[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa quý thầy, quý cô cùng quý Phật tử. Thì hôm nay chúng tôi có được duyên lành về đây thăm quê hương miền Bắc, và đêm nay được ghé lại thăm Hải Phòng, là nơi mà chúng tôi thấy rằng đạo tâm của Tăng Ni, Phật tử rất là mạnh, là nơi mặc dù là ở xa xôi trong miền Nam, nhưng mà chúng tôi rất là trân trọng, quý hóa và tin tưởng. Và chúng tôi tin tưởng rằng từ nơi Phật pháp của Hải Phòng thì đạo Phật sẽ được lan đi nhiều nơi trên cái quê hương miền Bắc chúng ta nữa. Lần này thì chúng tôi không có định là sẽ trao đổi đạo lý nhiều. Chuyến đi của chúng tôi lần này là một chuyện rất riêng tư,
[1:00]là chúng tôi chỉ đưa ông bà cụ thân sinh của tôi về thăm quê hương miền Bắc, về thăm quê Bác, chỉ như vậy thôi, về thăm thủ đô. Nhưng vì là quý Phật tử Hải Phòng biết á, cho nên cũng yêu cầu ra đây, và chúng tôi cũng thật sự ở trong lòng mình cũng rất là thương Hải Phòng, cho nên thôi cũng sắp xếp để lại một đêm ở đây. Sáng mai chúng tôi về lại Hà Nội rồi vào trong Nam. Nên cái lời đầu tiên của chúng tôi là xin được gửi đến tất cả quý thầy, quý cô, quý Phật tử cái tình thương yêu chân thành của mình, cũng như là sự kính trọng và niềm hy vọng, niềm hy vọng tin tưởng, nghĩa là quý thầy, quý cô cũng như các Phật tử
[1:43]ở Hải Phòng sẽ là người làm rạng danh cho Phật pháp ở miền Bắc này. Mà hôm nay á thì chúng ta có hai phần để trao đổi. Phần thứ nhất là chúng tôi nói sơ qua một cái đề tài nhỏ là phẩm chất của người đệ tử Phật. Và phần thứ hai là chúng tôi dành cho quý thầy cô hoặc quý Phật tử có những cái thắc mắc gì ở trong đạo thì có thể nêu lên thì chúng tôi tùy theo cái khả năng của mình mà giải đáp. Nhưng cũng dặn trước là xin vui lòng lựa những câu hỏi nào thiệt dễ giùm. Vì khó quá sợ bí, con cũng sợ bí. Nói về những phẩm chất căn bản của một người đệ tử Phật, thì nếu mà nói mà cho mênh mông thì không hết đâu.
[2:28]Nhưng mà ở đây chúng ta nêu ra vài cái điểm chính để làm sao là một người đệ tử Phật mình có đủ khả năng, đủ bản lĩnh để xây đời mà dựng đạo. Nghĩa là chúng ta có mặt ở đây, chúng ta có tin Phật, à chúng ta có học hỏi giáo lý thì chúng ta biến thành một con người gì đó không biết, mà rất là có lợi cho mọi người chung quanh mình, cho cuộc đời chung quanh mình, cho cộng đồng chung quanh mình, và đồng thời cho Phật pháp mà mình đang tin tưởng đi theo, mình phụng sự như vậy. Thì những phẩm chất đòi hỏi những điều gì? Thì trước hết là cái sức khỏe trước, ừ sức khỏe trước. Tại vì nếu mà ở trong đạo chúng ta
[3:13]hay như trong đất nước chúng ta mà mỗi người èo uột, ốm yếu, ỏng ẹo, ỉ ôi thì có lẽ là toàn cái đạo Phật cũng sẽ yếu theo như vậy. Nên chúng tôi cũng là một người hay bệnh. Ở trong đó hay gọi chúng tôi là trung tâm bệnh nhiệt đới, bệnh gì cũng biết hết trơn. Cho nên tôi biết được cái hạn chế của một người mà sức khỏe kém. Do đó, chúng tôi nghĩ rằng là rất là cần những người đệ tử Phật, là vừa Tăng Ni vừa Phật tử, phải có sức khỏe tốt để chúng ta vừa tu hành mà vừa phụng sự. Vì nếu không có sức khỏe, chúng ta không làm được những điều này. Tuy nhiên, cái sức khỏe thì lệ thuộc vào nhiều yếu tố, mà có một yếu tố rất là khó chịu
[3:59]là cái thể chất của người Việt Nam mình yếu, không có khỏe mạnh. Chúng ta cứ gặp những người nước ngoài mà họ đến tham quan đất nước mình, chúng ta sẽ thấy một điều là họ to lớn, vạm vỡ và khỏe mạnh. Họ làm việc rất là có năng suất. Người Việt Nam mình không bằng, đây là một sự thật. Bây giờ mình có tập luyện, à mình có dinh dưỡng, uống thuốc thang, thì ở bên nước ngoài họ cũng biết những điều đó hết, và họ cũng sẽ làm tốt hơn mình, họ lại cũng khỏe hơn mình, và mình tiếp tục yếu hơn họ như vậy. Ở đây chúng ta có một cái phương pháp truyền thống của cha ông để lại là phương pháp khí công. Cho nên chúng tôi hay khuyến khích là mọi người
[4:39]cố gắng tập khí công để nâng cao thể lực. Cái phương pháp khí công á ở Việt Nam mình không thiếu, nhưng bị giấu, bị giấu, bị bí truyền. Còn ở bên Trung Hoa họ dạy tràn lan hết trơn. Cho nên người Trung Hoa thời gian gần đây họ nâng cao thể lực rất là tốt, người Việt Nam mình thì không được. Có nhiều người ở Việt Nam giỏi về nội lực, về khí công, nhưng mà chỉ giấu cho gia đình biết, có khi bất ngờ chết ngang cái rồi mất, mất luôn, thất truyền. Cho nên vì vậy, chúng tôi khuyến khích là những người Phật tử nào mà biết về cái khí công nên phổ biến rộng rãi cho huynh đệ Phật tử của mình để cùng nâng cao cái thể lực. Đây là một cái quan trọng.
[5:17]Vì lối tập khí công nhẹ nhàng, phù hợp cho người già, người yếu, người bệnh, phụ nữ, trẻ em, nhưng mà hiệu quả thì rất là lớn. Nó làm cho cái sức khỏe tăng cường lên rất là lạ lùng. Tập thì rất là nhẹ, mà kết quả thì lại rất là lớn. Có một điều về sức khỏe mà chúng ta để ý nữa là tránh những cái cuộc sống sa đọa, trụy lạc. Vì cái cuộc sống mà sa đọa, trụy lạc làm cho chúng ta suy giảm sức khỏe. Vì vậy mà khi chúng tôi nghe ở nơi này nơi kia mở những cái vũ trường, ở trong đó có những tệ nạn về thuốc lắc, hoặc là những cái phim ảnh, sách báo đồi trụy, vân vân, thì chúng tôi biết đó là những môi trường mà tàn phá sức khỏe của dân tộc.
[6:08]Tàn phá sức khỏe dân tộc. Vì khi mà nhiều người họ đến đó, họ vui chơi, họ hưởng thụ thì những cái năng lực mà đáng lẽ họ phải dùng để mà lo cho đạo, lo cho đời, lo cho con người, để phụng sự, để xây dựng thì họ tiêu phí hết vào trong những cuộc chơi vô bổ. Nên do đó, khi mà chúng ta nhìn thấy một đất nước mà có nhiều cái môi trường để vui chơi, sa đọa thì chúng ta biết là đất nước đó đang tự giết lấy mình, đang tự kềm hãm đến cái sức khỏe, cái sự phát triển của chính mình. Ví dụ như lớp trẻ, thanh niên vậy, là đang được bồi dưỡng, học tập rèn luyện để cho có sức khỏe, nhưng mà những cái vũ trường,
[6:49]cái ma túy, những cái đồi trụy, trai gái, vân vân, nó tiêu phí hết, nó thu hút, nó cuốn mất hết tất cả cái tinh lực, cái sức khỏe của người trẻ, và người ta không còn sức để phụng sự nữa. Cho nên vì vậy, là một đất nước muốn tốt, chúng ta phải hạn chế những cái nơi vui chơi như vậy. Và Phật tử cũng vậy, ví dụ như mình ở trong nhà mình biết dạy con mình nghiêm túc rèn luyện thể chất, đạo đức, sức khỏe, vân vân, phải biết kềm chế, răn đe con cháu mình làm sao để chúng tự giác, tránh xa những cái nơi mà vui chơi, sa đọa, trụy lạc vô bổ như thế để cho con trẻ của mình, con cháu của mình giữ gìn được cái sức khỏe
[7:29]lâu dài cho bản thân nó và cũng là cho cái tiềm lực của cả đất nước này, mà gần hơn nữa là cho Phật pháp nữa. Vì nếu mình có sức khỏe, mình có thể tu hành, mình làm được nhiều việc từ thiện, vân vân. Vì trong cái việc tu hành sức khỏe đòi hỏi ghê gớm lắm. Tuy như ban đầu mình tu ít không nói gì, nhưng mà nếu đi sâu, đi sâu vào trong cái tâm linh thì cái sức khỏe vững chắc là một điều kiện rất quan trọng. Nãy giờ chúng ta nói về một yếu tố, sức khỏe là quan trọng. Vì vậy, quý thầy, quý cô vậy, cũng cố gắng có cái phương pháp rèn luyện khí công. Ở ngoài Bắc mình ngày xưa có cái truyền thống nó tốt lắm
[8:07]đó, không biết bây giờ còn có phổ biến hay không. Ở đây còn không? Luyện khí công, dưỡng sinh á. Phải tìm lại. Quý thầy, quý cô phải là người đầu tàu đi tìm lại. Đi tìm lại để rồi mình tập và rèn luyện cho Phật tử. Nghĩa là khi Phật tử đến chùa, ví dụ là buổi chiều mình đến chùa tụng kinh, là không phải mình chỉ đến chùa lên chánh điện tụng kinh, mà phải được quý thầy, quý cô đứng ra tập khí công nửa tiếng đồng hồ rồi mới tụng kinh. Rồi tụng kinh xong rồi mình cũng phải ngồi thiền nửa tiếng đồng hồ. Ở như vậy, tức là mình đến chùa là sinh hoạt rất là lành mạnh và rất là bổ ích. Trong đó rồi những cái ngày đặc biệt như là tối thứ Bảy phải được nghe giảng dạy.
[8:44]Quý thầy, quý cô phải lên chương trình giảng dạy Phật tử. Không thể nào mà cứ để Phật tử đến chùa tụng kinh rồi thôi, rồi cứ bài kinh cứ lặp đi lặp lại hết năm này qua năm kia thì đạo Phật mình mất hết sinh khí. Vì vậy, đây bắt buộc là quý thầy, quý cô phải luân phiên với nhau. Ví dụ như tối thứ Bảy và sáng Chủ nhật phải giảng. Là tối thứ Bảy phân công thầy này, sáng Chủ nhật cô kia, vân vân, cứ phải luân phiên. Là không cần giảng nhiều, quý Phật tử không cần phải nghe dài lắm đâu. Quý thầy, quý cô bố trí cho chừng 30 phút thôi. Một tuần chuẩn bị rồi mình luân phiên nhau. Với với số người mình như vậy nhiều khi là phải 3 tháng mới tới phiên mình giảng lại.
[9:19]Trong 3 tháng đó mình đã chuẩn bị được đề tài tốt rồi. Mà Phật tử cứ mỗi tuần như vậy, tối thứ Bảy đến chùa tụng kinh được nghe, rồi sáng Chủ nhật ai rảnh lại đến một lần nữa được nghe mình nữa. Như vậy đạo tâm sẽ rất là thăng tiến. Mà mỗi khi đến chùa thì không phải chỉ tụng kinh mà phải được tập khí công dưỡng sinh. Quý thầy, quý cô phải tìm cho ra phương pháp để dạy Phật tử, rồi hướng dẫn quý Phật tử tụng kinh, rồi cho quý Phật tử ngồi thiền, rồi giảng cho quý Phật tử nghe, thì như vậy Phật pháp sẽ rất là mạnh. Nha, quý thầy, quý cô cố gắng. Mà ở đây, quý Phật tử nhớ đòi quý thầy, quý cô điều đó giùm.
[9:48]Nha, hôm nay hôm nay tụi con đến xin quý thầy, quý cô dạy con khí công dưỡng sinh. Nay chúng con đến quý thầy, quý cô giảng cho chúng con nghe một thời. Thế quý cái thầy, cô phải lo, phải làm đầy đủ bổn phận của mình. Là nghĩa là một năm, hai năm sau, ví dụ như năm sau khi chúng tôi được về đây thăm Hải Phòng, thăm cái chùa này thì chúng tôi không có lên ngồi đây nữa, mà chúng tôi sẽ ngồi dưới ghế của khán thính giả để nghe quý thầy, quý cô giảng. Chúng tôi mong mỏi điều đó như vậy. Nha, lần sau đến không có ngồi đây mà ngồi ở dưới để nghe quý thầy, quý cô giảng, nói trước rồi đó. Cái điều thứ hai đó, một cái phẩm chất nữa cần
[10:25]thiết cho người đệ tử Phật nữa là giỏi. Giỏi. Giỏi nghĩa là người người người đó giỏi.
[10:35]Người giỏi đó gồm hai yếu tố. Một á là mình có cái thông minh bẩm sinh, thông minh bẩm sinh nơi chính mình. Thứ hai là được đào tạo, được đào tạo tốt, có nhiều kiến thức, hiểu biết nhiều. Vì nếu thiếu một trong hai đó, chúng ta không giỏi được. Ví dụ như là nếu cái người này sinh ra có cái gen thông minh, nhưng mà không được đào tạo, không được học hỏi, không có kiến thức thì cũng không giỏi, thông minh mà không giỏi. Hoặc là cái người không có thông minh rồi được đào tạo rất nhiều, có kiến thức nhưng cũng không giỏi, vì không thông minh. Cho nên để cho một người mà giỏi, làm được nhiều việc trong cuộc sống này, chúng ta đòi hỏi hai yếu tố:
[11:17]một là phải thông minh bẩm sinh, hai là được đào tạo tốt. Thì như vậy mới giỏi được. Các con đồng ý không? Đồng ý. Thì muốn cho mình có cái thông minh bẩm sinh thì mình phải có cái phước từ nhiều kiếp trước. Nghĩa là đời trước mình có cái phước thì đời này sinh ra tự nhiên mình thông minh. Mà bây giờ có người sẽ hỏi, ví dụ như bây giờ như tôi, tôi lỡ sinh ra không thông minh trong kiếp này mà bây giờ đợi kiếp sau mới thông minh nó lâu quá. Giờ phải làm sao cho có thể thông minh trong kiếp này lên một chút? Được không? Có ai có biết cách gì không? Có ai biết cách chỉ chúng tôi luôn, tôi cũng bí không biết.
[11:56]Sự thật là có, sự thật là có, dĩ nhiên là không vượt bậc nhưng có cái phương pháp tu tập để chúng ta thông minh hơn những năm trước. Rất là rõ, rất là rõ. Trong đạo Phật có con đường đó. Còn mà để thông minh xuất sắc á thì phải đợi kiếp sau. Nghĩa là kiếp này chúng ta gây những cái nhân lành, chúng ta làm nhiều việc thiện đúng nghĩa thì qua kiếp sau chúng ta giỏi xuất sắc. Nhưng bây giờ không kịp, chúng ta có thể nâng cái thông minh của mình ngay trong kiếp này một phần nào. Bằng cách những việc như thế này: giúp người khác học tập, giúp người khác về nghề nghiệp, có cái gì biết mình chỉ vẽ người ta,
[12:36]thường lạy Phật, có ngồi thiền để tâm được định. Vì tâm mà định là thông minh dữ lắm. Và một điều nữa là rất khiêm hạ, biết tôn trọng mọi người. Ví dụ như một người giỏi đi nhưng mà tâm mình kiêu mạn, mình luôn luôn trong đầu mình mình cứ nghĩ mình giỏi hơn người khác thì 3 năm sau sẽ đổ vỡ, mình sẽ dở hơn người khác. Còn mình tu cái tâm khiêm hạ, lúc nào mình cũng biết tôn trọng mọi người, lúc nào mình cũng hy vọng người khác sẽ giỏi hơn mình thì 3 năm sau tự nhiên mình thông minh hơn những năm trước liền, cái tâm khiêm hạ như vậy. Nhưng mà điều là cái khó là cái tâm khiêm hạ này rất là khó tu.
[13:15]Vì đa phần chúng ta hay kiêu mạn, chúng ta muốn tranh hơn với người khác, chúng ta luôn luôn chứng tỏ rằng mình giỏi hơn người khác. Chưa chứng tỏ được thì tự trong lòng mình đã âm thầm cho rằng mình giỏi hơn người khác. Và chính vì vậy, chính vì cái kiêu mạn đó mà phá mất cái công đức trong tâm mình, làm cho mình dở dần đi, dở dần đi. Cho nên vì vậy là chúng ta là người đệ tử Phật biết tu hành, lúc nào âm thầm trong tâm mình, mình cũng nghĩ rằng mình hãy còn dở, à những người chung quanh mình coi vậy đó là vẫn có điểm hay hơn mình, vẫn có điểm hay hơn mình. Phải tìm cho ra cái hay của mọi người chung
[13:54]quanh để mình thương yêu, mình quý trọng. Như bản thân chúng tôi cũng vậy, có nhiều người cứ nghĩ chúng tôi là một giảng sư, là có viết sách, giảng bài chắc giỏi lắm, nhưng trong thâm tâm chúng tôi không nghĩ như vậy. Trong thâm tâm khi chúng tôi ra miền Bắc à gặp gỡ các Phật tử ở thủ đô, ở Hải Phòng, thì chúng tôi nhìn người này người kia chúng tôi đều thấy là những con người ở miền Bắc này có cái sâu sắc đặc biệt, có cái sâu sắc đặc biệt. Chúng tôi không nói là miền Nam không có, mà chúng tôi muốn chỉ nói là nhiều khi cá nhân chúng tôi không có. À, mà lại tìm thấy nơi những người Phật tử rất là bình thường,
[14:30]nhưng họ vẫn có những cái sâu sắc đặc biệt đều đáng để cho mình quý trọng. Và chúng ta ráng tu tập như vậy, lúc nào cũng nghĩ mình thấp, mình dở, luôn luôn mong cho mọi người giỏi hơn mình. Nếu mình có cái tâm đó thì 3 năm sau bỗng nhiên cái trí thông minh mình phát triển ra. Cái này rất là dễ tu, không tốn tiền nhiều mà có hiệu quả lớn. Còn cái tốn tiền là cái này, là khi mà mình thấy cái người sinh viên học sinh đi học á mình tặng vở, tặng viết, tặng những cái dụng cụ học tập, thậm chí cái người nghèo á mình đóng tiền cho người ta học nếu mình có tiền. Thì cái cách làm phước đó tốn tiền, tốn tiền và cũng đem lại cái quả báo là
[15:06]mình sẽ thông minh trong hiện đời một phần và qua đời sau rất xuất sắc. Nên mình giúp cho người khác học tập, hay mình biết điều gì hay mình chỉ vẽ cho người khác không giấu thì hiện đời mình sẽ nâng cao được cái mức thông minh của mình, mà qua đời sau mình cũng sẽ rất xuất sắc. Chúng ta để ý điều đó. Còn ví dụ mình biết điều gì hay rồi mình sợ người khác biết họ sẽ bằng mình, họ không kém mình rồi mình giấu điều đó lại thì đây là một tai họa về nhân quả. Phước chúng ta mất hết, đời sau mình sẽ ngu, đời sau mình sẽ ngu. Như có một cái sư cô đó, hồi này cô chán chuyện đời rồi mến đạo, cô phát tâm cô đi tu.
[15:44]Đi tu thì vào chùa đầu tiên không biết chữ. Học hành thì trầy lên trật xuống học không được, mặc dầu cái tâm tu hành thì rất là tốt. Nhưng mà không được, thì cô cứ lạy Phật cô sám hối, cô tìm ra cái nguyên nhân tại sao mà cô bị như vậy. Thì một đêm Phật cho cô mộng thấy một giấc mơ kiếp trước. Thì cô mộng thấy kiếp trước cô là một cái người nam à và đã từng đi tu nữa, mà người nam học rất là giỏi. Trong lớp, nhưng mà chỉ có cái tâm là giấu, giấu những điều mình biết, không chỉ cho bạn mình, vì sợ bạn mình hơn mình. Chỉ vì cái tâm đó thôi mà trải qua nhiều đời sau là cô đã biến thành một người nữ
[16:22]mà rất là dở, học không được, muốn học học không được. Nên chúng ta thấy vậy. Nên cái tâm mình mà muốn cho người khác giỏi tự nhiên chính mình giỏi trước. Đây là cái nhân quả rất là công bằng trong cuộc sống này như vậy. Chúng ta muốn cho người khác vui, chúng ta muốn cho mọi người hạnh phúc tự nhiên mình hạnh phúc trước. Còn nếu mình lỡ một lời nói nào đó mình làm cho người khác buồn, mình sẽ buồn trước. Cho nên trong cái cuộc sống này là như vậy, lúc nào chúng ta cũng tập cái tâm từ bi, mình nhìn mọi người chung quanh mình, mình nhìn mọi người đi qua lại trên đường phố, khi mình nghĩ đến quê hương,
[16:56]mình nghĩ đến nhân loại thì mình phải có một cái tâm niệm trong lòng mình là mong cho tất cả chúng sinh đều được hạnh phúc. Mới mong mỏi thôi, còn mà mình làm thực sự á thì mình chỉ làm được cho những người gần gũi chung quanh mình thôi. Mình làm gì được á cho ai hạnh phúc, ai an vui thì đó là bổn phận của đệ tử Phật. Nhưng mà có một cái lạ là khi mình làm cho người khác hạnh phúc, cái hạnh phúc đến với mình trước không lâu. Cho nên nói cái trí thông minh cũng vậy, là chúng ta phải giúp cho người khác giỏi lên thì mình sẽ được giỏi. Và đây là phẩm chất thứ hai của người đệ tử Phật là phải giỏi.
[17:33]Vì chúng ta có giỏi á chúng ta mới có cái sáng tạo điều này, suy luận điều kia, hiểu biết điều nọ, mới có cái sự phán đoán, nhận định sâu sắc là chúng ta làm việc mới chính xác, chúng ta mới lo được cho đạo, lo được cho con người cũng như là đóng góp vào được những cái việc của cuộc đời, của cộng đồng, của quốc gia, của xã hội. Nên phải giỏi. Rồi có nhiều cụ nghĩ mình đã già, rồi bây giờ tuổi đời không còn bao nhiêu, giỏi làm cái gì nữa đâu rồi chờ chết. Không sao, chết không phải là hết. Đừng ai nghĩ rằng chết là hết nha. Chết chúng ta bước sang một trạng thái tồn tại khác để chờ đầu thai trở lại thôi, chả đi đâu xa cả.
[18:09]Nhưng mà nếu mình tận dụng những năm tháng cuối đời để mình làm phước cho mạnh, tức là sau này khi đầu thai lại mình có được nhiều phước để sống. Con người ta hơn nhau ở phước á. Không có nói cái giỏi mà hơn nhau cái phước. Giỏi chỉ là một yếu tố của phước. Ví dụ bây giờ mình nghĩ năm nay mình 65 tuổi, 70, 75, 80 gì đó, giờ đi chùa lết lết được ngày nào đi ngày đó, không biết là sống chết ngày nào, bây giờ không còn thời gian làm điều gì, đừng nghĩ như vậy. Thì một ngày chúng ta làm phước, chúng ta cũng có được cái phước để mang đi qua kiếp sau. Hai ngày, một tháng, hai tháng, một năm, hai năm, còn sống ngày nào được ráng tìm cách giúp đỡ mọi người chung quanh mình.
[18:50]Giúp cho người ta biết đạo nà, giúp cho người ta qua cảnh khổ nà, vân vân. Làm gì được chúng ta ráng làm. Nhiều khi làm ví dụ mình định cái công chuyện là làm một năm, làm nửa năm mình chết. Nhưng mà nửa năm công đức đó cũng làm được một cái phước lớn để qua kiếp sau chúng ta trở lại, chúng ta có cái vinh quang hơn. Còn những người trẻ tuổi hơn, những người mà mình nghĩ rằng cái chết đến với mình cũng còn xa lắm thì chúng ta có nhiều thời gian để làm phước. Sống trên đời như vậy hơn thua nhau làm phước. Và đó là điều mà chúng ta xây dựng cái kiếp sau cho mình để được giỏi. Mà có giỏi rồi mình đem cái giỏi đó không phải để cạnh tranh hơn thua,
[19:30]mà cũng để tiếp tục phụng sự cho con người, cho Phật pháp mà thôi. Cái yếu tố thứ ba, cái phẩm chất thứ ba của một người đệ tử Phật cần phải có mà rất là quan trọng là đạo đức. Đây là điều mà chắc không có ai từ chối phải không? Chúng ta đến với Phật pháp, chúng ta đến với đạo bởi vì chúng ta tin tưởng chắc rằng là đạo Phật cho chúng ta đạo đức, đem đến đạo đức cho mọi người để mọi người sống với nhau yên vui. Và ví dụ như chúng ta đến chùa, chúng ta thương mến quý thầy, quý cô cũng bởi vì điều gì? Cũng bởi vì bởi vì đạo đức. Chúng ta tin rằng quý thầy, quý cô đã phủi cái tóc này, đã từ bỏ cái thế gian để vào chùa tu thì ắt hẳn,
[20:14]chắc hẳn rằng quý thầy, quý cô có đạo đức hơn mình. Mình có thể nương tựa được, phải không? Quý thầy, quý cô có thể là chưa có đắc đạo, chưa có thành thánh, chưa thành Phật. Nhưng ít ra quý thầy, quý cô ở trong chùa phải được học cái gì đó đem đến một cái đạo đức hơn mình. Cho nên vì vậy mình đến mình quý mến quý thầy, quý cô, mình cúng dường, mình ủng hộ là mình nghĩ rằng quý thầy, quý cô cứ phát triển đạo đức mãi như vậy thì cuộc đời sẽ rất là có lợi. Là khi chúng ta đến chùa, ví dụ mình có một cái suy nghĩ sai lầm, ích kỷ, sân hận, mình đến mình trình bày, quý thầy, quý cô sẽ giải tỏa cho mình,
[20:52]làm cho mình lắng tâm lại, độ lượng hơn, nhẹ nhàng hơn, rồi quay về. Sau khi mình rời cái chùa, mình chào quý thầy, quý cô, mình đi về với gia đình mình, với xóm làng mình, mình sống tử tế hơn, yêu thương hơn, đó là từ nơi quý thầy, quý cô. Cho nên vì vậy là người đệ tử Phật chúng ta đều phải trau dồi đạo đức, nhất là người xuất gia. Cái người xuất gia thì phải trau dồi đạo đức một cách sâu sắc và nghiêm túc, không thể coi thường được. Nhưng chỉ có một cái điều thế này: Đạo đức trong đạo Phật á bàng bạc, bàng bạc từ kinh này qua kinh kia mà chưa có thành hệ thống. Do đó là nhiều khi trong cái giáo trình
[21:31]tu học của tăng ni vẫn chưa có một giáo trình về đạo đức hoàn chỉnh. Nơi các trường Phật học cũng vậy. Nên như vậy nhiều khi tăng ni đi học hết lớp này tới lớp kia chứ mà hỏi về một cái giáo trình có hệ thống về vấn đề đạo đức không có, phải không quý thầy? Chưa có. Hôm rồi cũng vậy, có một lần có một linh mục, ông này là ông quốc tịch Mỹ, người Việt Nam quốc tịch Mỹ, làm cái luận án về tiến sĩ, trong đó có đề tài về Phật giáo. Thì ông về nước ông tìm quý thầy, thì ông muốn hỏi về đạo đức Phật giáo mà hỏi nhầm quý thầy học ở cao cấp học viện không có. Không có nghe mình nghe rất là mắc cười. Trong khi đạo Phật mình nổi tiếng về đạo đức
[22:14]mà khi hỏi về một cái giáo trình đạo đức cho có hệ thống không có. Đây là một điều vậy. Tuy nhiên là chúng tôi thì có giảng về cái bộ đạo đức, về tâm lý đạo đức. Ở đây chắc lác đác có người có nghe qua, chắc lác đác có người có nghe. Chúng ta cố gắng nghe kỹ vì đó là nền tảng. Thì đây là cái yếu tố mà chúng ta phải tu dưỡng rất nhiều. Mà đạo đức là cái gì? Đạo đức là cái gì đó, không biết, ở trong tâm á, nhưng mà nó đem ra một cái hiệu quả làm cho chúng ta sống tốt với nhau. À. Khi mà chúng ta nhìn thấy con người sống tốt với nhau, chúng ta biết trong tâm người đó có đạo đức. Đó, cái vậy thôi, chứ còn phân tích đạo đức
[22:53]như thế nào thì rất nhiều vấn đề để nói. Nhưng mà chúng ta đánh giá, đo cái đạo đức của một người là xem cái thái độ cư xử của người đó với mọi người chung quanh mình. Thì trước hết là quý thầy, quý cô phải chứng tỏ điều này. Tức là sống trong chùa, phải rất tốt với nhau, thương nhau, đùm bọc nhau, che chở, hy sinh, nhường nhịn cho nhau. Đó là dấu hiệu của đạo đức. Rồi kế đến, quý thầy, quý cô mới đem cái đạo đức, cả cuộc sống vị tha, tốt đẹp, thương yêu của mình truyền hết vào trong Phật tử. Thế là Phật tử khi đến chùa học được quý thầy, quý cô rồi khi mình trở về với cuộc đời của mình, cuộc đời thế gian của mình,
[23:32]mình cũng sẽ sống yêu thương như vậy, nhường nhịn như vậy, hy sinh như vậy. Ví dụ như lỡ người kia nói hơn mình một tiếng, mình vui vẻ chấp nhận. Và mình thấy người kia hơn mình một tiếng họ vui, mình chấp nhận, miễn bạn mình vui, gia đình mình vui, không có tranh hơn. Cái tôi không là cái gì cả. Cái tôi không là cái gì quan trọng, cho nên mình chấp nhận nhường nhịn, hy sinh đứng phía sau, lùi ở phía dưới để cho huynh đệ mình, anh em mình, gia đình mình được tiến lên phía trước. Và những cái gì mà hèn kém, mình đón nhận; những cái gì vinh quang, mình nhường cho người. Đó, chúng ta mang được cái đạo đức để đối xử với con người.
[24:11]Khi mà tất cả mọi người có đạo đức như vậy, nó tạo thành cái sức mạnh cho toàn bộ đạo Phật và xã hội. Có lần chúng tôi có ví dụ một cái điểm thế này, chúng tôi ví dụ, ví dụ như năm đó nhà nước xuất ngân sách ra là bốn ngàn tỷ đồng để mà xây dựng kinh tế. Nhưng mà đến khi ví dụ như cuối năm tổng kết lại thì cái hiệu quả làm được nó giống như còn có năm trăm tỷ, mất đâu hết trơn ba ngàn năm trăm tỷ đồng. Là vì lý do làm sao? Lý do người trong nước mỗi người phá nhau một chút, mỗi người cản nhau một chút, thế là không hiệu quả. Thấy ba ngàn tỷ bỏ ra đầu tư biến đâu mất, bay đâu mất rồi, vì từng người ghét nhau một
[24:48]chút, phá nhau một chút, cản nhau một chút. Và ngược lại ví dụ như nhà nước năm đó đầu tư bốn ngàn tỷ cho kinh tế, cuối năm tổng kết lại cái hiệu quả nó giống như là có tới tám ngàn tỷ, giống như đã đầu tư tám ngàn tỷ mà không biết ở đâu ra. Thiệt ra là chỉ bởi vì mỗi người dân trong nước giúp nhau một chút, người này chịu khó giúp nhau một chút, làm thêm một chút, vậy mà cái hiệu quả rất là lớn. Có người nào hút thuốc thì dừng, đừng hút thuốc nơi đây. Khi nghe pháp đừng hút thuốc nha! Hôm rồi chúng tôi đi nơi này nơi kia, khi ngồi trên xe, chúng tôi nghe một câu chuyện vui của anh Hùng ảnh kể làm cho chúng tôi thấy thấm thía.
[25:27]Câu này quý Phật tử nghe thì nhớ đi ra đừng có nói nha. Thì mình nói nhỏ nhau nghe thôi, ra ngoài đừng có kể lại, làm mất lòng mọi người. Anh kể câu chuyện vui, không biết ai đặt, ảnh kể chuyện ở trên trời. Thì ở trên trời thì có Ngọc Hoàng, có những người quan giữ thiên đình. Thì sau đó có nhiều người ở dưới trần chết mới đòi lên thiên đường, họ đứng chen nhau trước cửa để đòi vào cửa thiên đường. Thì lúc đó có một người chen được vào, thì Thượng Đế mới hỏi cái ông quan giữ cửa là người đó nước nào? Nói người này người Tàu. Cái Ngọc Hoàng nói: “Đừng cho nó vào, bởi vì một đứa vào được là nó kéo hết cả đám
[26:04]vào.” Thì thế là ông này ông ra ông đuổi người Tàu đó ra. Cái một lát có người chen chen chen xô cửa đòi vào, thì Thượng Đế mới hỏi: “Ai đòi vào?” Họ nói là: “Người Việt Nam.” Cái Thượng Đế mới nói: “Thôi cứ mở cửa đi, không có đứa nào vô được đâu. Tại người Việt Nam có cái đặc tính hễ một đứa mà lọt vô được thì đứa đằng sau nắm áo kéo ra lại.” Thế là tự tụi nó sẽ giữ nhau mà sẽ không vào được thiên đường, nên khỏi lo, thôi cứ ngồi đây chơi. Câu chuyện nghe rất là vui, mình nghe đau không? Rất là đau. Đùa rất là đau. Nghĩa là gì? Nghĩa là nói rằng cái người Tàu họ có tinh thần hỗ trợ, đoàn kết, giúp nhau.
[26:40]Hễ là một người thành công thì kéo người khác thành công theo, người Việt Nam thì ngược lại, rất là ganh tị, đố kỵ và chia rẽ. Thấy người khác thành công là tìm cách cản liền, phá liền, nói xấu liền, công kích, chỉ trích liền. Và như vậy, cái sức mạnh dân tộc mình xuống liền. Đây là một điều mà rất là đau. Nên vì vậy chúng ta đến với Phật pháp chúng ta phải vượt qua được điều này. Nghĩa là chúng ta học được nơi đạo lý của Phật về cái vô ngã, không có cái ta, không xem cái tôi này quan trọng. Chúng ta học nơi Phật pháp cái đạo lý về từ bi thương yêu tất cả mọi người, muốn cho mọi người thành công.
[27:12]Và chúng ta đem cái đạo lý đó chúng ta sống với cái đồng bào của mình. Chúng ta đem đạo lý đó sống với cộng đồng của mình để làm sao thay đổi cái tâm tình người Việt Nam lại. Tức là từ đây làm sao ví dụ 10 năm sau, 50 năm sau mà nếu có một câu chuyện vui nào đó, chúng ta sẽ nghe ngược lại là hễ một người Việt Nam mà lọt được vào thiên đường là sẽ kéo hết mọi người khác vào. 10 năm sau, 50 năm sau phải nghe câu chuyện đó lại. Mà muốn được điều đó thì từ bây giờ là chúng ta phải thương yêu nhau, phải thật lòng thương nhau, thật lòng giúp nhau, muốn nhau tốt, muốn nhau thành công. Còn ở trong đạo cũng vậy, là muốn cho nhau tu hành tốt đẹp.
[27:51]Ví dụ như là các huynh đệ xuất gia chung một chùa, khi thấy người sư phụ khen một người huynh đệ của mình, mình phải thật lòng vui mừng ở trong tâm mình, thật lòng vui mừng trong tâm mình. Và cứ muốn là cái người đó tiếp tục giỏi, tiếp tục tốt, tiếp tục được sư phụ khen. Và mình chấp nhận đứng lui lại để hỗ trợ cho người huynh đệ đó làm Phật sự, mình không cần giành. Thì nếu được như vậy là quý thầy, quý cô đang có một cái đạo đức rất tốt, rất vững. Được không? Được nha, được nha. Mình nhìn quý thầy, quý cô ở đây rất là khả ái. Chúng tôi rất là hy vọng, rất là nhiều. Và quý Phật tử cũng vậy, ví dụ như quý Phật tử đến với quý thầy,
[28:28]quý cô cái mình thấy một cái người đó cũng đi chùa chung với mình bình thường, nhưng mà tự nhiên sao mà được quý thầy, quý cô khen ngợi, thương mến, tin cậy, còn mình thì quý thầy, quý cô sao ít nói tới. Thì cái tâm lý mình phải làm sao? Tâm lý phải sao? Phải? Phải làm sao? Phải vui, nha, phải vui. Phải vui tức là mình nghĩ rằng cái người huynh đệ đó có cái ưu điểm, tu có tiến bộ cho nên được quý thầy, quý cô thương tưởng. Chứ đừng có nghĩ rằng: “Sao đi chùa giống nhau mà cứ để ý người kia, thầy cô cứ thiên vị người kia là sao vậy? Tôi xù cái chùa này tôi không thèm đi nữa, tôi kiếm chùa khác.
[29:06]Chùa nào mà ai cưng tôi tôi mới đi.” Như vậy đúng là mình bị chia rẽ, rằng là mình bị đố kỵ. Cho nên từ đây vậy, mình chấp nhận mình đứng phía sau, ha. Hễ mình nghe một người nào khác được khen, mình phải vui mừng, mình đẩy thêm tới nữa. Ví dụ như một người khác hỏi mình về một người huynh đệ: “À, nói thấy chị với cái chị A đó cùng đi chùa thì chị xem coi chị A đi chùa vậy mà có tốt hay không?” Mình phải trả lời làm sao? Phải trả lời: “Nói rằng chị A đó đi chùa tu tập tốt hơn tôi. Tôi với chị ấy đi cùng ngày, cùng giờ với nhau, cùng biết đạo, cùng thời gian với nhau. Nhưng mà rồi cuối cùng là chị ấy đã hơn tôi rất nhiều.”
[29:43]Mình phải trả lời như vậy, lúc nào phải trả lời như vậy. Tức là luôn luôn mình dành cái vinh quang, dành cái sự tôn trọng hết cho bạn mình. Đạo Phật phải như vậy, người Việt Nam phải như vậy. Quý Phật tử làm được không? Cố gắng nha, cố gắng đó. Đó chính cái đạo đức á sẽ làm thành cái sức mạnh cho đạo Phật cũng như làm thành cái sức mạnh cho dân tộc của ta. Đây là điều, mà những điều đó rất là sâu sắc, những điều tế nhị. Mà đây là phẩm chất, phẩm chất thứ ba của cái người đệ tử Phật. Cái phẩm chất thứ tư của người đệ tử Phật là: Đạo lý để tu tập tâm linh. Đó, đây bắt đầu mới nói tới cái chuyện tâm linh.
[30:20]Chuyện tâm linh là chuyện thần thánh nè, chuyện chứng đạo nè, chuyện giác ngộ, chuyện giải thoát nè. Chuyện này rất là cao siêu, chuyện này nó vượt khỏi đời thường và rất dễ bị hiểu sai để trở thành mê tín. Rất dễ bị hiểu sai. Là sao? Bởi vì tâm linh á là cái chuyện mà khoa học chưa có nói tới được, chưa có chứng minh được, mạnh thầy nào thầy đó cứ giải thích theo ý mình. Rồi quý thầy, quý cô trong đạo Phật thì dựa vào lời Phật dạy để giải thích thì tương đối còn chuẩn, còn có cái đạo lý, có cái nhân quả trong đó. Nhưng mà nếu rơi vào tay của một người không hiểu biết Phật pháp mà họ dựng lên một cái đền, cái gì riêng cá nhân á thì họ sẽ giải
[31:01]thích cái thế giới thần thánh theo ý kiến cá nhân và tạo thành một cái tình trạng mê tín trong cộng đồng, trong quần chúng. Đây là điều chúng ta phải cẩn thận. Nhưng bây giờ sẽ có người hỏi là làm thế nào để biết rằng người này là hiểu Phật pháp đúng hoặc là cái người kia là bị rơi vào mê tín, chúng ta dựa vào đâu để biết? Bởi vì tin thần thánh thì điều đó giống nhau rồi, phải không? Cái người mê tín cũng tin thần thánh, mà chúng ta là người đệ tử Phật chân chính chúng ta cũng tin có thần thánh, đúng không? Vì có Phật mà, có chư Bồ Tát, có chư Thiên mà, có địa ngục mà. Điều đó có hết, vì theo lời Phật dạy,
[31:40]chúng ta tin có cái thế giới siêu hình đó, có thần thánh, có ma. Đây có ai thấy ma rồi? Có thấy chưa? Chưa? Không, còn nặng bóng vía quá rồi. Ma có đấy chứ không phải không đâu, có ai nằm ngủ bị khèo chân chưa? Nặng bóng vía quá. Nhưng mà nói chung là thế giới siêu hình là có thật. Cái người Phật tử chân chính cũng tin thần thánh mà người mê tín cũng tin thần thánh, như vậy khác nhau chỗ nào để gọi là mê tín và chánh tín? Khác nhau chỗ nào để gọi là người có chánh kiến, có trí tuệ và một người bị rơi vào mê tín? Thì đây lần trước đầu năm chúng tôi có nói điểm này, giờ nhắc lại sơ thôi không nhắc lại kỹ nha,
[32:24]nhắc lại không nhắc kỹ, là điểm thế này: Là ở đây quý Phật tử đã nghe quý thầy, quý cô nói về luật nhân quả chưa? Tức là ai gieo nhân gì sẽ gặt quả đó, phải không? Ai ăn hiền, ăn ở hiền sẽ gặp gặp lành, phải không? Ai ở ác thì gặp gặp ác. Ai gieo ớt sẽ hái trái ớt, mà ai trồng dưa sẽ phải hái trái hái dưa. Còn có ai trồng ớt mà hái quả dưa không? Cũng có thể có là ăn cắp của người ta, rồi mai mốt là thê thảm nữa. Là sao? Thế nào gọi là người mà trồng ớt mà đi hái trái dưa? Tức là mình gieo cái nhân xấu, ác độc, à nhưng mà thay vì mình phải bị trừng phạt, mình lại tránh né, mình lừa dối để tiếp tục mình chiếm
[33:10]đoạt tài sản của người khác nữa, thì đó gọi là trồng ớt mà lại hái dưa, cũng hái lén của người ta, không phải của mình. Thì sau này quả báo làm sao? Rất là khổ sở, phải không? Nhưng đại khái thế này, cái người mà Phật tử có trí tuệ, có chánh kiến á là phải hiểu cho kỹ luật nhân quả. À, chúng ta muốn cái điều tốt với mình thì chúng ta phải làm điều làm điều tốt cho mọi người. Đó là người Phật tử có chánh kiến không mê tín. Còn ví dụ như chúng ta chưa làm được điều tốt gì cho mọi người mà chúng ta chỉ cầu khấn thần thánh đem đến điều tốt cho mình thì đó là mê tín, khác nhau chút xíu. Đó, bây giờ ở đây chúng ta có mê tín chưa?
[33:52]Hơi nhiều đấy nha. Nếu mà quỳ lạy trước Phật mà khấn á, chúng ta sẽ nghe đầy mê tín. Xin cầu cho con là cầu được ước thấy ha, nói người ta nghe, đe người ta sợ, thấy không? Vân vân, nghĩa là đậu đủ thứ chuyện người ta cầu được. Có lần chúng tôi vô tình đứng nghe một người khấn mà trong Nam không biết cái này nha. Phải nói là ngoài Bắc có cái văn hóa là khấn cầu thần thánh hay không thể tưởng được. Nó nguyên bài dài dằng dặc dằng dặc có câu có vần có kệ, ối quá chừng. Miền Nam là bái thua luôn không biết chuyện này. Bữa nào chúng tôi tính là lén khấn thâu một cái bài khấn đem về để dạy trong miền Nam cho biết.
[34:29]Nhưng có một điều thế này là điều đó rất dễ rơi vào mê tín là chúng ta cầu cái điều tốt đẹp cho mình mà chúng ta trước đó không có làm nhiều việc tốt cho mọi người, nên đó dễ rơi vào mê tín. Nhưng mà cái cầu khấn là cái rất là hay là khi chúng ta quỳ xuống trước Phật, chúng ta cầu nguyện thì có một cái sự cảm ứng giữa chúng ta với Phật. Đây là điều phải nên làm, phải nên quỳ lạy Phật thường xuyên. À và khi chúng ta quỳ trước Phật, chúng ta lạy Phật, tức là chúng ta cũng đang tu tập cái tâm khiêm hạ, chúng ta thấy mình như cỏ rác, như cát bụi mà chư Phật, chư Bồ Tát như ánh mặt trời, như đỉnh núi vòi vọi trên cao.
[35:09]Chúng ta khởi được cái tâm đó thì rất là có phước. Nhưng mà tuy nhiên, mình phải biết cách cầu, cách khấn để không bị mê tín mà được cái phước rất là lớn. Chúng ta cầu điều gì? Cái điều gì mình cảm thấy là hay thì mình cầu cho mọi người, à thì không rơi vào mê tín. Ví dụ như mình quỳ xuống mà hồi nãy mình vừa mới mua tờ vé số, mua xong cái lật đật là chạy vào chùa cầu liền: "Cho con mới mua tờ vé số cái số như vậy, 5 7 8 2 3, xin là xin chư Thần, chư Thánh cho chiều nay ra đúng số này giùm con, con sẽ đem đến đây tạ một nải chuối." Ví dụ vậy. Ví dụ vậy. Thì cái đó là là mê tín. Còn mình, bây giờ mình ngược lại thì mình cũng cầm tèo tờ vé số chạy quỳ xuống trước
[35:52]Phật tính cầu cho mình nhưng mà nhớ nếu mà cầu cho mình là rơi vào mê tín. Thôi đành phải đau khổ mà cầu: "Thôi cầu cho mấy người kia trúng vé số đi. Thôi không ra số này cũng được. Thôi cho cầu mấy người nghèo họ trúng đi. Thôi con nay con nghỉ trúng một bữa, mai trúng cũng được." Hay vậy cũng được. Nghĩa là cái điều gì mình nghĩ là tốt thì mình hãy cầu cho mọi người. Ví dụ mình nghĩ cầu cho con con thi đậu: "Nghĩ thôi, cho con thiên hạ ai đi thi cũng đậu hết." Phải không? "Nói sao con con thất nghiệp hoài, cầu Phật gia hộ cho con con có việc làm." Nhưng mà ngồi nghĩ, cầu cho mình rơi vào ích kỷ và mê tín. Thôi cầu:
[36:23]"Xin Phật gia hộ cho trên thế gian này đừng có ai thất nghiệp. Ai cũng có việc làm để họ có thể sống một đời sống ổn định tốt đẹp." Tức là khi chúng ta cầu á, chúng ta cầu hết cho mọi người, cho bá gia bá tánh thì cái tâm chúng ta càng lúc càng độ lượng, phước càng lúc càng lớn thì Phật, Trời thương mình trước. Thương mình trước. Đây là điều rất là lạ. Ừ, hãy cầu cho mọi người. Nên có những người nói chứ: "Ủa, sao thấy cái bà Tư đó bả đi chùa 10 năm nay mà càng đi chùa bả càng dữ?" Có không? Có chuyện đó không? Có. Ai như vậy giơ tay lên thầy xem mặt. Ai mà đi chùa 10 năm đi càng đi càng dữ? Lý do vì sao?
[37:06]Lý do là bởi vì mỗi lần đi chùa cứ cầu cho mình thì như vậy ích kỷ hay là vị tha? Ích kỷ. Mà cứ mỗi lần cầu cho mình, tức là mỗi lần mình tu tập, rèn luyện cái tâm ích kỷ mà mình rèn luyện 10 năm như vậy thì ích kỷ nó phát triển tới cỡ nào? Rất là lớn. Mà ích kỷ nó lớn như vậy thì cái dữ rồi cái tham lam, cái sân hận nó sẽ đi theo. Thì người mà như vậy đi chùa 10 năm rồi đúng là làng xóm chịu không nổi luôn vì quá ích kỷ. Còn bây giờ mình ngược lại, mình khấn ngược lại một cái, tức là điều gì tốt, mình cầu cho bá gia bá tánh thì mình đi chùa 10 năm như vậy thì hàng xóm họ sẽ nhìn mình như thế nào?
[37:43]Họ nói bà Tư đó bả đi chùa 10 năm nay và bả như một bà thánh ở giữa cái xóm này, là như là cái bóng cây mát cho cái dân làng trong đây vì bà quá dễ thương, quá độ lượng, quá tử tế. Cũng chưa làm được cái gì, mình chỉ cầu cho mọi người thôi. Vậy mà từ nơi cái gương mặt của mình, từ nơi cái dáng điệu của mình nó tỏa ra một cái gì đó thương yêu, độ lượng, tử tế mà người ta cảm nhận được, người ta quý mến liền. Đó, phải như vậy. Cho nên chỉ cái lời cầu nguyện thôi mà mình đã vượt qua được. Đây là điều chúng tôi cũng hay nhắc về cái lời cầu nguyện. Mỗi lần ra Bắc, chúng tôi đều nhắc vì nghe người Bắc cầu
[38:17]á kinh hồn luôn, sợ quá, nghe quá hay, nghe quá mê. Cho nên nhắc, nhắc là sửa lại chút, xoay trục chút chút lại thì sẽ rất là tuyệt vời. Cái đạo lý tâm linh này là cái giai đoạn tu tập ở trên cao cho nên chúng ta đừng có vội đi sớm. Ví dụ có người đến với chùa nói: "Thưa thầy, thưa cô dạy cho con tu làm sao chết con vãng sanh Cực Lạc liền." Thì người đó vội vàng, sẽ không vãng sanh được vì vội. Vì sao vậy? Trước đây mình chưa có sức khỏe, chưa có giỏi, chưa có đạo đức, chưa làm được nhiều việc phước lành trên đời, chưa giúp ai hết mà cứ đến chùa đòi mình phải đi về tâm linh liền, lên cao liền, vãng sinh về Cực Lạc liền thì người
[38:57]này không có căn bản và vội vàng nên không thành công. Nên chúng ta vậy, trước khi muốn đi đến với cái việc tu tập tâm linh, đắc đạo, chứng đạo, vãng sanh gì đó, chúng ta phải sống rất tốt với con người trước. Đó là giai đoạn căn bản. Nếu chúng ta đối xử với con người chưa tốt thì đừng nghĩ đến chuyện thần thánh sẽ đưa mình về cõi trên cao. Chỉ khi nào mà chúng ta đối xử với con người chung quanh rất tốt thì thần thánh mới đưa chúng ta lên cao vì đó là sự công bằng, sự công bằng. Nhớ như vậy đừng có vội. Ngay cả những người ví dụ như nghĩ rằng mình không vãng sinh Tịnh độ mà mình tu thiền để tâm nhập định rồi chứng đạo,
[39:34]đạt được sự giác ngộ ngay trong đời sống này, không cần phải vãng sinh thì người tu tập tâm linh ở giai đoạn cao như thế cũng phải đi từ cái căn bản là đạo đức, công đức. Bản thân mình, trong nội tâm phải rèn luyện đạo đức rất nhiều và đối xử với con người hết sức là tử tế, hết sức là thương yêu, hết sức là độ lượng. Thì như vậy mới có khả năng đi sâu vào trong nội tâm để nhập được định, chứng được đạo, đắc được trí tuệ, thần thông chứ không phải dễ. Nên đó là giai đoạn hơi cao và hơi xa mà nếu chúng ta đã có giai đoạn tu tập đạo đức, công đức căn bản thì sau này chúng ta có chứng được đạo thì cái đạo của chúng ta cũng không có mang màu sắc huyền bí,
[40:15]mờ ảo, mơ hồ mà cũng tiếp tục rất là thiết thực, cụ thể. Nghĩa là ví dụ mình có đắc đạo đi nhưng mình cũng sẽ có một cái phong cách sống, một cái đạo lý rất là thiết thực, cụ thể, lợi ích được cho mọi người. Chứ còn nếu không khéo, ví dụ mình tu, mình chứng được cái gì trong tâm không biết mờ mờ, ảo ảo, mơ mơ, hồ hồ nói chuyện thần thánh trên mây không nhưng mà với những điều thực tế trong cuộc sống này mình không làm được. Mình không kêu được con người thương yêu nhau, giúp đỡ nhau mà chỉ toàn nói chuyện thần thánh mơ hồ trong cái thế giới nào thì đó cũng là một điều điều sai chứ không phải đúng.
[40:49]Cho nên cho nên trong đạo Phật cái giai đoạn tu tập tâm linh cao nó phải nối được với cái giai đoạn tu tập căn bản là chúng ta rèn luyện được sức khỏe nè, chúng ta tạo ra được cái bản lĩnh nè, ta có đạo đức nè, chúng ta làm được những điều phước trong cuộc sống thực tế này đối với những con người có mặt hiện hữu chung quanh mình. Đó, những điều đó là những điều cần thiết. Giữa cái cao và cái thấp phải nối với nhau. Trong một điều nữa, chúng ta biết trên cái cuộc sống trên thế gian này, từ xưa đến nay có nhiều vị hiền thánh đến với cuộc đời để truyền dạy những cái đạo lý, những cái đạo đức, những cái chân lý cho cuộc sống.
[41:29]Rồi khi chúng ta học được cái đạo lý đó là chúng ta cũng có cái suy nghĩ riêng của mình, à có khi cái suy nghĩ chúng ta phù hợp với người xưa, có khi cái suy nghĩ chúng ta cũng xa với người xưa, khác với người xưa, làm cho loài người chia rẽ nhau. Nên trên thế giới người ta chia rẽ nhau vì như vậy đó, vì tư tưởng. Vì tư tưởng khác nhau, nhận định khác nhau, nên con người đã xa rời nhau dần dần. Ví dụ như đạo Phật chúng ta vậy thì chúng ta tu tập cái tâm từ bi, tâm vô ngã, cái đạo lý giải thoát giác ngộ là mục tiêu. Nhưng chúng ta cũng biết trên thế giới có những cái đạo họ lại tu tập để họ được về cái cõi trời sống với cái vị thần linh của họ.
[42:12]À thậm chí có những cái đạo mà họ sẵn sàng giết người, khủng bố và họ cho rằng điều đó là làm đẹp lòng thần thánh để thần thánh sẽ đưa họ về cõi trời. Đó, chính những cái nhận định khác nhau như vậy mà làm cho con người trên thế giới này chia rẽ xa rời nhau. Đây là điều rất là đáng buồn. Và nhiệm vụ của người đệ tử Phật chúng ta là hàn gắn lại thế giới, nối kết lại thế giới. Nhưng mà muốn hàn gắn lại thế giới, nối kết lại thế giới, chúng ta phải có một cái chân lý chung, phải không? Khi nào có một cái đạo lý chung thì tự con người sẽ đến với nhau, phải không? Còn không có một cái đạo lý chung, người ta tiếp tục quay lưng với nhau.
[42:53]Nên vì vậy, là bản thân chúng ta tu hành học hỏi với Phật pháp, tức là chúng ta cố gắng đi tìm một cái chân lý đúng nhất, chung nhất cho toàn thể nhân loại, chứ không phải riêng cho bản thân mình đâu, mà chúng ta đi tìm cho toàn thể nhân loại. Có thể chúng ta vẫn chưa nói lên cái tiếng nói để kêu gọi con người trên toàn thế giới này thương yêu nhau, có thể mình chưa đủ sức để làm việc đó. Nhưng trong cái tâm niệm của mình, trong cái sự tu tập của mình từng giờ từng phút, mình vẫn phải biết ước mơ điều đó. Phải biết ước mơ rằng là một ngày nào đó trên thế giới này, con người ta tìm thấy được một
[43:34]đạo lý rất chung để rồi con người ta nắm tay nhau thương yêu nhau, nhìn nhau bằng ánh mắt ưu ái, để người ta dừng lại, chấm dứt cái sự quay lưng trong cái thù hận, trong cái chia rẽ hoặc là chém giết. Đó, tức là chúng ta đến với Phật pháp, chúng ta phải thấy mình có một cái trách nhiệm nặng chứ không phải là nhẹ. Đó là trong cái sự tu hành của riêng cá nhân mình, tu dưỡng cái đạo đức, cái tâm linh, cái giải thoát, cái giác ngộ gì đó. Trong đó chúng ta gắn cái trách nhiệm của mình đối với toàn thế giới này là góp phần tìm được một cái đạo lý rất chung cho toàn thể nhân loại, để ngày nào đó con người được đoàn kết nhau, thương yêu nhau.
[44:20]Điều này làm được không? Ráng làm nha. Dù mình chưa làm được điều gì rõ ràng, nhưng trong tâm mình phải có cái ước mơ như thế, phải thấy được cái trách nhiệm như thế nha. Nhớ như vậy. Dĩ nhiên là chúng ta cũng phải cảnh giác với kẻ xấu. Ví dụ như chúng ta đến với Phật pháp, chúng ta tu hành thì chúng ta tu tập một cách hiền lành và đôi khi mình hay bị cái bệnh dễ tin á, nghĩa là ai nói gì cũng có thể dễ tin. Cái người đến với tín ngưỡng dễ bị cái bệnh cả tin. À tuy nhiên, chúng ta phải có trí tuệ và cảnh giác. Có trí tuệ và cảnh giác là làm sao? Là cũng có những cái kẻ họ lợi dụng tín ngưỡng, lợi dụng đạo pháp để họ làm những cái chuyện xấu.
[45:04]À những cái chuyện xấu đó ví dụ như là lôi kéo phe nhóm, gây xáo trộn cái trật tự trị an, cái an ninh, cái bình yên của quốc gia mình thì đó tức là người xấu. Vì chúng ta đến với Phật pháp, chúng ta mong muốn một sự tu hành tốt đẹp, ổn định, hiền lành, hòa bình. À nhưng mà có những kẻ xấu họ cũng giả bộ đi đến với đạo, ờ với con người, cũng nói lên về vấn đề tôn giáo về tín ngưỡng, nhưng mà cái âm mưu phía sau của họ là họ lôi kéo, kích động, gây rối, làm cho đất nước mình mất ổn định hoặc làm cho đạo Phật mình mất ổn định và chia rẽ. Thì đây là điều mà những người đệ tử Phật chúng ta phải hết sức
[45:46]là cảnh giác, à không có được ngây thơ, không được ngây thơ. Nghĩa là chúng ta rất hiền lành, rất tin Phật, rất nhu thuận với đạo lý, nhưng cũng rất cảnh giác với những kẻ nào mà có âm mưu xấu, nhớ như vậy nha, vậy. Nãy giờ thì chúng tôi đã trình bày sơ qua về một vài cái giáo lý căn bản để làm quà cho cái duyên hội ngộ của chúng ta với nhau hôm nay. Rồi kế đến nữa là chúng tôi muốn được quý thầy, quý cô, những quý Phật tử nêu lên những cái câu hỏi nào thiệt dễ để chúng tôi giải đáp cho vui với nhau, nhớ như vậy. Thì mọi người có thể hỏi tiếp nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Ai hỏi thì cầm micro hỏi để cho mọi người nghe. Vâng a, kính bái bạch sư phụ!
[46:36]Bây giờ thầy cho phép được hỏi thì con xin là thay mặt bà con và cũng như bản thân con. Thì à trong cái bài ngày hôm nay thầy giảng thì chúng con nghe hiểu lắm thầy ạ. Chúng con sẽ là xin hứa với thầy chúng con sẽ thực hiện lời dạy của thầy. Chúng con đem cái tâm kiên nhẫn và khiêm hạ để đối xử với mọi người, luôn luôn biết tôn trọng mọi người và luôn luôn thấy mình lúc nào cũng còn thấp kém, để cố gắng học tập, tu học để đẹp đạo, đẹp đời và đẹp xã hội. Thường thường thì chúng con cứ đọc sách hay là ừ xem ở trong các sách của nhà Phật thì chúng con thấy rằng thì là có giải thích về cái tầng trời á.
[47:23]Thí dụ như là à từ dưới trở lên cái từ cái tầng không, phong rồi thủy rồi kim rồi địa luân. Rồi tính mà lên đến nửa chừng núi Tu Di là tầng trời thứ nhất, rồi đến tầng trời thứ hai, thứ ba, thứ tư, rồi đến a bốn tầng trời ở cõi Thiền thì con cũng xin phép sư phụ là chúng con cũng không hiểu rằng cái tầng trời theo cái tầng ấy là đo từ dưới mà lên trên. Thế thì vậy thì cái tầng trời ấy lại có nói ở bốn cõi Thiền Thiên thì ý con muốn hỏi là vì là không biết cái tầng trời này thì ở trên ví dụ như nói cái tầng trời ở cõi một thì là có chúng sinh sống trong cái cuộc sống vẫn còn ham dục, vẫn còn mang cái hình sắc
[48:04]như là trang điểm rồi là tu bổ cho cái bản ngã của mình. Rồi đến cái tầng trời thứ hai thì cái hình sắc là trang nghiêm. Rồi đến cái tầng trời nữa là cái tầng trời vô sắc sắc giới và vô sắc giới. Thế con bạch với lại sư phụ là ý con cứ băn khoăn con không hiểu là cái tầng trời nào, vậy cái tầng trời ấy là ở qua cái tầng khí quyển hay ở trong lớp khí quyển? Mà những cái tầng trời ấy có những cái người như thế không? Hay là con cứ cứ nghĩ hay là trong các bước tu thiền của một người học Phật đến cái mức độ chứng từng phần một, thí dụ như là về Sơ quả rồi Nhị thiền, Tam thiền và Tứ thiền, vâng, là một.
[48:49]Câu thứ hai Hỏi từng câu thôi. Hỏi từng câu. Hỏi từng câu dễ nghe hơn. Thứ nhất là nói về tầng trời á thì các tầng trời là đều có thật. Rồi khi mà ví dụ chúng ta chết, chúng ta đừng tưởng là hết nha. Chúng ta bước sang một hình thức tồn tại khác không, không có mang cái thân vật chất này thôi nhưng chúng ta vẫn tiếp tục tồn tại ở một hình thức khác. Đối với Phật pháp là như vậy. Thế đối với những chúng sinh mà có tội thì họ sẽ thấy họ xuất hiện trong một nơi rất đau khổ mà chúng ta gọi là địa ngục. Mà thật sự như vậy họ sẽ thấy có thật chứ đừng có nói đó là ảo tưởng vì rất là đau khổ. Nói ảo tưởng hay thật không biết nhưng mà cực kỳ đau khổ.
[49:31]Ví dụ thấy bị lửa đốt, thấy bị dao cắt thì rất là đau khổ, chứ đừng nói ờ đó chỉ là ảo tưởng, không thật, không phải, có thật đàng hoàng. Hoặc là cái người mà sống biết làm điều phước thiện, tâm hồn rất là lành, thậm chí tu thiền chứng được định thì người này chết sẽ lên cõi trời. Mà quả thật có cái cõi rất là hạnh phúc. Đó, có một cái cõi tồn tại rất hạnh phúc để chúng ta sống, nên đó là cõi có thật chứ không phải là ảo tưởng, không phải là tượng trưng. Nãy cô dường như hỏi là ý nói giống như là ám chỉ cho một cảnh giới chứng ngộ nội tâm? Không phải, ở đây tâm và cảnh tương ứng. Là cái người đó họ tu cái tâm chứng được mức đó,
[50:15]tâm họ lành như thế thì họ sẽ có một cái cõi tương xứng như thế để sinh về đó, luôn luôn tâm và cảnh tương ứng với nhau và cõi đó cõi có thật. Nhưng mà cõi đó ở tầng khí quyển nào thì xin thưa cái chiều cao của cái thế giới tâm linh nó không đo bằng cái thước mà mình đứng từ mặt đất. Ví dụ tầng khí quyển á, mình sẽ đo à từ đây mình lên 1 cây số, 2 cây số, bao nhiêu cây số, rồi khí quyển loãng dần, loãng dần rồi tới khi hết khí quyển rồi ra ngoài quỹ đạo, không gian. Là mình đo theo thước của hình học, của vật lý. Còn cái chiều cao của những tầng trời lại đo theo chiều sâu của tâm linh. Đây nó thuộc về một cái hệ khác, một cái channel khác, một cái kênh khác.
[50:58]Giống như chúng ta bật ti vi á, bật qua kênh thì nãy như cô xưng câu hỏi là theo cái kênh là kênh vật lý đo từng 1 thước, 2 thước, 1 km, 2 km, còn cái kênh của cái tầng trời thì đo theo mức độ hiền thiện của tâm, thanh tịnh của tâm, cho nên nó không cùng hệ, mình không có nói được. Ví dụ như là chúng ta muốn đo thể tích thì chúng ta đo bằng cái gì? Lít phải không? Hay là mét khối? À vậy, nhưng mà nếu chúng ta muốn đo trọng lượng thì đo bằng gam, kg. Bây giờ chúng ta hỏi: "Vậy 1 kg bằng mấy lít?" được không? Vì hai hệ khác nhau. Một cái hệ đo về cái sức nặng trọng lượng, một cái hệ đo về cái dung tích, hai hệ khác nhau.
[51:41]Giờ nói là so sánh trong cái hệ hình học vật lý là từ đây lên tới tầng lớp khí quyển cao mấy chục cây số, vậy cái tầng trời ở cây số nào? Không được, vì thuộc một cái hệ khác thuộc về tâm linh. Cho nên nói bây giờ nếu mà thuộc hệ khác thì làm sao chúng con tìm thấy thì xin cứ tu sinh lên đó sẽ biết ngay. Ráng tu sinh biết liền. Ráng tu tập sống hiền thiện thương người giúp người, chúng ta sẽ đi về cõi đó. A Di Đà Phật ạ. Câu thứ hai: khi mà chúng con có tìm hiểu về Đức Phật thì chúng con theo đạo Phật thì chúng con phải hiểu được ý nghĩa và hiểu được sự thực tế của Đức Phật. thì cũng như người con ở trong nhà mà mình có người bố,
[52:27]người mẹ mà mình không hiểu gì thì là không đúng. Thì chúng con có tìm hiểu thì chúng con cũng thấy là trong đó có có lời dạy rằng thì là khi mà Đức Phật ở trong cõi thế thì người có giảng pháp thì có cái đoạn mà Thầy giảng à ở trong sách có nói là khi người giảng kinh Pháp Hoa thì có một cái hồi mà người giảng trên hư không. Thì cái này con cũng suy nghĩ là không biết là trên hư không đây là trên một cái tầng trời, ở bên trên này cái khoảng không từ đầu của chúng ta trở lên mà ra ngoài không gian. Thế còn nếu mà hư không ở đây thì chúng con không biết, tại vì là con đã có họp tập hợp cùng với bạn bè,
[53:12]một số người cũng có học thức cả, thì có hỏi với con mà thấy bảo: "Tao thấy như thế nào mà lại nói là giảng trên hư không?" Thế thì con cũng phải đành lảng lảng đi chỗ khác. À chuyện đơn giản thôi, có gì đâu. À trong kinh kể có những cái lần Đức Phật đã giảng pháp là vì lúc đó cái hội giảng quá đông mà nhiều chư thiên tử và chư Bồ tát đến đầy nghẹt hết. Thì nếu mà ngồi dưới đất thì không đủ chỗ ngồi, và nhiều vị thiên tử, Bồ tát đã đến mà ngồi trên hư không. Thì những vị đó là vì những vị thần thánh mà, những vị Bồ tát có thần thông. Con người á, mình ở đến nghe Đức Phật giảng pháp á mình ngồi dưới đất thì mình chưa bay được.
[53:56]Nhưng mà các vị thiên tử, các vị Bồ tát ở các cõi khác đến thì họ đâu cần phải ngồi dưới đất, họ ngồi lơ lửng, lơ lửng, mà không lẽ Đức Phật ngồi thấp hơn họ. Phải không? Cho nên trong đó Đức Phật cũng hiện thần lực, Ngài cất người lên ngồi giữa lơ lửng như hư không luôn. Nên đây là một cái thần thông của Phật. Mà nói như về thần thông như vậy là phải mê tín mơ hồ không? Không. Bởi vì người chứng đạo rồi họ có cái thần thông này. Thậm chí là có những vị mà tu yoga của Ấn Độ á, những bậc thầy yoga Ấn Độ đó, tức là họ chưa thành Phật á mà họ có thể là ngồi kiết già họ nhấc người lên lơ lửng gì đó bảy tấc mà.
[54:29]Chúng ta nghe báo đài nói đó, TV cũng đã chiếu rõ ràng. Nhen! TV nhà nước mình đó có chuyện lạ thế giới đó, chuyện lạ đó đây nó cũng đã chiếu cái người guru một yoga là ổng ngồi lơ lửng lên giữa. Thì dĩ nhiên là không được lâu. Đó! Mà họ chỉ là một người tu bình thường. Còn Đức Phật thì tuyệt đối, cho nên Ngài muốn ngồi giữa hư không là ngồi cất lên ngồi rất là cao. Dạ! Và chuyện đó bình thường. Trong kinh á ghi rõ những cái thần thông của một vị đắc đạo là hiện thân thật là lớn như một người khổng lồ to đứng giữa hư không, biến thành rất nhỏ, hoặc là người đó có thể phân thân ra, một thân này hiện ra nhiều thân đứng ở khắp nơi, nhiều thân gom lại một thân.
[55:08]Hoặc là vị đó có thể biến sâu vào trong lòng đất gọi độn thổ, đi xuyên qua vách đá, à người đó đi trên nước như đi trên đất bằng, vân vân. Có thể bay từ nơi này qua nơi kia, trong kinh Phật ghi rất rõ điều đó. Tức là một người đắc đạo phải như vậy. Và có một câu chuyện về ngài Châu Lợi Bàn Đặc, tức là một người học không thuộc nổi kinh kệ, về sau ngài đắc đạo vậy. Thì lúc đó có một người thí chủ đến để thỉnh ngài đi thọ trai mà đến không biết ai là ngài Châu Lợi Bàn Đặc, vì lúc đó ngài hiện ra một ngàn người giống như ngài đi khắp cả khu vườn luôn. Rồi sau hỏi Đức Phật, Đức Phật mới chỉ, thì mời đúng được ngài thì biến mất hết tất cả những cái thân kia.
[55:48]Thì một vị A La Hán là đã làm được như vậy. Cái chuyện bay là bình thường. Cho nên cái hư không tức là lơ lửng vậy thôi chứ không có gì lạ. Nghĩa là nghĩa đen đó. Cái đoạn đó diễn tả nghĩa đen hoàn toàn chứ không phải nghĩa bóng, không có ám chỉ gì hết. Thực sự là như vậy. Lựa câu gì dễ dễ đó hỏi. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng con kính lạy hai thầy. Hôm nay là nhân duyên rất lớn, chúng con đã được đến đây để được cúi xin, cúi lạy và được xin nghe những điều dạy dỗ của thầy cho chúng con xin thưa bạch. Thứ nhất là chúng con vừa được nghe thấy một Phật tử thì xưng nó nói rằng hứa với thầy là sẽ đem cái tâm khiêm hạ vào đời sống thì
[56:33]con thấy rằng con đỡ lời cho cô một tí để cho thầy đỡ buồn. Là vì nếu chúng con đã có cái tâm khiêm hạ sẵn rồi thì chúng con sẽ không còn phải quán xét cái thân mình nữa và tu tập chắc chắn là sẽ tinh tấn lắm luôn. Nhưng chúng con từ nãy đến giờ chúng con nghe những lời pháp nhũ của thầy, chúng con đã tự kiểm điểm lại bản thân chúng con, kiểm điểm từng giờ, từng khắc, từng phút và trước khi đi ngủ vẫn phải kiểm điểm, và kiểm điểm và sám hối cho đến khi vào áo quan vẫn phải kiểm điểm. Vậy thì vừa rồi con có nghe lời nói rằng sẽ mang cái tâm khiêm hạ vào để mà sống thì con cũng xin môi hở răng lạnh, chúng con cũng sẽ hứa với thầy là luôn luôn
[57:21]quán xét, luôn luôn sám hối một cách triệt để mới may ra thân, khẩu, ý mới hòng mong được thanh tịnh từng phút, từng giây để hướng về Phật pháp. Nay chúng con xin được... Câu nói rất là hay. ...kính mong thầy, cho chúng con được xin thưa, hiện nay trong tình trạng của ờ tất cả các nơi rất có rất nhiều các a ờ con xin thầy tha thứ, cũng cứ là đầu tròn áo vuông để đi khắp mọi nơi. Vậy thì trong giáo lý con được xem tới thì phải hướng về mặt trời, thứ nhất; việc khất thực, khất y thứ hai là không dừng lại nơi nào để xin. Thì đó là một lối tu chân chính, nhưng mà rất rất nhiều cứ dừng lại khắp mọi nơi mà chong mắt nhìn đi
[58:22]và con nhìn thấy thế con rất xót xa và con đã phản đối một, hai lần như vậy. Và con rõ ràng đến tận nơi con nói rằng nhưng mà như thế này là sai. Và nếu mà túng thiếu thì không thể giả dạng như thế này để mà xin được, mà hãy bình thường đi thì chúng ta sẽ thương xót lẫn nhau. Thế nhưng mà người ta trừng mắt lên với con và người ta sau đó thì con cũng rất là lo. Và con có quyết định là phải cho một người lên xích lô và vào đồn công an như vậy thì có đúng không ạ? Dạ bạch thầy ạ. Ở trong miền Nam á, thầy hay nghe người ta hù là người Hải Phòng dữ. Thì thầy chưa tin, nhưng bắt đầu thầy đang tin từ từ.
[59:12]À thật ra như đôi khi cái dữ đó cần thiết. Ừ! Cái tình trạng mà có những người giả làm sư để đi xin tiền, đi khất thực, thậm chí giả vờ nói là cất chùa để đi xin tiền và xin được những số tiền lớn, thì đây là một điều nhức nhối. Nó làm mất uy tín trong đạo Phật của mình. Nhưng vì vậy, chúng ta đòi hỏi một sự cứng rắn. Cứng rắn là Giáo hội cũng đã đưa ra, nhưng mà Giáo hội không có cách để giải quyết. Vì họ tràn lan quá chừng. Có khi ở Sài Gòn vậy, chúng tôi cũng thấy một nhà sư vậy cứ níu kéo một cái người nước ngoài xòe tay để xin tiền đô. Thấy đau lòng không chịu nổi, mà biết ngay đó là giả liền, tại vì người chân thật không ai làm như vậy.
[59:52]Cho nên đúng là đôi khi chúng ta cũng cần cái sự cứng rắn để cho những cái người giả đừng giả nữa. Nhưng mà cái điều quan trọng thế này, là trong lòng chúng ta phải thương họ. Bên ngoài thì cứng rắn, nhưng bên trong phải xót xa, tội nghiệp, vì biết rằng họ đang tạo tội. Một ngày nào đó họ thê thảm, vì giả gì hết chuyện, đi giả làm sư để lấy tiền người ta thì sau này mang tội dữ lắm. Cho nên mình đúng là cứng rắn để ngăn chặn, nhưng trong lòng đừng có khinh, đừng ghét, đừng giận. Vì nếu mình ghét, mình giận là mình đi ngược với đạo lý từ bi. Chúng ta cứng rắn là để chặn họ đừng làm điều tội nữa, để cho họ về sau đừng bị quả báo khổ.
[1:00:31]Chúng ta cứng rắn chặn họ là để giữ gìn uy tín cho Phật pháp, chứ không phải vì mình ghét họ, nhớ như vậy nha! Như vậy. A Di Đà Phật! Con Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bái bạch sư phụ, kính thưa quý thầy cô, kính thưa chư vị đạo hữu và các bạn! Con thay mặt cho chư vị đạo hữu chúng chúng quần sinh, kể cả một số các vị công nhân viên chức, ngành y có, họa sĩ có, kỹ sư có, giáo viên có và một số các cháu thanh thiếu niên học sinh vân tập trong các hội đạo tràng thính pháp này tại trụ xứ chùa An Đà, Hải Phòng nhân dịp sư phụ vân du trong miền Trung, miền Bắc Tổ quốc. Mặc dù trong cuộc hành trình sư phụ rất mệt và bận việc đạo quả,
[1:01:22]rồi viếng thăm quê hương và lan man, nhưng người không nỡ khước lời thỉnh mời ba phen của Phật tử Hải Phòng, mong người trực tiếp ban pháp nhũ cho chúng sinh chúng con trong cơ duyên may mắn này, để chúng con được hưởng ân huệ thần lực của vị chân sư. Đó là sự khao khát trong cuộc đời tu trì đạo quả từ bi, trí tuệ. Kính thưa sư phụ, chúng con hàng ngũ phật tử Hải Phòng nhờ duyên phúc lớn được nghe nhiều băng thuyết pháp, được đọc nhiều tác phẩm phật học thầy viết và được trầm mình tôn kính lắng nghe nhiều bản nhạc tôn kính Phật của sư phụ sáng tác. Với âm hưởng kính trọng, tiết tấu thanh nhã trầm hùng trang
[1:02:07]nghiêm, chúng con hoan hỷ kính trọng và cảm động vô cùng. Tư tưởng chúng con rất phấn khởi vì trong thời mạt pháp này vẫn may còn có được vị thánh tăng Bồ Tát giáng thế, đúng nghĩa thành vị minh sư, thật là đệ nhất nghĩa tăng thừa kế di sản của Như Lai, đem trí tuệ Phật và đạo hạnh vô biên thâm nhập thế gian pháp chuyển trao cho chúng sinh trong đời còn nhiều sự ác trược, ganh đua, đố kỵ, hận thù. Cũng do công đức từ nhiều kiếp trong quá khứ để lại nên kiếp này quả trí vô lậu đến với Người. Vậy nên thế tục Người còn trẻ, tuổi đời đâu đã được cao mà sư phụ thuyết pháp biện tài vô ngại, biết bao nhiêu trăm đề mục có giá
[1:02:58]trị cho cuộc sống đời thường và cho người xuất gia tu học. Nội dung thuyết giảng nào trên băng, trên sách viết đều phù hợp với mọi trình độ, mọi cấp bậc. Đề mục rất gần gũi với cuộc sống thế gian đi sâu vào mọi khía cạnh khiến người nghe đều thâm nhập được giáo lý đạo Phật sâu sắc, làm nổi bật được nhiều điều tâm huyết của sư phụ với giáo pháp, với chúng sinh. Người lấy hai đối tượng chính để giảng dạy: Một là sư phụ chú trọng đến hàng ngũ xuất gia vì đây là đối tượng quan trọng, đối tượng thay hóa Phật làm cầu nối giữa Phật và chúng sinh vì Đức Phật đã nhập diệt gần 3.000 năm rồi. Vậy để thể hiện kết quả là người tu vào được nhà Như Lai,
[1:03:47]mặc được áo Như Lai và ngồi tòa Như Lai thầy đã giảng dạy rất mạnh dạn phơi bày rõ khiếm khuyết trọng yếu để tu bổ trọn vẹn rồi người tu sĩ phải làm gương cho chúng sinh noi theo. Đó là việc chấn hưng được Phật pháp, mang niềm tin về cho nhân loại. Ai câu hỏi gì nữa không? Bài viết thì rất hay nhưng mà nói ai đó? Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thượng tọa trụ trì chùa Phật Quang, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cùng các quý thầy, cô cùng đi trong đoàn. Kính bạch thầy trụ trì chùa Dư Hàng cùng tất cả các quý phật tử. Để như tình cảm của tất cả các quý phật tử thì à đã như a phật tử Như Hoàn Chi
[1:04:33]a đã đại diện của Hải Sơn đã đại diện cho tất cả các phật tử Hải Phòng có cái lời vấn an sức khỏe đến a Thượng tọa cùng quý thầy đi trong đoàn. Thế chúng con là tăng ni sinh đang học năm thứ hai tại Trường Trung cấp Phật học. À chúng con là những a những lớp măng a non mới mọc qua thời gian à việc à chúng con sơ cơ bước chân vào Phật, đến chùa được tiếp cận với nhiều nguồn giáo lý. Nhưng cái nguồn giáo lý dồi dào nhất, phong phú nhất là khi chúng con được tiếp cận với những cái chủ đề băng giảng của thầy. À tuy a chúng con chưa được diện kiến thầy, thế nhưng chúng con cũng đã được nghe những cái lời
[1:05:11]giảng rất thấm nhuần, trong đó lắng chứa đầy những cái bài học mà chúng con a ít khó khi khó tìm thấy được. Thế cũng nhân như buổi mà thầy cùng tất cả các a quý thầy, cô trong a chốn trụ xứ chùa Phật Quang có vân du ra Bắc để thăm lại quê hương cũng a theo cái lời thỉnh mời của quý phật tử Phật giáo tỉnh Hải Phòng thì thật là một niềm a vinh dự đối với chúng con cũng như tất cả quý phật tử được thầy dừng chân ghé bước. Thế cũng như cái buổi nói chuyện ngày hôm nay thế chúng con cũng xin được đại diện cho tất cả quý vị tăng ni sinh xin cũng có lời vấn an sức khỏe đến quý Thượng tọa cùng tất cả các quý thầy, cô cùng đi trong đoàn được tâm Bồ đề kiên cố,
[1:05:55]lòng từ từ bi tăng trưởng để dìu dắt hàng xuất gia trẻ chúng con cũng như các cụ phật tử hiện diện ngày hôm nay đi máy chùa này tiếp bước cái hoài bão phật gia nghiệp của Đức Như Lai, xin được và hằng giương chính pháp. Cũng nhân cái buổi nói chuyện hôm nay chúng con cũng xin có một vài lời xin cũng được à hỏi đến quý Thượng tọa. Con cũng xin được bạch Thượng tọa là con cũng có một câu hỏi thứ nhất đó là đạo đức của người phật tử nói chung và người xuất gia nói riêng đối với giới luật của Phật có mối tương quan mật thiết như thế nào? Và thứ hai, đúng là xã hội đang phát triển theo một cái vận tốc chóng mặt à cũng
[1:06:36]như trong các chủ đề băng giảng của thầy, ví dụ như cái chủ đề con nghe những cái nghịch lý của thời đại, có một đoạn trích thầy đọc được từ ở trong internet có nói rằng con người ngày hôm nay tuy sống rộng hơn nhưng sống ít tri nghĩa hơn, đường phố rộng hơn nhưng lòng con người có thể hẹp hòi hơn. Có thể nói rằng xã hội phát triển lên đến thời đại thông tin như vũ bão thì đạo đức của con người càng phát triển theo đà đi xuống. Con muốn a được à bạch thầy đối với lại cái phép a Bát Kính Pháp của Đức Phật chế đối với hàng ni chúng và đạo lương có đấy là trong cái thời Đức Phật. Và đến cái thời hiện tại bây giờ thì cái Bát Kính Pháp
[1:07:19]đấy nó nó có còn là tuyệt đối nữa hay không? A Di Đà Phật. Mong thầy từ bi hoan hỷ bố thí cho toàn tăng ni sinh chúng con được biết. A Di Đà Phật. Từ nhỏ chúng tôi mê giọng Bắc. Mà nghe thầy nói thì còn mê thêm nữa, nói hay quá. Chúng tôi rất là hy vọng quý thầy, quý cô sau này sẽ là những cái trụ cột cho phật tử lấy nương tựa. Hy vọng là năm sau trở lại thì tôi sẽ được nghe quý thầy, quý cô đăng đàn thuyết pháp. Ở đây biến thành cái giảng đường có ghế ngồi. Rất là hy vọng. Câu hỏi thứ nhất là thầy hỏi là giữa giới luật và đạo đức tương quan như thế nào? Chúng tôi có giảng điều này trong cái cuốn băng Khái
[1:07:59]Niệm Về Tâm Lý Đạo Đức, cái băng đầu tiên. Là giới luật á là cái lệnh, là sự ngăn cấm làm hay nói những điều sai. Đó, giới luật. Còn đạo đức á là cái tự giác rèn luyện mình ở trong tâm của mình cho trở thành tốt. Vậy có liên quan không? Liên quan quá đi chứ phải không? Hễ tâm mình tốt thì tự mình không làm điều sai, không nói điều sai, phải không? Mà cái trong tâm là cái tự giác, còn cái bên ngoài á thì đôi khi biết, người ta có thể nhìn thấy để mình phải bị ngăn cấm. Đó, nên hai cái đó có liên quan. Tuy nhiên, khi mà giới luật á thì có tính cách bắt buộc, kỷ luật. Là nghiêm khắc. Còn đạo đức là cái gì mềm mại, tự giác và sâu kín.
[1:08:44]Nhưng mà hai cái đó hỗ trợ cho nhau. Có khi nhờ cái hệ thống giới luật của nhà chùa kỹ cái mình biết là sai thì thôi mình không nghĩ tới nữa. Mình suy nghĩ qua cách khác thì cũng là nhờ cái giới luật bên ngoài mà đổi được cái đạo đức. Hoặc là nhờ cái đạo đức bên trong mà mình không làm điều sai, tức là giữ được đúng cái giới nên giới luật và đạo đức có liên quan. Và đồng thời đó có những mức độ thì giới luật cao hơn đạo đức mà có những mức độ giới luật thấp hơn đạo đức. Ví dụ như bây giờ là trong giới luật thì không có cấm cái người này khởi tâm ganh tị với người kia. Không có cấm tại vì cái tâm người ta đâu cấm được, phải không?
[1:09:21]Chỉ cấm những cái gì đã hiện ra hành động và lời nói. Cho nên ví dụ người ta ganh tị nhau thì trong giới luật không cấm. Nhưng trong đạo đức thì điều đó là sai hoàn toàn, sai rất trầm trọng. Vì vậy, với một người mà tu dưỡng cái đạo đức mà tâm nhu thuận, tùy hỷ, không ganh tị thì như vậy người này có đạo đức và cái đạo đức rõ ràng cao hơn giới luật, phải không? Trong trường hợp như vậy là đạo đức đã cao hơn giới luật vì đạo đức sâu hơn. Nhưng có những trường hợp giới luật cao hơn đạo đức. Ví dụ như có những cái giới mà thuộc về giới của người xuất gia đó, chứ người tại gia thì không bị cấm, là giới dâm.
[1:09:56]Giới đó thuộc về bản năng thì phải đòi hỏi một cái người tu khá cao mới vượt qua bản năng này một cách nhẹ nhàng. Thì trong trường hợp này thì cái giới luật cao hơn đạo đức. Cái trường hợp như vậy. Vì đạo đức thì không xem cái đó là quan trọng. Ví dụ đời sống của người tại gia vẫn có sinh hoạt vợ chồng bình thường thì đạo đức không phê phán. Nhưng mà cái điều đó giới luật phê phán liền á. Cho nên trong trường hợp này thì giới luật lại cao hơn đạo đức, cho nên chúng ta nhìn tương quan á thấy rõ như vậy. Cái phần thứ hai thầy nói là cái sự tiến bộ của thời đại phải không? Của thời đại này thì nó làm cho cái giá trị tâm linh,
[1:10:31]cái đạo đức con người đi xuống mà đây là một cái hệ quả tất yếu phải xảy ra, tất yếu phải xảy ra, và chỗ này là nhân loại có thể đi đến diệt vong. Nhân loại, vì không riêng hành tinh chúng ta, đã có nhiều cái hành tinh khác trong vũ trụ này khi mà khoa học kỹ thuật tiến bộ quá rồi thì họ tự tiêu diệt lấy họ luôn. Nên ngay đây là chỗ mà loài người chúng ta phải tỉnh táo để thoát cái họa mà nhiều hành tinh khác trong vũ trụ đã bị. Và vì sao vậy? Là khi mà khoa học kỹ thuật tiến bộ quá đi, đem lại rất nhiều tiện nghi và lợi ích, người ta có thể chế được cái máy, cái đèn, máy bay, tủ lạnh, tivi, tức là quá hiệu quả, đem đến quá hiệu quả.
[1:11:12]Còn nói cái đạo đức tâm linh là cái gì quá mơ hồ. Ví dụ nói mai mốt chết về cõi trời, không biết, không chắc. À nói thôi ráng sống tốt để mà được tâm hồn thanh thản, không chắc. Nhưng mà cái việc hễ có tiền mua được cái tivi, mua được chiếc xe máy là có thật. Mà tiền càng nhiều thì cái xe máy mình mua nó hiện đại hơn, nó tốt hơn, đó là điều có thật. Cho nên vì vậy, trong thâm sâu mỗi người của thời đại mới này, chúng ta vẫn xem trọng cái vật chất, cái kỹ thuật hiện đại. Trong thâm sâu vẫn như vậy. Giờ nói đi đến chùa để tìm một cái suối nguồn tâm linh, đạo đức, chỗ nương tựa tinh thần, mình bắt đầu mình cảm thấy hơi hơi kỳ kỳ, hơi cái gì coi như hơi mơ hồ.
[1:11:54]Nhưng mà nếu ráng đi làm cho có kinh tế để cất được cái nhà rộng hơn, cái đó rõ ràng, thực tế hơn. Và như vậy là hai cái, một cái rõ ràng, một cái mơ hồ, mình đi về cái nào? Cái rõ hơn. Đó, chính vì vậy mà cái kỹ thuật càng mạnh, càng thuyết phục được con người thì làm cho người ta bị cuốn hút và người ta xa rời những giá trị tinh thần, đạo đức. Mà chính vì vậy, khi mà người ta xa rời cái đạo đức thì chuyện gì xảy ra? Người ta sống với nhau ác độc hơn. Người ta dùng những cái phương tiện kỹ thuật khoa học để hại nhau, giết nhau, chế vũ khí tàn độc hơn. Đó là hệ quả tất yếu phải xảy ra. Quý phật tử đồng ý không? Đồng ý á. Đây là chính...
[1:12:32]là tất yếu. Mà khi con người ta cái ác được nhân lên gấp ngàn lần bởi phương tiện của kỹ thuật khoa học thì cái quả báo nó rất là kinh khủng. Ví dụ bây giờ mình giận người hàng xóm, mình qua mình chửi người ta một câu, thì như vậy có tội một phần, phải không, bị chửi mang tiếng à. Nhưng mà nhờ có phương tiện photo đó, cái mình viết cái câu chửi người ta ra, mình viết cái bà Nguyễn Thị A, bà đó thế này, chó không ăn, bò cũng chê, vân vân, và mình đánh máy ra vi tính, tại có vi tính, đánh máy xong mình đưa photo ra một ngàn bản, mình phát từ đầu đường tới cuối xóm. Nhờ phương tiện kỹ thuật nên cái điều ác độc của mình được thực hiện gấp bội lần.
[1:13:10]Như vậy cái tội mình nhiều hay ít? Cực kỳ nhiều, phải không? Như vậy, khoa học kỹ thuật là vậy. Nếu chúng ta làm điều lành thì nó đem đến cho chúng ta gấp ngàn lần, nhưng nếu mình làm điều ác thì cái tội cũng tăng gấp ngàn lần. Mà chính vì cái thế giới này cứ bị thuyết phục bởi vật chất và kỹ thuật, xa rời cái đạo đức tâm linh, nên cái tội con người ta lớn hơn ngày xưa gấp ngàn lần, gấp vạn lần, trăm ngàn lần, triệu lần và đủ để sự sống chấm dứt. Nghĩa là đủ để đưa đến tận thế. Nên đây là chỗ mà con người ta phải thấy để ngày hôm nay chúng ta quyết định lại cái số phận của mình. Là ngày hôm nay dù khoa học tiến bộ cách mấy,
[1:13:47]dù hiện đại cách mấy, cuộc đời sống có sang trọng cách mấy, chúng ta nguyện với lòng, chúng ta nguyện với Phật, chúng ta sẽ giữ vững cái con đường đi về đạo đức, về tâm linh để giữ lại quân bình cho thế giới này. Để cho thế giới này vẫn còn điều thiện tồn tại, để cho thế giới này vẫn còn tình thương yêu, cái sự quý mến, sự tôn trọng và cái hiền lành, cái thanh thoát, để tiếp tục cho cái sự sống hành tinh này được tồn tại, không vì cái sự ác độc của con người mà phải bị tiêu diệt. Nên kỹ thuật càng tiến bộ thì chúng ta càng phải kiên cường đối với đạo. Quý phật tử đồng ý không? Đồng ý không? Thầy hỏi câu gì nữa nè?
[1:14:27]Một cái câu gì thứ ba? Bát kỉnh pháp. Bát kỉnh pháp là tám cái điều quy định mà Đức Phật buộc cái người ni muốn xuất gia là phải tuân thủ. Trong đó là ràng buộc rằng là người ni phải lệ thuộc vào cái người tăng, phải kính trọng người tăng một cách hơi thiên vị, hơi thiên vị. Thì ở đây như thế này, nó có mấy lý do. Vào thời đó, vì Đức Phật nói rằng là người nữ nặng nghiệp, phiền não nhiều, cho nên khi mà người nữ mà làm người xuất gia đó là chính những cái phiền não và cái nghiệp nặng của mình khó đứng vững ở tư cách làm thầy thiên hạ. Ở đây có những điều mà Đức Phật không cho xuất gia những cái người,
[1:15:13]ví dụ như cái người bị tật nguyền, đi cà nhắc cà nhắc là không cho xuất gia, vì người ta nhìn ta không kính trọng. Gương mặt xấu quá, không cho xuất gia, vì chúng sinh nhìn không kính trọng. Hoặc là ốm quá, may là chúng tôi cũng còn chút xíu thịt mà được xuất gia, chứ nếu ốm chút nữa là thua rồi. Hoặc là mình mà cứ ghẻ nổi lốc chốc lốc chốc cũng không cho xuất gia. Nghĩa là Đức Phật để ý cái điều đó rất kỹ. Phải là nội nơi cái hình tướng là chúng sinh phải kính trọng mình mới được quyền xuất gia để làm thầy người ta sau này. Thì giữa người nam và người nữ thì trong tâm lý bình thường á người ta vẫn thấy cái người nam có cái thế mạnh hơn, phải không? Từ xưa đến giờ.
[1:15:49]Rồi sau này thì cái cuộc giải phóng phụ nữ cho nên phụ nữ bình đẳng hơn và làm được nhiều việc tốt hơn, chứ vào thời xưa phụ nữ rất là yếu thế. Và trong con mắt mọi người, cái người mà đứng ra để làm thầy thiên hạ phải là một người đàn ông chứ không thể là người phụ nữ. Cho nên vì vậy là người nữ khó được làm người xuất gia, nhưng đến khi ngài A Nan năn nỉ quá, Đức Phật cho xuất gia với điều kiện ràng buộc là người nữ phải lệ thuộc rất nhiều vào cái chúng tăng, phải tôn trọng người tăng. Thì như vậy tăng đoàn mới ổn định. À, cái hay của Đức Phật là buộc như vậy thì tăng đoàn sẽ ổn định mà không rối loạn, và điều đó rất có giá trị.
[1:16:27]Vì nếu mà người ni mà không tôn trọng người tăng á, quý thầy sẽ thấy một năm sau thôi giáo hội nát bét liền. Đây là một điều có thật, đây là điều có thật. Cho nên người nữ cứ tiếp tục tôn trọng người tăng thì tự nhiên cái tăng đoàn ổn định, đó là cái lý do về phước và về tâm lý. Tuy nhiên nhưng có những điều này nữa, vào cái thời đó đi tu là phải đi khất thực, trên mình là quấn mấy y, đi chân không, đi băng từ nơi cái làng này sang làng kia, mà trong cái thời xưa như vậy cái hệ thống an ninh không có tốt, nên người nữ dễ bị nguy hiểm, dễ bị cướp, cướp và cưỡng hiếp. Thời đó như vậy. Vì lý do đó cho nên Đức Phật buộc cái người ni mà nếu xuất gia
[1:17:06]phải lệ thuộc rất nhiều vào cái chúng tăng, đứng gần bên đó. Muốn ở, phải ở gần chúng tăng, không được ở quá xa. Để chi vậy? Để chi? Để được chúng tăng bảo vệ. Cái ý của Phật là vậy, là tăng phải có bổn phận bảo vệ ni. Nhưng mà nếu chúng tăng bảo vệ ni thì dễ phát sinh tình cảm giữa hai bên, đúng không? Là tăng đoàn lại nguy hiểm một lần nữa. Nên Đức Phật buộc phải có cái khoảng cách. Cái khoảng cách là buộc cái người ni đối với người tăng như thầy, tạo ra cái khoảng cách, không được coi như là anh em, anh em nó gần quá thì dễ phát sinh tình cảm. Cho nên tuy lệ thuộc vào cái sự giúp đỡ, đỡ đần, bảo vệ của tăng, nhưng phải có cái khoảng
[1:17:46]cách, và khoảng cách đó buộc là phải kính trọng. Mà cái người tăng thấy người ni kính trọng mình như thầy đó thì mình cũng không dám nghĩ xấu nữa. Ừ, không dám nghĩ xấu. Chứ nếu mà ngang ngang nhau quá, dễ nghĩ xấu. Cho nên Bát kỉnh pháp là những cái tâm lý quy định ra rất là bí mật và rất là trí tuệ của Phật. Chúng ta nói không hết được cái hay của Phật. Do đó, vào trong thời đại này, tuy chúng ta kêu gọi bình đẳng nam nữ nhưng mà Bát kỉnh pháp của Phật vẫn không mất giá trị. Chúng ta vẫn rất cần thiết. Nhưng có một cái điều này, là quý thầy để ý một chút, là tuy trong Bát kỉnh pháp buộc người ni phải tôn trọng
[1:18:21]mình, nhưng mình trong đạo lý vẫn phải tôn trọng lại. Chứ không được là thấy người ni theo Bát kỉnh pháp tôn trọng mình cái mình coi thường, ngay đó mình mất đạo liền. Nhớ như vậy đó. Ở đạo Hồi á thì chỉ toàn đàn ông, không có phụ nữ. Mà trong đạo Phật thì toàn phụ nữ, không có đàn ông. Nguyên nhân là thế này, ở nơi đạo Hồi đó cái giáo lý của họ dồn hết quyền lợi cho đàn ông. Cho nên đàn ông rất thích đạo Hồi, tại họ tham gia cái đạo đó họ được quyền lợi, được lấy bốn vợ, được lấy bốn vợ. À, còn phụ nữ thì phải che mặt, phải chung thủy, phải giữ mình không được tham gia nhiều, nên vì vậy là cứ ở nhà, tu ở nhà.
[1:19:02]Còn người nam được tôn trọng nên họ tham gia. Còn trong đạo Phật á thì có những cái giai đoạn và có nhiều giáo lý. Ừ, có những giai đoạn mà đạo Phật thịnh á thì cái giáo lý thuộc về trí tuệ được truyền bá, được phát huy, thì trong giai đoạn đó người nam rất thích đến cái chùa. Tại vì cái tính cách mà lý trí, trí tuệ thì phù hợp với người nam. Nhưng mà có những giai đoạn đạo Phật đi qua đi qua cái giai đoạn là cái niềm tin, niềm tin được phát huy, à thì nơi cái niềm tin mà được phát huy thì lại phù hợp với với phụ nữ, người nam lại không thích. Nên lúc đó là người nữ lại đi chùa nhiều hơn. Nên nếu mà bây giờ chúng ta nhìn thấy phụ nữ đi chùa nhiều
[1:19:45]là chúng ta biết đạo Phật chúng ta cũng đang rơi vào cái giai đoạn là phát huy về niềm tin nhiều hơn về trí tuệ. Và đây đã đến lúc phải báo động. Và báo động là thuộc về quý thầy phải làm điều này. Tức là phát huy một đạo Phật của trí tuệ chứ không phải ai nói gì cũng tin, cũng chấp nhận. Là nói cái gì phải hợp lý, phải chặt chẽ, phải logic, đâu ra đó. Thì nếu một đạo Phật như vậy mà được phát huy thì vài năm sau chúng ta quay trở lại, chúng ta sẽ thấy là đàn ông giành vô ngồi đầy hết. Còn phụ nữ là sẽ bị ép ra phía sau, ngoài hiên ngồi. Nhưng mà nếu mà người nam mà tham gia đạo Phật nhiều thì
[1:20:19]đạo Phật sẽ mạnh vì người nam tính cách mạnh mẽ, không chấp nhận thì thôi, chấp nhận rồi thì rất là kiên định. Mà sở dĩ hiện nay người nam ít, chưa có chấp nhận đạo Phật lắm là vì đạo Phật đang đi trong giai đoạn của niềm tin, của niềm tin. Giờ đã tới lúc báo động, phải xây dựng đạo Phật của lý trí nha.
[1:20:39]Còn câu thứ hai. Dạ, có người bỏ đạo, cũng có người theo Phật, thì cần phải có một thời gian và cần phải rất nhiều người thì mới đỡ nổi đạo Phật. Nhưng nếu đất nước hòa bình này, tôi nghĩ đất nước Việt Nam chúng ta thật là một dân tộc rất đáng được tin yêu.
[1:20:55]Nhiều bạn ước mơ rất là hay. Bạn hỏi làm thế nào để đạo Phật có thể đưa được cả vào trong trường học hả? Đạo Phật có thể đưa vào trong trường học trong hai trường hợp. Một là anh lên làm chủ tịch, hai là anh lên làm đại hòa thượng, thì đó anh hai cái anh lựa cái nào anh lựa. Thật ra có những quốc gia mà đạo Phật làm quốc giáo đó, thì giáo lý đạo Phật được dạy trong trường học. Và như thời xưa nước Nhật cũng vậy. Nước Nhật là đạo Phật quốc giáo, rồi đem vào trong trường học dạy, nên người Nhật họ có cái tinh tế sâu sắc trong triết lý sống. Đến khi mà họ tiếp nhận được cái văn minh phương Tây, họ đi sâu vào trong kỹ thuật, họ vượt lên luôn.
[1:21:33]Chính cái đạo đức, cái tinh tế sâu sắc đó sẽ làm cho chúng ta sâu sắc trong nhiều lĩnh vực khác. Cái đó là cái hay. Ví dụ như là cái đạo lý về nhân quả mà nếu đem được dạy trong trường học thì chúng ta sẽ thấy là toàn cái đất nước này thay đổi hết về đạo đức. Con người ta sẽ sống rất nhiệt tình, rất năng nổ. Ai cũng lo làm phúc, ai cũng lo giúp nhau hết thì thật là một điều hạnh phúc. Và chẳng những như vậy, ví dụ trong nhà tù vậy, cái người tù nhân cũng được nghe giảng về nhân quả, về đạo đức thì khi ra tù họ sẽ làm người tốt nhanh hơn là cứ giam họ, không nói gì tới đạo đức, thả họ ra họ quậy trở lại, phải không?
[1:22:07]Có nhiều việc. Thì chúng ta mong làm sao ước mơ của anh bôi cũng như quý thầy quý cô, như tất cả chúng ta vậy là đạo Phật được đem vào trong trường học để cho đất nước chúng ta vượt lên với năm châu bốn bể, vì chúng ta biết tinh thần của đạo Phật là một cái sức sống rất mạnh, sức sống rất mạnh và từ xưa đã được chứng tỏ như vậy. Chỉ khi nào mà chúng ta hiểu sai về đạo Phật thì đạo Phật sẽ yếu, sức sống dân tộc ta cũng yếu theo. Cho nên chúng ta cần hiểu lại đạo Phật rất là đúng để cho đạo Phật phát triển và cũng đóng góp vào trong cái sức sống của dân tộc ta. Nhưng mà đạo Phật đúng là đạo Phật như thế nào?
[1:22:42]Là một đạo Phật dựa chắc vào cái lời dạy Đức Phật từ thời nguyên thủy. Đạo Phật đó tham khảo giáo lý của Đại Thừa và đạo Phật đó cũng tham khảo những kiến thức của khoa học thời đại. Có ba yếu tố này thì đạo Phật này là một đạo Phật đúng. Có ai hỏi gì nữa không? A Di Đà Phật. Con kính bạch thầy. Kính thưa toàn thể đại chúng. Thì câu hỏi thứ nhất của con là thứ nhất là trong đạo Phật thì cấm tham ái thì hôm có một cư sĩ hỏi con là nếu cái giả thuyết rằng cả thế giới này cùng tu theo đạo Phật, thì cả thế giới chúng ta cùng không tham ái, vậy thì trong khoảng 100 năm sau, khi tất cả mọi người diệt vong
[1:23:23]Nếu mà mọi người diệt vong thế thì đạo Phật cũng chưa thể hạnh phúc được đâu. Vâng, A Di Đà Phật. Con hỏi thế, thầy giảng cho chúng con.
[1:23:34]Có ai có cùng cái nỗi lo đó không? Cứ lo mà cứ tu theo đạo Phật riết cái không còn sinh con đẻ cái nữa, loài người diệt chủng mất. Thì câu trả lời là như thế này. Bây giờ nếu chúng ta theo đạo Phật, chúng ta có tin rằng đời là bể khổ không? Có tin không? Thật ra khó tin. Chỉ người nào có trí tuệ mới nhận ra được đời là khổ. Bởi vì sao vậy? Vì có trí tuệ đó chúng ta mới biết được có những cái hạnh phúc lớn hơn những cái hạnh phúc của trần gian này. Ví dụ như bây giờ người nói tôi nghèo quá tại tôi có 1 đồng, cái người kia giàu hơn vì người kia có 100 đồng. Nhưng mà cái người giàu đó họ biết, không tôi chưa giàu đâu, bởi vì tôi biết có những người
[1:24:17]họ có tới 1 tỷ đồng, 100 đồng này là vô nghĩa, cho nên tôi vẫn nghèo. Thì cũng vậy. Ví dụ như nói cuộc đời tôi sao khổ quá, tôi không đủ ăn không đủ mặc, còn cuộc đời bạn sống trên đời này sung sướng là có xe hơi, có nhà lầu, vậy bạn sung sướng, sống trên đời sung sướng, nhưng mà cái người giàu kia họ lại có trí tuệ, họ nói: "Không, tôi không sung sướng đâu. Bởi vì sao? Tôi vẫn đầy những cái nỗi lo toan trong cuộc sống này, tôi vẫn phải làm ăn vất vả, phải tính toán, có khi đêm không ngủ được, phải lo mất tài sản, phải lo con cái mình không biết nó có kế thừa được hay nó giành giật nhau. Rồi lúc nào là bị phá sản, rồi thuế lên thuế xuống.
[1:24:54]Chúng tôi phải tính đủ chuyện, chúng tôi biết có cái hạnh phúc khác, siêu thoát hơn, vượt ngoài những cái trầm luân này của con người, và vĩnh viễn và bất diệt. Tôi biết cho nên tôi biết bạn nói tôi sướng, tôi biết tôi vẫn là khổ". Nên cái việc mà hiểu rằng cuộc đời này là khổ đòi hỏi trí tuệ rất lớn. Giống như người có 100 đồng biết rằng mình vẫn nghèo vì biết có những số tiền tới một tỷ đồng. Cho nên nói rằng muốn biết muốn trả lời câu hỏi của thầy là đầu tiên phải có cái trí tuệ biết rằng luân hồi là đau khổ, cuộc đời là đau khổ. Phải biết cái này cái đã rồi mới nói tiếp được. Mày đã đồng ý chưa? Đồng ý ha. Rồi.
[1:25:30]Thứ hai nè, bây giờ như vậy chúng ta đã đồng ý tất cả mọi người sống nhau trên đời này là trong cái ngục tù, trong đau khổ, trong ràng buộc, trong trầm luân, đồng ý không? Đồng ý. Giống như trong một ngôi nhà, trong kinh Pháp Hoa gọi là ngôi nhà lửa, hoặc là một cái ngôi tù, mà trong cái nhà tù đó, tất cả đều là tù nhân, có người sướng hơn chút, có người khổ hơn chút, có người đối xử tệ bạc với cái người tù bên cạnh mình, nhưng có người đối xử tốt với người tù bên cạnh mình, nhưng tất cả đều là tù nhân. Chúng ta cũng giống như vậy. Bây giờ, nếu có một người vì lý do gì đó, tạo những điều phúc lành nào đó, cái được thả một người.
[1:26:07]Như vậy mình mừng cho người đó không? Mừng không? Có. Bây giờ hai người thì mình mừng không? Có. Thả hết mừng không? Có. Quá mừng. Vậy nếu tất cả người trên thế gian này đều biết tu hành, đều giải thoát, không cần sinh con đẻ cái nữa, thì sướng hay khổ? Sướng. Vậy than nỗi gì nữa? Quá sướng đi chứ. Nhưng mình cứ tưởng thế này, mình cứ tưởng là mình tưởng cuộc đời trái đất này là thật, cho nên mình sợ một ngày nào đó trái đất này vắng bóng người, trái đất này buồn quá, tội nghiệp. Nhưng mình không biết rằng nếu trái đất này vắng bóng người tất cả chúng ta đều gặp lại nhau ở một cái cõi trên khác hạnh phúc
[1:26:42]hơn nhiều, vinh quang hơn nhiều, tốt đẹp hơn nhiều. Cho nên nếu mà từ bỏ cõi này chúng ta đều gặp lại nhau đầy đủ hết trên cõi đó, mình sẽ không thấy là đau khổ, không thấy chán chường hay sợ diệt chủng nữa. Không sợ. Nên đây là câu trả lời đó. Rất là phức tạp, khó trả lời, đòi hỏi cái người nghe cũng phải rất có trí tuệ.
[1:27:03]Thầy hỏi câu nữa. Dạ vâng. thứ hai của con là, trong lịch sử Phật giáo chúng con được học là, trong thời kỳ sau Phật diệt độ khoảng 600 năm thì là có kết tập kinh điển. Ở trong cuộc kết tập kinh điển này thì toàn các vị 500 vị A-la-hán, mà theo định nghĩa trong giáo pháp của Phật thì A-la-hán tức là vô ngã. Mà vô ngã thì tức là không có ai có ý kiến gì riêng mình hết, mà 500 vị đều đồng như là một cả, 1 mà 500 và 500 đều như là 1. Vậy thì, nhưng mà sau khi cái cuộc cái tập kinh điển này xong thì lại có 2 cái trường phái chia ra khác nhau, một bên là giữ lại y nguyên như là lối của Đức Phật từ thời
[1:27:44]nguyên thủy và một bên thì khai triển theo lối tùy quốc độ, tùy nơi. Tức là đi, nếu mà cả là vô ngã thì phải là đi một hướng, sao lại vô ngã lại có 2 hướng khác nhau? Thầy hỏi được những câu này là những người rất có tâm huyết và rất có trí tuệ. Chúng tôi chờ đợi một ngày nào đó ở trong miền Nam nghe được cái băng giảng của quý thầy ngoài này đưa vô. Phải có cái ngày đó, rất là hi vọng, vì quý thầy đã biết nhìn vấn đề. Đó, moi ra được những cái điều rất là sâu sắc trong đó. Đây nè, chúng ta phân biệt giữa Phật và A-la-hán giống nhau và khác nhau chỗ này. Phật và A-la-hán đều giống nhau ở chỗ đều vô ngã hết.
[1:28:22]Đều có tam minh lục thông giống nhau hết. Nhưng mà khác nhau ở chỗ gì? Khác nhau ở chỗ công đức cái phước. Cái phước của Phật bội bội lần vị A-la-hán không bằng. Chính vì lý do đó, cái trí tuệ của Phật bội bội lần, A-la-hán cũng không bằng. Chính vì lý do đó, có những cái thần thông của Phật mà A-la-hán cũng không bằng. Cái duyên đối với chúng sinh của Phật, A-la-hán cũng không bằng. Nên có nhiều cái điều sai biệt, mặc dầu cái căn bản về chứng đạo và giải thoát thì bằng nhau. Nhưng mà sự sai biệt về cái dung mạo, về thần lực, về phước đức, về trí tuệ thì Đức Phật vượt hẳn vị A-la-hán. Chính Đức Phật cũng đã nói trong kinh mà.
[1:28:56]Là một vị A-la-hán không phải luôn luôn đầy đủ khả năng giáo hóa đâu. Mặc dù bản thân vị đó thì đúng là giải thoát rồi, vô ngã rồi. Nhưng mà để giáo hóa không phải là đủ trí tuệ nhìn sắc hết mọi vấn đề. Thật ra là sau khi Đức Phật nhập diệt thì ngay trong cái lần kết tập lần đầu tiên đã có phân hóa rồi, chứ không phải năm sáu trăm năm sau. Là ý kiến giữa ngài Phú Lâu Na và ngài Ca Diếp. Ngài Ca Diếp chủ trương tiếp tục đi con đường của Đức Phật là bảo thủ, ngài Phú Lâu Na đã muốn cách tân. Và 100 năm sau kết tập lần nữa thì phân hóa hẳn luôn. Tức là có người chủ trương phải cải cách mới, và có những người chủ trương tiếp tục bảo thủ truyền thống.
[1:29:38]Vậy, ở đây chúng ta phải hiểu thế này. Đối với đạo đức, đối với sự hòa ái, thân yêu, hòa hợp trong đời sống lẫn nhau các vị A-la-hán rất là tuyệt vời. Tức là trong cái đời sống bình thường các ngài như là một với nhau vậy đó. Như gọi là nước với sữa, hay là không còn phân biệt về đạo đức đó thầy à. Tức là nói về lý do về cái đạo đức và cư xử nhau trong cuộc sống thì các vị đó là tuyệt vời về đạo đức, không có một chút phân biệt. Nhưng mà để nhìn cái trí tuệ mà độ chúng sinh thì đúng là có vị thấy thế này, vị thấy thế kia vẫn sai khác nhau, vì có sự chênh lệch thật sự thầy à. Nên đây là một điều chúng ta để ý nha.
[1:30:20]Chúng ta đừng tưởng rằng một vị đắc đạo rồi là sẽ khéo dạy. Đừng tưởng, có những vị bản thân mình tu chứng nhưng dạy rất dở. Đây là một sự thật. Đây là một sự thật. Nên vì vậy, ví dụ chúng ta nghe một vị đó đắc đạo, chúng ta hãy tôn kính, nhưng đừng tưởng rằng vị đó sẽ dạy mình mình sẽ thành công liền, không có. Và đấy trong trường hợp đó là lý do mà trong các tập kinh điển, những vị A-la-hán đã có cái nhìn trong việc truyền bá đạo Phật khác nhau. Sự chênh lệch về trí tuệ là điều có thật giữa các vị A-la-hán. Dạ vâng. Kính bạch thầy là trong đạo Phật chúng ta thì có giáo lý nhân quả. Tức là ai gieo nhân gì thì gặt quả ấy,
[1:31:01]hay nói cách khác là con người ta đi gặp lại những gì mình đã gieo. Thì đối với một Đức Phật đã vô ngã, đã hoàn toàn thể nhập tuyệt đối vào Niết bàn, thì tâm của Đức Phật bao trùm khắp cả pháp giới, tam thiên đại thiên thế giới, thì không có sự dao động như chúng sinh nữa. Nhưng mà con cũng đọc trong một đoạn nhân quả của thầy Thích Chân Quang viết rằng, có một đoạn ngài đã dặn là: "Ba đời chư Phật cũng không nằm ngoài nhân quả, mà chỉ là không mê mờ về nhân quả, tức là hiểu rõ đường đi của nhân quả nghiệp báo." Vậy thì dù một Đức Phật đã đạt đến bản thể, nhưng mà khi ngài đã gieo nhân thì chắc chắn ngài vẫn có quả báo trở lại.
[1:31:47]Vậy thì những cái công đức mà Đức Phật đã giáo hóa 1250 vị Tỳ-kheo để đạt đến bản thể tuyệt đối Niết bàn giống như Phật, là đến cái chứng ngộ tuyệt đối gần bằng Đức Phật, thì những công đức đó, cái nhân đó, thì Đức Phật, cái quả báo của Đức Phật là như thế nào? A Di Đà Phật.
[1:32:06]Thầy nhìn vấn đề sắc á. Tại vì thầy nghĩ nhiều khi là giáo hóa xong rồi Đức Phật nhập Niết bàn, không còn có mặt để hưởng quả báo nữa phải không? Dạ. Vì Đức Phật thì bất động nhưng mà quả báo đến với Phật là vẫn có thì con muốn hỏi cái quả báo đó. Tuy là đến với Phật là Phật thì coi quả báo thì có cũng như là không thôi, nhưng mà quả báo vẫn có có hiện tại vẫn có... À, vì việc độ đệ tử mình đắc đạo thì phước hưởng chỗ nào phải không? Đúng rồi ạ. Bạch thầy là khi mà Đức Phật mà diệt độ thì Ngài cũng trở thành toàn thể vũ trụ rồi thì cái quả báo ấy đến với Ngài như thế nào? À à à, đây đây, đúng rồi.
[1:32:39]Thì tôi hỏi đúng cái điểm đó đó, hỏi đúng cái điểm mà thầy thắc mắc đó. Tức là thầy muốn biết rằng là Đức Phật nhập Niết bàn rồi thì cái công đức mà Ngài đã giáo hóa được nhiều đệ tử trong khi mà Ngài chưa nhập Niết bàn á thì nó đến với Ngài ở chỗ nào, Ngài hưởng bằng cách nào phải không? Nó hưởng nơi thầy đó, nơi tất cả sư cô và nơi tất cả Phật tử. Chúng ta nhớ điều đó nha, hãy nhớ điều đó. Công đức của Đức Phật á hưởng ở chỗ nào? Là khi chúng ta lạy Phật, chúng ta lấy được cái phước của Phật một phần. Cái phước của Phật đủ để cho xá lợi được vĩnh viễn được cúng dường, đủ để cho đệ tử được tiếp tục được hưởng thừa hưởng cái công đức của Phật.
[1:33:22]Mỗi khi một người nào đảnh lễ Đức Phật thì người đó nhận được một phần phước của Phật. Phước đó là phước mà Đức Phật tạo trong vô lượng kiếp, cũng như trong kiếp cuối cùng để làm lợi chúng sinh. Rồi Ngài nhập Niết bàn, nhưng mà cái uy lực của Ngài tiếp tục để lại để tồn tại cho đệ tử của mình hưởng tiếp. Cũng như nói là cha để lại gia tài cho con, Đức Phật để lại công đức cho chúng ta. Cho nên ngày nay ai cạo đầu quỳ xuống lạy Phật thường không bị đói. Không bị đói. Tự nhiên khiến có chuyện may này, chuyện may kia vẫn có người cúng dường lo, trừ trường hợp là kiếp xưa mình quậy quá, mình hà tiện quá thì đói sơ sơ, chứ còn đừng quậy quá thôi.
[1:33:58]Chỉ cần mình quỳ trước Phật mình đảnh lễ, phủi tóc mình tu hành, phát tâm tu hành đàng hoàng đi, không bị đói. Hoặc là những Phật tử vậy, có những lúc mình khốn đốn, mình bí lối, mình cầu nguyện Phật, tự nhiên mình được hóa giải. Chính đó cũng hoàn toàn là phước của Phật. Phước Phật để lại vô lượng vô lượng, mà ngày nay không phải Phật hưởng mà chúng ta hưởng. Mà chỉ có cái là khi chúng ta tôn kính Phật, chúng ta nhận được liền, đó. Cho nên quý thầy cũng vậy. Ví dụ như quý thầy mà tu chân chính, quý thầy làm được vô số lợi ích chúng sinh, quý thầy xong cái quý thầy tịch thì cái tiếp tục sau này những đệ tử mà thờ mình
[1:34:33]hưởng được cái phần đức tiếp, tự nhiên cái tông môn được thịnh, đệ tử mình được vinh quang, dễ dàng thành công, là chính cái phước của mình đó. Dạ, bạch thầy là ví dụ như là do một cái nhân duyên gì đó mà mình đút băng sách cho một người nào đó nhưng mà cái duyên của người ta đã đến, người ta nhờ cái băng sách của mình mà người ta được giác ngộ đấy, thế thì cái quả báo đấy... Nó nhiều quả báo lắm thầy. Cái việc mà giúp cho người khác có đạo lý, phước rất là lớn. Phước gần đơn giản nhất là phước có trí tuệ, nhưng mà vô số những điều may mắn trong cuộc sống, những điều thuận lợi trong cuộc sống về vật chất,
[1:35:08]về hoàn cảnh vẫn xảy ra luôn, bởi vì đạo lý là gốc mà. Chúng tôi hay nói đùa thế này: ví dụ chúng tôi giảng đạo lý ra một băng rồi có một người cầm cái băng đó đem đi cho người khác nghe, cái người kia nghe tự nhiên họ được giác ngộ, họ được sống tốt lên thì phước chia nhau như thế nào? Thì cái người giảng chỉ được 1/10 công đức, cái người cầm cái băng đưa đi cho người khác nghe được 9/10 công đức. Tại sao vậy? Bởi vì đưa cho người ta nghe cực lắm, phải dụ dỗ, phải thuyết phục đủ thứ chuyện hết, đúng không? Đâu phải đưa người ta nghe liền đâu, đâu thèm nghe. Phải nói này nói kia, còn cái người giảng giảng lần là xong bổn phận mình.
[1:35:42]Đó, chỉ có cái tâm mình gửi trong đó thôi. Nhưng mà còn cái người cầm cái băng đi nghe phải dụ dỗ, thuyết phục rồi cho kẹo, cho bánh ăn rồi nói ngon nói ngọt đủ thứ người ta mới nghe. Đó, và mình phải biết người này, phải để ý người kia, phải đủ thứ, cho nên được tới 9/10 công đức lận. Như vậy, và cái 9/10 công đức bắt đầu từ từ nó hiện ra nhiều khía cạnh trong cuộc sống của mình. Khi nó ứng vào trong tâm làm cho mình an vui, hạnh phúc, có trí tuệ. Khi nó ứng ở trong hoàn cảnh, mình được những cái may mắn gì đó bất ngờ không ngờ được, không lường. Thôi bây giờ nghỉ nha. Trước hết là chúng tôi xin chúc cho Ni sư trụ trì ở đây
[1:36:16]được nhiều phước lành, được nhiều điều như ý trong Phật pháp. Xin chúc cho quý thầy, quý cô vậy, việc tu học được tiến đạo để sau này trở thành giảng sư, cội Bồ đề thật sự cho Phật tử Hải Phòng. Xong nữa, chúng tôi cũng xin chúc cho quý Phật tử cùng gia quyến được rất nhiều điều may mắn, tốt lành trong đời sống của mình. Cộng với là luôn luôn quý Phật tử theo được quý thầy, quý cô để tu hành và làm được vô số cái điều lành, điều thiện trong đời của mình. Và cũng xin hẹn là có duyên thì chúng ta sẽ gặp lại nhau.