Lời giảng: Thử Thách

[0:13]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:22]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:35]Mời quý thầy quý cô cùng quý Phật tử ngồi xuống. Vì đông quá mình không có sắp ghế được á, thôi ngồi đỡ dưới đất. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Lẽ ra chúng tôi sẽ giảng pháp vào buổi tối, nhưng mà vì lần này chúng ta được cái vinh dự là có Thượng tọa Thích Viên Giác, trụ trì chùa Từ Tân cũng lên dự lễ, cho nên là chúng ta để dành cái buổi giảng đó cho Thượng tọa. Hôm nay chúng ta cũng được vinh dự đón tiếp thầy Trí Thiện là một giáo thọ xuất sắc của Đà Lạt cũng về đây dự lễ, cho nên cũng tối nay thì Đại đức Trí Thiện sẽ nói chuyện với chúng ta một chút, rồi sau đó mới là văn nghệ. Kính thưa quý thầy quý cô và quý Phật tử!

[1:25]Thì cũng như truyền thống của cả đạo Phật chúng ta và nhất là đối với chùa Phật Quang chúng ta, thì lễ Phật thành đạo là một đại lễ hết sức là quan trọng. Mỗi một năm vậy ta có ba ngày lễ lớn: ngày lễ Phật đản để chúng ta kỷ niệm cái ngày mà Đức Phật đến với trần gian này; ngày đại lễ Vu Lan là cái ngày mà người đệ tử Phật tu tập cái hạnh biết ơn đối với cuộc đời, nhất là cha mẹ; và cái ngày lễ thứ ba là ngày đại lễ Phật thành đạo. Riêng chúng ta thì chúng ta biết rằng cái ý nghĩa lễ Phật thành đạo thật là lớn lao và quan trọng. Bởi vì sao? Bởi vì trong đạo Phật, chúng ta ca ngợi sự tinh tấn nỗ lực của một con người để đi từ vô minh đến được bến bờ giác ngộ.

[2:27]Vì vậy là chúng ta chú ý đề cao tôn vinh buổi lễ thành đạo là cũng nhắm đến nhắc nhở mọi người chúng ta phải tu tập như thế nào bắt chước Đức Phật để một ngày nào đó chúng ta cũng có cái ngày gọi là thành đạo, giải thoát. Cho nên vì vậy, chúng ta tôn vinh ngày Phật thành đạo chính là chúng ta nhắc nhở lại chính mình cái ý nghĩa vô cùng quan trọng của sự nỗ lực tu tập, chứ không phải là một sự mặc khải chờ đợi của định mệnh. Cho nên vì vậy, chúng ta phải tôn vinh ngày lễ thành đạo rất là quan trọng. Nhân ngày thành đạo hôm nay thì chúng tôi có một ít đạo lý để trao đổi với quý thầy quý cô, quý Phật tử cái đề tài là là thử thách.

[3:18]Thử thách này chúng ta không nói là nghịch cảnh, bởi vì nghịch cảnh chỉ là những cái khó khăn, những cái chướng ngại, những cản trở, những cái hoàn cảnh xấu xảy đến với mình làm cho mình bị khó chịu, bị đau khổ, bị trở ngại. Còn cái chữ thử thách nó lớn hơn, nó gồm cả thuận cảnh là những điều mà làm cho chúng ta phải sung sướng, phải tự hào, phải buông xuôi, phải giải đãi, phải dễ dãi vì cảm thấy thoải mái nên nó vẫn là một cái ngấm ngầm mà gây trở ngại cho việc tu hành. Cho nên vì vậy, chúng ta đặt chung cả cái nghịch cảnh lẫn thuận cảnh một cái tên là những thử thách. Vì cả hai cái đó, cả nghịch cảnh và thuận cảnh

[4:07]đều có thể đánh phá vào đạo tâm chúng ta, đánh phá vào đạo đức, vào sự tu hành của chúng ta. Cho nên chúng ta hôm nay mình nói với nhau một chút về đề tài này. Vì sao vậy? Vì chắc chắn rằng trong những bước đường tu tập của chúng ta, từ cái quá khứ cũng như là sắp tới trong tương lai, ai cũng phải phải đối diện với nhiều thử thách. Và hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau như vậy để khi những thử thách đó đến với mình, chúng ta nhận ra cái bộ mặt của nó, và chúng ta biết cái sức của mình để vượt qua được hay không. Khi nào thì mình phải đối diện với thử thách để củng cố đạo lực của mình, mà khi nào thì mình phải tránh né thử thách để đừng tổn hại đạo tâm của mình.

[4:55]Chúng ta nhớ như vậy, không phải thử thách nào mình cũng dấn thân đối diện đâu, không phải. Chỉ khi nào chúng ta biết thắng, chúng ta mới dấn thân đối diện. Vì mỗi một lần mà chúng ta thắng được một thử thách thì đạo lực chúng ta được củng cố lên gấp mấy lần. Nhưng mà mỗi lần mà chúng ta thua một thử thách, đạo lực chúng ta bị khuyết lở, bị gãy đổ hết cũng mấy lần. Vì vậy, chúng ta phải cẩn thận đối với những thử thách mà xảy đến với mình. Hôm nay chúng ta nói chuyện nhau về cái đề tài này như vậy. Chúng ta có thể nói rằng, thử thách là những bài toán để đo cái khả năng tu tập của mỗi người. Gọi là những bài toán á, vì nếu mà một học sinh

[5:41]đi học mà không có làm bài tập thì không bao giờ là một học sinh giỏi. Nếu mà một người học chỉ đọc lý thuyết thôi, đọc hiểu hết nhưng mà không bao giờ giải bài tập thì người đó không là học sinh giỏi, rồi đến khi mà đụng chuyện không giải quyết được vấn đề. Hồi xưa cũng vậy, có những người thông minh, lấy nguyên một cuốn tập toán mà lớp mười hai, tập toán giải tích học, họ thức một đêm họ đọc lý thuyết từ cái bài một cho tới bài mười mấy, mấy chục, đọc hết, hiểu hết luôn. Mà đọc bài trước có lý thuyết rồi hiểu lý thuyết đó, học tiếp bài thứ hai, học bài thứ hai hiểu được lý thuyết rồi cái học tiếp lý thuyết bài thứ ba.

[6:19]Trong một đêm thức mà học hết được luôn nguyên một cuốn tập giải tích toán. Nhưng mà tới chừng mà đưa bài toán giải, giải không được. Tại vì khi mà học mỗi bài như vậy không làm bài tập mà chỉ để học tiếp cái bài khác. Cho nên vì vậy mà khi không có giải toán, khi không làm bài tập, tức là nói theo chúng ta là không đối diện với thử thách, thì cái lý thuyết mà chúng ta đã học nó giống như vô ích vậy, giống như không xài được, rất là lạ, là như nó không có một cái ích lợi để cho mình sử dụng được trong cuộc sống này. Do đó mà trong cái giáo trình học tập mà mỗi một bài học, mỗi một bài lý thuyết thì luôn luôn người

[6:56]ta có những cái bài tập phía sau đó để chúng ta phải giải toán, phải được thử thách, thì coi như chúng ta mới nắm vững cái lý thuyết đó. Sau này, khi mà bước vào trong kỹ thuật, trong ứng dụng chúng ta mới làm được việc. Giải toán nhiều chừng nào, người đó giỏi chừng nấy. Hồi xưa chúng tôi cũng vậy, chúng tôi nhớ hồi nhỏ đi học có một ông thầy, không biết ngày nay ổng còn sống không, ông thầy còn sống để được gặp lại ổng mình mình cám ơn, ổng dữ tàn canh gió lạnh luôn. Ổng dạy toán, ổng dạy toán đại số, dạy đại toán đại số lớp bảy mà lúc nào trên tay cũng cây roi, cây roi mây. Cứ một buổi học ổng bước vào trong lớp mà tới ngày đi ra

[7:32]thì ổng đã tàn sát không phải là ba, bốn chục học sinh. Nhưng mà nhờ ông thầy đó mà chúng tôi giỏi. Tại vì ổng ra bài tập dữ dội lắm. Hồi trước nhớ học cuốn sách toán, cuốn sách toán là ví dụ ổng dạy xong một cái lý thuyết rồi, toàn bộ những bài tập ở trong đó ổng bắt làm không sót một bài. Mà bài tập đó thì người ta cho bài từ dễ tới khó, ổng bắt làm hết, nghĩa là sót một bài là chết với ổng. Ổng đánh tàn bạo luôn vậy đó. Có một lần đầu ngày vô, ổng bắt giở hết cái sách làm bài tập ra để trước mặt hết. Rồi ổng đi kiểm tra từng em, mà cái lớp nó nhằm cái lớp đông nữa, lớp tới bảy mươi mấy học sinh.

[8:08]Ổng giở ra mà người nào làm sót một bài sai thì ổng chấp nhận cho sửa, mà không làm là không được. Giở ra thì đâu có ai mà làm nổi, mỗi một bài tập của ổng như vậy là bốn, năm chục cái bài toán, cứ một bài học lý thuyết bốn, năm chục bài toán, hầu hết không học sinh nào mà giải hết được hết, trừ có một người giải hết toàn bộ thôi, thì người đó cũng ngồi đây. Hồi đó vì chúng tôi cũng siêng học ha, cũng ham học mà thích giải toán, cho nên mỗi khi ổng ra lệnh như vậy về nhà là cắm cúi làm hết, làm sạch luôn mấy chục bài luôn, không để sót bài nào, mà làm được hết. Cho nên mỗi lần vậy là trong bảy chục học sinh mà ổng kiểm tra như vậy,

[8:42]ổng đi ra là ổng phải nói bữa đó là ổng tàn sát hết, không còn sống người nào, chỉ còn một người sống sót không bị quất một roi nào. Nhờ vậy mà còn đi tu được. Nhờ sợ ổng như vậy mà ráng, ráng chính cái ráng làm bài tập mà mình mình nắm vững được lý thuyết của toán. Vì vậy là chúng ta cũng giống như vậy, chúng ta đang học đạo, chúng ta nghe giảng, chúng ta đọc kinh nghe băng là mình đang học lý thuyết á. Nhưng mà rồi sao? Nếu không có đối diện thử thách, không làm toán thì chuyện gì xảy ra? Cũng theo mây theo gió hết à. Bởi cười lắm, có một lần coi có một cái người Phật tử kể chuyện chúng tôi, nói rằng thưa thầy, con gặp cái chị bạn,

[9:20]chị nói trời hôm nay đi giảng nghe giảng ông thầy ổng giảng hay quá chừng. Con mới hỏi chị bạn là thầy giảng cái gì? Cũng ngơ ngơ: quên, không nhớ gì mà biết hay không biết. Như vậy quên rồi rồi có áp dụng được không? Có hiểu đạo lý gì nói cho người khác được, rồi mình nhớ để mình tu, mình nói cho người khác để tu, khi đụng chuyện mình ứng dụng được không? Không, quên mất rồi. Đó, lý thuyết nghe hay đó, rất thích đó, mà quên mất rồi. Chúng ta thấy cái lý thuyết là vậy đó. Nên cái hạn chế của cái việc mà chỉ nghe, chỉ học, chỉ đọc mà không có ứng dụng, không thực hành, không đối diện với thử thách,

[9:53]chúng ta sẽ thấy làm cho cái lý thuyết đó bị mai một, mất hồi nào không hay, mà mới mấy ngày mất liền nguyên bài giảng, ông thầy ổng giảng cực thấy mồ mất tiêu hết trơn. Đó, mặc dù biết hay nghe hay hay mà không biết hay cái gì. Cho nên chúng ta thấy cái cần thiết chúng ta phải làm toán, hoặc là những người đệ tử Phật chúng ta phải biết đối diện với thử thách, biết những làm những bài toán mà Đức Phật đã bày ra cho mình, mà cuộc đời đã dọn ra cho mình buộc mình phải giải. Không được làm một học trò lười, là ví dụ như là cái bài học đó có nghĩa là mười cái bài tập, mà mình chỉ làm hai bài rồi né.

[10:29]Phải ráng, ráng tu luyện để giải cho hết mười bài đó rồi học tiếp những bài khác. Thì có như vậy, chúng ta là những người học trò giỏi của Phật, một ngày nào đó chúng ta có thể mạnh dạn đem cái đạo lý này đến với cuộc đời được, đến với mọi người được. Bởi vì sao? Vì lúc đó mình là giáo sư, mình là giáo sư dạy toán rồi, vì bài nào mình cũng giải được hết. Ví dụ bây giờ, ví dụ như bây giờ một người học âm nhạc thì học về lý thuyết, học về các nốt, rồi có tập đánh lung tung vậy, nhưng mà nếu chưa một lần nào mà trình diễn trước đông người thì cái khả năng âm nhạc vẫn chưa được củng cố. Bởi vì trước mà lúc đông người á là lúc thử

[11:08]thách đó, buộc đánh không sai một nốt nào. Phải có những lần trình diễn trước đông người thì người đó mới giỏi nhạc lên được. Cái điều này cũng vậy, có lần chúng tôi gặp người bạn, cái anh bạn này ảnh về nhạc lý không giỏi lắm, mà đánh đàn rất hay, đánh đàn rất hay. Mà chúng tôi cũng biết đánh đàn, mà tới chừng gặp ảnh đánh là mình còn phải nể nữa. Nói chuyện á thì biết ngay cái tay này nhạc lý còn dở hơn mình nữa, không biết gì hết, không biết gì nhiều, mà đánh đàn thì hay hơn mình, chỉ vì có một lý do duy nhất là chuyên môn chơi ở ban nhạc, chuyên môn chơi ban nhạc, tức là giải toán quá nhiều, luôn luôn đánh đàn trước mặt mọi người đông đảo.

[11:42]Nhờ vậy mà cái kỹ năng tăng lên rất là cao. Còn mình không có cái điều kiện để chơi âm nhạc trước mặt mọi người thì cái lý thuyết âm nhạc mình có được nó vẫn bị hạn chế lại, nên chúng ta gọi cái thử thách là vậy đó. Chúng ta học cái lý thuyết về đạo vậy, nếu mà mình không có những cái thử thách để đo cái đạo lực thì cái lý thuyết chúng ta học không có củng cố được. Ví dụ bây giờ mình nói về học cái lý thuyết về tự tại, tự tại nghĩa là gì? Nghĩa là không vướng bận vào cái chuyện trần gian, không phiền não trước hoàn cảnh, ngoại cảnh. Đó là cái lý thuyết, lý thuyết là như vậy, nghĩa là mình tu thì phải đạt được cái tâm tự tại,

[12:23]mà tự tại nghĩa là không có phiền não trước ngoại cảnh, không có vướng bận vào trần gian, một người nào mà được như vậy thì gọi là một người tự tại. Nhưng mà để được cái tâm đó thì mình phải tu, phải có cái rèn luyện, thì cái rèn luyện là gì? Có một cái phương pháp nhiếp tâm, ví dụ như là thiền định hay mình niệm Phật gì đó, là mình lâu ngày mình cứ thiền định, lâu ngày mình cứ niệm Phật để cho tâm mình từ từ nhiếp được, thanh tịnh được, đó là rèn luyện. Bắt đầu mới tới thử thách. Chúng ta nhớ ba bước nha: thứ nhất là lý thuyết, thứ hai là rèn luyện, rồi thứ ba là phải đối diện với thử thách. Thì cái tự tại chúng ta vừa nói cũng như vậy:

[13:07]về lý thuyết á là không động tâm, về rèn luyện á là tu tập thiền định, rồi bây giờ thử thách, thử thách đó do cái duyên mà thử thách sẽ đến với chúng ta tùy mỗi người, mỗi người không giống nhau. Ví dụ cái người mà gọi là nghiệp nặng á thì cái thử thách đến á thường là những đau khổ, những cái oan trái, những sự chửi mắng, những sự mưu hại, thì đó gọi là cái thử thách mà thử thách nghịch cảnh đến để coi nào giờ mình biết như vậy rồi, có tu tập thiền định rồi, tâm mình có động hay không, có giận, có hờn, có phiền, có căm thù, có bực bội, có muốn trả thù người ta hay không, đó là thử thách. Có những người lại được phước thì cái thử thách đến với

[13:51]họ nó lại không phải là những cái đau khổ mà lại là những cái giàu sang sung sướng, những lời khen ngợi, những cái dâng tặng, những cái chiều chuộng thì cũng là một thử thách để xem đối với những thương yêu, chiều chuộng, sung sướng đó cái người này có động tâm đắm chìm ưa thích hay không, có bị vướng bận hay không. Thì tùy cái nghiệp, duyên hay cái phước của mình trong quá khứ mà cuộc đời sẽ đem đến cho ta những cái bài toán để lúc đó chúng ta giải. Ví dụ như là chúng ta gặp bài toán là mình đang tu tập về cái đạo lý tự tại rồi có người tới nói xấu, mình đường đường mặt mày đẹp đẽ như vậy mà họ nói mình xấu như

[14:36]ma, là mình sống trong sạch như vậy mà họ nói mình sao lại hôm qua đi ghé nhà họ ăn cắp của họ, vân vân, nghĩa là có những điều mà để coi coi mình có giận. Thì như đính chính thì vẫn phải đính chính một cách bình thường, ví dụ họ nói mình ăn cắp thì mình không thể làm thinh mà nhận tội được, thì cũng nói: không, tôi không có ăn cắp đâu, là bạn hiểu lầm, ví dụ mình nói nhẹ nhàng, nhưng mà trong lúc giải bài toán đó khéo léo như vậy mình có nổi sân, buồn, bực, giận hay không? Đó là cái thử thách, cái bài toán phải giải. Hoặc là có một người đến thương yêu, chiều chuộng, o bế, khen ngợi thì ngay lúc đó mình

[15:12]có giữ được cái tâm khiêm hạ, giữ được bình thản, mình cười cười nhưng mà cười khoái chí hay là cười cười cảm ơn, cười cười bình thản trước những lời khen? Đó là cái cách chúng ta giải bài toán. Ví dụ như mình mình đi chùa, mình làm phước, mình tu tập, gặp một người cái họ quỳ xuống dưới chân mình họ nói là: trời ơi, cô quá tuyệt vời, cô là một người cư sĩ mà tôi chưa từng bao giờ gặp trên cuộc đời này, cô vừa đẹp người, vừa đẹp nết, cô tu hành thì tinh tấn, nơi nào có cô thì nơi đó là mùa xuân xuất hiện, dù tôi đang buồn rầu thối ruột mà hễ trông thấy cô là lòng tôi như nở hoa, ví dụ nói một dây một tràng như vậy thì ngay lúc đó mình phải làm sao?

[15:59]Mình phải cười. Mình cười cách nào? Ví dụ mình cười ha hả lên để mình khoái chí thì lúc đó là mình bài toán đó mình bị zero điểm. Còn nếu lúc đó mình chỉ mỉm cười và mình giới thiệu cho ổng đường để vào Nhà thương Chợ Quán rồi thì không sao. Cười: thôi cảm ơn anh, ở bên kia là đường đó, anh chỗ đó về phía Chợ Quán ở Biên Hòa được. Thế là có những cái vậy chúng ta phải giải quyết làm sao đó, quan trọng là đừng có mích lòng người ta mà giữ được cái tâm của mình, đó những cái cách để gọi là giải cái bài tập, giải bài toán trong cái tình huống đó. Ở đây thì chúng ta không có nói ra hết được từng trường hợp, nhưng mà cái trí tuệ,

[16:32]cái đạo đức của từng người lúc đó đó mà mình khôn ngoan, mình đạo đức, mình bình an, mình tự tại, mình sẽ có cách xử lý, mình sẽ nói một lời nào đó hoặc là mình làm cái hành động gì đó thì sâu sắc nhất mà độc đáo nhất để bày tỏ, giữ được cái đạo lý trong tâm mình, vừa lợi mình vừa lợi người là vậy. Vì ví dụ như chúng ta học về đạo lý về dũng, cái lý thuyết á, như chúng ta nói luôn luôn một cái đạo lý nó có ba bước: một là lý thuyết, hai là rèn luyện và ba là thử thách. Nói về cái đạo lý về dũng lực á thì cái lý thuyết là không sợ hãi trước nguy hiểm. Ví dụ vì cái việc nghĩa, mặc dù hơi nguy hiểm,

[17:11]mình dám đối diện với nguy hiểm để mình làm, ví dụ cứu người trong một cái đám cháy, ví dụ vậy. Nhưng phải khôn chút nha, vô trỏng rồi chết thiêu luôn hai ba người nữa thì mệt lắm, nói: tại ông Thầy Chân Quang ổng xúi tôi là thấy cháy nhào vô, ai biết đâu, vô rồi không ra nữa thì chết luôn. Cho nên nhưng mà mình cũng phải có cái can đảm là không sợ, dám một chút xíu, tại vì đôi khi cần gan một chút xíu cái lại thành công, mà nhát chút không cứu được người. Nhưng mà cái điều gan chứ đừng liều, liều vô trỏng rồi thấy thơm thấy nghe thơm phức cái không ra nữa, kẹt, kẹt, nói tại có tôi xúi. Cái đạo lý dũng là không sợ nguy hiểm nè, không sợ khó khăn nè, không sợ ma.

[17:48]Ở đây có ai sợ ma không? Nếu mà không sợ ma là mình có được một phần trong cái đạo lý dũng. Còn ai sợ ma đâu giơ tay lên? Có ai sợ ma không? Như vậy là Phật tử đây tốt, không ai sợ ma, dũng hết. Thì tối nay là thầy sẽ cho một bài học thử thách, người nào mà nãy thầy hỏi sợ ma không mà nói không giơ tay đó tức là người không sợ ma, tối nay thầy sẽ cho ngủ chỗ đặc biệt coi có sợ ma hay không. Lên mồ ngủ nè, ra rừng ngủ nè, cho vô nhà linh ngủ nè. Sợ ma không? Ha, bây giờ hỏi lại coi ai sợ ma. Ai sợ ma thì cho ngủ chung chung quanh đây hết, ngủ đây với nhau. Còn ai mà nói không sợ ma thì sắp cho ngủ chỗ khác.

[18:33]Bây giờ đó, đó là cái lý thuyết á là không sợ, nguy hiểm khó khăn hay ma quái yêu quái thì không sợ. Còn cái rèn luyện á, để cho mình có được cái dũng lực á là thiền định nè, quán từ bi nè, lễ Phật. Ba cái đó làm cho mình tăng lên cái dũng lực. Cái quán từ bi cũng làm cho mình tăng lên cái dũng nữa, ngộ như vậy. Khi lòng mình thương yêu con người á, tự nhiên mình rất là can đảm để giúp người để cứu người. Ừ đây là một cái nguyên lý của tâm nha. Khi lòng mình tràn ngập thương yêu, tự nhiên lòng mình cũng đầy tràn cái can đảm. Đó là nguyên tắc như vậy. Còn cái người mà ích kỷ cũng thường là một người nhút nhát, nhớ như vậy.

[19:11]Chúng ta để ý trong cuộc sống bản thân mình và những người chung quanh mình, cái người nào mà mình thấy có tiền cái gì cứ gom túi ít có giúp ai ít có thương để ý ai á, thì hễ đụng chuyện mà khó khăn cái là cắm cổ đâm đầu chạy trước, để ý vậy. Còn cái người mà có thương yêu mà vị tha đó mới dám đương đầu với khó khăn nguy hiểm, cho nên cái từ bi nó cũng làm cho mình trở thành cái can đảm. Cho nên cái rèn luyện để được cái dũng á là mình phải thường thiền định nè, lễ Phật nè, quán từ bi. Rồi thử thách. Thử thách thì tùy cái nhân duyên mà cái bài toán đó sẽ đến với mình chứ mình cũng không có đi tìm được, cũng không biết đâu mà đi tìm.

[19:46]Thường á là ví dụ như mình thấy cái người mà cô thế bị người ta ăn hiếp, mình dám đứng ra bênh vực, hoặc là khi mà thấy Phật pháp bị nguy nan, mình dám bảo vệ Phật pháp. Rồi ví dụ như bây giờ nói là người Hồi giáo đi, là họ họ không hiểu về nhân quả, họ không có khoan dung các tôn giáo khác, và nhiều khi họ dám sử dụng bạo lực để nói chuyện, thì mình có dám tới gặp họ để trình bày Phật pháp cho họ nghe hay không? Có dám tới gặp cái người Hồi giáo để nói về luật nhân quả, về lòng từ bi, về sự khoan dung, về giới cấm sát sinh của đạo Phật hay không? Dám hay không? Nếu mà dám mới gọi là dũng lực.

[20:27]Thì đó là những cái điều mà tùy duyên trong cuộc sống mà chúng ta đối diện với những điều gì chúng ta cần phải làm cho con người, cho Phật pháp mà tuy nó hơi khó chịu, hơi khó khăn, hơi nguy hiểm mà mình dám đương đầu, dám làm thì gọi là mình có dũng lực. Chứ không phải là mình thử thách dũng lực bằng cách là mình cứ qua nhà hàng xóm mình kiếm chuyện gây lộn chơi để thử coi tôi gan lắm nha, dám, nói: "Ai dám gây với ổng không?", nói: "Tôi dám", qua kêu ổng ra gây lộn, không phải. Là tùy cái hoàn cảnh đến với mình một cách nhẹ nhàng mà đúng duyên đúng lúc thì lúc đó nếu mình có đạo tâm tự nhiên cái

[21:02]dũng nó khởi lên rất là mạnh, mình không sợ gì hết. Nó khác của cái người không sợ mà cái người liều lĩnh hay người lì nó khác nha. Cái người lì cũng dòm giống như gan, nhưng mà hơi bướng, hơi dữ và ngang, không có hợp với đạo lý. Còn cái người mà có cái dũng lực thì họ rất là hiền lành. Nhưng mà đụng chuyện gì mà cần phải bảo vệ lẽ phải, cần bảo vệ con người, cần bảo vệ Phật pháp thì họ lại rất là mạnh mẽ. Thì cái đó mới là dũng lực. Chứ còn lúc nào cũng cãi ngang cãi bướng thì cái đó không phải dũng, cái đó là lì, ẩu. Ví dụ như là cái đạo lý về tế hạnh. Trong đạo Phật chúng ta có một cái đạo lý là ba ngàn oai nghi, tám muôn tế hạnh.

[21:44]Tế hạnh tức là những cái đức hạnh nhỏ nhặt, sâu sắc, tỉ mỉ trong cuộc sống. Chúng ta ngoài những cái cái đức hạnh lớn, ví dụ như là tâm từ bi, như tâm khiêm hạ, như tâm đoàn kết, tâm hòa hợp, tâm hoan hỷ, tâm tùy hỷ, vân vân, đó là những đức hạnh lớn. Rồi còn có vô số những cái đức hạnh nhỏ nhỏ, tủng mủng, tỉ mỉ, tẳn mẳn. Trí tuệ chúng ta sâu tới đâu thì cái tế hạnh nó hiện ra nhiều chừng nấy. Ví dụ như mình thương người thì đó là một cái đức hạnh lớn, nhưng mà một cái ánh mắt mình nhìn con người với cái khoan dung, cái trìu mến thương yêu, đó là thuộc tế hạnh. Hoặc là một cái bàn tay chúng ta khi nhẹ nhàng đặt lên đầu một đứa bé

[22:28]với sự khen ngợi, một cái thương yêu, một sự bảo bọc thì là một cái tế hạnh. Tức là những cái đức hạnh lớn mà được chia chẻ nhỏ ra trong từng cái ánh mắt, trong từng lời nói, trong từng cử chỉ của mình là tế hạnh. Hoặc là ví dụ như khi chúng ta ngồi cũng vậy. Khi mình đứng mình ngồi thì luôn luôn mình để ý coi phía trước mặt mình là ai, sau lưng mình là ai, bên hông mình ai, chỗ này ngồi thích hợp hay không, vân vân. Cái nhanh nhạy, cái tinh tế đó cũng gọi là tế hạnh. Ví dụ như người ta đang ăn cơm, đang ngồi ăn cơm, cái mình bắt cái ghế mình ngồi cao hơn ngồi trước mặt người ta vậy, thì biết không phải.

[23:01]Hoặc là người ta đang ăn cơm, cái mình ngồi sau lưng người ta mình dòm lưng người ta cũng không được, giống như có người bị theo dõi, đang ăn bị theo dõi cũng không được. Có những cái chút chút mà lúc đó do cái trí tuệ của mình phát ra và mình biết là phải làm cái cái gì. Lý thuyết là như vậy. Còn rèn luyện để được cái tế hạnh đó là chúng ta phải có cái chánh niệm, kiểm soát thân tâm mình từng chút, là lúc nào cũng không xao lãng, lúc nào cũng coi thân mình đang làm cái gì, miệng mình nói cái gì, ý mình nghĩ cái gì. Cái kiểm soát tam nghiệp đó gọi là chánh niệm. Thì phải tu tập như vậy, phải tu tập đó là rèn luyện.

[23:36]Về bắt đầu cái thử thách là khi chúng ta tiếp xúc với mọi người. Cái tế hạnh thì dễ lắm, có nhiều bài tập lắm. Bởi vì trong cuộc sống chúng ta từng ngày từng giờ thường là chúng ta đều phải tiếp xúc với mọi người, chỉ trừ một ít lúc mà chúng ta ở một mình. Nhưng mà người biết tu tế hạnh á ở một mình cũng phải ráng mà giữ tế hạnh chứ không phải là buông tuồng. Thì trong suốt cuộc sống chúng ta thường hay tiếp xúc với mọi người, mỗi người chúng ta tiếp xúc đều là một cái bài toán để chúng ta tu tập tế hạnh. Chúng ta phải biết nói cái lời nào, có cái cử chỉ gì, có nghĩa là nhấc tay cất chân, nhìn ngó làm sao,

[24:13]đó đều là những cái tế hạnh mà mình phải xuất hiện ra được mà cái đó là do cái trí tuệ trong chánh niệm là thường kiểm soát thân tâm mình. Bây giờ chúng ta nói về cái mức độ thử thách. Giống như khi một người học sinh học vậy, là khi cho làm một bài toán mà đừng có quá dễ vì quá dễ không có phát huy hết cái trí tuệ của cái người học sinh đó, nhưng đừng quá khó, khó quá người học sinh giải không nổi cũng chán nản rồi không học nổi nữa. Cho nên vì vậy làm sao cho một bài toán vừa chừng với cái trình độ của người học sinh đó để họ củng cố được lý thuyết mà tăng cường được cái trí tuệ. Thì chúng ta cũng vậy.

[24:54]Khi chúng ta tu tập đạo lý với Phật thì chúng ta cần cái thử thách dữ lắm. Nhưng mà đừng có quá ít, vì quá ít á thì mình không có củng cố được đạo lực. Nhưng mà đừng quá nhiều, quá nhiều mình chịu không nổi mình mình chán nản. Ví dụ như mình đang học cái đạo lý về nhẫn nhục. Nhẫn nhục tức là không có giận khi mà người ta hại mình, người ta nói xấu mình. Đó là mình học cái đạo lý đó. Thì hôm giờ mình tu được một tháng, tức là ngày nào mình cũng tâm nguyện là phải nhẫn nhục, thấy mình như cỏ như rác, tưởng tượng có người ta chửi mình mà lòng không động, mình tập như vậy được một tháng. Bắt đầu hôm đó có một cái bài toán là có người

[25:34]tới gặp mình, họ họ chửi một câu, họ nói: "Đồ vô duyên." Vậy bài toán đó dễ hay khó? Dễ hay khó? Dễ, phải không? Ai lại mắng mình: "Đồ vô duyên", nhiều khi mình còn thấy thương người ta nữa, không giận mà còn thương nữa, thấy không? Ví dụ như rồi cái bài toán khó hơn, người ta lại người ta đi ngang người ta mắng mình: "Đồ ngu." Bài toán này dễ hay khó? Dễ hay khó? Cũng còn dễ, tại mắng có hai chữ à, nhẹ. Rồi ví dụ mình gặp cái người đang đi lơ thơ họ lại túm áo họ tát mình bạt tai. Tát bạt tai nói: "Hôm qua vô nhà lấy cắp đồ tui hả? Tui mời anh vô nhà chơi mà anh tới chừng đi ra anh lấy mất của tui

[26:16]một triệu", túm áo la lên như vậy, thì bài toán đó dễ hay khó? Có ai bị chưa? Chưa hả? Có lần chúng tôi thấy có người bị. Tức là hai anh đó đều là công nhân ở trong một cái xí nghiệp. Thì một cái anh a anh công nhân ra ngoài quán buổi sáng sớm anh ra anh uống cà phê trước khi anh đi làm. Anh đang ngồi uống cà phê, chợt có một cái anh bạn bước ra, túm áo ảnh, tát một bạt tai: "Sao mày ăn cắp tiền của tao để trong túi?" Anh này lơ ngơ lẩn ngẩn, ú ớ ú ớ vì đang bất ngờ quá không trả lời được. Cái anh buông áo ra, xòa anh cười cái, "Thôi tao giỡn mày chút." Không biết bị ai giỡn mình chịu nổi không?

[26:53]Anh này ảnh cũng nghịch. Còn bây giờ ví dụ trong cuộc sống vậy, chúng ta học bài học nhẫn nhục mà cái mức độ từ dễ tới khó như vậy, chúng ta liệu mình chịu nổi mức độ nào? Thì đây khi nghiệp duyên nó tới mình không có tránh được. Nghiệp duyên nó tới mình không có tránh được. Ví dụ như cái nghiệp mình nó tới một bài toán khó quá mà trước đó mình tu chưa có đủ, mình chịu không nổi. Ví dụ mình tu một tháng về cái hạnh nhẫn nhục, mình thấy ổn rồi. Người ta mắng mình một câu là đồ vô duyên hay đồ ngu, thậm chí người ta mắng mình là đồ chó, ví dụ vậy, nặng như vậy, mình bình thản. Nhưng mà trước đông người họ túm áo mình họ tát,

[27:30]cái họ nói mình là vừa mới ăn cắp họ cái nọ mà trốn chạy ra đây, vân vân. Thì bài toán mà tới cỡ đó thì mình coi chừng chịu không nổi. Nhưng mà chịu nổi, không chịu nổi là do cái nghiệp của mình á, nghiệp của mình. Nhiều khi nghiệp cho mình bài toán khó quá mà trước đó mình chưa có chuẩn bị kịp thì thật là khó chịu. Lúc đó mình sẽ khổ sở ghê lắm. Lúc đó hoặc là mình sẽ nổi sân lên mình la lối, mình cãi, mình đánh lại, thế này kia. Làm coi như là thua một tháng vừa rồi cái công phu mà tu tập nhẫn nhục nó bị động lại nó mất lại. Cho nên vì vậy, chúng ta không biết trước là cuộc đời sẽ đem cho mình một cái bài toán khó hay dễ.

[28:08]Vì vậy mà chúng ta thôi cứ ráng tu, ráng ráng là chuẩn bị trong tâm hồn mình là có rất nhiều cái bài toán khó đến với mình chứ không phải là những bài toán dễ. Nếu mình chuẩn bị được trong tâm mình sẽ đối diện với những bài toán khó thì khi những bài toán dễ đến mình thấy nhẹ nhàng phớt qua thôi, không có gì quan trọng hết. Nhiều khi chúng tôi thấy rất cười lắm. Như có người vậy nói về đạo Phật thao thao, nghe lý thuyết rất nhiều, có thể nói lại thao thao. Nhưng mà không biết cái tu như thế nào mà chỉ cần nghe một người nào đó mắng một câu là hận suốt đời. Một câu rất nhẹ, không hiểu sao, một bài toán nhẹ mà giải không nổi, vượt không qua được.

[28:48]Thử thách rất nhẹ mà vượt không qua. Điều này rất là buồn cho đạo Phật. Thì nếu mà trong đạo Phật toàn những người như vậy, ví dụ như là tăng cũng vậy, ni cũng vậy, Phật tử cũng vậy, những thử thách về sự nhẫn nhục sơ sơ mà vượt qua không nổi thì đạo Phật sẽ là một đạo Phật suy yếu. Một đạo Phật muốn mạnh á thì từ tăng tới ni tới Phật tử đều phải có cái sức nhẫn vô biên. Là những cái thử thách rất nặng đến với mình đều phải bình an mà chịu đựng cho được chứ không có động lên, không có động lên. Ví dụ người ta nói gì nói, mà mình không động lên. Thì chính cái không động đó thì chúng ta giữ được Phật pháp,

[29:27]chứ không phải là mình giữ Phật pháp bằng cách là mình trả đũa, nói lại. Đó là có những cái nghiệp nó đến với mình bất ngờ, mình không chủ động được. Mà có những trường hợp mà mình dấn thân vào những cái thử thách một cách chủ động, tức là mình tự mình đi tìm cái thử thách đó. Thì khi mà đi tìm những cái thử thách thì chúng ta phải lượng sức mình. Lượng sức mình, nhắm coi thời gian qua mình tu như vậy thì bây giờ mình bước vào cái chỗ đó, mình chịu nổi hay không thì hãy bước vào. Nếu nhắm chưa được thì hãy tu thêm chứ đừng có dấn thân vào một bài toán quá khó, giải không được thì lại đạo lực bị tổn giảm.

[30:07]Ví dụ thế này, ví dụ như mình tu cái tâm tự tại, tâm nhẫn nhục. Ví dụ như một người Phật tử mình đi, mình phát nguyện là sẽ đem cái đạo lý đi vào một cái những cái người đó họ chưa biết đạo mà họ hay ăn nhậu và hay công kích Phật pháp, công kích thầy tu. Thấy thầy tu cái hay mắng: "Ờ mấy thầy chùa, bà vãi" này vân vân, nói những câu ngạo nghễ, châm biếm, hưởng thụ thôi. Bây giờ mình mới phát nguyện mình đem cái giáo lý vào nói chuyện với mấy người đó. Đem băng, đem sách hoặc là chính mình nói chuyện với họ. Trong cái tình huống mà mình chủ động mình bước vào một cái thử thách như vậy thì mình phải lượng sức mình.

[30:50]Liệu là khi mình đến nói chuyện với họ thì họ sẽ chọc phá, châm biếm, công kích tới mức độ nào, nhắm chịu nổi hay không, hãy bước vào. Ví dụ như là mình thấy cái sức mình, ví dụ như khi mình đến mình nói như vậy thì họ cười sặc sụa lên, rồi họ châm biếm, họ nói là mê tín. Thậm chí là họ đang uống nước, họ tạt nước vô mặt mình luôn là để công kích cái việc mà mình đem Phật pháp đến nói chuyện với họ, đến đàm đạo với họ, đến trao đổi với họ. Họ sẽ có những cái thái độ bỡn cợt, khinh bỉ, coi thường, chê bai, ngạo nghễ. Liệu mình có bình tĩnh được hay không? Liệu mình có đủ sức trầm tĩnh để vượt qua hết những cái sự công kích,

[31:31]chê bai, châm biếm, chọc ghẹo của họ, rồi sau đó khi họ đã đời rồi, họ không còn gì để chọc ghẹo, chê bai được nữa bắt đầu mình mới tiếp tục nói chuyện đạo lý với họ, chinh phục họ, thuyết phục họ phải thay đổi cái quan điểm là phải biết tôn trọng Phật pháp? Liệu nổi hay không thì hãy dấn thân, chứ còn nếu mà mình không nổi, mình đến nửa chừng, mình đang nói chuyện thì họ cũng đang châm biếm, chọc ghẹo, cuối cùng họ cầm nguyên một cái ly nước họ tạt vô mặt mình luôn, mình giận dữ đứng lên mình gây gổ bỏ ra về thì lần sau mình còn nói được nữa không? Hết, coi như thất bại luôn. Lần sau rất khó nói chuyện đạo với họ.

[32:07]Hễ thua một lần rồi là rất khó gỡ lại. Vì vậy là chúng ta muốn đối diện với thử thách, chúng ta phải lựa những bài toán vừa với sức mình, đừng quá khó. Ví dụ như bây giờ mình có cái nhiệt tâm muốn đem Phật pháp đến với người khác thì mình phải lựa một cái nhóm người mà mình nhắm trước là họ tương đối là không có hỗn láo, không có hung dữ, họ tương đối lịch sự, nhã nhặn thì mình hãy đến nói chuyện, mình thuyết phục người đó trước vì cái bài toán đó dễ, chỉ cần khéo léo một chút xíu thì họ có thể nghe. Quý Phật tử thấy tôi giảng hay không? Rất là có lợi cho cuộc đời vậy đó. Bởi quý Phật tử tối trước khi ngủ ráng nghe một cái băng.

[32:54]Nhiều khi là thuốc an thần Seduxen đồ chứ không bằng đâu, không bằng. Đó là nãy giờ mình lựa cái bài toán vậy. Nếu mà mình muốn đem Phật pháp á, mình đến cái cộng đồng tương đối là mình thấy người này dễ chịu, mình đến nói chuyện với họ trước thì mình thắng, họ nghe, sau đó họ chấp nhận, họ quý mến Phật pháp coi như mình thành công một lần. Về nhà mình tiếp tục tu tập cái hạnh tự tại, nhẫn nhục, cái dũng lực. Từ từ mình mới đi tìm tới những cái nhóm mà hung dữ, ăn nhậu, nào giờ có cái thành tích là châm biếm, chê bai Phật pháp thì lúc đó mình sẽ đến nói chuyện với họ vừa hiền lành, vừa cứng rắn,

[33:28]vừa khôn khéo, thuyết phục để làm cho họ phải thay đổi quan điểm. Mà khi mình dấn thân trước những thử thách như vậy để đem đạo truyền đến nơi này, nơi kia công đức của mình rất là lớn. Chúng tôi nhắc lại: Trong đời này có nhiều việc để làm phước, không có cái phước nào, không có công đức nào lớn bằng giúp người ta biết Phật pháp. Chúng tôi nhắc lại lần nữa: Chúng ta có thể bỏ ra rất nhiều tiền giúp người nghèo, người khổ, điều đó đều đáng hoan nghênh hết. Chúng ta hàn gắn lại cái sự chia rẽ giữa con người, tốt, cũng công đức rất là lớn. Chúng ta thương yêu đất nước này, chúng ta bảo vệ cái quyền lợi của đất nước này,

[34:07]chúng ta thương yêu đồng bào của mình, tốt, hoan nghênh hết, tất cả đều tốt hết. Chúng ta thương yêu cả nhân loại này, chúng ta muốn thế giới này mãi mãi được hòa bình, không có chiến tranh, tốt, đều là công đức hết. Nhưng không một công đức nào cao quý bằng cái việc mà giúp cho người khác biết được Phật pháp. Vì vậy, chúng tôi nói có một cái thử thách mà chúng ta nên dấn thân vào đó là đem Phật pháp đến cho người chưa biết. Đến cho người chưa biết thì có những người là họ chưa biết Phật pháp nhưng mà họ vốn hiền lành. Có những người chưa biết Phật pháp mà lòng luôn luôn nghi ngờ về đạo giáo, luôn luôn nghĩ tôn giáo là mê tín.

[34:47]Rồi có những người chưa biết Phật pháp bởi vì họ đã tin theo một đạo khác, cho nên họ kỳ thị tôn giáo, không chấp nhận quan điểm đạo Phật. Có nhiều cái cộng đồng, nhiều cái nhóm người mà chúng ta hãy chọn cho mình một cái nhóm người nào đó tùy theo cái đạo lực của mình. Chúng ta chấp nhận dấn thân để đối diện với cái thử thách. Mà khi đem được cái Phật pháp đến cho con người, chúng ta được công đức rất là lớn, nhớ như vậy. Mà khi công đức lớn thì mình phải làm sao? Phải... phải gì ai biết? Ví dụ như khi mình đem được Phật pháp đến cho rất nhiều người, cả những người dễ độ lẫn những người khó độ thì mình phải làm sao?

[35:29]Ai nói được câu này khen hay, tối nay cho ngủ gần gần, không cho ngủ ngoài nhà ma. Phải làm sao? Phải quên cái công mình đi. Nhớ nghe không? Nhớ như vậy. Chúng ta đem được Phật pháp đến cho rất nhiều người, đem được niềm vui, hạnh phúc, lẽ phải, đạo lý đến cho rất nhiều người thì cái điều quan trọng là phải quên cái công của mình đi. Chứ đừng có đi đâu cũng nhớ: "À tôi công đức lớn nha, ông thầy đó ổng nói là đem Phật pháp đến người ta công đức lớn nhất nha, tôi là công đức lớn nhất không ai bằng nha." Mình chấp như vậy là cái ngã mình tăng lên thì sự đổ vỡ sẽ đến với mình. Vì vậy, khi mà chúng ta làm được nhiều việc phước

[36:07]thì cái việc kế tiếp quan trọng là phải quên cái phước đó đi, quên cái công đó đi. Rồi ví dụ như một ông thầy cũng vậy. Khi ông thầy có nhiều đệ tử, có nhiều Phật tử thì phải phân công, phải giao cái việc cho người đệ tử của mình, chia sẻ bớt cái việc ở trong chùa, ở trong đạo. Chứ không có ông thầy nào mà ba đầu sáu tay mà quán xuyến hết mọi việc. Mà nếu có đệ tử mà ông thầy ổng giành làm hết thì ông thầy đó cũng không khéo về tổ chức. Cái người phải khéo về tổ chức, phải biết giao việc để đào tạo rèn luyện cho người đệ tử mình cọ xát với công việc mà trưởng thành lên lần lần từng ngày. Bởi vì chỉ trong công việc thực tế, cái người đệ tử đó mới trưởng thành lên.

[36:52]Chứ còn nếu mà chỉ học tu suông ngồi một chỗ thì người đệ tử không bao giờ trưởng thành được. Nên phải được giao công việc. Mà khi giao công việc như vậy có những việc dễ và có những việc khó. Người thầy cũng phải đánh giá cái đạo lực của người đệ tử trước khi mà giao việc. Để chi vậy? Để đừng quá dễ, đừng quá khó với cái đạo lực của người đó. Với cái người mà có đạo lực vững thì mình cho giao những công việc mà nó tế nhị, nó khó khăn, nó phức tạp, dễ đụng chạm để cho cái người đó có thể vượt qua được. Còn cái người mà đạo lực yếu quá thì mình giao những công việc nào mà ít đụng chạm, ít hơn một chút.

[37:35]Cũng giao nhưng mà ít đụng chạm, tức là bài toán dễ. Ông thầy vẫn phải lượng cái sức của người đệ tử mình. Ví dụ như thế này: Bây giờ giao công việc về tiếp khách ở trong chùa đi. Trong chùa có một công việc rất là tế nhị là vấn đề tiếp khách. Cái người tri khách á là cái người thay mặt cho toàn bộ cái chùa. Vì ra tiếp khách mà nói bậy nói bạ người ta nghĩ xấu cả một cái chùa. Nhưng vì vậy phải khéo, phải khôn, phải có đạo lực, phải trầm tĩnh, phải dễ mến để làm sao là cho cái người khách họ đến cái chùa đó họ nói chuyện với người tri khách, họ có thiện cảm với cả cái chùa. Rồi một cái người mà không biết đạo mà đến cái chùa đó nói chuyện

[38:13]với người tri khách về, có thiện cảm đối với đạo Phật. Nên cái người tri khách rất là khó. Nên nếu mình lựa cái người mà không có đạo lực vững á thì khi mà nói chuyện với khách á, bắt đầu nó sinh ra những cái bệnh là nói nhiều, khoe khoang, kiêu mạn, nổ, rồi thậm chí là ví dụ như là mình khoe khoang vô lối đi, không nói gì, rồi nhiều khi cái người đó, cái người tri khách mà đạo lực tệ quá, chê cả chùa để khen có mình mình, để làm cho cái người mà khách đến á là đừng có thương ai trong chùa hết, thương có mình mình. Đó là cái đại tệ, tệ ghê gớm lắm. Ví dụ như mình mình giảng về Phật pháp, chưa chê ai mà giảng không khéo đã là một cái dở rồi.

[38:56]Còn mà dở hơn nữa là chê người trong chùa để khen mình. Có một cái câu chuyện trong nhà thiền mà chúng tôi cũng thỉnh thoảng hay kể để nhắc cảnh giác mọi người như vậy. Nói chuyện ngài ngài Tú tài Trương Chiết á đến gặp ngài Thạch Sương. Mà ngài Thạch Sương là một thiền sư chứng đạo rất là cao, mà không biết cái mặt ổng sao lại xấu. Không biết sao kỳ, mặt ổng tầm thường lắm. Mặt ổng chỉ đẹp hơn tôi có một chút hà. Cho nên, khi mà ông Tú tài Trương Chiết ông vô ổng ổng vô ổng chào ổng dòm cái mặt ổng vô ổng chào ổng dòm cái mặt, cái ổng nói trong bụng: "Trời, cái mặt này đẹp hơn Chân Quang chút,

[39:30]ư ư cái ư ư chắc không làm thiền sư nổi." Cái ổng đi ra, ổng bỏ ra, ổng ra nhà khách ổng chơi. Ổng ra nhà khách ổng lại gặp mấy ông tri khách, trời ơi, đẹp, oai nghi y như mấy thầy đang ngồi bên đây, hồi đạo mạo đường bệ rồi đẹp trai vô cùng. Nói chuyện mấy câu mà lại thông thái trí tuệ uyên bác nữa. Ổng mới nói: "Ủa sao mấy thầy không không lên làm cử một vị nào trong đây lên làm trụ trì phương trượng đây?" Cái ý là chê cái ông già trong hồi nãy mới gặp. Thì cái vị tri khách mới trả lời một câu: "Ở trong chúng này có 1.000 người, 500 người bằng chúng tôi, 500 người hơn chúng tôi, còn Hòa thượng đường đầu là nhục thân Bồ

[40:06]Tát." Tức là biết khen ngợi chúng mình, khen ngợi thầy mình. Cái ông tú tài đó ông giật mình, ông hối hận. Ông vô ông đảnh lễ lại, ông thưa hỏi đạo lý, ông được ngộ đạo luôn từ kỳ đó luôn. Đó chúng ta thấy cái người tri khách mà có đạo lực là như vậy đó. Biết đề cao chúng, giữ được đạo lý trong từng cái lời nói nho nhỏ của mình, không có vì cá nhân của mình. Thì tiếp xúc như vậy đó, dễ đụng chạm, dễ bị người ta công kích, hoặc là dễ người ta hỏi đạo lý, hoặc người ta mời gọi những điều sai lầm, vân vân thì phải khéo. Hoặc là bây giờ mình giao cái người đệ tử mình giao công việc là đi qua thăm cái chùa nào đó,

[40:43]mà cái chùa đó với cái chùa mình nhiều khi có cái mối giao hảo không có tốt. Hồi nào giờ có hiểu lầm, hơi có nghi kỵ à cho nên hồi nào giờ không có qua lại lắm. Nhưng hôm nay vì có cái việc gì đó, mình phải kêu cái người đệ tử mình đến gặp cái chùa đó. Phải giao cái người nào đó, ví dụ cái chùa kia bắt đầu họ bực bội bao nhiêu năm nay họ đứng lên họ chửi đổng, thì cái người đệ tử này vẫn phải đủ sức bình thản, nhẫn nhục, khiêm tốn, từ bi để vượt qua được cái nóng giận của người ta, rồi sau đó mới kết cái tình để mà nói chuyện, nói chuyện công việc. Chứ còn nếu cái người đạo lực yếu qua bên người ta bực bội chùa mình

[41:18]bao nhiêu năm vô người ta gặp người ta nói nói nặng lên cái cái mình buồn bực chịu không nổi quay quẩy bỏ về cái là thôi lại thua. Nên vì vậy, là có những cái điều tế nhị người thầy phải biết lượng sức người đệ tử mình. Vì cái thử thách đừng nhiều quá, đừng ít quá là như vậy đó. Chứ còn việc dễ quá người đệ tử không không có tiến được. Một điều nữa chúng ta tâm nguyện thế này: là ví dụ như chúng ta được cái phước lành gì đó, chúng ta tu tập trong bình yên, ví dụ ngày hôm nay gia đình mình tương đối là có của, à không giàu nhưng đủ ăn, sống được. Hoặc là cái chùa của mình là Phật tử ủng hộ tương đối ổn định về kinh

[41:56]tế là không phải lo lắng lắm, là trong cái bình yên, không ai tới mà chửi mắng mình, không ai tới rủ mình chơi hụi rồi giựt. Đại khái là không có chuyện gì rắc rối xảy ra lắm, tu trong bình yên. Mặc dù là được trong bình yên, chúng ta phải có cái tâm nguyện là sao? Là đón chờ thử thách, ham thích thử thách. Đừng có cầu an. Ví dụ như là mình đang tu một cách bình an như vậy á, rồi lỡ có ai sai mình đi công việc gì đi xa, làm cái việc khó khăn, cái mình nói: "Thôi, đi rồi không tu được." Cái người như vậy là không hiểu Phật pháp. Chỉ muốn học lý thuyết mà không bao giờ muốn giải toán thì không bao giờ là học trò giỏi.

[42:41]Mỗi ngày mình tụng kinh nè, mình ngồi thiền nè, mình học giáo lý nè thì lúc nào trong lòng mình phải chờ đợi những cái việc khó đến với mình. Thì đó là người biết tu đó, đó là người đệ tử Phật chân chính. Cứ sợ đừng cho cái gì khó khăn đến với con thì như vậy là sai. Nên chúng ta nhớ trong cái bài lời khấn nguyện á quý quý thầy, quý cô, quý Phật tử không biết có nhớ không? "Xin cho con bình thản trước nghịch cảnh cuộc đời dù bị mắng bằng lời hay bằng điều mưu hại." Câu đó là chỉ xin mình bình thản, chứ không có xin là xin cho con bình an, đừng ai tới chửi con, đừng ai tới hại con để con tu cho sướng.

[43:23]Nghĩa là trong bài lời khấn nguyện không có bốn câu đó. Là xin mình đối diện được, vượt qua được cái thử thách để mà mà củng cố được đạo lực, chứ không có cầu cho mình được bình an. Đó, cái tinh thần Đạo Phật là vậy. Ngày hôm nay mình ngồi một chỗ mình tu hoặc là mình đến đây, chúng ta gặp gỡ nhau trong một cái ngày hội lớn, vui vẻ như thế này, thiêng liêng như thế này, ta cùng nhau tôn vinh cái ngày thành đạo thế này là gặp nhau nhìn nhau bằng ánh mắt thân ái là thương yêu nhau, giúp đỡ nhau trong cái ngày hội để cho viên mãn được cái ngày lễ, thì chúng ta cũng gọi là một thuận cảnh, không phải là một khó khăn.

[43:58]Phần nhà bếp có người lo, rồi chúng ta chỉ việc là theo cái sự hướng dẫn của quý thầy, quý cô để tham gia cái chương trình lễ cho nó tốt, đó là cũng là một cái thuận cảnh. Nhưng mà ví dụ như có một cái gì nó trục trặc xảy ra, mình luôn luôn dấn thân giải quyết, che đậy, giúp đỡ, bảo vệ người khác hết để cho mọi người được bình an, chứ không bao giờ thấy rắc rối cái né trốn lẩn lẩn, nhớ vậy. Nhớ là xin cho con bình bình gì? Bình thản ha, trước nghịch cảnh cuộc đời. Chứ không có câu kia nha, đừng có về học cái câu kia về rồi cái cầu ngược lại, hì. Bây giờ chúng ta nói về một số thử thách thường gặp

[44:36]của người cư sĩ. Người cư sĩ gặp những cái thử thách khó trong vấn đề sinh kế, vấn đề làm ăn. Ví dụ chúng ta tu tập, chúng ta học giáo lý đủ hết rồi, nhưng mà chúng ta vẫn phải lo lắng ngày đêm để làm sao đi làm kiếm tiền nuôi sống bản thân, nuôi sống gia đình. Đó là cái thử thách. Làm sao mà trong cái cái sinh kế đó, mình đừng bị vất vả, khốn đốn để mà giữ được cái sinh kế cho ổn định thì chúng ta phải có phước dữ lắm. Phải làm sao đó mình tu tập tâm đừng quá lo lắng. Bởi vì nếu mình bận tâm lo lắng quá thì cái đạo tâm mình cũng giảm sút nữa. Cho nên vừa phải, đừng động tâm lo lắng quá nhưng vừa phải biết tạo phước

[45:24]để cho cái phước này nối tiếp cái phước kia mà mình được may mắn trong cuộc sống. Đồng thời vẫn phải khôn ngoan mà biết làm việc, biết làm ăn. Cho nên cái vấn đề sinh kế là cả vấn đề lớn của mọi con người sống trên trái đất này. Chỉ trừ những người phước quá lớn là do đời trước mình đã giúp quá nhiều người thì bây giờ được giàu sang, thoải mái, tự nhiên tiền nó cứ tới. Còn bình thường đa phần ai cũng đều phải vất vả lo miếng ăn miếng mặc. Vì vậy, chúng ta vẫn nhắc nhau hoài trong suốt đời là sống trên đời còn một hơi thở nào đều phải ráng làm phước theo hơi thở đó, đừng bao giờ lơi lỏng. Vì chỉ phước giúp cho chúng ta ở cái tuổi già

[46:05]được sung sướng, ở kiếp sau được thoải mái. Chỉ có cái phước, đó là cái quan trọng. Thử thách của người cư sĩ lớn nhất là thường là vấn đề sinh kế, làm sao vừa làm ăn vẫn giữ được đạo tâm. Trong cái làm ăn đó không đi ngược lại với cái giới luật, với cái đạo lý, đó là cái thử thách. Thì hôm nay chúng ta không có đào sâu, chúng ta nhắc nhau thôi, chúng ta biết đó là một thử thách lớn, thử thách lớn. Một cái thử thách khác nữa là hòa khí, cái đời sống của gia đình. Vì người cư sĩ, tức là chúng ta chấp nhận mình có gia đình, có vợ, có con có chồng, chồng có vợ, có con chấp nhận. Thì trong cái gia đình đó, hạnh phúc không ta?

[46:52]Không biết, hạnh phúc không? Mấy Phật tử sống gia đình có hạnh phúc không kìa? Có không? Không biết gia đình hạnh phúc không thì không biết tại mình không có gia đình á. Mà bữa đọc có một câu danh ngôn là cô không thèm kêu là danh ngôn mà ta kêu câu răn ngôn: "Tình yêu làm người ta mờ mắt và hôn nhân làm người ta sáng mắt." Không biết câu đó có phải chân lý không, không biết. "Tình yêu làm người ta mờ mắt, hôn nhân làm người ta sáng mắt." Quý thầy có muốn sáng mắt không? Không biết cái chuyện gì ở trỏng mà làm người ta sáng mắt, tôi không biết. Nhưng mà đúng ta hiểu một điều là để sống giữ được cái gia đình hạnh phúc là một điều rất là rất là khó.

[47:36]Nhiều chuyện xảy ra lắm. Mình nói như một cái chùa thôi, như ngay một cái chùa, những người đến chùa tu tương đối là tốt hay xấu? Tương đối thôi, tốt phải không? Dĩ nhiên tuyệt đối thì không rồi nhưng tương đối là ai cũng tốt. Nhưng mà trong chùa có có hết lục đục không? Cũng không, trong chùa vẫn có những vấn đề của cái chùa. Vẫn có những cái đôi khi cũng có những cái đụng chạm, cũng có những nỗi buồn, những cái hờn giận, vân vân, vẫn có lặt vặt lặt vặt xảy ra. Dĩ nhiên nó không có trầm trọng thôi nhưng vì chưa có chứng đạo hoàn toàn, đôi khi phiền não vẫn còn tồn tại. Đó là cái chùa á. Trong cái chùa thì cái ái rất là ít á.

[48:18]Còn cái đời sống gia đình thì cái ái nặng hơn và và không ai có mục tiêu là tu tập, sống theo cảm tính, vì vậy dễ giận, dễ hờn, dễ gây gổ, dễ xô xát nên giữ một cái gia đình hạnh phúc rất là khó, nên đó là một cái thử thách của người cư sĩ. Vì người cư sĩ sau khi chúng ta tu tập được cái giáo lý của đạo Phật, chúng ta ứng dụng cái đạo lý đó làm sao để cho gia đình được được êm ấm, giữ gia đình được êm ấm là cái khéo chúng ta, cái khó của chúng ta, một cái thử thách đó. Mà cái thử thách này cái người cư sĩ phải chấp nhận suốt cuộc đời của mình, không có trốn được. Tức là ví dụ như mình nghe băng, trong cái giờ phút mình

[48:59]nghe băng êm ả vậy á, sau khi tắt cái băng rồi phải đem cái băng đó áp dụng đối chồng với con với vợ mình liền. Đó là cái thử thách, đem bài toán đem ra phải phải giải liền, không có đợi. Ví dụ quý thầy học cái giáo lý, coi vậy chứ nhiều khi không có đụng chạm liền. Ví dụ một cái đạo lý nhẫn nhục thì cũng chưa ai chửi mắng mình liền, lúc đó nhiều khi cả tháng sau mới có người chửi, chờ gần chết vậy không ai chửi. Nhưng mà nhiều khi quý Phật tử ở đời sống gia đình nó dễ đụng chạm, bên hàng xóm ở san sát nè, rồi trong nhà đủ chuyện bực dọc, cơm canh, dưa muối rồi mặn ngọt, lạc lẽo gì bất thường,

[49:34]đủ chuyện gì cũng có thể gây xích mích nhau được, thì lúc đó lúc nào cũng phải giữ đạo lý để mà ứng dụng, để vượt qua thử thách. Rồi vấn đề một tình cảm lạ chen vào. Sống nhau vậy chứ đâu phải là là là chỉ thương nhau mình chỉ thương mình vợ mình hay chồng chỉ thương mình vợ vợ chỉ thương mình chồng suốt đời đâu. Đôi khi gặp có cái người lạ chen vô. Đó cũng mấy cái đó phải là một thử thách lớn để mà ứng dụng đạo lý mà vượt qua, chứ không phải dễ. Rồi vấn đề mà dạy dỗ con cái, nuôi là gần chết rồi. Cha mẹ mà nuôi con cái là hộc xì dầu mà dạy còn cực hơn nữa. Nếu mình có phước, cái đứa bé nó tự nó ngoan

[50:12]đâu từ kiếp trước thì đời này rất là đỡ. Còn khi nó không ngoan, mình phải ráng dạy mà gặp cái đứa mà nó nó hư đâu từ kiếp trước, nó lì, nó dữ, nó bướng, nó gian dối đâu từ kiếp trước nữa thì thiệt đúng là địa ngục. Bỏ không được, vì là hòn máu đẻ ra. Mà dạy, dạy không được là cái khổ đeo suốt đời, rất là khổ. Đó cũng là một cái thử thách trầm trọng của người cư sĩ. Chính vì sợ cái lý do đó mà quý thầy quý cô đã đi tu là vậy đó. Phải không quý cô? Quý cô quý thầy có cái hay là gì? Là đã sáng mắt rất sớm á, lật đật trốn vô chùa hết trơn. Và cái thử thách của người cư sĩ nhiều lắm, nhiều lắm. Thêm ví dụ thế này nữa.

[50:55]Có một cái thử thách mà chúng ta thỉnh thoảng hay gặp của người cư sĩ là cái cảnh khổ của đồng loại, cảnh khổ của đồng loại. Ơ mình tu tập cái từ bi theo lời Phật dạy là mỗi ngày mình đều phát nguyện thương yêu chúng sinh. Phát nguyện đó là lý thuyết, đó là rèn luyện, nhưng bây giờ bất chợt trong xóm mình cái mình thấy một cái người khổ, coi đó là cái thử thách để coi mình khởi được cái tâm gì, mình làm được cái hành động gì để giúp một phần an ủi người ta hay là giúp hẳn cho người ta thoát được cảnh khổ luôn. Đó cái chiều cực, chiều khó như vậy. Đó cũng là một cái thử thách cái đạo tâm của mình, cái tâm từ bi mà mỗi đêm

[51:37]mình đều phát nguyện trước Phật, mình đều hứa trước Phật. Rồi bây giờ khi gặp cảnh khổ của đồng loại, mình có nhúc nhích được cái gì hay không, có móc được đồng nào trong túi ra hay không. Có không? Móc được đồng nào không? Khi chúng ta nghe ờ cháy nhà, chúng ta nghe ơ nạn lụt, thiên tai, bão tố, ta thấy những người neo đơn trong xóm, trong làng, vân vân, vậy. Đó là những lúc mà thử thách cái tâm từ bi của mình đó. Nếu những lúc đó mình nghe mà lòng mình trơ trơ, lòng mình trơ trơ, cái tâm từ bi mình chưa có thuần. Ừ. Đó là người cư sĩ. Bây giờ những thử thách thường gặp của người tu sĩ nè. Người tu sĩ thì có những cái thử thách như thế này:

[52:16]danh, lợi, sắc, rồi sự nghèo khó, sự mưu hại, nhục mạ, vu khống, và sự cô độc.

[52:26]Cô độc cũng là một cái thử thách của người tu nữa. Rồi tu lâu mà không tiến cũng là một cái dễ làm nản chán nản. Vân vân, đó là những cái thử thách. Mình nói sơ sơ chút. Ví dụ như cái danh, tu đã đời cái giáo lý vô ngã của Đức Phật, tới chừng người ta lại người ta khen mình, mình chấp nhận cái lời khen đó là thua liền, bài toán đó mình giải không được. Cái mình chấp nhận hay không chấp nhận người ngoài không nhìn thấy, mà nhiều khi chính mình cũng không thấy luôn. Ví dụ có người đến gặp, "Thưa thầy, con đi nhiều chùa nhưng mà con chưa có gặp thầy nào đức độ như thầy. Con rất là cảm mến, thầy cho con quy y."

[53:09]Thì lúc đó mình cũng ngồi mỉm cười im lặng, nhưng mà cái mỉm cười im lặng đó là trong tâm mình có nhận cái lời đó hay không? Đó là cái thử thách của người tu sĩ. Nhiều khi mình cũng mỉm cười, nhưng mà trong tâm mình đã chấp nhận, nói, "Đúng, nhiều chùa chứ không ai đức độ bằng tui hết, phải làm đệ tử tui là đúng." Mình không nói miệng ra, nhưng trong tâm mình cái ý đó đã khởi lên thì coi như mình nhận hết nguyên cái thuốc độc người ta đưa vô cho mình. Lúc đó cũng mỉm cười, mình cũng quý trọng cái lời khen ngợi của người khác, nhưng trong tâm phải buông, tâm không giữ cái đó, phải buông cho sạch.

[53:44]Gặp người ta chửi mình á, mình không nhận thì dễ lắm. Ví dụ người ta lại người ta mắng mình đồ ngu, mình trong tâm mình có nhận không? Có ai trên đời nói mình ngu không? Không, không không, tui không ngu. Trong tâm mình im lặng, mình không cãi, nhưng mình không hề chấp nhận rằng mình ngu. Rồi ngược lại có người lại nói mình, "Thầy là đồ khôn." Mình nhận không? Nhận liền, nói, "Ờ người này nói đúng á, mình khôn thiệt." Mình nhận liền. Người ta nói nặng á thì mình không nhận, nhưng mà người ta nói đời thuận, mình nhận liền, mà không ngờ cái nhận á mới là cái cái thua, cái nhận nó mới là cái thua.

[54:18]Nhưng mà có khi mình không nói ra mà mình đã nhận hết cái danh dự người ta đem đến đặt lên mình là mình đã thua rồi. Nên đây là một cái thử thách rất là lớn, miệng không nói, không ai biết hết, chỉ có Phật ở trên mới biết là ngay lúc đó mình đã gãy hay chưa thôi. Chỉ có chư Bồ Tát, chư Thiên mới biết thôi, mà biết cũng không cản kịp á. Tại lúc đó mình sướng quá, mình khoái, tích lũy lâu ngày thì mới thành sai. Rồi cái tài lợi cũng vậy nữa, tài lợi là một thử thách. Vì người tu á thì sống nhờ sự giúp đỡ của đàn na tín thí, Phật tử mang tiền bạc, gạo thóc đến cúng dường. Thì khi mà Phật tử mang tiền bạc, gạo thóc đến cúng dường á thì dĩ nhiên

[55:02]mình phải có cái lòng biết ơn, người tu phải biết ơn, đương nhiên là vậy, và cũng mong rằng là cái người mà đem đến cúng dường sẽ được nhiều phước lành, được nhiều cái may mắn trong cuộc sống của họ, luôn cầu nguyện như vậy, là khi cái công đức tu hành của mình luôn luôn mình phải chia bứt cái phân nửa ra cho người cúng dường. Cho nên quý Phật tử nhớ quý thầy quý cô không có sướng đâu. Tu bao nhiêu quý Phật tử lấy phân nửa của người ta hết trơn á. Quý thầy đó là lý do lên đây mà thấy chúng tôi gầy guộc, ốm yếu, xanh xao, thê thảm nè, bị lấy hết phân nửa chứ đâu có sướng ích gì đâu. Thì khi quý thầy tu á đều nhận cái sự cúng dường,

[55:36]rồi trong lòng biết ơn quý Phật tử, rồi đều cầu phước lành đến với Phật tử, điều đó là đương nhiên. Nhưng mà cái thử thách là chỗ này, cái thử thách là những lúc mà ví dụ cái người mà họ cúng nhiều quá, cúng nhiều quá thì mình có cảm thấy sung sướng, hãnh diện, thiên vị hay không? Đó là lúc cẩn thận nhất đó. Cái này chúng tôi có nói trong cái bài bình đẳng nên hôm nay mình không có nhắc lại. Nhưng mà đây là lúc mà thử thách, bởi vì nó thuộc về cái tài lợi, cẩn thận. Cái thứ ba là cái sắc dục, cái sắc dục cũng là một cái thử thách lớn đối với người xuất gia. Điều này thì hôm nay chúng tôi không có tiện nói,

[56:14]hôm này nhưng mà chúng tôi nói riêng trong cái bài về vấn đề cho Tăng Ni, nhưng đây là một thử thách lớn chứ không phải nhỏ. Vì sao vì lớn? Bởi vì nó thuộc vào bản năng của con người, bản năng của con người, cũng là một thử thách. Rồi một cái thử thách nữa là sự nghèo khó, là có những trường hợp có những tu sĩ nhiều khi trong giai đoạn bị thiếu phước nên sống rất là khó khăn, Cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc mà coi trong tâm mình có bình thản chịu đựng được, vui vẻ được hay không, hay buồn buồn? Hễ buồn buồn tức là bài toán này giải không được. Như làm sao trong cái cảnh nghèo vẫn phải an vui.

[56:51]Chúng ta nhớ đọc lại trong cái lịch sử ngày xưa vậy, có những vị xuất gia tu ở trong rừng thẳm, họ chỉ ăn rau, họ uống nước suối, vân vân mà họ sống một đời tự tại, an vui. Đó là bài toán khó đó mà họ đã giải được. Rồi đời nay chúng ta không đến nỗi phải vào rừng thẳm để sống, chúng ta vẫn còn có thể sống gần xóm gần làng, nhưng đôi khi là cái sự cúng dường cũng không đầy đủ lắm. Có khi mình muốn có một cái bộ y mới không có, nhiều khi muốn có chiếc xe đạp để làm phương tiện đi tới đi lui cũng không ai cho. Thậm chí là gạo sắp hết mà sao không thấy ai mang tới cúng, vân vân. Những cái đó đôi khi mình hơi buồn một chút, hơi buồn.

[57:31]Thì cái buồn đó là bài toán đó mình giải không ra. Phải làm sao vậy? An vui, là gạo nhìn thấy sắp hết rồi, bình thản chấp nhận. Nếu cần thì cứ đi khất thực. Thì Phật cho mình đi khất thực tức là đi xin mà, có quyền xách cái túi đi đến những cái nhà hóa chủ mình nói thẳng thắn là: "Thầy hay cô, gạo đã hết xin thí chủ ủng hộ, bố thí cho một ít gạo để sống." Thì có quyền như vậy. Ngày xưa là Đức Phật và chư Tỳ-kheo đã ôm bình bát thì ngày nay mình cái điều đó không phù hợp thì mình mình ôm cái túi mình đi chứ có gì đâu. Chúng tôi ngày xưa cũng vậy đó. Hồi xưa chúng tôi cũng ở trong một cái cánh đồng vắng không

[58:11]bóng người, rồi cũng hết gạo, hết gạo mà khoai lang trồng thì nó chưa ra củ, thế cũng phải xách túi đi xin, túi đi lang thang ra chợ, biết người đó là Phật tử mình cũng đến, mình cũng nói thẳng như vậy, nói "hết gạo xin", người ta cho được mấy lít gạo về sống tiếp, chờ khoai lang nó lớn hơn chút nhổ ra luộc ăn. Mà quan trọng là không được buồn. Lòng bình an, tự tại thì bài toán đó vượt qua. Rồi một điều nữa, ví dụ như là cái sự nhục mạ, vu khống. Người tu á thì giữ cái sự thanh bạch, cao thượng của mình, mà mà xem ở đó như là một cái danh dự sống chết vậy đó. Nên nếu có ai mà tấn công vào cái điểm đó,

[58:48]vào cái điểm cao thượng thanh bạch của mình, mình dễ buồn dữ lắm, dễ buồn khổ lắm, nghĩ như mình bị oan ức. Nhưng mà đây cũng là một cái thử thách là không được buồn, không được buồn. Như là cái sự nhục mạ, vu khống vậy. Rồi một cái thử thách nữa ghê gớm nữa là sự cô độc. Chúng ta nên nhớ nha, cô độc là một nỗi đau. Cô độc là một nỗi đau không phải đơn giản. Vì chúng ta thường hay sống chung quanh mình có người, ít ra ví dụ người cư sĩ thì có cái gia đình của mình, người xuất gia thì có cái đại chúng của mình, nên chúng ta chưa bao giờ cảm nhận được một cái trống vắng, khó chịu, bứt rứt của người sống một mình, chung quanh không một bóng người.

[59:29]Đó là cô độc. Hoặc là cái nỗi đau của cô đơn, ví dụ mình sống giữa nhiều người mà không ai thương mình, không ai quan tâm tới mình, không ai hỏi tới mình một câu. Mình nói chuyện, muốn bắt chuyện với ai người ta lơ lơ không trả lời, không ai thương mình và mình không tìm được ai để thương. Trời, cái đó tự tử chết được. Day dứt, nó day dứt còn hơn những cái thử thách vừa rồi nữa, là sự nghèo khó, sự nhục mạ coi vậy chớ khi vượt qua được, mà đụng tới cái cô đơn, cô độc thì mình rớt liền, chịu không nổi. Thế là mình từ bỏ cái đời sống tu sĩ để đi tìm một đời sống nào đó để mà đừng bị cô đơn, cô độc dày vò.

[1:00:01]Chúng ta dùng cái chữ "dày vò" là như vậy á, dày vò. Bởi vì sao vậy? Bởi vì trong não chúng ta, trong đó nó lập một cái chương trình là phải luôn luôn có người để mình quan hệ, để mình tiếp xúc, để mình thương yêu trong bộ não chúng ta. Cho nên nếu mà lúc nào nó vắng những cái đối tượng để chúng ta quan hệ, tiếp xúc, nói chuyện, thương yêu thì cái bộ não nó bứt rứt chịu không nổi, nó dày vò chịu không nổi. Đây cũng là một cái thử thách rất là lớn của người tu sĩ. Rồi một cái thử thách lớn của người tu sĩ nữa là tu không tiến. Tu, nhiều khi tu 10 năm rồi nhìn lại sao thấy tâm mình không vào định, tâm linh không phát triển, cái từ bi không tăng,

[1:00:40]thấy cứ trơ trơ ngày này qua ngày kia, ngày nào cũng như ngày nấy. Rồi lúc nhiều khi nản quá bỏ đạo luôn, cũng là một cái thử thách rất là lớn. Phải làm sao vậy? Ví dụ như 5 năm tu không nhúc nhích, 10 năm tu không nhúc nhích, 10 năm nữa không nhúc nhích, 10 năm nữa. Tới chừng nào mà coi ai chết trước biết. Hồi nãy có mấy người Phật tử viết thư hỏi chúng tôi, nói: "Con muốn tu ngay một đời này thoát kiếp luân hồi, phải làm sao?" Thì tôi sẵn đây trả lời luôn, là chính thầy ngay đời này cũng chưa thoát kiếp luân hồi nữa. Không bao giờ được đặt thời gian! Không bao giờ được đặt một kỳ hạn cho sự tu hành, chúng ta nhớ điều đó.

[1:01:14]Chúng ta chỉ quan tâm một điều đúng hay sai, mình tu đúng hay sai? Vậy thôi, còn cái thời gian là vô nghĩa. Nếu mình tu đúng thì một năm chứng đạo cũng được, một triệu năm nữa chứng cũng tốt, không sao hết, nhớ điều đó. Nên vì vậy, trong cái vấn đề mà tu lâu mà không tiến, không được buồn. Chỉ củng cố lại coi mình sai đúng chỗ nào thôi, kiên nhẫn đi tiếp. Bởi vì nghiệp xưa còn nhiều, cơ may chưa đến, thầy lành bạn tốt chưa tới với mình. Kiên nhẫn, tiếp tục bày tỏ cái thiện chí của cái sự kiên trì rồi Tam Bảo sẽ gia hộ. Nhưng mà khi tu lớn lên một chút rồi đó, tu lớn lên ví dụ như là bây giờ mình còn nhỏ,

[1:01:58]mình mới xuất gia, sa-di hay tỳ-kheo, đại đức chưa có gì, nhưng mà lên tới hàng thượng tọa, hòa thượng rồi thì có một cái thử thách khốc liệt là cái danh vọng hão huyền. Hồi nhỏ mình chỉ bị cái danh dự thôi, nhưng mà lớn là bị mua chuộc bởi danh vọng, đó mới là cái đáng sợ. Tức làm sao để mà được có cái uy tín, uy thế, thế lực, chức vụ, địa vị lớn ở trong giáo hội hay trong cuộc đời. Đó là một cái thử thách ghê gớm người tu phải vượt qua, không bao giờ được động tâm vì điều đó. Chúng ta nói tiếp về những cái thử thách chung cho Phật pháp mà tất cả đệ tử Phật chúng ta, dù là tại gia hay xuất gia đều phải ráng vượt qua.

[1:02:38]Thứ nhất là cái chia rẽ. Đạo Phật chúng ta bị một cái thử thách rất lớn là sự chia rẽ. Chùa này không thương chùa kia, tông này không thương tông kia, thầy này không thương thầy kia. Làm sao phải vượt qua thử thách này? Làm sao quý thầy quý cô phải thương yêu nhau. Không có ruột thịt gì với nhau hết nhưng mà đầu cùng trọc, cùng tôn thờ Đức Bổn Sư thì phải thương nhau. Ta phải vượt qua thử thách này. Chúng ta bị một cái thử thách nữa là bảo thủ. Bảo thủ là cứ cố chấp riết cái đường lối cũ, không chịu mở mang phát triển, làm cho đạo Phật không theo kịp với thời đại, làm cho cái lớp trẻ không thích đến chùa nữa.

[1:03:17]Đó là một cái trở ngại. Chúng ta cũng gặp cái thử thách thứ hai là thích cải tiến, thích cải cách rồi đi lạc đạo Phật luôn, không còn đúng với đạo Phật nữa. Là thích làm cho xôm, cho mới, hấp dẫn nhưng rồi đi sai đạo Phật, cũng là một cái thử thách, phải cẩn thận. Chúng ta gặp một cái thử thách khác nữa ở trong đạo nữa là cái âm mưu phân hóa, phá hoại từ các thế lực bên ngoài. Chúng ta nhìn thấy bình thường, nhưng chúng ta đâu biết rằng từng ngày từng giờ đạo Phật chúng ta đang bị các thế lực bên ngoài phá hoại. Có khi đó là một cái đạo khác, họ không ra mặt nhưng họ bí mật họ dùng tiền để họ xúi trong đạo chống lẫn nhau.

[1:04:01]Thí dụ ông thầy này chống ông thầy kia, chống qua chống lại dữ dội, mình cứ tưởng là đạo Phật chống nhau, không ngờ là đã có cái bàn tay bên ngoài dùng tiền mua chuộc khiến cho quý thầy chống lẫn nhau. Đó là những cái thử thách rất là lớn mà người đệ tử Phật chúng ta phải ý thức vượt qua, chống đỡ, ngăn cản, chấm dứt cái tình trạng mà đạo Phật bị phân hóa, bị chia rẽ. Mai mốt, ví dụ như có một người nào đó đứng lên chống một người khác trong đạo Phật, chúng ta thấy bộ mặt đó lộ ra liền, có thể có bàn tay ở bên ngoài đã mua chuộc cái ông thầy đó rồi. Nên ổng mới chống dữ dội trong đạo Phật như vậy. Bởi vì sao vậy?

[1:04:39]Vì nếu đi đúng con đường của đạo Phật thì cái phong cách của người đó rất là hiền lành, rất là nhẹ nhàng, chứ không bao giờ mà có cái sự chống đối dữ dội hết. Còn khi mà chống đối gay gắt, dữ dội, chúng ta biết cái đó đã ra ngoài khỏi đạo Phật mà có khi bị cái thế lực bên ngoài mua chuộc mất rồi. Cũng là một cái thử thách lớn trong đạo Phật. Hoặc là cái lòng yêu đạo. Hôm nay chúng tôi không nói nhiều, có lẽ Tết chúng tôi sẽ nói nhiều về cái lòng yêu đạo. Cái lòng yêu đạo cái tình yêu đạo, tình yêu đối với đạo pháp nó được tạo thành bởi bốn yếu tố. Trước hết là mình phải yêu cái giáo lý của Phật.

[1:05:16]Thứ hai là mình phải tôn kính Phật. Thứ ba là phải ngưỡng mộ các bậc tôn túc. Và thứ tư là phải thương những người đồng đạo của mình. Khi nào mà một người nào có bốn yếu tố đó thì được gọi là người đó có tình yêu đạo. Chúng tôi nhắc lại. Thứ nhất là phải quý cái giáo lý của Phật. Thứ hai là phải tôn kính Đức Phật. Thứ ba là phải ngưỡng mộ các bậc tôn túc. Thứ tư là phải thương yêu đồng đạo. Đủ bốn yếu tố đó, chúng ta được gọi là người có tình yêu đạo. Thiếu mất một trong bốn yếu tố đó, chúng ta thiếu tình yêu đạo. Ví dụ một điều bình thường nhất là ngưỡng mộ các bậc tôn túc cũng vậy. Trong đạo Phật chúng ta có nhiều bậc tôn túc là những vị mà đạo

[1:05:58]cao đức trọng, mình phải biết ngưỡng mộ, biết quý trọng. Thì đó cũng là một yếu tố của tình yêu đạo. Chứ còn nếu mà đem các bậc tôn túc ra dè bỉu, chê bai, nói xấu, châm biếm là một cái tội nặng. Vì như vậy là phá vỡ cái yếu tố của tình yêu đạo. Hôm nay chúng tôi không nói nhiều, nhưng mà đây nhớ là một cái thử thách của Phật pháp, chúng ta phải cảnh giác để vượt qua. Ví dụ như trong tu tập thiền định, chúng ta có năm cái thử thách. Có bốn cái trong cái tu và một cái khi chết. Cái thử thách của thiền định có bốn cái, thứ nhất là về thân: ngồi có yên hay không, có hay bị nhúc nhích hay không? Vì khi mà ngồi thiền thân ổn định,

[1:06:38]không nhúc nhích là mình vượt qua được cái thử thách thứ nhất. Kế đến là cái thử thách thứ hai là vọng tưởng, tức là những ý nghĩ nó tự nó khởi lên, mình tu làm sao cho những ý nghĩ đó nó lắng xuống thì đó là vượt qua được cái thử thách thứ hai. Bắt đầu chúng ta gặp cái thử thách thứ ba là những linh ảnh. Khi mà tâm yên rồi đó, bắt đầu trong tâm nó hiển hiện ra hào quang hay ánh sáng hay hương thơm, thậm chí hiện ra Phật, Bồ Tát, vân vân, đó là những cái linh ảnh. Có khi thấy được cái cảnh vật từ xa, vân vân. Thì những cái linh ảnh đó là cái trở ngại thứ ba, thử thách thứ ba mình phải vượt qua cho hết, không có bị, tâm phải vắng lặng.

[1:07:15]Vượt qua được cái thử thách thứ ba này rồi, bắt đầu tới thử thách thứ tư là thần thông. Không có linh ảnh gì hết, nhưng mà nhìn đâu biết đó, đoán đâu trúng đó, đó là cái trở ngại thứ tư. Trở ngại thứ tư này nếu mà không vượt qua được thì mình biến thành phù thủy liền, thầy pháp liền, không còn là một người thánh, một vị thánh nữa. Và cái trở ngại thứ năm là bản ngã. Cái khi mình vượt qua được, không chấp vào thần thông, tâm rất là thanh tịnh tự tại, nhưng mình vẫn còn một cái trở ngại thứ năm nữa là bản ngã. Cái ngã chấp rất là sâu, rất là kín vẫn không vượt qua được. Vì vượt qua được thì mình chứng đạo, giải thoát luôn.

[1:07:49]Nếu đạt được vô ngã tức là giải thoát. Còn kết quả của thiền định là lúc mình chết. Cái chết là thử thách cuối cùng của thiền định, của đời sống, như cả một đời sống chúng ta tu tập tốt đẹp, mọi cái đạo lý, chúng ta có tu tập thiền định, nhiếp tâm thì cái kết quả nó hiện ra là khi mình đối diện với cái chết, mình bình an được. Đó là thử thách cuối cùng. Chứ còn khi đối diện với cái chết, mình khủng hoảng thì tức là bài toán đó chưa vượt qua được. Nhưng mà đây là bài toán rất là khó, phải không? Cái chết là bài toán rất là khó, bài toán cuối cùng và rất là khó. Cho nên mọi cái thử thách nãy giờ chúng ta nói á nhiều khi chứ cũng chỉ là lặt vặt.

[1:08:30]Mà cái chết mới là cái thử thách cuối cùng. Vì vậy, chúng ta tu làm sao để chúng ta giải được cái bài toán cuối cùng là một cái chết bình an tự tại. Chúng ta ráng như vậy, ai cũng ráng như vậy. Đây chúng ta nói qua chúng ta nói qua về cái khí công chút, tại vì nó cũng liên quan tới cái đề tài thử thách này. Chúng tôi nhận thấy rằng cái phương pháp mà tu tập khí công với tu tập thiền định, nó liên quan chặt chẽ thành một khối thống nhất không thể tách ra được, không thể tách ra được. Hầu hết những thiền sư trước đây đều là những người rất là giỏi về võ thuật và khí công. Cái phần võ mà đánh thế, đánh miếng là thôi mình bỏ qua một bên,

[1:09:12]mình không có nói, nhưng mà tập khí công á để mà tạo ra cái tiềm lực cho cơ thể là một cái yếu tố rất là quan trọng giúp cho việc nhiếp tâm trong thiền định. Đây là một cái điều một cái nguyên tắc. Thì có người hỏi chúng tôi là sao trong kinh Phật không có nói tới khí công? Mà thầy nói thì chúng tôi mới trả lời là: Trong kinh Phật không nói nhưng trong cuộc đời Đức Phật có nói. Chúng ta nhớ là lúc mà còn là thái tử trong hoàng cung á, Đức Phật giỏi võ không? Sức mạnh phi thường thì cái lối đó tập như vậy bên Ấn Độ gọi là yoga á, nhưng mà cái lối nó tương đương với khí công của Trung Hoa. Đức Phật cực kỳ giỏi về võ và khí công.

[1:09:54]Trong lịch sử còn ghi rành rành á. Đó cũng chính là một yếu tố hỗ trợ rất lớn mà sau này ngài xuất gia, ngài tu tập thiền định, ngài đạt được kết quả rất là xuất sắc là như vậy. Vì vậy từ cuộc đời của Đức Phật nè, từ cuộc đời của Đức Bồ Đề Đạt Ma tổ sư nè, và cuộc đời của nhiều vị thiền sư khác đều cho chúng ta một cái nhận xét là khí công và thiền định rất là tương quan. Và ai có tu tập thiền và có tu tập khí công đều thấy là một sự hỗ trợ rất là lớn. Nhưng mà khí công là gì? Khí công là gì? Thì chúng tôi ở đây không có thời gian để mà trình bày hết về cái cái khí công. Chúng tôi chỉ nói cái nguyên tắc căn bản của khí công là thế này:

[1:10:34]Thứ nhất là một cái cách một cái tư thế tập để nạp được cái khí lực, tạo ra được cái khí lực cho cơ thể. Và thứ hai là một cái phương pháp chịu lực để củng cố cái khí lực đó ở lại với cơ thể. Nói nghe không hiểu phải không? Nhắc lại, thứ nhất là tập để tạo ra được khí hay là nạp được khí, tạo được khí trong cơ thể. Và thứ hai là một cái cách chịu lực để giữ được cái khí đó tồn tại lâu dài trong cơ thể. Hai cách. Cái cách thứ nhất á là để nạp khí á là cách tu rất là mềm, tu mà thân càng buông lỏng chừng nào thì dễ đắc khí chừng nấy, đó là nguyên tắc của khí công. Cái phái Võ Đang á họ ứng dụng rất là hiệu quả.

[1:11:23]Thân càng buông lỏng, hơi thở hít đều đặn, đầy, thân rất là lỏng, nhất là tới chân thì khí càng dễ đắc khí, người ta dùng cái từ chuyên môn là đắc khí. Nhưng sau khi đắc khí rồi, có khí rồi thì phải có cái chịu lực. Chịu lực thì mỗi cái trường phái họ có một cách chịu lực khác nhau. Ví dụ như họ sẽ nằm cho cái người khác giậm lên bụng, nhảy lên bụng, đó là chịu lực. Hoặc là có người họ tập lâu rồi họ cho chiếc xe nặng cả mấy tạ, cả tấn cán qua cái bụng luôn. Lúc là lúc họ chịu lực. Thì nhờ có cái lúc chịu lực đó mà cái khí họ nạp nãy giờ đó nó tụ lại, nó giữ lại trong cơ thể. Chứ còn nếu mình chỉ nạp khí nhẹ nhàng, tập những thế rất là mềm,

[1:12:05]rất là nhẹ mà mình không chịu lực thì ngày hôm đó mình làm việc cái khí nó mất hết trơn, không có giữ lại, mất hết, nạp vô rồi nó xả đi mất. Nhưng nếu mình có chịu lực thì cái khí đó giữ lại ở cái bụng của mình, ở đan điền của mình, đó là nguyên tắc. Thì cái nguyên tắc của khí công là vậy, cái chịu lực là cái thử thách. Khi chúng ta nạp khí là một sự chuẩn bị nhưng mà khi mình chịu lực là một sự thử thách. Nhờ có chịu lực đó mà khí được giữ lại. Cũng giống như chúng ta tu giáo lý vậy, mình học lý thuyết giáo lý cho đã nhưng mà nếu không đối diện với thử thách thì cái đạo lý đó không có tồn tại trong tâm chúng ta,

[1:12:46]không có thuần thục trong tâm chúng ta, không có lão luyện trong tâm chúng ta. Trong kinh Phật ngày xưa hay dùng cái chữ lão luyện. Lão luyện là đối với giáo lý đó mình rất là giỏi ứng dụng, sử dụng mà chính là nhờ những cái thử thách như vậy, nên trong khí công cũng như vậy. Nãy giờ chúng ta nói về cái thử thách ở trong đạo, giờ chúng ta nói sơ một chút xíu về những cái thử thách bên ngoài chút. Trong đời sống của một xã hội văn minh, chúng ta gặp nhiều cái thử thách, người công dân tốt là phải phải biết. Ví dụ như ngồi trên xe, chúng ta ăn bánh thì đừng có quăng rác ra ngoài đường, đừng quăng rác, mà phải biết gói cái giấy rác đó lại, bỏ trong túi mình á.

[1:13:29]Nếu trong xe không có giỏ rác thì bỏ vô túi mình, về tới nhà mình bỏ vô giỏ rác chứ đừng thò tay quăng ra đường. Còn ví dụ mình tiện tay mình quăng ra, đó là mình không vượt qua được cái thử thách của cái sự văn minh này. Hoặc là khi mua vé mà không xếp hàng, cứ chen lấn, đó là không vượt qua được cái thử thách của sự văn minh. Đó, những cái như vậy. Rồi có một cái thử thách mà trong báo chí họ cũng đăng là ví dụ như khi chúng ta đi tới một cái ngã tư thì lúc đó đèn đỏ dừng lại thì chúng ta lúc nào cũng phải giữ phía bên phải của mình, phải không? Thì khi mà hết đèn đỏ tới đèn xanh thì sao? Thì mình mình đi thẳng qua bên kia và bên kia cũng

[1:14:10]đi thẳng qua bên trái của mình, phải không? Thì như vậy là không bị kẹt đường. Nhưng có những người thiếu ý thức, khi đèn đỏ thì trong khi chờ đợi để được đèn xanh họ lấn hết qua bên trái, lấn chật cứng ở bên trái, những lúc mà đường xe nhiều á. Thì khi mà đèn xanh lên rồi thì hai bên đường sao? Hai cái xe đối diện dòm nhau không ai qua được nữa hết, vì đường bị khóa hết là do lấn qua bên trái, ham đi đó, thiếu ý thức công dân, lấn hết qua bên trái đường, tới chừng đóng lại người này ngó mặt người kia, hai chiếc xe dòm mặt nhau là mình không tới được, người kia cũng không tới được rồi kẹt cứng luôn.

[1:14:43]Đó là những cái thử thách về ý thức công dân của đời sống văn minh. Những cái đó phải biết kiềm chế, giữ đúng phần đường của mình. Rồi một cái thử thách khác, ví dụ như người cán bộ lương thấp mà phải làm việc nhiều nhưng đừng tham nhũng. Thử thách rất là khốc liệt. Một thử thách rất là khốc liệt cho cán bộ của chúng ta hiện nay là công việc thì nhiều, lương thì thấp, mà tham nhũng thì ở tù. Vì vậy là ở Nhà nước cũng biết, biết là đặt cán bộ vào trong một cái tình huống thử thách quá khốc liệt cho nên không trách được. Hiện nay cũng đang có kế hoạch mà trên báo chí chúng ta thấy đăng là cải cách tiền lương á làm sao cho cái lương của cán bộ phải đủ để họ sống.

[1:15:28]Thì ví dụ như họ có có tham nhũng thì mới bắt ở tù được. Còn lương thấp quá mà mà hễ tham nhũng bắt ở tù thì chắc bắt hết quá. Buộc người ta trong cái thử thách quá nặng. Đây là những điều mà chúng ta nói vậy đó, một người đặt trong cái tình huống thử thách là phải vừa với sức của họ, vừa sức của họ. Tuy nhiên là chúng ta thấy á vào trong cái thời đại trong những cái thời kỳ mà đất nước chúng ta chiến tranh, có nhiều chiến sĩ họ phải đối diện với cái thử thách gần như tuyệt đối khi mà họ chấp nhận hy sinh cái mạng sống của mình. Chúng ta nhớ nha, thử thách gì cũng dễ chịu hết á, mà dám đem cái mạng sống mình ra hy sinh thì coi như người

[1:16:09]đó đã vượt qua được một cái thử thách gọi là tuyệt đối. Vì cái mạng sống là một bản năng rất là lớn. Như những anh hùng, chúng ta nghe trong báo chí nói là lấp lỗ châu mai gì đó, tôi cũng không rành lắm, nhưng mà nói chung là dám hy sinh mạng sống là vì cái lòng yêu nước. Những người đó đã đối diện với một cái thử thách gần như tuyệt đối và đã vượt qua được. Để đời đời là chúng ta ngưỡng mộ. Chúng ta nói với nhau nãy giờ về vấn đề thử thách ở trong đạo, ở ngoài đời, chúng ta biết một điều thế này: Ở trong cuộc sống này, không ai tránh khỏi những thử thách. Thử thách đó có khi như một cái cành cây đầy gai góc quất vào cái thân của mình làm cho cuộc đời mình rướm máu.

[1:16:57]Nhưng mà cũng có những khi cái thử thách đó giống như một vòng dây lụa êm ái siết vào cổ mình và cũng giết chết mình lúc nào mình không hay. Đều là thử thách. Trí tuệ, cái đạo lực của một người đệ tử Phật là tỉnh táo nhìn thấy dù là một cành gai hoặc là một cái vòng dây lụa đều phải biết vượt qua được cái thử thách đó, giải được cái bài toán đó để giữ được cái đạo tâm của mình. Chúng ta cũng nghiêng mình ca ngợi, ngưỡng mộ, kính phục những vị thánh mà đã vượt qua vô số những cái thử thách khốc liệt trong cuộc đời tu hành của các ngài để các ngài giữ được cái khí tiết. Cũng giống như chúng ta cũng nghiêng mình

[1:17:43]trước những anh hùng của đất nước mà đã đối diện với những thử thách khốc liệt là dám hy sinh mạng sống của mình cho quê hương, cho đất nước. Đó là như vậy. Lời cuối để chúng ta nói với nhau, chúng ta cầu mong làm sao khi chúng ta tôn vinh cái ngày Thành đạo của Đức Phật, chúng ta ca ngợi cái sự Thành đạo của Đức Phật thì chúng ta cũng cầu chúc cho nhau là một lúc nào đó, một ngày nào đó, tất cả chúng ta cũng đều được đắc đạo, và đó là lời chúc quý giá nhất. Ngày nay và ngày mai là những ngày thiêng liêng trong đạo Phật vì đó là ngày kỷ niệm mà Đức Phật đã thành đạo trong một đêm dưới cội cây bồ đề khi sao mai vừa lên.

[1:18:34]Chúng ta nhớ tới cái ngày đó với tất cả cái sự cảm xúc, ngưỡng mộ của chúng ta vì nhờ có cái đêm đó, cái đêm kỳ diệu đó mà ánh sáng đã đến với thế gian này, để ngày hôm nay mà chúng ta biết thương yêu nhau, chúng ta biết giữ gìn tâm hồn mình, chúng ta biết mở ra cái con đường để đi về cái nơi giác ngộ cao thượng. Nhờ có ánh sáng đó mà chúng ta giữ cuộc đời của mình không chìm trong cái bóng đêm của sa ngã, của tội lỗi, nên chúng ta thương kính Đức Phật, chúng ta biết ơn Đức Phật và chúng ta biết ơn cái ngày Đức Phật đã thành đạo để đem cái ánh sáng đến cho trần gian, đến cho chúng ta ngày hôm nay.

[1:19:18]Chúng ta càng thương quý Đức Phật, càng tưởng nhớ cái ngày Thành đạo thì chúng ta cũng thương nhớ nhau, thương quý nhau, thương mến nhau, lúc nào trong tâm chúng ta cũng cầu mong cho nhau được đắc đạo. Và chúng tôi cũng vậy, kết thúc cái bài nói chuyện này là xin kính chúc cho quý thầy, quý cô và quý Phật tử một ngày nào đó tất cả đều đắc đạo. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng tôi cũng nhắc thêm vài điều: là trong cái chương trình lễ thì sau cái bài nói chuyện này, chúng ta sẽ tập một cái bài nhạc mới mà chúng tôi vừa soạn. Tối nay thì sẽ có chương trình là tụng bài kinh ngắn, thầy Thiện Hòa ha, tụng bài kinh ngắn;

[1:20:02]thứ hai là tập ngồi thiền 30 phút, nhưng mà ngồi thiền nhưng đừng có tập xả thiền. Đừng tập xả thiền, chúng ta xả thiền bình thường. Thứ ba nữa là chúng ta tập một số động tác khí công để chúng ta về nhà chúng ta tiếp tục tập. Kế nữa là thầy Trí Thiện, thầy Viên Giác sẽ thuyết pháp cho chúng ta, và sau thời thuyết pháp là sẽ là văn nghệ. Ai đăng ký văn nghệ thì đến gặp thầy Thiện Hòa. Ai cảm thấy có giọng hát mình hay, có thể làm cho mọi người rợn da gà, vân vân, mình có quyền đăng ký. Chúng ta khoảng 12 giờ chúng ta sẽ nghỉ. Nhưng mà đêm nay là một cái đêm mà đêm không ngủ, vì đây là cái đêm mà Đức Phật đã thức trắng để thành đạo,

[1:20:42]tu tập, cho nên chúng ta không cần ngủ, đồng ý không? Không cần ngủ! Không cần ngủ nhưng mà đừng có thức mà quậy người khác. Do chúng ta không đủ cái sức định như Đức Phật cho nên chúng ta không ngồi thiền suốt đêm như Phật, mà chúng ta chơi văn nghệ cho tới 12 giờ, chúng ta nghỉ, chúng ta nằm tỉnh giác, giữ cho yên tĩnh mọi người để trong đêm nay hi vọng chúng ta sẽ mơ thấy Phật, ví dụ vậy. Khoảng 3 giờ rưỡi chúng ta sẽ dậy. Thì trong vòng từ 3 giờ rưỡi tới 4 giờ đó, chúng ta có nửa tiếng để chuẩn bị vệ sinh, vân vân gì đó cho nhanh cho gọn, và chúng ta sẽ đến tập trung lại. Vì tối nay đó, chúng ta tập ngồi thiền 30 phút thì mỗi

[1:21:22]người chọn một cái chỗ ngồi cho mình nhất định. Vì khuya 4 giờ chúng ta sẽ lại đúng cái chỗ đó để ngồi, không có ngồi trật chỗ khác, để giữ ổn định. Chứ tới khuya 4 giờ mới đi tìm chỗ nữa thì thì sẽ ồn cái buổi lễ, bởi vì giờ 4 giờ chúng ta làm lễ là giờ Đức Phật đắc đạo. Chúng ta phải hết sức im lặng, trang nghiêm cho cái không khí thiêng liêng của buổi lễ. 4 giờ dậy, chúng ta sẽ đến đứng đúng nơi cái vị trí tối nay mà chúng ta có tập ngồi thiền, nên chúng ta khôn ngoan lựa cái chỗ đó trước. Chánh điện, từ trong chánh điện nè, ngoài hành lang và ngoài cái sân cỏ phía trước, chúng ta chọn trước như vậy.

[1:21:59]4 giờ mình nhớ lại chỗ đó, mình ngồi. Thì 4 giờ dậy đó, sẽ không có một tiếng chuông, không một tiếng mõ, không có cái tiếng hướng dẫn nữa. Chúng ta giữ cái tịch mịch tuyệt đối, không nói chuyện với nhau. Nhớ nha! Khi 3 giờ rưỡi bắt đầu dậy rồi, lặng lẽ vệ sinh, không nói chuyện, tịnh khẩu giùm. Quý thầy, quý cô thì chắc biết rồi, nhưng mà thầy năn nỉ quý Phật tử là tịnh khẩu từ 12 giờ giùm thầy. 3 giờ rưỡi dậy, chỉ ra hiệu với nhau thôi, không được nói tiếng nào. Cả cái nhà bếp cũng vậy, những vị mà làm trong nhà bếp không được khua leng keng, không được nói chuyện, và vẫn ra dự lễ hết. Phải giữ tuyệt đối cái im lặng, bởi vì đó cái không khí thành đạo của Đức

[1:22:40]Phật là không khí thiêng liêng mà chúng ta không được quyền quấy động. Tuyệt đối không được nói chuyện! Lặng lẽ đi vệ sinh rồi trở lại mặc áo tràng, đứng đúng vào cái vị trí mà tối nay mình ngồi thiền. Sau đó là chúng ta theo dõi thấy trong chánh điện mà mọi người lạy Phật, vì lúc đó quý thầy, quý cô sẽ ở đây lạy Phật, lạy ba lễ thì chúng ta ở ngoài đó cũng hướng về tượng Phật, chúng ta lạy ba lễ. Lễ xong ba lễ, tất cả mọi người ngồi xuống tại chỗ, ngồi thiền 30 phút. Ngồi 30 phút, sau khi ngồi 30 phút thì không có cái tiếng chuông để xả thiền, chúng ta vẫn ngồi yên. Nếu mà ai đau quá thì bí mật, nghĩa là kéo chân mình nhè nhẹ

[1:23:20]xuống chứ không có làm ồn nha, đó là người ăn gian á, ngồi không nổi 30 phút thì liếc liếc mà không ai thấy mình thì từ từ nhích nhích nhích cái chân chút xíu cho nó đỡ tê. Còn ai mà đã có tập ngồi thiền thì 30 phút thì là đồ bỏ, không quan trọng, cứ tiếp tục ngồi bất động. Thì sau 30 phút, chúng ta sẽ có những cái phần nghi thức đi tới, đi tới dần, đi tới dần thì lúc đó là quý thầy sẽ hướng dẫn. Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả

[1:23:56]đệ tử và chúng sanh

[1:24:04]đều trọn thành Phật đạo.

[1:24:53]Đạo thiêng như ánh trăng soi trên ngàn thế gian. Từ bi ấm áp xua tan u sầu khóc than. Đời thôi bớt điêu tàn, tình thương sẽ tuôn tràn, tiếng chuông dịu dàng lòng con trầm lắng. Từ đây cho đến vô biên, vô tận kiếp sau. Nguyện đem chánh pháp cho nhau quên ngàn nỗi đau. Lời kinh rất sâu mầu, quỳ dâng những nguyện cầu, trái tim trinh vì đạo thiêng khát khao.

[1:25:43]Đời là những đắng cay, vui buồn, ghét thương. Kiếp nhân sinh, lệ tuôn trên khắp nẻo đường. Rồi Phật pháp giúp ta qua ngàn muôn hướng, để hôm nay ta sống cho nhau đẹp ngời.

[1:26:10]Thân và tâm nguyện xin dâng đến Như Lai. Trọn cuộc sống, bước chân vững vàng đi tới. Ánh đạo mầu tỏa sáng tấm lòng muôn nơi. Vì đạo thiêng, xin thương mến cả nhân sinh.

[1:26:36]Vì đạo thiêng, xin đem hết lòng tôn kính

[1:26:43]trước đài sen, mong khắp nơi vui thanh bình.

[1:26:50]Những ân tình như biển triều dâng sóng lên. Vì đạo pháp, ta đi gieo rắc ngàn nơi. Với con tim bao la như ánh mặt trời. Giữa cuộc đời, Phật đạo bừng lên nắng tươi. Vui bên nhau, hạnh phúc thênh thang rạng ngời.

[1:27:56]Đạo thiêng như ánh trăng soi trên ngàn thế gian. Từ bi ấm áp xua tan u sầu khóc than. Đời thôi bớt điêu tàn, tình thương sẽ tuôn tràn, tiếng chuông dịu dàng lòng con trầm lắng. Từ đây cho đến vô biên vô tận kiếp sau, nguyện đem chánh pháp cho nhau quên ngàn nỗi đau. Lời kinh rất sâu mầu, quỳ dâng những nguyện cầu, trái tim sinh vì đạo thiêng khát khao.

[1:28:46]Đây là những đắng cay, vui buồn, ghét thương, kiếp nhân sinh lệ tuôn trên khắp nẻo đường.

[1:28:59]Rồi Phật pháp dắt ta qua ngàn muôn hướng,

[1:29:06]để hôm nay ta sống cho nhau đẹp ngời. Thân và tâm nguyện xin dâng đến Như Lai, trọn cuộc sống bước chân vững vàng đi tới.

[1:29:26]Ánh đạo mầu tỏa sáng trong lòng muôn nơi, vì đạo thiêng xin thương mến cả nhân sinh.

[1:29:39]Vì đạo thiêng xin đem hết lòng tôn kính,

[1:29:46]trước đài sen mong khắp nơi vui thanh bình.

[1:29:52]Những ân tình như biển triều dâng sóng lên. Vì đạo pháp ta đi gieo rắc ngàn nơi, với con tim bao la như ánh mặt trời.

[1:30:12]Giữa cuộc đời Phật đạo bừng lên nắng tươi, vui bên nhau hạnh phúc thênh thang rạng ngời. Giữa cuộc đời Phật đạo bừng lên nắng tươi, vui bên nhau hạnh phúc thênh thang rạng ngời.