[0:03]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nay ta ta nghe tiếp ha, về Bồ Tát Đại thừa. Nay ta nghe cái phần Lục độ, hai cái phần sau là thiền định và Bát-nhã. À, hai phần này thì mình nói cả mấy năm cũng chưa hết, nhưng do trong cái loạt bài về Bồ Tát Đại thừa nên chúng ta cố gắng nói gọn thôi, để mọi người có cái khái niệm đó là Bồ Tát phải tu Lục độ hay Lục ba-la-mật. Thì trong cái Lục độ đó thì gồm có gì? Trì giới hả, bố thí, trì giới, tinh tấn, nhẫn nhục, thì bữa nay ta nghe tới thiền định và trí tuệ Bát-nhã. Là một người, một vị Bồ Tát hay một người tu hạnh Bồ Tát là phải tu tập thiền định cho đến mức triệt để,
[0:59]rốt ráo, tuyệt đối, viên mãn, cái ý là như vậy. Thì cái mà tu tập thiền định này, nó là cái thước đo cái đạo lực của một người tu hành. Ví dụ ta thấy một cái người mà khi bước vào đạo tu hành mà trở nên cứ thích ngồi thiền, rảnh là cứ kiếm chỗ ngồi thiền thì ta biết người này đã bắt đầu có kết quả trong thiền định, có sự thâm nhập trong thiền định. Vì cái thiền định tự nó là một cái hố đen, nó hút cuốn cái tâm của ta vào rất là mạnh một khi ta đã chạm vào được nó. Còn ta chưa chạm vào được cái thiền định thì ta không bị hút, ta không có cái ham thích, không yêu thích thiền định. Hễ kêu ngồi thiền cái nói:
[1:55]"Dạ, mắc nấu cơm." Kêu ngồi thiền nói: "Dạ, con mắc đi cuốc đất." Kêu ngồi thiền nói: "Nay con hơi nhức đầu, nay con hơi bệnh, con mới đi làm về mệt", nghĩa là mình đủ lý do để mình mình tạt ra mình tránh ra. Còn cái người mà cứ lén lén trốn đâu mất rồi, đâu mất rồi, chạy lên góc ngồi người thấy ngồi thù lù ra ngồi thiền, đó là hai cái đó nó khác nhau liền. Giữa một người mà không thích thiền định và một người cực kỳ yêu thích thiền định thì hai hạng người đó khác nhau xa lắm, giống như trên đỉnh núi và dưới vực thẳm vậy. Và khi một người tu mà chạm được thiền định rồi, họ cực kỳ mê thiền định.
[2:35]Lúc cái mê đó không biết đúng hay sai, nhưng mà bị cuốn hút vào trong đó luôn và thiền định là như một cái hố đen của vũ trụ vậy đó, mọi thứ hút hết vô trong đó, mọi cái tâm hồn, mọi sự yêu thương, mọi thời gian của chúng ta là chỉ dành về đó, còn mà những giờ khác làm là gượng mà làm thôi. Nhớ như vậy. Khi cái người mà bắt đầu đạt được cái kết quả thiền định thì cái thái độ của họ là rất là rõ. Mọi chuyện khác chỉ gượng mà làm, hễ mà rảnh được, tránh được, trốn được là kiếm chỗ ngồi thiền, cực kỳ yêu thích thiền định, nhớ cái thái độ. Còn chúng ta ngược lại cực kỳ ghét thiền định, nghĩa là nói tới thiền định là trốn liền. Mà tại sao như vậy?
[3:21]Tại vì khi mà chúng ta chưa chạm được vào trong thiền định, cái công phu của mình chưa có mở ra, chưa có kết quả thì ngồi thiền là một cực hình. Đúng không ạ? Ngồi thiền là một cực hình. Thầy nói ví dụ mình ngồi yên trên ghế này thôi nha, rất là thoải mái ha, có cái chỗ tựa lưng ngồi, có gió mát đồ, đừng nhúc nhích cho thầy 10 phút thử, chuyện gì xảy ra? Nói: "Dạ, tự giận sướng hơn." Mà khi mình ngồi có ghế dựa đó, thả chân xuống, có ghế dựa, có gió mát này nọ mà mà thầy không cho nhúc nhích nha, nhúc nhích lấy roi đánh liền thì nói: "Thôi, con tự giận chết sướng hơn chứ ngồi mà không nhúc nhích."
[4:01]Còn ở đó, còn ở đây ngồi thiền bắt tréo hai cái chân lại, tự mình ngồi dựng thẳng lưng lên mà không được nhúc nhích, mà tâm không được suy nghĩ, thì phải nói nó là một cực hình còn hơn tra tấn nữa. Cho nên khi mình thấy ai mà có tội phạm mà không chịu khai á, mình cứ bắt ngồi thiền là nó khai hết. Tại vì ngồi thiền còn khủng khiếp hơn là bị đánh đập, tra tấn, nhấn nước, thấy không, đổ xà bông vô miệng gì không gì chịu nổi bằng thiền định hết, vì thiền định khổ sở vô cùng. Nhưng mà khi bắt đầu ta chạm được vào thiền định rồi thì thiền định là nguồn hạnh phúc phi thường. Cái hạnh phúc của thiền định là một cái gì không định nghĩa được,
[4:43]nó không giống như cái niềm vui, cái sự khoái lạc của thế gian, không giống, hoàn toàn không giống, nên không thể nào diễn tả được. Ví dụ như mình ăn được món ăn ngon mình thích không? Mình thích. Cái thích đó ai cũng biết. Như người ta nói: "Ê, bữa nay có món này ngon lắm nè!" là mình đâm đầu chạy qua liền, tại mình đã từng có cái hiểu được cái cái ăn ngon là cái gì nên mình thích. Hoặc nói: "Ồ, bữa nay có bài nhạc này hay lắm nè, lại đây nghe", hoặc "Bữa nay có cái party, có cái tiệc này thích lắm nè, lại đây vui lắm", đó, "Nay có đại nhạc hội", đại khái là vậy, rồi "Nay có cái game này ngon lành lắm nè" này nọ, đại khái những cái đó mình biết.
[5:19]Đó, những cái cảm giác vui đó nó sôi động, nó trào dâng, nó dao động tâm hồn, nó hào hứng, nó phấn khởi, tức là đều là trạng thái động loạn. Những cái vui, những cái hạnh phúc của thế gian đều là động loạn. Tất cả những cảm giác khoái lạc, khoái cảm, niềm vui, sung sướng, cái gì gì của thế gian đều là động loạn, nhớ như vậy. Và vì nó có động loạn, nó có cái tướng nên ta dễ hiểu. Còn thiền định vô tướng, tĩnh lặng, không có cái cảm giác đó mà là hạnh phúc, này nói không ai hiểu. Nói ngồi không suy nghĩ mà là hạnh phúc, không ai hiểu. Nên để mình thuyết phục: "Ê, đi, bữa nay Từ Tân có khóa thiền hay lắm, đi", cái lãng nhách:
[6:06]"Thôi, nay mắc đi sinh nhật", rồi mắc lo chuyện này chuyện kia mình lãng mình tránh nè, tại vì nói nó vui, không hiểu. Chỉ có những người có cái thiện căn nhiều đời trước á, đã từng kính lễ Đức Phật nào, đã từng kính lễ một bậc A-la-hán nào rồi, thì cái tự nhiên trong lòng có cái thiện căn nó chôn sâu trong đó, thì bây giờ không hiểu về thiền, không hiểu được hạnh phúc của thiền, không thấy được cái cao siêu của thiền, nhưng bí mật trong tâm cứ bị thôi thúc, thôi thúc phải chịu khó ngồi thiền. Mà khi cái ngồi thiền bữa đầu thiếu điều khóc lên khóc xuống vậy đó, nó đau chân thê thảm, thì cái người mà không có thiện căn á,
[6:45]bữa một trốn luôn, không bao giờ dòm tới cái mặt chùa Từ Tân ra sao nữa. Chưa kịp nhìn thấy ông trụ trì nãy đẹp trai cỡ nào trốn đi luôn. Nhưng mà cái người có thiện căn á, ngồi đau, tâm thì loạn, chân thì đau, thân không nhúc nhích được, mồ hôi ra đầm đìa, nhưng mà kêu bỏ không bỏ à, về nhà tập tiếp. Mà về nhà tập cũng không được thanh tịnh, cũng động loạn, rồi tháng sau quay lại với Từ Tân cũng ngồi, thân cũng đau nhức, chân cũng mỏi, tâm cũng loạn, rồi cũng khó chịu mà cũng không bỏ. Một cái gì rất là lạ. Và đó là nhờ phước đưa mình đi. Cái người này là được cái phước đời xưa mình kính lễ một bậc thánh nào đó nên đưa mình đi.
[7:28]Tức là không thấy cái gì là sung sướng, hạnh phúc trong thiền cả mà không bao giờ bỏ thiền. Cho tới cái ngày cái nhân duyên phước báo đủ, mình chạm được vào thiền, tâm bắt đầu khai mở thì thôi. Thì lúc đó là dính xì ke rồi. Lúc đó khỏi có cần ai thuyết phục nữa là tự cứ mà tìm tới mà ngồi thiền. Đó, lúc đó là bắt đầu cuộc đời người này đã thay đổi qua một hướng khác. Từ phàm đã mấp mí mấp mí nơi cánh cửa của bậc thánh rồi. Nhưng mà cũng phải qua một thời gian dài rất là khổ sở, như vậy. Nên ở đây vậy, cứ nhìn cái thái độ tu một người đối với thiền là mình hiểu là họ đã đã có bề dày chưa trong đạo pháp.
[8:13]Vì đối với thiền họ thờ ơ không thích. Nói tu cái gì? Nói thích cái gì tu nó có tướng, nó động động. Thí dụ niệm Phật, à, ôm câu niệm Phật nó dễ. Rồi nghe nghe nhiều người quảng cáo, niệm Phật một câu phước vô lượng, vậy thì niệm một câu thôi, mắc chi niệm câu thứ hai? Tại một câu nó vô lượng là đủ xài rồi, cần chi câu thứ hai phải không? Mà có không? Có niệm một câu là đủ xài chưa? Chỉ là những cái quảng cáo mê tín á. Rồi cái niệm chú, những cái mà nó tu trong cái động như vậy đó nó dễ tu. Còn trong cái tĩnh lặng, ngồi bất động, thanh tịnh không khởi niệm, cái đó không hiểu nổi, khó quá. Cho nên ở đây ta thấy nó nó phân ra làm hai rõ ràng vậy,
[8:54]những hạng chúng sinh có cái duyên tu tập nhưng mà không chạm nổi tới thiền. Cho nên cứ đi vòng vòng trong cái động, trong cái hình tướng mà cũng gọi là có cái duyên tu hành, thì thôi cũng được. Vì sao? Còn hơn ở ngoài quậy hổng tu, phải không ạ? Thôi cũng đỡ hơn. Nay ổng đi chùa vậy ổng đỡ đánh bài, ổng đỡ uống rượu, ổng đỡ khổ hơn, cho nên thôi kệ ổng tu gì đó ổng tu, vẫn là cái bước đầu, nhưng mà cũng là cái hạng thấp thôi. Còn cái người nào mà chạm được thiền định rồi, yêu thích thiền định rồi, là một cái đẳng cấp khác hẳn. Đây gọi mình phân biệt giai cấp, thật sự là một đẳng cấp khác hẳn.
[9:36]Khi mà cái người mà họ chạm được thiền định, họ yêu thích thiền định rồi, thì họ hiểu tại sao người Bồ Tát là phải tu thiền định ba-la-mật. Thiền là tất cả. Nhớ như vậy. Trong đôi mắt em, thiền là tất cả, là niềm vui, là hạnh phúc em ước mơ, nó vậy.
[9:57]Mấy người đó đó, đây thầy nói lại một lần nữa là sống trên đời là mọi việc gì gượng chơi vui, đóng kịch. Còn trái tim của họ, cuộc sống thực sự của họ là thiền, chúng ta nhớ cái điều đó. Ví dụ như nếu có cơ hội họ trốn là họ đi mất luôn, kiếm một chỗ thanh tịnh ngồi thiền luôn. Còn nếu chưa phải cái duyên đó, vẫn phải làm việc hay gì đó thì nhớ chỉ là đóng kịch. Ví dụ đi làm thì cũng đi làm thôi, người ta đi cuốc đất mình đi cuốc đất, người ta cưa cây mình cũng cưa cây, rồi người ta làm việc văn phòng mình cũng làm việc văn phòng, người ta làm bác sĩ mình cũng bác sĩ, người ta làm công nhân mình cũng làm công nhân.
[10:33]Nghĩa là cứ giống như mọi người đóng một vở kịch với cuộc đời, nhưng mà trái tim họ đã thuộc về nơi khác. Đó, cái người đó nó vậy. Và cái thiền định thì sâu xa vô hạn. Chúng ta nhớ điều này, có ba cái nền cho thiền là gì? Một là đạo đức, hai là công đức, ba là khí công, nhớ như vậy. Cái người tu thiền là cả cái cuộc sống nó đẹp chứ không phải chỉ cái lúc ngồi thiền, nhớ như vậy. Cả cái cuộc sống họ đẹp, cả một đời sống từ cái lời ăn tiếng nói, cả cái ý nghĩ, cả cái cư xử với người khác, mọi hành động việc làm trong đời đều thánh thiện đẹp đẽ, chúng ta nhớ cái điều đó nha. Chứ không phải là lúc ngồi thiền thì đẹp mà bước ra chửi bậy chửi
[11:27]bạ rồi giành giật rồi đầy tham lam này kia là không có. Cái người mà thiền là phải đẹp cả cái cuộc đời của họ, từ cái ánh mắt họ nhìn, nhìn đúng nơi đúng chỗ chứ không phải nhìn tùm lum. Thầy nói nhìn đúng nơi đúng chỗ là sao? Ví dụ mình bước vô nhà người ta cái bên đây người ta đang đếm tiền, không bao giờ có mắt nhìn vào chồng tiền người ta. Hoặc là những cái hình mà nhiều khi nó quảng cáo hở hang, ví dụ lướt qua thấy có hình đó rồi không bao giờ nhìn trở lại. Cái nhìn cũng đúng nơi đúng chỗ. Ờ rồi ví dụ như vì nói là quý thầy phải đi coi ca nhạc, ca nhạc mà mấy thấy cái màn mà ca múa nhạc văn nghệ gọi là
[12:06]văn nghệ Phật giáo đi thì cũng có mấy em nó múa ở đó. Ở đây có ai biết múa không? Ni sư biết múa không? Cười nè. Nó nó múa nó mặc đồ đẹp nó múa múa, quý thầy không bao giờ nhìn. Ví dụ như hôm đó bổn phận phải ngồi ủng hộ chứng minh để cho cái buổi văn nghệ Phật giáo được diễn ra thì phải ngồi không bao giờ nhìn vào một cái thân hình của một cô vũ công nào trên cái sân khấu cả, nhìn cho vui nhìn cười cười không bao giờ quan tâm. Vì sao vậy? Cả từ nội tâm, từ nụ cười, từ cái ánh mắt nào nó phải chân chính nó đúng nơi đúng chỗ, kỹ lưỡng như vậy. Bởi vì thiền nó đẹp tuyệt đối trong mọi hành vi của cuộc sống này.
[12:46]Và trong cuộc sống này cũng vậy, thương yêu ai là yêu thương là được, thương yêu không ghét, giúp ai được là ráng giúp, không bao giờ có sự tranh giành. Ví dụ vì không giúp được thì đành chịu thì thôi biết như vậy và cũng xót xa trong lòng không giúp được. Nhưng hễ giúp được đều cố gắng giúp. Tức là cái người mà tu thiền họ đẹp cả cái cuộc sống của họ, đẹp cả cái nội tâm của họ, cả cái oai nghi từng cái nụ cười, ánh mắt, khi nào nên cười lớn, khi nào nên cười nhẹ đều có mưu tính hết trơn, chứ không phải là cười đại. Tức là đều mưu tính, đi vì nghe một câu chuyện đó chỉ mỉm một nụ cười đủ rồi, hoặc là thấy câu chuyện đó cười vang lên chút xíu cỡ đó là vừa đủ rồi.
[13:31]Tức là điều khiển cái thái độ mình nó chuẩn mực, phù hợp đúng lúc như vậy. Chứ không lúc nào cũng hả hả hả hả mà cười cho thoải mái, không có, không có, đâu nó vừa đủ đó thôi. Rồi bữa bữa thầy đi ăn cơm chay người ta mời vào cái nhà hàng cơm chay, ngồi ăn thì thầy nói chuyện với nhiều người. Thì trong đó họ dắt theo cái cô người mẫu. Người mẫu thì chân dài, chân thì nó dài theo nguyên tắc người mẫu chân dài da phải trắng, đại khái vậy. Suốt bữa ăn thầy không bao giờ thầy nhìn, thầy nói chuyện người khác. Cuối bữa ăn thầy chỉ quay lại thầy nhìn thầy hỏi một câu thôi, hỏi: "Mỗi ngày con làm cái gì ra phước nói thầy nghe?" Cái cô kia lúng túng nói:
[14:09]"Dạ, con có đi tưới cây." Nói: "Con tưới mấy cây?" Nói: "Dạ, con tưới mấy cây trước ban công của con." Thầy lắc đầu, thầy nói: "Mỗi ngày con hưởng bao nhiêu cái phước, nhưng mà con làm cái gì ra phước không có." Rồi thôi thầy chỉ hỏi rồi thầy không nói chuyện nữa. Tại vì cái làm cái người biết tu mình phải cẩn thận trong cái giao tiếp như vậy. Mọi điều từng lời từng ý nói ra chỉ là chia sẻ yêu thương, đạo đức, đạo lý cho mọi người vì thiền là cả một cuộc sống đẹp như vậy. Rồi đó là đạo đức. Rồi công đức cũng vậy, là tận tụy hy sinh giúp đời, giúp người, bòn mót từng chút phước, nhớ như vậy. Một cái tội như một hạt bụi ráng tránh,
[14:52]một phước như một giọt nước cũng ráng mà mà nhặt lấy, không bao giờ dám bỏ. Chứ không phải: "Ôi cái chuyện này chuyện lặt vặt tôi không làm, tôi là làm chuyện lớn kìa, tôi là cứu thế giới này kìa." Đó, không phải như vậy. Mà cái người biết tu tập là nhặt từng cái hạt hạt bụi phước, hạt giọt nước phước mà gom về, chứ không có chảnh mà đợi chừng nào: "Tôi là người làm chuyện đại sự, không có làm chuyện tiểu sự", không phải, chuyện gì cũng làm hết. Con người nào mình cũng yêu thương, chứ không phải là: "Ôi, cái người này nghèo quá này gì thôi thôi tôi là phải đại gia, Phật tử phải lớn", không có.
[15:31]Từ mảnh đời bất hạnh nhất mình không gặp thì thôi, mắt liếc qua thấy đều trải cái tâm yêu thương. Đó là thầy nói đạo đức cái công đức, hai cái điều đó. Và cái thứ ba là khí công. Vì cái thiền định là cái thanh tịnh của não bộ mà não bộ ta trong đó là một sự động loạn của nhiều kiếp, vô minh nhiều kiếp, tham sân nhiều kiếp, chấp ngã nhiều kiếp, lỗi lầm nhiều kiếp. Bây giờ mà muốn cái bộ não mình, muốn cái tâm hồn mình nó yên lắng lại thì cái chuyện đó là nó khó như là là bắc thang lên trời, nó cần một cái nội lực khủng khiếp. Và cái nội lực nó lấy ở đâu ra? Không lấy từ cái lực cơ bắp được nhiều.
[16:15]Mặc dù cái cái sức khỏe của mình cũng hỗ trợ, nhưng mà cái cần nhất là cái nội lực của khí công. Cho nên cái người mà tu thiền đều phải tập khí công, đó là nguyên tắc bắt buộc. Hồi khi thầy mới đến với đạo Phật thầy cũng không hiểu điều này, thầy cứ nghĩ đạo Phật là những đạo lý cao siêu, những ý nghĩ cao siêu, những tư tưởng cao siêu. Đến khi mà đọc trong kinh nguyên thủy thấy Phật cứ dạy hơi thở, thầy cũng thắc mắc, thầy nói sao Phật dạy thấp, hơi thở? Mãi tu bao nhiêu chục năm rồi mới hiểu rằng là Đức Phật quá chuẩn. Đức Phật và những vị hoàng thân dòng dõi Thích Ca đều là dòng Sát-đế-lợi, cho nên ai nấy là võ công cao cường
[17:03]và họ luyện được cái khí công của Ấn Độ ngày xưa hết. Khi những người đó họ bước vào thiền, họ tiến bộ rất là nhanh. Họ đắc thiền rất là nhanh vì họ có cái nền tảng khí công mà được luyện tập trong cái dòng dõi của vua chúa. Nên có những cái đoạn mà sử về cuộc đời Đức Phật và những vị A-la-hán ta coi phải cẩn thận. Ví dụ có cái đoạn là những ngài như Aniruddha rồi sống sung sướng, cả ngày không biết làm gì chỉ biết vui chơi, đó là nói bậy á. Sử đó ai vẽ ra không phải. Những cái vị đó đều luyện tập khủng khiếp như ngài A-nan, ngài Aniruddha, ngài Kimbila rồi những cái vị mà hoàng thân quốc thích
[17:41]ở dòng dõi Sakya ở đó đều là những người phải luyện tập vất vả từ nhỏ, chứ không có cái chuyện mà ở không vui chơi sung sướng giàu sang, không có. Sau này các vị đó bước vào thiền rồi đều rất là giỏi, như Đức Phật cũng vậy. Ngài được cái khí công ngài thành tựu rất là lớn nên năm 12 tuổi chứng sơ thiền luôn. Rồi nhờ cái công phu sơ thiền đó đến khi mà sau này ngài đi tu, ngài đi gặp các vị đạo sĩ ngài chứng rất nhanh những trạng thái của họ, những đỉnh cao thiền định của họ. Rồi 6 năm khổ hạnh, tức là những cái thế yoga. Cái chữ khổ hạnh nha, bây giờ ta tưởng là hành xác, không phải. Cái chữ khổ hạnh, chữ yoga, yoga,
[18:20]yogi trong tiếng Ấn Độ nó có nghĩa là những tư thế mà tập thân khó khăn. Giống như bây giờ ta thấy những cái người mà tập yoga họ bẻ chân bẻ tay vặn qua quẹo lại đó, nhớ không ạ? Đó, khó không? Rất là khó và đó chính là yoga, đó chính là khổ hạnh. Nhưng mà họ bẻ được chút thôi, ví dụ bẻ lên chút xíu rồi thôi phải buông ra, còn Đức Phật mỗi một tư thế vậy ngài đứng yên ở một ngày, hai ngày, ba ngày. Trong 6 năm khổ hạnh ngài luyện đủ thứ tư thế, những tư thế mà mà nếu không phải là một sức định phi thường thì không luyện nổi. Mà ngoài cái sức định ngài có cái khí công nữa, nên cái khí công của Phật là phi thường.
[19:00]Nhưng mà sau này khi mà Đức Phật đi dạy đạo rộng rãi thì không phải là chỉ có những người Sát-đế-lợi mới đến học, mà nhiều người, nhiều thành phần trong xã hội cũng đến tu mà họ chưa có khí công. Cho nên là Phật phải dạy khí công bằng cái gì? Hử? "Cảm giác toàn thân tôi thở vào, cảm giác toàn thân tôi thở ra", đó chính là khí công. Cho nên bước vào tu tập thiền định với Phật phải đi qua cái giai đoạn khí công đó hết và đi qua dài hay ngắn là tùy căn cơ mỗi người. Ví dụ cái người đó họ bẩm sinh họ khỏe mạnh, có khí lực tiềm tàng thì nhiều khi chỉ 6 tháng, 1 năm họ đắc khí rồi là họ bước qua thiền luôn.
[19:42]Còn có những người phải qua 3 năm, 5 năm, 10 năm mới mới qua thiền được. Như người Việt Nam mình chứ cái thể chất ốm yếu, người Việt Nam mình thể chất ốm yếu nên người Việt Nam mình khi đi qua giai đoạn khí công sẽ lâu hơn cái người Ấn Độ. Người Ấn Độ họ mạnh lắm. Ví dụ họ nằm trên cỏ, trên sương cả đêm không sao, còn mình nằm trên đất đây qua sáng mai có chuyện gì? Cạo gió liền, mình trúng gió cảm gió liền đó, người bị ẩm thấp liền. Còn người Ấn Độ họ ở ngoài trời, họ nằm ngoài cỏ không sao. Cái khí lực, nội lực bẩm sinh của cái cái cái giống người đó nó đã được như vậy, như vậy. Thì cái khí công là cái cái nền tảng rất là quan trọng.
[20:25]Do đó là trong cái khóa thiền Từ Tân mỗi tháng thì các thiền sinh đều phải tập khí công mà về nhà cũng phải tập khí công. Quý thầy cô mình trên chùa đều cũng phải tập khí công. Nha, và siêng tập khí công có cái nội lực tiềm tàng nó mới hỗ trợ cho cho thiền định. Cho nên thầy có viết cái cuốn là "Khí công là nền tảng của thiền" á, cuốn mỏng mỏng vầy nè. Quý Phật tử có thấy không? Có thấy mỗi người mua giùm cuốn nha. Nay thầy làm tiếp thị, thầy phát hành.
[21:00]Nè cái cuốn như thế này nha, mỗi người về mua một cuốn về đọc rồi tập giùm cho thầy. Trong đây có cái phần tĩnh công là phần khó nhất. Nhưng mà tất cả những bí quyết, bí kíp gì đó là là nằm trong đây hết, nhớ vậy. Hôm nay thầy thầy tiếp thị bán hàng tới mấy thứ lận, nay mới thứ đầu tiên, lát còn mấy thứ nữa. Thì cái người mà muốn tu thiền á là phải tích lũy được ba điều, là đạo đức phải không ạ, công đức và và khí công, nhớ ba điều đó rồi ta bước vào thiền. Thì khi bước do bước vào thiền thì nhớ chịu khó gặp quý thầy có kinh nghiệm hướng dẫn, mà nhớ làm ơn thỉnh cái cuốn này về giùm thầy đọc tới đọc lui rồi tới đây tập nha.
[21:47]Mà làm sao á, làm sao đó, bao nhiêu người đi nghe cũng là chừng ấy người đi tu thiền mỗi tháng nha, chứ không có cái ăn gian. Ngồi thiền thì trốn, tới giờ đi nghe giảng thì đi. Ăn gian, ăn gian vậy rồi làm sao mà làm Bồ Tát được nha. Bồ Tát là phải thiền định ba-la-mật, phải yêu thích thiền định hơn mọi điều trên cuộc đời này nha. Nên a ta nhớ lại cái câu chuyện mà khi Đức Phật 3 tháng mà Ngài an cư trên đỉnh núi trong cái hang ở trên núi cao, thì Trời Đế Thích mới đến thăm Phật mà thấy Phật ngồi thiền không dám kêu, cái mới sai một cái người thần âm nhạc đến bấm cây đàn hát một bài để đánh thức Phật khỏi cái thiền định.
[22:35]Thì trong cái bài hát của ổng nó có cái câu là: Anh yêu em như là một bậc A La Hán yêu thiền định. À, cái cái câu này cái lời cái ca từ này rất là lạ, chưa từng có, để bữa nào thầy rảnh thầy soạn thử coi có giống ai không. Cái cái anh yêu em như một bậc A La Hán yêu thiền định, nhớ như vậy, bậc A La Hán yêu thiền định. Mà không đợi tới bậc A La Hán đâu, tất cả những ai tinh tấn tu tập chạm được vào thiền định, khai mở được vào thiền định rồi đều yêu thiền định. Vì thiền định là một sự cuốn hút như một cái hố đen vậy đó, ta đều phải đi qua con đường đó cả. Thì cái thiền định nó có nhiều cái cảnh giới,
[23:16]mà trong những cái cảnh giới đó có những cái cảnh giới chưa bao giờ ta có kinh nghiệm. Khi ta tu ta tiến tới đó, cái cảnh giới đó nhiều kiếp ta chưa có, ta chưa thấy, vì tâm nó thanh tịnh cỡ đó, nó sáng cỡ đó, nó sâu cỡ đó, nó hiểu biết cỡ đó, nó nhận ra cái đó nhiều kiếp ta chưa có. Thì cái chỗ đến nó lạ quá, thì khi nó lạ quá nó đều làm cho ta khởi lên một ý nghĩ rằng ta đã chứng rất cao. Nhớ như vậy, những thiền sinh, những hành giả đều bị cái tâm trạng này. Nhớ như vậy, tất cả những hành giả đều bị cái tâm trạng khi tu tiến được thiền định, khai mở tới đâu đó, chứng tới đâu đó nó lạ quá thì nhiều kiếp chưa bao giờ mình chứng
[23:59]được như thế này, cho nên khi chứng tới đó rồi đều nghĩ rằng mình chứng rất cao. Và cái ý nghĩ mình chứng rất cao đánh rớt mình trở lại. Còn nếu ta may mắn gặp được một bậc thầy mà khi ta trình bày cái cảnh giới, nói: "Thưa thầy, con con đạt được cái trạng thái thế này thế này, tâm con thanh tịnh cỡ đó, rỗng rang cỡ đó, sáng cỡ đó, nhận hiểu cỡ đó", thì ông thầy nói: "À, như vậy con mới đi được một phần triệu con đường", cái mình vỡ mộng, cái mình không dám nghĩ là mình đã chứng cao, tại ông thầy ổng kinh nghiệm quá. Ổng nói thấy cảnh giới đó lạ, chứ kỳ thực nó chưa là gì trong cái con đường thiền của đạo Phật.
[24:37]Con đường thiền của đạo Phật sâu xa hơn rất là nhiều, mà cái người đệ tử mình mới nhận được cảnh giới này mới là một khúc rất ngắn thôi. Cho nên ông thầy ổng mới cảnh báo cái người đệ tử nhờ như vậy mà không có bị cái ảo tưởng rằng mình đã chứng quá cao. Nên ở đây vậy, có những người mà khi tu đạt được cái trạng thái đó rồi cái nghĩ mình chứng quá cao, tại vì lạ quá, hay quá. Nhưng mà thật sự nó chưa cao, thật sự nó chưa cao là ở chỗ nào? Là nhìn cái tham, sân, si của mình. Ờ cái tham, sân, si coi vậy chứ chưa nhúc nhích nhiều, mặc dù cảnh giới hiện ra thì rất là là đẹp. Cũng giống như khi một người mới nói về, nói:
[25:19]"Trời ơi, con bây giờ quá giàu rồi mẹ ơi!" Ví dụ viết bức thư nói về cho ba mẹ, nói: "Sao con biết con giàu? Vì con đã đến nơi có lâu đài, có vườn hoa, tất cả mọi cảnh trí đều quá đẹp." Nhưng mà cái người mẹ mới hỏi: "Nhưng mà con mặc đồ gì?" Ngoảnh lại: "Dạ, con vẫn còn mặc chiếc áo rách." Vậy có phải giàu chưa? Chưa. Cũng vậy, khi một người mà tu thiền đạt được cái cảnh giới vi diệu cái tưởng mình chứng rồi, nhưng mà nhìn lại mình thì sao? Thẳm sâu mình cái kiết sử tham, sân, si chưa hết bao nhiêu cả, thì có phải là giàu chưa? Chưa. Có phải chứng cao chưa? Chưa, đó. Cái đó mới là cái cái ghê gớm.
[25:59]Nên cái mắt ta nhìn thấy cái cảnh giới với sự thực là cái chứng của ta hai cái đó khác nhau. Nên đây là điều mà một người tu thiền phải cảnh giác. Tâm thanh tịnh, rỗng rang đạt được cảnh giới đó rồi, nhưng sự thực cái kiết sử tham, sân, si đó mới là cái quan trọng. Hồi lúc mà thầy mới đến với đạo Phật thầy cũng bị lầm ở chỗ này nữa. Thầy thấy các thiền sư á của Trung Hoa á diễn tả những cảnh giới của cái tâm linh thiền định cực kỳ hay, cực kỳ đẹp, đẹp. Và thầy cho rằng đó mới là cảnh giới cao siêu của đạo Phật. Nhưng mà lật lại kinh Nguyên thủy á thì chỉ thấy Đức Phật nói là trừ tham, trừ sân, trừ si, nghe rất là thấp,
[26:42]nghe rất là tầm thường, thì thấy giống như nó không cao. Nhưng mà khi mình tu lâu rồi mới hiểu, chính Đức Phật mới là cao siêu. Cái cảnh giới mà ta trải nghiệm được trong tâm hồn mình, trong thiền định của mình coi vậy chớ không quan trọng. Không quan trọng bằng cái mình đã diệt được bao nhiêu tham, diệt được bao nhiêu sân, diệt được bao nhiêu si, diệt được bao nhiêu cái ích kỷ. Cái đó mới là cái giá trị, cái kết quả của sự tu tập, nhớ như vậy. Nên ở đây khi một vị Bồ Tát mà tu tập thiền định, dù cho bao nhiêu cảnh giới mở ra thì nhớ là đừng lầm chỗ này. Đừng thấy những cảnh giới lạ đó mà tưởng mình chứng cao siêu.
[27:25]Ví dụ có người đến hỏi thầy, nói: "Thưa thầy, con ngồi thiền tự nhiên cảm giác như mình đang ngồi lơ lửng giữa hư không thì cảnh giới đó là gì?" Thầy nói đó là một cái ảo giác ban đầu ai cũng phải đi qua, bình thường và còn rất là thấp, chả có gì cả. Tại vì sao? Vì cái quan trọng mình đã hết bao nhiêu tham, hết bao nhiêu sân, chứ không phải cái ảo giác đó. Mà không biết cái nói: "Con mà ngồi thiền một cái là con thấy con lơ lửng giữa hư không", mà tưởng mình chứng rồi, chết liền. Như có cái ông thầy á, có ông thầy ổng ở miền quê ổng ngồi ổng tu tập tinh tấn, thì ổng mở mắt ra cái ổng thấy trước
[28:00]mặt ổng sáng choang hết trơn, cái ổng tự hỏi lòng: "Ồ chắc mình chứng, sắp chứng cái gì rồi." Nhưng mà sau đó mới phát hiện ra là mấy người đi soi ếch nó rọi đèn nó rọi vô ngay cái chỗ ổng ngồi, rọi cái đèn pin nó bắt ếch nó rọi vô, là ổng tưởng ổng chứng.
[28:18]Ổng kể lại câu chuyện đó ai cũng cười ngất. Đó thì mình cũng vậy. Thấy khi mà đang ngồi thiền mà nó hiện ra những cảnh giới vi diệu thì làm ơn nghĩ là cái bóng đèn pin của cái ông soi soi ếch thôi, chứ còn cái quan trọng của mình, cái vọng tưởng mình đã lắng sâu nha, bản ngã đã bớt chưa, tham sân đã bớt chưa, cái đó mới mới là quan trọng. Cái thiền ta bước qua bao nhiêu cái chướng ngại, hử? Thiền bước qua bao nhiêu cái chướng ngại? Cái chướng ngại thứ nhất là về? Quên hết trơn rồi. Về thân nha. Ngồi mà giữ thân được cho ổn định thì rất là cực, phải vượt qua được. Mà thân nó đau, ôi chu cha nó đau.
[29:00]Đau hai cái chân đau phát khóc được chứ không phải dễ, người mới tu nó đau khóc á, nhưng mà cứ phải ngồi. Ngồi mãi cho đến khi nào nó hết đau là ta bắt đầu hết nghiệp. Cái người mà ngồi thiền mà chân hết đau thì về già chết bình an, tại nghiệp hết rồi. Cho nên muốn mà về già mà chết một cách đau đớn thì đừng bao giờ đến Từ Tân ngồi thiền nha, cứ như vậy. Còn mà muốn sau này về già mình chết thanh thản, bình yên thì cố gắng mà tới Từ Tân mà tu thiền, mỗi ngày ngồi tu thiền dù rất đau đớn.
[29:39]Có lần thầy có hứa, nhớ không ạ? Thầy nói mà tu theo thầy, thầy không có hứa chết lên cõi trời, thầy cũng không hứa đắc đạo. Thầy hứa một điều: Nếu đi đúng đạo lý của thầy, mà đừng ăn gian, đừng lén lén làm bậy thôi, phải được cái chết bình an. Và sự thật có nhiều người đi con đường của thầy có đạt được cái chết bình an. Như mới đây nhất có một ông thiền sinh của khóa thiền Từ Tân, ông cũng bị bệnh rồi ông chết. Trước khi chết ông cho gọi con cháu về thanh thản vui chơi, ngồi thiền rồi đầy đủ, tối nằm xuống ngủ chết luôn. Cái chết bình an, bởi vì đau chân quá ba nó hết nghiệp, rồi ngồi tới hết đau luôn là hết nghiệp luôn. Đó.
[30:21]Cho nên là là cái thân là một trở ngại mà phải vượt qua là cái thứ nhất. Rồi cái trở ngại thứ hai là gì? Vọng tưởng nha, vọng tưởng. Chiến đấu với vọng tưởng rất là vất vả. Nó cứ lôi mình đi hết ý niệm này tới ý niệm kia, làm cho mình quên cái công phu của mình, làm cho mình quên cái công phu chánh niệm hơi thở quán thân của mình, những ý nghĩ này ý nghĩ kia như thế đó. Chiến đấu với nó rất là vất vả. Mà đến cái ngày nào mà bắt đầu mình làm chủ được tâm, nắm được tâm thì như ta nói nãy cũng bắt đầu gọi là hết nghiệp. Phước bắt đầu đến, nghiệp bắt đầu hết. Đó là cái làm chủ được tâm, là bớt được vọng tưởng,
[31:07]cái tỉnh giác hiện ra, chánh niệm hiện ra và đây bắt đầu rớt vô hố đen của thiền rồi đó, từ đó bắt đầu mê thiền. Đó là cái vượt qua được cái chướng ngại thứ hai là vọng tưởng. Rồi vượt qua cái chướng ngại thứ ba là gì? Là gì? Ảo giác. Khi tâm yên rồi vô số ảo giác xuất hiện. Mà cái ảo giác nó làm mình thích lắm. Ví dụ mình thấy mình ngồi lơ lửng giữa hư không là một dạng ảo giác. Tự nhiên thấy giống như hào quang phủ trùm là một dạng ảo giác. Nghe hương thơm cùng khắp là một dạng ảo giác. Nhiều nhiều nữa, mỗi người tu nó không giống nhau, nhưng mà do cái nhân quả gì bí mật á, nó hiện ra một cái ảo giác.
[31:47]Và phải vất vả vượt qua ảo giác này, không chấp nhận. Vì nó cứ hiện ra và nó lôi cuốn tâm mình rất là thích thú. Ngồi mà thấy ngồi lơ lửng giữa hư không khoái không ạ? Khoái quá đi chứ hả? Nhưng mà nó chỉ là ảo giác không có thật. Phải ráng vượt qua, nắm giữ hơi thở cho kỹ, biết rõ hơi thở, biết rõ dưới bụng dưới cho kỹ để cho tắt cái ảo giác đó đi. Rồi khi vượt qua hết ảo giác rồi tới cái chướng ngại thứ tư là gì? Thần thông. Bắt đầu lúc này đi làm coi bói được rồi. Tu đến mức độ mà đã hết vọng tưởng, hết ảo giác, tâm thanh tịnh sâu, bắt đầu mình nhìn người mình biết, biết quá khứ vị lai, là lúc đó là mở tiệm coi bói được, rất là đắt khách.
[32:33]Thì đây cũng là một cái động mới nó làm cho mình loạn trở lại. Và lúc đó mình thấy mình rất là thích, mình cảm thấy mình như thánh á. Tự nhiên mình nhìn một người biết hết tâm ý của họ bí mật bên trong, biết hết nghiệp quả của họ thế nào, biết tương lai họ sẽ ra sao, trong quá khứ đã từng làm gì nhìn biết hết, khoái không ạ? Khoái quá đi chứ. Mà lúc trong lòng mình tự phong mình là thánh ở trỏng, cái kiêu mạn nó khởi lên cái đó. Đó là một cái chướng ngại rất là lớn. Cho nên cái trở ngại thứ tư, chướng ngại thứ tư của thiền là là thần thông. Đấy, nên cái người tu tập mà tới khi có thần thông rồi thì
[33:09]làm ơn mà phải kín đáo, kềm giữ lại, đừng có phô bày. Tại phô bày thần thông là nó thành cái cảnh giới của ma. Tại sao là cảnh giới của ma? Vì bản ngã lớn lên. Bản ngã lớn lên rồi thì công đức, công sức gì sụp đổ hết. Từ một con người tu hành chân chính trở thành một người tà đạo, một tà sư. Khoe khoang, ngông nghênh, mà khi đã khoe khoang ngông nghênh rồi, bắt đầu ô nhiễm. Bắt đầu tới cái giai đoạn ô nhiễm. Thì mới sợ, nhớ cái kiêu mạn là sẽ đưa tới ô nhiễm, như vậy. Sắp tới thì thầy sẽ ra Bắc thầy giảng cái bài về cái tuổi già, tức là càng già càng đáng kính. Ví dụ như ta đọc báo vừa rồi ta nghe có những ông già như 70 tuổi
[33:58]mà nhiều khi cưỡng hiếp đứa bé 9 10 tuổi có bầu có nghe không ạ? Báo đăng á. Có nghe. Biết nguyên nhân tại sao không ạ? Nó có nhiều nguyên nhân, nhưng mà nó thường có cái hai nguyên nhân chính: Một là mình kiêu ngạo, hai là hồi nhỏ mình có xúc phạm chửi bới một người lớn tuổi nào, thì tới khi mình lớn tuổi mình sẽ làm bậy. Nhớ như vậy. Cho nên ai nhớ lại mình hồi nhỏ mình có chửi một người lớn, người già, bây giờ ráng mà đi tìm người đó xin lỗi cho lẹ, vì nếu không khi mình đến tuổi lớn, mình sẽ làm một điều rất bậy bạ, vì cái nhân quả chờ mình rồi. Cho nên ông bà mình nói rất là hay là kính lão đắc thọ.
[34:41]Nhớ gặp cái người lớn tuổi mình ráng mình mình kính trọng, để tránh cho mình về già đừng làm bậy. Còn cái mà cứ xấc xấc sượt sượt coi người lớn tuổi không ra gì, thì về già thế nào cũng làm điều bậy bạ. Nhớ cái nhân quả nó vậy. Ở đây mình nói cái trở ngại, chướng ngại thứ tư trong thiền định là thần thông. Thử ôn lại coi, chướng ngại thứ nhất là gì? Thân. Thứ hai? Vọng tưởng. Thứ ba? Ảo giác. Thứ tư? Thần thông, giỏi. Thứ năm? Bản ngã nha. Cái tôi bí mật còn tồn tại cuối cùng. Cái tôi bí mật còn tồn tại cuối cùng. Bao lâu thì cái tôi đó sẽ hết? Mấy năm? Khoảng khoảng 3 triệu năm chứ không bao lâu hết, 3 triệu năm.
[35:27]Và trong suốt 3 triệu năm đó thì ta mới tu hạnh Bồ Tát. Nhớ như vậy. Đó. Tại sao hôm nay ta nói về cái hạnh Bồ Tát Đại thừa? Tại sao hôm nay ta nói về Lục độ của Bồ Tát? Bởi vì cái 3 triệu năm này, 3 triệu năm của một người mà tu chờ thành Phật. Cái thời gian, thầy nói 3 triệu năm còn ít á, có khi qua 3 tỷ năm không biết chừng. Nhưng mà đối với một bậc Bồ Tát thì mấy triệu năm, mấy tỷ năm là không quan trọng nữa hết á. Mình thì nghe đó mình sợ. Mình mà nghe thấy một năm mình đã thấy lâu, 10 năm mình đã thấy đằng đẵng, cho nên bởi 10 năm không gặp là tưởng tình đã cũ rồi, bởi vì nó dài quá á, nó quá lâu.
[36:09]Nhưng mà đối với Bồ Tát, 10 năm chỉ là một cái chớp mắt. Và tại sao vậy? Tại sao chúng ta thấy thời gian đi lâu như vậy? Tại vì mình bỏ tiền ngân hàng chờ mỗi tháng rút tiền lãi đó, lâu quá mới tới ngày rút, cho nên mỗi một tháng với mình là là dài đằng đẵng. Còn Bồ Tát không có bỏ tiền ngân hàng, cho nên không có chờ, không có chờ đợi kiểu đó. Ngài cứ bình an mỗi từng một giây phút là mỗi một giây phút an trú, hạnh phúc, từ bi và làm lợi ích chúng sinh. Mà làm lợi ích chúng sinh có ai ép không? Có ai kề súng vô đầu bắt phải đi làm không? Tự mình làm, cho nên nó là điều an vui, hạnh phúc. Còn ví dụ như mình làm mà có người bắt á thì mình thấy khổ sở.
[36:54]Ta nói ví dụ thế này. Ví dụ như có một cái đoàn đó là đoàn tù nhân, cái tay bị còng dây xích, chân bị còng dây xích, cái ở trên chỉ thị nói: "gần gần ở trại tù của tụi bây có con sông á, bây giờ xuống người ta cho làm cái cầu, tụi bây dắt tù nhân đi qua ra làm đi. Và cẩn thận để tụi nó trốn tụi bây chết á, tụi bây vô tụi bây ở thay á". Thế là mấy cái người mà cai ngục á, cầm súng phải không, cầm roi đồ kè ra, trói cái dây người ta đi ra ngoài, dắt đi ra ngoài bờ sông phải đào đất, xúc đá đồ để làm. Thì mấy người tù nhân mà bị người ta chĩa súng vô canh mà làm, còng tay mình bị cột để làm cái cầu thì có hạnh phúc không? Hạnh phúc không?
[37:36]Mà làm ở trong bụng sao? Ấm ức, phải không ạ? Chả chả hạnh phúc gì cả. Nhưng mà nếu mình là người Phật tử mình lại đó mình làm thì sao? Hạnh phúc không? Quá hạnh phúc. Tại vì sao? Vì mình biết đây là điều công đức. Cho nên mình làm trong cái tự nguyện, mình làm trong cái cái an vui, hạnh phúc. Mình vẫn xúc đất, xúc đá giống người ta để làm cái cầu bắc qua con sông đó mà mình rất là hạnh phúc. Còn cái người tù nhân thì lầm lầm làm mà bực bội. Nhưng mà thầy thông báo, qua kiếp sau cái quả báo giống nhau. Cái ông tù nhân đó ổng cũng nhà cao cửa rộng, tại đời đó ổng làm được cái cây cầu đó, góp phần làm cái cầu, mà cái cầu đó nó giải quyết
[38:18]được cả cái kinh tế của ba bốn tỉnh đi qua luôn. Qua đời sau, không biết đời trước ổng gì ở tù mình không biết, nhưng mà đời sau nhà cao cửa rộng. Mình lại đó mình cũng làm ké mình cũng nhà cao cửa rộng, hai người bằng nhau à, tại vì cùng cái nhân giống nhau. Nhưng mà chỉ khác một cái, cái tay đó nhà giàu, nhà cao cửa rộng mà nó ác, tại vì lúc mà nó làm là nó bực bội mà nó làm, nó không có yêu thương ai. Còn mình thì cũng nhà cao cửa rộng mà mình rất là hiền lành, đạo đức. Hai cái đó nó khác nhau. Đó là lý do tại sao trên đời ta thấy có những người rất ác mà lại rất là giàu. Nếu sau này mình có gặp cái người mà giàu mà ác thì xin đừng có phiền,
[38:56]đừng buồn vì luật nhân quả nha, mà phải hiểu điều này, đừng có lại hỏi thầy: "Sao con thấy ông đó ổng ác mà ổng giàu, ổng giàu mà ổng ác?". Thì thầy trả lời: "Hồi xưa ông đó làm tù nhân bị bắt làm cái cầu đó con nha. Thôi giờ cũng thông cảm, phải giàu nhưng vẫn ác tại không có cái tự nguyện". Thì Còn bây giờ nói: "Tại sao con hiền lành mà con không giàu?". Tại con đứng dòm người ta làm cầu con không chịu thò tay xuống con làm, nên con rất hiền và con không có đồng nào hết, ráng chịu, biết làm sao giờ. Nhân quả công bằng mà. Đó, chịu khó thò tay ra xúc đất thôi, không nói gì hết trơn á. Rồi cái bản ngã người ta đó,
[39:33]nó cứ tiềm tàng, tiềm tàng trong bao nhiêu triệu năm như vậy. Chứng đạo rồi, đắc được thiền, có thần thông rồi đó, thành Bồ Tát rồi đó, mà cái bản ngã bí mật vô hình không thấy nó đâu mà nó vẫn cứ tiềm tàng, tiềm tàng cả mấy triệu năm. Nên trong suốt mấy triệu năm đó, một vị Bồ Tát phải làm công đức vô lượng mà cứ phải kềm chế cái bản ngã của mình. Nhớ như vậy, kềm chế cái bản ngã của mình, tại vì diệt chưa được, cứ phải kềm chế vậy thôi. Như có nhiều người nói, nói: "Thưa thầy, con không có thích chấp công mà sao cứ cái tâm chấp công nó cứ khởi lên hoài?". Thì thầy mới nói: "Không có gì đâu, chừng 3 triệu năm nữa nó hết à con, ráng đi con".
[40:25]Ráng 3 triệu năm nữa. Mà sự thật là như vậy. Tại khi ta chứng rồi, ta đắc rồi, ta làm được vô số công đức rồi, cái chấp công cứ khởi lên, không bao giờ dừng suốt 3 triệu năm. Và trong 3 triệu năm đó, cứ phải cảnh giác với nó mà kềm chế nó, diệt không được. Thầy xin thông báo diệt không được, kềm cho vui thôi, không diệt được. Giống như nói: "Con nghe đạo lý, con thấy tham là một cái tội, mà hễ con thấy tiền rồi con tham. Rồi con phải diệt nó đi, rồi lần sau thấy tiền lại cũng tham." Thầy nói: "Con diệt không được. Khi con chưa trừ được cái triền cái tham bằng thiền định thì cứ vẫn bị tham, mà cái kiềm chế của con
[41:11]á là cái nhân thôi, chứ chưa diệt được. Phải đến từ từ mà ngồi, ngồi thiền. Ngồi thiền mà khi chứng được cái chánh niệm tỉnh giác, chứng được cái chánh niệm tỉnh giác, không bao lâu, tự ở trong nó thò tay vào trong nó diệt mất cái triền cái tham của mình. Cái thời gian này ngắn chứ không có lâu. Cái bản ngã thì thầy nói mấy triệu năm, chứ còn mà diệt cái triền cái tham, nhiều khi trong một, hai năm bay mất à. Nó rất là dễ. Diệt cái triền cái tham rồi thì bắt đầu mình cái, cuộc sống mình, cái suy nghĩ mình khác hết. Khác làm sao? Thầy nói ví dụ điều này. Ví dụ như bây giờ mình tới nhà ai, một nhà giàu,
[41:52]cái mình thấy họ xài đồ sang, mặc đồ hiệu, đồng hồ đắt tiền, vàng bạc. Nhiều khi họ mở két sắt ra, mình liếc vô một cái mình thấy tiền chồng chồng chồng ở trong tủ sắt, cái lòng mình, tim mình nó se thắt, ví dụ vậy đó. Đó. Nhưng mà đến khi mà ngồi thiền mà diệt được cái triền cái tham rồi, họ đổ một đống vàng trước mặt mình, lòng không nhúc nhích. Lòng không nhúc nhích. Mình coi đống vàng như mọi cái đống sắt khác, như một đống đất thôi. Mình biết cái giá trị chứ không phải là không, nhưng mà nếu có người nào đó, ví dụ bây giờ trước kia mà mình chưa diệt được cái triền cái tham á, người ta đổ một đống vàng ở đây
[42:28]là 3, 4 ngàn cây vàng mà đổ rào rào rào xuống thì mình nói: "Thôi anh cho em." Thì lúc đó mình sao? Mình đứt mạch máu mình chết liền. Tại quá sung sướng. Nhưng mà bây giờ ví dụ mình diệt triền cái tham rồi, người ta đổ một đống vàng xuống người ta nói: "Thôi anh cho em đó." Thì mình sao? Hổng, hổng động. Bắt đầu khổ. Khổ là không biết làm sao bây giờ dùng từng đồng đó cho đúng. Cái này mới cực nè. Mà ví dụ thà ổng cho mình 1 triệu, mình sử dụng cho đúng 1 triệu cũng dễ, có 1 triệu à. Mà ổng cho một đống vàng cái bị cực lắm. Không tin là đưa sang cho thầy đi, thầy cũng thấy rất là khổ chứ không phải...
[43:12]Ví dụ như thầy, thầy có cái tài khoản ngân hàng, rồi cái nhiều người cũng xin tài khoản của thầy để họ gửi cúng dường. Vì cái thời đại bây giờ là không xài được tiền mặt, nhiều khi cứ chuyển khoản. Rồi có người hôm nay thầy mở cái máy nó báo thầy hôm nay có 200 ngàn ai gửi vô, có người 500 ngàn gửi vô, có người 1 triệu gửi vô. Mà thầy nhìn thật ra thầy cũng chả biết ai gửi tại không có thấy tên tuổi, không để số điện thoại, cũng chả cảm ơn được. Mà thầy nhìn mấy cái người 200 ngàn đó là thầy cứ cười cười trong bụng. Cười cười trong bụng là sao? Thầy biết người này nghèo, phải không ạ? Chứ 200 ngàn đối với họ rất là lớn, mà làm cho thầy khổ tâm.
[43:46]Khổ tâm bây giờ thầy không biết làm sao cho nó có lợi, làm sao cho cái 200 ngàn này làm cái gì cho người ta có phước. Đó, cái đấy mới cực ghê gớm lắm á. Còn ví dụ cái người mà cúng nhiều, thầy nghĩ người này khá giả, cái tự nhiên lòng thầy cũng nhẹ. Tại họ có phước rồi, nên thôi từ từ thầy làm. À, hôm nay thầy xây cái chùa, thầy cất cái gì, làm cái tượng cái gì đó, từ từ thầy tính. Còn mấy cái người mà gửi 200 ngàn, 500 ngàn làm thầy nặng lòng nhất tại họ chưa có phước, nên thầy mới làm cái gì để cho họ có phước, cái tính nó mới cực. Thì trên cái con đường mà hành Bồ tát đạo á, đi qua mấy triệu năm như vậy, là bậc Bồ tát chứng đạo rồi,
[44:24]có thần thông rồi, nhưng cái bản ngã bí mật nó cứ tồn tại, diệt không ra. Thiền định thì chứng rồi nghe. Bây giờ thầy nói lại cái năm triền cái nè. Nãy thầy vừa nói diệt được cái triền cái tham ha, giờ tới cái triền cái gì? Sân, là nóng giận. Cái người mà diệt được triền cái sân rồi á thì họ không nổi nóng, không tự ái, mình chọc họ không thèm buồn. Không có giận. Mà nó tự nhiên, chả kiềm chế gì. Mà tu được bao lâu thì được? Không lâu, vài năm. Chứng được chánh niệm tỉnh giác rồi tự nó diệt mất tiêu. Rồi cái triền cái thứ ba là gì? Hôn trầm. Tức là khi mình ngồi thiền, nhiều khi ngồi trễ, đêm hôm khuya khoắt nhưng mà không bị hôn trầm,
[45:10]vì cái bộ não nó mạnh lên, bắt đầu nó mạnh lên. Khi cần thức thì phải thức được, còn khi muốn ngủ thì ngủ dưỡng sức. Thì đó. Cái triền cái thứ tư là gì? Nghi. Nghi tức là mình có một cái sự tự tin rất mạnh là mình đã đi đúng con đường trong chánh pháp rồi. Cái niềm tin đó không phải tự kiêu, mà tự nhiên nó có cái niềm tin là thôi đúng con đường này, tại tâm mình an dần, an dần thấy rất là rõ. Đạo đức đã hiện ra dần dần rất là rõ. Không tham, không sân, đạo đức đã hiện ra rồi, mình thấy đây đúng cái con đường. Nên cái niềm tin đó nó vững chắc lắm. Không ai nói gì mình lung lay bậy bạ hết trơn á.
[45:51]Cho nên ví dụ như thầy nói thầy có bao nhiêu những người đệ tử, từ là những người xuất gia tới những người tại gia, rồi những cái người mà thế lực chống thầy, họ nói xấu thầy, nói xấu thầy nói khủng khiếp lắm. Nhưng mà á cái người nào đệ tử của thầy mà họ đã đạt được trong cái thiền định mà tới diệt được cái triền cái nghi á thì đừng hòng làm họ lung lay. Nói xấu gì thầy nói, họ không có lung lay. Tại họ vững tin, họ tự tin nơi chính cái tâm hồn của họ. Còn cái người mà nghe nói xấu thầy bắt đầu hoang mang là bởi vì chưa chứng được tới cái chỗ mà diệt được cái triền cái nghi này, nên chính mình mất cái niềm tự tin, mà mình cũng mất cái niềm tin.
[46:33]Mình mất niềm tin nơi thầy tổ mình, mất cái niềm tin nơi cái đạo pháp của mình, và mình không có tự tin nơi chính mình. Còn cái người mà chứng được cái thiền định, diệt được cái triền cái nghi thì nơi mình vững vàng cái tự tin và đủ niềm tin đối với đạo pháp, đối với thầy tổ. Cứ nhìn cái thái độ đó là biết. Còn nghe ví dụ ai rỉ tai cái tin liền, ai xúi tin liền, ai nói xấu thầy tin liền là biết cái công phu thiền người đó chưa đạt được tới cái cảnh giới đó. Và cái triền cái thứ năm diệt được là gì? Trạo cử. Trạo cử tức là thân ngồi rất là vững vàng, an ổn. Tự nó có cái nội lực nó xuất hiện giữ cái thân mình rất là an ổn, bất động.
[47:17]Đó gọi là cái năm cái triền cái mà mình phải đạt được diệt trừ. Nó vậy. Nhưng mà cái thiền định này, thiền định tức là lắng tâm, không có vọng tưởng trong cái tỉnh giác, chứ không phải là không vọng tưởng, không suy nghĩ mà mê mờ là sai. Không suy nghĩ mà vẫn tỉnh táo, biết rõ, đó là thiền định. Nhớ như vậy giùm thầy. Trong cái thiền định này nó không có cái tình trạng gọi là vô tâm. Cái vô tâm là ví dụ không còn thương ai là sai. Đó, ta để ý chỗ này. Ngơ ngơ không biết gì là sai. Thấy rác không lượm lên là sai.
[48:04]Nói năng bừa bãi là sai. Tại vì cái thiền này mặc dầu nói là không suy nghĩ nhưng mà cái tỉnh giác nó hiện ra thì mình rất là thông minh, mà rất là đạo đức, và rất là có tâm, rất có trách nhiệm với cuộc đời. À, đây ta nhớ cái điều này. Ta nhớ là khi một người đạt được thiền định, vọng tưởng lắng xuống, sức tỉnh giác tỏa ra thì tự nhiên họ lại rất có trách nhiệm với cuộc đời. Những người chung quanh như thế nào hiện ra hết. Ví dụ trước đây, người chung quanh ta buồn, hay bệnh, hay khổ gì ta không để ý, nhưng khi mà chứng được cái tỉnh giác rồi thì cái người chung quanh ta thế nào nó hiện ra hết.
[48:49]Thoáng cái người đó có nỗi buồn, ta nhận ra liền người này vừa có nỗi buồn. Ta nhìn vào cái thoáng giống như người này bị thiếu tiền, ta biết người này đang bị thiếu thốn, à nhận ra. À, thấy người kia vui ta biết vui. Ờ, cái đôi dép mà sứt quai chút xíu ta phát hiện, à vân vân. Tức là những cái cuộc đời của mọi người chung quanh nó hiện rõ ra để cho ta xử lý, ta yêu thương, ta hỗ trợ, ta giúp đỡ. Nhớ vậy. Cái không vọng tưởng của thiền nó đưa đến một cái sự tử tế, đưa đến cái tinh thần trách nhiệm rất cao đối với cái cộng đồng của mình, chứ không phải là lắng tâm thiền định yên tĩnh rồi cái bỏ mặc cuộc đời không biết ai nữa là sai.
[49:34]Vì cái tỉnh giác đó, cái sự thanh tịnh đó nó đưa đến cái từ bi tràn ngập. Như vậy đem đến những cái tình cảm đẹp trong cuộc đời này. Thầy nói những tình cảm đẹp trong cuộc đời chứ không phải là những tình cảm xấu. Tình cảm đẹp trong cuộc đời là sao? Ví dụ khi ta nghe một dòng nhạc, ta nhận ra được cái dòng nhạc này hay hay là dở, biết rất là rõ. Mà cái sự cảm thụ đó nó sâu hơn bình thường. Ví dụ trước đây mình nghe nhạc gì thấy cũng hay hay, miễn người ta hát, người ta la hét gì là thấy được hay, nhưng bây giờ không có, sự cảm thụ mình rất là tinh tế. Như vậy. Một cái nét vẽ nhìn rất là biết nó đẹp hay xấu thế nào, biết rất là sâu.
[50:18]Vậy hỏi, vậy nhìn một cô gái đẹp có thấy đẹp không? Thấy. Thấy, ví dụ một cô gái đẹp nhìn thấy rõ ràng đây là một cô gái đẹp. Nhưng mà chỉ có điều là nhìn luôn vô tâm cổ luôn. Nhìn vô tâm thấy cô này kiêu kỳ vì cái sức cái sắc đẹp của mình. À và cái trong cái kiêu kỳ này của cá tính mạnh và bướng bỉnh nên không bao giờ có hạnh phúc trong hôn nhân. Cuối cùng chỉ kết thúc bằng cuộc ly dị, vì cá tính mạnh quá không nhường nhịn ai. Vân vân, nhìn vô mình thấu luôn. Đó, cho nên nhìn thấy một cô gái đẹp, biết cổ đẹp, chẳng bao giờ mê là vậy. Đó. Nên nói là những tình cảm đẹp. Ví dụ bây giờ ta nghe nói về cái tình yêu đất nước,
[51:03]những người chiến sĩ ở tuyến đầu ngày đêm mà xông pha lửa đạn để bảo vệ quê hương, một cái tình yêu thương dạt dào dâng lên liền. Đó, cái đó là những cái tình cảm đẹp. Hoặc là ta nghe nói, ta nghe nói ở đâu đó trên thế giới này rồi có một cái lễ hội giết trâu giết bò mà máu chảy thành sông, lòng mình xót xa thương cảm liền. Vì sao? Vì đó là những cái tình cảm đẹp nó phải xuất hiện. Chứ không phải là, ôi bất sinh bất diệt mà, sống cũng vậy mà chết cũng vậy, mình lòng mình gọi là trơ trơ gọi là bất động, đó là hiểu sai về thiền. Bởi vì khi mà ta thiền đúng rồi, tâm thanh tịnh, sức tỉnh giác xuất hiện, thì những tình cảm đẹp xuất hiện
[51:46]thay thế cho những cái tình cảm lặt vặt, cảm tính trước kia. Thầy vừa nói chữ cảm tính. Ừm ví dụ như có một cặp đôi yêu nhau, cưới nhau, cặp đôi rất là nổi tiếng và có nhiều con. Mà mấy đứa nhỏ nó lớn lên bên cái thế giới Tây phương thì nó làm sao? Nó ngang bướng. Nhưng bà vợ thì chiều, kiểu cảm tính của một người phụ nữ. Người đàn ông bực, kiểu cảm tính của một người đàn ông, và họ xung đột nhau vì mấy đứa con. Cuối cùng cái xung đột không hòa giải được, ly dị. Một cặp đôi ly dị mà làm cả thế giới này tiếc rẻ, vì mối tình họ cũng gọi là đẹp như mơ. Vậy, nhưng mà chỉ bởi vì cảm tính vì mấy đứa con thôi.
[52:32]Bên kia người kia chiều theo kiểu người phụ nữ, cảm tính kiểu người phụ nữ. Còn người chồng bực, cũng kiểu cảm tính người đàn ông, không dung hòa được, thế là chia tay. Nên là cái còn nếu mà họ biết ngồi thiền thì họ đã không bị như vậy. Họ sẽ kiểm soát được cái cảm tính, không thương con mà chiều con đến mức độ cho nó cứ bướng kiểu đó. Mà cái người đàn ông cũng không bực quá, bực vì nó hư mà bị mà vợ mình lại chiều, không bực, cũng kềm chế lại, thì họ đã không tan vỡ. Lẽ ra cái cặp đôi nổi tiếng đó mà có về Từ Tân ngồi thiền thì họ đã không ly dị. Như không ly dị, tiếc. Đó, thì bây giờ thầy nói qua cái Bát Nhã Ba La Mật,
[53:13]chứ thiền mà nói quanh năm suốt tháng không hết đâu. Ta nhớ này nha, từ khi ta phát tâm tu tập, phát tâm bồ đề, thì bắt đầu mình được gọi là Bồ Tát. Một hạt bụi, Bồ Tát hạt bụi. Mình tu dần dần cho tới khi có cái ái, chứng cái kết quả trong thiền định, làm được nhiều công đức, thì Bồ Tát hột sỏi, đại khái lớn hơn một chút. Nhưng mà khi mà cái tâm mình bước vào thiền, mở tung ra không còn giới hạn, không còn bị hạn cuộc bởi những thành kiến, bởi những cái quan điểm cá nhân, thì tự nhiên tâm mình hướng tới cái vô biên vô lượng, đi tìm cái vô hạn. Nhớ như vậy. Bất cứ người nào cũng rơi vào tâm trạng đó.
[54:02]Bất cứ bậc thánh nào cũng xuất hiện cái khuynh hướng đó, là đi tìm cái vô hạn, không bao giờ chấp nhận cái gì có giới hạn, dừng lại nửa chừng. Đó là cái điều hết sức tự nhiên. Ví dụ bây giờ có người nói: Thôi đời tu của tôi tôi cất hai cái chùa là được rồi đó. Thì người đó biết không phải Bồ Tát. Duyên thì cất một chùa, hai chùa, năm chùa thì tùy duyên, nhưng trong tâm là phải làm sao? Hễ còn cất được chùa cứ phải cất. Lên sao Hỏa cất được cứ lên cất, lên mặt trăng cất được cất, lên sao Kim cất được cứ cất. Tức là khắp pháp giới này ở đâu xây chùa được cứ xây, không bao giờ còn có cái giới hạn nữa.
[54:48]Nói đời tôi chứ đệ tử tôi là một ngàn đệ tử, vậy là được rồi, thì cái người này không phải Bồ Tát. Tại vì còn cái con số. Chứ còn nếu là Bồ Tát thì không có con số một ngàn, mà là phải mấy ngàn? Không có giới hạn, nha. Vì sao? Vì lòng mình yêu thương tất cả chúng sinh. Nhìn ai cũng đều muốn người đó phải đắc đạo. Có khi không phải là do mình giáo hóa, do ai giáo hóa cũng được, nhưng mà đều thiết tha một điều muốn cho người đó đắc đạo cả. Đó là cái bí mật trong tâm của Bồ Tát, nhiều khi Bồ Tát không nói ra. Không nói ra, nhưng mà trong tâm đều là như vậy. Mà ai ngu dại đưa cái đầu cho Bồ Tát xoa thì bị
[55:33]dính cái ước nguyện đó vào trong đầu mình. Nói: Thưa thầy xoa đầu con cái! Thì bị dính cái ước nguyện đó, Bồ Tát gửi cái ước nguyện đó vô trong đầu mình, là chỉ một con đường tu hành đắc đạo mà thôi, không có con đường khác.
[55:50]Cho nên người nào khờ mới đưa cái đầu cho một ông Bồ Tát ổng xoa. Vì ổng gài cái cái phần mềm đó ổng hack vô trong đó rồi. Ổng gài cái software con virus dính vô trong đầu mình, thế là trong nhiều kiếp luân hồi, mình cứ bị cái con virus ổng hack vô trong cái bộ não mình, là rồi cứ phải đi tu mà thôi, không còn con đường khác nữa. Nên đừng có khờ mà đưa đầu cho người ta sờ nha. Đừng có khờ.
[56:21]Thì cái tiến trình đó, cái tiến trình mà bắt đầu phát tâm tu tập cho tới ngày thành Phật á, nó quá lâu. Quá lâu là nhìn theo mình thôi, còn vị Bồ Tát thì họ không thấy lâu, bởi vì họ đi tìm cái vô hạn. Nhớ vậy. Cái khuynh hướng nó cứ mở ra, họ không bao giờ chấp nhận cái gì có giới hạn, nên cái gì cứ phải làm mãi làm mãi. Công đức cứ phải tu tập mãi, huân tập mãi. Cứu độ chúng sinh là cứ phải đi mà cứu độ mãi. Mà qua bao nhiêu triệu năm, qua bao nhiêu tỷ năm không cần biết. Thế giới này tận thế rồi, đi qua thế giới khác làm nữa và không có kỳ hạn thời gian. Và ở đâu có Phật, tìm tới đó để mà thừa sự cúng dường hầu hạ.
[57:06]Bất cứ cõi nào, ví dụ cái cõi này có Phật thì đến về với cõi này để hầu hạ cúng dường Phật. Rồi Phật nhập Niết Bàn rồi ở cõi khác có Phật, đi về cái thế giới khác tìm cõi đó nữa mà hầu hạ cúng dường chư Phật. Là vì sao vậy? Bởi vì một vị mà Bồ Tát á, nó có hai cái khuynh hướng trong tâm rất là mãnh liệt, rất là mãnh liệt. Một là lòng tôn kính Phật khủng khiếp, mãnh liệt. Hai là lòng từ bi yêu thương chúng sinh tràn ngập vô hạn. Hai cái khuynh hướng này nó đầy trong lòng Bồ Tát, không thể cưỡng lại được. Nên chúng ta tu cái hạnh Bồ Tát chúng ta cứ đo hai cái tâm này thôi, là biết mình đã phải là Bồ Tát hay không.
[57:50]Đo hai cái tâm này thôi chứ không cần phải nhiều. Một là cái tình yêu thương đối với tất cả chúng sinh, hai là lòng tôn kính đối với Phật. Mình bây giờ á, phải gượng mới tôn kính Phật. Thầy phải nhắc, phải không ạ? Thầy phải hù, thầy phải hăm, thầy phải chửi: Sao không tôn kính Phật? Mấy người hư quá! Nè, đại khái thầy phải làm dữ dằn lắm thì mới ráng mà tôn kính Phật, ba bữa cái nó xìu mất tiêu. Đó. Nhưng mà một vị Bồ Tát khi mà tâm thanh tịnh rồi, thì mình chết vì Phật là điều bình thường tự nhiên. Vì sao? Bởi vì lòng tôn kính Phật của mình là tuyệt đối, thân mạng này là hữu hạn, phải không ạ?
[58:31]Thân mạng mình nó chưa bằng một hạt bụi mà, chả là gì. Nhưng mà cái lòng tôn kính Phật mình là phủ trùm như là vũ trụ pháp giới. Cho nên vì Phật mà chết là chuyện nhỏ thôi nha, chuyện nhỏ không có gì quan trọng. Đó là mình xem cái tâm mình mình thấy. Và cái khuynh hướng thứ hai nữa là lòng yêu thương chúng sinh, lòng yêu thương chúng sinh tràn ngập. Kỳ lạ, bây giờ mình mới tu á, nói ông thầy mình ổng dặn: Nè tụi con phải từ bi nha, yêu thương chúng sinh nha con. Mình: Dạ, Mô Phật. Rồi rồi có thương không? Không, chả thương ai cả. Ông thầy ổng lại ổng cú đầu cái cóc. Nói: Tao nói mày thương mà sao mày không thương? Nói:
[59:11]A dạ, xin lỗi, thương tiếp. Rùi đó là bị kềm kẹp, bị ép buộc, bị hăm dọa ha, rồi mình ráng thương. Là mình bởi vì mình là phàm phu, nhưng mà nếu mình là Bồ Tát thì cái tình yêu thương đối với chúng sinh tự nó dâng trào. Tự nó dâng trào tự nhiên, khỏi cần nhắc, tự nó cứ tuôn trào tuôn trào. Cho nên nếu mà chúng ta có cái cơ duyên chúng ta đến gần một vị Bồ Tát thì chúng ta có một cái yên tâm, chúng ta biết là mình được yêu thương, không cần phải thắc mắc, không cần phải lấy lòng Bồ Tát, không cần phải chiếm cảm tình, không cần phải dùng thủ thuật để kiếm cảm tình, không cần phải xức nước hoa cho
[59:52]thơm rồi mặc đồ cho đẹp để được Bồ Tát thương, không cần. Vì ta biết rằng hễ ta xuất hiện trước mặt một vị Bồ Tát là ta đã lọt vào trong cái tình yêu thương của Bồ Tát rồi. Vì Bồ Tát sao? Tự họ yêu thương tràn ngập. Nhớ như vậy. Cho nên ta cứ đo hai cái đó mà biết mình đã tu tập đúng hướng chưa thôi. Hai cái tình cảm này thôi: lòng từ bi mình trải ra được rộng chưa với mọi người chưa, và lòng tôn kính đối với Đức Phật, các vị A La Hán đã tràn ngập tâm hồn mình chưa. Chỉ vậy thôi, nhìn hai cái đó là biết à. Còn mà khi nào mà thầy lấy roi thầy rượt thì mới thương mới kính thì biết không phải, thì đó.
[1:00:30]Thì do cái lòng kính Phật tuyệt đối, cho nên cứ vị Bồ Tát cứ đi tìm Đức Phật mà cung kính cúng dường. Do cái lòng từ bi vô hạn cho nên cứ lặn lội trong luân hồi tìm cách gieo duyên giáo hóa chúng sinh. Thì kết quả là gì? Kết quả là gì? Khi người mà tôn kính Phật, cúng dường cung kính Đức Phật, thì cái cái quả báo ra sao? Người mà cứ yêu thương giáo hóa chúng sinh mãi thì quả báo ra sao? Mình không có nói được phải không ạ? Nhưng mà ta biết là sao? Là cực kỳ thù thắng, cực kỳ thù thắng. Muốn làm vua cõi nào là làm vua cõi đó, đúng không ạ? Muốn làm vua cõi người xuống cõi người làm vua, muốn làm vua cõi trời lên cõi trời làm vua.
[1:01:19]Vì cái phước là vô tận. Và chính cái phước vô tận này nó lại là vấn đề một lần nữa, à, bản ngã khởi lên. Vì sao vậy? Bởi vì chưa phải A-la-hán, chưa phải Phật, cái vô minh bản ngã vẫn còn tiềm tàng một góc rất nhỏ nằm đâu đó. Mà làm sao như nãy thầy nói cứ phải kềm chế 3 triệu năm, 3 tỷ năm. Cứ như vậy thôi, cứ phải kềm chế. Chứ nó chưa hết, nó không hết. Và cái vấn đề là kềm chế thế nào đối với cái bản ngã vi tế, cái kiêu mạn vi tế cứ tiềm tàng tiềm tàng hoài trong tâm mình. Thì đây là vấn đề. Và cái vấn đề này Đức Phật giải quyết bằng bộ kinh Đại Bát Nhã. Thấy cái gì cũng là không. Mà làm sao?
[1:02:10]Vẫn phải làm vô lượng công đức, vẫn phải thành tựu vô lượng cái cái quả quả lành, nha, nhưng mà vẫn thấy là không, để làm chi? Để kềm chế cái bản ngã tiềm tàng này. Đây bởi tại sao lại kinh nào cũng ngắn, chỉ có kinh Đại Bát Nhã là dày nhất thôi. Bởi vì đó là nói cái quá trình của Bồ Tát trong mấy triệu năm, mấy tỷ năm. Khi Bồ Tát có khi cái nhân duyên phải lên tới cõi trời để làm vua cõi trời, thì Đức Phật cũng dặn nha: vua mà không phải là vua. Thấy nó như không để làm chi? Để kềm chế cái bản ngã bí mật còn chôn rất sâu trong nội tâm của một Bồ Tát. Rồi có khi làm một vị Đại Phạm Thiên Vương,
[1:02:56]có khi làm một cái cái một vị thần đó hiện thân ba cõi, vân vân. Tức là thân tướng lớn như ngọn núi Tu-di, thể hiện ra vô số thần thông phép lạ, cái thành tựu cực kỳ lớn, nhưng mà vẫn phải thấy là không, để làm chi? Để kềm chế cái bản ngã tiềm tàng này. Đó, đây là cái con đường Bát-nhã-ba-la-mật là chỗ này. Cho nên tu Lục độ Ba-la-mật cuối cùng là kết thúc ở Bát-nhã-ba-la-mật là vì lý do này. Bao nhiêu cái công hạnh là bố thí, trì giới, tinh tấn, nhẫn nhục để đưa đến thiền, thiền định. Rồi thiền định kết hợp với vô số công đức khác mở ra tâm hồn, mở ra cõi giới, mở ra sự chứng ngộ, để mở ra con đường Bồ Tát đạo
[1:03:43]thênh thang, làm công đức vô lượng, thành được vô số quả báo thù thắng, thì phải dùng cái Bát Nhã kềm lại cái bản ngã này. Cho nên ta thấy vậy, sự thực mình không có ý hơn thua, nói thẳng một điều: không bao giờ có một tôn giáo nào cao siêu bằng đạo Phật, chưa bao giờ có, chưa bao giờ có.
[1:04:10]Nãy Sư phụ Từ Tân mới kể một câu chuyện, nói có một cái nhà thờ và một cái chùa. Mỗi khi cái chùa đó mà thầy Chân Quang tới giảng thì rất đông, mà mỗi khi nhà thờ đó ông cha đó ổng giảng cũng rất đông. Phật tử mình tới lắng nghe về báo cáo: Dạ, ông cha đó giảng đều giống thầy Chân Quang.
[1:04:34]Đó là sự tham khảo giữa các tôn giáo với nhau để có cái tình đoàn kết rất là tốt. Nhưng mà ta phải hiểu điều này: cái cảm hứng, cái cảm xúc và đạo lý đều từ Đức Phật mà có. Nhớ như vậy. Như điều thầy nói về Lục độ Ba-la-mật này, ta thấy cao siêu không? Quá sức vi diệu, quá sức cao siêu, chỉ có trong đạo Phật mới có thể nói được điều này, không một tôn giáo nào nói được. Cái thiện của đạo Phật là tuyệt đối thiện!
[1:05:04]Cái từ bi của đạo Phật là tuyệt đối từ bi! Những điều này không thể tìm thấy một nơi nào được nữa. Cho nên chúng ta hết sức là may mắn khi chúng ta được là con của Đức Phật, không có gì hạnh phúc bằng. Tiền muôn bạc vạn không bao giờ hạnh phúc bằng khi ta được là con của Đức Phật cả, không bao giờ. Quyền cao chức trọng, bất cứ vinh quang gì của thế gian, thấy là hay, không bao giờ so sánh được bằng cái hạnh phúc ta được là con của Đức Phật. Bởi vì ta là con Đức Phật rồi, ta sẽ đi tới vô biên vô lượng. Ta đi tới vô biên vô lượng mà trong đó có cái trí tuệ Bát Nhã giúp ta kềm cái bản ngã mình lại trong 3 triệu năm, 3 tỷ năm tới, như vậy.
[1:05:46]Cho tới ngày nào ta chứng viên mãn mà dứt sạch vô minh, chấp ngã. Cho nên đây con đường cực kỳ cao siêu vậy, không có đâu bằng được. Bây giờ thì ta chưa phải là một vị Đại Bồ Tát mà đi vân du các cõi để cúng dường chư Phật. Ta chưa phải là một vị Đại Bồ Tát mà lang thang trong mọi nẻo luân hồi để cứu độ chúng sinh, phải không ạ? Thì ta chỉ phát tâm tu hành theo Phật trong cái thân phận tầm thường nhỏ bé này của mình. Cố gắng làm được những điều công đức lành, nha, làm được điều gì thì ráng làm điều đó, ráng tu được ngày nào thì cố gắng ngày đó, phải không ạ? Hiện tại chúng ta là như vậy, nhưng mà nó vẫn có cái quả báo của nó.
[1:06:35]Như hồi nãy ta nói, một vị Đại Bồ Tát cúng dường vô số Phật, giáo hóa vô số chúng sinh nên cái quả báo cực kỳ thù thắng mà các Ngài phải dùng trí tuệ Bát Nhã để kềm bản ngã mình lại, chúng ta cũng vậy. Chỉ có cái khác là cái phước chúng ta làm rất là ít. Cái số người mà ta chia sẻ đạo lý được cũng rất là ít, phải không ạ? Nhưng mà nó cũng có quả báo, dù ít nhưng cũng có quả báo. Cái quả báo đó là gì? Quả báo đó cũng là những cái vinh quang gì đó, chút chút gì đó trong cuộc đời này. Ví dụ như tự nhiên ta được uy tín hơn, ta được nhiều người yêu mến hơn, ta được khen ngợi hơn. Khi ta mở miệng nói, nhiều người lắng tai nghe hơn. Vì trước kia mình nó nói:
[1:07:22]"Mày im mày! Đừng có nói nữa mày!" Tại vì mình không có uy đức. Nhưng bây giờ mình mở miệng, họ lắng cái tai họ nghe, nuốt từng lời từng chữ là biết mình có phước rồi. Đó, nó khác nhau nha. Mở miệng kêu im là biết mình làm sao? Là cái thứ vô phước. Mình mới mở miệng, nó đưa cái tai ra mở ra, sợ rớt mất chữ nào, biết mình đã có có phước. Nhìn như đó thôi, nhớ giùm thầy. Nhìn người ta chịu nghe hay không chịu nghe, biết mình có phước hay không. Thì vì những cái điều đó, từ cái ngày xưa mình nhớ mình mới mở miệng: "Im mày!", tới ngày hôm nay mình mở miệng: "Xin ngài nói tiếp con nghe!", vân vân, là mình biết là phước mình đã nhiều, mình vui không ạ? Vui!
[1:08:03]Và cái vui này nó kích động cái gì? Bản ngã khởi lên, nhớ như vậy. Tức là ở trong một cái thân phận nhỏ nhỏ bé bé như ta, ta cũng có cái tu tập, cũng có làm những điều công đức và cũng có cái cái phước báu của nó chút chút. Và nhớ cũng vậy, cũng phải làm sao? Cũng phải dùng cái trí tuệ Bát Nhã để mà diệt trừ bản ngã. Đó là dù là Bồ Tát bé thì cũng phải diệt trừ bản ngã, Bồ Tát lớn cũng phải diệt trừ bản ngã bằng cái trí tuệ Bát Nhã. Mà cái cách để diệt trừ bản ngã nó gồm những điều như thế này. Thứ nhất là tìm một cái lý luận gì đó để mình đừng khen mình nữa, vậy đó.
[1:08:52]Ví dụ bây giờ mình được cái phước, không biết đời xưa mình làm phước gì không biết, giờ là mình làm phước mình đẹp, ai gặp mình cũng nức nở, à, nói: "Bây giờ có Hằng Nga trên cung trăng mà rớt xuống cũng phải hổ thẹn vì sắc đẹp của em." Mình nghe mình đã không? Đó, sung sướng chưa. Nhưng mà nếu mình là người có trí tuệ Bát Nhã, thì mình phải tự tìm một cái lý luận để đừng tự khen mình. Lý luận đó là gì? Ai nghĩ ra? Để đừng tự khen mình. Thứ nhất sẽ nói là: "Cái này đúng là bố mẹ sinh em ra chứ em cũng không biết nha, về công lao bố mẹ. Tại ổng đẻ ổng đẻ khéo quá, bả đẻ khéo quá đẻ ra cái em đẹp.
[1:09:36]Nhờ bả đẻ khéo, chứ em cũng không biết chứ em cũng không có tự tự vẽ cái sắc đẹp mình được. Đây là công lao của cha mẹ." Rồi cái thứ hai, nói là nhân quả: "Thì chắc là đời trước cũng có gieo cái nhân gì, chắc là đời trước có phụ cúng dường tạc cái tượng Phật đẹp. Và vì nhờ có Phật em mới có góp công mà làm cái tượng Phật, chứ nếu không có một Đức Phật thì em cũng không có góp công được, thì đời này mặt em cũng không đẹp như thế này, nên nhờ Phật mới đẹp." Đó, ta có cái lý luận như vậy, tìm mọi cái lý luận để mà đừng tự khen mình. Và cái thứ ba: "Nếu không có những con người có con mắt tinh tế biết thưởng ngoạn nét
[1:10:19]đẹp, thì cũng chẳng ai thấy em đẹp, nhờ có con người." Vậy nữa. Cho nên là ta cứ tìm cái lý luận để đừng tự khen mình, nhớ như vậy, được không ạ? Rồi ví dụ bây giờ người ta khen mình học giỏi thì mình tìm lý luận sao? Đó. Rồi ví dụ như nữa mình đi tu mình thuyết pháp hay, người ta khen: "Trời ơi, sao sư cô thuyết pháp hay quá!", mình tự tìm cái lý luận để đừng khen mình nữa làm sao, phải không ạ? Rồi ví dụ bao nhiêu mình giàu sang quá thì ai cũng phải nể phục, ngưỡng mộ, sợ sệt mình thì mình cũng phải làm sao tìm lý luận nào đó để đừng tự khen mình nữa. Thì cách mà tìm cái lý luận để đừng tự khen mình đó cũng
[1:11:03]là trí tuệ Bát Nhã, đó là trí tuệ, và tự ráng mà tìm. Chứ đừng hễ thấy người ta khen mình cái mình liêu xiêu, nghĩa là chết lên chết xuống, nhớ hoài, câu người ta khen mình hoài. Người ta khen mình có một lần mà mình nhắc đi nhắc lại trong đầu mình một triệu lần là ai lỗ, phải không ạ? Họ khen chơi một cái họ đi mất họ quên mất, còn mình cứ nhớ cái câu khen của họ mấy năm trời chưa quên. Vậy ai lỗ? Thấy không? Cho nên là dù người ta khen mình cả ngàn lần, mình phải tìm cái lý luận để dẹp bỏ cái khen đó đi, để mà sống bình thường khiêm hạ lại, đó mới là khôn ngoan, đó mới là trí tuệ nha, vậy đó, ừm.
[1:11:40]Hoặc là mình hát hay, mình hát mình cầm cái karaoke lên mình hát á, đó, cái có người nói: "Trời, chỉ còn một chút xíu nữa là bằng Đàm Vĩnh Hưng", nghe mình khoái không ạ? Đó, thì nhớ hôm nay nghe cái bài này phải làm sao mà tự đừng phải tìm cái lý luận để mà đừng tự khen mình nữa như vậy. Cái thứ hai là đổ cái công lao qua cho người khác. Giống như hồi nãy người ta khen đẹp mình đổ thừa ba mẹ mình. Nói: "Tại ba mẹ em đẻ vậy chứ em đâu có biết đâu, tại ổng bả đó." Đó, mình đổ thừa công lao, cũng là một cách. Hoặc là ví dụ như bây giờ mình vô chùa, mình phụ xây dựng cái thầy ổng xây chánh điện mình phụ xây đồ mà công mình rất là nhiều ai nhìn cũng thấy.
[1:12:22]Cái họ mới khen, cái ông thầy trụ trì ổng mới khen: "Nói trời đúng là nhờ cái gia đình của Phật tử này đây nè, góp phần cực khổ vừa góp tiền vừa góp công coi ngó giùm cho thầy dữ lắm mới xây được cái chánh điện ngày nay nè." Thì mình trả lời sao? Trong đầu mình nghĩ làm sao? Để mà đừng để cái câu khen nó đọng lại trong tâm mình, mình nghĩ làm sao?
[1:12:44]Nếu không có ông thầy thì có chuyện cất chùa không? Không. Mà nếu không có thầy của ông thầy thì có chuyện mà ngày nay có ông thầy này để cất chùa không? Không. Mà nếu có không có ông Phật thì có chuyện cất chùa không? Không. Rồi bây giờ nếu một mình gia đình con có cất được không? Không. Rất nhiều người góp vào. Mà cái may mắn là con rảnh, con tới đây con phụ. Biết bao nhiêu người không tới được nhưng trái tim, tấm lòng họ cũng để ở chùa hết. Ví dụ họ đi làm nhưng mà sự thật lòng họ để trong từng ngày từng giờ nơi chùa này với cái công đức xây chùa này. Còn con cái may là con có thời gian nên con hiện cái
[1:13:21]hình con ra ở đây, cái thân con ở đây phụ lo. Còn có những người thân họ không ở đây nhưng mà tâm họ để đây. Những cái người đó cũng rất là đáng quý. Tức là ta phải tìm những lý luận ta đổ công qua cho cho người khác, để đừng bao giờ lòng mình vướng lại những lời khen ở trong tâm. Được không ạ? Nhớ cái này phải thông minh.
[1:13:45]Mà ví dụ như lại bao nhiêu lý luận mình bày ra để mình quên công mà vẫn quên không được thì cuối cùng phải dùng tới cái câu thần chú gì? Để mà coi như không luôn. Câu thần chú gì? Tất cả đều là không. Nhớ như vậy. Thí dụ người ta khen quá đi chịu không thấu nữa, ví dụ mình đã chối đủ cách rồi mà người ta vẫn khen thì thôi đành chỉ còn nước: Thôi cũng như hư vô thôi mà, có gì đâu phải không? Rồi thôi. Tức là dùng cái không chụp lên, gán lên để mà đừng bận tâm nữa, đó là là như vậy. Cho nên cái không của Bát Nhã nó không phải là tự nhiên mà nói ngược một sự thật, ta nhớ điều này. Cái nhà nó có là cái nhà nó có, chứ không nói cái nhà có mà nói nó là không.
[1:14:34]Chúng sinh có là chúng sinh có, chứ không nói là không. Cho nên không bao giờ Bát Nhã là nói ngược một sự thật. Nhiều người học về Bát Nhã bị hiểu lầm chỗ này, là nói ngược lại một sự thật. Cái đang có cứ tưởng nó là không, gán nó là không mà cho mình là giỏi Bát Nhã. Dám chụp lên nó là không, tưởng mình là trí tuệ cao siêu, đây là hiểu sai. Nhớ cái trí tuệ Bát Nhã là gì? Gán lên như không là gì? Để chi? Để chối từ sự tự hào mà thôi, nhớ như vậy. Chứ không phải là nói ngược lại một sự thật đang hiện hữu nha. Những điều đang hiện hữu vẫn là hiện hữu. Nhưng chỉ vì những điều đó nó đánh vào lòng mình,
[1:15:17]nó gợi bản ngã lên, gợi sự tự hào lên, nên cuối cùng mình lách qua đổ qua đổ lại mà không được nữa thì dùng tới cái tuyệt chiêu cuối cùng là không nha, để dứt được cái bản ngã, trị được cái tâm tự hào. Đó là cái con đường trí tuệ Bát Nhã mà một vị Bồ Tát phải đi qua vô lượng kiếp như vậy. Nên hôm nay ta đã học xong Lục độ, mà nếu người nào nghe đầy đủ sáu cái Lục độ này mà thấm, mà hiểu, thực hành thì thầy nói một điều là thiện căn rất là lớn, thiện căn rất là lớn. Nên chuyện mà tái sinh thù thắng giữa cõi trời, cõi người là điều chính xác chứ không phải là điều thầy nói đùa. Đó, thầy khen vậy khoái không? Không.
[1:16:04]Khen vậy nói vậy bắn như trời, nói vậy tàn nhẫn như trời. Đó, vậy phải coi như không nha. Rất là cảm ơn. Thank you for listening nha, thank you. À đây đưa cái bồ hòn cho thầy. Nay thầy tiếp thị thêm món nữa. Biết không? Lúc này thầy là nhân viên bán hàng đó. Salesman. Không biết là ai mò mò mới tìm ra một điều là ngày xưa ông bà mình á lấy cái trái bồ hòn để mà làm xà bông, giặt, tắm à và sạch, thơm, không bị những cái nhiễm độc vào da làm ung thư da, làm mau lão hóa da. Nhớ vậy, tại sao ta phải xức mỹ phẩm? Bởi vì da của ta mau lão hóa. Mà tại sao da ta mau lão hóa? Vì ta dùng xà phòng có những chất diệt khuẩn.
[1:16:57]Những chất đó nó làm hư da ta và nó đi xuống dòng sông nó làm hư hết tất cả những kênh rạch, diệt hết sự sống kênh rạch, làm cho tất cả những con sông đều biến thành hôi, thối. Thì ngày xưa ông bà mình đã có cái trái bồ hòn này. Tắm càng tắm càng trẻ, càng tắm càng đẹp mà không giết hại những dòng sông. Thấy thầy làm nhân viên tiếp thị quảng cáo có lý không? Có lý ha, được rồi. Cho nên khi mà phát hiện ra có cái sản phẩm này, thầy mới kêu anh Thiện Tâm là cố gắng giới thiệu với các huynh đệ đạo tràng mà sử dụng này để bảo vệ môi trường. Mà bảo vệ môi trường ngày hôm nay là một mệnh lệnh của lương tâm.
[1:17:36]Chúng ta phải hạn chế không dùng xà phòng diệt khuẩn hóa chất nữa mà nên dùng những chất thiên nhiên như thế này. Đây tới ba bốn món thầy chả hiểu là cái gì ở trong này. Thì một lát nữa mình ra hình như có cái bàn ở ngoài thì phải, hỏi ngoài đó nha. Và hỏi địa chỉ nơi đặt mua để mua. Và nhớ như vậy: Càng tắm càng trẻ càng đẹp, nhớ như vậy.