Tụi con biết do đâu mà người ta thành vĩ nhân không?
[8:51]Do đâu mà người ta trở thành vĩ nhân?
[9:00]Có thể sau này hết hơn 1.000, hơn 1.600 đứa tụi con về không thành không phải là tất cả đều thành vĩ nhân, không phải. Nhưng mà nếu tụi con biết cái cách mà những vĩ nhân đã đi qua, thì tụi con áp dụng đúng như vậy cho cuộc sống của mình, sẽ thấy cuộc sống của mình ý nghĩa hơn, hạnh phúc hơn, và nói theo đạo Phật là có phước nhiều hơn. Còn chỉ một vài đứa rất xuất sắc thì thành vĩ nhân thật, thành vĩ nhân thật sự, để lại công trình, để lại tên tuổi cho đất nước này, cho loài người này. Còn đa phần ta không đủ sức để thành vĩ nhân, nhưng nếu ta biết người vĩ nhân những vĩ nhân họ đi con đường nào, ta cứ đi con đường đó, thì cuộc sống mình cũng hết sức là có ý nghĩa.
[9:56]Thầy nói tụi con cái đề tài: "Làm sao để trở thành vĩ nhân". Nghe được không? Nghe ớn chưa? Nhìn làm sao để trở thành vĩ nhân, nghe ớn chưa? Nó là cái này thôi chứ không có gì. Bí quyết nó nằm ở chỗ này, là nói như Khổng Tử: "Bậc quân tử lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên hạ". Đó chính là con đường để trở thành vĩ nhân. Lo trước cái lo của thiên hạ. Thiên hạ họ chưa lo mà mình đã lo rồi, đó là vĩ nhân. Ví dụ cái điều gì mà thiên hạ chưa lo mà mình đã lo rồi?
[10:43]Ví dụ điều gì? Ví dụ thế này: Vừa rồi chúng ta nghe trên báo chí có nhiều cái thảm sát xảy ra ở Việt Nam, đúng không ạ? Ở Bình Phước, Gia Lai, rồi Nghệ An gì vân vân nhiều quá. Đụng là như là ra tay giết người, đụng là ra tay giết người. Mà đó là những vụ thảm sát mà còn biết, còn nhiều cái xác chết trôi nổi trên sông cũng là thảm sát mà không biết tại sao. Nhiều. Tính ra như vậy thì giai đoạn này người Việt Nam cái bạo lực, sự tàn ác, sự giết hại nó tăng lên nhiều quá so với thời gian trước. Thời gian trước mấy cái vụ giết người nó hiếm, bây giờ cái vụ giết người nhiều quá. Rồi tụi con có lo không?
[11:34]Lo không? Đó, tụi con không lo, hèn chi không thành vĩ nhân được là phải. Bắt đầu tụi con phải tìm hiểu vì sao, nguyên nhân ở chỗ nào, rồi làm sao diệt trừ được cái sự ác độc, cái bạo lực trong lòng người, để chúng ta tìm lại một cái xã hội, một cái thế giới, cộng đồng, một đất nước thanh bình, hiền hòa.
[12:02]Người ta vẫn cho rằng Việt Nam là một trong những nước mà an toàn nhất trên thế giới. Như có cái ông người Mỹ, ông hay lên đây, ông cũng hướng dẫn tiếng Anh cho quý thầy, quý cô mình, thì khi ông nói chuyện với thầy, ông cũng nói là Việt Nam là một trong những đất nước thanh bình, an toàn vì không cho sở hữu súng. Thầy nói: "Đúng như vậy. Ví dụ khi ta nổi giận lên, ta không có súng, ta đánh một cái thì người kia hơi đau thôi. Còn khi có súng, ta nổi giận lên, ta bóp cái, cái cò bóp nó dễ quá. Khi mình hết giận thì người kia chết rồi. Cho nên không sở hữu súng là một cái luật pháp đúng đắn của Việt Nam.
[12:44]Do đó, Việt Nam là một đất nước an toàn." Nhưng nó chỉ là cái ngọn. Cái gốc là nó nằm ở đâu? Ở trong, trong tâm mình. Ở trong tâm mình, làm sao mà con người đạo đức hơn, biết kiềm chế hơn, biết yêu thương hơn, biết nhẫn nhục hơn, thì nó không có bạo lực. Cái đó mới là cái gốc. Vậy làm sao mà có thể xây dựng một cộng đồng, xã hội mà người ta biết kiềm chế, nhẫn nhục, yêu thương, tử tế? Cái đó mới là cái quan trọng. Làm sao tìm được cái đó, làm sao xây dựng được cái đó, đó mới là cái lo lớn. Tụi con có lo không? Chưa. Đó, chưa nghĩ tới, thấy không ạ? Cho nên chưa làm vĩ nhân được là vậy. Rồi chúng ta xem trên đài, trên tivi,
[13:32]thấy con chim nó nó bay rồi nó đáp xuống ở một cái ghềnh đá, nó lảo đảo lảo đảo rồi nó gục, nó chết. Khi nó chết rồi, thì cái nó nằm cái chỗ mà gió không thổi, cho nên cái lông nó còn nằm đó, xương nó còn nằm đó. Thịt thì tan, nhưng mà lông còn, xương còn, và trong đó một đống đồ nhựa ở trong đó. Cái bao nhựa, cái vật nhựa nó nằm trong bao tử. Nó đói quá, nó thấy lấp lánh lấp lánh nó xuống nó cứ nuốt nuốt nuốt, nó thấy no. No rồi không tiêu hóa, rồi nó chết. Và người ta quan sát những cái dòng rác, cái dòng nước của biển, những dòng hải lưu đưa đi, cuốn rác đi, rác đầy trên khắp biển cả. Hồi thầy còn nhỏ, biển là nơi trong lành.
[14:27]Cái gì dơ chứ biển là không thể dơ. Là ta bệnh ta xuống ta tắm biển, ta bẩn là xuống ta tắm biển, biển sẽ gột sạch hết mọi thứ. Nhưng cách đây mấy năm, thầy về ở Mũi Né, Phan Thiết, thầy ngạc nhiên rồi thầy mới chỉ cho anh chủ tịch tỉnh, thầy nói: "Trời ơi, sao kỳ, sao bờ biển bây giờ rác tràn ngập hết, mình không dám bước xuống nữa?" Thầy lại thầy đứng gần coi, thì quần áo cũ, nhựa, bao nilon, đủ thứ trên đời thì nó tấp đầy hết bờ biển. Thì anh mới nói là: "Cứ mỗi năm như vậy, có một lúc nào đó bỗng nhiên biển tấp đầy hết mà không vớt nổi." Thầy nói: "Nếu anh không vớt được thì làm sao anh hấp dẫn được cái du khách của
[15:08]nước ngoài về nơi Mũi Né này?" Anh cũng cười cười, không làm gì. Rồi một lần nữa thầy ra ngoài Quảng Bình, cũng làm cái lễ. Vào cái mùa đó nước biển nó ấm mà nó sạch, rồi xuống tắm rất là thích. Qua ngày hôm sau trở xuống lại thì bắt đầu rác. Cái người dân họ nói: "Chuẩn bị có biển động. Khi mà biển động thì rác nó tấp vào trước." Thì ra cái việc mà rác nó đầy bờ biển là nó đã thành một cái truyền thống rồi, mà người dân họ nhìn rác để đoán biết được khí hậu, thời tiết đến mức độ như vậy. Rác nhiều quá! Tại sao rác nhiều như vậy?
[15:51]Là do con người xả rác.
[15:57]Con người xả rác, tại đâu con người xả rác? Bởi vì những cái con người không dùng nữa thì vứt bỏ. Lúc con người không dùng nữa thì con người hoàn toàn không còn trách nhiệm với cái món đồ đó nữa.
[16:13]Và đó là một cái hết sức ngu của con người. Ông bà mình ăn một hột cơm rớt xuống còn tiếc, nhặt lên. Hột cơm bé xíu à. Hột cơm còn nghĩ rằng bao nhiêu công lao gói ở trong một cái hạt gạo đó, hạt cơm đó, tiếc, cầm lên phủi phủi rồi ăn. Có thể nó cũng dính chút đất, có thể nó dính một chút vi khuẩn, nhưng mà thêm một chút vi khuẩn đó bỗng nhiên làm tăng sức đề kháng giống như mình vừa chích một cái vắc-xin, nên ông bà mình rất là mạnh, đề kháng được với nhiều loại bệnh là nhờ ăn cơm rớt dưới đất. Nhưng mà nó nói lên một cái đạo đức là yêu quý từng chút những cái sản phẩm của đất trời này. Còn ta, mỗi ngày ta bỏ đi nhiều hơn cái những hột cơm đó.
[17:08]Ví dụ cái gì? Ví dụ như bây giờ tụi con mua một cái USB, USB bề lớn phải không? Nhưng nó được gói bằng cái gì? Một cái bao bì rất là lớn, USB bé xíu trong. Cái bao bì đó là cái gì? Thứ nhất, một lớp nhựa cực kỳ tốt, cực kỳ trong suốt, cái lớp giấy bìa cực kỳ tốt, những hàng chữ mực phun in lên đó cực kỳ là loại đẹp. Tụi con lấy được USB ra rồi thì cái bìa cái bì đó làm gì? Không dùng nữa, phải không? Biến thành rác lập tức liền. Mà cái bìa đó nó giá trị của nó hơn gấp ngàn gấp ngàn lần một cái hột cơm rớt ra, nhưng mình bỏ mình không dùng. Muốn tái chế cũng không biết cách nào tái chế. Vì sao vậy?
[17:51]Vì cả cái xã hội này chưa có vận hành cái hệ thống để tái chế tất cả những loại con người bỏ ra. Cả cái xã hội này, cả một cái thế giới này chưa có vận hành cái hệ thống tái chế lại những gì ta không dùng nữa và ta loại ra trở thành rác. Rác nó đi đâu? Khắp nơi trong cuộc sống, rồi cuối cùng đổ xuống sông, xuống rạch, rồi ra biển hết. Biển trở thành một cái ổ rác khổng lồ, giết nhiều loại sinh vật biển quý giá ở trên đó. Cái sự ác độc, ngu si, lười biếng, phung phí của con người.
[18:32]Cứ con người chế cái món đồ xài, qua tay con người xong biến thành... rác. Cả một trái đất này cứ thêm một ngàn năm nữa, mà cứ con người xài cho hết nguyên liệu rồi biến thành một trái gì? Trái rác! Không còn là một trái đất xinh đẹp nữa. Không còn là cái Earth nữa mà trở thành cái gì? Waste, rác.
[18:58]Không còn là trái đất nữa. Mai mốt người UFO, hành tinh trở lại họ bay trở lại họ không tìm thấy trái đất nữa. Nó nhớ chỗ này có trái đất, cái quỹ đạo này có trái đất, bây giờ sao dòm thành trái rác hết trơn rồi. Vì sao? Lúc đó chúng ta là ai? Chúng ta là những người bò lóp ngóp trên cái đống rác đó đi tìm đồ ăn mà ăn. Hậu quả của chính mình. Qua tay con người rồi ta vứt bỏ phung phí phí phạm. Tụi con lo không? Lo không? Phải lo điều này. Mà phải lo những điều này tụi con mới là vĩ nhân được. Rồi cái gì để lo nữa? Thầy mới nói tới hai điều nha: một là đạo đức, vấn đề bạo lực chưa xử lý được nha.
[19:40]Đến bây giờ vẫn chưa có ai xử lý, tụi con phải lo mà xử lý. Vấn đề thứ hai: rác! Rác nhiều quá, mà không có cơ chế vận hành để thu lại mà tái chế lại, sử dụng lại. Có một lần Thầy gặp cái anh đó là anh... anh Vũ, ảnh là Trưởng phòng Thương mại của Việt Nam làm việc với các nước ngoài, thì mình mới nói rằng: "Hiện nay chưa có cái luật là một sản phẩm mà muốn được cấp phép để tung ra thị trường thì phải trình cái quy trình, trình ra cái quy trình thu hồi lại những cái gì không xài mà tái chế, ví dụ ít nhất là bao bì cái đã." Không có. Tháo xong bao bì thành rác liền, trong khi cái đó có thể lấy lại xài
[20:23]được nhưng không có cái quy chế, không có hệ thống để lấy lại. Ổng mới ngạc nhiên hỏi: "Ủa, chưa có hả?" Nói: "Trời ơi, ổng là sếp về kinh tế thương mại mà ổng cũng hổng... lơ ngơ chuyện này. Mà không riêng Việt Nam, cả cái thế giới như vậy." Nên đây là điều mà cái con người vẫn còn rất ngu! Nói thẳng một điều. Chừng nào mà thế giới này lập được một cái hệ thống vận hành thu hồi lại hết những gì mà ta không dùng nữa, lúc đó loài người mới được tạm gọi là hơi khôn một chút. Bây giờ dù chế được tên lửa bay lên, dù có chế được smartphone rồi nói chuyện liên lạc cả thế giới, nhưng vì chưa có cái vận hành được cái hệ thống mà thu
[21:04]lại rác thải, loài người vẫn được xếp vào một đẳng cấp là còn ngu si.
[21:11]Hôm nay vậy Thầy trao lại cho tụi con cái nỗi lo đó. Thầy già rồi Thầy hết lo nổi rồi. Tụi con lớp trẻ tụi con phải lo điều này. Nha. Tụi con phải lên Facebook, phây biếc gì của tụi con đó, Twitter, tuýt tiếc gì đó Thầy không có rành vụ đó, tụi con phải la làng bằng tiếng Anh, nha. Thế giới này phải vận hành một cái hệ thống thu hồi lại hết những đồ không dùng nữa. Tụi con phải lên Facebook tụi con làm ầm ầm trên đó cho Thầy, nha, để cứu cái thế giới này và biết đâu tụi con sẽ trở thành vĩ nhân.
[21:46]Tụi con xem cái phim Terminator chưa? Kẻ hủy diệt á. Người máy mà có thông minh và nó không cho loài người tồn tại, nó giữ loài người trở thành nô lệ, ai mà chống là nó giết hết, mà nó thông minh quá. Thì ông Stephen Hawking ổng nói chuyện tới rồi. Hôm nay vài con rô-bốt nó lỗi nhịp trong nhà máy bắt đầu nó giết người ta rồi, nhưng nó vô tình thôi. Nhưng mà sau này sẽ có những con rô-bốt giết người có chủ đích, có chủ đích. Mà ngày nay những con rô-bốt có cảm xúc bắt đầu có rồi, trong những phòng thí nghiệm bí mật đã thành công rồi. Có đối đáp, có ứng xử, có nhận thức về chính mình rồi. Thí dụ con đưa ra một câu hỏi, thì nó trả lời một câu hỏi không
[22:28]theo lập trình mà rất thông minh là con người bắt đầu sợ rồi. Thấy không? Sau khi mà người ta đưa vào nó một loạt những câu hỏi mà không trong lập trình thì nó trả lời rằng là: "Những vấn đề này hơi mới, chúng tôi sẽ xét lại." thì bắt đầu các nhà bác học run rồi. Ta đang đối diện tự mình tạo ra một giống loài khác thông minh hơn mình, mạnh hơn mình, mạnh hơn mình.
[22:59]Hồi xưa trong cái thời Đệ nhị Thế chiến, Đức mỗi ngày họ truyền cái lệnh quân sự của họ qua không gian, qua sóng vô tuyến, để cho các đơn vị ở xa bắt được cái sóng vô tuyến đó, biết mình phải làm cái gì. Thì phe Đồng minh, nhất là Anh ở gần đó, bắt được cái sóng đó hết. Bắt được cái sóng đó hết nhưng dịch không được, không giải mã được. Anh mới triệu tập hết tất cả những nhà toán học hàng đầu, những nhà giải mã hàng đầu về để mà làm sao mà hễ mỗi cái cái lệnh mà hằng ngày mà Đức đưa ra đó, giải mã được hết để biết coi Đức tính đánh ở đâu, tính chiếm ở đâu, tính làm cái gì, mà mình đề phòng mình phản công.
[23:40]Nhưng mà một cái bức mã mà đưa ra đó, thì một tháng mới dịch được một cái. Thì trong một tháng đó mỗi ngày nó đều đưa ra rất nhiều cái lệnh hết, đánh không kịp, không đoán được. Sau này có một nhà khoa học, ổng không thèm giải mã, ổng lo ổng chế cái máy. Ổng chế một cái máy rồi ổng nói là tại sao, ổng nói là: "Cái mã mà Đức phát đi đó là cái mã đó được máy nó tạo ra chứ không phải con người tạo ra, nên nó mạnh quá. Bây giờ sức người đánh với máy đánh không lại, nên ổng ngồi ổng lo ổng chế máy thôi." Ổng nói: "Máy ổng chế xong rồi mới dịch được mấy cái mã đó, vì cái mã đó là do máy nó tạo ra thì bên đây máy nó mới giải.
[24:16]Còn con người làm sao mà đầu óc sao mà đi kịp cái máy được." Giống như vi tính bây giờ tụi con có thể vẽ nhanh như máy được không? Như laptop được không? Tụi con tính bằng máy được không? Không được. Tụi con bây giờ đi cày đất kịp cái máy cày không? Không. Máy nó lại mạnh hơn mình. Cho nên là khi ổng đóng chế xong được cái máy rồi, từ đó bắt đầu mới biết được là Đức nó ra lệnh gì, nó đánh ở đâu, đánh chỗ nào. Mà ổng ra lệnh là đừng hễ mà nhận tin là oánh lại là nó nó biết nó lộ, nó đổi máy là chết á, mình chế không kịp đâu. Là phải chấp nhận: chỗ nào hy sinh cho nó đánh giống như mình không biết,
[24:46]chỗ nào thì mình chặn thì nó cứ tưởng mình vô tình mình bắn thôi. Lúc đó ổng mới buồn, ổng nghĩ ổng giống như Thượng đế đó. Sau khi biết được Đức đánh chỗ nào, ổng quyết định chỗ nào cứ cho chết, chỗ nào thì cho đánh để cứu, chỗ nào cho chết, và ổng nghĩ ổng như là người có quyền mà quyết định ai sẽ sống ai sẽ chết, ổng cũng đau khổ vì cái đó lắm. Đại khái cái bộ phim đó là như vậy, nhưng đó là chuyện có thật, dựng lại thành bộ phim như vậy. Là con người không làm lại máy. Mà bây giờ bắt đầu ta chế ra được những loại máy mà con người cứ thích, cứ thích tò mò tìm tùa tòi rồi sáng tạo, chế riết chế riết chế ra được cái loại mà bắt đầu nó
[25:23]thông minh ngang với mình và mạnh hơn mình thì loài người cũng chuẩn bị tận thế giống như trong cái phim Terminator. Đó là một một cái tiên tri không phải là quá xa, vì ngày nay những loại cảm xúc, những cái loại máy mà thông minh tự nhận thức về mình đã nằm trong các phòng thí nghiệm, có rồi, có rồi. Vì nó chưa bước ra đường nó ngơ ngơ nó nhìn con người thôi, chứ đang trong phòng thí nghiệm có rồi. Và tụi con bắt đầu lo chưa? Lo cái chuyện ngày nào đó mấy nhà bác học quái đản cứ thích thú cứ chế tiếp chế tiếp chế tiếp rồi những con người máy nó tự tạo ra những thế hệ đàn em của nó thông minh hơn và nó cảm thấy tới lúc bắt đầu nó xuất hiện
[26:06]được cái tham vọng thống trị trái đất thì loài người mình tiêu. Không biết có ai lo việc đó chưa? Tụi con phải lo điều đó. Phải lo trước cái điều đó như vậy. Và còn nhiều điều nữa tụi con phải lo nữa. Đó là những điều mà Thầy nói chuyện lớn, ví dụ: đạo đức của cả một xã hội, chuyện rác thải, môi trường của cả một thế giới, rồi cái chuyện mà người máy mà nó thông minh nó vượt khỏi con người, thống trị con người, đó là chuyện sâu xa của thế giới, của kỹ thuật, đều phải lo. Ngoài những điều lo lớn như vậy tụi con phải lo, tụi con còn phải lo những điều nhỏ hơn một chút nữa, gần gũi hết trong gia đình mình,
[26:52]phải lo trước cái điều mà mọi người không thấy, lo cho cái đàn em những thế hệ về sau này làm sao nó ngoan hơn, nó giỏi hơn. Tụi con phải lo cái ảnh hưởng internet, khi mà những lối sống của Tây phương, những lối sống bừa bãi, hỗn láo đi vào trong xã hội Việt Nam làm sao mình phải ngăn chặn, để giữ cho cái người Việt Nam hiền lành, tử tế, thông minh, sáng tạo và quả cảm. Vừa rồi Thầy ở ngoài Bắc Thầy có giảng cái bài Một Đất Nước Xinh Đẹp. Thì hỏi mọi người: "Chúng ta có muốn nước Việt Nam mình là một đất nước xinh đẹp không?" Thì ai cũng trả lời muốn. Nhưng mà Thầy nói: "Ai cũng muốn mà không ai chịu đóng góp cho cái
[27:37]sự xinh đẹp của đất nước này." Thầy nói: "Bây giờ đứng ở bên kia đường nhìn lại cái mặt tiền nhà mình coi coi phải căn nhà đẹp chưa?" Không... Có bao giờ chưa? Có bao giờ ta đứng ở bên kia đường nhìn lại cái cái cái mặt tiền của nhà mình đã đẹp chưa? Có ai làm chưa? Nói: "Dạ, chưa." Đó! Đi ta nhìn thấy có những căn nhà họ cứ cất lên họ ở, đẹp xấu không cần, những con người đó vô trách nhiệm với đất nước của mình. Không biết rằng cái nhà mình nó xấu, nó góp phần làm cho một đất nước xấu xí. Chúng ta phải làm đẹp từ căn nhà mình, làm đẹp trên cái nhân cách của mình. Người ta nói: "Vậy có làm đẹp gương mặt mình không?" Có!
[28:19]Cái đó tụi con quan trọng nhất. Nào giờ ta cứ dồn tất cả mọi tiền bạc ha, mọi công sức chỉ lo đẹp cái mặt mình không. Thì nó cũng là một yếu tố đóng góp cho một đất nước xinh đẹp, nhưng mà những thứ khác xấu thì đất nước mình vẫn xấu. Người ta bước xuống đất nước này: "Ồ, ai cũng đẹp quá!" mà rác thì đầy đường, nhà cửa thì xấu xí, con người nói bậy nói bạ miệng mở ra chửi bậy không, thì người ta vẫn không có yêu thích một đất nước như vậy được. Còn nếu người ta bước xuống một đất nước mà người ta thấy người đẹp, nói năng lịch sự, đàng hoàng, cách cư xử đúng mực, tử tế, văn minh, nhà cửa xinh đẹp, đường xá đâu đó ngay ngắn
[28:57]không có rác thải, đó mới thực sự là một đất nước xinh đẹp. Nhưng mà Thầy đi trên con đường Thầy thấy nhiều căn nhà họ cất một cách vô trách nhiệm, cất mà cất xấu giữa con đường phố như vậy, cất bậy và vật liệu bừa bãi mà không có nghĩ gì về một đất nước mình, người nước ngoài đi qua đi lại con đường đó nhìn vô họ cũng cũng tỉnh bơ, không biết xấu hổ, không biết hổ thẹn. Và Thầy nói cái ông lãnh đạo địa phương đó cũng vô trách nhiệm luôn khi mà để trong địa phương mình có những căn nhà nó xấu xí như vậy. Ta không tạo thành một đất nước xinh đẹp được. Còn xả rác thì sao? Xả rác thì sao? Có bao giờ tụi con xả rác ngoài đường chưa?
[29:42]Nói thật. Thú thật trước bình minh đi, lát Thầy cho ăn bánh.
[29:51]Tại sao chúng ta xả rác ngoài đường? Tại sao chúng ta xả rác bừa bãi? Tại sao? Tại sao? Câu trả lời đó là: tại ba mẹ con cũng xả như vậy. Đúng không ạ? Chính xác! Nói tại sao ba mẹ con đi xả rác bừa bãi? Tại ông ngoại bà ngoại, ông nội bà nội con cũng chuyên gia xả rác như vậy. Đó, thói quen của một dân tộc. Bây giờ tụi con phải là người chặn đứng thói quen đó lại. Cười lắm nha, mình nhìn vô một cái quán ăn mà nhất là mấy quán ăn mà có nước nhiều á, phở, hủ tiếu gì đó, ở trên thì người ngồi ăn, dưới gầm bàn là một đống khăn, khăn giấy. Đúng không ạ? Tụi con thấy cảnh đó chưa? Thấy rồi mình có tỉnh bơ không?
[30:39]Hay thấy mà mình cảm vô cảm? Đó. Thấy mình vô cảm. Trong khi nếu mà chúng ta có ý thức, có lương tâm, có biết lo thì khi ta đi ngang qua một cái quán ăn, ta nhìn thấy những người ngồi ăn trên bàn và dưới bàn đầy giấy khăn giấy thì ta phải hiểu đó là nỗi nhục của một quốc gia, chứ không phải đó chỉ là cái vấn đề của cái tiệm ăn đó, đó không phải là vấn đề cái tư cách riêng của cái người thực khách đó, mà đó là nỗi nhục của cả một quốc gia.
[31:14]Tụi con có lo điều đó không? Cũng không lo phải không? Vô cảm. Hàng chi không làm vĩ nhân được. Vĩ nhân là lo được những điều đó, nho nhỏ đó. Mọi người không thấy, mình phải nhìn thấy và mình phải lo trước cái lo của thiên hạ, đó mới là vĩ nhân. Đó, những điều rất tổng quát mà hôm nay thầy muốn tụi con ghi khắc trong lòng. Thầy muốn tụi con phải đem cái nỗi lo đó để trong tâm tụi con. Để làm chi vậy? Tụi con làm gì được thì làm, góp gì được thì góp. Làm lại cho cái nhân phẩm mình đẹp lên một chút để đóng góp cho cái đẹp của đất nước này. Tụi con sửa lại cái mặt tiền nhà một chút xíu, đóng góp vào cái đẹp cho đất nước này. Tụi con nhặt cái miếng rác lên xíu,
[32:02]nhắc mọi người nhặt cái miếng rác chút xíu, đóng góp cái đẹp cho đất nước này. Tụi con cẩn thận đối với rác thải, tìm cách mà hô hào kêu gọi vận động hệ thống thu hồi rác thải vân vân, đóng góp này. Đó, thầy muốn tụi con có cái nỗi lo nỗi lo một chút chút chút cùng với nỗi lo của toàn thể nhân loại. Để làm chi vậy? Để rồi mỗi cá nhân tụi con sẽ có một cái lo khác không trùng với những điều mà thầy vừa nói, không trùng với những điều thầy vừa nói. Những điều mà thầy vừa nói là những điều rất chung mà tụi con phải lo: đạo đức xã hội, kỹ thuật thoát ngoài sự kiểm soát của con người nè, rác thải tràn ngập thế giới nè, một đất nước chưa xinh đẹp nè.
[32:46]Đó là những cái nỗi lo chung tất cả chúng ta phải lo. Mà khi tụi con trong đầu mình có giữ những cái nỗi lo đó thì bỗng nhiên nó phát sinh một cái nhân quả, một cái nhân quả, tự tụi con sẽ có những cái lo riêng trong cuộc đời mình mà không trùng với bốn cái điều lo mà thầy vừa nói. Cái lo riêng đó là gì? Những lo riêng đó tự tụi con sẽ thấy, sẽ tìm thấy. Và chính những cái lo riêng đó làm cho cuộc đời tụi con sau này thành công, làm cho tụi con sau này thành công. Bốn cái lo chung mà thầy vừa nói, nếu tụi con lo được mà góp phần được thì tụi con đúng là vĩ nhân đó. Nhưng mà thầy không hy vọng rằng tụi con sẽ thành công lớn trong
[33:37]bốn cái lo chung này, thầy chỉ mong tụi con góp phần thôi. Nhưng khi mà tụi con có bốn cái lo chung này rồi, bỗng nhiên tụi con có những cái lo riêng rất độc đáo của riêng mình, những cái lo riêng rất độc đáo của riêng mình. Và đó chính là sự nghiệp sau này của tụi con, chính là những thành công độc đáo riêng của tụi con. Ví dụ: Ví dụ tùy cái ngành học của tụi con. Ví dụ bây giờ đứa nào học kiến trúc, khi mà tụi con có bốn cái điều lo chung mà thầy vừa nói thì bắt đầu tụi con xuất hiện cái lo riêng cùng với cái ngành nghề của mình, riêng với cuộc sống của mình. Ví dụ đứa học kiến trúc, tự nhiên tụi con khi học đọc sách bỗng nhiên có cái nỗi lo:
[34:22]bây giờ có thể có một cái loại nhà nào mà bão thì không hư hại, không gây tổn hại người, lụt thì không ngập, trời nóng thì nó không hấp thụ nhiệt, trời lạnh thì nó giữ được nhiệt trong nhà không thoát ra. Tụi con lo, đó cái lo riêng đó. Mà nếu tụi con nhúc nhích làm được, tụi con thành công lớn trong cuộc đời mình. Giờ tụi con là người thiết kế nội thất hay tụi con làm ngành mộc hay con làm kỹ thuật gì đó, tụi con mới phát hiện ra một cái ghế ngồi tụi con. Thí dụ cái loại ghế ngồi này thì nó thỏa mãn được nhu cầu trong lúc này, nhưng mà qua cái lúc khác nó không thích hợp. Ví dụ cái khi tụi con mệt, tụi con cần một cái ghế mà tụi
[35:02]con hơi duỗi chân lên ngả ra chút xíu phải không ạ? Đỡ cái đầu. Nhưng khi tụi con làm việc thì tụi con cần ngồi lâu thì con cần cái ghế êm ái và lưng hơi thẳng ở độ cao vừa phải, mà mệt thì có chỗ gác tay. Nhưng có những lúc tụi con cần cái ghế mà nó gác tay rồi con khó chịu, nó phải trống cái tay ra không có cần gác để làm việc. Lúc tụi con ăn thì tụi con cần cái ghế khác, lúc tụi con có những việc thì con cần ghế thấp, có những lúc tụi con cần ghế cao. Nghĩa là hiện nay thế giới vẫn chưa có một loại ghế mà có thể biến hình để đáp ứng hết mọi nhu cầu của con người trong nhiều tình huống khác nhau. Vẫn chưa có!
[35:39]Và tụi con cảm thấy lo, và nếu tụi con nghiên cứu về điều đó, tụi con bỗng nhiên trở thành gì? Một nhà phát minh, một nhà sáng tạo, một doanh nhân thành công luôn, vì mình có sản phẩm mới cho cho thế giới này, cho xã hội này. Đây là những ý tưởng. Mà cái ý tưởng này từ đâu? Nó từ cái lo mà ra. Cái lo đó từ đâu mà ra? Từ cái cái trái tim vị tha của mình. Khi mình vướng vào điều gì, mình nghĩ tới người khác. Khi mình kẹt cái gì, mình nghĩ tới người khác. Khi mình bị cái gì khó khăn, mình nghĩ tới người khác. Đó là tụi con biết lo. Mà những cái lo mà thầy vừa nói nó lại là cái riêng trong ngành nghề, trong cuộc sống của mình.
[36:16]Từ những cái lo riêng này, tụi con sẽ có những sản phẩm độc đáo, hoặc là sản phẩm đó là một phần mềm ở trên mạng, hoặc là một cái sản phẩm vật chất cụ thể như cái ghế, như cái nhà. Nhưng mà đầu tiên để có thể tụi con biết lo riêng từng cái sản phẩm riêng theo ngành nghề mình, thầy yêu cầu tụi con có cái lo chung về bốn điều mà thầy vừa nói: đạo đức xã hội phải không, rác thải tràn ngập, kỹ thuật vượt khỏi tầm kiểm soát của con người, và những cái đẹp của đất nước này, cái khung cảnh cái đẹp của đất nước này. Đó những điều mà lo chung, sư phụ muốn, thầy muốn tụi con lo chung điều này. Ai cũng phải lo chung rồi từ cái lo chung này tụi con có
[36:55]cái phước, bắt đầu tụi con xuất hiện những cái lo riêng trong cái ngành nghề của mình và tụi con sẽ thành công. Nên bí quyết để con người thành công là lo cho thiên hạ. Nhớ nha! Hôm nay vậy, hôm nay cái bài nói chuyện của thầy là biết lo cho thiên hạ đó là người sẽ thành công. Nhưng biết lo những vấn đề vừa vừa, tụi con là người thành công; nhưng biết lo những vấn đề lớn, tụi con là vĩ nhân. Nha! Thôi, thầy chúc tụi con trở thành vĩ nhân hết. Nhưng mà muốn làm vĩ nhân, làm ơn ngồi thiền đều đặn nha, mở ra một chương mới cho loài người.