Lời giảng: Như Voi Rừng Một Cõi - Pháp Cú 73

[0:14]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:24]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:38]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:52]Chúng con xin cung thỉnh Thượng tọa Pháp sư an tọa. Xin mời toàn thể đại chúng an tọa. À Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thì ta nghe tiếp về Pháp Cú. "Hãy gắng công tinh tấn, phòng hộ tâm ý mình, tự thoát bùn ác đạo như voi thoát bãi lầy". Phật nói bài à bài kệ này nhân với cái câu chuyện là vua Ba Tư Nặc có con voi, con voi giống như voi chúa vậy, rất là dũng mãnh, mà là voi mà để cho vua đi đó, thì con voi đó rất là giỏi chiến trận và cũng rất là đẹp, rất to. Nhưng rồi đến lúc nó cũng già, nó yếu. Một lần khi mà đưa nó đi ra ngoài thành, không biết có chắc là đưa để ra ra ra cho nó có cái cảnh thiên nhiên cho nó, thì không ngờ là nó đi qua một cái

[1:52]bãi lầy rồi nó bị ngập trong đó, nó không rút lên được, đại khái như vậy. Thì cái ai cũng thương, thì lúc đó vua Ba Tư Nặc mới nghe tin như vậy, đích thân đi ra tới nơi xem con voi nó bị chìm trong lầy như thế nào. Thì dĩ nhiên là vua cũng không có biết cách xử lý, nhưng mà vua ra lệnh cái người quản tượng bất cứ giá nào phải đưa con voi đi lên. Tại vì vua rất là thương con voi đó. Mà thời đó thì ta biết là không có xe cẩu, không có không có cái phương tiện kỹ thuật nào khác, mà sức người thì không ai nhấc nổi con voi. Thì cái người quản tượng thì cũng rất là giỏi, thì

[2:38]ông mới thấy rằng là mới gợi cái hùng khí của con voi lên bằng cách là nhắc lại cái khung cảnh của chiến trận ngày xưa. Thế là ông xin vua rất là nhiều cái phương tiện, là cho quân sĩ cầm giáo, cầm mác, đem thêm nhiều cái voi, ngựa tới nơi. Bắt đầu cái tiếng chiêng, tiếng trống đánh la hét như là đang ở một bãi chiến trận thật sự. Thì lúc đó con voi nó nghe những cái tiếng động như là cái chiến tranh, nó nhớ lại cái thời xưa mà nó tung hoành giữa cái chiến trận. Thì thì trong lúc cái tinh thần nó phấn khích, nó rút một chân lên được, cái nó đạp lên được một chỗ đất cứng rồi cái nó từ từ nó nhích luôn cái chân nó lên và con voi thoát được bãi lầy.

[3:24]Thì lần đó thì các vị Tỳ kheo cũng đi khất thực thì đi ngang cũng chứng kiến cái cảnh đó. Các thầy mình cũng hơi nhiều chuyện, tò mò, giống như bây giờ mình thấy xe đụng á mình cũng đứng bu lại mình coi vậy đó. Hồi đó thì các thầy Tỳ kheo thầy cũng còn cái tò mò giống vậy, nên đứng coi riết cả ngày mà không chịu về. Là đến khi cuối cùng mà thấy con voi nó thoát được cái bãi lầy đó thì rồi thôi, mọi người mới tan hàng. Ừ quản tượng thì dắt voi về, triều đình rút về, các thầy cũng lui về Tinh Xá, Tinh Xá Kỳ Viên. Tinh Xá Kỳ Viên thì nó nằm ở cái hướng tây nam của cái thành Xá Vệ, ở ngoài thành mà ở phía tây nam.

[4:05]Về rồi buổi chiều ở nơi cái Pháp đường thì các Tỳ kheo mới thưa với Phật, kể về cái câu chuyện hồi sáng nay. Thì Đức Phật mới lợi dụng cái sự tình đó là nhắc một cái lời về cái tu tập đạo lý, đó, là "Hãy gắng công tinh tấn, phòng hộ tâm ý mình, tự thoát bùn ác đạo như voi thoát bãi lầy".

[4:31]Thì lợi dụng cái chuyện con voi bị chìm trong bùn mà Đức Phật nhắc rằng tất cả chúng sinh, tất cả chúng ta đều đang ngập trong bùn gì? Bùn gì? Bùn gì? Dòm lại coi, đâu rờ rờ coi người dính cái bùn gì. Bùn vô minh, phải không? Lầm lỗi, tham, sân,... vân vân, rất là nhiều cái bùn đó, ta cũng đang ngập trong bùn. Thế là cái con voi thì nó già rồi vô tình nó đi nó sẩy chân nó rớt xuống bãi lầy, còn chúng ta thì sao? Mình ở trong bãi lầy lâu rồi, không có rớt, mình không có rớt xuống bãi lầy nha. Mình không có rớt xuống mà mình nằm ở đâu trong đó hồi lâu rồi, nha. Rồi bây giờ là vấn đề là sao? Vấn đề là thoát ra.

[5:23]Thì để thoát ra được cái bãi lầy đó cái nơi cái con voi á, cái người quản tượng tạo cho nó một cái hùng khí bằng cách dựng lại cái cảnh chiến tranh. Còn mình thì làm sao?

[5:39]Mình thì làm sao? Con voi nó có cái bãi lầy nó thấy, nó cảm nhận được và nó đã từng kiêu hùng giữa cái chiến trường nên bây giờ dùng cái cảnh đó rút ra được. Còn mình bãi lầy mình mình có thấy không? Không. Mình có từng kiêu hùng giữa chiến trường không? Không, mình nghe tiếng súng nổ mình đã cắm đầu xuống đất ló hai cái chân lên mình trốn rồi, nha. Cho nên là mình không có hùng khí tí nào hết. Vậy bây giờ cái bãi lầy mà mình đang ngập chìm á, bãi lầy vô hình của vô minh, tham, sân, si, ái, vân vân, cái bãi lầy nó vô hình mà mình cũng chưa từng có cái hùng khí gì cả, vậy làm sao mình thoát ra?

[6:25]Đâu, ai nghĩ coi có cách nào? Giờ mà dựng lên cảnh chiến trường thì mình còn chết khiếp mình còn run lẩy bẩy nữa phải không ạ? Mình chui đầu xuống đất mình đưa hai cái chân lên trời chứ đừng có nói. Giờ làm sao?

[6:44]Giờ làm sao?

[6:49]Ai nghĩ ra cách gì khen hay.

[6:56]Tu. Có câu chữ tu là đơn giản, không có sai, mà đơn giản và khó hiểu. Đúng là để thoát cái bãi lầy đó ta cần một cái sức mạnh lớn, phải không ạ? Giống như con voi vậy, cần cái sức mạnh. Mà cái sức mạnh đó là sức mạnh gì? Sức mạnh của trí tuệ, sức mạnh của của? Phước, nha, sức mạnh của ý chí. Đó, tức là ta cần nhiều cái sức mạnh như vậy để mình thoát khỏi cái bãi lầy vô hình, không thấy, bãi lầy của vô minh, của tham, sân, của chấp ngã. Bãi lầy đó không thấy mà mình đang chìm, mình ngồi coi tươi rói vậy chứ nhìn nhau cười, người bữa nay là không có à đi chùa cho nên không có trét phấn, chứ nếu mà không đi chùa là bữa nay đang trét phấn nữa rồi, phải không?

[7:46]Mình không thấy, thật ra mình tất cả ta đang trong bãi lầy. Để thoát khỏi bãi lầy này ta cần có sức mạnh, mà cái sức mạnh đó

[7:57]đúng là phải gắng công, nỗ lực và tích lũy lâu dài. Nó không giống như con voi là dàn cái cảnh chiến trận lên là nó kiêu khí nó trỗi dậy, nó rút chân lên được liền. Còn mình không có một ngày một bữa được. Cái bãi lầy vô hình này nó nguy hiểm và nó chôn chặt, nó níu giữ rất là kỹ. Do đó để có thể vượt vượt thoát ra ta cần nhiều thời gian lắm. Và trong cái nhiều thời gian đó ta phải đi đúng đường, nha.

[8:31]Bây giờ nó có cái thế này:

[8:35]Ta đang tốt hay đang xấu?

[8:42]Bữa nay thuộc bài rồi. Ta đang tốt hay đang xấu? Xấu, đó. À khi mà thấy mình đang xấu như vậy, mình có buồn không?

[9:00]Cái câu này là bí mật của sự tu tập. Khi biết mình đang xấu mình có buồn không? Câu này là bí mật của sự tu tập.

[9:10]Vì khi ta biết được sự thật về những cái nhược điểm của chính mình thì tự nhiên ta xuất hiện được cái trạng thái mà Phật gọi là chánh niệm tỉnh giác, nhớ như vậy. Còn khi ta tự đánh giá, tự cho rằng, tự nghĩ rằng, tự biết rằng mình hay, ta bị thất niệm. Sau đó bắt đầu mới buồn vui nó mới cuống lên. Còn khi ta biết mình dở thì ngay đó ta có được chánh niệm tỉnh giác. Ví dụ như khi ta đang động tâm mà ta biết mình đang động tâm thì đó là chính là tỉnh. À ví dụ như ta đang sân, ta biết mình sân thì đó chính lại là, lại là tỉnh rồi. Còn ví dụ nói: "Trời ơi, anh đang sân kìa!", cái mình nói: "Thằng nào nói tao sân đâu?"

[9:56]thì không thấy, cho nên mình càng sân hơn phải không ạ? À còn ví dụ như nói: "Anh đang sân kìa", cái mình nhìn lại mình thấy đúng mình sân thiệt, ngay đó cái sân nó làm sao? Nó giảm liền. Đó, nên khi biết được cái dở của mình, biết được nhược điểm của mình, ngay đó gọi là tỉnh. Mà gọi là, mà nếu thường xuyên biết như vậy thì gọi là chánh niệm tỉnh giác. Nên khi mình vọng tưởng mà biết mình là đang vọng tưởng thì đó lại chính là, là tỉnh, đó gọi là chánh niệm. Nên trong cái Tương Ưng Bộ Kinh, Phật có dạy cái bài kinh gọi là có pháp môn nào, không có pháp môn nào hết. Nói: "Bạch Thế Tôn, tụi con phải tu những pháp môn nào để đắc đạo?",

[10:34]Đức Phật mới giảng nguyên một bài chẳng có pháp môn nào cả, bài cực kỳ độc đáo. Tức là phải biết đúng cái trạng thái của tâm mình thôi, vậy mà sẽ giải thoát. Nên ở đây, nhân cái chuyện con voi này, rồi cái thầy hỏi là có phải chúng ta đang ở trong bãi bùn lầy không? Ai cũng công nhận là mình đang trong bãi bùn lầy, đó đã là gì? Đó là một cái sự giác ngộ đầu tiên, nho nhỏ, nhưng chính là sự giác ngộ đầu tiên. Còn cái người nào mà nhìn qua không thấy, nói: "Đâu có đâu, đâu có bùn đâu. Quần áo đẹp thấy mồ mà đè bùn đâu bùn", thì người đó vẫn còn trong, trong si mê. Nên ở đây, để tu hành là cái đầu tiên là ta thấy

[11:15]được cái bãi bùn mà mình đang chìm ở trong đó. Chỉ suy nghiệm điều này thôi đã là một bước tiến rất xa của sự tu tập, đã là một khởi đầu rất tốt đẹp. Vì sao vậy? Vì trên thế gian này không ai chịu nhìn thấy cái dở của mình cả. Cứ cố gắng là tìm cái, cái hay của mình để tự khen mình. Còn cái người trí tuệ mà nếu mà nói là đi trong đạo Phật á, là người mà đi trên đạo lộ giác ngộ, nhìn thấy được cái dở của mình chính là bắt đầu một sự thức tỉnh mới. Khởi đầu bằng cái đó thôi. Nói tu bắt đầu, tu bằng cái gì? Nói bắt đầu tu bằng việc nhìn thấy lỗi mình. Đó là điểm đầu tiên. Nên cái đầu tiên đó mà chưa có đạt được,

[12:04]chưa bước qua được thì mãi mãi ta đứng ngoài cổng rào của Phật pháp. Có nhiều người nghe giảng rất nhiều, nghiên cứu kinh rất nhiều, thậm chí chép kinh, nhưng khi mà ai góp ý một cái, cái cãi lại, tự ái thì cái cổng rào đầu tiên chưa vượt qua được. Giống như nãy ví dụ nói mình đang nổi sân, có người nói: "Anh đang sân kìa", thì nếu mà mình không thấy á, cái mình lại sừng sộ lên lần nữa phải không? Nói: "Tao tao sân hồi nào đâu?", tức là một lần nữa là mê chồng lên mê. Còn nếu mình tỉnh, nói: "Anh đang sân kìa", cái mình giật mình nhìn lại là đúng đang sân thiệt, ngay đó cái sân sao? Nó giảm xuống.

[12:46]Thì cũng vậy, là bước đầu của sự tu tập là thấy được cái lỗi của mình, những cái lỗi dễ thấy. Còn như ta vừa nói với nhau là chúng ta đang chìm trong cái bãi lầy vô minh, thì cái vô minh này có ai thấy không? Không, không ai thấy hết á. Tại vì vô minh chỉ tới A La Hán thì mới thấy được vô minh là gì. Còn ta chưa có cái giây phút mà chứng A La Hán thì vô minh chỉ là cái khái niệm mà ta tin lời Phật dạy thôi, biết rằng mình có vô minh thôi, chớ không ai thấy mặt mũi nó ra sao. Chỉ bậc A La Hán bước qua vô minh mới thấy là vô minh là gì. Nhưng vì chúng ta tin Phật, chúng ta tin các bậc A La Hán cho nên

[13:26]chúng ta tin rằng mình đang có vô minh, đang chìm trong vô minh. Mặc dù không thấy mà biết rằng mình đang chìm trong cái bãi lầy vô minh, đây cũng chính là gì? Chính là cái, cái chánh kiến đầu tiên của người Phật tử. Có hai loại mà để ta biết lỗi: một cái loại lỗi mà rất dễ thấy, à ví dụ như mình tham. Thấy người ta giàu cái tự nhiên mình động tâm, mình nói làm sao mình cũng giàu được như vậy, thấy rồi cái mình giật mình liền phải không? Nói à chết rồi, mình vừa khởi một niệm tham. Thì cái tham này dễ thấy, đó cũng là một sự thức tỉnh đầu tiên, đó cũng là khởi điểm của sự tu hành, mà đó cũng chính là phẩm chất cao

[14:11]đẹp của người đệ tử Phật là thấy được cái lỗi, mà lỗi này dễ thấy. Rồi bây giờ chúng ta vừa nói cái lỗi vô minh, cái này thì vô hình, không thấy, tràn ngập, chi phối cùng khắp, ta không thấy nổi, mà vậy mà ta tin mình đang chìm trong vô minh thì đây cũng chính là gì? Đây cũng chính là một cái trí tuệ, một đạo đức, một phẩm chất rất lớn của người đệ tử Phật. Cho nên hồi nãy mà khi thầy hỏi mà ai mà tin được rằng sự thật mình đang chìm trong vũng bùn của vô minh, đây cũng đã là một người có cái phẩm chất rất tốt trong cái sự tu tập với, với Phật pháp như vậy nha. Còn ai cãi nói: "Tôi đâu thấy bùn đâu", thì người này còn đứng xa lắm, như vậy.

[14:52]Thì đó là cái đầu tiên trong sự tu hành là thấy được, tin được rằng mình đang chìm trong cái bãi lầy của vô minh, chấp ngã, tham, sân, si, ái, tin rằng điều đó, đó, đó là cái trí tuệ đầu tiên. Rồi bây giờ để có thể tu tập

[15:13]lâu dài, Phật có nói là chả tu gì cả, chả cần pháp môn gì cả, cứ tâm mình như thế nào biết đúng như vậy, tự khai mở ra hết, tự mọi điều tiến ra hết. Cái câu Phật nói thì đơn giản nhưng không phải đơn giản. Trên cái con đường mà ta tự thấy được tâm mình có lỗi gì mà mọi công đức bỗng nhiên mở ra hết, mọi cái tri giác mở ra hết để ta đi tới sự giác ngộ luôn, con đường đó nhiều khi mất mấy ngàn kiếp chứ không phải dễ đâu. Lát nữa ta sẽ gặp cái bài kệ một câu chuyện tích như vậy, đi qua mấy, mấy chục ngàn năm.

[15:50]Là thế này, ví dụ bây giờ nói tâm mình như thế nào thì cứ thấy tâm mình như thế, từ từ sẽ giác ngộ. Cái câu đó không hề sai nhưng mà cái từ từ đó đi qua mấy ngàn kiếp, từ từ đi qua mấy ngàn kiếp. Ví dụ thế này, ví dụ bây giờ trong túi mình thấy mình đang có 500.000, trong đầu mình 500.000 cái mình định sau khi nghe giảng Từ Tân xong mình sẽ đi ăn hai tô phở tại sáng đi vội quá chưa ăn, rồi mua thêm cái áo gì đó, tính đâu đó hết rồi. Cái bỗng nhiên

[16:26]mình thấy có một người nghèo khổ, ừ nghe nói người nghèo khổ mà này thật chứ không phải giả nha, chứ không phải người ta lại người ta giả làm giả người ta than, thật sự. Cái lúc đó trong lòng mình có sự đấu tranh: một bên là cái, cái hai tô phở đã lên kế hoạch rồi, mà mà bỏ cái hoạch nó cũng kỳ; một bên là cái lòng từ bi của mình là muốn giúp, chia sẻ giúp bớt cho cái người bạn bên cạnh. Thì lúc đó mình tu theo Phật là nhìn tâm mình như thế nào, biết tâm mình như thế, thì bây giờ lúc đó tâm mình như thế nào? Lúc đó thấy tâm mình sao?

[17:05]Thấy tâm mình sao? Thấy tâm mình là rõ ràng là cái ích kỷ vẫn còn, phải không? Cho nên ta cứ giằng xé giữa một bên là cứ muốn ăn phở, một bên là muốn cho, một bên muốn ăn phở, một bên muốn cho, cứ giằng xé giằng xé, thì mình hiểu là cái giằng xé này là cái gì? Cái ích kỷ còn. Biết tâm mình còn ích kỷ đó đã là gì? Một sự, một sự thức tỉnh, phải không ạ? Và biết à, cái tự lúc đó tự mình phê bình, tự mình nói: "À, tâm mình còn ích kỷ". Thì lúc đó mình làm sao? Lúc đó mình làm sao?

[17:45]Làm sao? Lúc đó đau khổ mà thò tay vô túi ha, lần lần lần lần ra coi mấy tờ đó, rút bớt hai tờ ra mà

[17:56]cho cái người bạn kia. Thì như vậy cái việc mà ta thấy lỗi đó trong cuộc sống này cứ thấy hết lỗi này tới thấy hết lỗi kia, cũng có nghĩa là ta đang cái gì? Ta đang tạo vô số công đức, đúng không ạ? Cho nên thấy tâm mình như thế nào thấy như đó thôi, vậy mà giải thoát thì đừng tưởng là chỉ ngồi không mà thấy, mà khi thấy rồi bỗng nhiên nó biến thành vô số hành động, vô số nghiệp lành để ta gieo rắc giữa cuộc đời này. Nha, đó nên cái con đường đó vẫn là gì? Vẫn là phước và trí song song cùng thành tựu. Mặc dù nghe bài kinh Phật là giống như chẳng cần làm gì, tâm thế nào cứ thấy tâm như thế. Nhưng mà để thấy được như thế rồi bỗng nhiên cái sai lầm nó

[18:43]phải mất, cái xấu nó phải mất, cái tốt nó phải thành tựu, tự nhiên ta tạo nên vô số nghiệp lành trên đời này. Và ta đi trên cái con đường công đức và trí tuệ như vậy, đi mãi đi mãi đi mãi đến lúc nào đó ta thành tựu được một bậc Thánh phi thường, nó là như vậy. Cho nên là để thoát được cái bãi lầy vô minh chấp ngã tham sân si ái này, thực sự ta phải đi trên con đường vừa thấy được lỗi mình mà vừa tạo rất nhiều, rất nhiều công đức, nó là như vậy. Nên khi cái phước đủ rồi ta phước lực, thể lực, trí lực, định lực, ý chí đủ rồi thì lúc đó một lúc nào đó bất ngờ ta rút một chân ra khỏi bãi lầy và lôi tiếp hai ba cái chân còn lại đi lên luôn.

[19:28]Ấy quên, mình có hai chân chứ, rút một chân là được rồi phải voi thì mới rút thêm ba chân nữa, mình rút bước một chân lên rồi bước một chân nữa thôi, như ha, như vậy là được rồi đó. Nên Đức Phật có cái hay, ai kể chuyện trời trăng mây nước gì Đức Phật cũng kéo về lại với với sự tu hành hết nha. Ta nghe bài thứ hai: "Nếu được bạn hiền trí cùng sống tu hạnh lành yên tâm vì tin cậy chánh niệm dễ vun bồi. Nếu không bạn hiền trí để cùng sống chân tu thà là sống một mình như vua sống lưu vong như voi rừng một cõi. Tốt hơn sống một mình không kết bạn kẻ ngu thanh thản và hiền lành như voi rừng một cõi." Đức Phật nói bài kệ này

[20:17]cũng nhân một cái sự kiện mà trước đây ta đã học rồi. Nhưng sự kiện lúc đó là Đức Phật ở Kosambi, có hai cái nhóm tỳ kheo vì tranh cãi đúng sai trong cái luật nghi, giới luật mà chia thành hai phe đấu tranh quyết liệt. Chính Đức Phật khuyên cũng cũng cãi bướng rồi Đức Phật bỏ đi vào rừng ngài ở an cư trong đó 3 tháng. Ở ngoài này các cư sĩ mới làm áp lực. Các cư sĩ mới làm áp lực là vì các thầy mà Thế Tôn đã bỏ đi, chúng tôi không cúng dường các thầy nữa. Đi khất thực không ai cúng luôn, thế là họ quyết tâm họ tẩy chay. Là cái sức mạnh của kinh tế đó. Thế là quý thầy làm sao? Bụng đói rồi cãi không nổi nữa.

[21:01]Lúc bắt đầu mới hết cả cái nhuệ khí, hết cả những cái sân khí gì đó, từ từ bắt đầu ngồi lại, bắt đầu lúc đó mới thấy cái lỗi mình, lúc đang sân không thấy lỗi mình. Rồi sau cái mùa an cư thì ngài A Nan mới tìm tới rồi dắt 500 vị tỳ kheo đến khu rừng mà biết rằng Đức Phật ở trong đó. Ngài vào để thăm Phật thì mới biết rằng là trong suốt thời gian Phật ở đó là có một con voi chúa, một con khỉ chúa hầu hạ Phật. Cũng rất là hay. Câu chuyện này ta đã nghe mấy năm trước rồi thì lúc đó Đức Phật cũng có dạy một cái bài kệ Pháp Cú cho cái câu chuyện đó. Hôm nay cái câu chuyện này được lặp lại nhưng mà lại nói với một cái bài Pháp Cú khác.

[21:46]Tức là bài Pháp Cú kỳ này nói với cái ý rằng là nếu mà không có bạn tốt sống chung thì thôi nên sống một mình. Sống một mình thì lòng mình nó dễ thanh thản, không phải đối phó, không phải nghi ngờ, không phải đề phòng, cảnh giác đó. Còn mình sống với người xấu, cứ nào cũng phải đề phòng, phải nghi ngờ cái mình không có nhiếp tâm tu tập được. Ý là Phật khuyên như vậy. Ừ. Vậy cái đó là lỗi ở trách người đó. Nhưng mà thôi bây giờ ta phân tích này một chút.

[22:20]Là sống với người tốt thì ta được những cái lợi ích như thế này: Nhất là an toàn thì người đó họ không hại mình. Và đồng thời nếu có chuyện gì bệnh hoạn, nguy hiểm thì họ lại giúp mình. Nó là vậy, nên sống với người tốt á. Thì như họ không ăn trộm của mình thì thôi, mà nếu có ăn trộm thì họ lại, lại báo. Họ không ăn hiếp mình thì thôi, mà ai ăn hiếp mình họ lại, lại bênh vực, bảo vệ. Đó là cái lợi sống với người tốt. Rồi không có nguy hiểm. Vì biết rằng không có nguy hiểm cho nên mình mới dành được cái thời gian để yên tâm thiền định. Đó là lý do tại sao mà khi ta thật lòng tu tập rồi, ta hay thích xuất gia là vậy.

[23:05]Tại trong cái môi trường xuất gia dù sao có giới luật ràng buộc và cái tỷ lệ người tốt vẫn cao hơn cao hơn ở bên ngoài. Cho nên có những thời gian mà ta nhập thất, ví dụ nhập thất là ta chỉ ở trong thất một mình, không làm gì cả, tới giờ có người bưng cơm cho ta ăn và ta chỉ yên tâm tu. Mà ở được trong cái cộng đồng mà mình chỉ dồn sức tu tập mà có người phụng sự cho mình tu thì rõ ràng đó là một cộng đồng hết sức là tốt mới được cái, ta mới được cái khung cảnh, hoàn cảnh tu hành lý tưởng như vậy. Cho nên là ở với người tốt. Nên thường thường mà cái môi trường tốt nhiều nhất vẫn là môi trường của tu sĩ là vậy.

[23:47]Rồi cái được lợi ta nữa là ta học được điều hay.

[23:52]Vì nơi cái người tốt đó chắc chắn là họ có những điều hay hơn ta để ta học. Khổng Tử cũng nói là: "Tam nhân đồng hành, tất hữu ngã sư yên", là ba người cùng đi thế nào cũng có một người làm thầy ta. Nghĩa là sao? Nghĩa là trong cuộc sống này đừng có tưởng ta đi tìm một bậc thầy ở một cái nơi mà đông đúc, nhiều người tới lui tham học ở nơi trường to lớp lớn, không phải, mà Khổng Tử nói rằng là: "Ngay trong cái cuộc sống rất bình thường này, với những cộng đồng người rất ít này, thậm chí chỉ có ba người cùng đi với nhau vậy chứ chắc chắn trong đó có người hơn mình điểm nào đó mà để mình, mình phải học." Có thể là họ không hơn ta toàn diện

[24:38]nhưng chỉ một vài điều họ hơn ta thôi cũng đáng để cho ta ta học hỏi. Đó là Khổng Tử dạy như vậy, mà trong thực tế cuộc sống này ta cũng phải thấy như vậy. Là cái điều mà Khổng Tử dạy

[24:55]nó tinh tế. Ba người cùng đi chắc chắn có người làm thầy mình trỏng á. Là đừng tưởng rằng là ta đi tìm cái cao siêu ở nơi kinh thành đô hội hay trên là rừng sâu núi thẳm, không. Chính những người sống gần quanh ta đây coi vậy chứ họ cũng có những điểm tốt nào đó để ta, ta học hỏi, mà biết học hỏi những điều đó là trí tuệ. Cái quan trọng là ta nhận ra điều tốt của người chung quanh mình để học, như vậy. Còn trong cái bài kinh này thì khắt khe hơn là để có thể sống lâu dài chứ không phải là chỉ đi trên một đoạn đường. Để sống lâu dài, để ổn định tu tập thì ta cố gắng tìm cái người tốt để ta nương tựa, ở cạnh với nhau.

[25:35]Mà đã tìm được cái người tốt để ở cạnh với nhau rồi thì ta sẽ học được vô số bài học hằng ngày chứ không phải chỉ là qua một đoạn đường ngắn ngủi mà học được một, hai điều ít ỏi. Là sống với nhau lâu dài học được nhiều điều lắm. Nào là ví dụ ví dụ như là ta thấy một người cái khi ngồi ăn cơm với ta ờ là nói bạn sống bình thường thôi thì ta thấy họ cứ ăn xong rồi họ ăn hết, ăn sạch. Thậm chí ai ăn dư họ ngồi họ ráng họ ăn hết. Mới đầu mình thấy mình nhìn thì không phải thấy là tham ăn. Rồi hỏi ra mới biết rằng nói rằng họ yêu quý từng cái thực phẩm bởi vì mỗi cái thực phẩm đều là gì? Là công sức của nhiều người, mà những người mà ăn mặn á thì

[26:22]một chút miếng thịt, miếng cá còn nằm trên mâm là cái gì? Là cả cuộc sống, sự sống của con vật đó mà mình đã lấy đi rồi. Lấy rồi mình không ăn mình vất bỏ thì tội nó, nó chồng chất lên bao nhiêu tội. Ví dụ như vì miếng cơm rớt thì còn đỡ tại nó cũng chỉ là miếng cơm, là miếng dưa leo nó rớt thì còn đỡ, chỉ là miếng dưa leo. Nhưng miếng thịt, miếng cá nó là mạng sống của con vật đó. Mà mình vì ăn mặn vẫn còn ăn, tới chừng ăn mà để rớt để vãi, cái đó tội nó phí lên gấp ngàn lần so với rớt miếng cơm. Nên ông này cứ ngồi ăn hết, cả nước mắm cũng húp sạch luôn không còn miếng nào, cái mâm xong láng khỏi đi rửa luôn,

[26:56]rửa sơ sơ là sạch luôn, không cần tốn xà bông nhiều. Cái mình mới kỳ quá phải không? Ông này ổng kỳ quá. Thì ổng ngồi mới giải thích, giải thích rồi mình mới thấy ông này ổng trí tuệ phải không, ổng đạo đức. Đó cái điều đó ta học được bài học rất là lớn trên đời này. À ví dụ vậy. Hoặc là có khi ổng đi đâu về, Ờ bước vô nhà thì ổng bước vô, đầu tiên là ổng bước vô như ăn trộm. Mình cũng để ý coi ông này làm gì, sao mỗi lần mà ổng đi đâu về ổng vô nhà cái như ăn trộm, rồi sau đó ổng mới bình thường trở lại, bắt đầu ổng mới cười, mới nói, mới làm việc đàng hoàng. Để ý lâu mình mới hỏi: "Bây giờ tôi hỏi thiệt anh, sao mà mỗi lần anh về nhà

[27:34]cái anh giống như anh đang ăn trộm vậy, rón rén?". Ổng nói anh mới trả lời thế này: "Bởi vì nãy giờ tôi đi vắng, nên thực sự tôi không biết là các bạn ở nhà đang làm cái gì. Đang làm cái gì thì liệu cái sự xuất hiện bất ngờ của tôi có làm gián đoạn, làm động tâm, động niệm của các bạn hay không? Ví dụ bạn đang sáng tác một bài văn, một bản nhạc, hay đang ngồi thiền, đang lễ Phật, thì tôi cứ ùng ùng ùng đi vô như vậy làm gián đoạn cái cái thiền niệm của bạn, cái sự sáng tác hay công trình của bạn, tôi cũng có lỗi. Cho nên tôi phải vào để tôi xem. Nếu mà các bạn đang dồn tâm sức trong cái gì đó thì tôi lại tiếp tục rón rén để giữ.

[28:14]Còn nếu mà tôi bước vào tôi quan sát, tôi thấy là các bạn không có bị đang bận như vậy, cũng sinh hoạt bình thường thì tôi lại cũng bình thường, tôi cũng cười cũng nói với các bạn bình thường". Tức là một người rất ý tứ phải không ạ? Không làm ý tứ, cái ý tứ mình học được không? Học quá ngon lành ấy chứ nữa, phải không vậy? Cho nên khi ta sống gần một cái người tốt, họ có nhiều điều cho ta học. Mà những cái điều đó mà những cái điều đó nó không có trường lớp dạy, không có trường lớp. Nó từ cái trí tuệ, từ cái phẩm hạnh, từ đạo đức riêng của từng con người trong cái cuộc đời này, mà ta may mắn gặp người này thì ta học

[28:51]được bài học này, gặp người kia thì ta học được bài học kia. Đó cái hay. Và cái quan trọng là thứ nhất ta biết tìm người tốt, thứ hai là ta tìm cách sống thân cận với cái người tốt đó. Mà tuy nhiên không phải là trong cuộc đời này ta luôn luôn có cái may mắn là cứ được sống gần người tốt, mà cứ có những lúc ta phải sống với người với người xấu, có những lúc như vậy. Tại vì sao? Tại vì sao? Không phải. Tại vì mình không đủ phước. Không phải là mình luôn luôn muốn có người tốt để mình sống gần đâu. Vì khi nào mình đủ phước mình mới được sống với người tốt, còn mình không đủ phước, mình mình không có người tốt để sống gần.

[29:43]Ví dụ như một cái người họ mắc cái tội cái họ bị nhốt vào trong tù. Rồi vô trong tù có sống với nhau yêu thương tử tế không? Nói về cùng bạn tù với nhau khổ quá, thôi có gì chia sẻ, thương yêu đùm bọc, có không? Không, bóp cổ nhau lấy được đồng nào nó lấy đồng đó liền. Đang ăn vô miệng nó bóp cổ lòi ra nó lấy nó ăn, không có. Trong cái môi trường như vậy, thành thử là ta có phước ta mới sống được với người tốt. Cho nên có những lúc mà không sống được với người tốt, Đức Phật nói thôi sống một mình, thà sống một mình để không phải bận tâm đối phó, đề phòng, cảnh giác làm mình mệt và không tu được.

[30:23]Cho nên có những khi mà Phật tán thán cái hạnh độc cư là vậy đó. Nếu không có một môi trường mà người tốt thôi cứ chấp nhận độc cư mà tu tập thiền định. Cái độc cư nó cũng là một cái thiệt thòi chớ không phải là cái hay đâu. Vì sống trên đời này con người ta luôn luôn phải nương tựa với nhau. Lúc mình khỏe mạnh á thì tự mình còn có thể gánh vác, tự lo cho mình, chứ nhất là khi già yếu rồi thì không có lo cho mình được. Và chính vì nghĩ đến cái cái viễn cảnh già yếu mà không tự lo cho mình được nên người ta cứ mong rằng ta phải lập gia đình, sinh con rồi mình nuôi con, sau này mình già con nuôi lại, đúng không ạ?

[31:08]Ai cũng nghĩ. Mà mà đang chưa có kịp nó nuôi mình cái nó đòi đi tu thì sao? Mình thấy quá lỗ, nên nhiều người không chịu cho con đi tu là cũng lý do đó. Nhưng mà đừng lo, đừng lo vì sao? Bởi vì cho con đi tu mình được cái phước rất là lớn, rồi phước nó nuôi mình chứ không cần con mình nuôi đâu nha. Nhớ, cho con mình đi tu thì phước lớn và về già phước nó sẽ nuôi mình, cứ yên tâm. Có con bao nhiêu cứ cho đi tu hết cho thầy.

[31:45]Rồi cái lợi ích thứ ba của việc mà ở với người tốt là ở chỗ này, là mình tu cái cái hạnh lành giống nhau cho nên hòa hợp mà không có xung đột. Cái khổ nhất là sống gần nhau mà xung đột, mâu thuẫn, tranh cãi, khổ tâm lắm, nó căng thẳng, mệt mỏi. Mà nếu mà sống những người tốt với nhau thì không có chuyện đó, nên cuộc sống nó vui. Cuộc sống nó vui vì không xung đột, cái tâm ý mình dễ

[32:15]dễ đồng quan điểm với nhau. Dễ đồng quan điểm với nhau là sao? À ví dụ thí dụ mình sống bốn người bạn ở trong cái phòng trong cái phòng trọ thì gom lại mua được cái là 10 lít gạo, sống mấy ngày. Nhưng tới chừng nghe nói có thằng bạn bên kia nó nó kỳ này ba nó với dưới quê là bị xe tông gì đó, kỳ này không gởi tiền lên nuôi nó, nó đang đói. Thế là có người bạn nói thôi mình sớt 3 lít gạo cho nó. Hai ba người kia đồng ý liền. Tức là vì ba người bốn người đều tốt với nhau, cho nên nói thôi biết đâu sau này mình sẽ tìm cách xoay xở sau, bây giờ cứ đóng góp thôi cho nó 3 lít cho nó ăn đỡ, còn chuyện khác tính nữa, bốn người đều đồng quan điểm hết.

[32:57]Cho nên nó vui, vui là vì dễ đồng quan điểm trong mọi việc. Dễ đồng quan điểm trong mọi việc, ví dụ như là bây giờ xả rác cũng vậy, cứ ăn xong gói đồ trong phòng tọng vô bao ni lông xách đem đi quăng vô thùng rác, nhưng người nói thôi làm như vậy là một cái lối sống không văn minh, mình phân loại rác trước. Cái đồ nào phân hủy, không phân hủy để ra từng tụm từng tụm riêng, rồi đến khi mà một ngày nào đó mà có cái chương trình xử lý rác của quốc gia thì người ta lấy cái rác đã phân loại rồi mỗi một loại đưa đi xử lý cách khác nhau. Mà phải từ nơi gia đình làm thì cái chương trình xử lý rác quốc gia nó mới

[33:36]thành công, cho nên mỗi người dân phải ý thức về cái việc phân loại rác. Thì người kia đồng ý liền: "Ờ, đúng". Tức là những người tốt, những người có ý thức sống với nhau rất dễ đồng quan điểm trên trên mọi công việc. Ừ, như vậy. Vừa rồi báo trên mạng đăng rộ lên cái chuyện ở vùng Thanh Hóa nó có những cái tay trộm chó cái bị dân làng bắt được đánh chết luôn. Thì trên bài báo người ta mới comment đó, comment rất nhiều. Có người thì binh tên trộm chó, nói con chó có mấy trăm ngàn đánh chết tội nghiệp. Thì nghi chắc cái người binh là người ăn thịt chó quá à. Rồi có người thì binh dân làng, nói con chó mình yêu thương như

[34:21]vậy mà nó nỡ tâm nào mà nó đi nó bắt nó giết nó bán thịt. Rồi nói rằng là là có bọn cướp đó rất, bọn trộm chó rất hung hãn, nó cầm súng nha, rượt theo nó bắn lại luôn. Cho nên đây là cái tội phạm hung hãn chứ đừng có nói là nó chỉ bắt con chó vài trăm ngàn, mà đừng đánh giá con chó vài trăm ngàn, nó là tình là nghĩa, vân vân. Cái báo rộ lên đủ thứ comment hết. Cái thầy cũng comment.

[34:47]Nhưng mà thầy không có comment vô trên báo. Sẵn cái khóa hè học hè đạo đức học sinh trên chùa mình á, thầy mới cho các em nó hội thảo về vấn đề này. Thầy mới nói: "Nguyên nhân ở đâu ra chuyện này? Nguyên nhân ở đâu ra?". Bởi vì có người ăn thịt chó, phải không ạ? Nên không phải không phải tại cái người dân làng ác, cũng không phải thằng ăn trộm chó ác, mà do người ăn thịt chó ác. Cho nên ta nhớ lại một bài tình ca đó: "Không phải cái gì, tại anh cũng không phải tại em, mà tại trời xui khiến cho hai đứa mình xa nhau" gì đó, à đúng rồi.

[35:34]Thì đấy cũng vậy, không phải tay trộm chó cũng không phải dân làng đánh chết cái tay trộm chó, mà chính do mấy cái miệng ăn thịt chó. Cho nên bây giờ làm sao vấn đề các em làm sao đi về nhà vận động người ta từ bỏ ăn thịt chó. Có cái lý luận gì để cho xã hội mình từ bỏ ăn thịt chó cho nó văn minh một chút. Ở Tây phương người ta lên án cái vụ đó dữ dội, người ta xem con chó là bạn tốt nhất của con người. Nhưng mà bên Á Đông, Việt Nam, Hàn Quốc đồ vẫn giết chó ăn đều đều. Mới vuốt ve nó đây xong cái tới chừng bữa lễ nào quan trọng mới đem nó đập đầu. Thế là con người đúng là lừa đảo, tráo trở, đểu giả, phải không?

[36:12]Dối trá là bất nhân phản bội, đúng vậy đó. Mới ôm ấp nó, nựng nó vậy đó rồi đem ra cắt cổ nó, chưa từng thấy ai như con người. Cho nên là bạn thân nhất của con người là con chó. Tại vì bao nhiêu loài mà người ta đã nuôi rồi, thì sự thật không có cái loài nào mà thân thiện với con người như con chó. Cho nên có cái ông đó hai người yêu nhau, cái ổng ổng ăn, cái ổng ăn ổng nói với người yêu ổng nói: "Em mua cái gì cho anh ăn mà nó cái mùi nó lạ quá?". Cái cái cô kia nói: "Em tại em đi cửa hàng cái em thấy cái đề này là: Hãy dành cho người bạn tốt nhất của bạn, thì trong đời em có mình anh là bạn tốt nhất nên em mua về cho anh". Ông kia nói:

[36:59]"Trời ơi, bạn tốt nhất tức là con chó, như vậy cái này là thức ăn cho chó mà nãy giờ em cho anh ăn". Đó là do hiểu lầm.

[37:10]Bây giờ cũng vậy, trước cái vấn nạn ví dụ như bây giờ ta sống với cái người tốt, khi mà ta nghe một cái câu chuyện về trộm chó và giết trộm chó thì ta không có tranh cãi như là binh người dân làng đánh chết trộm chó hay là binh cái người trộm chó, mà cùng nhau nhìn ra vấn đề gốc liền là cái gì? Ăn thịt chó, đó. Tức là những người sống tốt với nhau, có trí tuệ, có chiều sâu thì nhìn ra vấn đề gốc và bốn người nói chuyện với nhau rất là vui, phải không ạ? Lúc đó không có chia thành hai phe, trong cái phòng ở không có bốn người chia hai phe, hai người thì binh ăn trộm chó, con chó mấy trăm ngàn mà ác quá,

[37:46]hai người binh dân làng, không có nữa, mà bốn người cùng nhìn ra vấn đề gốc là ăn thịt chó. Ở đây ai đã từng ai đã từng gắp miếng thịt chó đưa thầy coi đưa thầy coi có không? Con giơ tay hả? Trời ơi trời! Cười. Cái câu chuyện này là nói thà là ở với người tốt, còn không ở một mình chứ đừng ở với người xấu, tức là nói về cộng đồng, kết bạn rồi đó, vân vân. Nhưng ở đây ta suy ra là cái hôn nhân nó cũng vậy, đúng không ạ? Hôn nhân cũng như vậy. Là thà con tìm được một người chồng, một người vợ lý tưởng như trong mơ, phải không? Còn không, chấp nhận ở vậy nuôi heo, quyết tâm không lấy chồng lấy vợ.

[38:38]Vỗ tay quá chừng, nhưng mà mấy người vỗ tay toàn là mấy người có chồng có vợ hết trơn rồi. Thôi rồi hả? Thôi hết rồi hả? Ô tuyệt vời! Thôi hết rồi. Thôi, đủ.

[38:53]Thật sự á, cái việc mà hôn nhân á, lấy chồng lấy vợ, nó là một cái điều được lập trình trong bản năng của con người. Là cứ nhóng nhóng lên tới tuổi mười mấy rồi là cái cái chương trình nó bắt đầu nó nó kích hoạt, nó được activate, nó được kích hoạt. Lúc đó là đầu bắt đầu cứ nghĩ tới yêu đương rồi chồng vợ không à. Cho nên thường như vậy, cho nên cái người ta cứ bị cái chương trình nó lập sẵn, đó là một loại bản năng, cứ lớn lên là phải lấy chồng lấy vợ. Nhưng mà thật sự là không phải cuộc hôn nhân nào cũng cũng đẹp. Không phải như vậy. Cái này thôi ta phân tích ở chỗ khác, cái này không có nói.

[39:33]Nói rồi thì thêm buồn nha. Nói rồi nói: "Phải biết vậy, phải biết gì trước khi con gặp thầy sớm là con không lấy chồng". Thầy nghe câu này nhiều rồi. Nói: "Phải con gặp thầy sớm là con không lấy chồng". Thôi kệ. Hôn nhân cũng vậy. Cho nên trong cái thời đại này, mà cái dân số thế giới đã lên tới 7 tỷ, thì thật sự chúng ta không còn bận tâm là cần phải có con để nối dõi gì nữa hết. Không cần phải góp thêm làm cho dân số gia tăng nhiều quá, không cần, không bận tâm. Cái quan trọng của ta bận tâm của ta thế này: Nếu chưa thể đi tu, nếu còn vẫn phải sống ở thế gian, thì ta cần có những người tốt để sống với nhau,

[40:15]để bớt xung đột, để tâm mình được yên và để làm được việc thiện và để tu hành. Khẳng định như vậy, không cần phải lập gia đình. Bởi vì không cần phải có con. Nói: "Không có con nữa già ai nuôi?". Ráng làm phước bây giờ và già phước nuôi mình. Nhe, yên tâm điều đó. Đây, như vậy đó. Thì giờ ta đặt vấn đề, nếu mà nói như Phật, thì như vậy trên đời này kẻ xấu như vậy rồi ai sẽ gần gũi hóa độ họ?

[40:48]Vấn đề là thế này, Phật không bỏ đâu. Chúng ta cũng không bỏ, nhưng mà đến khi nào ta đủ sức cảm hóa thì ta sẽ là một vị Bồ-tát đi trong cuộc đời này, đến với người xấu để mà gieo duyên, giáo hóa họ. Chớ giáo hóa người xấu khó lắm. Tại vì người ta ngang tàng, ương bướng, cố chấp, ác độc và nói dối. Cho nên khó lắm chớ không phải dễ đâu. Ừm. Trong cái khóa học hè của mình dạy cho các em có một bài là cảm hóa bạn xấu. Các em học ở trong trường, trong lớp á chắc chắn có những bạn xấu. Thì nào giờ ta cứ có cái chiêu bài là có phương châm là chọn bạn mà chơi. Bây giờ mình không có chọn bạn mà chơi,

[41:29]mà đủ bản lĩnh để cảm hóa bạn xấu cho nó bớt xấu chớ không có tránh xa nó. Như vậy đó. Giờ ta qua bài kệ khác. "Vui thay bạn lúc cần, vui thay sống biết đủ, vui thay cuối đời được nhiều phước." - câu này thầy dịch 5 chữ dịch không được, không hết ý, thôi thầy viết ra luôn, viết kiểu văn xuôi luôn. À: "Vui thay chứng quả" - chứng quả Thánh diệt hết khổ. "Vui thay hiếu kính mẹ, lành thay hiếu kính cha, thừa sự bậc Sa-môn, cúng dường bậc hiền thánh. Vui thay cả đời thiện, vui thay trọn lòng tin" - đối với Phật pháp á. "Lành thay được trí tuệ, tốt thay ác không làm." Phật nói cái bài kệ này là nhân cái câu chuyện này cũng rất là dài dòng.

[42:20]Vào kiếp xưa, lúc Phật còn là một vị Bồ-tát mà ẩn tu trên núi Hy Mã Lạp Sơn, thì lúc đó Ngài ẩn tu Ngài nhập được định, Ngài có thần thông, Ngài mới quan sát xuống thế gian. Và Ngài thấy lúc đó ở những cái thời đại đó dân tình khổ sở bởi vì những cái bậc vua chúa cái thời đó họ cai trị ác độc tàn bạo quá. Đụng chút giết người, đụng chút là giết người. Ở đâu giàu giàu cái là vơ vét chiếm về cho mình, ha, nên dân tình khổ sở quá, đói lên chết xuống như vậy. Thì Ngài mới khởi lên một ý niệm ước gì là người dân được sống trong một cái nền cai trị tốt lành bởi những bậc vua chúa hiền thiện. Ngài có khởi cái niệm đó trong suốt thời gian đó.

[43:08]Làm khi Ngài nhập định thì thôi, mà mỗi khi Ngài dùng đạo nhãn Ngài quan sát xuống thế gian, thấy cảnh chúng sinh khổ vì cái người cai trị ác độc, Ngài lại cứ ước ao, ước ao ước gì chúng sinh được sống trong một cái thời thái bình thịnh trị bởi những bậc vua chúa hiền thiện, tốt lành, thương dân. Đó, Ngài cứ khởi. Mà không ngờ cái ý niệm đó Ma vương thấy hết. Ma vương thấy và lại nhớ hết, à. Đến ngày hôm nay, khi mà Ngài đã thành Phật, thì Ma vương vẫn còn nhớ cái ý niệm của Ngài. Mà Ma vương cứ tìm cách là

[43:44]cản cái sự giáo hóa của Phật, mà nếu điều khiển được Phật thì nó làm luôn. Tại vì sao vậy? Tại Ma vương đã là vua mà, Ma vương cũng là một loại vua phước lớn lắm. Mà Ma vương thì có cái tâm rất kỳ lạ là ganh tị và không muốn cho chúng sinh nào thoát khỏi bàn tay của mình. Không muốn chúng sinh nào thoát khỏi bàn tay của mình. Mà để cho chúng sinh đừng thoát khỏi bàn tay của mình thì chúng sinh đó đừng tu theo Phật pháp. Chúng sinh đó phải còn sân si, ích kỷ, kiêu mạn thì ma mới thọc vô trong tâm, nắm người đó được và điều khiển người đó được. Người đó không thoát đi đâu được, cứ làm theo lưới ma thôi, làm trong cái cái cái cái sự điều khiển của ma.

[44:24]Cho nên là Ma vương cứ khó chịu vì Phật cứ giáo hóa thành công, cứ từng người, từng người thoát khỏi cái lưới ma mà giải thoát. Bây giờ cái trong lúc rảnh rỗi tư duy, ma chợt nhớ lại là ngày xưa lúc mà tu Đức Phật từng khởi cái niệm về vấn đề cái sự cai trị tốt lành. Thì hôm đó ma đến thăm Phật.

[44:51]Ma hình thù sao ạ?

[44:58]Ta đừng tưởng ma hiện ra dưới một cái hình thù là mắt đỏ rực mà từng cục than cháy rớt rớt xuống rồi sừng mọc quăn ra, mở miệng ra là hai răng nanh mà khè khè lưỡi mà nước nước nhớt mà chảy nhào nhào, không có đâu. Người rất thơm, mặt rất trắng, nụ cười rất có duyên. Cho nên là đến và cũng ma cũng lịch sự, Ma vương lịch sự cũng chắp tay chào Phật, cũng kêu Phật bằng Thế Tôn đàng hoàng. Chúng ta nhớ nha, chúng ta nhớ là Ma vương cực kỳ lịch sự, lễ độ, chứ không hề bày tỏ cái thái độ là hung hãn mà dữ dằn mà vô lễ. Đó. Do đó, ở trên cuộc đời này mà khi ta gặp những người nào mà hết sức là nhã nhặn,

[45:45]lễ độ, ngọt ngào với ta thì đầu tiên ta phải nghĩ đây là ma, nhớ nha. Mà mà nếu họ không phải ma đó, thì họ mới gọi là người có giáo dục, ừ, có có đạo đức nha. Trước hết phải nghĩ ma giùm thầy để đừng có lầm cái đã. Nhớ như vậy. Ma họ đến với mình, họ ngọt như đường. Nhớ giùm thầy cái đó. Từ đây suốt cuộc đời còn lại nhớ điều đó giùm thầy, đừng quên. Hễ ai ngọt với mình, có thể đây là ma, nhớ giùm câu đó nha. Mà nhất là ở trên mạng nghe nha tụi con, mấy đứa con trẻ trẻ nha. Ở trên mạng mà nó ngọt như mía lùi chừng nào thì nó càng càng là ma, ma nhiều chừng nấy. Thành thử đó, trên trời có Ma vương,

[46:28]dưới đất thì có ma dân, ở trong mạng thì nó có ma ma mạng. Hết sức là cẩn thận, mà ma nào nó cũng ngọt như mía lùi, nhớ như vậy. Thì Ma vương mới tới gặp Phật mới nói thế này: "À, bạch Thế Tôn," cũng lễ độ vô cùng, "như Thế Tôn đã biết là cái thế gian này ít khi được cai trị bởi những bậc vua chúa hiền thiện, mà bạo chúa ác độc thì nhiều.

[47:01]Cho nên là cái người dân ít khi nào được sống trong cái cảnh thái bình, thịnh trị, hạnh phúc, an vui. Con thỉnh Thế Tôn hãy bước ra làm một vị vua. À. Người như Thế Tôn, một bậc mà toàn diện, hoàn hảo như Thế Tôn chắc chắn sẽ là một vị vua trên cả tuyệt vời nha, sẽ đem đến cho thế cho chúng sinh, cho thế gian này biết bao nhiêu những điều hạnh phúc. Và con xin nguyện làm tể tướng, phụ với Thế Tôn." Nghe đã chưa? Nghe đã vô cùng. Nó nó lừa đó. Đức Phật mới nói: "Này Māra, ngươi không hiểu Ta. Ngươi không hiểu Ta." Tại vì khi mà Phật đúng là chứng tới cảnh giới giải thoát của Phật rồi thì ma nó không hiểu, nó cứ lấy suy bụng ma mà ra bụng Phật, à.

[47:55]Nó cứ suy ma rồi nó cứ tưởng là là Phật chứng ngộ cao siêu rồi thì cũng thích quyền lực. "Nên ngươi không hiểu Ta." Đức Phật mới rầy, mới nói rằng là cái hạnh phúc đối với Phật là là khi

[48:13]Niềm vui khi ánh trăng soi qua vườn cây dịu dàng. Tức là những điều nhỏ nhỏ vậy trong cuộc đời này. Chùa vang vang tiếng kinh êm ả nơi đầu làng.

[48:29]Rồi cái thuyền ở trên sông, dòng sông nghe máy khua ha, đưa người qua vội vàng cũng là cái hạnh phúc. Đó. Người đi xây ước mơ ha, trong cái niềm tin nhẹ nhàng như vậy. Thì cái tiếng trẻ thơ đi học về hát vang vang trên đường cũng làm ta hạnh phúc. Rồi trong buổi chiều tà có tiếng chuông chùa vang vang, có khói bốc lên từ cái mái nhà tranh nghèo xa xa cũng làm cho ta hạnh phúc. Rồi mỗi khi gặp một người quen trên đường, chào nhau một cái trong cái niềm yêu quý cũng là hạnh phúc. Khi gặp một bậc Sa-môn đáng kính, ở giữa đường mình quỳ xuống giữa đường mà không sợ dơ để lạy người cũng là một niềm hạnh phúc.

[49:18]Ta còn có mẹ để ta nuôi hạnh phúc, ta còn có cha để ta dưỡng, đó cũng là hạnh phúc. Hạnh phúc không phải là xa xôi, hạnh phúc không phải là quyền lực. Nên nói: "Ngươi không hiểu ta. Cái hạnh phúc của một Đức Phật mà dạy cho chúng sinh là gì? Tức là tìm vui được trong những điều hết sức là đơn giản mà thánh thiện trong cuộc sống này. Chứ hạnh phúc của ta không phải là dạy cho chúng sinh phải đi tìm quyền lực. Mặc dù là lúc nào ta cũng mong cho mọi người được hạnh phúc. Ngươi không hiểu ta." Cái cái câu trả lời đó hay và vĩ đại lắm. Ừm. Này: "Khi lòng tham vô tận, núi vàng vẫn không đủ." Đức Phật mới nói:

[50:02]"Khi chúng sinh mà lòng tham chưa hết, bây giờ có một triệu ông vua minh quân ra cho họ cơm ăn, áo mặc, họ vẫn đòi tiếp à." Nói hôm nay là cái làng nghèo quá nên là nhà nước kéo được sợi dây điện vô rồi, cái nói: "Cho dây điện mà không cho cái máy lạnh." Thấy không? Ông vua gì, ông Tổng thống này, ông Chủ tịch này chưa sướng gì hết trơn, kiếm ông khác. Cái ai mà cho cái máy lạnh rồi trong máy lạnh trống bốc mà không có bỏ trái cây gì trỏng hết. Phải không? Tức là Đức Phật mới nói là: "Khi lòng tham vô tận, núi vàng vẫn không đủ. Vì thế người có trí tìm đường giác ngộ đi. Người đã biết chân lý, nguyên nhân của khổ đau

[50:42]đâu thể giao đời mình cho thế gian lạc thú. Hãy để ai biết rõ nguyên nhân của luân hồi, tu hành thoát lưới ái, vượt sinh tử vô minh."

[50:57]Phật rầy Ma Vương bằng một bài kệ và những lời dạy như vậy. Cứ nói là cứ nói là ngày xưa Phật mơ ước đem hạnh phúc cho chúng sinh, bây giờ Phật ra làm vua để đem hạnh phúc chúng sinh. Đức Phật mới nói hạnh phúc không phải, không bao giờ đủ khi mà chúng sinh còn lòng tham. Cái mà Phật dạy chúng sinh là hết lòng tham thì tất cả mọi điều đơn giản nhất trên cuộc đời này đều làm chúng sinh hạnh phúc. Một cành hoa rơi trước gió cũng làm ta hạnh phúc. Ai đã sống trên cuộc đời quên chưa ngắm cánh hoa rơi. Ai đi lướt qua phận người chưa nghe tiếng ru hời vời vợi. Đó. Những điều hạnh phúc như vậy. Ta đi ngang qua nghe mẹ ru con:

[51:40]"À ơi!" cũng thấy mình ấm lòng hạnh phúc. Đó, hạnh phúc chính là những điều đơn giản mà thánh thiện như vậy, đâu phải là những cái gì nó phải cao sang, quyền quý mà khi lòng tham còn, cho nhiêu cũng không đủ, cho nhiêu không đủ. Cho người ta hết một Trái Đất, người ta vẫn đòi thêm Mặt Trăng. Nhớ như vậy. Hồi xưa thầy cũng giác ngộ điều này mà thầy đi tu. Hồi xưa thầy cũng giác ngộ chỗ này. Hồi nhỏ thì thầy khoảng 16, 17 tuổi á cái thầy cứ tự hỏi: "Ủa, mình sinh ra đời sống để làm gì? Tự nhiên tự như mình xuất hiện có mặt trên đời vô ích. Bao nhiêu người cứ phải có mặt trên cuộc đời này cứ chạy theo miếng

[52:21]ăn, miếng mặc rồi chết để làm gì?" Thế là từ đây tự trả lời: "Thôi, nếu mà để đi tìm cuộc sống ý nghĩa thì phải mình sống sống vì người khác. Mà mà sống là để tìm hạnh phúc mà sống để vì người, nhưng cái gì mới là vì người, đem cho người cái gì mới là vì người?" Thì cứ tưởng là đem cho người ta cơm ăn, áo mặc hạnh phúc. Đến khi thầy gặp Phật pháp, đến khi thầy gặp Bổn Sư thầy thì mới nói là cái hết lòng tham mới là hạnh phúc. Thầy mới nói: "Thôi, cuốn gói đi tu là đúng rồi, để dạy mọi người đừng tham nữa."

[52:59]Chứng được điểm này ha. Ừ. Có những người tu tới cái cảnh giới cao siêu. Họ chứng thiền mà tới lúc bắt đầu có thần thông. Thấy ngồi đây mà biết được chuyện ở xa. À như có ông sư ở trên núi đó, ông ngồi trên núi ngồi thiền, nhưng mà hôm đó ông biết là có ai lên núi thăm rồi ổng đi xuống ổng đón giữa đường để ổng đưa lên để sợ lạc đường. Lại đến như vậy. Thì trong một đêm, ổng ngồi thiền cái thấy một cái vị như là tiên vậy đó, tiên phong đạo cốt hiện ra khen, nói: "Con đã chứng được Lăng Nghiêm Đại Định." Hai ngày sau ổng phát điên luôn, xé quần, xé áo đi xuống chân núi.

[53:43]Nghĩa là sao? Nghĩa là lúc đó ổng chưa đủ kiêu mạn để điên, cần một cái chất xúc tác, cần một cái chất xúc tác để gợi cái kiêu mạn lên cho lớn thì Ma Vương lần này hiện ra với hình thức một ông tiên, khen một câu: "Con đã chứng được Lăng Nghiêm Đại Định" là cái kiêu mạn ổng lớn lên đủ để phát điên luôn và không giải thoát được. Chứ nếu ngang cái sức định đó mà được gặp một bậc thánh dạy một cái câu về vô ngã thì ổng chứng thánh chứ không phải chỉ chứng thiền. Nhưng tiếc là Ma Vương đã đến sớm một bước. Mà sở dĩ như vậy bởi vì ổng có khoe vài câu về thần thông trước đó một chút thì Ma Vương đến sớm một chút, gợi cho ổng một cái kiêu mạn rồi là phát điên liền.

[54:31]Cho nên ta nhớ điều, Ma Vương chụp vào ta, điều khiển ta, xoay xở ta, lèo lái ta bởi vì trong tâm ta còn một chỗ để Ma Vương nắm được mà trong những điều mà để cho Ma Vương nắm được có kiêu mạn, có tham vọng, có ác độc, có ích kỷ. Hễ ta thấy trong tâm mình có những cái kiêu mạn, những tham vọng, những ác độc, những ích kỷ hơn thua, ganh tỵ đều là những điểm mà cho Ma Vương thọc vô nắm được tâm mình, lèo lái cuộc đời mình đi và cứ xúi mình cứ làm bậy hết chuyện này tới tới chuyện kia. Nhớ như vậy. Do đó

[55:09]là khi mà có ai đến gợi cho ta cái tâm đó thì ta biết là ta đã gặp phải ma thứ thiệt. Một ngày nào đó đẹp trời ha, ánh bình minh vừa lên nha, những con chim hót ở đầu cành, tiếng chuông chùa ngân nga, tiếng chuông nhà thờ giục giã, những người mặc áo dài tha thướt đẹp đi trên con đường làng. Không, lúc này đi Cup rồi quên, đi Dream, đi Wave đồ rồi. Đi thăm nhau ha, trong buổi sáng mà những hương lúa xa xa còn bay thoang thoảng trên trên cánh đồng, trên đồi núi, trên nương đồi, trên những mái nhà. Ừ. Bỗng nhiên ta gặp một người, bỗng chàng nghệ sĩ từ đâu tới êm ái trao cho một câu nói này mới ghê nè.

[55:59]Nhớ nha, câu nói nó là nó làm cho ta có những cái tâm, gợi cho ta có những cái tâm. Giờ tâm thứ nhất nè, tâm tham. Nói: "Anh ở đây tới hết đời anh không cất nổi cái nhà lầu. Anh theo tôi làm ăn ha thì nó hơi bất hợp pháp một chút, nhưng bảo đảm anh 3 năm sau ở đây anh xây được cái biệt thự cho ba mẹ anh." Đó. Cái câu nói gợi cái gì trong lòng ta? Tham. Ta khởi tâm đó lên, ta dính vào lưới ma liền. Hoặc bây giờ nói như thế này: Nói thế này là: "Ở đầu làng này cái tay trưởng ấp này nó giàu quá. À không biết nó nó chỉ là trưởng ấp mà tại sao nó có bao nhiêu mẫu đất ha, bao nhiêu cái lập được trang trại, nhà cửa như vậy?

[56:47]Chắc chắn nó là cái thứ mà nó bóc lột, nó nó nó nó hút máu người ta. Không thể để cái thứ đó trên đời này được, mình phải đấu tranh, phải giành lại cái quyền lợi của mình, phải không? Là phải tàn sát tụi nó, phải giết tụi nó để lấy lại cái quyền làm chủ của của nhân dân gì đó đại khái." Kích động, cái đó là kích động cái gì? Kích động cái gì? Ác độc. Nhớ như vậy, tức là kích động sự ác độc mà ta nghe lời nói: "Rõ, được rồi. Ai có cây cầm cây, ai có cuốc cầm cuốc, nhao vô đánh nó rồi cướp của nó" thì không ngờ ta rơi vào lưới ma á. Ta bạo động, ta manh động, ta biểu tình gì đó không ngờ là ta bị rơi vào lưới ma.

[57:27]Đó là kích động ác độc hoặc là có người nào đó đến nói với ta thế này, nói: "Tôi thấy anh đẹp trai, học giỏi, có nhân cách, một người có những tiềm năng để có thể đứng trên bao nhiêu con người mà tại sao anh cứ lẹt đẹt anh đứng đây hoài, anh cứ làm công cho cái ông này? Phải không? Những con người đó hết sức là tầm thường đối với anh. Đó người đó tôi nhìn thấy là không bằng anh được." Hoặc là ta tu ở trong chùa đi, ta tu ở trong chùa với ông thầy mình rồi tự nhiên có một người Phật tử tới nói với ta thế này, nói: "Sao tôi thấy thầy tu ở đây uổng quá. Thầy ở đây thầy chỉ làm công cụ cho cái ông thầy trụ trì này thôi

[58:03]mà tôi nhìn cái nhân cách của thầy tương lai thầy còn gấp 10 ổng. Ổng 1 chứ thầy phải gấp 10, tại sao thầy cứ ở đây? Nên bây giờ thầy nghe lời tôi, tôi cố vấn cho thầy mà thầy đừng nói cho ai biết là tôi cố vấn." Đó nó thêm cái dấu đó nữa, thứ là thứ bất hợp pháp mà, cứ thầm: "Tôi cố vấn cho thầy không bao lâu thầy lật đổ ổng, thầy lấy luôn cái chùa này thầy làm trụ trì ngon lành." Là kích động mình cái gì? Gian ác, phản bội. Và khi mình nghe những điều đó, tâm đó khởi lên, mình đi theo con đường ma đạo luôn. Nhớ như vậy. Cho nên một ngày đẹp trời nào đó, nhớ đề phòng mấy ngày đẹp trời đó giùm thầy.

[58:40]Đề phòng mấy cái ngày đẹp trời và có những con người đẹp trai nha. Đó, nói những lời đẹp đẽ thì nhớ đề phòng mấy cái đó giùm thầy, coi chừng đều là ma hết cả. Nhớ như vậy nha. Trong đây có một cái điều, sở dĩ ma đến với Phật là vì ma nhớ đến cái tâm niệm của Phật của bao nhiêu kiếp xưa, mà cái tâm niệm của Phật nó là một lý tưởng đẹp, à muốn xây một cái đời thái bình thịnh trị cho dân được ấm no, hạnh phúc ha, bởi có những người cai trị hiền thiện. Và ma nó biết một cái công thức rằng: cái lý tưởng, hoài bão đó lúc nào nó cũng lẫn với tham vọng quyền lực, nhớ như vậy. Ha, khi ta mơ ước làm một cái điều gì đó tốt cho đời

[59:33]thì xin thưa, phải đôi tay không mà làm được không? Phải làm sao? Phải giàu và có quyền lực mới làm được những điều tốt cho đời. Cho nên, khi ta khởi lên một cái ước mơ, một hoài bão là để xây dựng cuộc đời này có tốt lành, ai cũng yêu thương nhau, mọi người được hạnh phúc, thì xin thưa, phía sau đó ta đã gì? Đã khởi lên một tham vọng về quyền lực, về tiền bạc rồi. Nhớ như vậy. Và ma nó biết công thức đó, nên hôm nay nó đến gặp Phật nó gợi lại. Nó gợi lại, nhắc lại cái ý niệm của Phật ngày xưa. Và nó nghĩ rằng là khi mà Phật nhớ lại ý niệm đó, khởi lại ý niệm đó, thì sau lưng cái tâm niệm đó, Phật cũng bị khởi theo cái gì?

[1:00:16]Tham vọng về tiền bạc, về quyền lực. Và Phật mới rầy đó: "Ngươi không hiểu ta." Phật làm gì còn có tham vọng quyền lực, tiền bạc nữa mà để cho ma nó gợi, nên không thoát ra. Phật thì thoát, còn ta thì sao? Ta dính à. Cho nên suốt cuộc đời còn lại, ta cẩn thận những điều này nha. Ai cho ta một lý tưởng đẹp, coi chừng nó không phải đẹp đâu. Cái đằng sau mà nó gợi luôn cho ta mới là cái nguy hiểm, chính là cái tham vọng về quyền lực. Cái đó mới nguy hiểm. Cho nên, sống trên đời này, ví dụ như ta cần một cái người mà lãnh tụ,

[1:00:58]thì phải là người lãnh tụ không muốn làm lãnh tụ, đó sẽ là người lãnh tụ tốt. Nếu Phật giáo cần một người lãnh đạo, thì phải là cái người mà không bao giờ muốn làm lãnh đạo thì người đó mới là lãnh đạo tốt. Đó, nhớ là như vậy. Nhớ lại như vậy. Ta qua bài kệ khác. "Người sống đời phóng dật, dây tham ái leo quanh, đời này tiếp đời khác, như vượn hái trái chuyền cành. Ai sống trong đời này, bị ái dục buộc ràng, sầu khổ sẽ tăng trưởng, như cỏ dại gặp mưa. Ai sống trong đời này, hàng phục được ái dục, sầu rơi khỏi người ấy, như giọt nước trên lá sen." Có nhiều khi ta dịch không được, thôi để luôn sáu chữ.

[1:01:43]"Đây điều lành ta dạy cho những ai theo ta, hãy nhổ tận gốc ái, như nhổ gốc cỏ dại, chớ để ma phá hoại, như nước cuốn cỏ lau." À

[1:01:56]Phật nói bài kệ này vì có cái câu chuyện thế này: là có một ngư dân bắt được một con cá to, cái vảy nó vàng óng ánh óng ánh như là vàng ròng, lấp lánh lấp lánh đẹp, nhưng mà nó mở miệng ra một cái là cái mùi thối ra cả một cái làng chịu không nổi. Thì cái người dân họ mới thấy con cá lạ, họ đem dâng vua. Hồi xưa họ có cái lạ như vậy, hễ có gì quý quý là đem tiến vua. Dân họ thương vua, cũng yêu kính thật sự, món ngon vật lạ là đem dâng vua, gọi là tiến vua đó, ừ. Thì à vua Ba Tư Nặc sau khi quan sát con cá rồi cũng lấy làm lạ, con cá rất là đẹp. Đó, bỏ nó trong cái cái cái cái bồn đấy, như vậy cho nó bơi, nhưng mà nó ngóc lên mà nó hả

[1:02:39]nó mở miệng ra để nó táp nước cái, thở hơi cái là thối cả một cái cung điện. Cái mới đem con cá đó vô cho Phật. Thì đây là chuyện lạ. Phật dùng thần thông bắt con cá đó nói. Phật mới hỏi là: "Cái người anh Sodana của ngươi ở đâu?" Con cá nói: "Dạ, anh Sodana con đã nhập Niết Bàn", tức là chứng đạo. "Thế còn mẹ và em gái ngươi ở đâu?" Nó: "Dạ, mẹ và em gái con vẫn còn đang đọa địa ngục." Xong đó rồi con cá nó nhảy lên cao, nó lấy đầu nó đập vô cái bồn, nó tự tử nó chết luôn. Rồi nó đọa xuống địa ngục trở lại. Cái hiện tượng rất là kỳ lạ. Thì Phật mới kể cho mọi người nghe cái sự tích này, chứ lúc đó không ai biết.

[1:03:30]Phật nói là từ thời Đức Phật Ca Diếp, là con cá này là một người một Tỳ kheo. Thầy Tỳ kheo rất là giỏi, giỏi kinh điển và giỏi thuyết pháp, nhưng mà kiêu mạn rồi hay chê người này, chửi người kia.

[1:03:50]Thậm chí nhiều khi chính Đức Phật Ca Diếp thuyết pháp mà ông này cũng tìm cách cản.

[1:03:58]Cái người anh trai cùng đi tu thì cứ chăm chú tu tập rồi chứng đạo, nhập Niết Bàn luôn. Rồi cái còn cái việc cái ông Tỳ kheo này ổng cái hạnh ổng xấc xược như vậy, lần lần người ta ghét, người ta phê bình. Thì cái người mẹ và người em gái binh hùa theo, hùa theo rằng cho là ông Tỳ kheo này là tốt, là đúng, ổng chửi ai là đáng, không có trật, vân vân. Chết, hai người đó đọa địa ngục. Còn cái ông Tỳ kheo này chết rồi đọa vào địa ngục Vô Gián. Bỗng nhiên từ thoát địa ngục lên làm cá, coi như là tạm nghỉ địa ngục chút xíu. Nhưng rồi đập đầu tự tử chết, rớt xuống địa ngục trở lại liền, tức là chỉ nghỉ được, nghỉ ngơi được chút xíu trong

[1:04:41]mấy năm làm cá đó thôi, rồi xuống địa ngục trở lại. Cái nghiệp rất là nặng. Nên ở đây cái sắc vàng óng ánh của con cá này là do đời trước có tu, cũng có tu tập, cũng đã từng làm những công đức gì đó nên hiện ra thân sắc vàng óng ánh. Mà cái miệng hôi kỳ lạ là do cái gì? Chửi bậy, xúc phạm người ta nhiều quá. Cái nhân quả nó đồng thời, nhưng mà cái xúc phạm người ta nhiều quá như vậy cho nên thành ra nghiệp địa ngục luôn. Nên do đó là cái chữ "ái dục, tham ái leo quanh" này mà như Phật nói đó, tức là cái phiền não đó. Cái mà ổng đi chửi mắng người này, hơn thua, ganh tị người kia đó, Phật gọi chung lại cái từ là ái,

[1:05:27]"dây tham ái leo quanh", tức là những phiền não, ham muốn của mình á, tham vọng muốn mình cứ hơn người, muốn người ta phải dở hơn mình, nên phải chửi người này, phải mắng người kia để cho người ta phải dở hơn mình. Đó cũng là một loại muốn. Cái đó Phật gọi chung là cái ái. Dây tham ái nó leo quanh, nó buộc ràng, để làm cho cái người đó là cứ bị khổ hết đời này tới đời kia như con vượn mà nó hái trái nó chuyền từ cành này qua cành kia. Người ta cứ bị cái muốn đó, cái muốn bất thiện đó mà làm cho tái sinh hết kiếp này đến kiếp kia như vậy. Đó. Cho nên vì vậy, nói là hãy nhổ tận gốc ái đi. Đó, hãy theo ta tu tập mà nhổ tận gốc ái đi,

[1:06:10]đừng để như vậy những cái muốn sai lầm đó mà làm cho mình khổ đời này và khổ những đời sau, ừ. Ở đây ta thấy thế này: con cá Kapila này với người anh Sodana này là hai hình ảnh trái ngược. Cái người anh Sodana đó thì hiền lành, chuyên tu rồi chứng đạo, còn con cá Kapila này không chuyên tu, ráng lo học rồi đi tìm danh vọng, giảng pháp thu hút người, rồi hơn thua rồi tạo nghiệp. Hai hình ảnh, rồi đọa luôn, đọa địa ngục luôn. Bên kia người anh chứng Niết Bàn, bên đây người em đọa mất vào địa ngục. Hai hình ảnh trái ngược nhau. Người em, bởi cái tài thuyết pháp của mình, gây được ảnh hưởng lên nhiều người.

[1:06:56]Người anh không thuyết pháp, không gây được ảnh hưởng gì hết, rồi lặng lẽ nhập Niết Bàn luôn. Nếu hai người đó hợp lại là một thì làm sao? Là đạo Phật tuyệt vời. Tức là nếu ta có một người vừa có cái chứng đạo, đúng không ạ, mà vừa thuyết pháp, giáo hóa cho chúng sinh, thì đây là điều mà tốt đẹp cho Phật giáo. Nên khi một người đi tu thì hãy nghĩ đến điều này, nghĩ đến điều này: làm sao mà có thể hoằng pháp, truyền bá được đạo lý, nhưng mà nội tâm phải phải thúc liễm tu hành. Nhớ như như vậy nha.

[1:07:38]Còn cái chuyện con cá nói chuyện, nghe có thần thoại không? Nói cái chuyện này chắc chuyện bịa, chuyện thần thoại. Nó có cái câu chuyện này: ở bên Quận 4 á, có cái chùa Linh Quang Tịnh Xá, quý Phật tử biết không ạ? Ừ. Hồi xưa là lúc hòa thượng hòa thượng gì, hòa thượng còn sống á, Thượng Hồng Nhật gì đó, hòa thượng còn sống thì hòa thượng chuyên trị ma nhập. Hòa thượng chuyên trị ma nhập. Thì một lần đó, có một cái người nhà đó dắt vô một cái người đàn ông. Vô cứ ú a ú ớ ú a ú ớ, gì nói là bị vong nào nhập đó mà không nói, mà cứ ú a ú ớ, người cứ uốn lượn uốn lượn mà ú a ú ớ. Vô hòa thượng, hòa thượng mới bắt ấn quyết xong

[1:08:23]hòa thượng làm phép khai khẩu bắt nói. À thế là cái hòa thượng làm phép một lát sau cái cái cái vong nó bật ra tiếng nói, mới nói thế này, nói: "Tôi là con rắn ở trong rừng."

[1:08:38]Rắn mà một một cặp rắn lận, hai vợ chồng là một cặp rắn sống nhau trong rừng. Thì thấy cái ông này ổng đi ngang, ừ ổng vừa thành công được một cái chuyện lớn nên chúng tôi ra đứng ở ngoài đường để chào ổng. Mà ổng nỡ nào ổng ổng giết chúng tôi, ổng đập chết tôi. Ổng lấy oán trả ơn, cho nên bây giờ tôi nhập để tôi hành hạ cái con người ác độc này. Mà lúc mới nhập thì không nói được, vì là con rắn không nói được tiếng người. Nhưng đến khi hòa thượng làm phép thì khai khẩu, bỗng nhiên nói ra được. Thì cũng là người, cái xác người thì nói tiếng người thì thôi ta nghĩ cũng bình thường. Nhưng mà qua cái câu chuyện của hòa thượng á thì ta thấy thế này:

[1:09:22]Có những loại phép mà làm cho súc sinh nói được, nhất là súc sinh mà nó có cái linh tính á, linh khí á, giống như cái con mảng cặp mảng xà đó, cặp mảng xà đó có cái linh tính rất là lớn, có cái có cái tánh linh rất là lớn á, đến nỗi là biết cái ông kia đi về thành công, ra đường đứng đón chào, vân vân, như vậy. Nên ừ có nhiều cái trường hợp mà các loài vật nó có cái tánh linh. Ta đừng tưởng là loài vật nó ngu ha. Ví dụ hồi xưa trên chùa thầy có nuôi con chó Phú Quốc, mà ta biết chó Phú Quốc thì nói làm sao? Nó làm bạn với với sóng biển. Rồi khi đem về đây, đưa lên trên núi nuôi, không ngờ trong tiềm thức nó nó vẫn còn, còn là sóng biển.

[1:10:06]Thì cứ tới mỗi năm mùa hè như vậy thầy dạy đạo đức, tới cuối cái khóa thì cho mấy em nó ra biển, nó sinh hoạt ngoài biển một bữa, thì chỉ người nói với người về biển thôi. Nhưng mà khi mà xe tới, con chó nhảy lên liền. Nó ra biển nó tắm nó giỡn rồi xe về nó theo về. Còn xe đi đâu, suốt năm đi đâu không bao giờ nó lên, mà chỉ đúng trong cái dịp đi biển thì nó nhảy lên nó đi theo để nó ra biển nó tắm. Tại sao nó nghe? Tại sao nó hiểu? Bây giờ vẫn là một bí ẩn. Thì rõ ràng nó có một cái giác quan khác, có một cái tánh linh khác, và nó hiểu nhiều chuyện trên đời này chứ không phải là không. Bởi vì nhiều khi ta không cần nói đâu,

[1:10:45]bằng tâm của ta thôi có khi nó hiểu được ta chứ không phải là không. Mà đó là một con chó thôi. Và nhiều vật khác, con chim trên rừng, những con mèo, con cọp, con voi đồ đều có những cái tánh linh của nó. Ta không coi thường được đâu, phải không? Thì ở đây vậy, cái Phật làm phép cho con cá bật ra tiếng nói người, đây cũng là cái thần lực của Phật, rất là phi thường. Còn hòa thượng ở tịnh xá Linh Quang Tịnh Xá hồi xưa thì làm cho cái con rắn mà nhập vào xác người á, không nói được, bật ra nói được tiếng người. Thì thua Phật một bậc, tại vì Phật làm cho con cá nói tiếng người, còn hòa thượng đó chỉ làm cho cái vong rắn nói tiếng người nhưng mà đã là

[1:11:22]trên xác của con người rồi, cho nên nó đã có điều kiện rồi, khác như vậy. Đây có một chút cái chuyện thần thoại để để ta nghe cho biết như vậy. Ừ. Ta qua bài kệ khác. Cái bài kệ này rất là lạ. Cái câu chuyện của bài kệ sau này rất là lạ. "Như cây bị chặt đứt, gốc lại sẽ đâm chồi, ái tùy miên chưa nhổ, khổ tiếp tục khởi sinh. Ba mươi sáu dòng ái, những lạc thú thế gian, những tâm niệm ham muốn, cuốn người đến lụy phiền. Dòng ái dục chảy khắp, như dây leo quấn tràn, nếu thấy dây tham ái, hãy dùng tuệ đoạn dứt. Người đời mê ái dục, theo đuổi các lạc thú, rồi lại cầu an lạc, nhưng cứ phải tái sinh.

[1:12:20]Như thỏ bị sa lưới, vùng vẫy và hoảng sợ, chúng sinh bị lưới ái, dằn vặt trong khổ đau. Hỡi các vị tỳ kheo, hãy nhiếp phục ái dục, lìa bỏ những tham lam, để mong cầu giải thoát." Cái câu chuyện này nó kéo dài từ trước thời Đức Phật đến thời Đức Phật và sau thời Đức Phật tới mấy trăm năm mới kết thúc cái cái chuyện tích này, thấy rất là lạ. Câu chuyện như thế này: Có một lần đó là Đức Phật à đi vào trong thành Vương Xá, đến khúc đó Đức Phật mỉm cười. Cái Ngài A Nan mới biết mỗi lần Đức Phật mỉm cười là có chuyện lạ, mới nói là: "Bạch Thế Tôn, không phải vô cớ mà Thế Tôn cười. Hôm nay có việc gì mà Thế Tôn cười?" Phật mới nói:

[1:13:09]"Này A Nan, ngươi có nhìn thấy con heo nái kia không?" Cái Ngài A Nan nói: "Dạ, con nhìn thấy con heo nái." Đức Phật mới nói: "Vào thời xa xưa, vào thời cái thời Đức Phật Ma Kha Căn Khu Đan Sa, tức là xưa xưa xưa lắm rồi, vào không không biết là bao nhiêu triệu năm, không biết, thì con heo nái này là một con gà, nó ở gần sát một cái thiền đường. Ngày nào nó cũng nghe vị tỳ kheo đó tụng một bài kệ xả thiền và vào thiền.

[1:13:41]Nghĩa là: Biết rằng thân này không phải ta, tâm này không phải ta, chẳng có gì là ta, chỉ có là trong từng hơi thở vào, trong từng hơi thở ra, trọn lòng tôn kính Phật. Đó là ngày nào con gà nó cũng nghe ông vị tỳ kheo đó, và nó nghe riết rồi bắt đầu cái tâm nó từ từ nó hiểu bằng cái trực giác của nó. Sau đó thì nó chết. Nó chết rồi nó tái sinh vào trong thành, sinh vào trong cung vua. Thì cái câu chuyện mà Phật kể và cái chuyện mà chính bà này kể nó hơi khác nhau. Một lát thầy kể cả hai là để ta đối chiếu. Phật mới nói cho Ngài A Nan thì chỉ như thế này, nhưng một lát mấy trăm năm sau bà này bả kể lại thì hơi khác một chút.

[1:14:24]Lúc mà cái người đó công chúa đó mới đi vào trong nhà xí, hồi xưa cái nhà xí thì nó chưa có phải nhà xí như ta bây giờ. Hồi xưa bước vào nhà xí là nhìn rõ hết cái phân ở dưới, cho nên thấy dòi nó bám dưới đầy nó hết ở dưới hết, thì nhìn cái đó tự nhiên bả hiểu được bản chất cuộc đời, ngay đó chứng sơ thiền. Chứng sơ thiền xong thì bà bỏ kiếp đó bà sinh lên cõi trời rất lâu. Sinh lên rồi cái

[1:14:53]khi mà tái sinh xuống thì làm một vị làm con của một bà một trưởng giả Bà-la-môn. Thì trong cái đời mà làm con của vị trưởng giả Bà-la-môn thì tạo những ác nghiệp, cho nên đời này tái sinh làm con heo nái tơ." Đức Phật kể ngang đó, và Đức Phật mới nói cái bài kệ là: "Những cái tùy miên ái tùy miên chưa nhổ..." Ái đây tức là những phiền não và những cái nghiệp nghiệp tâm xấu á, những cái kiết sử xấu nó còn ngủ ngầm, chữ "tùy miên" là ngủ ngầm á. Ái tùy miên chưa nhổ, tức là những cái niệm ác còn ngủ ngầm trong lòng ta. Vậy mà chứng sơ thiền rồi sinh lên trên cõi trời Sắc giới không biết bao nhiêu triệu kiếp rồi, xuống đây làm con của vị trưởng giả rồi,

[1:15:40]cái ác nó khởi trở lại, tạo nghiệp, chết đọa làm con nái tơ, con heo nái. Đức Phật mới nói là dễ sợ như vậy, tức là cái nghiệp tùy miên, cái tâm ác tâm xấu tùy miên ngủ ngầm trong lòng ta nó nó nó quăng một con người đi khủng khiếp như vậy. Thoát thân con gà vào thân con người, chứng sơ thiền lên tới cõi trời, rớt xuống làm người, đọa luôn làm heo. Vì ái tùy miên chưa nhổ, những cái niệm xấu còn ngủ ngầm ngủ ngầm trong lòng ta. Bà đó bả vậy, còn ta thì sao? Ta thì sao? Ta cũng vậy.

[1:16:20]Ta cũng đang còn rất nhiều cái ái tùy miên chưa nhổ trong lòng mình, phải không? Còn những tâm niệm xấu nấm ngầm ngấm ngầm chưa nhổ, cho nên kiếp này thì ta làm sao? Biết đi chùa, làm phước. Nhưng mà qua kiếp nào đó mà rời khỏi Phật pháp, những cái tùy miên cái bất thiện tùy miên nó khởi lên, ta làm bậy một cái, có khi mình làm heo làm chó hổng chừng được á, hổng chắc nha. Cho nên bây giờ còn nhìn thấy mặt nhau đẹp như vậy, chứ hổng bảo đảm ba kiếp sau còn nhìn thấy như vậy hay không, hay là mình lại gặp người ta, người ta vuốt đầu mình: "Ngoan ngoan nghe đây", móc miếng bánh mì quăng xuống đất cho mình ăn là không biết chừng á.

[1:16:56]Hổng bảo đảm điều đó á. Vì sao? Những ái tùy miên chưa nhổ. Đó. Bây giờ câu chuyện tích nó mới trải dài kiếp sau Phật nè. Nha. Con heo nái đó sau khi chết, bắt đầu lại tái sinh vào trong cái cung vua ở phía một phía nam Ấn Độ, cái tên dài lắm, thôi không nói. Rồi sau đó lại chết, lại tái sinh vào cái Benares Ba-la-nại. Bỏ cái thân đó vào một cái nhà người nuôi lái ngựa ở một cái cảng cảng sông Subharaka. Rồi lại chết cái bỏ lại sinh vào một cái dòng dõi một cái nhà thủy thủ ở một cái cảng biển khác, rồi lại tái sinh vào một cái nhà quý tộc. Đó, rồi sau đó lại tái sinh làm con gái của ông Sumana.

[1:17:43]Qua kiếp tới cái tái sinh ở kiếp này thì cái cô này là được tể tướng cưới, à, tể tướng cưới, sống giàu sang. Là tới cái kiếp này thì sau đời Đức Phật mấy trăm năm rồi, tức là lúc đó khoảng 300 năm sau khi Đức Phật đã nhập Niết Bàn, mà cái sự tái sinh của cái con heo này tới giờ thành cô gái này vẫn còn tiếp tục, câu chuyện vẫn còn tiếp tục. Thì lần đó có một vị trưởng lão đắc đắc đạo là Anula, ngài đi khất thực ngang, nhìn thấy cái cô vợ của ông tể tướng, ngài cũng cười. Giống như ngày xưa Đức Phật thấy con heo cười, ngài thấy ngài cũng cười. Các đệ tử mới hỏi: "Thưa trưởng lão, là ngài cười gì?" Cái ngài đứng ngay cửa ngài kể

[1:18:22]cái cái tiền kiếp của cái cô này, cái cô vợ của ông tể tướng này. Ngài kể kể kể kể kể cuộc đời của cổ xong cổ cũng sực nhớ lại tiền kiếp của cổ luôn. Ngay lúc đó cổ ngồi đó cổ chứng được cổ nhớ được tiền kiếp của cổ luôn. Cổ cũng nhớ là cổ tái sinh quá chừng như vậy, nên cổ xin chồng cổ đi xuất gia luôn. À, khi cổ xuất gia rồi cổ nghe thuyết pháp cổ mới chứng được Tu-đà-hoàn. Tới đời đó mới chứng Tu-đà-hoàn. Rồi hôm đó là Ấn Độ có chiến tranh giặc giã khởi lên thì cái cô tỳ-kheo-ni đó mới tạt về làng quê sinh sống. Ở đó cái bà mới chứng luôn A-la-hán, rồi bà mới kể lại cái tiền kiếp của mình cho đệ tử nghe và được lưu lại trong cái Pháp Pháp Cú truyện tích này.

[1:19:03]Bà mới kể rõ hơn là thời Đức Phật kể cho Ngài A Nan. Bà mới kể rằng là cái đời mà bà làm con gà mái mà ở gần cái thiền đường á, nghe tụng cái đề mục về thiền quán thì nghe thấm rồi một lần con diều hâu nó bay ngang nó sớt rồi bà mới chết, chứ không phải khi không chết. Đức Phật thì không có kể chuyện là con gà đó bị con diều hâu sớt, nhưng mà chính bà khi mà bà đắc đạo rồi bà mới kể rõ lại, lần đó bị con diều hâu nó ăn. Khi chết rồi thì bà mới sinh vào cái làng Vương Xá làm công chúa, nhưng mà không phải Đức Phật thì không nói bà đi tu, nhưng mà bà xuất gia làm tỳ-kheo-ni, và đời đó là chứng sơ thiền.

[1:19:44]Đức Phật thì lại nói là do bà vào nhà xí thấy dòi ừ mà thâm nhập thiền định chứng sơ thiền, còn khi bà kể lại thì bà lại bỏ cái chi tiết đó. Vâng, bà chứng sơ thiền và ở trên cõi trời mấy triệu năm. Trái Đất này đi qua không biết bao nhiêu biến đổi, qua không biết bao nhiêu đời Đức Phật, ở đó mấy triệu năm. Cho đến khi mà sinh xuống cõi người, sinh vào nhà của một trưởng giả giàu sang thì do cái những cái ác nghiệp tùy miên còn, nên thấy mình là con gái nhà giàu mới hống hách, làm bậy, làm những điều ác, chết đọa làm heo nái. Nên cái thời gặp được Phật thì lại mình là thân phận một con con heo, heo nái, cho nên chẳng học đạo gì được.

[1:20:27]Đây là một cái điều bất hạnh, cái mà thiệt thòi nhất của ta là sinh ra đời không được gặp Phật, phải không? Đó là cái đau khổ lớn. Còn những người mà sinh ra đời được vào cái thời có Đức Phật, ở gần Đức Phật là cái duyên phước lớn, thì bà này cũng sinh vào thời Đức Phật, gặp Đức Phật, nhưng mà sao? Lại làm thân heo. Rất là đáng thương. Nhưng mà cái chủng tử lành nó cũng còn nằm đó. Thì sau khi mà bỏ thân heo nái rồi thì bà sinh qua nhiều cái đời giống như là là hồi nãy kể đó, từ cái cái làng Bà-la-môn này qua tới cảng kia, rồi vân vân, cuối cùng là

[1:21:08]làm vợ ông tể tướng rồi nhớ lại tiền kiếp rồi đi suốt gặp trưởng lão Anula rồi đi xuất gia rồi bây giờ chứng A-la-hán rồi bà kể như vậy. Giờ ta nghe cái câu chuyện này một chút xíu, rất là lạ. Cái thứ nhất là cái chuyện lạ là lạ là con gà mà chỉ nghe pháp riết cũng được cái phước lành nữa. Tức là từ cái thân gà mà nghe có câu kệ tụng riết tụng riết rồi qua đời sau sinh vào cung vua làm công chúa, rồi chứng đạo á chứng thiền chứ không phải là chứng thánh. Đó là chỉ là con gà. Thế còn nếu ta ta không phải là con gà mà ta chỉ là tuổi con gà thôi, ta còn ngon hơn nhiều, đúng không ạ? Đó, con gà mà nó còn được vậy huống hồ mình chỉ là tuổi con

[1:21:51]gà, mình ngon hơn nhiều, nên mình nghe, ngày nào mình cũng tụng và mình còn thực hành thì kiếp sau mình sinh vô đâu? Kiếp sau mình sinh ở đâu? Con gà nó sinh vào cung vua làm công chúa đó, đó con gà. Còn mình tuổi con gà, mình chẳng những nghe mà còn thuộc, còn nhớ, còn tụng và còn thực hành, kiếp sau sinh vô đâu? Chùa hả? À coi bộ ngon.

[1:22:19]Nha, vậy là ngon hơn nhiều. Nhưng ở đây cái cảm ứng là như vậy. Cảm ứng là có con gà nghe kệ riết mà cũng được hưởng phước, nên bây giờ nếu ở trong trong nhà ta về cái con chó mà ta ngày nào ta tụng kinh mà nó cũng ngồi nghe, chắc chắn nó làm sao? Thoát kiếp chó. Ở những nơi ví dụ cái ta tu nơi vắng vẻ mà có những bầy chim thường tới nơi ta để ta tụng kinh ngồi thiền, coi chừng con chim nó cũng được hưởng phước đó mà thoát thân chim thành người chứ không phải là không. Ví dụ như ta đi phóng sinh, thả cá thì khi thả cá ta mới chú nguyện cho những con cá này đời sau được thành người, biết Phật pháp, vân vân, được tu tập thì con cá đó cũng được ảnh

[1:23:03]hưởng bởi cái duyên đó có thể thoát được chứ không phải là không. Cho nên đừng coi thường súc sinh nha, đừng coi thường súc sinh. Như mấy con rùa mà thả trước cái ao Quan Âm cũng vậy, ở đây cứ nghe kinh nghe kệ riết rồi kiếp sau hết làm rùa tai đỏ, rồi làm người tai cũng còn hơi đo đỏ một chút, dòm biết ai cũng biết, nó vậy.

[1:23:23]Cái chứng sơ thiền thì chưa phải chứng thánh, nhưng cũng được sinh lên cõi trời Sắc giới. Mà lên cõi trời Sắc giới rồi cái tuổi thọ của cõi trời đó thường là mấy triệu năm, ghê lắm. Ở đây cái khái niệm thời gian trong cái vũ trụ quan của Phật giáo thật là đặc biệt, ta nghe như vậy thấy rất là hay. Nên vì vậy là khi một người tu mà đạt được những cảnh giới lạ thì khoan mừng, bởi vì có khi ta chỉ chứng thiền chứ chưa chứng thánh. Như có nhiều người hay hỏi thầy về những trạng thái mà tâm thức họ khai mở khi họ nghe kinh, khi họ ngồi thiền thì thầy mới nói thế này: Khi mà tâm thức khai mở như vậy, bước qua một trạng thái

[1:24:04]mới thì có thể là chứng thiền, cũng có thể chứng thánh. Vì hai trạng thái giống hệt nhau nên thầy không kết luận được, mà chỉ kết luận chứng thiền hay chứng thánh ở chỗ này thôi. Nếu là chứng thánh thì ta làm sao? Tự nhiên khởi lòng tôn kính Phật tuyệt đối, thấy rõ thế gian này là vô thường và những cái đức hạnh tốt từ từ nó nảy nở trong tâm mình lớn dần lớn dần, thì biết mình chứng thánh, không bao giờ đọa súc sinh hay địa ngục, nhớ không? Còn chứng thiền thì cũng bất chợt nó khai mở, nhưng mà rồi lại làm cho ta có kiến giải lanh lợi, diễn tả về thiền, thậm chí có tới thần thông, nhưng mà cũng chỉ là chứng thiền, và sinh lên cõi trời,

[1:24:46]rồi có khi rớt xuống lại và có khi rớt tuốt luôn xuống địa ngục luôn cũng có. Nên chứng thiền thì chưa bảo đảm, giống như cái cô này vậy, sinh lên cõi trời mấy triệu năm, xuống làm người, rớt xuống làm heo. Rất là đáng sợ. Cho nên cái cần của ta là cố gắng làm sao mà chứng thánh, hễ mà lỡ chứng thiền rồi phải ráng lạy Phật thiết tha tôn kính để chứng thánh luôn, để bảo đảm, bảo đảm không không đọa ác đạo nha. Khi mà sinh xuống làm con Bà-la-môn giàu có thì những cái ác pháp tùy miên nó trỗi dậy tạo nghiệp để đọa làm con heo nái, thì ta nhớ điều này nữa là trong tâm của tất cả chúng ta, những cái ác pháp tùy miên nó vẫn còn rất là nhiều.

[1:25:28]Ta vẫn còn những ích kỷ, những ác độc ngấm ngầm ngấm ngầm nó chưa hết đâu, phải ráng tinh tấn tu để cho những cái ác pháp tùy miên đó mà nó bớt dần đi nha, vậy đó. Thì trả lời câu hỏi sơ sơ chút thôi. Ta nghe cái bộ Pháp Cú này mình nghe đủ thứ chuyện trên đời ha, nhưng mà vẫn chưa hết chuyện trên đời, tới mấy câu hỏi này mới là đủ thứ chuyện trên đời nữa.

[1:25:55]"Có phải khi mình phóng sanh con gì thì mình không được ăn con đó nữa phải không?". Thật ra nó không có cấm, nó không có cấm, mà sở dĩ mình phóng sanh bởi vì mình ăn con đó nhiều quá cái mình phóng sanh bù lại, chuộc lại, không có cấm. Nhưng mà thật ra mình cứ tránh ăn là tốt nha, tránh ăn là tốt.

[1:26:17]"À Nam Mô A Di Đà Phật (ba lần). Kính bạch thầy, con là người bên đạo Công giáo lấy chồng đạo Phật, được nghe Cứu Pháp nhà Phật (Pháp Cú nha), con thấy rất đúng với thực tế và khoa học hiện nay nên con đã quy y Tam Bảo từ năm 2012 và đã tham dự tu Phật thất được hai khóa. Hôm nay con đến đây xin thầy mở lòng từ bi chỉ dẫn cho con như vậy con có lỗi gì với đạo Công giáo không? Con đã nguyện ăn chay trường từ tháng bảy năm ngoái nhưng năm nay con đi trông cháu ngoại, cứ phải dùng những thức ăn thừa của cháu có được không?". Có lỗi gì với đạo Công giáo không?

[1:26:58]Không. Vì sao vậy? Bởi vì nếu ta thấy rằng đạo Phật là chân lý nha, là lẽ phải, hợp với thực tế, với khoa học, với cuộc sống, với lương tri con người thì Chúa cũng thấy như vậy.

[1:27:19]Và việc mà ta đến với đạo Phật để ta có cơ hội mở mang thêm những điều đạo lý cao siêu thì một một đấng như Chúa chắc chắn là sao? Vui mừng. Vui mừng vì thấy cái con chiên của mình không còn là con chiên nữa mà nó thành con người. Vì nó bước lên một bước cao, trước kia kêu nó bằng con chiên, bữa nay nó theo Phật nên nó thành con người. Mà chẳng những nó thành con người mà sau này nó còn là Phật sẽ thành nữa nha. Nó còn làm Phật luôn chứ nó không chịu làm con chiên hay con người nữa đâu. Như vậy là chắc chắn Chúa sẽ vui mừng nha. Và một điều này, Chúa sẽ vui chẳng những Chúa vui mà Cha cũng vui. Là vì sao vậy?

[1:28:05]Bởi vì những người đạo đức như Cha, như các vị linh mục sẽ vui mừng vì thấy từ những con người như vậy các tôn giáo trên đời này hòa hợp, đoàn kết với nhau nha, nó không có ranh giới. Còn ai cứ có ranh giới hễ đạo nào theo đạo đó không qua đạo khác, thậm chí chống đạo khác thì như vậy đạo nào cũng ác. Tại vì dùng đạo chống đạo tức là đạo ác, còn đây dùng đạo để yêu đạo, dùng đạo để con người thương nhau thì đó mới là đạo lành nha, đó mới là Tin Lành cho con người. Còn không là tin dữ á. Nên không có lỗi gì hết.

[1:28:50]"Con đã nguyện chay trường tháng bảy năm ngoái nhưng năm nay con đi trông cháu ngoại cứ phải dùng những thức ăn thừa của cháu có được không?". Nếu mình đã phát nguyện ăn chay thì thôi đừng dùng thức ăn thừa nha, cứ đem thức ăn thừa đó cho những người nào khác để cho nó trọn vẹn.

[1:29:06]Ba con qua đời chưa được một năm mà mẹ con cũng mất theo, có phải ba con rủ mẹ theo không thưa thầy? Thầy không biết, nhưng vì thầy không nghe. Thầy không. Hai ông bà rủ nhau làm sao mà thầy biết được. Mẹ chúng con mất chưa được 49 ngày, vậy chúng con phải làm những công đức gì để hồi hướng cho mẹ? Bất cứ công đức gì nha. Bất cứ công đức gì mình hồi hướng thì ba mẹ đều được hưởng hết, không sao hết nha. Cái chữ này viết không rõ. Trước khi mất mẹ con bị cắn lưỡi cái gì đó? Co giật có à co giật, co giật. Co giật mà viết kiểu này. Co giật cắn lưỡi chảy máu, chúng con đưa vào bệnh viện, mẹ nằm bất động đúng bảy ngày chết.

[1:29:46]Vậy mẹ chúng con bị nghiệp gì? Cái nghiệp về miệng nha, nghiệp về miệng. Nghiệp về miệng thì nhiều thứ lắm. Ví dụ mình câu cá thì cũng bị nghiệp về miệng. Rồi hoặc là mình hay cắt cắt lưỡi con này con kia để ăn cũng bị nghiệp về miệng, hoặc là mình đánh người ta vân vân. Nó nhiều lắm không biết được, nhưng mà cũng là một cái nghiệp về miệng phải phải phải phải trả. Con khi ngủ thường bị ma đè, xin thầy cho con biết phải làm sao? Ma đè nó có cái nguyên nhân của nó. Ma đè là thường là ma nó giỡn với mình hoặc là ma nó dê mình. Không thầy nói thiệt à. Con gái mà bị đè ma đè tức là ma nam nó dê, còn đàn ông mà bị ma đè là ma nữ nó dê, mà ma cũng dê như thường.

[1:30:30]Tại ma cũng là chúng sinh mà. Ma cũng dê mà lúc mà nó khống chế mình không nhúc nhích được và cũng là do mình không có cái lực để đẩy ra. Cho nên khi ta tu, ta phải tu rất là nhiều, phước ta lớn, lễ Phật được nhiều, mình có cái uy lực tự nhiên trong giấc ngủ nó bảo vệ mình, ma không dám tới gần. Còn hễ trong giấc ngủ mình còn bị ma đè là có nghĩa là cái uy lực mình chưa đủ, nó là như vậy. Thưa thầy, trong xóm con có một con đường xấu, dân trong xóm bỏ tiền ra đắp, nhưng con đường này lại dẫn đến một quán nhậu, người trong xóm đi thì ít mà người đi nhậu thì nhiều. Vậy người trong xóm làm con đường đó có tội không ạ?

[1:31:07]Thì ta cố gắng á, hễ mình đủ sức mà hùn với nhau để mình làm con đường thì hãy đủ sức họp nhau lại kêu quán nhậu đó dẹp đi nha. Ngày nào mình cũng tới vận động quán nhậu đó dẹp đi để cho cái phước mình được trọn vẹn nha. Tốt. Thưa sư phụ, con không hiểu sao mỗi khi con ngồi thiền con cảm thấy tâm mình thanh tịnh được 2/3 thời gian, còn lại là tâm bị loạn, có khi loạn rất nhiều. Từ trước đến giờ con đều bị như vậy, xin sư vượng chỉ dẫn giúp con. À hôm qua nếu ai dự khóa thiền thì thầy có nói. Nhớ là có cái chánh niệm tỉnh giác được phát sinh từ ba cái biết. Cái biết thứ nhất là gì? Biết tâm mình vẫn còn loạn động hay phiền động.

[1:31:47]Cái biết thứ hai là biết thân này vô thường, cái biết thứ ba là biết hơi thở vào ra rõ ràng. Nên khi tâm mình được thanh tịnh, mình cứ tưởng là tâm mình thanh tịnh là cái hiểu lầm, cái làm mình tổn phước cái loạn lại. Còn nếu lúc mà thấy tâm thanh tịnh đó phải biết rằng sao? Tâm mình vẫn còn rất loạn động ngấm ngầm ở trong. Thì mình không bị không bị cái cái nó phạt là nổi loạn lên trở lại. Lúc nó đang thanh tịnh phải biết rằng thẳm sâu nó còn rất nhiều cái loạn động nha. Lúc nào cũng nhớ điều đó thì không bị.

[1:32:20]Một thanh niên người Anh 35 tuổi đã ở Việt Nam được 3 năm, đọc Phật, rất thích thiền nhưng không biết tiếng Việt, anh ấy có thể xin theo học lớp tu thiền tại chùa Từ Tân do thầy hướng dẫn được không? Được nha. Tại vì có những Phật tử mình ở đây cũng giỏi tiếng Anh lắm. Cứ đến đây tham dự rồi những Phật tử sẽ kèm theo để mà mà dịch ra giùm cho anh đó, không sao. Thưa thầy, làm thế nào để tìm được lý tưởng sống cho mình? Những lúc như vậy tâm thường chán nản luôn tự hỏi mình lý tưởng của mình là gì, xin thầy giúp cho con ạ? Lý tưởng là gì? Lý tưởng tức là mình mơ ước một cuộc sống cao đẹp vì những người khác.

[1:32:58]Mà vì những người khác là làm cái gì thì tùy mình. Nhưng mà hễ vì người khác, muốn đem hạnh phúc an vui cho người khác đều gọi là lý tưởng. Thì ta tùy khả năng mình mà ta chọn nha. Mà nếu nghĩ hoài không ra thì cứ làm một điều giùm thầy. Mà đi vớt rác trên kênh Nhiêu Lộc giùm thầy cũng ngon như thường.

[1:33:25]Nhiều người vô ý thức thả rác trên kênh Nhiêu Lộc á, thiếu người vớt. Đó cũng là một điều đóng góp cho đời, sống vị tha. Còn nếu mình có khả năng khác thì mình làm những điều khác, miễn làm sao là sống vì người, không vì mình. Đó là lý tưởng, vậy nha. Mô Phật, con đã quy y Phật tử từ lâu, 1990, nhưng con chưa hiểu gì về Phật pháp, cho đến nay 2013 con đã nghe qua nhiều đề tài của thầy, con mới nhận ra giáo lý của Phật quá thâm thúy, được thầy vận dụng thuyết giảng giữa đạo đời, con thấy đây là tài sản quý giá hơn tiền bạc. Con cầu xin Phật ban nhiều sức khỏe để thầy giúp chúng con hiểu sâu sắc về giáo lý Phật.

[1:34:02]Như vậy có phải con vô minh tham không? Không, không. Thì cầu cho người khác là điều tốt chứ đâu sao nha. Con đã nghe sư phụ giảng về ngài Xá Lợi Phất, khi nghe kinh Pháp Cú con cũng hay nghe sư phụ nói về hạnh của ngài La Hầu La, con rất ngưỡng mộ các ngài. Nay con có một thỉnh cầu mong sư phụ hoan hỷ giảng những bài pháp về các đại đệ tử của Đức Phật như ngài Phú Lâu Na, Tu Bồ Đề, La Hầu La được không sư phụ? Vì thầy giảng Pháp Cú á thì trong những truyền tích nó nói tới vị nào thì thầy nói tới vị đó nha. Khi nào sau này phải khi nào phải đợi có cái duyên nào đó. Còn nếu mà đọc cái truyện tranh Đỉnh Núi Tuyết á thì các vị đại

[1:34:40]đệ tử thì đều được nhắc tới nhắc lui, nhắc tới nhắc lui. Mới có ra được 14 tập à, nhưng mà thầy dự định là làm tới 100 tập mà không biết thầy đủ sống tới đó không. Phải phải 30 năm nữa mới đủ hết 100 tập. Lúc đó thầy sợ không biết sống không, vì năm nay thầy đã già rồi. Năm nay thầy đã 55 tuổi rồi. Nay thầy già, phải không? Thấy già dữ chưa? Già dữ.

[1:35:04]Thầy ơi, con nằm ngủ cứ đến 12 giờ đêm con nghe lạnh sống lưng, con chợt tỉnh giấc mở mắt ra thì con thấy một người ôm lấy vai con. Rồi con thấy vai ấm lên, như vậy có sao không thầy? Như vậy có hai người tới với mình. Một người đầu tiên là những cái ma vẩn vơ làm cho mình lạnh sống lưng, thì lập tức có một người khác có thần lực tốt hơn đến bảo vệ mình làm cho mình ấm lại. Tại vì cái người âm mà họ không phải ở cõi cao á thì họ đem lại cái khí lạnh, còn cái người mà họ ở cõi cao họ mới tạo ra được cái hơi nóng cho mình. Cho nên như vậy là có hai người tới, một người phá rồi một người bảo vệ nha.

[1:35:42]Cố ráng tu, ráng tu để tự mình bảo vệ lấy mình. Người tự tử và người bị tai nạn giao thông có phải do nghiệp và có được sớm đi đầu thai không? Tự tử cũng do nghiệp nha. Hồi xưa mình mình bức tử ai á, mình dồn ai vào khốn cùng thì thường sau này mình phải tự tử. Thì tai nạn giao thông thì dĩ nhiên là cũng là nghiệp. Còn đầu thai sớm hay không á là cũng tùy nghiệp mà đa phần là người tự tử thì rất khó đầu thai. Duyên mình chưa chết mà mình tự mình ép mình chết thì không đầu thai được, lâu lắm. Còn tai nạn giao thông thì cũng có khi nhanh đầu thai. Thưa thầy, con là kỹ sư thủy sản, con nghe mọi người nói làm cái

[1:36:21]nghề nuôi trồng thủy sản này là không tốt, là nghề sát sanh. Nhưng theo con nghĩ là trong quá trình nuôi trồng thì con đã chăm sóc luôn luôn mong muốn tôm hay cá được khỏe mạnh. Mặt khác nghề này đã tạo ra công ăn việc làm cho nhiều người, giúp đỡ nhiều gia đình thoát nghèo. Xin thầy giảng dạy cho con có nghề nghề này có thật sự tạo nghiệp và sát sanh thì thầy dạy cho con cách giảm tội. Không đúng như vậy á. Thực ra á nó có cái mặt tốt chỗ này, mặt xấu chỗ kia. Thì cái mặt tốt là ở chỗ là thứ nhất nó tạo ra một cái nguồn thực phẩm và mà rất nhiều người còn ăn nó. Đó là cái tốt. Cái thứ hai nó tạo ra công ăn việc làm cho nhiều người mà tham gia vào việc đó.

[1:36:58]Và thứ ba là nói là cái người nuôi trồng thủy sản lúc nào cũng mong cho nó mập nó béo lên để bán được lời á, nên được nhiều tiền thì cũng coi như là giai đoạn đó cũng coi như là tốt đi. Cái giai đoạn từ cho đến lúc mình vớt lên mình bán rồi người ta cắt cổ nó thì lúc đó tính sau, còn lúc mà mình đang nuôi nó mình mong cho nó mập béo thì thôi tạm gọi là tốt vậy đó, cũng gọi là tốt. Nhưng mà rồi cái xấu là gì? Cái xấu là tới lúc mà mà đem nó đi giết thịt thì lúc đó là lúc xấu. Thì bây giờ trong cái công việc nuôi trồng thủy sản này cả xấu và cả tốt nó cộng lại cộng lại thì cái nào lời? Cái xấu nặng hơn hay cái tốt nặng hơn thì

[1:37:35]thì ta chưa dám quyết định lắm vì nó còn lệ thuộc vào người ăn làm gì nữa. Tức là cái người ăn xong rồi đó bắt đầu họ đi đánh bài, họ quậy phá thì cái xấu trở thành sao? Rất nặng. Còn nếu mà cái người ăn xong rồi cái họ họ đi chùa, họ đi đắp đường, họ làm những điều tốt thì cái xấu đó bị giảm nhẹ. Thầy nói như vậy có hợp lý không ạ? Thầy cũng giảng như vậy, hồi xưa ở Bình Định á ở chùa Hương Mai rồi sau đó nó cắt xén rồi nó đưa lên mạng nó nói thầy giảng là ăn cá được phước á. Nó bóp méo lại nói thầy giảng ăn cá được phước, sự thật là như vậy. Cho nên khi thầy dặn là những người nào mà kinh doanh về những cái nghề thủy sản thế này,

[1:38:19]tức là thực phẩm mà liên quan tới thức ăn động vật thì biết rằng á cái nghiệp mình nặng hay nhẹ là lại lệ thuộc vào cái người ăn, phải không ạ? Còn đúng là cái nghề này nó có phần tốt có phần xấu, đúng rồi đó. Nhưng mà cái phần xấu nó sẽ rất xấu nếu cái người ăn ăn xong đi làm làm điều xấu. Nếu cái phần xấu này sẽ rất ít xấu nếu cái người ăn xong đi làm chuyện tốt, đúng không ạ? Vậy bây giờ để bảo đảm rằng cái người ăn xong đi làm chuyện tốt không thì ta phải làm gì?

[1:38:53]Là mỗi khi bán cho ai một ký tôm, ta tặng thêm một đĩa thuyết pháp.

[1:39:01]Đó về về mà nghe. Mà dặn người ta là nghe xong mới được ăn cái ký tôm này nha. Để để bảo đảm vậy đó rồi.

[1:39:13]Thưa sư phụ, con là nhân viên làm trong cơ quan nhà nước, nhiều lúc giúp dân làm các thủ tục giấy tờ, con giúp với tấm lòng. Nhưng khi xong việc, người dân lại đem tiền bồi dưỡng cho con. Nhận tiền đó có mang tội không ạ? Con làm gì với tiền đó bây giờ thầy ơi? Xin thầy cho con biết thầy đã giảng bài nào liên quan đến đạo đức người làm trong cơ quan nhà nước chưa ạ? À, con biết để con tìm nghe. Thật ra cái người làm công chức, lương có đủ sống không? Không, không bao giờ đủ sống. Nhớ, nhà nước luôn luôn trả lương thấp. Tại vì sao? Bởi vì số lượng công chức nhiều quá. Mà nếu trả lương cao một chút xíu là rất hao tốn ngân sách,

[1:39:49]mà hao tốn thâm hụt phải đóng thuế thì cũng lấy của dân ra chẳng lấy của ai. Cho nên khi người công chức mà lãnh lương thấp có nghĩa là dân sẽ bớt bị áp lực về đóng thuế. Nó vậy thôi. Nên do đó, hầu hết người công chức, người làm quan nào lương cũng rất là thấp. Đời xưa như vậy, đời xưa tới đời nay, hễ làm quan là phải chấp nhận lương thấp. Nhưng mà vẫn giàu là vì sao? Vì một trong hai điều. Một là vì hối lộ, tức là mình dùng quyền lực mình ép người ta phải đưa tiền. Hoặc là mình dùng quyền lực của mình mình giúp người ta một cách phi pháp để người ta trả tiền cho mình. Đó gọi là tham nhũng, hối lộ, người đó bẻ cong luật pháp, thiên vị và phạm pháp.

[1:40:33]Đó là hối lộ. Nhưng trường hợp thứ hai là không phải hối lộ mà gọi là được bổng lộc. Bổng lộc là thế này, tức là cái người làm công chức mà khi làm giúp dân á, sự thật họ làm phước rất là lớn. Trong một ngày, họ giải quyết không biết bao nhiêu công việc cho người dân, mà nhờ họ làm việc tận tình như vậy, người dân mới được bao nhiêu điều lợi trong cuộc sống của mình, đúng không ạ? Đất đai có giấy tờ, cái giấy này giấy kia thuận lợi, xin chứng nhận này chứng nhận kia để họ họ mới có cái tờ giấy họ đi làm bao nhiêu điều trong đời sống của họ. Cho nên cái người làm công chức mà giúp dân cho tận tình á, phước lớn lắm.

[1:41:08]Cả một ngày mình làm không biết bao nhiêu việc phước mỗi ngày. Ví dụ như có người than: "Một ngày nay không làm gì ra được việc phước." Còn cái người làm công chức ngồi một ngày thôi là không biết bao nhiêu việc phước đã làm trong ngày đó rồi. Và cái phước có rồi tự nhiên cái quả báo nó tới. Quả báo nó tới là sao? Là người dân tự nhiên họ hay bồi dưỡng mình, họ thưởng và họ thưởng trong cái trong lòng họ rất vui, đúng không ạ? Khi mà thấy cái người công chức tốt, cán bộ tốt ta thích cho tiền mà lòng ta rất vui, ép họ lấy nữa. Họ cho mình mà vui, mình không mang tội. Còn họ cho mình họ cười cười sau đó họ nghiến răng trèo trẹo à thì mình mang tội.

[1:41:44]Tức là họ tức quá do mình ép họ đó, họ phải đưa tiền mà lòng họ rất là tức giận thì gọi là tham nhũng, hối lộ thì mình mang tội. Còn đây họ cho mà họ ép mình, mình không lấy họ còn ép bắt phải lấy, mà mình nhận thì họ vui mừng vì sao? Vì mình đã giúp họ. Và họ cũng tiền bạc họ cũng thoải mái thì hoàn toàn không mang tội, mà cái đó gọi là bổng lộc do cái phước mình đã giúp dân nhiều quá. Cho nên là cứ yên tâm mà hưởng cái tiền mà dân bồi dưỡng. Tuy nhiên, tiền đó để làm gì? Có mấy điều? Ba điều phải làm. Chia cái tiền đó làm ba nhưng mà đừng cần chia đều, chia làm ba phần, nhưng phần lớn phần nhỏ thì tùy, thầy không có nói ý kiến.

[1:42:22]Nè, phần thứ nhất: Cho mình để bổ sung vào cuộc sống, tại vì chắc chắn lương không đủ. Cho nên lấy một phần để bổ sung vào cuộc sống của gia đình mình, nuôi gia đình mình. Phần thứ hai: Chia bớt cho những đồng nghiệp mà họ không được bồi dưỡng như mình, tại vì nhiều khi mình ở cái khâu mình lại được dễ được bồi dưỡng, còn có những người họ ở những khâu khác không dễ được bồi dưỡng nên chia bớt cho họ. Và phần thứ ba: Đem lên chùa Từ Tân cho thầy.

[1:42:54]Kính bạch thầy, đôi lúc con đọc kinh cầu siêu cho chúng sinh ở địa ngục, con được nhận cái mùi cực thối. Xin thầy cho biết vì sao? Tức là chúng sinh địa ngục đang nghe và đang được lợi ích, cho nên cái mùi ta bắt được cái mùi của địa ngục. Nhớ nha, địa ngục cực kỳ hôi thối, u ám, tối tăm. Ngược lại trên cõi trời cực kỳ cực kỳ thơm tho. Nhớ như vậy. Đôi khi con đọc kinh cầu an cho tất cả chúng sinh đều được nương tựa Phật pháp tu hành thì con lại thấy mùi thơm mà trên đời không có. Thì đó, đây là cái hương của cõi trời, cái chư thiên họ đến để chứng minh nha. Không biết có phải người tưởng tượng hay không? Cứ lặp đi lặp lại.

[1:43:36]Không, cái này không phải tưởng tượng đâu. Nhưng mà thôi, đừng quan tâm thôi. Đừng quan tâm thôi, cứ làm đúng với chánh pháp nha vậy. Trời ơi! Câu hỏi mà in ra như thế này đàng hoàng. Gia đình con vay tiền bên ngoài rất nhiều, lãi suất cao, cao nhất là cũng bảy 7% một tháng, đã hơn 10 năm nay rồi. Mục đích là để kinh doanh chân chính, tiền bạc làm ra khổ cực nhưng cứ đem đi đóng tiền lời cho người ta mà vẫn chưa trả được gốc. Tình trạng thiếu ăn, thiếu mặc, đau khổ vẫn diễn ra thường xuyên trong nhà con. Cho con hỏi là nghiệp hay nhân duyên gì đã đẩy nhà con vô con đường này? Dĩ nhiên là nghiệp nha. Dĩ nhiên là nghiệp.

[1:44:18]Nhớ vướng vào nợ sợ lắm. Mình muốn thoát khổ bằng cách vay tiền để làm ăn thì khổ vẫn y nguyên, có thoát được chút nào chưa? Không hề thoát được. Và nếu mình đừng vay, mình cũng như vậy, cũng thiếu ăn, thiếu mặc mà không bị mắc nợ. Còn cái này vay rồi, cũng thiếu ăn, thiếu mặc mà lại thêm cái mắc nợ. Cho nên đừng vay. Vay rồi tiền bạc cái nghiệp tiền bạc khó xử lý lắm. Hãy chỉ cho con phương pháp cụ thể và hiệu quả để giải quyết chuyển nghiệp và gặt hái những quả lành. Bây giờ đã lỡ thiếu ăn, thiếu mặc rồi, cho thiếu thêm chút nữa. Trong cái thiếu thốn đó vẫn trích ra chút xíu để làm phước cho thầy, nhất là đi đắp đường, phóng sinh, cất chùa.

[1:44:58]Mà phải làm cho đúng, đừng để mình đóng vô xong tiền mình người ta làm cái chuyện gì khác không thành là mình không có phước á. Hễ mình cất chùa mình chở bao xi măng tới, bảo đảm phải xây, chứ đưa tiền nhiều khi ông thầy ổng lại bỏ vô tủ sắt ổng để dành. Cẩn thận, nghĩa là đồng tiền chút chút chút chóc nhưng mà làm đâu đúng việc đó. Cha con xúm nhau đi đắp những con đường lại, làm phước từng chút từng chút. Chỉ có làm phước từng chút từng chút mới thoát được cái nghiệp thôi nha, phải ráng làm để thoát thôi. Con dự định là sẽ đi kiện hoặc chờ những chủ nợ kiện, chủ động kiện trước, pháp luật không chấp nhận mức lãi suất cao ấy.

[1:45:30]Liệu rằng con có nên kiện tụng không? Cố gắng thương lượng thôi nha. Đến lúc nào đó, mình cũng nói rằng mình không đủ sức trả và nói rằng mình đã trả quá nhiều rồi. Giờ mình đã đuối sức và yêu cầu giảm lãi suất cho nó bằng với ngân hàng. Còn không cứ đi kiện vì mình cũng đã đuối sức, coi như mình cũng đã phục vụ cho họ quá nhiều. Đóng lãi như vậy là mình đã làm trâu bò cho họ bao nhiêu năm rồi, đã quá đủ rồi. Bây giờ tới lúc phải giảm lãi suất, còn không cứ đi kiện. Nhưng mà còn phần mình cứ phải làm phước nha, làm phước từng chút từng chút như thầy nói như vậy. Này cũng cái câu hỏi in đàng hoàng, hỏi về những cái câu chuyện trong

[1:46:07]thời Đức Phật là có người thứ ba kể, ngôi thứ ba kể nhưng mà nói luôn cả trong ý nghĩ trong đầu người này người kia là sao? Cái chuyện đó bình thường nha, cái chuyện mà kể mà kể luôn cái tâm ý người đó vì khi người này kể qua người kia, nhiều khi người ta vẫn kể cái cái tâm suy nghĩ của người ta. Và cái người khi nghe thuật lại nên biết được cả cái tâm cái suy nghĩ người khác. Chuyện đó rất bình thường trên đời này. Như một nhà văn khi viết truyện, viết luôn cả suy nghĩ của người khác. Hoặc là mình nghe bạn mình kể chuyện, bạn mình cũng kể cái suy nghĩ của họ lại, cho nên mình biết được câu chuyện và biết luôn

[1:46:40]cả cái suy nghĩ của người khác là bình thường. Chỉ trừ trong phim và trong truyện tranh hầu như không nói tới cái suy nghĩ, chỉ dùng hình ảnh và cái lời thoại thôi. Đó, còn trong cái câu chuyện của văn chương tiểu thuyết hầu hết là đều có nói về những ý nghĩ. Đó là bình thường. Phật giáo quan niệm như thế nào về nguồn gốc hình thành loài người ạ? Ở đây Phật có nói trong một số kinh nha. Và cái sự hình thành của các loài giống chứ không riêng loài người nó lệ thuộc vào cái môi trường. Hễ môi trường thích hợp cho cái loài nào thì loài đó sẽ xuất hiện. Vì môi trường tức là cái phước á. Ban đầu cái môi trường chưa thích hợp cho con người thì

[1:47:21]con người chưa xuất hiện, chỉ có khủng long thôi. Rồi thì môi trường thích hợp cho con rắn thì con rắn xuất hiện, môi trường thích hợp cho con chim, chim xuất hiện. Đến khi nào nó đầy đủ hết, có chim, có rắn, có hoa, có quả đầy đủ, có xoài, có cóc, có ổi hết thì con người mới từ từ xuất hiện. Tại biết con người thế nào cũng thèm cóc, thèm ổi nha. Như vậy, tùy cái môi trường.

[1:47:45]Liệu rằng quan niệm này có mâu thuẫn hoặc phủ định thuyết tiến hóa mà khoa học nghiên cứu? Thuyết tiến hóa cũng chỉ là một thuyết thôi chứ chưa phải là sự thật, chúng ta cũng đừng tin quá nha. Nó chỉ là tham khảo thôi.

[1:48:01]Con đã học ra trường rồi trong 2 năm mà nay mà công việc xin không được, thấy lao đao lận đận chỉ vì việc xin không được, trong khi đó gia đình cha mẹ muốn về quê làm rẫy, không muốn cho con đi xin việc nữa. Giờ con phải làm sao? Cái việc mà cái này thì có giảng cái bài cái nguyên nhân mà tại sao ta thất nghiệp, nó có nguyên nhân từ thời bé của ta lận. Từ thời bé khi cha mẹ sai ta làm, ta hay né hay tránh, ta không yêu công việc lao động thì lớn lên học xong chắc chắn thất nghiệp. Nhớ như vậy, để ý lại. Bây giờ để muốn chuyển cái nghiệp đó thì bây giờ ta phải yêu lao động, yêu công việc lại bằng cách là cứ làm công quả cho thầy.

[1:48:37]Cứ kiếm việc gì của làng, của xóm, của chùa cứ làm làm. Cứ bây giờ nói: "Ba mẹ đã nuôi con bao nhiêu năm rồi, con xin thêm một năm nữa, nuôi con giùm một năm giống như con đi học năm nữa, đưa gạo đưa tiền lên." Để làm gì? Đi làm công quả một năm. Qua một năm đó, tự nhiên mình xin việc dễ, có việc làm. Là ta trả lại cái nghiệp xưa mà mình làm biếng, không yêu công việc, không yêu lao động, bây giờ mình yêu công việc, yêu lao động nha. Lúc nào ở môi trường nào là đều thích cống hiến, thích phụng sự, tự nhiên phước tới rồi bỗng nhiên xin việc dễ dàng. Cứ ráng làm công quả một năm nha, không lấy tiền ai hết, giúp được gì giúp.

[1:49:15]Sau đó một năm sau, làm đơn xin việc mà không được nữa, lại đây bắt đền thầy trụ trì Từ Tân cho thầy nha.

[1:49:29]Con có một đứa cháu vừa mới sinh ra bị tim, bây giờ bé rất gầy và thở rất khổ. Gia đình con hỏi thầy muốn giải trừ bớt nghiệp làm gì? Cái này cái định nghiệp của bé nặng, rất là khó, gia đình phải làm phước dữ lắm, mà thường là phóng sinh nha, thường là mua cá phóng sinh cho nhiều thì từ từ bé sẽ bớt không thôi. Con trai con 16 tuổi bỏ học theo bạn đi làm nay 2 tháng, đêm qua nằm mơ thấy nó bị đi cà thọt cà nhắc, có một vết mổ ở chân, con úp mặt xuống đất khóc dữ dội nhiều lắm và kêu trời không biết con phạm tội gì mà con của mình lại bị như vậy. Thế gian mà, đủ cảnh khổ ha. Thôi cứ ráng cầu nguyện, sám hối cho mình và cho bé nha.

[1:50:13]Cứ vậy đi, cái đời nó vậy, nghiệp đời xưa biết sao mà nói cho hết, trùng trùng mà. Nên khi mình gặp Phật pháp giờ nào mình ráng tu hành để thoát cái thế gian này. Thế gian này không bao giờ dừng được. Thôi chúng ta đứng lên hồi hướng, hẹn tháng sau gặp lại nha.

[1:50:32]Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả

[1:50:47]đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.