[1:09]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư tôn thiền đức Tăng Ni. Thưa đại biểu quan khách. Kính thưa quý Phật tử.
[1:23]Hôm nay, nhân mùa Vu Lan Báo Hiếu, sư cô và đại chúng chùa Bình Lâu tổ chức cái Vu Lan thắng hội liên tiếp từ đây cho đến Rằm, nhưng mà tập trung trong ba ngày kế nhau này. Còn những ngày sau đó thì quý Phật tử tùy duyên mà về đây cúng dường, lễ bái trong cái ý nghĩa Vu Lan. Thì hôm nay là ngày khai hội đầu tiên nên chúng ta có cái duyên được gặp chư tôn đức cùng về đây để làm lễ khai hội. Và chúng tôi xin được có vài cái đạo lý trong cái thời khắc khai hội thiêng liêng này. Kính thưa chư tôn đức, kính thưa quý Phật tử, trong đạo Phật có một cái cái lễ hội hết sức là đặc biệt, đó là lễ hội Vu Lan Báo Hiếu.
[2:26]Về cái lòng hiếu đó, thì thực ra không phải chỉ trong đạo Phật mới có, mà trước khi đạo Phật đến với Việt Nam thì bên đạo Nho cũng đã nhắc nhiều về cái lòng hiếu.
[2:46]Cái lòng hiếu của người con đối với cha mẹ được đặt rất là nặng và xem đó là một đạo đức quan trọng của con người. Nhiều trăm năm trước đó, cái sự tình, cái đạo đức đó cứ được triển khai và cái người Á Đông ta cứ yên tâm mà thực hành như thế, cho nên cái gia đình được ổn định, xã hội được ổn định. Đến khi đạo Phật đến với các nước Á Đông ta thì
[3:18]đóng góp thêm cái đạo hiếu đó bằng một cái ngày lễ hết sức là thiêng liêng, hết sức là long trọng là ngày Vu Lan Báo Hiếu. Mặc dù đạo Phật là một đạo xuất thế, cái mục tiêu của giáo lý trong đạo Phật là dạy chúng sinh tu tập để giải thoát giác ngộ, thoát khỏi trầm luân sinh tử. Nhưng mà để đủ cái trí tuệ, đủ cái sức mạnh, đủ phước lực mà vượt khỏi cái trần gian này thì con người ta buộc phải tích lũy rất nhiều công đức lành. Trong Bát Chánh Đạo, cái Chánh nghiệp chính là chúng sinh phải tích lũy rất nhiều công đức mới có thể tu tập Chánh niệm, Chánh định mà vượt thoát khỏi trầm luân sinh tử. Để tích lũy công đức đó, thì có một cái đạo đức,
[4:10]có một cái công đức mà nhà Phật ta rất là nhấn mạnh, rất là coi trọng, đó là cái công đức báo hiếu
[4:21]đối với với cha mẹ. Mà cái hiếu trong đạo Phật là vượt khỏi cái suy nghĩ thường tình, thật ra là hơn cả các tôn giáo khác. Là vì sao? Vì trong cái ngày Vu Lan Báo Hiếu này, cái người đệ tử Phật không chỉ nghĩ tới cái ơn sinh thành dưỡng dục của cha của mẹ trong hiện đời, mà tin theo lời Phật dạy, tin rằng con người đã từng trầm luân nhiều kiếp sinh tử, đã từng có nhiều đời có cha có mẹ, cho nên nghĩ tới ơn cha mẹ của kiếp này cũng nghĩ tới ơn cha mẹ của vô lượng kiếp trước mà mong làm một điều gì đó để báo đáp thâm ân. Nên cái ý nghĩa đạo hiếu ở trong đạo Phật thật là nó phi thường, vượt khỏi sự suy nghĩ thường tình mà tai ta nghe, mắt ta thấy.
[5:20]Người đệ tử Phật hễ nhìn một vấn đề là nhìn vượt ra nhiều cõi, hễ nhìn một vấn đề là nhìn vượt cái thời gian của nhiều kiếp. Cho nên cái đạo hiếu mà trong đạo Phật ta nói đến cũng thật là là phi thường, vì không phải chỉ là báo đáp cha mẹ kiếp này, mà còn báo đáp đến cha mẹ nhiều kiếp trước nữa. Tại sao là đạo Phật cũng như đạo Nho lại đặt nặng cái vấn đề đạo đức là tâm hiếu như thế? Bởi vì sao? Bởi vì nếu
[5:56]không có cái đạo đức hiếu này, con người ta sẽ trôi theo bản năng và quên mất cha mẹ mình ngay. Đây là điều rất là lạ. Vì trong cái bản năng của con người, trong cái lập trình tự nhiên của con người, nước mắt là luôn luôn chảy xuống. Bố mẹ mình thương mình, nhưng mình sẽ thương con mình. Mình thương con mình rất nhiều, nhưng con mình sao? Nó lại sẽ thương con của nó.
[6:30]Đây là cái quy luật rất tự nhiên của tâm lý, của của bản năng. Mới nói là: "Cha mẹ nuôi con biển hồ lai láng, nhưng mà con nuôi cha mẹ" làm sao? "Tính tháng tính ngày" liền. Tại vì không có cái tình thương tự nhiên. Mà hễ tỉ như có bốn năm người con, tưởng là bốn năm người con sẽ cùng lo cho cha mẹ là thoải mái không? Cái đứa này đùn đẩy đứa kia. Rồi nhiều khi là cha mẹ là rơi vào cảnh khốn khổ dù lại là đông con. Rất là kỳ lạ. Cái bản năng tự nhiên của con người như vậy là vong ân, là vô ơn, quên công cha quên công công mẹ mà thương con mình như là một bản năng tự nhiên. Ở những quốc gia, ở những quốc gia nào đó mà đạo hiếu không được nhắc đến,
[7:20]ta thường thấy cái cái thảm cảnh là con cái coi thường bố mẹ, hắt hủi bố mẹ. Chuyện đó rất thường xảy ra ở những quốc gia mà đạo hiếu không được đề cao. Nên vì vậy, những bậc thánh nhân sáng suốt đem cái minh triết, đạo lý xây dựng cuộc đời đều lập cái đạo hiếu làm cái đạo đức căn bản của con người trước đã. Tức là cái đạo hiếu là một cái đạo đức lật ngược lại cái bản năng của con người. Như vậy, không cho con người sống theo bản năng tự nhiên, mà uốn nắn nó, sửa chữa nó, điều chỉnh nó và đôi khi bẻ lật ngược nó lại. Đó chính là cái đạo hiếu, là cái đạo lý đầu tiên để con người thắng, lật ngược lại cái bản năng vong ân của mình.
[8:12]Nên khi mà bé con vừa lớn lên, vừa biết nhận thức, đến trường học, đến chùa thì nghe dạy về đạo hiếu liền. Cứ mỗi năm đến mùa Vu Lan đến chùa lại được quý thầy, quý cô nhắc lại đạo hiếu một lần nữa. Cứ như vậy mà lật ngược cái bản năng vong ân của mình, thế là mình biết nghĩ lại, biết yêu kính bố mẹ mình, biết nghĩ đến là bố mẹ mình đã sinh mình ra, nuôi mình lớn, dạy mình nên người, cực khổ biết là dường nào. Có thể là mình hãy còn trẻ người non dạ, chưa có gia đình, chưa có biết cái cực khổ nuôi con, chưa biết cái lòng thương con của một đấng sinh thành cha mẹ. Nhưng nhờ đến chùa, quý thầy, quý cô cứ nhắc nhở,
[9:02]cứ dạy dỗ, thế là ta biết nghĩ lại, ta hình dung lại là cha mẹ ta đã thương ta đậm đà như thế, cha mẹ ta đã nuôi ta vất vả như thế. Và nhờ như vậy mà buộc lòng mình, ép tâm mình phải khởi lòng thương kính bố mẹ, phải có cái lòng hiếu kính đối với bố mẹ, và trong tâm lúc nào cũng mong đền đáp cái thâm ân đó. Đó là cái đạo hiếu của ta lật ngược lại cái bản năng của con người. Còn có những người khi lớn lên lập gia đình, có sinh con, dạy con, lúc đó mới biết là cái công lao cha mẹ bao la như trời biển biết dường nào, thì tới chừng đó chính vì cái cực khổ đó mới nghĩ ngược lại đến với cha mẹ mình.
[9:53]Nhưng lúc đó thì sao? Cũng đã cũng đã muộn mất một khoảng thời gian. Khi ta biết nghĩ đến bố mẹ mình rồi, thì lúc đó gánh nặng trách nhiệm của mình đối với gia đình của mình đã chồng chất lên đôi vai. Và bây giờ có muốn về quỳ bên bố mẹ, nói những lời yêu thương bố mẹ, có muốn là hầu bố mẹ miếng cơm, bát nước cũng đã không trọn nữa. Vì vậy, cứ sớm một ngày nào, sớm một tháng nào, sớm một năm nào mà chúng ta được dạy dỗ về lòng hiếu kính đối với bố mẹ thì trong cuộc đời còn lại ta đỡ ân hận cái ngày đó. Chứ còn đợi đến khi mà ta thấm thía cái cái lòng hiếu đối với bố mẹ, cái công ơn trời biển của bố mẹ mà ta đã vụt mất hết bao nhiêu
[10:46]năm trời trong đời không nghĩ đến, thì đến khi thấm được, hiểu được ta đã phải chịu đựng cái nỗi ân hận rất là rất là lâu. Còn khi ta đến với đạo Phật, thì Phật dạy cho ta cái hiếu đạo vô biên, một cái hiếu đạo phi thường, cái hiếu đạo của đời này, hiếu đạo cho vô số đời sau và một cái hiếu đạo xuất thế gian nữa. Cái hiếu đạo trong đạo Phật dạy cho ta thật là phi thường. Thế nào là hiếu đạo trong hiện đời? Thế nào là hiếu đạo của nhiều đời và thế nào là hiếu đạo Xuất thế gian. Hiếu đạo trong hiện đời, tức là ngay bây giờ, mà khi ta còn bố, ta còn mẹ, hãy
[11:40]xem lại mình, là lòng mình đối với bố mẹ mình có chút sơ suất gì hay không.
[11:49]Có những gia đình thật sự là không hạnh phúc. Thật sự cũng có những bậc bố mẹ lo làm ăn sinh kế nuôi con, mà quên trau dồi tu dưỡng bản thân, nên cái bản thân cũng có khuyết điểm, vân vân. Và thậm chí có những bậc bố mẹ đôi khi cũng trượt trong sai lầm tội lỗi, chứ không phải không, chứ không phải bố mẹ mình là thần thánh. Thật sự là như vậy. Nhưng theo lời Phật dạy, ta hiếu kính với bố mẹ mình bất kể lý do gì. Dù cho bố mẹ mình là bệnh tật, là tàn tật, là, nói nôm na cùi, đui, mẻ, sứt, ta vẫn yêu, ta vẫn kính Người. Cái lòng hiếu của ta đối với bố mẹ, thậm chí bố mẹ ta là người lầm lỗi, không hoàn thiện, ta vẫn yêu kính bố mẹ mình.
[12:52]Nhưng dĩ nhiên cái cách yêu kính nó khác, nhưng mà lòng ta vẫn yêu, vẫn kính. Nếu ta may mắn có một bậc bố mẹ là những người biết tu dưỡng, à biết trau dồi đạo đức, sống gương mẫu, thì xem như ta đại phúc. Cái lòng yêu kính của ta đối với bố mẹ, nó thêm cái sự ngưỡng mộ, kính trọng, kính phục trong đó nữa, thì nó tăng thêm gấp, gấp bội lần. Và ta vừa là cái đạo đức mà vừa được cái cơ duyên chiêm ngưỡng cái tấm gương của bố mẹ mình, để ta vươn lên sống từng ngày ta đi tới. Và một người con nào mà có bố mẹ tu dưỡng đạo đức như thế, thì cái người con đó hưởng phúc rất là lâu dài. Thường bố mẹ biết tu hành, con cháu sau này rất là thành đạt.
[13:41]Nhưng nếu ta không may mắn, bố mẹ ta không phải là người biết trau dồi đạo đức đâu, sống theo cảm tính, khi thương khi ghét, khi thì nóng giận, khi thì ngọt ngào, khi thì chửi bới lung tung, vì nhiều khi bố mẹ ta cũng chưa biết đạo nữa, ta biết đến chùa lễ Phật rồi, mà nhiều khi bố mẹ cũng chưa biết nữa. Có không ạ? Có như vậy, thì ta vẫn yêu kính Người. Và làm sao cái báo hiếu của ta lúc này là quan trọng, là làm sao đem Phật pháp về dâng cho bố mẹ. Mong làm sao cho bố mẹ biết tụng một câu kinh, niệm một câu Phật, để cho bố mẹ ta được bước lên con đường của Chánh pháp. Đó, cái báo hiếu sâu xa không phải là mời miếng nước,
[14:32]đỡ miếng cơm, mà chính là đem đạo lý, đem Chánh pháp về cho, cho bố mẹ. Lần này con lại phải độ cho bố mẹ, nhưng mà không được khinh thường, không được nghĩ rằng à con, con là người biết Phật pháp trước, rồi con đi trên con đường Chánh pháp trước, còn bố mẹ là nhờ con mà được hóa độ. Không được kiêu hãnh như thế, mà vẫn phải sao, vẫn xem như là bố mẹ mình không may, à bố mẹ mình phải bươn chải cuộc sống vì mình, cho nên bố mẹ mình không có cơ hội để tìm đến với, với Phật pháp sớm. Còn ta nhờ ơn bố mẹ nuôi dưỡng, nha, bố mẹ gánh hết cái cực khổ cho đời ta, cho nên ta có may mắn, có cơ hội, có thời gian rảnh để đến chùa,
[15:20]gặp quý thầy, quý sư cô, thế là được quý thầy, quý sư cô dạy dỗ, nhắc nhở, à biết tu tập, thì bây giờ ta đền ơn bố mẹ là cái gì, chính là đem Phật pháp về cho, cho bố mẹ. Nói rằng bố mẹ đã nuôi con một đời vất vả, chính vì bố mẹ đã gánh sương, bố mẹ đã đội nắng, bố mẹ đã giẫm lên chông gai, mà cho đời con được bóng mát, cho đời con được thảm nhung. Và trên cái bước đường con tung tăng, con từ nhà con đến trường, con đi vào trong cuộc đời vui sướng đó, con đã ghé được vào, vào mái chùa, là con đã gặp được, gặp được Phật pháp, và con thấy Phật pháp là, là ánh hào quang, là điều mầu nhiệm, là niềm hạnh phúc,
[16:09]nên con cúi xin bố mẹ, à con cúi xin bố mẹ hãy nhận cho con một lạy này. Con xin bố mẹ hãy theo con đến với chùa, để bố mẹ thắp lên trong tim mình cái ánh sáng của sự giải thoát, giác ngộ mà Đức Phật đã truyền dạy từ hơn, hơn mấy nghìn năm xưa. Xin bố mẹ hãy, hãy đến với con về. Vì sao, vì cả một đời bố mẹ đã yêu thương con rất nhiều, bố mẹ đã cho con niềm yêu mến, vì để ngày mai con đến với cuộc đời, thế gian dù đầy lệ đắng tuôn rơi, con vẫn có một góc trời nương náu. Cái tình yêu thương của bố mẹ là như vậy, thì bây giờ con có xới đến ngàn bát cơm, có rót đến nghìn ly nước, có quỳ lạy bố mẹ cả một
[17:05]đời cũng không đền đáp được, thì chỉ có một cái điều mầu nhiệm là Phật pháp để con có thể đền ơn cho bố mẹ. Xin bố mẹ hãy đưa chìa khóa xe cho con chở bố mẹ đi chùa.
[17:24]Đó là cái Phật pháp, ta đem Phật pháp về độ bố mẹ là cái thiêng liêng. Còn ngoài ra trong cuộc sống, thì khi ta càng lớn lên, ta càng có năng lực để gánh vác cuộc đời thay cho bố mẹ, rồi bố mẹ ta cứ mỗi ngày già dần đi, ừm tóc thì bạc, ừm xương thì phai, dáng thì gầy còm, sức lực thì suy yếu, lúc đó thật sự là chỉ trông cậy vào cái đứa con mà nó biết hiếu thuận, biết tưởng nhớ mà đỡ đần mình trong lúc tuổi già. Nếu lúc đó mà đứa con nó vì cái gia đình riêng của nó mà nó thờ ơ với bố mẹ, thật sự là rất cay đắng, rất cay đắng. Cho nên cái đạo đức mà các bậc Thánh hiền dạy cho ta là để ta đừng trở thành một kẻ ác độc khi bố mẹ ta tuổi đã già.
[18:23]Còn nếu ta không có cái đạo hiếu mà từ các bậc Thánh hiền dạy dỗ, thì ta cứ sống theo cái bản năng tự nhiên thì từ từ tất cả chúng ta đều trở thành kẻ ác độc. Vì sao, vì lúc đó bố mẹ ta sức đã, đã tàn, lực đã kiệt, còn ta thì mải lo cho gia đình mình, chạy theo những cuộc vui của riêng mình, đắm luyến vào cuộc đời ở bên ngoài bên kia, còn để lại nơi cái mái tranh già, nơi bóng trăng soi, một thân hoặc là hai thân già còm cõi, và ta trở thành kẻ ác độc. Nhưng ta có những bậc Thánh, những bậc Thánh trí phi thường cứ nhắc đi nhắc lại mãi rằng để được làm người xứng đáng, ta phải có lòng hiếu đạo, nha.
[19:16]Nên chính ta càng lớn lên, trách nhiệm với cuộc đời càng nhiều thì càng không được quên công ơn bố mẹ, càng phải đỡ đần, chắt chiu, thờ phụng, phụng sự chăm sóc bố mẹ mình cho đến cái ngày bố mẹ mình từ giã khỏi thoái đời này. Mà cũng chưa xong. Bố mẹ từ giã cuộc đời rồi, ta vẫn chưa làm xong cái bổn phận của một người con chí hiếu, ta vẫn phải sao, vẫn phải tụng kinh, lễ Phật, cầu nguyện cho bố mẹ mình siêu sinh, hằng ngày phải miếng cơm, bát nước để lên bàn thờ mà cúng tụng không có sai sót. Đó, cái lòng hiếu trải dài đến như vậy, cho đến khi nào mà thật sự có thể qua nhiều khi qua mấy mươi năm rồi mới xong.
[19:59]Vì sao vậy, lúc đó bố mẹ ta có thể là biết tu ở nơi cõi kia về nơi cõi lành với Phật rồi, nên không cần ta phải cúng tụng nữa, hoặc bố mẹ ta đầu thai qua kiếp khác rồi, ta không cần cúng tụng nữa. Nhưng mà trong khoảng thời gian từ lúc mất cho đến lúc siêu thoát, cái chữ "siêu thoát" có hai nghĩa: một là về cõi lành, có nơi, trốn, chốn ở rất là hạnh phúc; hai, đầu thai lại cõi người, qua kiếp khác, đó là siêu thoát. Thì từ khi mất cho đến khi siêu thoát, thời gian không có biết được, không có 49 ngày cũng không biết chắc là 49 năm, nha, thì ta cứ thờ ngày nào, cúng ngày nào là cứ thờ cúng mãi chứ không có dừng, không có nghe lời ai mà nói
[20:39]49 ngày hay 100 ngày gì hết, cứ thờ mãi, hết năm này tới năm kia, nha. Và đó mới là đạo hiếu, đó mới là tấm gương cho các con của ta. Đó, đó là cái đạo hiếu đối với cha mẹ hiện đời. Còn đạo hiếu đối với cha mẹ nhiều đời thì thực sự cái khái niệm này hết sức là trừu tượng, hết sức là trừu tượng vì sao, vì ta không thấy. Ta không nhớ được cha mẹ mình ở những kiếp trước là ai. Ta không có cảm nhận được cái vòng tay ôm, những giọt nước mắt, à những cái muỗng cháo, những cái bầu sữa ở những đời xưa mà những cha mẹ đời xưa cũng đã vất vả vì ta. Ta không thấy, không nhớ, nên không hề có cảm xúc. Nhưng, nhưng Đức Phật đã dạy ta như thế,
[21:29]là qua nhiều kiếp luân hồi, ta đều có cha, có mẹ và kiếp nào cha mẹ ta cũng yêu thương ta như thế, cũng bầu sữa, muỗng cơm, muỗng cháo, bát thuốc, à cũng manh áo, cũng cõng ta đi đến trường, đưa ta đi về nhà, vân vân, cũng đều yêu thương như thế, tràn trề như thế, và suy ra từ một kiếp này để ta hiểu được vô lượng kiếp trước. Và người đệ tử Phật là người có trí tuệ, nhìn một kiếp này mà hiểu được vô lượng kiếp trước, nên phải biết rằng Đối với cha mẹ kiếp này ta hết sức là cố gắng đền đáp thâm ân. Nhưng mà ở những kiếp trước, đối với những bậc cha mẹ kiếp trước, thực sự ta không biết mình có đền đáp được chút nào hay chưa.
[22:20]Kiếp này ta biết Phật pháp, ta đến chùa dự Vu Lan thắng hội và ta biết sống hiếu kính với bố mẹ mình. Rồi bố mẹ mình qua đời, ta biết thờ phụng lễ bái, cúng tụng, cầu siêu, vân vân. Nhưng mà ở những kiếp trước liệu ta đã biết Phật pháp chưa? Ta đã đối xử đúng mực mức với cha mẹ mình ở những kiếp trước chưa? Lỡ ở những kiếp trước mà ta chưa làm tròn trách nhiệm của một người con, rồi luân hồi vô thường kéo ta đi trôi lăn mãi. Cho đến hôm nay biết được Phật pháp thì ta mới biết lòng hiếu, nhưng mà vô số kiếp trước ta đã sai sót, à ta đã khuyết lỡ, ta đã quên, ta đã bội ân thì sao? Người đệ tử Phật phải tự vấn mình như thế
[23:18]và cố gắng làm sao để đền đáp công ơn của cha mẹ của nhiều kiếp trước nữa. Nên đây ta thấy là cái lòng hiếu mà Phật dạy ta nó không phải chỉ là cái cảm xúc, cái đạo đức, cái trí tuệ hạn chế trong một kiếp này, mà Phật còn cho ta cái cảm xúc, cái đạo đức, cái trí tuệ nó vượt khỏi thời gian vô lượng kiếp trước nữa. Nên cái người đệ tử Phật ta đến với Phật pháp quỳ dưới Phật đài thực sự ta mở tâm mình đến vô biên vô tận. Và đối với các bậc cha mẹ kiếp trước thật là ta bó tay, nhưng Phật pháp nhiệm mầu. Phật pháp nhiệm mầu. Phật pháp Phật lực là là thiêng liêng, là vô biên, thế là ta nương nhờ Phật lực vô biên đó
[24:19]để có thể gửi lại, ngược lại vô lượng kiếp xưa cái lòng hiếu kính của ta đối với cha mẹ của vô lượng kiếp đó. Mỗi năm như vậy đến mùa Vu Lan thắng hội, ta lại cùng với nhau là ban ngày ta làm lụng rồi cố gắng tắm rửa chiều về đi đến chùa. Là xin được cùng với chùa ta tụng kinh, lễ bái là mong nhờ Phật lực cao siêu chứng giám đến cái tấm lòng của ta gửi ngược lại cho cha mẹ từ vô lượng kiếp trước. Kính lạy Thế Tôn, kính lạy mười phương Tam bảo, chư Phật, chư Pháp, chư Thánh Hiền Tăng. Con vì vô minh không nhớ được, không biết được những đấng sinh thành của con từ vô lượng kiếp trước. Và cũng vì vô minh, nhỡ có khi con đã bất hiếu,
[25:26]có khi con đã vong ân, có khi con đã tội lỗi, sai lầm. Nay trước Phật đài con thành tâm sám hối. Nay trước Phật đài bằng tất cả cái tấm lòng tôn kính đối với Tam bảo với vô số điều phước con đã làm trong đời, đem hết công đức này, công đức tu hành với Phật đài này, cái công đức mà con làm được với cuộc đời này xin hồi hướng lại cho cha mẹ từ vô lượng kiếp xưa. Những mong cha mẹ của con từ vô lượng kiếp trước được nương theo Phật lực, tu theo Phật pháp, vượt thoát khỏi cái mê lầm của trầm luân sinh tử để rồi luôn luôn theo Phật tu tập. Và nếu người còn sống thì từng bước tiến lên trên con đường giác
[26:24]ngộ, còn nếu người đã quá vãng thì được về cõi Phật an lành. Nam mô Thập Phương Thường Trụ Tam Bảo. Mỗi ngày ta ta cầu nguyện như vậy trong cái mùa Vu Lan thắng hội thì đây là cái lòng hiếu mà vượt thời gian mà Phật dạy cho ta như vậy. Cho nên, trong những ngày này, trong cái ngày tháng Bảy này, quý Phật tử cố gắng siêng đi chùa lễ bái, tụng kinh, cầu nguyện cho bố mẹ hiện đời và bố mẹ của vô lượng kiếp trước. Đó là ta học theo cái đạo hiếu mà Phật đã dạy. Còn thế nào là cái đạo hiếu xuất thế gian? Đạo hiếu xuất thế gian là thế này. Có những trường hợp có những người con lại khi gặp Phật pháp, cảm thấy lòng mình yêu mến Phật pháp đến
[27:22]không cùng tận và muốn đem cả cuộc đời này đi theo Phật tu hành để làm chi? Để sau này làm một vị Tăng, một vị Ni chân chính, mẫu mực, mô phạm mà dạy lại đạo lý, dạy lại đạo đức cho muôn người. Vì nghĩ như vậy nên có những người khi mà gặp Phật pháp như vậy, cái phát tâm xuất gia đi tu. Như là những vị Tăng Ni đang ngồi ở hàng trên của chúng ta vậy. Những vị đã xuất gia từ khi tuổi đời còn rất là trẻ. Dạ. Và theo cái nguyên tắc của người xuất gia là cắt ái từ thân, từ bỏ gia đình mình, từ bỏ trách nhiệm với gia đình, từ bỏ trách nhiệm đối với cha mẹ, anh chị em mình cả. Và thậm chí đối với cả cái xã hội tình non tình nước
[28:23]cũng giống như là mình cũng tạm chia lìa luôn vậy. "Lạy mẹ con đi về với trùng khơi. Lạy cha con đi về phía mặt trời. Đừng buồn khi con chưa tròn chữ hiếu. Hãy chúc cho con ngập ánh đạo soi." Và "Lạy ngày xa xưa vẳng tiếng mẹ ru. Lạy bờ vai cha trời thấp sương mù. Lạy tình quê hương bao nghìn năm cũ. Thế giới thiên thu người vẫn cần nhau." Bởi vì sao? Bởi vì "Thế gian là một cõi thương đau. Lối con về ngời sáng mai sau." Cái người hiểu rằng cuộc đời thực sự chính là bể khổ. Cho nên đã xuống tóc, đắp y cà sa, bước vào một cái thế giới mới, bước vào cái ngôi chùa thanh tịnh, đơn sơ, ừ dưa muối, nâu sồng, vậy đạm bạc, để làm chi?
[29:30]Để hằng ngày tinh tấn tu tập,
[29:34]chiến thắng từng cái phiền não, lỗi lầm của mình để mà tiến dần lên trên con đường đường giác ngộ. Thì cái người như thế sau này sẽ là một bậc mô phạm giữa đời đem cái đạo lý, đạo đức mà dạy cho muôn người. Thì cái người như vậy không còn được có trách nhiệm đối với gia đình nữa. Nếu nói theo thế gian coi như là một cái bất hiếu, một cái bất hiếu.
[30:04]Nhưng sự thực, những người như vậy là sao? Thật sự mới là những người hiếu phi thường, hiếu phi thường.
[30:18]Vì sao vậy? Thầy nói vậy không phải thầy dụ Phật tử đi tu hết đâu. Nhưng mà là sự thật. Là vì khi bố mẹ sinh con ra, nuôi con lớn thì trong nhân quả cái người con đó làm được bao nhiêu công đức thì hết một phần bảy chạy ngược về cho bố mẹ hưởng, một phần bảy. Theo lời Phật dạy, nhưng có khi con số nó nó cũng dao động, nhưng thường bình thường là một phần bảy. Nghĩa là đứa con của mình nó ra nó đắp một đoạn đường ngoài làng cho người ta đi thì cứ cắt ra một phần bảy đó là bố mẹ hưởng cái phúc đó, còn sáu phần bảy đứa con trực tiếp nó làm nó hưởng. Rồi đứa con lớn lên, nó làm một bác sĩ ờ nó chữa bệnh nhân tận tụy, hết lòng
[31:05]thì nó được phước bảy phần công đức phúc thì bố mẹ lấy một phần, nó hưởng sáu phần. Hoặc đứa con lớn lên nó là một cán bộ tốt vì dân vì nước, được bao nhiêu phúc được chia làm bảy thì bố mẹ lấy một là con cái hưởng sáu. Đó là tự nhiên nha, tự nhiên. Thì bây giờ nếu đứa con nó xuất gia, tu hành là một người tu sĩ chân chính, mẫu mực mà đem cái pháp lành độ khắp cái trần gian thì phước á lớn hay nhỏ ạ? Lớn hay nhỏ? Lớn cỡ nào?
[31:44]Lớn không tính kể, thì cứ cắt ra làm bảy phần, bố mẹ lấy một phần bảy. Lãi mà lãi một phần bảy thì hơi bị xã hội đen, phải không? Lãi hơi bị nặng ha. Nhưng mà nhân quả là vậy, nhân quả là bố mẹ hưởng. Thì khi mà bố mẹ cúng dường một đứa con cho Phật pháp, thực sự là buông tay luôn, không còn nghĩ đến việc nhờ con nữa và cứ nghĩ rằng tuổi già của mình sẽ chấp nhận hẩm hiu vì con mình đã sao, đã theo Phật, lo việc Phật, lo cho chúng sinh, không còn được phép lo cho bố mẹ nữa. Đâu có ngờ rằng, đâu có ngờ rằng là chính cái mà buông tay đó về sau lại được rất nhiều. Vì sao? Vì bây giờ ta có đem vàng lại ta cúng chùa
[32:32]thì phước cũng lớn lắm chứ không phải không. Ta đem gạo lại ta cúng chùa, phước lớn lắm đó, hoặc là ta có cả mảnh đất gần bên chùa, cứ thấy chùa chật chội quá, cứ thấy tội nghiệp, cái cắt luôn cả mảnh đất cúng chùa luôn, cho chùa được mở rộng ra. Phước lớn không ạ? Lớn lắm à. Cái người nào mà như vậy, ví dụ như bên cạnh chùa mình có đất cái thấy chùa chật chội tội nghiệp quá, cái cắt đất mình cúng hiến cho chùa, kiếp sau đời đời làm một đại gia kinh doanh nhà đất, đụng đâu là lãi đó. Không bị lỗ nha, không bị ép giá, không bị xuống giá. Ở đây có ai làm đại gia nhà đất không ạ? Đụng đâu trúng đó, mua miếng nào là lãi miếng đó.
[33:11]Còn ở đây là ai mua miếng nào lỗ miếng đó đâu? Không thấy? Vì kiếp xưa không có cúng đất cho chùa. Còn người nào kiếp xưa mà có cúng đất cho chùa thì đời sau nhà cao cửa rộng, ruộng đồng cò bay thẳng cánh, mua miếng đất nào lãi miếng đất đó, mở công ty bất động sản là làm ăn phơi phới. Ở đây có ai không ạ? Nếu chưa thì bây giờ lo làm đi, lo kiếm đất mà cúng cho chùa đi. Kiếp sau làm đại gia bất động sản nha.
[33:39]Còn người nào mà đem vàng, đem tiền, đem gạo cúng chùa thì kiếp sau luôn luôn là người ít nhất cũng là người đủ ăn đủ mặc, còn không, bắt buộc phải là người giàu có, không chạy đường nào. Mà nếu cái số tiền ta cúng lớn, rồi thầy, cô ở trong chùa đó đem làm được những việc Phật sự tốt lành, ồ phước ta hưởng không biết đường đâu mà tính, kiếp sau rất là giàu. Rồi có người nói: "Dạ thưa thầy, con nằm mộng con thấy kiếp trước con có đem mười cây vàng con cúng chùa, rồi kiếp này khi con lớn lên con làm đâu là là lãi đó, đụng đâu là ra tiền đó. Thì con khi khi mà con làm ăn thành công như vậy con cũng không biết cái nhân quả
[34:20]gì, con cứ cầu nguyện cái Phật cho con nằm mơ thấy kiếp trước là bởi vì con có đem mười lạng vàng đến cúng chùa, nên kiếp này con làm ăn rất là suôn sẻ. Nhưng mà ở thuở nhỏ con có một lần con bị đói, phải lấy vỏ chuối mà ăn thì cái đó là cái nhân quả gì? Mà con thấy con không có phải là con người ác, cái người mà ép ai phải bắt ai phải nhịn đói nhịn khát, nhưng mà thế tại sao kiếp này lại có cái lúc là con phải rơi vào hoàn cảnh đói đến nỗi phải lấy cả vỏ chuối mà ăn?" Ở đây có ai đói đến mức lấy vỏ chuối mà ăn chưa ạ? Có hả? Ghê vậy! Thì cái nhân quả là như thế này: à nói kiếp trước à Phật tử cũng là người rất là rộng rãi,
[35:02]hào phóng, dám đem mười cây vàng mà cúng chùa mà. Nhưng mà đối với mọi người mình cũng sống rộng rãi nhưng chỉ bị cái nghiệp này: ăn không hết, bới bát cơm ăn không hết đem đi đổ, đổ vào thùng rác. Cái bánh mì ăn nửa cái không ngon, vứt nửa cái vào thùng rác. Bánh bao ăn nửa cái cái nói bánh bao này ăn không vừa miệng, vứt nửa cái vào thùng rác. Thì kiếp sau sẽ có những ngày tháng đói mà kiếm vỏ chuối mà ăn. Hoặc có những người kiếp trước uống chai Lavie cầm cái tu ừng ực ừng ực được nửa chai cái để xuống, nói chuyện quên bỏ đi. Rồi cái nửa chai đó ai uống? Có ai dám uống nữa không? Không. Mình cầm mình ngậm miệng mình rồi không ai dám uống rồi người ta làm cái gì?
[35:48]Đổ. Đổ. Và cứ nhiều lần như vậy. Vô tiếp khách rồi uống ly nước xong để xuống còn nửa ly nước rồi bỏ đi về. Nước còn rồi ai có ai uống nửa ly nước đó không? Không. Tức là nhiều lần phí phạm thì kiếp sau có những lúc khát đến không có một giọt nước mà uống, lê lết bò trên đất này nè mà liếm từng miếng nước dưới sình để mà cho cho đã khát. Nhiều khi phải đi nhằm những cái lúc mà bí đường, cái vũng mà trâu nó nằm á, nó đọng nước sình ở đó, lúc đó gặp được cái vũng nước mừng quá cúi gục đầu xuống nè mà uống ừng ực ừng ực cho đã khát. Rồi có những lúc cái quả báo phải trả như vậy là bởi vì sao? Bởi vì đã có những lúc phí phạm như vậy.
[36:33]Cho nên là cái nhân quả của cái việc giàu sang hay nghèo khó nó đều liên quan đến vật chất của ta. Ta đem vàng ta cúng chùa, đem tiền cúng chùa, cúng gạo cúng chùa thì đời sau chắc chắn ta được no đủ. Ta đem đất cúng chùa, về sau là nhà cao cửa rộng. À ta lấy xe ta đón quý thầy quý cô đi Phật sự, về sau mình được xe hơi máy bay gì đó, vân vân. Ha. Hoặc là ta đắp đường cho mọi người đi thì kiếp sau mình bước lên xe xuống ngựa. À mình bắc cái cầu cho làng đi qua sông qua suối, kiếp sau mình mở cái là lên máy bay mà đi, vân vân ha, sung sướng vô cùng. Nhưng tất cả đều không bằng cúng một người con cho Phật.
[37:15]Cúng một người con cho Phật.
[37:20]Cúng một người con mà đó là một người con ngoan, một người con đáng lẽ là một người có tài có đức lớn lên nó sẽ thành công giàu sang nó nuôi lại mình sung sướng, nhưng không, vì thấy con mình yêu Phật pháp và mình thấy mình cũng yêu Phật pháp, biết rằng cái đứa con mình khi nó đi tu nó sau này sẽ giáo hóa được bao nhiêu người, thế là hy sinh. Cắt khúc ruột mình đem dâng cho Phật pháp, chấp nhận mình già mình lủi thủi hẩm hiu. Mình sẽ khó khăn, nhưng không, vì Phật pháp đem cúng một đứa con cho Phật pháp thì cái phước đó kiếp sau là sao ạ? Kiếp sau có phải nhà cao cửa rộng sung sướng không? Kiếp sau không cần nhà cao, không cần cửa rộng,
[38:00]không cần xe hơi, không cần máy bay, vì sao vậy? Vì mình ở trên cõi trời. Nghĩ cái gì cái đó nó hiện ra. Muốn cái xiêm y, muốn cái thiên y màu nào thì nó hiện ra cái thiên y màu đó. Muốn đi đâu, trong chớp mắt là bay về đó liền, tại mình người cõi trời mà. Người cõi trời là được cái như ý túc, muốn cái gì hiện cái đó ra, gọi là cũng gọi là cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Cái phước mà đem một đứa con cúng cho Phật và đứa con đó tu hành chân chính đắc đạo, giáo hóa chúng sinh thì bố mẹ lên cõi trời. Thì cái chuyện mà giàu sang, nhà cao cửa rộng, ruộng đồng cò bay thẳng cánh ở thế gian này chẳng là cái đinh rỉ gì cả nha.
[38:44]Không ăn thua gì cả. Nên cái phước đó lớn hơn rất nhiều, nên ở đây là cái báo hiếu xuất thế gian. Nếu có một người con rất yêu kính bố mẹ mình, nhưng mà lại yêu kính Phật pháp bội lần, về quỳ lạy bố mẹ, xin bố mẹ cho con đi tu. Thì bố mẹ chỉ dặn con vài điều: "Nếu con đã một lần mà bỏ nhà đi tu thì con hãy nhớ một điều: bố mẹ sinh con ra, nuôi con lớn lẽ ra là mong chờ con đền đáp, nhưng vì con yêu kính Phật pháp mà bố mẹ cũng yêu kính Phật pháp nên bố mẹ cho con đi tu. Mà con hãy nhớ: một lần đi rồi, vĩnh viễn không trở lại. Một lần xuất gia rồi đời đời kiếp kiếp phải phải xuất gia, không bao giờ được sống là người thế tục nữa, rồi con hãy đi."
[39:39]Bố mẹ nào mà nói được cái câu đó rồi là phước động lên tới cả cõi trời. Bố mẹ mà biết nói câu đó rồi là trên cõi trời Đế Thích rung rinh luôn. Vì bố mẹ chưa xuất gia mà cái ánh sáng của lòng mình dẫn dắt cho con mình đi tu luôn là như vậy. Mà người con đi tu mà tu hành chân chính thì phước bố mẹ mình được hưởng rất là nhiều. Đây là cái báo hiếu xuất thế gian. Tuy nhiên, nếu cái người con đó đi tu
[40:11]nghĩ rằng cái người tu rồi là cắt ái từ thân không còn phải lo cho bố mẹ nữa, nhưng mà vào đạo thì không chân chính tu hành thì sao ạ? Thì sao? Thì người này bội bạc cả hai đường. Đối với bố mẹ mình là người bất hiếu. Đối với đạo mình là người bất toàn. Thì cả đạo hiếu thế gian cũng không làm được, cả cái đạo xuất thế gian cũng không thực hiện được, thì đi về đâu ạ? Người này đi về đâu? Kiếp sau không biết về đâu á. Mang thân súc sinh làm chó, làm trâu là không biết á, không bảo đảm tí nào. Cho nên cái người mà xuất gia là ta đánh một ván cờ lớn, tức là không báo hiếu được bố mẹ là một cái thiệt thòi
[41:01]lớn, là một cái khiếm khuyết rất lớn cho đời. Mà nếu vào đạo mà bất toàn, không tu hành chân chính được nữa thì coi như ta thua trắng tay luôn, là đường nào ta cũng cũng cũng cũng sai lầm cả, phạm tội cả thì không còn đường trở lại, không còn đường trở lại, đọa luôn, đọa súc sinh luôn. Cho nên, một người mà xuất gia tu hành thì phải quyết tu hành cho chân chính để chi? Để báo được cái hiếu xuất thế gian cho bố mẹ mình, đem công đức xuất thế gian mà báo hiếu cho bố mẹ mình, thay vì phải hầu hạ, chăm sóc, bưng cơm mời nước khi bố mẹ mình già yếu. Nhưng mà bây giờ lại không làm được cái công việc đó nữa,
[41:44]mà chỉ ráng tu, làm cái công việc Phật pháp để cho bố mẹ mình được hưởng phúc, đó gọi là báo hiếu xuất thế gian. Mà nếu không làm được nữa thì người này tội lỗi vô cùng, tội lỗi vô cùng. Cho nên, cái người xuất gia coi vậy đó, cái trách nhiệm nặng lắm, không phải dễ đâu. Nếu mà tu không thành, tu không đúng hướng, tu không tinh tấn thì phạm nhiều tội cùng một lúc, phạm nhiều tội cùng một lúc. Còn nếu mà tu chân chính, tinh tấn, đúng hướng thì cái phước đó mới tỏa ra đền bù lại hết bao nhiêu cái mình đã đã bỏ mất. Nên quý Phật tử mà nhìn thấy quý thầy, quý cô, thấy coi vậy chứ cực lắm chứ không phải dễ.
[42:34]Mà quý thầy, quý cô cũng vậy, khi đã khoác cái áo cà-sa này, đã phủi mái tóc xanh này, cũng biết rằng cái trách nhiệm của mình rất là rất là nặng. Nhưng cái con đường tu tập thì thật là thiên nan vạn nan, khó lắm, không phải dễ đâu. Thiên nan vạn nan là sao? Là vì sao? Vì cái người chiến sĩ á chiến đấu ở ngoài mặt trận á, có nhắm thẳng quân thù mà bắn, phải không ạ? Cứ cầm súng bắn, có ai mà bắn vô phía sau lưng mình không? Không, cứ nhắm thẳng quân thù mà bắn thì còn có đối tượng, có kẻ thù để ta đánh. Nhưng mà người tu thì đánh ai ạ? Đánh ai? Đánh chính mình. Đánh chính mình là sao? Cứ mỗi ngày đưa tát đưa má mình mà tự tát hay sao ạ?
[43:22]Không. Chiến thắng được cái tâm mình, sửa được cái tâm mình. Nhưng mà biết cái tâm mình làm sao để sửa? Biết tâm mình sai chỗ nào để mà sửa? À, tâm mình là gì? Vô hình. Tâm mình vô hình, không thấy, nhưng trong đó đầy sai lầm. Mà một khi bước vào cửa đạo rồi, phải tìm nó ra, định hình nó, biết sửa, biết cắt, biết xén, biết đắp, biết bồi cho thành một cái nội tâm tốt đẹp, trong sáng, rực rỡ mà chi? Để toát ra bên ngoài thành một đạo hạnh cao siêu mà cho bao nhiêu người được trông theo, nương tựa, khó lắm, mà cái tâm thì vô hình. Thì bây giờ làm sao mà tu tâm? Tu tức là tu tâm, ừ sửa được cái tâm mình là sửa được tất cả.
[44:11]Tu được cái tâm mình tức là tu được tất cả, thắng được tâm mình là thắng tất cả. Không trên đời không còn gì để sợ nữa hết. À. Nhưng mà tâm mình là cái gì? Ai biết?
[44:27]Tâm mình thì nó nhiều thứ lắm, nhưng bây giờ ta nắm một cái này thì ta no ta có thể nắm được cái giềng mối của tâm, nắm được cái thương và ghét. Ta đang thương điều gì, ta đang ghét điều gì, ta nắm cái đó mà ta tìm cho ra nó thì bắt đầu ta biết tu. À, ta xem coi cuộc đời ta thương điều gì, ta ghét điều gì, bắt đầu ta biết tu. Vì sao vậy? Vì Đức Phật dạy ái là nguyên nhân của của đau khổ. Nhiều người không trả lời nha, không học thuộc giáo lý nha. Thứ nhất là Khổ đế phải không? Đời là bể khổ. Thứ hai là Tập đế, nguyên nhân của khổ là gì? Là ái, thương ghét. Thứ ba là Diệt đế là gì? Niết bàn, hết khổ.
[45:17]Thứ tư là Đạo đế là gì? Là con đường đưa đến giác ngộ, giải thoát. Đó, bấy nó phải thuộc cho chắc nha. Nên ái là nguyên nhân của đau khổ, thương ghét chính là nguyên nhân của trầm luân sinh tử. Nên bây giờ ta cứ quan sát tâm mình suốt ngày, hết ngày này qua ngày kia, xem ta đang thương điều gì, ta ghét điều gì, ta đang ưa điều gì, thích điều gì, ghét điều gì, chán điều gì, ta đang kính trọng điều gì, ta đang khinh bỉ điều gì, tức là cứ quan sát tình cảm thôi là ta biết cái động lực của luân hồi sinh tử nằm ở chỗ này. Và ta nhớ, ví dụ như bây giờ ta xem những người mà họ quảng cáo vậy, họ cũng đều kích động tình cảm của ta hết.
[45:55]Ví dụ như là thấy hình vẽ một người đàn ông cầm cái chai sữa tắm, họ nói câu gì? Lúc đó tôi nói gì? Người đàn ông sành điệu, phải không ạ? Nói: "Người đàn ông sành điệu". Sành điệu là cái gì? Tức là người đàn ông lịch lãm, phải không? Biết nhiều, có bản lĩnh mà phụ nữ thấy thì phải mê. Đó, đại khái là người đàn ông sành điệu, lịch lãm là vậy, mà nhờ có chai sữa tắm vậy thôi. Nhưng như vậy thì nó gợi cái gì nơi ta? Gợi cho ta một cái gì? Thích, cái ham thích, phải không? Ham thích. Đó, cái ham thích đó chính là cái gì? Ái, yêu ghét, phải không ạ? Hoặc là cái Coca-Cola, Pepsi á, một cái gì đó cái người nó
[46:35]nhảy cẫng lên nó bật cái chai nước xì ra, nó nói gì? "Đã quá, đã quá!" Cái "đã quá" đó là gì? Cảm xúc, phải không ạ? Cảm xúc yêu ghét. Nên tất cả những cái quảng cáo các sản phẩm mà nó muốn bán cho ta thì nó đều gợi cái gì? Yêu ghét của ta cả. Hễ mà ta yêu là ta đi mua món hàng đó về, nó nó gợi gợi cái cảm xúc, gợi cái tình cảm của ta cả. Và mọi việc trên đời này đều
[47:02]động tới cái thương ghét của ta cả. Nhưng mà nếu ta thương đúng, ta ghét đúng, coi vậy chứ ta có được một số phúc để sống trên đời. Còn nếu ta thương sai, ta ghét sai thì ta lập tức mang tội liền. Còn bậc giải thoát thì sao? Vượt khỏi thương ghét, chỉ còn tâm từ bi mà thôi. Bây giờ ta nói ba cái nè. Một là cái thương ghét đúng, hai thương ghét sai, ba là tâm từ bi vượt ngoài thương ghét thường tình. Bây giờ thế nào là thương ghét sai? Là thế này, cái người đó đáng lẽ ta phải thương mà ta lại không thương, ta ghét, mang tội liền. Ví dụ như ai đáng lẽ ta phải thương? Ai? Ai? Trời ơi nhìn lên đây thấy một hàng. Thấy không?
[47:49]Đó, đây là những người mà ta phải thương, là những người tuy là tóc không dài, à, áo không mốt-đen, à, tóc thì có đâu một hai ly, mới mọc có một hai ly, áo thì cứ một cái kiểu một như vậy không có mốt-đen, nhưng đó là những người mà ta phải phải thương, phải kính. Mà nếu ta thương, ta kính được đúng đối tượng này thì ta có có phúc. Còn nếu mà nghè những người như thế này mà ta ghét thì sao? Mang tội liền. Đó là ta ghét người đáng thương mà ta lại thương người đáng ghét, thành tội liền. Đó là điều Phật dạy đó. Nên ta kính người đáng kính và sự thật khinh người đáng khinh. Nói chữ khinh người đáng khinh thì nó không phải
[48:31]đạo Phật nữa, thiệt sự đạo Phật là gì? Xót xa tội nghiệp cho cái người đáng khinh. Bây giờ đó là ta thương ghét đúng ta có có phúc, ta thương ghét sai ta có tội. Ví dụ như ta đọc trong báo ta thấy có cái cô đó là một cô cô gái đẹp, lớn lên không biết sao cứ yêu phải một anh chàng, anh chàng này lại là một tên tướng cướp, tướng cướp rồi cái dính vào những cái tội phạm như buôn ma túy. Đến khi mà bị công an truy đuổi, bắt thì anh chạy mất còn lại cô, thì chụp bắt điều tra cô thì cô cứ tìm cách bao che, bảo vệ. Cho đến khi mà công an đấu tranh rất vất vả rồi mới bắt được anh anh ta về. Bắt được anh ta về thì cũng khép tội cô này luôn là bao che cho tội phạm.
[49:22]Thì trong trong luật hình sự nó như vậy mà, bao che. Thì đến khi người ta hỏi: "Vì sao cô bao che?", cô trả lời là vì cô quá yêu anh, quá yêu anh. Mà anh là ai? Tên tội phạm. Như vậy đã yêu đúng hay sai? Sai. Kết quả của cái yêu sai là sao? Tù. Đó là tòa án kết tội liền, nhưng mà trong nhân quả cũng kết tội luôn vì ta đã yêu sai người. Còn ví dụ như là ta thấy một người mẹ hiền vất vả tần tảo nuôi con, ta nên thương hay ghét? Thương. Cái thương đó đúng hay sai? Đúng, ta có phúc liền. Hoặc ta thấy một đứa trẻ nó ngoài cái giờ đi học về nhà ráng phụ tiếp đỡ đần bố mẹ, thì đứa bé đó đáng thương hay đáng ghét? Đáng thương.
[50:08]Và ta thương nó thì ta có có phúc. Nhớ như vậy. Đó, trên đời này có nhiều cái người để cho ta thương và ta thương như vậy là ta thương đúng. Còn có những người ta không được thương, không được mê muội kiểu đó, vì nếu ta thương sai, ta mang tội. Giống như là cái cô gái đã yêu nhầm và bao che cái anh tướng cướp mà yêu một cách điên cuồng, không hiểu lý do tại sao, không còn lý trí nên phải tội theo. Mà thế gian là như vậy, ta yêu ghét đúng ta có phúc, ta yêu ghét sai ta có tội, nhưng tội hay phúc gì làm sao? Cũng là trôi lăn, trầm luân trong sinh tử, luân hồi cả. Còn nếu ta chiến thắng được cái yêu ghét này,
[50:47]vượt khỏi những yêu ghét tầm thường này để cho tâm hồn ta được thanh tịnh mà chỉ có cái lòng từ bi mênh mông yêu khắp cả vạn loài, thì đó là cái trái tim, tâm hồn của một bậc thánh giải thoát, giác ngộ. Và ta đi tìm điều này, khi ta đến với cửa Phật là ta đi tìm điều này, ta đến với cửa Phật là ta tu cái này, ta nắm được cái này là tu, đây là cái tu tâm. Cho nên khi quý thầy, quý cô xuất gia vào đạo, cái cực của quý thầy, quý cô là gì? Chiến thắng cái yêu ghét. Dẹp cái yêu ghét sai là được rồi, đến cả cái yêu ghét đúng cả quý thầy, quý cô cũng dẹp luôn từ từ luôn, không còn luôn. Để rồi cuối cùng chỉ còn cái gì?
[51:30]Chỉ còn, chỉ còn lòng từ bi mênh mông, không có giới hạn. Đó là nắm cái đó mà quý thầy, quý cô đi tới thôi. Mà đến ngày nào, có khi 5 năm, có khi 10 năm, có khi 30 năm sau tu hành bắt đầu quý thầy, quý cô mới làm chủ được cái yêu ghét trong tâm mình. Không còn yêu sai, ghét nhầm, không còn yêu ghét cái tầm thường nữa, mà bắt đầu chỉ là sống bằng lòng từ bi mà thôi. Chỉ yêu thương mọi người chan hòa, bình đẳng, bao la, không điều kiện, không ràng buộc. Đó từ từ quý thầy, quý cô là tiến tới cái tình yêu đó đó, tới cái từ bi đó. Nhưng mà để có thể chiến thắng được cái yêu ghét tầm thường, để có thể đạt được cái từ bi vô hạn đó
[52:19]thì quý thầy, quý cô phải, phải kinh qua rất nhiều cực khổ, nhiều đạo lý, nhiều phương pháp, nhiều kỹ thuật, nhiều công phu, không phải đơn giản đâu. Phải ngồi thiền kiểm soát tâm mình, phải lạy Phật sám hối, phải đọc những câu kinh, nghiền ngẫm những câu kệ và ứng dụng trong cuộc sống này từng cái lời ăn, từng tiếng nói, từng bước chân đi, từng cánh tay đánh. Cẩn thận từng chút như vậy để kiểm soát cái yêu ghét của mình coi còn thương chỗ nào, ghét chỗ nào. Một người đó đáng ghét tới, ta có ghét nữa hay không. Ngày xưa người đó là mình ghét cay ghét đắng, nhưng mà qua 10 năm tu hành rồi, gặp lại người đó còn ghét nữa hay không?
[53:02]Nếu vẫn còn ghét như ngày xưa là biết rằng mình đạo lực không tiến. Nghĩa là 10 năm rồi gặp lại cái người ngày xưa họ hại mình, họ mắng mình, họ nói xấu mình, mình rất căm ghét. Nhưng mà 10 năm gặp lại bỗng nhiên không còn ghét nữa, tan biến hết thì biết rằng mình sao? Đã bước được một bước dài trên con đường đạo và tu là phải như vậy. Hoặc là ngày xưa gặp một người mà mình rất yêu. Ví dụ như trước khi mà thầy đi tu đây nè, thầy thầy Tuân đây nè, ví dụ trước khi thầy Tuân thầy có yêu ai đó, không biết có không để lát thầy sẽ điều tra. Ví dụ như thầy có yêu ai tha thiết, à ví dụ vậy. Cái thầy đi tu sau 10 năm gặp lại không biết thầy còn yêu không nhỉ?
[53:40]Không biết có hỏi này không? À lúc đó lúc đó cái thầy gặp lại cái bỗng nhiên thầy thấy lòng mình thanh thản. À cũng con người đó, cũng ánh mắt đó, cũng nụ cười đó, cũng mái tóc đó, cũng dáng đi đó, cũng cái giọng nói êm ả đó. Nhưng mà ngày xưa mình đã thổn thức, đã xúc động, đã nhớ nhung, đã về làm thơ. Không biết thầy có làm thơ không nhỉ? Rồi cái nhưng mà bây giờ qua 10 năm tu hành gặp lại, cái lòng rất thanh thản. Cái thổn thức, cảm xúc nó mất rồi. Thế là biết mình đã bước một bước rất dài trên con đường đạo là vượt khỏi những cái yêu ghét tầm thường. Mà bây giờ sao? Chỉ còn lại cái lòng từ bi bao la.
[54:17]Đối với chúng sinh nào cũng vậy, một cái người già lụm cụm tới chùa mình cũng yêu, một đứa bé lăng quăng chạy tới chùa mình cũng yêu, cái người giàu sang đến chùa mình cũng đối xử đàng hoàng, cái người nghèo khổ đến chùa mình cũng đối xử đàng hoàng. Cái lòng từ bi lần lần nó chan hòa và bình đẳng đến với tất cả chúng sinh thì đó là bắt đầu làm chủ được cái tình cảm yêu ghét của mình và đó là giềng mối của sự tu hành và đó là một bước tiến trên con con đường đạo. Là cái cái cái chìa khóa cũng là cái giềng mối chính á trong việc tu hành. Tu tâm thì mênh mông nha, nhưng mà ai làm chủ được cái tình cảm thương ghét thì thì người đó biết cách tu.
[55:01]Nhưng vì sao ta thương, vì sao ta ghét? À lý do của yêu ghét thì nó có hai nguyên nhân. Một có nguyên nhân là từ nhân quả kiếp trước và một nguyên nhân là của tâm lý kiếp này và nó mở ra một cái nhân quả mới. Từ kiếp trước là sao? Ví dụ như là kiếp trước á ta chịu ơn ai thì đời này gặp người đó tự nhiên ta thương. Kiếp trước mà ai hại ta, ta gặp lại người đó tự nhiên ta ghét. Cho nên cái thương ghét nó lệ thuộc vào nhân quả đời trước. Cái thương ghét này nó là hệ quả thôi, nó là hệ quả tự nhiên của cái nghiệp báo duyên nợ từ đời trước kéo lại. Cho nên là ta không chủ động được. Gặp người đó tự nhiên thương,
[55:44]gặp người đó tự nhiên ghét, ta không làm chủ tâm mình được. Trừ những người tu hành rất cao thì mới thắng được cái duyên nghiệp quá khứ để mà đáng lẽ gặp lại cái người oan trái cũ ta ghét, ta vượt ta không ghét. Đáng lẽ gặp lại người đó ta phải si mê, vượt khỏi không si mê. Đó là người cái đạo lực thắng được nghiệp lực, đó là quá khứ. Còn có trường hợp nó không bắt nguồn từ cái duyên nợ quá khứ mà nó từ cái khuynh hướng của hiện tại. Cái khuynh hướng hiện tại sao ví dụ? Ví dụ có cái cô đó, cổ thích màu tím à thì cổ ghét cái màu trắng. Ví dụ có một cô gái thì tự nhiên có hai anh chàng cùng đến nói
[56:20]chuyện với cổ, một anh thì mặc áo tím, anh mặc áo trắng. Thế là cổ đâm có cảm tình với anh mặc áo tím vì cùng gợi cái sở thích của cổ lên. Và khi cổ thương cái anh mặc áo tím, nó không bắt nguồn từ cái nhân quả kiếp trước mà nó được khơi từ cái sở thích tâm lý của kiếp này. Thế là cổ bắt đầu cổ mở ra một cái nghiệp mới trên con đường luân hồi của cổ, có một con người để cổ yêu thương. Mặc dầu kiếp trước không có nhân quả duyên nợ gì với nhau nhiều, chỉ vì đụng tới sở thích thôi. Hoặc là có một anh chàng anh chỉ thích người răng đen, anh không thích người răng trắng. À thế có trong một buổi mà gặp gỡ nhiều cô gái tự nhiên có
[56:58]một cô, cô cười ra cái hàm răng đen nhánh vì mới nhuộm. Không biết bây giờ còn ai răng đen không cà? Có một cô răng đen nhánh thế là anh chàng bỏ mặc hết tất cả những cô răng trắng, cứ đi theo cô răng đen mà không phải là vì kiếp trước có duyên nợ gì cả, chỉ bởi vì đời này cô gợi được một cái sở thích trong lòng anh. Và anh mở ra một cái nhân quả mới hoàn toàn trong luân hồi. Kiếp xưa không duyên, bắt đầu từ hôm nay có duyên chỉ vì cái hàm răng đen. À nên có nhiều cái nó vô cớ. Nên cái lòng thương ghét đó là có khi vì nhân quả duyên nợ đời xưa mà thương ghét và có khi chỉ vì cái cái gợi một cái tâm lý trong hiện tại và ta thương ghét.
[57:41]Mà cái gợi tâm lý hiện tại mà thương ghét á là nhân quả mới của luân hồi. Kiếp xưa không có, ngày hôm nay bắt đầu mới có một cái nhân mới để rồi sao? Cái nhân đó nó tuôn chảy mãi trên dòng luân hồi vô tận. Và đây là điều rất là đáng sợ. Đáng lẽ là ta bớt cái nhân duyên đi, bớt cái duyên nợ ràng buộc đi, bớt yêu, bớt ghét để dễ tu. Nhưng vì bị ai gợi một cái sở thích một cái thế là ta khởi lên một cái nghiệp ái bắt đầu trong cái đường luân hồi vô tận này rất là khổ. Nên vì vậy, ta kiểm soát cái tâm mình đừng để ưa, để chán cái gì quá đáng để không sinh ra cái yêu, cái ghét cái gì bất ngờ đó, để ta dễ tiến tu trên cái đạo từ bi vô ngã nha.
[58:29]Và như vậy là con đường thênh thang, giải thoát ta từ từ đi tới. Mà nếu một người nào tu hành được như vậy đó là người báo hiếu được cho bố mẹ mình một cách rất là phi thường, rất là cao siêu. Thì thôi, thời gian đã đã qua và chư tôn túc cũng đã chứng minh đầy đủ ha buổi Pháp thoại ngày hôm nay. Chúng tôi trước hết là xin kính chúc cho chư tôn đức, tăng ni pháp thể an khang, chúng sinh dị độ, Phật sự viên thành, tinh tấn tu hành sớm thành đạo quả cho chúng sinh nương tựa. Chúng tôi cũng kính chúc các quan khách chính quyền đã giúp cho chùa Bình Lâu cho cái Lễ Vu Lan thắng hội này được nhiều cái thuận duyên.
[59:19]Mong cho quý vị càng lúc càng thăng quan tiến chức, vì lo cho chùa có phước á, càng ngày càng thăng quan tiến chức như vậy. Gia đình được nhiều hạnh phúc. Và thầy cũng chúc cho quý Phật tử trong cái mùa Vu Lan này làm được nhiều công đức lành để mà hồi hướng về cho cho bố mẹ mình đời này và những đời sau. Cuối cùng, chúng ta cùng chắp tay nguyện cầu cho pháp giới chúng sinh đồng thành Phật đạo. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:00:24]Lạy mẹ con đi về với trùng khơi. Lạy cha con đi về phía mặt trời.
[1:00:40]Đừng buồn khi con chưa tròn chữ hiếu.
[1:00:48]Hãy trông chờ con ngập ánh đạo soi. Thế gian là
[1:00:58]một cõi thương đau.
[1:01:02]Lối con về ngày sáng mai sau. Tình yêu thương dâng tràn muôn hướng. Dưới chân vạn...
[1:02:30]Dưới Phật đài, nguyện ước bao la.