[0:00]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay thì chúng ta sẽ trao đổi với nhau một đề tài nghe mệt lắm: Tu là gian khổ, tu là gian khổ. Chúng ta có thích tu cho sướng không ạ? Không, nhiều khi ta bị nhầm, vì mọi người trên cuộc đời này đều muốn đi tìm sự sung sướng. Thẳm sâu như vậy, ai cũng đi tìm sự sung sướng. Nên vì vậy mà ta đến với bất cứ một cái triết thuyết nào thì ta đều được hứa hẹn là ta sẽ được sung sướng. Ta đến với bất cứ tôn giáo nào, ta cũng được hứa hẹn là ta sẽ được về nơi sung sướng. Thậm chí trong đạo Phật ta cũng có một cái tông như vậy là tông Tịnh Độ, cũng hứa hẹn ta về nơi sung sướng.
[0:54]Ở đâu cũng vậy cả. Nhưng mà nếu ta tin nhân quả thì ta phải hiểu một điều là không có cái gì mà không công bằng. Nếu một sự sung sướng, hạnh phúc tột cùng thì nó phải có cái nhân của nó xứng đáng, đúng không ạ? Nhưng mà cái sung sướng là cái gì? Cái sung sướng là cái gì? Ở đây nó có hai loại sung sướng thì ta chọn một loại để mà đi đến cho nó đúng.
[1:31]Một cái loại sung sướng là một loại cảm thọ, nghĩa là cái cảm giác sung sướng, khoái cảm mà ta dễ tìm được bằng một cách là cái dục lạc của thế gian:
[1:47]uống một ly rượu hoặc là chích ma túy, nó tạo khoái cảm ngay. Nhưng mà cái sức của con người, cái sức của bộ não con người và cái cơ thể con người chỉ chịu được cái khoái cảm đó đến một mức độ giới hạn. Quá giới hạn đó, ta chết liền. Cũng như vậy, cái đau đớn cũng vậy. Cái sức khỏe của con người, cái cơ thể con người, bộ óc của con người, ta chịu đựng cái sự đau khổ đến một mức nào đó thôi, quá cái mức đó ta kiệt năng lực, chết liền. Đó là điều khoa học. Nên những người mà học cái trường y khoa thì họ được học một điều thế này: cái đau đớn làm người ta kiệt sức mà chết, chứ không phải vì bệnh tật.
[2:43]Họ mới thí nghiệm mà đem con chó, họ không làm cho nó bị tổn thương mà chỉ làm nó đau thôi, một lát con chó kiệt sức chết liền. Nó chết rồi mà trong cơ thể nó vẫn toàn vẹn, chỉ vì đau mà nó chết. Con người mình cũng vậy, cái gì mà đau quá mình cũng kiệt sức từ từ rồi mình cũng chết. Và ngược lại, cái gì sung sướng quá, quá cái sức đó rồi mình cũng chết luôn. Nên ta nghe chuyện thế này: những người mà sử dụng ma túy quá liều bị chết, ta có nghe không ạ? Báo đăng đầy á. Có một xác chết bên đường, cái cảnh sát bắt vào điều tra ra thử máu thì trong đó cái lượng thuốc nằm ở trong máu cao quá. Tức là người này vì muốn sung sướng quá sức,
[3:27]cho nên có mua được một mớ thuốc thiệt nhiều, chích hết vào trong máu để cho cái sức khoái cảm nó đến tận cùng. Nhưng không ngờ là cái sức khỏe của người đó, cái bộ não người đó chịu đến mức độ nào đó thôi, quá sức đó chết liền. Cho nên ta hiểu một điều là nơi cái bộ não con người và sức khỏe con người, ta không chịu được quá sức cái sự đau đớn, cũng như quá sức cái sự khoái cảm sung sướng. Nên bây giờ ta tu tập, hay ta sống trên đời, hay ta ước mơ, ta đi tìm một cái nơi hạnh phúc, sung sướng thì coi chừng ta đi tìm cái chỗ này. Ta đi tìm một cái chỗ sung sướng, cái hạnh phúc mà nhiều quá thì nhớ đó là cõi chết chứ không phải là cái cõi sống.
[4:11]Vì khoa học đã chứng minh điều đó. Cái sức của ta chịu đựng một phần nào đó thôi, quá cái sự sung sướng quá mức rồi ta chết liền. Cho nên nếu ai hứa với ta rằng: "Theo tôi đi, tôi sẽ cho các người được sung sướng" thì hãy nhớ bài học của mấy người dùng ma túy nha. Sung sướng quá thì sao? Chết liền. Nín thở, đứt tim chết liền. Nha, cho nên bây giờ từ đây về sau ai hứa mình sung sướng thì thôi thôi thôi thôi, nói: "Không cần, không cần, cần tu thôi, không cần sung sướng." Như vậy họ nói: "Tu để làm gì? Tu là để sung sướng." Không, cái sung sướng của cái tu nó khác á. Nó khác, đây bây giờ ta sẽ nói cái sung sướng của cái tu là cái gì.
[4:56]Là một cái gì đó mà nó không phải khoái cảm này, nó không phải cảm giác sung sướng mà ta tưởng lầm này, mà cái người nghiện ma túy họ tưởng lầm này. Nó là một cảm giác vô ngã, sáng suốt, an lành, thanh tịnh và nằm trong thiền định.
[5:20]Tâm ta vắng lặng, thanh tịnh, rỗng suốt, vô ngã, cực kỳ sáng suốt trí tuệ, thì đó là hạnh phúc của đạo. Và cái đó, cứ càng hạnh phúc chừng nào thì không sao, tâm ta càng hư vô chừng nào, bản ngã ta càng biến mất chừng nào thì cái hạnh phúc nó càng lớn, mà hạnh phúc nó càng lớn không sao cả. Nó khác với cái cảm giác dục lạc, khoái cảm của thế gian mà ta hưởng nhiều quá, ta nín thở chết liền, đứt tim chết liền. Nên bây giờ có ai hứa cho ta là sẽ được vô cùng sung sướng thì ta phải cẩn thận liền, không biết cái sung sướng loại nào nha, loại nào. Có câu chuyện cười đó nó cũng vậy, sung sướng quá chết đó.
[6:05]Có ông bác sĩ đó ổng mới chăm sóc cho hai vợ chồng cái ông già thì ông chồng hay mua vé số á. Mua xong rồi đưa bà vợ giữ, mà ông chồng thì bị đau tim thì ông bác sĩ ổng cứ chăm sóc hàng ngày hàng ngày, cứ mỗi ngày ghé. Hôm đó ông bác sĩ tới, bà vợ chặn ngoài cửa bà nói: "Ông chồng tôi mua tờ vé số đưa tôi giữ, tôi dò ra là trúng độc đắc mấy tỷ đồng. Nhưng mà ổng mắc bệnh đau tim, tôi sợ tôi nói ra ổng mừng quá ổng đứt tim ổng chết ngay. Nhờ bác sĩ cũng phải tìm cách thông báo cho ổng biết, nhưng mà bác sĩ nói khéo làm sao thì để cho ổng biết cái thông tin rằng ổng vừa mới trúng số độc đắc mấy tỷ đồng mà ổng đừng đứng tim chết." Ông bác sĩ nói:
[6:44]"Được mà, tôi là bác sĩ tâm lý nên tôi giỏi." Thì ông bác sĩ đó ổng mới nói thế này, ổng nói: "Ví dụ như là ông trúng số độc đắc thì ông làm sao?", mới nói nếu thôi. Ông kia nói: "Mua vé số cho vui chứ đời nào mà trúng bác sĩ ơi, chuyện mò kim đáy biển mà. Mua cho mấy đứa bé cho nó mừng vậy thôi." "Nhưng mà ví dụ như ông trúng thì làm sao?", cứ ép ép. Ổng nói: "Không có trúng đâu." Nói: "Mà ví dụ như ông trúng thì sao?" Ông bác sĩ cứ ép riết, cái ông này nói: "Tôi thật tình bác sĩ tôi cũng chẳng có bà con thân thích gì, nếu mà nói mà tôi trúng độc đắc á, tôi chia cho bác sĩ phân nửa ngay." Không ngờ ông bác sĩ ổng cũng bệnh tim,
[7:19]ổng nghe xong câu đó ổng té cái bịch xuống ổng xỉu liền. Cho nên ta hiểu một điều là sướng quá thì sao? Thì đứng tim mà chết. Cho nên ai mà hứa ta cái gì sung sướng quá coi chừng ta đứng tim ta chết. Cho nên bây giờ từ đây về sau mà nói: "Tu theo tôi, tôi sướng lắm" thì nói: "Thôi thôi con sợ đứng tim chết, con sợ đứng tim chết." Cho nên cái ý nghĩa mà hạnh phúc, sung sướng mà ta hiểu trong đạo Phật là một cái gì khác hẳn hoàn toàn. Khi nào tâm ta nhiếp trong thanh tịnh thì cái hạnh phúc đó mà ta nhận ra được thì ta mới thấy đây mới là cái hạnh phúc mà vô hại. Càng thanh tịnh chừng nào, càng an lạc chừng nào
[8:02]thì càng lợi ích chừng nấy, không có bị đứng tim chết mà tim càng càng khỏe nhiều hơn nữa. Cho nên thầy nói trước như vậy nha. Nên ta bước vào trong đạo Phật mà nghe ai hứa ta tu cho sung sướng thì phải coi lại liền, ta coi cái người đó họ hiểu cái sung sướng là gì mà họ muốn đem cho ta sung sướng. Họ đem cho ta sung sướng kiểu mà trúng số độc đắc kiểu đó, hoặc là cái kiểu mà ma túy, kiểu dục lạc thế gian thì mình né liền nha, tránh liền. Vì tu không có tìm cái sung sướng đó, mà ta đi tìm một cái khác. Cái khác đó là cái gì? Thật ra ta cũng chẳng bao giờ tìm hạnh phúc đâu. Dù là hạnh phúc loại nào cũng không cần tìm. Người ta nói:
[8:45]"Thưa cái hạnh phúc này vô hại, hạnh phúc này an lành", không cần. Tôi không cần tìm hạnh phúc. Nói vậy tu tìm cái gì? Tôi đi tìm cái sự giải thoát.
[8:58]Vì từ lâu, từ vô lượng kiếp, chúng sinh là là vô minh, là chấp ngã, là trầm luân. Cho nên tôi đi tìm cái sự giải thoát khỏi cái vô minh, khỏi chấp ngã, khỏi trầm luân. Nhưng mà khi ta đạt được cái sự giải thoát đó khỏi vô minh, khỏi chấp ngã, khỏi trầm luân đó thì vô tình ta đạt được một cái sự an lạc vô hạn. Nên trong đạo Phật dùng chữ "an lạc". An là bình an, chứ nó không giống như cái khoái cảm của thế gian nó đầy cái xao động, bất an. Nhớ như vậy. Cái sung sướng của thế gian mà họ hứa hẹn ta chỉ làm tâm ta động mạnh thôi, động đến đứng tim mà chết. Còn cái hạnh phúc trong đạo nó có chữ "an".
[9:45]Càng hạnh phúc chừng nào thì tâm càng càng an lạc chừng nấy. Nó khác. Mà để được cái chữ "an" này, ta tu hành sao? Hết sức là vất vả. Nó có cái giá phải trả, có cái nhân xứng đáng của nó, không phải đơn giản chút nào. Nên để đi tìm được cái mục tiêu vĩ đại, vô ngã, giải thoát, giác ngộ thì con đường đi rất là rất là dài.
[10:18]Công lao ta bỏ ra rất là là nhiều. Chí nguyện của ta phải hết sức là kiên cường thì ta mới đi đến được, chứ không phải là chuyện đùa. Cho nên đa phần ta đến với đạo với một cái tâm tư nhỏ hẹp, với một chí nguyện nhỏ hẹp. Ta đến chùa ta tu, ta nghĩ: "À, thôi vậy được rồi. Trẻ vui nhà, già vui chùa, đến đây chờ chết á, vui trong câu kinh tiếng kệ", thì cái người đó là gì? Cái hạt giống, hạt giống nhỏ. Hiểu về đạo một cách đơn giản, bỏ công sức ra một cách ít ỏi. Và như vậy cái quả phúc mà người này gặt được bao lớn? Bé tí xíu thôi. Cái cây này cây gì ấy thầy nhờ? Cái này cây gì? Thị hả? Cây thị này bao lâu ấy thầy nhờ?
[11:13]To. Gần 200 năm? Gần 200 năm. Đẹp ghê nhờ! Nhưng mà để được một cái cây mà nó mọc được lâu như vậy, 200 năm mà chưa mục mà còn có thể còn lâu nữa thì vì sao? Vì cái giống của nó, phải không? Cái giống cây thị mới được như vậy. Nhưng mà nếu ta gieo một cái hạt giống đậu đỗ xanh đó thì nó được bao lâu? Cái cây đó được mấy tháng chết phải không à? Hái xong rồi nó tàn lụi, nó chết, không giữ được nữa. Nhưng mà cái giống cây thị thì mấy trăm năm và còn tiếp tục nữa vì cái giống của nó. Thì tâm hồn của ta cũng vậy. Cái chí nguyện ban đầu tu hành của ta cũng vậy, cũng là một loại hạt giống. Nếu mà ta đến chùa với một cái chí nguyện nho nhỏ
[11:59]thì ta chỉ là hạt giống đỗ xanh vài ba tháng chết á. Nhưng nếu ta bước vào chùa với cái chí nguyện phi thường, ta hiểu rõ về đạo rất là cao siêu và trong lòng ta, ta chuẩn bị cái tâm thế đi suốt mấy triệu năm nữa, đi theo Phật tu hành mấy triệu năm nữa để đạt được cái quả phúc vô biên thì ta là giống cây cây thị. Là giống to lớn nữa mọc lên thành cây cổ thụ sum sê tràn ngập cả trời đất cho biết bao nhiêu chúng sinh nương tựa. Bây giờ ta cũng là một chúng sinh bé nhỏ, nhưng mà nếu cái chí nguyện ban đầu ta phi thường, ta quyết tu thêm mấy triệu năm, mấy tỷ năm nữa, không sợ, để đi theo con đường của Phật dạy thì sau này
[12:44]ta thành cái cây nó che rợp hết cả một trời xanh luôn, bao nhiêu chim chóc được được nương tựa, bao nhiêu con người đến quây quần. Còn nếu ta đến ta tu chơi chơi thì ta chỉ là cây đỗ xanh, hái được vài hạt ăn nấu được chưa được một bát chè rồi tàn lụi. Và cái hạt giống đó là ở đâu? Là ở nơi nơi tâm hồn của ta, phải không à? Nên bây giờ tất cả quý Phật tử nhìn lại tâm mình, mình đến chùa với cái tâm gì? Phải biết mình là hạt đậu hạt đỗ xanh hay là cái cây thị nha! Cái bồ đề cao lớn hay chỉ là cái cây ớt hái được vài trái ăn vài tháng rồi chết mất? Coi lại tâm hồn mình là hạt giống gì. Ví dụ mình nghĩ rằng:
[13:29]"Thôi, già rồi tu, chờ chết rồi khi chết rồi có thầy đến tụng kinh, còn không đi chùa tới chừng chết lạnh lẽo chả ai tới tụng kinh" thì mình là cái gì? Hạt giống gì? Hạt giống gì? Sợ không được cây đỗ nữa. Là cái gì đó mọc đâu ba bốn ngày chết mất á. Đó là cái suy nghĩ tầm thường quá phải không ạ? Chỉ đến chùa chỉ cầu mong hễ khi chết thì có thầy tới tụng kinh, sợ hổng đến chùa nữa chết không ai tụng kinh. Cái cái suy nghĩ nó nó nó nó bé quá đi hả? Nói thiệt chứ. Còn nếu mà ta đến với chùa mà ta suy nghĩ như thế này, ta suy nghĩ rằng chúng sinh đau khổ, phải không ạ? Chiến tranh, ly tán, chết chóc, cõi đời trầm luân.
[14:17]Ta thấy như vậy và ta cố gắng tu tập để sau này ta cũng trở thành một bậc đạo sư đem Phật pháp mà cứu giúp cho bao nhiêu người thì đó là hạt giống gì ạ? Hạt giống gì? Đúng rồi. Cây thị của chùa Thành nha! Cây thị chùa Thành. Cây bồ đề sống vô tận. Đó, thì cái suy nghĩ ban đầu như vậy quy định cho ta là loại hạt giống nào. Bây giờ có người hỏi: "Thưa thầy, trước con lỡ làm hạt giống đỗ xanh, con nghĩ vô chùa tu chết có người tụng kinh, bây giờ đổi giống được không?" Đổi được không? Được, thay đổi suy nghĩ là đổi được ngay. Ngay bây giờ ta thay đổi suy nghĩ, đổi được ngay. Và sau bài giảng này, không còn ai được quyền làm cây đỗ xanh, hạt ớt nữa nha!
[15:09]Không được nha! Không được là thầy đây ông bắt đi quỳ nhang đó. Là thầy ông phạt chết á. Nha! Nghĩa là từ ngày hôm nay rồi, mỗi người phải là cái gì? Một cái giống bồ đề phi thường! Không vào chùa thì thôi, đã vào chùa tu tập là phải nguyện thành thành Phật, cứu độ chúng sinh. Mà dù cái con đường đó phải đi qua vô lượng kiếp, không nản, phải suy nghĩ như vậy. Được chưa? Quyết lòng suy nghĩ như vậy nha! Phải thành một hạt giống to thì mới đáng là con của Phật. Còn nếu không, cứ tu cho vui vui, cho đỡ buồn này nọ thì mình cứ là hạt đỗ xanh. Mà để có thể là có được cái hạt giống tốt từ trong cái tâm hồn của ta,
[16:00]ta có được cái chí nguyện phi thường thì ta phải hiểu đạo sâu nha! Ta phải hiểu đạo rất kỹ, rất sâu. Phải chịu khó học giáo lý, tin nhân quả, có lòng tôn kính Phật phi thường. Chết vì Phật cũng chết được nữa, chết vì Pháp, chết vì Tăng là làm được hết. Phải như vậy thì ta mới là hạt giống lớn được. Còn không thì mình cứ làm làm cái bụi bặm, cỏ bay gì đó sơ sài, rất là rất là phí nha! Hồi nãy ta vừa nói là tu là gian khổ thì ta phải hiểu thế này: không phải tu là đi tìm cái khổ. Thì mắc gì đi tìm cái khổ? Tu không có nghĩa là khổ hạnh đày đọa thân xác. Mắc mớ gì đày đọa thân xác? Nhưng mà chỉ vì cái mục tiêu tu hành của ta nó lớn quá,
[16:58]đường đi dài quá, mà đi vượt qua nhiều chặng đường khó khăn quá, cho nên tu buộc lòng phải là gian khổ. Gian khổ là vì con đường đi ta dài quá, vất vả quá thôi, chứ ta chẳng đi tìm cái khổ làm gì. Đây để phân biệt làm gì? Nên có người nào đó khoe với ta họ tu họ khổ thì ta biết ngay người này lầm đường. Còn người nào mà tu sướng á, người này cũng sai luôn. Tu mà sướng quá là sao? Lát nữa ta sẽ nói điều này. Bởi vì nhiều khi trên đường tu của ta đến kiếp nào đó bỗng nhiên ta được hưởng phúc lớn, là do những kiếp trước ta tạo phúc nhiều quá cho nên ta được hưởng phúc lớn. Thì phúc đó làm cho ta giống như sống một cuộc
[17:44]đời sung sướng, nhưng mà phải tránh ra. Còn nếu ta hưởng hết là ta không tiến tu được. Ta nói ví dụ như thầy Thanh Sơn của ta đây, sướng không ạ? Mới nhìn vô thấy thầy sướng, phải không ạ? Vì thầy trụ trì một cái chùa cổ, rồi thầy xây cất lên nó đẹp, nguy nga. Nếu mà nói một con người sống với bao nhiêu đây diện tích đất, với chừng ấy cái hạng mục, công trình thế này, thì người này ở đời là sao? Quá giàu chứ gì nữa, quá giàu. Đúng không? Người là đại gia đấy chứ không phải thường đâu. Nhưng mà chỉ có cái là người tu khác với người đời, ví dụ người đời ta được một cái cái công trình thế này là của ta, ta hưởng thụ, ta sung sướng.
[18:31]Nhưng mà người tu thì lại không nghĩ là của mình, cứ nghĩ mọi cái là của của Phật, của đàn na tín thí và là nơi để làm gì? Để cho mọi người về tu tập chứ không phải của mình. Cho nên thấy sướng mà không sướng, vì có hưởng thụ đâu. Thì ta sau này ta cũng vậy, ta tu đến một lúc nào đó cái phúc đến với ta tràn ngập, ta cũng sẽ được giống như vậy. Nhưng mà nếu có tâm hưởng thụ thì ta lạc đường, ta không tu nữa, ta không tu được nữa. Đó, như vậy. Cho nên ta không đi tìm cái sung sướng, ta cũng không đi tìm cái đau khổ. Ví dụ như có người nói thế này, nói: "Tôi một ngày tôi chỉ ăn một bát cơm, không ăn hai bát.
[19:11]Một năm tôi chỉ mặc đúng một bộ đồ, không mặc hai bộ. Đi đâu tôi chỉ đi chân đất, không đội nón, đội mũ." Thì người này sao? Cũng sai luôn, vì họ đi tìm cái khổ. Mà mục tiêu đạo Phật không phải đi tìm cái khổ, mục tiêu đạo Phật không phải là đày đọa thân xác. Mục tiêu đạo Phật là làm sao cho hết vô minh, chấp ngã, đó mới là giải thoát. Rồi bây giờ nói: "Thôi, ngày ăn bữa" thì cũng bằng mấy người sắp chết đói chứ có gì đâu. Mấy người đói quá không có cơm ăn họ cũng ăn ngày có một bữa, có một chén cơm thì có gì hay ho đâu. Rồi nói: "Một năm tôi chỉ mặc một bộ đồ" thì giống như mấy người ở dơ không chịu tắm thôi có gì hay đâu.
[19:50]Thấy không? Nên tu không phải đi tìm cái khổ sở, đày đọa. Nên ta nghe người nào mà họ khoe cái thành tích họ là khổ sở thì ta biết người này cũng lạc đường. Còn cái người nào mà họ khoe sự giàu sang sung sướng, người này cũng lạc đường. Vì sao? Vì tu là đi tìm cái việc giải thoát khỏi vô minh, chấp ngã. Vô minh là gì? Ai biết được thì người đó đắc đạo mất tiêu rồi. Chấp ngã là gì? Ai thấy được người đó cũng làm thánh mất tiêu rồi. Nhưng ta chỉ hiểu một điều thế này: chỉ vì vô minh mà ta không biết được gì cả, ta không thấy được đạo lý, ta làm đâu sai đó, ta nói gì trật đó, người vô minh. Ta không biết nhân quả, ta gây tội ta không biết, gọi là vô minh.
[20:40]Ta không biết tâm ý của mọi người, nên ta không thể yêu thương được mọi người, đó cũng gọi là vô minh, tức là không biết á. Rồi, ta không biết được đạo lý vô thường cho nên ta sống trong mê mờ gọi là vô minh. Còn chấp ngã là gì? Chấp ngã là chấp có một cái ta, có cái tôi, làm gì cũng hướng về cho mình, muốn được cho mình, tìm thấy cho mình, gom về cho mình, gọi là là chấp ngã. Ai đụng tới cái của tôi cái là sao? Lồng lộn lên, sân hận lên. Đó, thành ra là là gây nghiệp, đó gọi là cái tôi. Nên tu là để đạt được cái vô ngã, không thấy cái gì là của ta nữa, biến mất cái bản ngã luôn, thành gì? Thành hư vô cả đất trời luôn.
[21:26]Đó là mục tiêu tu hành của ta là như vậy. Và con đường đó nó không dễ. Nên ở đây ta hiểu một điều thế này:
[21:36]tất cả chúng ta thường hay bị lừa bởi cái chiêu bài là sung sướng. Thầy nhắc lại điều này: khi có một cái tôn giáo nào đó họ đến dụ ta, họ đều hứa với ta cái gì? Sự sung sướng. Nhớ giùm thầy cái đó. Và nếu ta dựa vào điều đó, ta bị lừa. Vì đạo Phật không đi tìm sự sung sướng, mà đạo Phật đi tìm cái gì? Tìm cái gì? Giải thoát. Đúng như vậy nha, đó như vậy. Cho nên nếu có ai họ nói rằng: "Tu theo tôi sẽ được sung sướng" thì ta trả lời thế này:
[22:22]"Con không nguyện về nơi sung sướng, mà chỉ mong đúng hướng chân tu, dẫu qua nghìn vạn xuân thu, một lòng mong thoát ngục tù vô minh." Rồi, vậy nha, nhớ câu đó trả lời cho người ta.
[22:44]Bây giờ ta nói thế này, tu là gian khổ. Thì gian khổ nó gồm hai cái ý nghĩa là cực và lâu. Cực và lâu. Và trong tâm ta, ta có sẵn một cái khuynh hướng là chán nản. Nhớ? Ở đây cái điều ta phải chiến đấu là cái sự chán nản trong lòng mình khi làm cái gì lâu quá mà chưa có kết quả nha. Ví dụ như bây giờ cho thằng bé đi học, học 12 năm rồi, học thêm 4 năm nữa, 4 năm rồi xong 4 năm nữa mà vẫn chưa đạt được cái bằng đại học, rồi cái thằng bé đó làm sao? Bắt đầu nó chán nản. Đó là cái tâm lý như vậy. Tâm lý là khi ta theo đuổi một việc gì mà cái thời gian ta định như thế mà nó vượt khỏi thời gian đó, ta bắt đầu xuất hiện cái tâm lý chán nản và ta bỏ cuộc.
[23:48]Thì thôi, việc đời thầy không nói. Việc đời cái danh, cái lợi, cái tình, cái tiền có thể ta bị chán nản, nhưng ta không được quyền chán nản một cái, đó là, đó là, đó là gì? Tu hành, đúng vậy, Phật pháp tu hành, nha, không bao giờ được khởi tâm chán nản. Nhưng mà có cái may mắn là ta 6 70 năm ta chết mất rồi, chưa kịp nản là ta ta chết rồi. Vì sao vậy? Bởi vì cái công trình tu hành nó phải đi qua bao nhiêu kiếp? Vài nghìn kiếp. Nhớ giùm thầy. Nếu bây giờ ta nghe nói là phải đi qua một nghìn kiếp, chắc chắn mọi người bỏ cuộc hết, không tu nữa. Đúng không ạ? Mà cũng may, mới có một kiếp ta chết mất rồi, mấy kiếp sau đầu thai lại tu nữa.
[24:41]Nhưng mà nếu người nào biết, lúc tu biết trước là một ngàn kiếp thì người đó vừa đầu thai lại tu liền, vừa đầu thai lại từ bé là đã tu liền, nên tu rất là mau. Còn ta không biết điều đó, ta cứ nghĩ tu có một kiếp, hai kiếp, nên khi ta đầu thai trở lại ta không tu liền mà ta rong chơi đủ thứ rồi bắt đầu từ từ lớn tuổi mới gặp Phật pháp tu lại. Ta đi lang thang mãi trong luân hồi, trong cuộc đời này, lớn tuổi rồi ta mới gặp Phật pháp ta tu là vì kiếp trước ta cứ nghĩ là tu chừng kiếp, hai kiếp cho nên khi tái sinh lại ta quên, ta rong chơi trong cuộc đời này, không tu sớm. Còn nếu mà bây giờ ta ý thức rằng cái việc tu trải qua một nghìn kiếp,
[25:27]cho nên khi mà tới cái ngày giờ ta lâm chung thì lòng mình cái chí nguyện tu vẫn còn hừng hực, cho nên tái sinh lại ta vào chùa ngay, gặp Phật pháp tu tập ngay. Thì người này thường là những bậc cao tăng, thượng đức, đắc đạo, bởi vì cái chí nguyện họ lớn quá, cái tâm hồn họ kiên cường và không có sự nản chí, thì những người này trở lại là những bậc cao tăng lớn. Còn ta, ta cứ nghĩ là tu mau, nên khi tái sinh lại ta quên liền. Nên đây là cái cái nghiệp ở trong tâm hồn của ta. Cho nên quý Phật tử nhớ nha, là tu là cả nghìn kiếp không được nản chí, thì nhờ cái tâm đó mà cứ mỗi khi tái sinh ta gặp Phật pháp rất là sớm.
[26:10]Như mấy bé nho nhỏ ở đây, mấy em trẻ trẻ kia mà ở tuổi này mà được gặp Phật pháp vì đời trước cái chí nguyện kiên cường hơn ta. Nó nhận định đường đi xa hơn, quyết tâm hơn, còn ta mãi lớn tuổi ta mới gặp, ta thua một bước. Hãy hiểu như vậy. Thầy nói lại một lần nữa, tu là cực và lâu. Cực là gì? Tốn rất nhiều công sức. Lâu là gì? Thời gian rất xa. Mà khổ một cái, cái gì mà làm ta tốn công sức mà kéo dài quá làm cho ta nản chí. Nên ở đây không được nản chí, cái chí nguyện ta dùng chữ kiên cường là vậy. Cực khổ cực khổ, cứ đi mãi đi mãi không nản chí. Ta hãy tưởng tượng thế này, ví dụ trên một đường nắng đổ,
[26:58]mưa dầm, ta phải gánh trên vai, trên lưng một cái túi rất là nặng mà ta đi bộ. Thì quý Phật tử nghĩ ta đi được bao nhiêu dặm đường thì bắt đầu ta mệt và gục xuống? Bao lâu? Bao lâu? Sức mình đi được bao lâu? Ví dụ có người đi được 10 cây số thôi rồi bỏ cái gánh nó xuống quay lại không đi nữa, mệt quá. Nói đi về đâu không biết, con đường phía trước còn mờ mịt mà gánh trên vai nặng quá, buông, bỏ xuống quay lại liền cho nó khỏe. Có không? Có, cũng vậy. Cái sự tu hành mà ta tu cho đúng rồi đó, ta vất vả như đeo một cái khối nặng trên vai mà đi, nhưng ta đi mãi không thấy bờ, không thấy chỗ đến, ta bỏ gánh nặng ta quay lại,
[27:43]như ta bỏ tu ta quay lại cuộc sống thế tục hưởng thụ cho sung sướng vậy. Thầy nói trước những điều này, thầy hù dọa trước để làm gì? Thầy hăm he như vậy để làm gì? Để cho quý Phật tử chuẩn bị cái tâm hồn của mình. Quyết không? Không nản chí, không quay lại, không bỏ xuống, không bỏ cái gánh nặng tu tập xuống. Cái gánh nặng đó là gì? Là sự tinh tấn đó, nha. Cái công đức mà ta phải tạo, cái công phu tu hành mà ta phải thực hành hằng ngày, nó vất vả giống như đeo một cái gánh nặng mà đi con đường mờ mịt giữa nắng bụi, mưa dầm mà không thấy cái cái điểm đến ở đâu mà cứ phải đi, rất nặng, rất mệt, vất vả mà cứ phải đi.
[28:25]Mệt thì dừng lại một chút xíu, đặt chút xíu, xong rồi nhấc lên vai đi nữa, chứ không được bỏ xuống mà quay lại. Thầy nói trước điều này, vì sự tu hành là vô cùng gian khổ. Nãy giờ thầy hăm không à, phải không ạ? Từ đầu tới giờ thầy hăm không, thầy không có hứa hẹn cái gì sung sướng cả. Tu theo thầy cực không ạ? Tu theo quý thầy cực không? Cực, vất vả mà như vậy mới là theo Phật. Cho nên nếu ai hứa với ta tu mau chứng, mau đắc thì làm sao? Bây giờ hai ông thầy, một ông thầy hứa với ta là tu mau chứng, mau đắc, một ông thầy nói với ta tu lâu lắm, lâu chứng, lâu đắc mà vất vả, ta theo ông nào? Theo ông nào?
[29:12]Có thiệt lòng không đó?
[29:17]Hôm nay nói nghe như vậy, nhưng trong nhiều năm qua khi thầy đi giảng dạy nơi này nơi kia, thì thầy thấy như thế này: tất cả chúng sinh đều bị dụ bởi cái lời hứa tu mau. Tất cả chúng sinh đều bị như vậy. Mà kể cả những người trí thức, kể cả những người có bằng cấp cao, mà khi nghe ai hứa tu này mau chứng là tin theo hết. Thầy rất là thương mà không biết nói làm sao. Hổng lẽ bây giờ thầy đi thầy cứ nói là ông đó ổng xạo, đừng tin ổng. Nói được không? Không được. Thầy nói là giống như ông thầy này chống ông thầy kia, trong đạo Phật lại chia rẽ, thầy không thể nói được. Mặc dù thầy biết là nhầm, làm gì có chuyện mà tu
[30:00]mau chứng, mau đắc, không bao giờ có chuyện đó. Nhưng mà thầy nói không được, nên đành phải về tới Bắc Giang, vào chùa Thành để mà than thở, mà tâm sự.
[30:14]Mà may mắn làm sao, tại nơi cái chùa Thành Bắc Giang này lại có những Phật tử hiểu ra vấn đề, có trí tuệ hiểu ra điều này. Thầy dùng cái chữ trí tuệ, thầy không có dùng chữ tri thức. Vì sao vậy? Bởi vì thầy thấy nhiều người tri thức bị lừa hết trơn à. Thấy họ có bằng cấp á, thậm chí có người có bằng tiến sĩ, mà nghe người ta nói tu đó mau chứng, đi theo liền. Mà ổng có tiến sĩ á, thầy thấy tội ghê. Trong khi ở Bắc Giang ta thì không có tiến sĩ, chỉ toàn ca sĩ quan họ không à. Vậy mà hiểu ra vấn đề. Vậy mà hiểu ra vấn đề rằng là tu là phải gì? Vất vả và lâu dài, mà chấp nhận được, phải không ạ? Nhớ cái điều đó như vậy ha.
[30:57]Thầy rất là mừng khi mà quý Phật tử hiểu ra vấn đề, nha. Nên từ đây về sau ai hứa mình cái gì sung sướng thì đừng tin, ai hứa mình tu mau đừng tin. Mà nhớ là theo Phật là gì? Là lâu dài và vất vả, nhớ giùm đó như vậy. Mà riêng ai là đệ tử của thầy nữa thì càng phải như vậy. Nếu là ai mà lỡ lơ dại làm đệ tử của ông thầy Chân Quang thì càng phải hiểu điều này. Tu là lâu dài và vất vả, thì người đó đệ tử thầy. Còn cái người nào mà tu mà cho sung sướng mà cho mau, không phải đệ tử thầy, đệ tử ai á, không phải. Mà lâu dài mà vất vả thì sao? Cái nhân quả được tích lũy lớn thì cái kết quả nó mới mới to lớn, mới vĩ đại được.
[31:38]Còn cái gì mau, cái gì ít thì làm sao mà có được kết quả phi thường, đúng không? Cái quả làm Phật, cái quả làm Thánh, cái cõi giác ngộ giải thoát là cái quả phi thường. Thì để gieo được cái nhân đó, cái nghiệp, cái phúc phải rất là rất là phi thường, chứ không có gieo một hai ngày mà nói là được. Cho nên nhiều khi ta tu theo Phật 3 năm, nói sao con theo, con đi chùa 3 năm mà chưa thấy gì, thì cái người đó tâm hồn nhỏ bé quá, phải không ạ? Có người tu theo chùa 30 năm, nói sao con tu 30 năm rồi chưa thấy gì, cái người đó tâm hồn cũng nhỏ bé quá. Ít nhất 30 kiếp. Nói con chết rồi con đâu thấy? Vậy mà tâm hồn mình vẫn phủ tới 30 kiếp sau.
[32:20]Nên là nói mình sống như một kiếp chỉ được 7 80 năm, mà nói rằng cái việc tu hành mà để bắt đầu có kết quả sơ sơ, bé bé thì phải 30 kiếp, nói làm sao con hiểu được cái việc mà kết quả sau 30 kiếp? Không hiểu, mà tâm mình vẫn phải phủ tới đó. Tức là mình ngồi ở đây, ở kiếp này mà cái tâm mình vẫn phủ qua tới 30 kiếp sau. Lúc đó mới bắt đầu có một kết quả sơ sơ, buổi đầu của sự tu tập. Mà vẫn sao? Vẫn hiểu được điều đó, vẫn thấy được điều đó, thì ta mới gọi là người có trí tuệ trong đạo, chứ không phải là thấy cái điều trước mắt. Nói làm sao cho con thấy trong kiếp này con sống con tin, con thấy được cái kết quả tu tập á.
[33:01]Thì cái người như vậy nông cạn, cái thấy không vượt qua được khỏi cõi luân hồi sống chết. Nên đợi tới nói con chết là thấy gì nữa? Không sợ. Chết rồi vẫn thấy, vẫn biết hết. Đừng nghĩ rằng chết là hết. Chết rồi sao? Vẫn thấy, vẫn biết hết. Cho nên cái tâm của ta là gì? Cái tâm ta là ta phủ qua 30 kiếp sau, không sợ. Nói nghe thầy nói nha, tu 30 kiếp mới bắt đầu có kết quả nha, vui vẻ như thường. Vì sao? Vì tâm hồn của mình, cái trí của mình phủ qua tới 30 kiếp sau, thấy nó như là trước mắt. Đó là người có trí tuệ. Còn nghe thầy nói tu tới 30 kiếp sau, khóc, trời ơi kiếp này con không thấy gì hết hả?
[33:42]Đó là người nông cạn, trí tuệ ít quá, đòi thấy cái trước mắt. Còn cái người có trí tuệ, họ ngồi đây họ thấy được 30 kiếp sau. Ở đây ta đòi thấy lúc nào? Nhớ nha, hôm nay thầy nói câu này rồi thầy mở tâm của mọi người, nha. Mọi người hãy vui với thầy, mở tâm mình ra cho tới 30 kiếp sau. Thầy, thầy hẹn tới 30 kiếp sau mà. Kiên trì tu tập cho tới 30 kiếp sau mở mắt ra, thấy một điều phi thường, lúc đó mới tin. Nha, đừng có cầu thấy cái trước mắt của kiếp này. Nên ai mà nói đòi tu mau thấy trong kiếp này, người đó lừa ta cả, vì chân lý không phải như vậy. Chân lý không phải là cái gì vội vàng, ngắn ngủi, tạm bợ, mà chân lý là cái gì rất là rất là lâu dài, rất là vĩnh cửu.
[34:34]Mà để đạt được một cái đạo quả vĩnh cửu thì cái nhân của ta gây cũng phải gì? Phải dài vô hạn, nhớ như vậy. Và bây giờ thế này, tại sao mà ta tu tập vất vả, lâu dài? Vì hai điều. Cái điều thứ nhất là ta phải tạo phúc cho thật dày, thật lớn. Điều thứ hai, cái công phu thiền định của ta phải sâu cho tới mất cái bản ngã luôn. Cái bản ngã của ta, cái tôi của ta nó là chính là sự xoáy động của tâm thức. Cho nên khi nào cái tâm thức đó nó lắng dần, lắng dần, lắng dần cho tới tuyệt đối thì ta mất cái bản ngã. Cho nên hai cái công phu này, một là tạo phúc cho dày, hai là thiền định cho sâu, thì đó là những công trình rất là rất là lớn.
[35:30]Bây giờ thầy nói là tại sao tạo phúc cho dày là thế này: Ở đây có ai là đại gia siêu tỷ phú không ạ?
[35:41]À, bây giờ quý Phật tử nghĩ mình gieo nhân gì để kiếp sau mình là đại gia siêu tỷ phú? Kịp không? Gieo nhân gì?
[35:55]Muốn kiếp sau là đại gia siêu tỷ phú, đời này ta phải bố thí rất lớn. Ta phải bố thí rất lớn là bố thí làm sao? Ví dụ như ta có chừng vài trăm hecta đất, một phần ta cúng chùa, một phần ta làm trường học, một phần ta làm đường, phần ta làm nhà cho những người vô gia cư, phần ta làm cái bệnh viện từ thiện. Rồi ta lại tiếp tục có dư tiền để ta bỏ ra ta nuôi, ta nuôi cái chùa đó cho mọi người về tu, ta nuôi cái trường học đó cho thầy, cô giáo và các em dạy học, ta làm đường, ta bảo vệ đường cho mọi người đi qua lại, ta bỏ tiền ta nuôi cái bệnh viện. Kiếp này mình có làm cái đó chưa? Chưa, vì kiếp sau chưa làm siêu tỷ phú được.
[36:37]Thấy cười lắm, thầy nghe tin những người giàu trên thế giới, cái thầy hay suy nghĩ kiếp trước họ làm điều gì mà kiếp này họ giàu. Ví dụ như có ông Bill Gates, phải không, ông Bill Gates là cái chủ tịch hãng Microsoft á, ổng cũng được gọi là người giàu nhất thế giới, phải không ạ? Thì thầy cũng suy nghĩ, nếu ông là người giàu nhất thế giới thì ông này phải biết làm từ thiện ở kiếp trước. Nhưng mà thầy chưa nghe ông làm từ thiện gì cả, thầy cứ chờ, thầy cứ chờ. Và đúng như vậy, cho đến khi sau đó bắt đầu hai vợ chồng ổng lập ra một cái quỹ từ thiện mà bỏ vào đó rất nhiều tỷ đô la. Nên thầy nói đúng rồi, kiếp xưa ổng cũng phải làm cái gì nó na ná,
[37:15]nó tương tự như thế này, thì kiếp này ổng mới giàu đến mức độ như vậy. Hoặc là trong miền Nam có một cái ông đại gia tên là Lê Ân, ông tới năm, sáu bà vợ gì đó, năm, sáu đời vợ chứ không phải là bà vợ. Ở đây ta có nghe tên ổng không ạ? Ờ, ông Lê Ân. Ổng từng đi tù, đi tội vì những lúc thất bại, nhưng mà khi ra tù rồi ổng dựng lại sự nghiệp liền. Và bây giờ ổng tuyên bố ổng bỏ ra 2.000 tỷ để làm từ thiện, lập ra một cái quỹ những người quản lý để làm tiếp tục, 2.000 tỷ. Mình 2 tỷ mình làm chưa có, ổng bỏ ra hẳn 2.000 tỷ. Mà không biết từ cái tay trắng ổng dựng mấy chốc trở nên sự nghiệp nó lại.
[37:51]Ổng mất hết, ổng dựng chút xíu trở lên, trở lại, con người phi thường. Và con người đó nhìn đâu cũng thấy cách làm ra tiền. Cái phúc của người ta như vậy, cái phước đâu ở đời trước á. Nghĩa là ví dụ như bây giờ ta đi trên một con đường làng, ta chỉ thấy cảnh nghèo khổ. Thấy một nhà thơ nhìn thấy con đường làng làm bài thơ: "Quê tôi nắng nhạt chiều buông" gì đó ha. Ông nhạc sĩ thì viết một bài nhạc về quê tôi cánh diều căng gió gì đại khái vậy. Còn một ông cán bộ đi ngang thì nhìn con đường lở loét không biết làm sao sửa sửa cho dân đi. Nhưng mà nếu mà một ông đại gia ổng nhìn con đường cái ổng nghĩ
[38:24]cách làm ra tiền liền, lợi dụng con đường này sẽ thế nào cũng có đầu tư, cũng có làm có địa ốc bán ra lời, lạ vậy. Tức là mỗi cái nghiệp của con người nhìn cái cảnh vật một cách khác nhau. Thì cái ông này cũng vậy, ông Lê Ân này cũng vậy. Con mắt ổng, ổng tâm sự là hễ ổng nhìn đâu là ổng biết cách làm ra tiền ở đó, ổng thò đâu là làm ra tiền ở đó. Nên từ những lúc mà đi tù ra trắng tay không có gì, dựng mấy chốc lên cả một sự nghiệp, bây giờ bỏ ra 2.000 tỷ làm từ thiện. Nghĩa là người ta làm đại gia giàu sang vì kiếp trước người ta cũng làm từ thiện rất lớn. Hồi nãy thầy hỏi mọi người làm gì để kiếp sau mình làm đại gia siêu tỷ phú?
[39:01]Thực sự ta làm không kịp. Mình đâu có đủ tiền để mình làm phước lớn, cho nên kiếp sau ta phước ta có nhiều không? Cũng không, cũng không lớn đâu. Nếu bây giờ kiếp này ta quyết tâm làm phước thì cũng được chừng nào đó thôi. Kiếp sau ta cũng hơi giàu lên một chút, chứ chưa phải là giàu phi thường, nha, chưa phải giàu phi thường. Còn nếu mà nói là để giàu phi thường, thì đòi hỏi rất nhiều, rất nhiều kiếp, ta cứ tích lũy mãi cái phúc đó mà không hưởng, không hưởng thụ, không làm điều ác, cứ tích mãi, tích mãi, thì ta mới thành tựu được một cái quả phúc rất lớn, rất phi thường, gọi là những đại gia siêu đẳng, không phải dễ đâu.
[39:41]Mà để làm Thánh, cái phúc ta lớn hơn mấy ông đại gia đó nữa. Bởi vì sao? Bởi vì thánh là phước siêu cả cõi trời, cõi người mới làm thánh được. Thì phúc ta phải lớn lắm. Do đó, để mà chứng đạo, để đắc được quả thánh, ta cần hai điều. Một điều là phúc ta phải rất là... dày, cái công phu thiền định ta phải rất là... sâu. Thì vì nói tới cái phúc không thì ta đã làm chưa xong rồi, phải không ạ? Nội cái phúc không là đã chưa xong. Cái thiền định có chưa? Chưa. Như vậy cái con đường ta đi, ta nhìn ra chưa? Thấy là lâu hay mau? Rất là... Nội cái tạo phúc thôi. Nội tạo phúc thôi. Bây giờ nói là: "Thưa thầy, làm có cách nào sao tạo phúc cho nhanh,
[40:28]cho nhiều?" Thì thứ nhất ta phải quyết tâm. Quyết tâm nhưng mà ta phải có phúc sẵn, phải giàu sẵn. Bây giờ nói: "Vì con không giàu sẵn mà con quyết làm với tất cả cuộc đời của mình", thì cũng được. Nhưng mà cũng được một phần nào đó thôi, bởi vì sao? Vì mình không có tiền nhiều, cũng là không thể làm phúc nhiều được. Vậy thì ta làm phúc ít, ta được một số cái quả báo, rồi lấy hết quả báo đó ta đem ta gieo trồng nữa, giống như người đi trồng lúa. Nha. Ta trồng được một cái sào lúa, thu vào, mình đừng ăn nhiều, mà lấy giống lúa đó gieo lại rồi mua đất thêm, mở rộng đất ra, chứ ta đâu có đất nhiều đâu.
[41:06]Cho đến khi nào mà ta có cả một cánh đồng lúa là 100 ha, lúa chín vàng hết. Chừng nào? Dễ không? Ví dụ bây giờ ta chỉ có một sào, ta trồng thì làm sao đến một ngày nào đó mà ta đủ lúa và đủ đất thành 100 ha lúa chín vàng? Có không? Khó lắm. Lấy được lúa, mua thêm đất, gieo thêm nữa, dễ không? Không dễ chút nào, nhớ như vậy. Đó là nói cái phúc vật chất đó mà đã khó như vậy rồi, mà làm thánh khó hơn đó gấp nhiều lần. Gieo trồng đó khó hơn nhiều lần. Nên vì vậy, cái con đường tu tập là cực kỳ gian khổ là vậy, nội cái tạo phúc không là đã khó.
[41:52]Nhưng mà nghe nói đừng nản. Vì sao vậy? Bởi vì cũng giống như là người gánh một cái ba lô, gánh một cái gánh nặng ở trên đường đi. Có những lúc ta mệt, ta được nghỉ. Mà nghỉ ở đâu? Nghỉ ở đâu? Có phải là ta nghỉ giữa đường nắng bụi, mưa dầm không? Không, ta nghỉ trong lâu đài á. Không, thầy nói thật. Nghĩa là sao? Nghĩa là khi ta biết tu đúng hướng rồi thì ta tạo phúc rất dày, buộc ta phải hưởng nửa chừng. Ta cứ bị hưởng nửa chừng. Sinh ra ta không muốn, tự nhiên sinh vào cha mẹ giàu quá chừng giàu luôn. Là bởi vì đời trước mình tạo phúc nhiều quá. Mặc dù ý mình là ý tu, mình không muốn hưởng, nhưng mà cứ bị hưởng.
[42:39]Lỡ sinh ra mở mắt chào đời kiếp sau lọt vào trong gia đình giàu, giàu siêu luôn. Thì lúc đó nếu may mắn mà ta có tâm đạo thì ta không hưởng. Nghĩa là sống trong cảnh giàu sang nhưng mà vẫn sống giản dị, tiết kiệm, tiền bao nhiêu là đem làm phúc bố thí tiếp. Đó, nó khác với cái người mà mở mắt sinh ra trong nhà giàu cái lo lật đật hưởng, làm bậy rồi làm ác, rồi cái tuột xuống lại. Còn ta nhờ có đạo lý, nhờ cái lời thề trước Phật á, nhờ cái lời thề trước Phật là: "Con nguyện tu hành đời đời kiếp kiếp. Con quyết tâm làm những điều phúc vô lượng và không hưởng, và không hưởng, cứ để dành phúc, tích lũy phúc để cầu đạo vô thượng
[43:24]bồ đề." Thì khi mà ta phát được cái lời thề đó trước Phật thì kiếp sau ta sinh vào một cái gia đình cực kỳ giàu sang sung sướng, uy quyền thì tự nhiên cái lời thề ở kiếp trước cái nó nó nó giữ tâm hồn ta lại. Ta không thụ hưởng, ta không cần ăn mặc sang, giàu có, tiêu pha phung phí mà cứ đem tiền bố mẹ cho cứ đem làm phúc cả để chi? Để tích cái phúc đó mà mà tu tiếp. Là nhờ cái lời thề đấy. Còn nếu không lời thề đó, đời này làm phúc, đời sau giàu sang hưởng hết, hết phúc cái bắt đầu làm lại từ đầu. Lại tu bao nhiêu kiếp ạ? Thầy hẹn 30 kiếp, nhưng mà nếu làm phước nhiêu lại kiếp sau lại hưởng hết thì bao nhiêu kiếp?
[44:08]3.000 kiếp chưa được, chưa tới nữa. Phải không ạ? Tại vì làm nhiêu hưởng hết à. Cho nên vì vậy, ta phát lời thề, phát lời thề là làm phúc vô lượng nhưng không hưởng, không hưởng phúc. "Xin cho con, xin Phật độ con, nhắc nhở con những kiếp sau nếu con sinh vào nơi mà tràn đầy phúc báo thì xin cho con nhớ lời thề hôm nay con không hưởng thụ để mà tiếp tục làm phúc mà mà tiến tu, cầu đạo vô thượng bồ đề." Nhớ như vậy nha. Thì kiếp sau ta sung sướng ta không hưởng, nhớ như vậy. Chứ không phải là ta đi mãi đâu, ta vẫn được những lúc nghỉ ngơi, những lúc sung sướng đấy, được hưởng cái phúc báo đấy, nhưng mà đừng hưởng cái đó, nhớ như vậy.
[44:51]Cái thứ hai nữa là con đường thiền định. Ta tu tập thiền định để dừng hết những cái suy nghĩ mà tâm ta nó nhiều lớp suy nghĩ, lớp thô, lớp tế. Ta dừng được cái lớp thô, nhưng mà những suy nghĩ tế bí mật bên trong nó vẫn hoạt động, phải tiếp tục tu để dừng lắng hết những cái lớp sâu như thế nữa. Thì cái này mới khó. Bao nhiêu kiếp? Bao nhiêu kiếp? Giỏi, dám nói 3.000 kiếp là giỏi. Tu thiền trong Bát chánh đạo nó có ba cái chánh: một là chánh tinh tấn, hai là chánh niệm, ba là chánh định. Thuộc chưa? Thầy nhắc lại: tu thiền trong Bát chánh đạo nó gồm ba phần: thứ nhất là chánh tinh tấn, thứ hai là chánh niệm, ba là chánh định.
[45:43]Chánh tinh tấn nghĩa là ta tu tập mà lúc chưa có kết quả. Chánh niệm là bắt đầu có kết quả. Chánh định là vào kết quả sâu rồi. Nhớ giùm thầy ba giai đoạn nha: chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Thầy lặp lại: tu thiền gồm ba giai đoạn trong Bát chánh đạo là: chánh tinh tấn, hai là chánh niệm, ba là chánh định. Thì cái giai đoạn chánh tinh tấn là lúc ta tu chưa có kết quả, tâm không nhiếp được, nha. Giai đoạn này bao lâu? Giai đoạn này bao lâu? 30 kiếp.
[46:25]Rồi bắt đầu ta đạt được chánh niệm là tâm rỗng suốt, vẫn còn cái ý niệm khởi lên, nhưng mà tâm mình lúc nào cũng rỗng suốt hết, lúc nào cũng sáng suốt hết. Và thậm chí có một số thần thông, có khi biết được chuyện này, có khi biết được chuyện kia, là giai đoạn chánh niệm. Giai đoạn này đi qua mất bao nhiêu kiếp? Cũng 30 kiếp, nha. Rồi bắt đầu mới nhập được vào chánh định là bắt đầu vào được Sơ thiền tới Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền. Cái này bao nhiêu kiếp? Thôi thì trả giá rẻ cũng 30 kiếp. Chứ sự thực phải 300 kiếp. Cái đoạn chánh định này đi xa lắm. Tại vì sao vậy? Vì có những vị mà khi họ nhập được vào chánh định từ Sơ thiền,
[47:04]Nhị thiền, Tam thiền này họ lên cõi trời họ ở mấy triệu năm trển. Cho nên là thôi thầy nói ngắn ngắn là 30 kiếp cho đỡ ngán, chứ lâu lắm á. Nên tu thiền ta gồm ba giai đoạn là: giai đoạn chánh tinh tấn là tu chưa có kết quả mà cứ phải tu hoài. Nha. Cứ bắt chân lên ngồi thiền như ông Phật vậy đó, theo dõi hơi thở vào, hơi thở ra, biết rõ toàn thân, nha, biết thân này vô thường, biết hơi thở vào, hơi thở ra. Tu như vậy 30 kiếp chưa kết quả mà cứ phải ngồi tu đều đặn mỗi ngày, làm được không ạ? Làm được không? Nói được mà mặt méo xẹo à. Thầy nói lại, nói 30 kiếp nhưng mà nội trong kiếp này nè, mình tu không thấy kết quả gì hết, mình còn đủ sức tu không?
[47:54]Còn không? Hứa rồi ráng nha. Thầy nói trước cái vậy. Cái giai đoạn mà tu chánh tinh tấn này là tu không có kết quả, chân thì đau, tâm thì loạn, người thì mệt mỏi, bắt đầu từ từ lớn tuổi lên bắt đầu bệnh từ từ, chân đau, lưng mỏi, mà kết quả vẫn không có, mà không được bỏ. Mà phải đi như vậy 30 kiếp, đi nổi không? Nổi không? Thường là không nổi. Thường là ta bị nản chí bỏ hết, nhớ như vậy. Nhưng mà ta phải hiểu con đường ta phải đi qua lúc đó. Cái chánh tinh tấn này ta phải đi qua cái giai đoạn 30 kiếp không có kết quả mà cứ phải tu mỗi ngày đều đặn. Thì người nào hiểu điều này, người đó mới đi được tới đích á.
[48:37]Còn không cái sao tu hoài không có kết quả cái bỏ nhảy qua chỗ này, nhảy qua chỗ kia là thôi mất luôn, không tu được nữa. Nha. Nói: "Con tu theo thầy ba năm rồi chưa thấy gì hết, thôi con đổi qua pháp khác con tu", thì người này thôi xong luôn, tiêu luôn. Nhớ lời thầy: chánh tinh tấn là giai đoạn không có kết quả mà đi 30 kiếp như vậy. Cực như vậy, sợ chưa? Sợ chưa? Nha, nếu thầy không nói là sợ đấy, nhưng hôm nay thầy khuyến khích rồi phải phát tâm, nghe không? Hôm nay thầy đã khuyến khích điều này rồi, quý Phật tử phải phát tâm. Phát tâm là kiên cường đi mãi, không bao giờ sợ, không bao giờ nản dù là không thấy kết quả gì.
[49:18]Dù cứ khi ngồi thiền chân cứ đau, tâm cứ loạn, người cứ mệt mỏi mà không bao giờ nản nha. Cứ một ngày hai thời, một ngày ba thời, cứ ngồi mãi. Bởi vì biết sao, là mỗi lần ngồi thiền vậy ta rót một giọt nước vào trong cái hồ của mình, trong cái hồ công đức của mình. Cái hồ công đức của ta to bằng như là cái chùa này vậy, nhưng mỗi lần ngồi thiền ta rót vào được có một giọt à. Thì phải rót bao lâu? 30 kiếp như vậy, nha, bắt đầu mới có một ít nước nơi đáy hồ, gọi là một ít chánh niệm. Đó, như vậy. Nhưng mà sự thực mà nếu đã có chánh niệm rồi, cuộc đời ta đã thay đổi rồi, mình bắt đầu bước qua một cuộc đời khác rồi.
[49:59]Nha. Đó là cái thầy nói hai điều. Thầy nhắc lại nha: ta tu hành gian khổ, nghĩa là vất vả và lâu dài, vì hai điều. Điều thứ nhất là ta phải tích lũy phúc cho thật... dày, ta phải tu tập thiền định cho thật... sâu, nhớ chưa? Vì hai điều này, cho nên ta tu hành gian khổ.
[50:29]Quý Phật tử hiểu điều này rồi phải không? Hiểu rồi, phát tâm chưa? Phát tâm nha, phát tâm nhiều kiếp nha. Nhớ đi mãi, đi mãi, gian khổ gì cũng đi mãi trên đúng con đường chánh đạo này để tích phước và, và tu tập thiền định. Nhưng, thầy cảnh báo một điều, là nửa đường, phước nó cứ hiện ra. Cứ giữa chặng đường người ta đi, mệt mỏi rồi, phước báo nó hiện ra, có thể làm ta lạc lối. Ta lỡ sinh vào nhà giàu quá, ví dụ lỡ sinh vào làm công chúa, con vua, ví dụ đời này ta như bà già cả đi, kiếp sau đầu thai lại lọt vào làm công chúa, quên tu, lúc đó sung sướng quá quên tu coi chừng, nha. Hoặc là khi ta tu thiền, giữa đường, ta chứng một phần, ta có thần thông.
[51:18]Ta không tu nữa, bắt đầu đi làm thầy bói kiếm ăn, nói đâu trúng đó mà. Vì có thần thông biết hết mọi chuyện quá khứ, vị lai, đi cố vấn người này, tư vấn người kia, tham mưu người nọ, sung sướng mà người ta cho tiền nhiều quá, cũng quên tu. Nhớ chừng như vậy, cho nên vì vậy ta phải chuẩn bị cái chí nguyện của mình, phát những lời thề trước Phật để đừng bị hưởng thụ những điều này, nhớ nha. Đó là thầy nói chung chung. Bây giờ thầy nói qua cái người xuất gia. Lần sau thầy giảng thầy sẽ nói về người xuất gia kỹ hơn, hôm nay nói sơ sơ thôi vì có liên quan một chút. Cái người xuất gia tu hành thì càng phải gian khổ hơn người cư sĩ. Vì sao vậy?
[52:00]Bởi vì người xuất gia phải chấp nhận thiệt thòi, không được tiếp cận với những điều vui của thế gian. Ví dụ như người thế gian được mặc quần áo đẹp thì người xuất gia không được mặc quần áo đẹp. Ví dụ như người tại gia được quyền uốn tóc cho đẹp, thầy có được đẹp không? Không. Có tóc đâu nữa mà làm đẹp, phải không? Người ta đi làm tóc rồi nhuộm xanh, nhuộm đỏ người xuất gia không được. Rồi người tại gia á được quyền ăn uống cho cực kỳ ngon, người xuất gia có được không? Không. Người xuất gia phải ăn uống đạm bạc, phải không à? Mà khi ăn uống đạm bạc rồi, rồi có sức khỏe không? Không. Nên ta hiểu một điều cái người xuất gia tu,
[52:45]sức khỏe không bao giờ bằng người đời vì ăn uống đạm bạc, không bao giờ bằng được. Và đó là điều thiệt thòi và phải sao? Phải chấp nhận. Chứ không thể nói là vừa tu cực khổ, vừa ăn uống đạm bạc và người mạnh như voi, không bao giờ có chuyện đó. Cho nên các thầy tu dễ ăn hiếp vô cùng vì ông nào cũng ốm yếu à. Rồi giữ gìn đạo đức trong sạch và kỹ lưỡng. Ví dụ cái người thế tục á giận lên được quyền chửi bới lung tung, người xuất gia được không? Không. Ai chửi phải phải nhịn, tu tập nhẫn nhục, rồi đợi người ta qua cái cơn nóng giận đó mới khuyên bảo người ta, chứ không được thù mà bỏ người ta. Ha, ví dụ người ta chửi mình,
[53:32]những lúc này mình phải nghiêm khắc thì thôi nhịn, không nói. Chửi gì nó chửi. Đến lúc nào mà cái người chửi đó họ hết phúc, cái bản ngã họ xuống rồi, thì kêu họ lại rầy, la, khuyên bảo. Đó, cái người xuất gia là vậy, chứ không được người ta chửi cái tức quá chửi lại, người ta chửi cái tức quá chửi lại, không giống như vậy. Cho nên phải thiệt thòi, cái người tu là phải cực như vậy. Rồi có gì ăn nấy. Ví dụ như là mình là người thế gian mình vào nhà hàng mình gọi món tới nói: "Món này ăn không ngon, bắt đổi qua món khác". Nhưng mà người xuất gia thì không được, hôm đó người ta cúng dường, người ta đem nhầm miếng
[54:09]cơm hơi bị thiu, hơi bị sống, thôi cũng cười cười ngồi nhai luôn rồi sau đó kiếm thuốc đau bụng uống sau. Cũng không nói gì, cứ vậy cứ đành chịu. Rồi người ta luộc miếng rau, miếng tái, miếng chín gì cứ vui vẻ ngồi mà nhai hết. Thậm chí có những Hòa thượng thế này, ta nghe kể câu chuyện này ta mới thấy xót. Như trong cái chùa đó vậy, cứ tối đến rồi á là cái ông đệ tử ổng rình ổng thấy Hòa thượng mình ổng xuống bếp lui cui làm cái gì ăn. Ổng nói: "Sao Hòa thượng mình ổng tu già rồi mà ổng tham ăn?". Kìa các ổng mới hỏi các huynh đệ, các huynh đệ mới rình, mà đúng thiệt, cứ tới tối rồi mọi người đi ngủ hết rồi,
[54:46]công phu bái sám xong mọi người đi ngủ thì bắt đầu Hòa thượng ổng rón rén ổng mở cửa thất của ổng ra, ổng đi xuống bếp, ổng lui cui lui cui ổng làm cái gì thấy ổng ăn. Cái một hôm các đệ tử mới tức quá thấy thầy mình thì sống rất đàng hoàng, tức là mọi cái đạo hạnh gì không chê vào đâu được, mà có cái tật lén ăn ban đêm. Cái sau các huynh đệ mới nói bữa nào bắt tại trận để hỏi thầy. Cái bữa đó ông thầy ổng đang lui cui ổng đang ăn cái mấy đệ tử xô cửa nhà bếp vô, bật đèn lên nói: "Thầy làm cái gì vậy?". Thì mặt ông thầy ổng tỉnh queo ổng cũng ngồi ổng ăn tiếp. Ổng mới nói thế này, ổng nói là: "Thầy thấy nhà bếp á mỗi khi tụi con rửa chén rồi còn nhiều cái hạt cơm đổ
[55:23]mà đổ đi xuống cống như vậy mang tội, mà để qua ngày mai nó thiu ăn không được, cho nên đợi tụi con ngủ hết rồi thầy xuống thầy rửa lại những hạt cơm cho sạch. Thầy nấu sơ sơ lại để thầy ăn để cho nó đừng mang tội vì mỗi hạt cơm đều là của đàn na tín thí, người ta cực lắm người ta mới cúng cho mình một miếng cơm thế này mà để đổ xuống cống thầy xót quá. Mà nếu nói cho tụi con biết rằng thầy ăn cơm đổ này tụi con sẽ không cho, tụi con sẽ giấu, tụi con dặn nhà bếp giấu, tụi con sẽ đổ một chỗ nào khác. Cho nên thôi thầy làm thinh thầy ăn như vậy để cho tụi con đừng có tội, chùa mình đừng mang tội".
[55:59]Các đệ tử khóc, ôm thầy mình. Có những bậc họ tu hành họ thiệt thòi đến như vậy, thế là sao ăn cũng được hết. May là trong cái thời đại này cái xã hội ta giàu lên, cho nên nãy còn khen đồ thầy đẹp chứ hồi xưa mà thầy đi tu á thầy chỉ có một bộ đồ rưỡi, hai cái quần, một cái áo mà vá lên vá xuống không có cái nào nguyên vẹn, mà vẫn thấy vui vẻ tu, mà vẫn cứ tự hào mà tu, không buồn, không chán, không nản gì hết. Vào chùa là như vậy. Mà lúc đó như lúc mà thầy làm điệu, làm Sa-di, thầy biết thầy ăn cái gì, toàn ăn khoai lang không à. Cứ trồng được rẫy khoai lang lên cái luộc lên cho chín rồi giã cho nó nát đem phơi, phơi xong khô rồi bỏ vào lu.
[56:41]Đến khi mỗi tới bữa ăn là lấy ra một cái miếng khoai lang đổ vào tô chế nước vô cái nó nở ra rồi ngồi ăn. Không có gì ăn, không có gạo, cái thời đó nó đói khổ, không có gì hết. Mà vẫn sao? Vẫn tinh tấn tu tập, vẫn công phu, thiền định, bái sám, lễ Phật đồ đầy đủ không bỏ sót. Và rất là quyết tâm. Nên người tu là vậy. Còn ở ngoài đời, mọi người cứ sống sung sướng sao kệ họ, nhưng mà người xuất gia phải thiệt thòi như vậy, không có hưởng thụ. Rồi đến khi mà có phước, cái xã hội được giàu lên, mọi người giàu lên thì người ta cúng chùa cũng nhiều hơn, chứ hồi đó nhiều khi người ta có lòng người ta cũng không có gì để cúng.
[57:20]Nhưng mà thời ngày nay, đất nước mình giàu hơn, mọi người khá hơn thì cúng chùa khá hơn thì đời sống quý thầy lúc này cũng lớn tuổi đạo, đạo cao đức trọng thì người ta cúng dường nhiều hơn, nhưng cũng phải, cũng phải cân nhắc cái nào nên dùng và cái nào không nên dùng. Ví dụ như người ta cúng thầy chiếc xe hơi thầy có nhận không ạ? Nhận không? Cũng phải nhận, nhận nhưng mà nhận cái chiếc xe vừa với cái mục tiêu sử dụng của mình. Ví dụ như hôm rồi cũng vậy, thầy có một chiếc xe hơi, chiếc xe ô tô để thầy đi giảng nơi này nơi kia. Nhưng mà chiếc đó thì nếu mà thầy đi giảng vào những vùng như Tây Nguyên
[58:03]á nó nguy hiểm, đường đèo dốc và ổ gà đó nhiều khi đi vất vả lắm. Cái lần đó có một Phật tử họ phát tâm cúng cho thầy một chiếc xe tùy thầy lựa chọn, thì thầy cũng lựa một chiếc xe cái giá nó cũng vừa chừng nhưng miễn sao nó gầm nó cao để đi đường bị sụp ổ gà và nó có hai cầu để mà leo đèo dốc trơn nó không bị lật xe, mà giá rẻ, tức là vừa rẻ vừa đúng ý mình là nó an toàn, đi được những đường khó đi vì nhiều khi thầy đi về Tây Nguyên đi xa đi giảng á nhiều nơi cực lắm chứ không phải không. Còn đi ra Bắc thì thầy đi máy bay rồi, ra đây thì có xe Phật tử đưa rồi thưa thầy không lo, nhưng mà ở trong Nam nhiều khi tự thầy phải đi xe
[58:41]ờ vào những nơi đường khó đi, còn những nơi khó đi thì có một chiếc xe như vậy nó an toàn nên thầy phải nhận. Nhưng mà nhận, rồi cái họ mới nói: "Trời, con tưởng thầy lựa chiếc xe phải sang lắm". Tụi tôi: "Con chuẩn bị cúng thầy nếu mà thầy cần chiếc xe sang, siêu sang thì con cũng cúng". Nhưng mà nói: "Không, chiếc này vừa với thầy và thầy thấy nó không mắc tiền, đi vậy là vừa". Cho nên đôi khi thầy cũng nhận, nhưng mà nhận là nghĩ là vì công việc chứ đừng nghĩ là vì cái sự hưởng thụ của mình. Thì cái người tu là phải chịu cái sự thiệt thòi, còn nếu không, không nhận. Rồi có nhiều khi người ta lỡ người ta mang đến chùa cúng
[59:16]cái gì đó, nhiều khi thầy cũng không để ý, nhưng mà thôi mình có nhiều đệ tử chia cho đệ tử mình dùng bớt: thuốc thang, vải vóc, quần áo, đôi khi có món ngon này kia nọ vậy. Mà nhiều khi mà chùa bày ăn ngon quá thầy cũng la. Thầy nói: "Mình cứ ăn ngon như vậy mau hết phúc". Mà một cái cọng rau, một cái hạt gạo mới bỏ lên tới bàn ăn là biết bao nhiêu công lao, đừng bỏ phí miếng nào. Cái người tu vậy mà cả từng cái giọt nước uống như vậy không được phí phạm, tiết kiệm từng chút từng chút một, bởi vì hiểu nhân quả tội phúc, rồi người tu phải là như vậy, nha, không có phung phí, mà phải tạo bao nhiêu điều phúc hết kiếp này tới kiếp khác.
[59:58]Cái người tu, cái phát tâm của họ lớn lao mà cao vời. Bước vào đường xuất gia rồi là chấp nhận vô lượng kiếp tu tập, không có nản chí, dù bao nhiêu khó khăn, bao nhiêu gian khổ, bao nhiêu nghịch cảnh, lòng không có lay động, không nản chí, không quay lại, không bỏ gánh nặng tinh tấn xuống. Phật gọi là không bỏ gánh nặng tinh tấn xuống. Cái sự tinh tấn nó như một gánh nặng trên vai, không bao giờ đặt cái gánh nặng đó xuống. Cứ gánh trên vai, nặng như thế, vất vả như thế mà cứ gánh như thế mà đi mãi, hết kiếp này tới kiếp kia. Mà người xuất gia mà tu tập được như vậy thì mới làm chỗ nương tựa cho Phật tử.
[1:00:42]Thì cái người Phật tử họ có thể nổi nóng, nhưng họ nhìn thấy ông thầy không nổi nóng, nên họ yên tâm rằng cái đạo lý này tu tập được. Phải không à? Họ mới theo họ tu. Hoặc là người tại gia họ tham lam, nhưng họ thấy ông thầy không có tham và họ thấy rằng như vậy cái đạo lý không tham này tu được và họ theo họ tu. Hoặc họ là người sống ích kỷ, nhưng thấy ông thầy ổng không sống ích kỷ, ổng sống vì mọi người, nên họ yên tâm rằng cái đạo lý này là đạo lý có thật, thực hành được và họ theo, theo họ tu. Cho nên cái ông thầy tu tập là phải gian khổ còn nhiều hơn nữa. Mà gian khổ được như vậy thì mình mới làm chỗ tựa cho, cho bao nhiêu người.
[1:01:30]Chứ còn nếu ông thầy mà sống sung sướng, Phật tử ổng thấy ông thầy cũng giống như tui chứ có gì đâu, phải không à? À tui sống vậy ổng cũng sống giống y như tui, mắc mớ gì tui, tui tu. Cho nên ông thầy phải sống gương mẫu, mà đã sống gương mẫu tức là phải, phải gian khổ, chứ không có sống sung sướng được như vậy. Mà chẳng những như vậy, mà ta còn từ chối con đường an nhàn sung sướng mà mau có kết quả. Con đường an nhàn, tu không làm gì hết, con đường đó ta không đi. Con đường tu có nhiều cái sung sướng, ta không đi. Cái con đường mà nói mau có kết quả, ta không đi con đường đó. Thứ nhất, con đường an nhàn là không đi,
[1:02:12]tu mà không làm gì là ta không đi con đường đó. Vì sao vậy? Bởi vì mỗi ngày ta đều phải, phải ăn, phải không à? Mà không làm gì để bù lại cho cái ăn của mình thì chắc chắn là cái phước ta làm sao? Từ từ nó hết. Mà phước hết rồi, rồi là cuộc đời tiêu luôn, không còn giá trị gì nữa. Thầy đã từng nhìn thấy, thầy đã từng nhìn thấy ông thầy ổng nhập thất 20 năm, một người giam mình ở trong thất 20 năm, vĩ đại không? Cái chí nguyện rất là hay, nhưng mà sau 20 năm rồi ổng ra thất rồi, ổng tệ hơn hồi mới vô thất. Vì phúc hết rồi. Trong suốt 20 năm không làm điều gì có lợi cho đời, mà chỉ ăn, mỗi ngày cũng phải ăn,
[1:02:57]mà ăn suốt 20 năm hết bao nhiêu cơm, bao nhiêu gạo người ta, phải không à? Mà không đóng góp gì cho đời, cho nên phúc hết sạch. Sau khi ra thất rồi cuộc đời tàn lụi luôn, không có gì đặc biệt cả. Thầy nhìn thấy mấy cái đó rồi thầy sợ. Rất ít người nhập thất rồi có kết quả là do có phúc đời trước. Còn đa phần không biết mà nhập thất, không làm gì, mặc dù tinh tấn đó nhưng nó vẫn là một hình thức an nhàn, hưởng hết phúc, ngày nào cũng phải ăn mà. Do đó, cái người tu tập là người từng ngày cống hiến, mỗi một ngày phải làm ra được một điều phúc gì đó cho đời. Nếu trong một ngày đó mà tính lại mình không làm được
[1:03:39]một điều phúc gì cho đời thì đó là một ngày mình lỗ. Hưởng mà không cống hiến tức là cái phúc nó đang vơi đi, phải không à? Nên hiểu được điều này, ta cứ cân đo, cái đong đếm tội phúc từng ngày. Ngày đó ta hưởng cái gì, ngày đó ta cống hiến được điều gì, từng ngày một, từng ngày một. Ta chưa dám nói như Bồ Tát là đếm từng giờ, nhưng mà ta là chúng sinh thì ta đếm từng ngày, coi coi ngày đó ta có tạo được phúc gì chưa, ta hưởng được điều gì, ta vẫn phải ăn, tức là hưởng rồi đó, có nhiều cái ta hưởng còn nhiều hơn nữa, nhưng mà ta cống hiến được điều gì cho đời. Xem lại nha. Ví dụ ngày hôm nay, ta đã làm được điều gì phúc chưa? Chưa.
[1:04:28]Trừ vài người có mới cúng chùa một ít. Nhưng chúng ta chưa làm điều gì, một lát nữa tới giờ ăn thế nào thầy cũng cho ta ăn, thế nào ta cũng được hưởng một bữa ăn phải không à? Nhưng mà sáng giờ chưa thấy làm gì nha, chưa thấy làm gì, đó là như vậy là ta mất cân bằng của ngày hôm nay. Mà người tu thì họ cứ tính toán tội phúc nó kỹ lắm. Nên ta không chọn con đường an nhàn, mà ta chọn con đường cống hiến, phụng sự, vất vả. Nên ai rủ ta đi tu kiểu này sướng lắm, không làm gì, con đường đó mình tránh xa. Nha, nói: "Vô đây tu an nhàn, không làm gì", con đường đó nguy hiểm. Đường đó làm ta hết phúc từ từ rồi cuộc đời ta tàn lụi luôn, đó cái thứ nhất.
[1:05:12]Cái thứ hai, nói: "Vô đây tu hưởng thụ sung sướng, nhà cao cửa rộng, tu trong máy lạnh, ăn thì ngon, mặc thì đẹp, nghe nhạc rồi sung sướng đi bơi lội, có hồ bơi, hồ đồ" thì chỗ đó làm sao? Tránh xa. Tu không có hưởng kiểu đó. Hoặc là nói: "Tu con đường này rất là mau chứng", cái đó càng lừa đảo nữa. Nha, cho nên ta chọn con đường nào? Ta chọn con đường là tu làm sao? Phải cống hiến, không có an nhàn. Ta chọn con đường nào? Sống giản dị, không có hưởng thụ. Ta chọn con đường nào? Lâu dài, không có mau, không có nhanh chóng, nha. Phát được cái tâm này, hiểu được điều này thì ta đã đi đúng trên con đường, đường Phật đạo đấy.
[1:05:55]Bây giờ ta biết rằng tu lâu phải không à? Là ít nhất qua thôi mình tính trung bình là khoảng 100 kiếp. Vậy ta phải đi với tốc độ nào để cho mau, để cho tới 100 kiếp? Ta phải chạy phải không à? Chính ra đi chậm thì ta mới đi được lâu, nha. Cái người mà ham, hăm hở đi nhanh thì sẽ té sớm, ngã sớm. Cho nên ta đi chậm sẽ đi được lâu. Đi chậm nhưng mà không, không lười nhác. Đi chậm nhưng mà không lười nhác, cái người lười đi chậm khác, mà cái người siêng, người kiên trì đi chậm nó khác nhau. Cho nên ta không hấp tấp, không vội vàng, không nóng nảy, đi từng bước chân kiên trì, vững chắc, đi bước nào chắc bước đó,
[1:06:49]đúng bước đó, thì ta đi được tới 100 kiếp, ta sẽ thành tựu được những cái công hạnh phi thường. Đừng có vội vàng, ví dụ có bao nhiêu tiền nói: "Con cúng hết cho chùa luôn nè, con cúng hết để đi cho mau", hoặc là, là đem xả thân này để làm mọi điều công đức, thấy người làm ào ào như vậy nhưng người đó sẽ ngã sớm. Còn cái người kiên trì từng bước, từng chút, nghĩa là dưỡng sức rồi làm tiếp, dưỡng sức làm tiếp, dưỡng sức rồi làm tiếp như vậy, giữ gìn sức khỏe của mình để mà tu tập, để mà cống hiến mà công quả, thì người đó đi mãi tới 100 kiếp. Nha, vừa làm vừa dưỡng sức, vậy đó. Còn mà ta làm vội vàng, rồi ta mất hết luôn. Có một lần vậy, có cái người nói:
[1:07:33]"Thưa thầy, con còn vốn con, con, nhà con còn 100 triệu, và con muốn cúng hết cho chùa". Cái thầy mới hỏi: "Trong nhà còn bé đi học làm sao?". Nói: "Dạ, nếu mà thầy quyết định vậy thì con cúng hết chùa cho nó nghỉ học luôn". Liều quá. Thầy mới kêu con nhỏ tới, thầy hỏi chuyện nói: "Con học hành sao?", nói xong: "Không, con phải đi học tiếp", và thầy nói: "Thầy không nhận tiền này, để dành đó nuôi gia đình, lo cho con bé đi học". Phải như vậy đó thì mới bền được, chứ còn cứ liều mạng rồi nói: "À con tu tập, con tạo phước, bao nhiêu đây con dâng hết, con công đức hết", người đó không đi lâu được,
[1:08:08]ngã gục, mệt mỏi rồi ngã gục, cho nên phải biết dưỡng sức mà mới đi bền vững được. Bây giờ nha, Phật sẽ thương ai? Cái người chịu cực đi lâu đi dài, hay là người nóng nảy muốn đi nhanh, Phật sẽ thương ai? Phật thương cái người đi, đi lâu đi dài, phải không à? Mà Phật thương tức là Phật gia hộ, dìu dắt, bảo vệ, theo dõi, hướng dẫn, nhắc nhở. Còn cái người mà vội vàng không phải là con cưng của Phật, sẽ không được Phật gia hộ. Cho nên nếu ta nghe ai nói rằng: "Tu cái pháp này được Phật ban phép đi nhanh", thì ta biết ngay người này nói dối. Nha. Phật không có ban phép kiểu đó, mà ta phải xứng đáng với sự yêu thương, sự gia hộ của Phật.
[1:09:04]Mà để xứng đáng thì ta phải làm sao? Phải chấp nhận gian khổ nha. Vì tu là, là gian khổ, vất vả và, và lâu dài thì ta mới xứng đáng với sự gia hộ của Phật. Còn nếu ai hứa ta có sự ban phép, bất ngờ, kỳ diệu, đều là lời nói dối. Nhớ như vậy. Cho nên nếu mà có một cái điều gì đó mà nói là ở đây là thầy có cái phép của Phật ban thì ta đổi đời rất nhanh, ta chuyển nghiệp rất nhanh, ta chứng đạo rất nhanh thì đừng tin. Vì điều đó nó không công bằng nha. Phải là cái gì lớn lao, bền bỉ, lâu dài thì ta mới xứng đáng với sự, sự gia hộ của Phật. Và một điều nữa, cái người tu á, họ thích chịu đựng nghịch cảnh hơn là thoát khỏi nghịch cảnh.
[1:09:59]Thầy nói cái câu này có khi mọi người cũng chưa hiểu lắm. Người tu thích chịu đựng nghịch cảnh hơn là không có nghịch cảnh. Nói ví dụ thế này. Thầy nói ví dụ như là bây giờ mình đang có sức khỏe, ta đi lên lầu, một bên là cái thang máy, bên là thang đi bộ thì thường là ta chọn cái thang nào? Thường đa phần ta chọn thang máy. Nhưng mà người tu, lúc đó họ nhìn thấy có một mình mình đi mà đi một cái thang máy nó tốn điện, họ đi bộ vì họ thấy đang còn sức khỏe để tiết kiệm được một chút điện cho quốc gia. Dù một chút không ai biết, cũng chẳng ai khen nhưng mà lương tâm họ biết, trí tuệ họ biết, cái nhân quả biết, họ đi bộ.
[1:10:45]Chừng người già thì thầy không nói, già yếu thôi mình đi thang máy, đây thôi họ đi bộ. Thì đó là tính cách của người tu: thích chịu đựng, thích chịu cực, không thích hưởng thụ. Rồi hoặc là có người nào đó họ không hiểu mình, họ lại họ mắng mình. Với một người họ cũng hiểu nhầm mình, họ lại họ khen mình. Ví dụ bây giờ như, ví dụ như thầy, thầy tu có một người họ lại họ, một người đứng bên tay trái của thầy họ mắng thầy, nói: "Này ông là người tu giả dối! Ông lừa đảo!", này đại khái mắng. Còn một bên người bên phải đứng khen thầy: "Thầy là bậc thánh, thầy chứng đạo, thầy là chỗ nương tựa cho chúng sinh." Hai bên thầy thích bên nào?
[1:11:30]Thầy thích nghe cái người bên trái hơn. Thầy thích nghe cái người bên trái hơn. Thầy thích nghe người bên trái để nghe họ hạ mình, nhục mình xuống. Mà khi họ hạ nhục như vậy thì thích nghe cái sự hạ nhục đó để thầy chi? Để thầy chịu đựng, thầy giữ tâm mình không sân, thầy yêu thương, thầy tha thứ. Thầy tập cái đó hơn. Thầy thích có cơ hội nghe người ta chửi để thầy chịu đựng mà thầy tu hành. Nó dễ hơn cái người khen mình, khen mình mình lên mây, mình không có cơ hội để tu. Mà thầy cao lắm thầy mới dám nghe, thích cái người bên phải họ khen mình. Vì khi họ khen thầy cái thầy bị cái tự hào, kiêu mạn và thầy phải chiến đấu chống
[1:12:13]lại cái kiêu mạn, tự hào cũng là một cái tu, nhưng mà đó là giai đoạn cao. Còn giai đoạn thấp, thầy thích chịu đựng cái lời chửi mắng hơn, chịu đựng nghịch cảnh hơn. Rồi ví dụ như bị trong cái cảnh này, ví dụ như à bữa đó đi đâu lỡ đường
[1:12:30]thì không có gì ăn, rồi đi thầy trò giữa đường xin được một miếng cơm, miếng cháo, miếng rau ăn đỡ. Thì sau khi bày ra rồi, nói: "Thưa thầy bây giờ ừm cái bên đây có cái nhà nó sang trọng, ừm họ không biết đạo lắm. Cái nhà tụi con thì nghèo, như nhà bên kia thì họ giàu hơn, tụi con qua năn nỉ xin để cho thầy qua đó ở thì có phòng, có ốc, có phòng tắm, có cơm ăn chắc ngon hơn." Thì thầy thích lỡ đường thôi ở cái nhà nghèo hơn. Nhà nghèo phật tử biết đạo cũng có cái tình, và thầy thích được một bữa lỡ đường, cực khổ, ăn miếng tương, miếng rau nó sướng hơn, hơn là một bữa ăn cơm ngon. Nên cái người tu họ thích chịu đựng nghịch cảnh,
[1:13:22]chịu đựng cái khó khăn hơn là cứ, cứ mãi mãi đi tìm cái gì nó dễ dàng, nó sung sướng, nó thoải mái. Nó cái tính cách của người tu là như vậy. Mặc dầu mình không cố ý hành hạ cái thân xác này, nhưng mà nếu phải chọn lựa giữa cái sướng và cái khổ thì người tu thường chọn cái, cái khổ hơn. Vì thích thử thách mình, thích thử thách cái tâm hồn mình trong những nghịch cảnh, trong khổ đau. Chứ không phải cố ý đi tìm, nhưng mà nếu nó đến thì thích đón nhận, thích chịu đựng trong cái hoàn cảnh khổ hơn. Người tu là như vậy ha. Rồi một cái cực khổ nữa thế này, là khi ta thấy được một điều gì hay, cái gì tốt thì không bao giờ ta hưởng một mình.
[1:14:13]Cái người tu á, hễ có cái gì tốt thì nghĩ tới người khác. Thì trong những điều tốt mà ta có được thì có một cái vô cùng quý giá, đó là gì? Đó là Phật pháp, là đạo lý, phải không ạ? Thì khi một người tu mà ta có đạo lý rồi thì trong lòng cứ day dứt chia sẻ cho mọi người. Còn người nào biết được đạo lý rồi tu cho một mình mình, người đó hiểu sai về đạo lý. Cái người hiểu đúng đạo lý bao giờ cũng muốn chia sẻ đạo lý này cho người khác. Hễ mình quen bao nhiêu người, mình chia sẻ hết, làm sao cho bao nhiêu người mình quen đều phải biết Phật pháp, đều phải biết đến chùa quy y tu tập hết. Gia đình mình năm người, gom hết năm người lên chùa.
[1:15:04]Họ hàng mình có ba chục người, gom hết ba chục người. Bạn bè mình có hai chục đứa, đưa hết hai chục đứa. Nghĩa là mình quen biết bao nhiêu người trong cuộc đời, lần lần mình độ cho người ta cùng biết Phật pháp hết. Dễ không? Khó, không phải ai mình nói cũng nghe đâu. Cho nên nội cái việc mà chia sẻ đạo lý, giáo hóa đạo lý này đã là hết sức là vất vả, gian khổ rồi, đúng không ạ? Nhưng mà lương tâm mình cứ thúc đẩy. Lương tâm mình cứ thúc đẩy không bao giờ mình muốn giữ Phật pháp cho, cho riêng mình. Lúc nào cũng muốn cho mọi người cùng biết Phật pháp này, ai cũng biết tu, ai cũng được lợi ích và cõi
[1:15:44]đời này là một cõi yên vui, thánh thiện. Lúc nào cũng vậy. Và cái đó dễ hay khó? Rất khó. Cực hay sướng? Rất cực nha. Cho nên ta thấy là để tạo phúc cho vô lượng kiếp là vất vả, để tu thiền cho đến cái vô ngã hết sức là lâu dài là vất vả. Và đi trong cuộc đời tu hành thì ta thích chịu đựng nghịch cảnh, khó khăn nhiều hơn. Và thêm một điều nữa, đó là cái hạnh giáo hóa, độ sinh, vị tha, chia sẻ đạo lý với, với mọi người lại càng vô cùng, vô cùng vất vả. Và như vậy tu là sướng hay khổ? Gian khổ. Nhớ nha, tu là gian khổ. Vậy thôi ta khỏi tu, đúng không ạ? Nếu không tu, ta mãi mãi chìm đắm, trầm, trầm luân, vô minh, tối tăm.
[1:16:38]Và đó mới là đau khổ. Còn chúng ta chấp nhận vượt qua hết mọi cái gian khổ đó để ta tu hành, thì đến một cái ngày ta được giải thoát, giác ngộ, cả cái vũ trụ này là nhà của mình, cả cái chúng sinh này là thân quyến của mình nha. Và cả cái pháp giới mênh mông này là từ bi, là trí tuệ của mình phủ trùm.
[1:17:03]Thôi, cầu chúc cho nhất là chùa thành của ta, tức là Linh Âm Tự trở thành một cái đạo tràng tu tập hưng thịnh nha. Quý phật tử cố gắng thường xuyên về đây mà tu tập với thầy. Xin chúc cho Thượng tọa trụ trì mỗi một ngày một phấn phát đạo hạnh để cho chúng sinh được nương tựa. Và cầu chúc cho quý phật tử được nhiều phúc lành trong cuộc sống của mình và trong sự tu hành của mình nha. Nam mô...