[0:27]Kính thưa quý vị, mỗi năm Bệnh viện Nguyễn Tri Phương đều tổ chức các buổi nói chuyện liên quan đến vấn đề giao tiếp ứng xử dành cho nhân viên y tế với mong muốn chất lượng phục vụ ngày càng được củng cố và nâng cao. Để có cái nhìn đa chiều hơn, phong phú hơn và nhận thức bệnh viện đã không ngừng thay đổi, chủ đề qua từng năm, đạo và đời vốn dĩ không tách biệt, lấy đạo để soi những khúc mắc, vướng bận và từ đó giúp việc làm của mình tốt hơn, tận tâm hơn, giúp đời sống phong phú hơn, ý nghĩa hơn là những quý báu soi rọi đạo đức dưới góc nhìn tôn giáo. Từ lý do đó, hoạt động về giao tiếp ứng xử năm 2020 đã được lựa chọn với chủ đề:
[1:03]Y đức dưới góc nhìn tôn giáo. Và hôm nay, chúng ta hoan hỷ cảm nhận sự tham gia thuyết giảng của Thượng tọa Thích Chân Quang trong buổi chiều ngày 19 tháng 11 năm 2020. Chúng con
[1:19]xin giới thiệu đôi nét về Thượng tọa Thích Chân Quang như sau: Thượng tọa là Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đồng thời là trụ trì của Chùa Thiền Tôn Phật Quang ở Bà Rịa - Vũng Tàu. Một lần nữa xin một tràng pháo tay thật lớn để hoan nghênh và chào đón Thượng tọa. Về phía lãnh đạo bệnh viện, chúng tôi xin giới thiệu có Bác sĩ Chuyên khoa 2 Võ Đức Chiến, Giám đốc bệnh viện.
[1:47]Về phía đạo tràng, xin giới thiệu đại diện có chú Trí Thành, Phó Tổng Đạo tràng Phật Quang, Hội trưởng Hội Từ thiện Thiền Tôn Phật Quang; chú Nhật Thiện Tâm, Tổng Thư ký Tổng Đạo tràng Phật Quang.
[2:01]Sau đây, xin mời Bác sĩ Chuyên khoa 2 Võ Đức Chiến sẽ có đôi lời phát biểu khai mạc. Xin trân trọng kính mời. Dạ, kính thưa Thượng tọa Thích Chân Quang, kính thưa toàn thể
[2:23]quý đồng nghiệp, quý đại biểu và những Phật tử của đạo tràng hôm nay cùng có mặt. Thì trước tiên, em xin được thay mặt toàn thể bệnh viện xin chân thành cảm ơn sự nhận lời của Thượng tọa trong buổi trò chuyện hôm nay cùng với nhân viên y tế. Thì em cũng xin có được em có xin có một cái chia sẻ là về một cái nhân duyên như lúc nãy là chắc bạn MC đã phần giới thiệu cũng đã nói. Đây là một văn hóa của bệnh viện và mỗi nhân viên của Bệnh viện Nguyễn Tri Phương cũng đều mong muốn điều này. Tức là cái tên NTP của Nguyễn Tri Phương sẽ gắn liền với mỗi nhân viên, mỗi hoạt động, miễn làm sao năng động hơn,
[3:12]thân thiện hơn và phát triển hơn để mục đích rằng phục vụ cho cái công việc của ngành y tế càng ngày tốt hơn. Và chính như vậy, một câu hỏi rất khó để cho trong mỗi một làm công tác quản lý của em cũng như cho tất cả các nhân viên ở đây. Chúng ta đang chăm sóc cho người bệnh, nhưng mà chúng ta thường gặp phải những vấn đề. Chúng ta đang hết sức để cứu lòng chữa trị cho người bệnh, nhưng rồi chúng ta bên cạnh đó là những cái đòi hỏi quá cao của cộng đồng, của mỗi cá nhân con người, đôi lúc cũng làm cho những trăn trở và đôi lúc nó cũng làm ảnh hưởng đến cái gọi là cái sự nhiệt thành của nhân viên y tế.
[3:58]Thì rõ ràng em cũng xin được cảm ơn toàn thể nhân viên y tế của bệnh viện đã cố gắng trong cái khó khăn chung đó cũng để hoàn thành được cái nhiệm vụ của mình. Tuy nhiên, còn một cái điều em nghĩ rằng các mỗi anh em, mỗi nhân viên đã làm được tốt về chuyên môn đó, chúng ta đã được rèn luyện tay nghề đó, nhưng còn cái số lượng mà hiện nay có lẽ tất cả đều chúng ta công nhận rằng trong cuộc sống nói chung, mấy chục phần trăm hiện nay của đời sống xã hội là trầm cảm. Đối với đội ngũ nhân viên y tế đã mấy chục phần trăm là trầm cảm. Bởi vì sao? Cái mà chúng ta đang chữa chuyên môn cho người bệnh, còn cái mà cái tâm bệnh, cái mà trăn trở của mỗi nhân viên y tế để làm gì?
[4:44]Để được có năng lượng tích cực tốt hơn. Và chính trong góc nhìn, em cũng xin được có một cái được nhận chia sẻ từ một tiến sĩ trẻ của Việt Nam trong vừa rồi trong hội nghị 100 tiến sĩ được chính phủ mời về, có nói rằng tôi rất ngạc nhiên là khi tôi vào thăm tại nhà bảo tàng của NASA thì tôi lại thấy bức tượng đầu tiên đó là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni và được ghi dưới đó một câu: "Đây là một nhà khoa học". Như vậy, em thiết nghĩ rằng đối với tôn giáo, đối với Đức Phật Thích Ca Mâu Ni mà ngay cả một đất nước hiện đại như nước Mỹ, một trong một nhà viện điểm mà ghi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là một nhà khoa học.
[5:32]Như vậy, hiện nay tất cả chúng ta có điều gì đó mà những nhà khoa học, tất cả đội ngũ y tế chúng ta có thể lĩnh hội được chăng? Thì thành ra, đây là một cái điều mà đã thôi thúc mãi mà muốn rằng để muốn chia sẻ những cái cái ý nghĩ và cái suy nghĩ dưới cái góc nhìn của tôn giáo về vấn đề y đức, cái mà mọi người, cả xã hội lúc nào cũng trân trọng và lúc nào cũng mong mỏi để giúp cho mỗi nhân viên y tế có thêm một năng lượng tích cực. Thì chính vì điều này, đó là cái điều em muốn thích tạo ra một những cái cái chủ đề nói chuyện nó thực tiễn hơn và để nó năng động hơn, đó là cái cách nhìn mà hôm nay được thầy Thích Chân Quang nhận lời.
[6:25]Một lần nữa và em cũng xin được cảm ơn và mong rằng sẽ có nhiều cơ hội hơn nữa để thầy có thể chia sẻ để giúp cho nhân viên có thêm được những cái cái cái cái nguồn lực để cùng với lại cái chuyên môn của mình để giúp cho cái sự nghiệp y tế càng ngày càng tốt hơn. Cảm ơn toàn thể các đạo tràng, các bạn đã có mặt ngày hôm nay. Vâng, phần phát biểu, dạ, xin được trân trọng kính mời Thượng tọa Thích Chân Quang. Dạ, xin trân trọng kính mời
[7:08]thầy. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng tôi là thầy tu, thì dòm biết rồi. Có cái cơ duyên gặp anh Võ Đức Chiến, Giám đốc bệnh viện ở đây qua một buổi trò chuyện có vẻ quý nhau. Thì chắc là anh Chiến quý tôi vì
[7:34]qua người vợ là Phật tử nên có biết về tôi. Còn tôi thì một buổi gặp gỡ bất ngờ, ngắn ngủi nhưng hết sức là ngưỡng mộ cái bản lĩnh, cái tấm lòng của anh Chiến. Anh dám đột phá trong cái hoạt động về văn hóa của Bệnh viện Nguyễn Tri Phương mà chúng tôi gọi là cũng nhất nhì đất nước này. Ở trong hội trường đây chúng ta cũng được
[8:04]hân hạnh đón tiếp Bác sĩ Lực, cũng Giám đốc Bệnh viện Gò Công hôm nay cũng tham gia. Bác sĩ Nguyễn Trần Phùng làm Trưởng khoa của Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch cũng là em rể, cũng là em rể của chúng tôi. Hôm nay thấy hai vợ chồng cũng đến đây nghe, dạ. Thì cũng không ngờ lại cũng là bạn bè với Bác sĩ Võ Đức Chiến, cũng trái đất tròn gặp nhau cả như vậy. Thì hôm nay vậy, chúng tôi được nói chia sẻ về đề tài y đức. Thì thật ra đó, trong tất cả mọi ngành nghề của xã hội, chúng ta có một cái từ chung là lương tâm nghề nghiệp. Nghề nào cũng cần cái đạo đức của cái nghề đó mà ta gọi chung là lương tâm nghề nghiệp.
[8:53]Mỗi một nghề đều có cái sự cống hiến tốt đẹp, xứng đáng, có giá trị cho xã hội này cả. Và nếu ai thực hiện được đúng cái nhiệm vụ của mình trong cái nghề nghiệp của mình thì ta gọi là người có lương tâm nghề nghiệp, có trách nhiệm nghề nghiệp. Tuy nhiên, nghề nào cũng có cái chỗ sơ hở, cũng có cái mặt trái để khiến cho người ta cũng có thể lợi dụng nghề nghiệp của mình làm những điều sai trái. Và vì vậy, bất cứ ai trong xã hội thực hiện một ngành nghề nào đều cần phải có cái lương tâm để giữ gìn cái lý tưởng, cái mục tiêu của mình cả. Thì mọi ngành nghề ta đều gọi chung là lương tâm nghề nghiệp,
[9:38]chỉ trong nghề y thì ta có một từ rất đặc biệt: Y đức. Các nghề khác không có không có cái từ riêng, chỉ trong nghề y. Vì sao vậy? Vì cái sự cao quý, riêng biệt, đặc biệt của cái nghề y, chút nữa từ từ ta sẽ nói tới như vậy. Trong xã hội này có ba cái nghề mà đạo đức bị thử thách khủng khiếp nhất. Có ba cái nghề: Một là nghề làm quan.
[10:12]Không có ông quan nào mà cái sổ lương cao cả từ ngàn xưa cho tới bây giờ. Lật cái sổ lương ra, ông cán bộ nào lương cũng thấp. Còn tại sao ổng có nhà lầu, xe hơi là chuyện khác. Chứ còn bất cứ ông cán bộ nào cũng vậy, lương thấp cả. Từ xưa, vua cũng không có khả năng trả lương cao cho quan, nhưng ông quan nào cũng phải giàu. Cái nghề thứ hai là nghề thầy giáo dạy học, và nghề thứ ba là nghề thầy thuốc. Ba cái nghề này bị thử thách rất lớn về đạo đức. Cái nghề làm quan bị thử thách lớn về đạo đức là thế này: Lương thấp nhưng quyền lực lớn. Trong tay có quyền lực, chi phối được đời sống của quần chúng
[10:50]nhân dân, nên cái cơ hội để họ tham nhũng là rất lớn. Thì trong tay có quyền lực, xã hội thì bên ngoài phát triển, đời sống thì người ta đua đòi, rồi cái áp lực, cái áp lực của sự đua đòi, cái áp lực của nhu cầu đời sống của vợ con thì phải nói cái sự chiến đấu vất vả của người cán bộ để giữ mình trong sạch là một điều phi thường. Nên ta nói trong cái nghề làm quan, làm cán bộ, cái áp lực, cái yêu cầu mà giữ gìn đạo đức là khốc liệt. Cái thứ hai là nghề nghề giáo. Cái tỷ lệ của nhà giáo mà phân bố trên xã hội nó rải đều rất là lớn, rất là đông và chẳng bao giờ một đất nước nào có đủ tiền để trả lương cao cho thầy giáo.
[11:40]Mà làm nghề thầy giáo, lúc nào cũng phải thể hiện cái tư cách mô phạm của mình trước mọi người, trước học trò mình, gia đình của học trò mình, quần chúng, cộng đồng, hàng xóm, xã hội. Lúc nào cũng phải giữ hình ảnh mô phạm nên hễ là thầy giáo thì bị gắn liền với chữ đạo đức, nên áp lực về cái việc tu dưỡng đạo đức của nhà giáo rất lớn dù rất nghèo. Và bây giờ ta mới nói tới cái áp lực của thầy thuốc.
[12:14]Áp lực đạo đức của thầy thuốc, đó là chủ đề hôm nay. Nha.
[12:25]Chúng ta sống để làm gì? Chúng ta sống để mưu cầu hạnh phúc. Đó là cái Tuyên ngôn Độc lập của Mỹ, cũng là Tuyên ngôn Độc lập của Việt Nam, cũng là Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, cũng là Hiến chương của Liên Hiệp Quốc: Con người ta được quyền sống, được quyền mưu cầu hạnh phúc. Hạnh phúc là gì? Thứ nhất, sức khỏe là căn bản đầu tiên. Không có sức khỏe, tất cả là vô nghĩa liền lập tức. Sức khỏe. Thứ hai: kiến thức, tài năng. Thứ ba: đạo đức bản thân. Thứ tư: tài sản. Thứ năm: địa vị, uy tín. Thứ sáu: mối liên hệ với cộng đồng, xã hội. Nhiều nhiều nữa. Nếu ta phân tích càng lúc càng sâu thì những điều gì tạo nên
[13:13]hạnh phúc càng lúc càng sâu dần, sâu dần, cao dần, cao dần, nhưng tất cả đều đặt trên nền tảng sức khỏe cái đã. Nghe nói tới đây là bắt đầu thấy áp lực của thầy thuốc rồi đó. Nhiệm vụ thầy thuốc bắt đầu hiện ra. Vì nếu không có thầy thuốc, người ta không có sức khỏe. Sức khỏe thì nhiều yếu tố tạo thành sức khỏe. Và trong nhiều yếu tố đó, thầy thuốc - healthcare workers - đứng ở một vị trí cực kỳ quan trọng như là một trụ cột để bảo đảm yếu tố này. Thì trong cái nhiều yếu tố mà tạo nên cái hạnh phúc đó, sức khỏe là một yếu tố quan trọng. Và chính Đức Phật cũng nói cũng một trong những nỗi đau khổ của chúng sinh:
[14:00]Sinh, lão, bệnh, tử. Và thêm bốn cái phía sau nữa, nhưng trong đó yếu tố bệnh là yếu tố mà Đức Phật nói là một điều chắc chắn không ai tránh khỏi. Lý do tại sao thì nó sâu xa lắm, thôi đại khái như vậy. Nhưng mà nếu không có sức khỏe, tất cả hạnh phúc ta sụp đổ. Ta đã từng trông thấy rất nhiều người giàu có, mắc cái bệnh ung thư một cái rồi xong hết. Tiền bạc ngay lúc đó vô nghĩa liền. Nhà cửa, nghĩa là địa vị gì, tất cả vô nghĩa liền khi chúng ta không có sức khỏe. Ví dụ bây giờ nói là Mỹ bầu Tổng thống đi. Đầu tiên ta dòm ổng đứng nói một bài diễn văn, ổng đứng ổng nói khỏe hay không cái đã.
[14:42]Như một lần về ông Tổng thống Trump bưng cái ly nước lên uống, cái tay phải bưng lên không nổi, phải đưa tay trái phụ lên để đưa cái ly nước vào miệng, cả cái thế giới dòm săm soi liền: Liệu ông đủ sức khỏe để làm Tổng thống nữa hay không? Nên nên là ông giỏi đâu không biết, tài đâu không biết, nhưng mà nếu không có sức khỏe thì không đủ khả năng để làm việc gì cả. Cho nên cái sức khỏe nó căn bản như vậy trong mọi điều của cuộc sống này. Đó là lý do mà ta gặp nhau, ta để ý: "Thôi, chúc anh sức khỏe nha!". Cái nhiều khi lúc đó ta không cần sức khỏe, ta cần tiền, mà không ai chúc ta: "Có tiền nha!". Không ai chúc câu đó hả? Tất cả đều chỉ chúc sức khỏe. Vì sao?
[15:18]Vì tất cả chúng ta đều hiểu rằng sức khỏe là căn bản của mọi điều trong cuộc sống này. Kể cả cái áp lực về sức khỏe rất là lớn. Một lần nữa nói tới nói lui để ta thấy cái vai trò của những người mà đang giữ gìn cái sức khỏe cho xã hội này, cái vai trò của những người đang giữ gìn cái nền tảng hạnh phúc cho xã hội này, cho thế giới này. Nếu không có những con người mà phụ trách về cái việc mà giữ gìn sức khỏe cho cái xã hội này thì có một người đã nói một câu rất khó sai: Có lẽ nhân loại đã tuyệt chủng rồi.
[15:56]Nếu không có thầy thuốc từ ngàn xưa cho tới ngày hôm nay và người ta nói một câu rất nhẹ nhàng: Có lẽ nhân loại chết hết rồi, bệnh lây nhau chết sạch cả. Chỉ vì còn có những người thầy thuốc chữa trị, cứu giúp, nâng đỡ, bảo vệ sức khỏe, chăm sóc sức khỏe cho mọi người mà con người ta vượt qua được bệnh tật để người ta move on living, tiếp tục sống, mà trong cái tiếp tục sống đó người ta làm vô số điều tạo nên một cái nền văn minh lớn cho thế giới ngày hôm nay. Cho nên ta nhìn thấy phi thuyền bay lên sao Hỏa, ta nhìn thấy robot, ta nhìn thấy tàu lặn, ta nhìn thấy những tòa nhà chọc trời, xin thưa tất cả những cái đỉnh cao của nền văn
[16:42]minh đó đều đặt trên cái nền tảng của sức khỏe. Do đó ta thấy cái giá trị của sức khỏe nó quan trọng đến chừng nào, nhưng mà cái vấn đề cũng phức tạp đến biết chừng nào. Và và ngồi cái đã.
[17:06]Anh Chiến, anh là Giám đốc của bệnh viện, anh chịu trách nhiệm về đủ thứ việc của một bệnh viện.
[17:20]Chữa bệnh cho quần chúng, rồi đời sống, tinh thần, năng lực của đội ngũ y bác sĩ, rồi việc phát triển của bệnh viện mà anh nói rằng: Năng động, thân thiện và phát triển. Anh đưa ra ba cái tiêu chí gắn theo cái chữ NTP - Nguyễn Tri Phương, ngồi anh nghĩ ra, công nhận cái đầu anh cũng hay thiệt, ngồi nghĩ đủ thứ, mà rất hay, ba cái tiêu chí rất hay. Trong cái trách nhiệm đối với đủ thứ việc của bệnh viện thế này, kể cả cơ sở vật chất, mọi thứ tinh thần, vật chất đủ thứ thì anh nhìn ra một điều mà làm cho anh ray rứt, đó là cái áp lực đè lên đội ngũ y bác sĩ, cái áp lực đè lên đội ngũ y bác sĩ. Nghĩa là anh nhìn thấy được cái cực khổ, vất vả của người y bác sĩ của mình.
[18:12]Và đây là điều làm anh trăn trở. Cái trăn trở này, cái trăn trở của một người lãnh đạo trong cái chuyên môn này làm cho ta yêu quý anh biết chừng nào. Tại vì có những người họ chỉ nhìn những vấn đề khác thôi, họ chỉ nhìn vấn đề: Làm sao bệnh viện có uy tín, chữa trị cho hay, đừng có gì sai phạm, đừng có chết chóc bậy bạ, đừng có chết chóc vô cớ, đừng có chết vì cái lỗi của y bác sĩ. Mọi cái mình nghĩa là đừng có cái trách nhiệm gì nặng là ok. Nhưng anh Chiến, Võ Đức Chiến, thì anh nhìn sâu vào trong cái công việc và nhìn thấy cái áp lực đè lên trên đôi vai của healthcare workers và trăn trở điều này.
[18:57]Cho nên ta thấy cái tấm lòng, cái tài năng, cái bản lĩnh của anh và hy vọng anh tiếp tục leo lên nữa nha! Để anh đem cái tấm lòng đó anh mở rộng ra thêm nữa cho mấy người. Mà cái áp lực đó là gì?
[19:12]Áp lực đó bị giằng xé giữa hai vấn đề ít nhất: một là áp lực từ bệnh nhân, hai là áp lực từ chính đời sống cá nhân của mỗi con người. Tại vì làm bác sĩ, người ta cũng có cuộc sống riêng của người ta chứ. Người ta có gia đình, có chồng, có vợ, có con, có bao nhiêu cái nhu cầu, bao nhiêu cái áp lực. Mà nhìn cái người bác sĩ là người trí thức thì người ta cứ nghĩ hễ trí thức thì phải giàu. Đâu có đâu, có nhiều người trí thức cũng nghèo lắm chứ. Nhưng mà người ta nhìn vô bác sĩ thì không được quyền nghèo, không thể một bác sĩ mà mặc đồ tồi tàn, ở trong căn nhà lụp xụp, đi chiếc xe cà tàng, không thể.
[19:56]Nhìn vô dòm thấy giống như bác sĩ này bộ không có uy tín hay sao á. Nên á, nghĩa là áp lực về kinh tế, vật chất, rồi áp lực phải nuôi sống gia đình mình mà cũng phải không thua ai, cái áp lực đời sống. Và cái áp lực của bệnh nhân, những bệnh nhân họ vào đây họ đòi hỏi, họ đòi hỏi đủ thứ chuyện và ta phải đối diện với những người bệnh nhân, rất nhiều bệnh nhân không biết điều, nói thẳng một câu điều đó. Có một số ít bệnh nhân là những người trí thức, có đạo đức, biết điều, khi họ đến bệnh viện chữa trị, họ có cái văn hóa của cái người bệnh, họ biết tôn trọng thầy thuốc và họ không dựa vào, ỷ vào cái đồng tiền của mình trả vào viện phí
[20:42]mà có thái độ hống hách như những người có văn hóa. Nhưng ngược lại, cũng có rất nhiều người không biết điều. Và những cái điều đó, cái bệnh của họ đã là một áp lực rồi, đâu phải bệnh nào cũng dễ chữa, mà đâu phải bệnh nào cũng cho thuốc uống hết liền đâu. Phát hiện bệnh này nó kèm qua ba bốn bệnh nền khác. Đó là mỗi một bệnh nhân là một bài toán mới của bác sĩ, không có bệnh nào giống bệnh nào cả. Mỗi bệnh nhân, nên người bác sĩ không phải là cứ theo cái công thức hễ hễ là cảm đưa thuốc cảm, không có. Cái cảm sốt này nó liên quan tới bao nhiêu vấn đề nền ở phía sau á. Và mỗi bệnh nhân là một bài toán khó, bác sĩ phải tính toán,
[21:21]phải xem xét, cân nhắc đủ thứ chuyện là một, mỗi một bệnh nhân là một thách đố. Nhưng mà người bệnh nhân mang cái cục nợ của mình tới giao cho bác sĩ và buộc bác sĩ phải chữa cho hết chỉ bởi vì tôi có tiền. Ta nói thẳng câu thế này: "Tiền chả là cái gì cả trong cái thế giới này." Mặc dù nó quan trọng lắm nhưng còn rất nhiều thứ quan trọng hơn tiền, rất nhiều thứ quan trọng hơn tiền. Ngay cả như nhà giàu tỉ tỉ tỉ, bệnh một cái vứt liền, tiền vô nghĩa liền. Mà ở đây cái áp lực của người bệnh là cái bệnh của họ đã là một áp lực, thái độ của họ là một cái áp lực.
[22:07]Chỉ có một vài người biết điều, anh Chiến anh vừa kể.
[22:12]Có một bệnh nhân sau khi chữa trị xong thì cảm thấy yêu quý bệnh viện này và yêu quý bác sĩ giám đốc nên đề nghị tặng một điều gì đó. Anh nói anh cần có một cái phòng để cho y bác sĩ ngồi thiền. Thế người bao nhiêu tiền? Kiến trúc sư tính toán 500 triệu. Người kia họ cúng liền một cái gian phòng 500 triệu để làm cái thiền phòng theo yêu cầu của bác sĩ Chiến. Đó là những người biết điều, đó. Và và bác sĩ Chiến cũng khi thấy người ta yêu cầu thì là đề nghị một điều có công ích chứ không phải của cá nhân mình. Hoặc là một một người bệnh nhân khác cũng có địa vị, nửa đêm vì vì biết ơn bác sĩ Chiến
[22:54]đã tặng một món quà đặc biệt là con có cá lăng 10 ký. Và thì bác sĩ nói cho thì thôi thì thôi cứ đem về giao cho vợ tui. Thì ở nhà chị vợ là chị Hạnh đang ngồi đây nhận con cá lăng đó, sau khi nhận phát hiện cá đó con cá còn sống
[23:15]thì ngay trong đêm đem xuống Bến Lức thả luôn, thả luôn.
[23:23]Hai vợ chồng rất tuyệt vời, đại khái vậy. Thì chỉ có một một số người họ có ý thức điều đó, họ hiểu rằng cái việc mà cái người chăm sóc sức khỏe cho họ là đừng có nói chuyện giá tiền, chỉ là tấm lòng và tấm lòng. Cái sự cảm ơn đối với đội ngũ y bác sĩ không có giá nào tính được. Còn rất đông người, rất đông người không biết điều. Ta còn chưa nói một điều này nữa, nghĩa là bệnh tật lỗi của ai?
[23:55]Bệnh tật là lỗi của ai?
[23:59]Tôi có bệnh là lỗi của ai? Lỗi của anh Chiến chắc?
[24:07]Khi mình đổ bệnh rồi thì không ai trách mình cả, không ai trách mình. Thí dụ ông đó ổng tự nhiên ổng bị bán thân bất toại đem vô bệnh viện chữa thì bác sĩ đâu có ngồi đó: "Này, cái này lỗi tại ông nha, tại hôm qua ông uống rượu nha, hôm qua ông đi chơi bời bậy bạ nha." Không ai trách cả. Chỉ lo chữa thôi, lương tâm thầy thuốc cứ lo chữa. Nhưng mà nếu xét cho cùng, bệnh của ai là lỗi của người đó. Đó là sự công bằng. Đồng ý không ạ? Bệnh ai lỗi người đó.
[24:41]Nhưng mà chỉ vì không ai phân tích, phiền trách người bệnh, lúc đó vì lòng từ bi, nhân ái của người thầy thuốc, người ta chỉ chữa thôi, người ta không nói và cái người bệnh á được làm nư. Cái làm nư đây. Nên ta đừng tưởng là trong gia đình mới có chuyện mà cha mẹ chiều con cái làm nư, bây giờ tới phiên mà trường học thầy cô giáo phải chiều học trò, học trò sẽ làm nư, sắp tới ta hư hết giáo dục là vì học trò không bị phạt nữa. Ta không ngờ trong bệnh viện cũng có cái này rồi, lâu rồi, làm nư, bệnh nhân làm nư vì y bác sĩ không bao giờ trách lỗi của bệnh nhân. Mặc dầu bệnh của họ là lỗi của họ, điều đó trước. Có nhiều người nói:
[25:23]"Dạ đâu có đâu, em đang đi tự nhiên cái cái cây nó rớt xuống đập vô đầu em một cái tai biến là chấn thương sọ não, em đâu có lỗi đâu." Đâu có lỗi của em? Xin thưa nếu nói theo đạo Phật cũng là nhân quả. Hồi trước anh đập đầu ai đâu kiếp trước á, giờ cây đập anh lại. Nghĩa là xét bây giờ nếu mà nói không xét trên cái hiện tại về đời sống, về sinh hoạt sai lầm thì nếu xét trên nhân quả vẫn là lỗi của ta. Nhưng mà tới lúc bệnh rồi thì không ai trách nhau cả, cứ lo chữa bệnh thôi. Nhưng mà người bệnh, yêu cầu người bệnh phải thấy lỗi của mình. Đây là điều kiện tiên quyết để chữa bệnh. Chúng tôi cũng vậy. Chúng tôi cũng vậy.
[26:05]Chúng tôi là một tu sĩ dạy về đạo đức, dạy về nhân quả cho mọi người thì có rất nhiều người bệnh, người Phật tử của mình, đệ tử mình là những người mang bệnh, chả có ai lành lặn cả. Ngồi thấy đẹp đẽ vậy chứ hỏi ra ai cũng có bệnh ở đâu đó hết trơn á. Và mỗi người có cái bệnh thì vì là người trong đạo cho nên chúng tôi nói thẳng, không giống như thầy thuốc là cứ lo chữa, chúng tôi nói thẳng tìm cái lỗi của mình mà chữa trước. Có một cái lỗi gì đó. Và trong đạo Phật, để chữa đầu tiên là sám hối, nhận mình có lỗi cái đã dù chưa rõ nó lỗi gì. Và đây là điều kiện rất quan trọng để chữa lành bệnh, rất quan trọng để chữa lành bệnh.
[26:49]Nếu người nào đó không thấy lỗi của mình, không thấy cái sai của mình, rất khó chữa bệnh. Và đây là cái mà người bệnh thường không thấy lỗi của mình nên đem cái khó chữa trị đó đặt hết lên đôi vai của bác sĩ, của y bác sĩ. Đây là cái áp lực rất lớn cho người thầy thuốc là vừa phải nhiều khi công việc rất là nặng nhọc, mỗi một bệnh là một bài toán khó, thái độ của bệnh nhân lại là một cái áp lực, rồi còn bao nhiêu trách nhiệm riêng tư của gia đình mình ở ở phía sau, hậu phương của mình cũng là một áp lực rất là lớn. Rồi chưa kể còn có những cái tiêu cực trong ngành nghề. Hôm nay chúng ta không tiện nói ra.
[27:33]Nhiều khi nó cũng gây những cái xung đột, những va chạm, những cái hơn thua không đáng có. Những cái điều đó nó sâu hơn nữa. Thôi, chuyện đó lúc khác ta nói. Vâng. Nhưng bây giờ đó là áp lực thì
[27:47]cái gì giúp cho người thầy thuốc chịu đựng được cái áp lực này để có thể năng động, thân thiện và phát triển? Bởi vì cái thái độ năng động nè, thân thiện, phát triển, ta đòi hỏi một cái năng lượng rất là lớn trong nội tại của mình.
[28:10]Cái gì có thể giúp ta vượt qua được những cái áp lực đó để có thể năng động, thân thiện và phát triển? Ở đây, ta có thể tạm thời nói rằng chính cái lý tưởng của thầy thuốc giữ vững chúng ta đứng trước cái ngành nghề này đối với cái áp lực của ngành nghề, áp lực của ngành nghề y. Lý tưởng của chúng ta ngay từ đầu khi chúng ta chọn cái nghề này là chúng ta đã nhận vào trái tim mình một lý tưởng của cuộc sống. Chúng tôi cũng có đứa em ruột đang ngồi đây, cũng là một bác sĩ, bác sĩ Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch. Thì khi mà em tôi bắt đầu xong 12 và chọn vào ngành y thì cũng vậy, cũng là một nỗi day dứt và lý tưởng của nó.
[29:04]Là mẹ tôi nói rằng: "Mẹ có một đứa con làm giáo viên, mẹ muốn có một đứa làm bác sĩ". Và em tôi cũng rất thích, cũng rất thích theo đuổi con đường là xoa dịu nỗi đau của người khác trong cái cái nỗi đau bệnh tật của họ, và nó chọn ngành y. Và ngày hôm nay thì mọi việc ok, nó đi được cái con đường của nó. Thì ở đây, khi ta bắt đầu chọn cái nghề này, ta xác nhận cái lý tưởng của cuộc đời mình là xoa dịu nỗi đau bệnh tật của nhân thế, ta giữ gìn cái nền tảng hạnh phúc của xã hội thì ta phải chấp nhận bao nhiêu cái áp lực đè lên trên đôi vai của mình. Và nếu lý tưởng ta đủ lớn, nếu lý tưởng ta đủ lớn thì
[29:53]đôi khi có những cái tình huống rất khốc liệt trong ngành nghề, ta đủ sức vượt qua, đi qua được. Mà ta không phải rơi vào tình trạng mà anh Chiến nói là trầm cảm. Vì anh quan sát cái đội ngũ y bác sĩ của mình, anh phát hiện ra cái áp lực đè lên đôi vai của y bác sĩ nặng quá. Và cái áp lực đè lên cái tâm lý đó thì tới một ngày nó vượt cái giới hạn, nó sẽ tạo ra cái bệnh trầm cảm. Trầm cảm là một loại bệnh có thể làm người ta tự tử vô cớ, nhưng thực ra không vô cớ đâu, nó có lý do cả. Nhưng mà thường là một cái áp lực rất là nặng lên tâm lý, thường là quá sức chịu đựng thì ngày đó quá cái ngưỡng chịu đựng, ta bị một cái sụp đổ không phải
[30:43]về cái physical mà là mental, một cái sụp đổ mental, mental collapsing. Thì nó rơi vào một trạng thái bệnh depression, trầm cảm. Mà cái depression trầm cảm này có thể dẫn tới suicide, tự tử luôn, nguy hiểm đến như vậy. Và là người lãnh đạo một bệnh viện, anh Võ Đức Chiến nhìn thấy điều này lên trên những nhân viên của mình, đội ngũ y bác sĩ của mình, nên anh rất lo lắng. Một con người có trái tim không biết thầy có nên dùng chữ vĩ đại hay không, rất là xứng đáng, phải không ạ?
[31:24]Ta nói lại về cái lý tưởng của ngành nghề, ta phải xác định cái sự cao quý ngành nghề khi mà ta chữa bệnh vậy, cái nỗi khổ mà nó phủ đầy cả cái nhân loại này từ ngàn xưa và mãi mãi tới ngàn sau, cái nỗi khổ của bệnh tật nó làm đánh mất cái hạnh phúc của con người. Và ta chấp nhận đi cái con đường này, ta mang trong tim mình một lý tưởng, nhưng mà ta bị một cái áp lực gồm hai điều: áp lực từ bệnh nhân và áp lực từ life demandings, những cái đòi hỏi cuộc sống của cá nhân ta. Ta cũng là con người mà, ta cũng có gia đình mà, ta cũng có nhiều cái cái nhu cầu lắm, thì ta đứng đó mà chịu đựng đủ mọi thứ cũng vậy.
[32:06]Thì ta cần một cái năng lực để giữ được cái lý tưởng của mình, để hóa giải những áp lực của ngành nghề, của cuộc sống của mình mà ta đi tiếp trên con đường thực hành cái
[32:25]cái nghiệp vụ y khoa mà ở đây ta nói là hoàn thiện cái y đức của mình, ta cần một cái năng lực lớn như vậy. Thì cái năng lực này, chúng tôi cho rằng
[32:38]cái năng lực mà đủ sức chịu đựng áp lực, giữ được lý tưởng, chúng tôi cho rằng có bốn yếu tố. Yếu tố thứ nhất: đãi ngộ, chính sách đãi ngộ. Anh Chiến phải trả lương cho cao ạ.
[32:54]Đãi ngộ thật sự là như vậy, nó là thực tế.
[33:00]Bây giờ nói cực gì cực mà lương cao, bỗng nhiên mình khỏe ra liền, tự nhiên hết mệt liền, đúng không ạ? Đúng không ạ? Tự nhiên phải là cực gì cực mà thấy trả lương cao bỗng nhiên mệt mất tiêu liền, hết mệt liền. Còn nghe lương thấp là nó cứ mệt hoài, mệt tới trầm cảm luôn á. Cho nên là cái yếu tố đầu tiên mà để giữ được năng lực cho bác sĩ, cho y bác sĩ hoạt động là chính sách đãi ngộ, lương, yêu cầu. Cái này bắt đầu đẩy cái áp lực qua anh Chiến nha, bắt đầu anh lo ạ. Nhưng đó là thực tế. Mình trong ông bà mình nói câu rất hay: "Có thực mới vực được đạo". Anh nói bao nhiêu điều cao quý gì vậy, ăn cái đã.
[33:44]Lương cao cái đã. Vì trong chùa chúng tôi cũng vậy, trong chùa chúng tôi, ở sân chùa luôn luôn có một cái nhà hàng miễn phí, cơm chay miễn phí. Bất cứ ai đến chùa, vì chùa ở trên núi mà, đi rất là xa, tới nơi rồi là nhìn thấy mâm cơm buffet để sẵn liền là bỗng nhiên mệt mất tiêu liền, đi xa hết mệt liền. Khỏe khoắn, rửa mặt, vệ sinh xong là ra ăn cái đã rồi từ từ lễ Phật hay gì tính sau. Phật sau khi ăn, ăn trước Phật sau. Thực tế cuộc sống là như vậy. Cho nên để mà để gọi là đủ cái năng lực cho đội ngũ y bác sĩ, chính sách đãi ngộ rất là quan trọng. Cái thứ hai, nói năng lực năng lực cũng là cái sức
[34:29]khỏe, cũng physical health, cũng là sức khỏe vật lý cái đã, cũng cái sức khỏe thể chất cái đã. Vì nếu mà cái người y bác sĩ không đủ sức khỏe, không đủ sức chữa bệnh cho ai cả. Như chúng tôi có em rể ngồi đây là bác sĩ trưởng khoa Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch kìa. Cứ èo uột èo uột làm lo thấy mồ luôn. Nhưng mà cũng hay, chắc cũng có phước do chữa bệnh người ta quá rồi sao, rồi cũng lê lết lê lết rồi cũng làm nghề cũng rất là tốt, cũng thành công, chứ cũng thuộc loại èo uột. Nhưng mà ở đây nhìn hai ông bạn nhau kìa, một ông này rất khỏe mạnh, anh Võ Đức Chiến tràn đầy năng lực. Nên làm gì làm cũng phải có sức khỏe.
[35:08]Và để gọi là có sức khỏe thì là nhiều yếu tố khác nữa. Mà cái này bác sĩ rành hơn chúng tôi phải không ạ? Nếu mà nói đội ngũ y bác sĩ tự giữ gìn sức khỏe cho mình, cái này bác sĩ giỏi hơn chúng tôi nên chúng tôi không cần nói nhiều, phải có cách giữ sức khỏe. Cái thứ ba: quan điểm đạo đức, à, quan điểm đạo đức. Cái thứ tư: năng lực giữ tâm yên tĩnh, ta gọi là thiền định. Bốn yếu tố này. Thứ nhất nói lại: chính sách đãi ngộ. Thứ hai: sức khỏe vật chất, thể chất. Thứ ba: quan điểm về đạo đức. Thứ tư: khả năng về thiền định, thiền định tức là giữ tâm mình thanh tịnh, yên tĩnh, bình tĩnh trong mọi tình huống.
[35:49]Bốn yếu tố này tạo nên một cái năng lực để có thể chịu đựng được cái áp lực của ngành nghề, bốn yếu tố này. Thì bây giờ, cái quan điểm đạo đức
[36:04]là một vấn đề mênh mông nhưng rất đẹp đẽ.
[36:11]Có những cái quan điểm đạo đức rất hay nhưng ta không thể nói trong một hai lời. Như hôm vừa rồi chúng tôi có ra ngoài Hà Nội giảng cái bài ở trong cái khóa thiền đó quý vị, chúng tôi nói ví dụ: mỗi một tầng bậc của cái đạo đức thì nó sẽ xuất hiện những cái tình yêu thương cỡ nào. Ví dụ như khi ta nói yêu nước, tôi nói xin lỗi ạ, một ngàn người chưa được một người thật sự yêu nước, một triệu người chỉ được một vài người yêu nước. Tại vì sao vậy? Vì cái tình yêu nước á, nó là một cái đạo đức ở đỉnh hơi cao, nó phải được tạo bởi rất nhiều cái nền tảng đạo đức ở phía dưới. Chứ không phải hễ nói yêu nước là yêu nước, hễ kêu một người:
[36:55]"Yêu nước đi con", nó: "Dạ, con yêu nước", đó chỉ là lời nói dối. Vì sao vậy? Vì ta phải xem xét bao nhiêu cái đạo đức nền của người đó: trong đời sống anh đã yêu thương con người chưa? Anh đã bớt ích kỷ chưa? Có ganh tị không? Là có hẹp hòi, có cố chấp không? Bao nhiêu cái đạo đức nền tảng phải rất vững nó mới đạt đến một cái tình yêu là tình yêu nước. Do vậy, nên rất nhiều người nói yêu nước, rất nhiều người nghe về yêu nước, nhưng thực sự để có lòng yêu nước, rất ít vì ta chưa đủ cái đạo đức nền tảng mới dựng lên được một cái tháp cao, trên đó đặt lên đó cái tình yêu nước. Và cao hơn nữa là tình yêu nhân loại thì đừng hòng nói tới, vì nó quá cao siêu.
[37:41]Nó đòi hỏi cái nền cực kỳ lớn của đạo đức, ta mới có được cái tình yêu nhân loại. Thì bây giờ cũng vậy, khi ta nói tới cái lý tưởng của ngành y, biết ta nói đơn giản một câu là xoa dịu nỗi đau bệnh tật của nhân thế, nhưng mà nếu nhìn cho xa hơn, ta đang giữ gìn cái nền hạnh phúc của nhân loại này. Vì như nãy ta phân tích vậy đó, cái hạnh phúc của nhân loại này gồm nhiều yếu tố, đầu tiên là sức khỏe, thứ hai là quên rồi. Thứ nhất là sức khỏe, thứ hai là kiến thức, thứ ba là đạo đức, thứ tư là tài sản, thứ năm là địa vị uy tín, thứ sáu là mối liên hệ của xã hội, thứ bảy là hệ thống môi trường sinh thái và nhiều nhiều nhiều thứ nữa.
[38:25]Tức là nói tới cái đạo đức, càng lúc ta càng nhiều cái yếu tố sâu xa hơn. Nhưng mà mọi yếu tố sâu xa gì, xin vui lòng đặt trên nền tảng của sức khỏe. Và cả cái nhân loại này đều mưu cầu hạnh phúc, và cả cái nhân loại này đều phải đặt trên nền tảng của sức khỏe. Do đó, một người thầy thuốc, ta đừng nghĩ đơn giản là ai bệnh tới ta chữa cho, đó là một nghề cao quý. Không không, hiểu như vậy chưa đủ cao quý. Nếu ta hiểu đơn giản như vậy chưa đủ cao quý, nghĩa là ai bệnh tới ta chữa cho, uống thuốc cho, chích cho mũi thuốc để cho người đó bớt bệnh thì cái đó ta chưa hiểu được lý tưởng của ngành y. Cái lý tưởng của ngành y là gì? Thế giới phát triển đâu tùy kệ,
[39:09]anh lên tới Cung Trăng, Sao Hỏa kệ, anh đặt trên nền tảng của sức khỏe và chúng tôi là những người giữ điều đó cho anh. Nên nói thẳng, lý tưởng của ngành y là gì? Tôi giữ cái nền cho hạnh phúc, văn minh, phát triển của nhân loại này. Nếu không có sức khỏe, tất cả sụp đổ. Đừng nói gì sâu xa.
[39:29]Và khi ta hiểu được cái lý tưởng đó, không phải là tôi chữa được 10 người, tôi chữa được 5 người, tôi chữa được 100 người là tôi đã thực hiện cái nhiệm vụ cao quý của ngành y, không phải. Không phải là vì tôi chữa bệnh 5 người, 10 người, 100 người mà là thực hiện nhiệm vụ cao quý ngành y, mà bởi vì tôi đang giữ gìn cái nền cho cái hạnh phúc của cả cái nhân loại này. Nói như người ta nói có thực mới vực được đạo, có sức khỏe ta mới tiếp tục mưu cầu những điều hạnh phúc khác trong cuộc đời này. Mà những điều hạnh phúc khác đó, ta nhìn thấy những những cái sự rực rỡ phát triển của nhân loại ngày hôm nay, xin đừng quên,
[40:06]xin đừng quên là khi ta nhìn thấy một cái building cao tầng cả trăm tầng, khi ta nhìn thấy cái phi thuyền bay lên Sao Hỏa, ta nhìn thấy những đại dương mênh mông, máy bay, ta nhìn thấy sự giàu sang, xin đừng quên đằng sau những cái rực rỡ, huy hoàng của nền văn minh nhân loại đó, có bóng người thầy thuốc lặng lẽ ở phía sau.
[40:30]Người thầy thuốc đã giữ cái nền cho cái hạnh phúc của cả nhân loại này. Nếu không có người thầy thuốc thì có làm gì được nửa chừng rồi sụp đổ rớt xuống, làm gì lên được nửa chừng sụp đổ rớt xuống, vì không còn ai đủ khỏe mạnh lâu dài để sống, cống hiến, thụ hưởng và xây dựng cả.
[40:50]Do đó, cái lý tưởng của ngành y cho ta cái quan điểm đạo đức, yếu tố thứ ba của năng lực. Ta nhắc lại 4 yếu tố tạo thành cái năng lực của người y bác sĩ: Một là đãi ngộ tiền lương. Hai là sức khỏe thể chất của người thầy thuốc. Thứ ba, quan điểm đạo đức của người thầy thuốc. Và thứ tư, năng lực kiểm soát tâm hồn, giữ tâm mình điềm tĩnh trong mọi tình huống. Bốn cái điều này tạo thành năng lực của người thầy thuốc vượt qua mọi cái áp lực của cuộc sống, của ngành nghề, của công việc. Thì cái quan điểm đạo đức này là một điều sâu xa mà ta càng nói thì càng nhiều vấn đề hiện ra. Nhưng mỗi một ngành nghề họ sẽ có những cái quan điểm đạo đức riêng,
[41:43]nhưng tất cả mọi ngành nghề đều sẽ có một số quan điểm đạo đức chung.
[41:50]Bây giờ nói ông thầy tu, hay ông thầy giáo, hay ông thầy bói, hay ông thầy cai, hay là một cái nhân viên, một người giám đốc, một người lãnh đạo, một người cán bộ, ta sẽ có một số quan điểm đạo đức chung giống hệt nhau. Nhưng từ cái chung đó khi chia ra mỗi ngành nghề thì ta lại có những quan điểm đạo đức riêng. Riêng ví dụ bây giờ vậy, như chúng tôi là thầy tu, thầy tu trong đạo Phật, chúng tôi hướng về sự giác ngộ. Giác ngộ là cái gì, nói còn tới sang năm chưa hết nữa. Thì chúng tôi chia sẻ cái đạo lý và đạo đức theo cái hướng đó, hướng đưa mọi người đi về sự giác ngộ, vì chúng tôi tin rằng cái đỉnh cao của hạnh phúc là giác ngộ,
[42:38]chúng tôi quyết đi tìm cho được tới cái đỉnh cao của hạnh phúc là giác ngộ. Còn cái người thầy thuốc ngược hẳn lại chúng tôi. Người thầy thuốc ngược hẳn lại, đi tìm xuống cái thấp nhất của hạnh phúc. Nên hôm nay ta ngồi đây với nhau chúng ta đang rất trái ngược nhau, rất trái nhưng xin đừng ghét nhau.
[43:01]Vì ở một cái vai trò của người tu sĩ, chúng tôi đi tìm cái đỉnh cao của hạnh phúc, tôi cho giác ngộ là đỉnh cao của hạnh phúc. Mà như hồi nãy anh Võ Đức Chiến vừa chia sẻ một thông tin chúng tôi rất ngỡ ngàng, rất hạnh phúc, rất sung sướng. Anh nói rằng trong một buổi hội nghị có các tiến sĩ về thì một tiến sĩ nào đó đã chia sẻ rằng khi đến vào cái văn phòng NASA có hình Đức Phật và nói đây là một nhà khoa học. Điều này làm cho chúng tôi cực kỳ hạnh phúc. Và chúng tôi đi con đường của Ngài, chúng tôi đi tìm cái đỉnh cao của hạnh phúc là sự giác ngộ. Còn người bác sĩ ngược lại, người bác sĩ giữ gìn cái nền tảng hạnh phúc cho thế giới này.
[43:45]Hai điều ngược lại hẳn với nhau, nhưng mà có cái nền rồi mới có đỉnh cao. Nếu không có cái nền sẽ không có đỉnh cao. Cho nên dù là chúng tôi có nói những điều cao siêu tới đâu thì chúng tôi vẫn phải đứng trên một cái nền nào đó, và cái nền mà chúng tôi đứng nó thuộc về health care workers, những người y bác sĩ này.
[44:13]Thì cái quan điểm đạo đức của cái người y bác sĩ lại ta cần có một cái hệ thống riêng nữa. Và trong cái hệ thống của đạo đức của y bác sĩ này ta có những lời thề y khoa, ta có những lời thề y khoa. Mà cái lời thề truyền thống ở bên Tây, Tây phương mà truyền lại đó, là cái lời thề trước ông thần y khoa, cười chết luôn, Apollon. Có cái ông thần chữa bệnh, Apollon thần chữa bệnh, thần y học, thần Hygieia, thần Panacea, mấy này đọc không ra được cái tiếng Latin. Nhưng mà cái lời thề của y khoa ngày xưa nó có cái tính nội bộ, có cái tính tín ngưỡng, có cái tính giản đơn. Nên sau này người ta lại phát triển ra một cái hệ thống lời
[44:57]thề khác là năm 1964, một cái hiệu trưởng trường đại học y khoa tại đại học Tufts, ổng lại soạn ra một cái lời thề khác vì ổng thấy cái lời thề xưa không thích hợp, nó không hiện đại, không văn minh, ổng lại soạn một số lời thề khác. Rồi sau này Việt Nam mình thấy cũng chẳng thích hợp với xã hội chủ nghĩa, nên Việt Nam mình lại soạn một cái lời gọi là tiêu chuẩn đạo đức của người làm công tác y tế được năm 1996, ta lại có những cái quy định về cái đạo đức nữa. Thì những cái quy định này, những cái lời thề này cũng là những cái quan điểm đạo đức để mà người thầy thuốc đi qua cái cuộc đời hành nghề y cao quý của mình.
[45:42]Chúng ta cũng không có thời gian để phân tích từng điểm, từng điều, vì những cái điều mà khi người ta soạn ra người ta đã cân nhắc rất kỹ. Nhưng hôm nay, vì lý do là góc nhìn tôn giáo, nên chúng ta sẽ nói cái quan niệm đạo đức của y khoa trên góc nhìn tôn giáo, chứ chúng ta không đi sâu vì những cái tiêu chuẩn trong ngành y có hết rồi. Nên khi mà các vị y bác sĩ ngồi đây ai cũng đã thuộc lòng những cái quy định về tiêu chuẩn đạo đức của y tế, ai cũng có tham khảo về cái lời thề của thần y khoa Hippocrates, ai cũng biết qua cái của ông hiệu trưởng đại học y của Tufts cũng biết rồi. Nhưng mà ở đây do anh Chiến đề nghị là cái góc nhìn
[46:21]tôn giáo, cho nên chúng ta sẽ nhìn cái đạo đức của người bác sĩ trên cái góc nhìn tôn giáo một chút. Góc nhìn tôn giáo là cái thế này:
[46:31]Trước hết luật nhân quả, gieo nhân gì gặt quả nấy. Khi ta cống hiến những điều gì cho cuộc đời thì những cái quả trái về lĩnh vực đó sẽ trở lại đối với chúng ta. Có thể, chúng tôi nói là có thể, trong những kiếp xưa chúng tôi cũng là thầy thuốc, cho nên trong kiếp này mặc dù đi tu, nhưng chúng tôi rất quan tâm nhiều về những kiến thức về y khoa. Và cũng đã từng chữa bệnh cho nhiều người hết bệnh, còn mấy người mà chữa xong họ không hết thì họ không có báo cho mình biết, còn ai hết thì họ báo cho mình biết. Mà cũng may mắn là vì có đứa em là bác sĩ, cho nên chúng tôi cũng được tiếp cận với cái kiến thức của y học hiện đại, và còn chúng tôi thì đọc nhiều cái sách của cái
[47:21]y học Đông phương cổ truyền hơn, và đồng thời trải nghiệm nơi bản thân mình vì mình đi tu, có ngồi thiền, có tập luyện, có hiểu về những cái nguyên lý. Cho nên chúng tôi cũng có kiến thức đó, mà đầu tiên đó là nhân quả trước. Nhân quả là gì? Gieo nhân gì gặt quả nấy. Thì trong cái nhân quả đó, nhân quả của thầy thuốc là gì và nhân quả của bệnh nhân là gì? Thì đây là cái y đức mà người thầy thuốc phải nắm để giữ cho mình và trị cho người. Giữ cho mình là sao? Cái y đức của thầy thuốc, cái nhân quả của thầy thuốc là sao? Anh gieo nhân gì anh gặt quả nấy. Tức là anh giữ gìn mạng sống cho người khác,
[48:06]anh giữ gìn sức khỏe cho người khác thì có hai điều xảy ra, hai cái quả báo nó xảy ra: Anh chữa trị cho người khác hết bệnh, tức là anh giữ sức khỏe cho người khác thì sẽ có hai cái quả báo nó xảy ra: Thứ nhất, bản thân anh có sức khỏe.
[48:28]Đương nhiên, dễ hiểu. Cái thứ hai, sau khi người bệnh nhân họ có sức khỏe rồi, họ move on living, họ tiếp tục cái cuộc sống của họ, và trong số cái cuộc sống họ đó, có những người họ đã làm những điều tốt đẹp cho cuộc đời này. Giống như hồi nãy, mà có một cái người đã cúng một cái phòng thiền. Giống như hồi nãy, có một người thương anh Chiến quá, cho luôn con cá cá lăng 10 ký. Tức là họ có những cái công công việc của họ họ cũng rất thành công. Nhưng mà nếu họ không hết bệnh, họ không đi tiếp cái con đường của họ đang cống hiến cho xã hội, chính vì họ hết bệnh nên họ có cơ hội để tiếp tục cống hiến cho xã hội,
[49:08]và những điều họ cống hiến cho xã hội, phước đó nó trở lại cho người y bác sĩ. Và nó trở lại bằng con cá lăng 10 ký. Thế là chỉ đem phóng sinh mất tiêu thôi. Nhưng mà thế này ta hiểu: Có những người không đem cá lăng 10 ký đâu, họ quên luôn thầy thuốc luôn. Nhưng mà không cần họ nhớ tới mình, chỉ cần họ anh tiếp tục sống, tiếp tục cống hiến cho cuộc đời, anh sống xứng đáng đi thì người thầy thuốc mình đang được hưởng cái phước ngầm, cái phước ngầm ngầm ngầm ngầm dù không ai nhìn thấy. Nhưng mỗi một cái người bệnh nhân mà ta chữa để rồi họ trở về với cuộc sống của họ, họ bình yên, họ hạnh phúc, họ cống hiến,
[49:45]họ thực thi, gia đình họ lại vang tiếng cười, à con em họ được đến trường, cái tài sản họ không bị hao tốn. Tất cả những điều họ được thụ hưởng đó đều một phần phước quả báo trở lại cho người thầy thuốc cả, đều trở lại hết. Những cái đó vô hình, không ai đong đếm được và đó là lý do, là lý do nếu cái phước đó nó thành công trong hiện tại thì ta sẽ thấy những người thầy thuốc hiện ra những cái điều thế này: Họ có cái gương mặt phúc hậu, họ có cái sức khỏe, và bỗng nhiên họ cũng có tài sản, họ cũng có danh giá, có tài sản tự nhiên như vậy. Nếu họ thực hiện đúng hết nhiệm vụ của họ, ba cái điều đó sẽ hiện ra trong kiếp này:
[50:32]một, có sức khỏe. Nên thường thường chúng tôi để ý thầy thuốc, bác sĩ người nào cũng có vẻ khỏe mạnh hơn người thường, tại trong tâm lúc nào cũng muốn cho người bệnh khỏe. Chứ nhìn chúng tôi tiếp xúc rất nhiều, từ hồi nhỏ đã để ý điều này, cứ đến mấy bác sĩ ông nào dòm mặt cũng đẹp trai, nói hay thiệt. Nói: "Tại sao vậy nhỉ?" Giờ mới hiểu là đây là cái quả phước của họ tự nhiên vì họ cứ muốn cho người khác hết bệnh. Nên họ được cái thể chất, sức khỏe, dung mạo, rồi cái trí tuệ, và cũng có tài sản.
[51:03]Coi vậy chứ làm ngành y rồi mà làm cho xứng đáng, cuối đời không thể nghèo, không thể nghèo. Nên nếu ai làm ngành y với tất cả lương tâm của mình mà cuối đời mà không giàu lên á, thì hãy tới Bệnh viện Nguyễn Tri Phương bắt đền Bác sĩ Võ Đức Chiến. Không thể được, nhân quả nó là phải vậy.
[51:24]Hả! Đó là cái nhân quả của người thầy thuốc. Và dựa trên cái nhân quả này, cái người thầy thuốc khi ta có niềm tin với luật nhân quả này rồi, ta tận tụy, cống hiến và chịu đựng, chịu đựng. Mặc dù trong khi ta làm nghề, đôi khi cái sự đãi ngộ không đủ, nhưng ta tin có luật nhân quả. Ta tin có luật nhân quả là gieo nhân rồi sẽ gặt quả và ta không cắt lúa non, đợi lúa chín. Thì không cần Bác sĩ Chiến trả lương cao bây giờ, đợi cái quả báo nó thuần thục thì khi nó đến với ta, cái kết quả nó là gấp trăm lần. Còn bây giờ mà hưởng lương nhiều sớm quá, rồi sau này bớt hết phước đi. Thôi để dành phước cho mình và cho con cháu,
[52:13]nên cứ cực khổ, cứ tận tụy, cứ cống hiến. Và dù rất nhiều áp lực nhưng mà thôi, hãy yêu thương chúng sinh. Vì chúng sinh họ nhiều hạng người, trong đó 100 người bệnh đến với mình chỉ có 10 người biết điều, 90 người không biết điều, và ta phải đủ trái tim yêu thương, từ bi, bao dung với 90 người còn lại. Và cái sự an ủi của chúng ta chỉ có 10 người thôi, 10 người biết điều, biết tôn trọng thầy thuốc, biết sự cực khổ của thầy thuốc, còn 90 người không biết đâu. 90 người ỷ tôi có tiền tôi mua thuốc, tôi có tiền tôi trả viện phí, tôi là vua, Thượng đế, cái gì đó, khách hàng là Thượng đế. Ừ. Thì khi ta hiểu được nhân quả thì ta tin rằng có
[52:59]gieo có gặt, à có làm phước có hưởng phước, và cái ngành nghề của chúng ta là ngành nghề cao quý, che chở, xoa dịu cái nỗi đau của nhân thế, nên ta chấp nhận hy sinh và ta có cái niềm tin phần phước sẽ đến vào một lúc khác. Chính vì ta có cái niềm tin vững chắc đó mà ta chịu đựng được cái cái bệnh tật, thái độ, mọi sự khó khăn trong trong nghề nghiệp đến từ bệnh nhân, đến từ kể cả đồng nghiệp của mình, nhiều khi không hiểu mình cũng làm khó mình nữa chứ không phải là không, hèm? Nhưng mà chấp nhận hết để làm chi? Để được mỗi ngày mà chăm sóc sức khỏe, xoa dịu, chữa trị cho cho mọi người. Cái hạnh phúc là chỗ đó, cái quan điểm là chỗ đó,
[53:46]từ cái luật nhân quả này, từ niềm tin đối với cái nghiệp báo này. Đây là cái nền tảng hết sức quan trọng trong cái y đức. Cho nên bây giờ có thề với thần thánh, bây giờ có nói ra bao nhiêu quy định, nhưng mà thực sự nếu ta không có một sự đãi ngộ của tương lai. Tôi vừa nói đãi ngộ tương lai chứ không nói cái đãi ngộ bằng tiền lương hiện tại nha, bởi vì đãi ngộ tiền lương hiện tại Bác sĩ Chiến than không đủ tiền trả, nên không bao giờ dám trả tiền lương cao vì còn phải bao nhiêu thứ phải chi, à. Nhưng ta không cần, khi ta hiểu được nhân quả rồi ta không cần, thôi, đủ sống được rồi, yên tâm phục vụ thôi. Vì sao?
[54:26]Vì chính cái lòng yêu thương của chúng ta đối với mọi người và nhất với mọi người đang trong cơn khốn khổ của bệnh tật. Nói bệnh gì bệnh, mà tới bệnh viện rồi là yên tâm. Ngồi trước mặt mình là người thầy thuốc rồi, hết 50% ta yên tâm liền. Còn bây giờ, trước khi tới bệnh viện, trước khi tới gặp bác sĩ, lòng ai cũng bấn loạn hết tại không biết bệnh gì là bệnh gì. Nhưng tới mà gặp bác sĩ rồi, tự nhiên yên tâm 50%. Sau đó bác sĩ, bác sĩ thật ra lúc đó bác sĩ cũng chả biết bệnh gì đâu. Bác sĩ còn phải hỏi, còn phải xét nghiệm, phải chờ kết quả coi phổi làm sao, tim làm sao, máu làm sao, đủ thứ rồi bác sĩ mới biết cái hướng.
[55:04]Mà khi mà biết bao nhiêu bệnh rồi trong đầu bác sĩ phải tính toán, có khi phải hội chẩn vì bệnh nó phức tạp quá, phải nhiều cái đầu chụm lại mà tính toán, mỗi bệnh cực lắm. Nhưng mà cái tâm lý người bệnh nhân mà gặp được bác sĩ rồi lòng mình yên được 50%. Xin thưa, cái 50% yên tâm đó cũng là một niềm hạnh phúc, vì hạnh phúc suy cho cùng chính là nội tâm yên tĩnh. Mà người thầy thuốc cho ta phân nửa cái sự yên tĩnh đó khi ta đang lúc rất lo lắng, rất hoảng loạn, đúng không ạ? Chính người thầy thuốc ha.
[55:42]Bệnh ở nhà mình lo bấn lên hết trơn không biết chuyện gì, mà tới thầy thuốc, gặp thầy thuốc một cái rồi là xuống 50%. Mà cái phước của người bác sĩ chính là ở chỗ bệnh nhân mất 50% bấn loạn này đã là cái phước. Cái hình ảnh của người bác sĩ thông minh, độ lượng, đeo mắt kiếng trắng, không biết không biết cận hay là viễn không biết cái gì không biết, nhưng mà thấy có đeo mắt kiếng là... nghĩa là cái thái độ điềm tĩnh, gương mặt sáng láng, mà gặp ông nào đẹp trai nữa thì càng ngon lành nữa. Thì bỗng nhiên ta cắt mất 50% cái sự lo lắng, mà chính nội cái 50% mất lo lắng đã là một cái phước rất lớn cho người bác sĩ.
[56:24]Thế còn sau đó bằng cái nghiệp vụ mà ta giúp cho họ hết bệnh để họ move on living, tiếp tục cái cuộc sống của họ lại là một cái phước rất lớn. Nên đầu tiên cái quan điểm về đạo đức, cái quan điểm về đạo đức của y khoa hay ta nói y đức tất phải đặt trên nền tảng của luật nhân quả. Ta phải hiểu về luật nhân quả rất sâu xa, do đó ta mới chấp nhận hy sinh, không cầu một cái sự đền đáp vội vã trong hiện tại. Bất cứ ai cũng vậy, nếu ai hiểu luật nhân quả đều là như vậy cả. Ngay cả như chúng tôi cũng vậy, khi mình đi tu rồi không cầu những cái điều được đãi ngộ gì trong hiện tại cả, vì cái mục tiêu của mình nằm ở tận đằng xa:
[57:11]sự giác ngộ. Rồi cái thứ hai nữa về cái nhân quả nữa là cái nhân quả của người bệnh, à. Nói theo đạo Phật thì cái bệnh nó đều gọi là do nghiệp báo. Nếu mà trước đây họ gây tội nhiều quá, họ sống sai lầm nhiều quá thì họ sẽ vướng một căn bệnh rất nặng, rất khó chữa, thậm chí nan y và có khi chết luôn. Mà nếu trước đây họ cũng gây tội, sống sai lầm nhưng không đến nỗi quá đáng thì họ cũng sẽ bị bệnh và có nhiều hy vọng chữa trị được. Nên khi mà cái người bệnh đến với ta, họ mang cái bệnh đến với ta, sự thật họ mang cái nghiệp của họ đến với ta. Ta đấu tranh với cái bệnh của họ, thực sự chính là đấu với cái nghiệp
[58:00]của họ, chứ nó không chỉ là cái bệnh thôi, đấu ở phía sau. Và khi ta đấu với cái nghiệp của họ, nói thẳng ra một điều, ta gánh cái nghiệp của họ. Đây cái điều đau khổ mà ít ai biết. Đây cái điều gọi là cái đau khổ cho người thầy thuốc mà rất ít ai biết tới chỗ này, ít ai biết để thương người thầy thuốc ở chỗ này. Người ta bệnh vì người ta mang nghiệp. Mang nghiệp đến đây người ta không có giải nghiệp, đáng lẽ người ta giải nghiệp đi, người ta hết, nhưng không, người ta đẩy cái bệnh cái nghiệp đó cho, giao trách nhiệm cho thầy thuốc phải xử lý cho người ta bằng một số tiền nào đó. À. Và người thầy thuốc khi mà chữa trị,
[58:46]nói thẳng một câu là ôm cái nghiệp người ta về phía mình. Đây là một nhân quả bí mật, ít ai hiểu.
[58:57]Chúng tôi gặp một số người thầy thuốc
[59:03]mà họ chữa theo cái cách hơi chủ quan. Hơi chủ quan nghĩa là họ không dựa vào cái khoa học cho nó chuẩn mà hơi dựa vào cái tâm linh thì tất cả đều end up at misera miseries, chấm dứt thê thảm hết, cái kết cục không hay.
[59:28]Vì họ gánh nghiệp cho người khác, họ chữa bằng tâm linh, họ ôm hết nghiệp vào người khác vào người. Còn bên bác sĩ chúng ta thì chúng ta không có không có gánh nghiệp cho chúng sinh bằng cái kiểu tâm linh đó, không có đến đây mà mình xoa đầu mình chú nguyện người ta hết bệnh, mình dựa vào khoa học. Do đó, cái cuộc mà chiến đấu với nghiệp của bệnh nhân, ta có nguyên hệ thống khoa học hỗ trợ cho mình chứ ta không chủ quan. À có công thức, có phương pháp, có tài liệu, có y văn, có lý thuyết, có kiến thức, có máy móc, có thuốc thang, ta có nguyên hệ thống khoa học chiến đấu với cái nghiệp của người bệnh.
[1:00:05]Do đó, cái người bác sĩ ta đỡ hơn, đỡ hơn, không bị cái kết cục bi thảm như cái kiểu mà bưng nghiệp của người khác hết qua cho mình, không có như vậy. Nhờ vậy ta đỡ, nhưng đỡ gì đỡ, thực sự một điều là khi ta chữa bệnh cho người khác là ta đang gánh một phần nghiệp của người đó qua cho mình. Cái này mới là cái mà thật sự cái người thầy thuốc rất đáng yêu, rất đáng quý mà ít ai biết.
[1:00:43]Đây là điều rất ít ai biết. Nhưng chỉ có cái may mắn là ta có nguyên hệ thống khoa học hỗ trợ, cho nên cái việc ta gánh nghiệp cho chúng sinh đó là không phải gánh một mình mình mà cả nguyên một hệ thống y học cùng gánh chung. Do đó, ta đỡ bị một cái kết cục bi thảm như là một số thầy khác mà chúng tôi biết, họ chữa bệnh cứ chủ quan bằng cái tâm linh, có những người mới là chú nguyện bằng cái thần chú, có những người nhiều cái cách tâm linh, cuối cùng kết cục thê thảm hết là không phải họ dở đâu, chỉ vì họ gánh nghiệp với chúng sinh. Mà nhớ, tất cả bệnh tật đều do nghiệp chướng. Đây cái đây là cái quan điểm căn bản của y đức chúng ta phải
[1:01:23]biết trước, trước khi chúng ta bước vào thêm những cái lý luận khác về y đức, nên nhân quả là quan trọng nhất. Và do đó, khi người bệnh nhân họ đến với mình, họ mang đống nghiệp của họ đến với mình. Mà nghiệp là gì? Sự sai lầm, sự sai lầm tiềm ẩn nào đó xa xưa. Và cái người thầy thuốc nếu mà chúng ta hiểu về nhân quả, ta cố gắng nói thêm vài câu
[1:01:52]làm cho họ hiểu về cái lỗi của họ. Nói cho khéo, tại nói thẳng quá kỳ. Để họ về họ làm phước. Thì về họ biết phóng sinh, trồng cây, đắp đường, sửa đường, nhặt rác, họ làm phước thì người thầy thuốc sẽ được hưởng một phần phước trong đó. Vì do lời khuyên của ta mà họ làm phước thì ta được hưởng một phần bản quyền. Nhớ như vậy, đó là nguyên tắc. Do đó, mấy lần chúng tôi cũng đến gặp mấy người thầy thuốc, có cái ông thầy thuốc giỏi lắm á. Ổng là một tiến sĩ về cơ khí, đi dạy đại học bao nhiêu năm, đến khi hết dạy rồi đi về làm thầy thuốc. Nhưng ổng làm một trường phái khác hẳn, rất là lạ, không phải là của Đông y,
[1:02:34]không phải Tây y, lý luận thì hoàn toàn theo Tây y nhưng mà cách chữa trị thì không biết của phái nào. Thì sau nhiều ngày tháng tiếp xúc với ông, chúng tôi phát hiện một điều là ông rất giỏi, cực kỳ minh triết, nhưng ông chỉ quên một điều thôi, quên một điều là quên khuyên người bệnh về làm phước. Và ông tin rằng cái y thục của ông, ông xóa hết được mọi cái bệnh tật của họ. Mà ông chữa được kể cả bệnh ung thư nặng ông chữa được á. Rất là giỏi chứ không phải không. Nhưng ông quên một điều: bệnh là nghiệp. Và cuối cùng rồi bản thân ông cũng bị một cái bệnh chính ông cũng không chữa nổi. Không chữa nổi. Vì sao? Vì đã gánh nghiệp cho tất cả mọi người.
[1:03:18]Đây là cái điều bí mật, bí mật. Do đó, nếu ai là người bệnh, ở đây có ai là người bệnh không? Tất cả là người bệnh, ai cũng có bệnh cả. Thì khi ta đem cái bệnh mình đến với người thầy thuốc, xin vui lòng nhớ rằng ta mang nghiệp ta đặt lên vai của người thầy thuốc. Và đây là một ân nghĩa, một tình nghĩa, một
[1:03:45]một cái cái sự gửi gắm không đơn giản mà không thể tính bằng tiền được, không thể tính bằng tiền được. Nên vì vậy nếu ta hiểu cho kỹ á ta mới thấy như hồi nãy ta nói vậy, giữ gìn sức khỏe là giữ gìn cái nền hạnh phúc của nhân loại. Nhưng mà mọi người đều quên, chóng quên. Rất ít bệnh nhân chữa bệnh xong quay lại tìm bác sĩ để nói lời cảm ơn hay đền ơn vì trả viện phí xong rồi. Nó khác với người thầy thuốc ơ người thầy giáo, người thầy giáo ngày mai ta còn có ngày 20 tháng 11 là học sinh phải bày tỏ cái tình cảm mình đối với thầy cô giáo, còn ngày 27 tháng 2 là ngày thầy thuốc thì chỉ bệnh viện chơi với nhau thôi,
[1:04:37]bác sĩ chơi với nhau thôi, không thấy mặt bệnh nhân nào. Tuyệt đối, hay nữa thì có cấp lãnh đạo, cái gì đó, Sở Y tế đồ gửi hoa thăm chút đỉnh rồi bác sĩ nhìn nhau vui chơi rồi thôi, bệnh nhân trốn sạch. Đây là sự bạc bẽo tự nhiên của con người. Và cái sự bạc bẽo tự nhiên của con người này xin thưa, thêm một phần áp lực cho thầy thuốc. Ai mà không thấy tủi thân, phải không ạ? Mình chữa cực thấy mồ, 10 ngày họ nằm đây mình cực như con giòi, ra khỏi bệnh viện rồi never see again, không bao giờ thấy mặt nhau nhìn lại nữa. Trong khi 10 ngày đó thật sự như cha như mẹ, bởi nói câu là "Thầy thuốc như là mẹ hiền, lương y như từ mẫu", chính xác điều này.
[1:05:22]10 ngày mà chăm họ cực như con giòi nhưng ra bệnh viện đóng tiền xong rồi là quên ngay. Không một cái số tiền nào có thể bù đắp được, so sánh được với sự chăm sóc của y bác sĩ khi ta bệnh tật cả. Khi ta bệnh tật mà được sự chăm sóc của y bác sĩ rồi đừng nói có số tiền nào có thể bù đắp lại được toàn với sự chăm sóc đó. Nhưng rất ít người hiểu được cái sự cao quý này, rất ít người. Và chính vì họ không hiểu được thành thử y bác sĩ lại thêm một cái áp lực, đó là sự tủi thân. Ngấm ngầm không biết anh Chiến có tủi thân không? Không biết anh Chiến có tủi? Hả? Bác sĩ Lực có tủi thân không? Nhưng mà vì mình đã nhận cái lý tưởng của ngành nghề này rồi thôi chấp nhận.
[1:06:09]Thôi, ai đi thì có đi, cứ tiếp nhận những người mới để chữa trị cho họ và bảo vệ cái hạnh phúc cho cộng đồng, đó là vậy thôi. Bây giờ ta nói tới cái cái quan điểm đạo đức này ta nói mà nếu được có cơ hội ta sẽ nói với nhau 3 năm nữa chưa hết chuyện. Thôi bây giờ ta nói vội qua cái yếu tố thứ tư là yếu tố thiền định. Ta nhắc lại bốn điều nha. Tạo ra cái năng lực cho người y bác sĩ: một là gì? Chính sách đãi ngộ. Hai là sức khỏe, thể chất. Ba là quan niệm đạo đức. Và bốn là khả năng thiền định. Mà cái hay của anh Chiến là ảnh nhìn luôn tới cái thứ tư này, hay, phải nói ổng giỏi thiệt á. Anh Chiến rất hay, cho tràng pháo tay ảnh.
[1:06:55]Rất ít người nhìn thấy bốn yếu tố tạo thành năng lực cho người y bác sĩ này mà nhìn tới cái yếu tố thứ tư là thiền định mà anh Chiến nhìn ra, phải nói siêu, giỏi. Phải mà nhưng mà thầy mà có quyền, thầy cấp luôn một cái bằng khen gì nữa, bằng khen siêu đẳng luôn, nhìn luôn cái khả năng thứ tư là thiền định. Khả năng gì? Giữ được cảm xúc của mình. Thiền định là gì? Thiền định là giữ được tâm thanh tịnh. Tâm thanh tịnh là gì? Gồm hai thứ, ít nhất hai thứ. Một là không cho suy nghĩ lăn xăn làm ta bị distraction, xao lãng. Nhá, không có bị distraction. Hai, ta kiềm chế được emotion, cảm xúc của mình.
[1:07:40]Hai điều đó, thiền định giúp cho ta được hai điều đó. Nếu ta không bị distraction, không bị xao lãng, nhưng coi chừng ta vẫn bị cái gì? Emotion, vẫn bị cái cảm xúc. Thì thiền phải làm sao đủ để kiềm chế hai điều này.
[1:07:58]Giữ được không bị xao lãng bởi những ý nghĩ vẩn vơ là một và đủ sức kiềm chế cái emotion. Mà cái emotion này ở đâu ra? Cái cảm xúc này ở đâu ra? Cảm xúc bực dọc, giận hờn, mệt mỏi, chán nản ở đâu ra?
[1:08:18]Rất nhiều điều bởi công việc tạo ra. Làm việc quá sức, quá thời gian, emotion xuất hiện liền, cái depression xuất hiện liền, mệt mỏi xuất hiện liền. Bệnh nhân không biết điều, ta xuất hiện emotion liền, xuất hiện cảm xúc liền. À, rồi đôi khi đồng nghiệp ta hiểu lầm ta, ta xuất hiện cảm xúc liền, ta phiền liền. Bác sĩ Chiến trả lương ta thấp tháng này, phiền liền, giận liền. Tức là, không biết có không ta? Tức là tức là cái cảm xúc. Nhưng mà tất cả những cảm xúc tiêu cực đó nó sẽ đánh vào cái năng lực làm việc của ta. Do đó, ta cần một cái khả năng trực tiếp kìm giữ cái cảm xúc mình lại, kìm giữ cái mộng tưởng vẩn vơ của mình lại và ta phải biết phương pháp thiền định.
[1:09:07]À, và thiền định lại là một khoa học lớn. Thiền định không đơn giản là một vài lời nói đơn giản, không phải là một vài lý thuyết đơn giản mà thiền định là cả một hệ thống khoa học lớn. Đến ngày hôm nay các quốc gia đều bí mật nghiên cứu về thiền định, nhưng chưa có quốc gia nào chính thức công bố một cái môn học khoa học về thiền định. Tất cả đều có họ, các quốc gia họ đều làm hết, bí mật lắm, vì họ biết giá trị của thiền định. Chính Việt Nam ta cũng có, nhưng cũng đang nghiên cứu, mày mò, tìm tòi. Cho nên nếu ai muốn mà hiểu về cái hệ thống lý thuyết của thiền định cho chặt chẽ, chi tiết, chu đáo, xin mời đến Thiền Tôn Phật Quang.
[1:10:01]Thực ra đó, ông thiền sư nào cũng nói mình giỏi cả, tất cả các thiền sư đều nói mình giỏi. Thì thôi, ai may mắn mà gặp được một một người hướng dẫn thiền chính xác thì xem như ta đi đúng hướng, còn không thì ta sẽ bị đi lạc hướng, đi một nhánh nhỏ, sai lầm cũng có hậu quả đấy, cũng có hậu quả đấy. Hậu quả thế nào? Vì nếu cái phương pháp thiền định mà sai á, ban đầu có thể làm cho cái tâm ta thanh tịnh, bớt cảm xúc, nhưng mà khi ta lớn tuổi lên chút xíu, nó xuất hiện những cái bệnh huyết áp, à mất năng lực về não. Chính bộ não lại hư trước, rất là lạ. Mặc dầu thiền là giữ cho bộ não khỏe mạnh, nhưng phương pháp thiền sai, ban đầu thấy tốt, về sau bộ não bị mất năng lực.
[1:10:51]Đó là phương pháp sai. Còn nếu phương pháp thiền định đúng thì càng về già càng sáng suốt, càng về già càng thông minh, càng về già càng nhớ dai, à càng trí tuệ càng sáng láng hơn, đó là phương pháp đúng. Nên cái phương pháp thiền định là lại cả một hệ thống khoa học khác nữa, nên thôi, khi nào có dịp thì chúng ta sẽ bàn tiếp, hôm nay ta không đủ thời gian. Có một cái điều thế này,
[1:11:19]cũng không nói hết được cái lý thuyết hôm nay, thôi có một cái điều thế này: Đức Phật hay nói câu này, "Thân người là bất tịnh". Thân người là bất tịnh, Đức Phật nói, bao nhiêu bài kinh đều nhắc đi nhắc lại điều này. Tại vì sao? Vì chúng sinh rất dễ quên thân người là bất tịnh. Ta nhìn nhau thấy cái mặt đẹp, ta nhìn nhau thấy cái quần áo đẹp, rồi quên. Quên thân người này vốn là bất tịnh. Chỉ trên đời này, chỉ có một hạng người mà phải chịu đựng nhất, thấm thía nhất cái bất tịnh của cơ thể con người, chính là y bác sĩ.
[1:12:01]Rất là tội, rất là tội. Như vừa rồi vậy, bố chúng tôi ổng bị bón 5 ngày và chúng tôi biết phải dùng biện pháp cơ học để tháo ra chứ không dùng biện pháp hóa học được, phải dùng biện pháp cơ học lấy ra. Thì cái người mà chúng tôi phải nhờ là y bác sĩ. Mời y bác sĩ tới xử lý giùm theo cái chuyên môn của họ. Vì lý do rất nghe hợp lý, vì đây là chuyên môn của họ, nhưng chính là nỗi đau, cái sự chịu đựng rất cao cả của người thầy thuốc. Con người là bất tịnh, mổ một cái vết ra là máu chảy, mủ chảy tùm lum, vết thương, vi khuẩn đủ thứ, mổ cái ruột cái bụng ra, đủ thứ chuyện trong đó. Ai chịu đựng? Chỉ có bác sĩ chịu đựng, chỉ có thầy thuốc chịu đựng và thấm thía nhất về điều này.
[1:12:54]Và đây là cái chỗ gì? Làm cho ta yêu quý thầy thuốc nhiều hơn nữa vì chỗ này. Chính ta, chính ta nhiều khi ta không hiểu hết cái bất tịnh của cơ thể mình, chính ta nhiều khi ta không chịu đựng hết cái bất tịnh của mình, nhưng người thầy thuốc phải hiểu hết, phải chịu đựng hết, phải thấm thía hết. Đây là điều mà cái thế giới này phải yêu thương người thầy thuốc nhiều hơn nữa.
[1:13:23]Người bệnh á thì vừa đáng thương mà xin lỗi, cũng vừa đáng trách. Đáng thương vì sao? Tại họ bệnh. Đáng trách vì sao? Vì tất cả ai rơi vào cơn bệnh đều bị căng thẳng tâm tâm lý cả, đều cáu gắt cả, lo sợ cả, dễ cáu gắt, dễ nói bậy nói bạ. Nên nói là tại sao ta nói người bệnh vừa đáng thương, vừa đáng trách là vậy. Đáng thương họ bệnh đáng thương, đáng trách cái tâm lý họ rất bất ổn khi họ bị bệnh. Và ai chịu đựng những điều đó? Ai thương họ khi họ đáng thương? Và ai chịu đựng khi họ đáng trách? Cũng chỉ là thầy thuốc mà thôi. Healthcare workers suffer everything, người thầy thuốc sẽ chịu đựng tất cả thôi.
[1:14:10]Cái thương họ vì họ bệnh, cái họ cáu gắt, người thầy thuốc cũng chịu đựng.
[1:14:18]Bây giờ ta có nói là viện phí đóng tiền gì? Sự thật vô nghĩa đối với công lao chăm sóc yêu thương của người thầy thuốc. Chúng tôi nói những điều này làm chi? Tôi chúng tôi dặn dò những bệnh nhân và chúng tôi cũng gửi gắm cái lòng yêu quý của mình đối với đội ngũ y bác sĩ. Để mong rằng quý vị
[1:14:46]đúng là có rất nhiều áp lực, khổ sở trong ngành nghề, nhưng đâu đó trong xã hội này còn cũng còn có những con người hết sức yêu quý quý vị, những người thầy thuốc của chúng tôi.
[1:15:07]Khi chúng ta gọi ai là thầy, bởi vì chúng ta đã đặt người đó lên một đẳng cấp cao hơn người bình thường, phải không ạ? Ta có những người thầy như sau: thầy giáo, thầy thuốc, thầy tu,
[1:15:23]có ông thầy bói cũng theo luôn. Hồi xưa có ông thầy cai nữa, rồi cũng là một đẳng cấp cao hơn. Nhưng bởi vì tại sao họ cao hơn? Bởi vì họ đạo đức hơn, nhớ như vậy. Mặc dầu ngoài cái kiến thức họ cao hơn người thường một bậc, nhưng cũng chỉ bởi vì đạo đức họ cao hơn người thường một bậc. Bây giờ ta nói á,
[1:15:51]ông giám đốc ta không gọi là thầy. Tại vì sao? Vì ổng sòng phẳng. Ổng làm ra kinh tế có lời ổng hưởng, lỗ ổng chịu. Nhưng người thầy thuốc không có như vậy. Người thầy thuốc trị trị bệnh là cả một sự hy sinh. Nên ngoài cái kiến thức y học, còn cái tấm lòng của người thầy thuốc. Và chính vì cái tấm lòng của người thầy thuốc cộng với kiến thức y học của người thầy thuốc, ta gọi người thầy thuốc bằng thầy. Bây giờ ta gọi là bác sĩ, y sĩ, điều dưỡng cho vui, nhưng mà tất cả đều xứng đáng để ta gọi chữ thầy một cách trân trọng.
[1:16:32]Thì thôi, vậy chúng ta cũng sẽ kết thúc bài nói chuyện hôm nay. Mặc dù nói là phân tích y đức để phân tích để đem đến một cái hướng đi giúp cho y bác sĩ chịu đựng, nhưng sự thật chúng tôi muốn thông qua bài nói chuyện hôm nay để chúng tôi thay mặt cho vô số bệnh nhân trong cuộc đời này, gửi tấm lòng yêu quý đến quý vị, thầy thuốc của chúng tôi. Nha, chúng tôi thay mặt cho tất cả người. Và chúng tôi có cái câu hỏi, câu hỏi nhưng thực sự tôi không cần trả lời. Câu hỏi là: Trong kinh tế thị trường này mọi giá trị đều được tính bằng tiền. Khi đã nói tới kinh tế thị trường là phải tính tất cả bằng con số, cho rõ ràng rồi, bằng tiền.
[1:17:18]Thì cái y đức của người thầy thuốc giá trị bao nhiêu tiền?
[1:17:27]Ta có trả lời được không ạ? Và ta có cần phải trả lời không ạ? Không, phải không ạ? Những điều đó không con số nào tính được cả. Nên hôm nay rất cảm ơn bác sĩ Võ Đức Chiến đã cho chúng tôi cơ hội chia sẻ quan điểm của mình. Tuy có vẻ như là chúng tôi đến đây để hướng dẫn quý vị cái cách để làm thầy thuốc cho thoải mái, nhưng không, chúng tôi mặc dù theo yêu cầu của bác sĩ Võ Đức Chiến, chúng tôi cũng chia sẻ về cái quan điểm về đạo đức, về thiền định, về triết lý, mọi thứ. Nhưng thực sự chúng tôi muốn lợi dụng cái buổi nói chuyện hôm nay để tôi được phép thay mặt cho vô số chúng sinh, vì chúng sinh nào cũng
[1:18:14]có bệnh cả, gửi đến tất cả vị thầy thuốc lòng yêu quý sâu xa của chúng tôi. Nha, xin kính chào. Kính thưa thầy, thưa ban... Kính thưa toàn thể quý đồng nghiệp và quý khách, đại biểu, quý đạo tràng có mặt hôm nay. Có lẽ đúng là thời gian nó mau, cảm thấy nó ngắn quá các anh chị. Đúng là người ta bảo nó qua lẹ quá, mới ngồi xong rồi chợt thấy thời gian không còn đủ. Mỗi anh chị tôi biết cũng còn phải đón con rồi lại tiếp tục những cái bận rộn khác. Nhưng phải nói trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó với những cái cảm xúc của thầy, những cái năng lượng của thầy, đã tôi nghĩ rằng giúp phần nào cho các thành viên chúng
[1:19:05]ta hiểu được cái cái nghề cao quý của của mình. Và mong muốn rằng tất cả chúng ta cũng để gọi rằng cái nền tảng của cái sức khỏe, đó chính là dựa trên cái đội ngũ về ngành y tế và chúng ta chịu quá nhiều áp lực. Nhưng có lẽ tất cả trong cái điều mong mỏi như thầy có một pha chia sẻ, đó là nhân quả. Thì mong rằng các anh chị ngày với những cái chia sẻ của thầy sẽ chính là một nguồn năng lượng tích cực nhất, là một nguồn động viên và lời nói của thầy nói đại diện để cảm ơn, thì em cũng xin được thay mặt nhân viên rằng rất là cám ơn những cái suy nghĩ và cảm xúc của thầy. Và mong rằng những cái chia sẻ, những cảm xúc của thầy sẽ chính
[1:19:55]là một nguồn lực, một nguồn động viên rất lớn cho nhân viên y tế Bệnh viện Nguyễn Tri Phương cũng như các đạo tràng. Xin hết sức chân thành cám ơn. Dạ. Và con cũng xin thầy nán lại để có gửi một chút phần quà của bệnh viện. Dạ, cám ơn thầy.
[1:20:25]Mùa xuân
[1:20:47]không đến với
[1:21:01]những trái tim hờ hững. Niềm vui phóng xa khi ta quay mặt đi qua.