[0:20]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:26]Trước hết là thầy rất là cảm động, vui mừng khi mà ngày đầu năm mới thiêng liêng, quý Phật tử đã về đây để vui xuân, đón Tết với chùa. Điều đó có nghĩa là cái tấm lòng của quý Phật tử dành cho Phật pháp rất là lớn, cái tình cảm quý Phật tử dành cho Thiền Tôn Phật Quang rất là nhiều. Nên đối với cái tấm lòng đó, thầy rất là cảm kích, nên nguyện trên chư Phật gia hộ cho quý Phật tử là được nhiều phúc lành trong năm mới.
[1:21]Được nhiều phúc lành có nghĩa là trong cuộc sống của mình nó nhiều cái may mắn hơn, được sức khỏe nhiều hơn, những cái tai ách nó vượt qua, rồi
[1:35]nhiều cái điều mình mong muốn được thành tựu và đặc biệt là có cơ hội để làm được nhiều điều phước, tinh tấn tu hành. Thì đó gọi là phúc lành như vậy. Thì ở ngoài đời người ta thích tiền, nên người ta có cái câu chúc là chúc nhau là: "Tiền vô như nước Sông Đà, tiền ra thì nhỏ giọt như cà phê phin". Nói như vậy chắc chết quá, nếu mà tiền vô nhiều mà ra chút chút như vậy thì chắc là trong ba ngày là sập nhà. Nên ở đây mình, mình không có tham tiền. Cái người mà về chùa chắc là có tham cũng tham chút chút thôi, ha. Mình tham cái, cái mà nó vô hình chứa không có hết, chớ tiền chứa ít bữa nghẽn chật à.
[2:21]Nên mình ham cái phước thôi, mà mình sợ là sợ cái điều, điều tội, giữa phước và tội. Cho nên mình chúc nhau nữa lại, là chúc nhau là phúc lành nhiều như nước Sông Đà ha, nhưng mà tội thì có lỡ làm thì chút chút như cà phê phin, vậy thôi.
[2:40]Vậy năm mới vậy. Cũng không, không ai mà hoàn hảo mà không sơ suất, thế nào trong năm mới mình cũng có gây cái lỗi gì đó chớ cũng, chớ không phải là hoàn toàn không có lỗi, nhưng mà nếu lỡ thì chút chút xíu thôi, còn cái mà ta có trí tuệ làm được nhiều điều phước thì nó nhiều, nhiều như là nước Sông Đà, ý là như vậy. Nhưng mà khi mà ta tu tập lâu á, mình tu cho tinh tấn,
[3:08]dốc lòng, thì qua nhiều năm nhiều tháng ta thấy được một điều rất là rõ thế này: là lần lần mình, mình tránh được lỗi lầm đó, không làm lỗi, hễ làm chỉ là điều phước thôi, không có làm điều lỗi. Mà những điều lỗi của mình là những điều cực kỳ vi tế, sâu xa mà người phàm phu không thấy được, chỉ có Phật mới biết thôi. Lúc đó phải bậc trí rất là lớn mới biết cái lỗi của mình, mà khi biết như lỗi như vậy mà những cái lỗi đó thì mấy ngàn năm mới hết, những cái lỗi mà thuộc về lỗi sâu xa, vi tế đó, một bậc Bồ Tát phải tu tập qua mấy ngàn năm mới hết. Chứ còn những cái lỗi lặt vặt thường thường của người
[3:47]phàm phu thì chẳng bao giờ phạm nữa, như vậy. Thì hôm nay vậy, ngày đầu năm chùa mình thì ăn Tết bằng giáo lý. Nói bằng ăn Tết bằng giáo lý chớ bánh mứt cũng đầy đủ lắm, quý Phật tử cứ, thầy cứ mời ở đây ăn Tết nha, ai ở lại được cứ ở lại đây ăn Tết với với chùa không sao cả, Phật nuôi, mình ở chùa mình ăn Tết Phật nuôi chả sợ đói nha, không sao. Nhưng mà cái đặc biệt của chùa ta là ta ăn Tết bằng giáo lý, sáng, trưa, chiều, tối lúc nào cũng có đạo lý để nghe, để tu. Ta có những phương pháp tập luyện, lát nữa ta cũng sẽ tập luyện lại. Hôm nay thì cái bài đạo lý của đầu năm là cái tựa là "Phước và Trí", "Phước và Trí".
[4:37]Cái đề tài về phước và trí thì nó mênh mông, lớn, nói hoài không hết. Hôm nay ta chỉ khai thác một cái góc cạnh nhỏ thôi. Trong cuộc đời của chúng ta thì
[4:53]ai cũng có cái mục tiêu phía trước để đi tới. Ta sở dĩ còn sống là bởi vì ta còn tính làm cái gì qua ngày mai á. Nếu mà ngày mai ta không còn chuyện gì để tính, tháng tới ta không có chuyện gì để tính, năm tới ta không có chuyện gì để tính, thì bữa nay mình xúm nhau nhảy xuống sông tự tử hết, không để sống làm gì nữa, đúng không ạ? Sở dĩ ta còn sống vì ta còn hy vọng một ngày mai mình có một chuyện gì đó. Ví dụ như cái người mới lớn lên thì cái mục tiêu là gì? Cưới một cái cô người yêu, đúng không ạ? Đó, có mục tiêu đó nên ráng sống, ráng làm ăn đủ thứ. Cưới cổ xong rồi, mục tiêu là cái gì? À mua cái nhà, sắm xe, đẻ đứa con.
[5:43]Đẻ đứa con ra rồi, rồi cái tính cái gì nữa? Làm sao con mình sau này nuôi nó lên, lớn lên thành tài. Tức là ta cứ bị cái chuyện có một cái mục tiêu phía trước, có một mục tiêu phía trước dắt ta đi hoài. Xong cái mục tiêu này rồi thì lập tức nó đẻ ra cái mục tiêu kế tiếp. Vậy mà chỉ nhờ như vậy mà ta, ta ráng sống, sống cho đến khi ta chết rồi ta mới phát hiện ra là sao? Là chưa bao giờ ta hết cái mục tiêu á. Nên dường như là ta bị gạt thì phải á, hình như sống trên đời này ta bị lừa, ta bị lừa bởi những mục tiêu phía trước, làm cho mình cứ lết lết mà đi tới mãi. Nó giống như là hồi xưa mà ta đọc mấy chuyện ngụ ngôn á,
[6:26]để có thể mà cưỡi một con lừa cho nó đi tới thì cái người chủ mới cột cái củ cải, củ cải đỏ đó, cà rốt trước cái miệng con lừa. Rồi thế nó cứ bước tới bước tới để nó mong là nó ăn, nhưng mà không bao giờ nó, miệng nó chạm được tại vì cái nó được cột cứng ngắt ở phía trước cái miệng nó, nên nó cứ đi tới đi tới, nhưng mà không bao giờ ăn được cái củ, củ cà rốt đó cả, không bao giờ ăn được cái bó r- cái bó rau đó cả. Thì chúng ta cũng giống như vậy, chúng ta luôn luôn có cái mục tiêu phía trước, và chính cái mục tiêu đó đẩy chúng ta, chúng ta sống. Nói: "Như vậy mấy thầy chắc đi tu chắc hết mục tiêu à?".
[7:02]Không, mấy thầy lại cũng có mục tiêu, mà mục tiêu của quý thầy là cái gì? Là là giữ được giới, thành tựu được định lực, đạt được trí tuệ vô ngã. Vì cái mục tiêu đó mà quý thầy, quý cô xuất gia cũng phải ráng tu hành, cũng phải sống, cũng phải cứ, cứ bước tới. Nhưng mà cái mục tiêu của quý thầy, quý cô thì nghe có vẻ siêu thoát, cao thượng, còn những mục tiêu của người thế gian cư sĩ ta thì nghe nó vất vả, nặng nề, vậy đó, gánh nặng vậy thôi. Nhưng mà ai cũng bị cái mục tiêu phía trước. Nhưng mà nói như vậy chớ sự thực ta không bị lừa hẳn là chúng ta cũng có những cái thành công phần nào trong cái
[7:47]cuộc đời của mình, cũng có những mục tiêu ta đã đạt được. Ví dụ như đứa bé đi học thì nó mong rằng nó đậu tú tài, đúng là có ngày đậu tú tài thật, nhưng mà đậu xong tú tài rồi phải vô đại học, rồi phải tốt nghiệp, tốt nghiệp xong phải đi kiếm việc làm, nó hết cái này rồi nó đẻ ra cái kia thôi, chứ cứ mỗi lúc chúng ta cũng có một cái mục tiêu và cũng đạt được cái mục tiêu của mình. Mà khi đạt được như vậy ta gọi là gì? Thành công. Cuối cùng ngẫm đi ngẫm lại cuộc sống con người là gì? Là đi tìm sự thành công. Ví dụ cái người đó muốn đạt được cái chức đó, chạy vạy đủ cách hết rồi leo lên được cái chức
[8:25]vụ mà mình muốn, cũng gọi là thành công. Rồi cái người mở một doanh nghiệp làm ăn, năm đó phát đạt, có lãi, phát thưởng đồ được, công nhân viên vui vẻ, đóng thuế đồ đầy đủ hết, cũng gọi là thành công. Tức là rõ ràng là tất cả chúng ta cứ đi tìm sự thành công trong cuộc đời này, trong từng ngày, từng tháng, từng năm, nên bây giờ mình chúc nhau cái gì? Chúc nhau năm mới thành công, đạt được những điều mình dự tính thì đó chính là cái hạnh phúc nhất, thực sự là như vậy. Thực sự là miệng nói chúc đủ thứ đủ điều hết, nhưng rõ ràng là ta đạt được mục đích mình mong, đó là hạnh phúc, đó là niềm vui. Nhưng mà niềm vui hạnh phúc đó có thật hay không,
[9:09]có bền chắc hay không là một cái triết lý khác. Còn tất cả chúng ta đều có mơ ước phía trước, mục tiêu phía trước, mong mỏi ở phía trước mà miễn làm sao đạt được thì ta thấy hạnh phúc, vậy thôi. Còn cái mục tiêu đó là gì thì đó là thuộc triết lý, đạo lý ta ta đánh giá, ta phán xét. Nên cái quan trọng là cái thành công hay không, đạt được mục đích hay không. Thì ý nghĩa cuộc sống là như vậy, nhưng mà nếu nhìn qua đạo Phật thì để thành công hay không thì nó do cái gì? Do gì? Lại là do nhân quả nghiệp báo. Cái bí mật nó nằm ở chỗ khác nữa: là ta sống là bởi vì ta đi tìm sự thành công. Ta sống bởi vì ta còn cái mục tiêu phía trước mà phải đạt được.
[9:57]Cho tới khi già rồi vẫn còn cái mục tiêu phía trước để mà đi tới. Thì ta cứ cắm đầu ta đi tới, đi tới, đi tới để đạt cho được cái mục tiêu. Nhưng mà sự thật tới được hay không, thành công được hay không lại là do cái gì? Do phước ở quá khứ. Đây mới là điều lạ, đây mới là điều bí ẩn, và đây là cái chỗ mà cái người con Phật hiểu ra vấn đề này, cho nên ta vỡ lòng ra. Ta không giống như cái người đời mà bước tới, đi tới, tìm tới, cày cả một cuộc đời cực khổ cho đến khi xuống mồ rồi mới vỡ lẽ ra là bị lừa, bị cuộc đời lừa. Tất cả những mục tiêu đều là ảo tưởng cả. Còn cái người đệ tử Phật thì vỡ ra được một điều, hiểu ra được một điều:
[10:44]ta đi tới nhưng mà cái sự thành công để đi tới hay không lại nằm ở phía ở phía sau, cái nghiệp của quá khứ từ những kiếp trước nó mới quyết định cho cái sự thành công của ta hay không. Đó, đây là cái nhìn sáng suốt của một người đệ tử Phật. Còn cái người mà không hiểu đạo lý không biết điều này. Giống như cứ cắm đầu đi tới. Còn ta, ta đi tới nhưng mà biết ở phía sau. Cái ta cái ta khác của cái người mà không hiểu đạo là ở chỗ này: cái ta an vui hơn, ta bình tĩnh hơn, ta khôn hơn là ở chỗ cái ta biết chuyện ở phía sau. Bước tới phía trước mà biết chuyện ở phía sau. Đi tìm thành công ở phía trước nhưng mà rất tin nhân quả ở phía sau.
[11:33]Tức là những kiếp xưa ta đã làm điều gì để thành phước nhiều hay ít, mà biết rằng cái thành công trước mắt của ta cũng sẽ thành công lớn hay hay nhỏ. Đó ta biết cái điều đó rõ như vậy. Thì ở đây nó có hai cái điều thế này:
[11:54]vậy cái cái thành công của ta, tức là bây giờ tôi muốn làm giàu, tôi muốn tôi được nhà lầu xe hơi, tôi muốn có tiền nhiều, tức là muốn thành công, do cái gì mà đạt được? Do cái gì mà đạt được?
[12:10]Do đâu ta đạt được thành công? Thì bây giờ ta có hai cái quan điểm. Một là cái người không hiểu đạo thì nói rằng do tôi có trí tuệ cho nên tôi thành công, đó là cái quan điểm thứ nhất. Còn cái quan điểm của người hiểu đạo nói rằng do đời trước tôi có có phước cho nên tôi thành công. Vì trong hai quan điểm này, ta thấy quan điểm nào đúng? Bây giờ ai đồng ý là do mình có trí tuệ nên mình thành công, giơ tay lên cho thầy.
[12:46]Không ai giơ tay hết trơn vậy trời? Tức là không cần trí tuệ vẫn thành công hả? Được một người. Thế bây giờ ai đồng ý là do chúng ta có phước ta thành công thì giơ tay lên. Khoan khoan vỗ tay, thầy nói. Và có nhiều người không giơ tay luôn cả hai câu, thì không cần trí, không cần phước, cũng không cần thành công luôn hay sao. Thì ta có hai cái này: một là ta do ta có trí tuệ nên ta thành công, phải không? Ta phấn đấu, ta tính toán, sắp xếp đi tới ta thành công. Ta thấy rõ ràng. Nói bây giờ tôi không có mà đầu tư đầu óc, trí tuệ, tiền bạc làm sao mà tôi lập được doanh nghiệp tôi thành công, đúng không ạ?
[13:24]Rõ ràng, thấy rõ ràng trước mắt, cho nên bây giờ nói vì có trí tuệ nên tôi thành công, giơ tay liền. Nhưng người Phật tử mình thì tin nhân quả thì nói rằng sao? Tôi có phước tôi mới thành công. Thì hồi nãy giờ khi mà thầy hỏi ai tin cái quan điểm thứ hai thì số đông ta giơ tay lên và tin rằng có phước mới thành công. Còn thầy hỏi do ai do có trí tuệ mà thành công thì rất ít, không có ai. Cho nên ta tin nhân quả thật chắc, nhưng mà sự thật ta phải để ý cả hai điều này: trí tuệ là cái duyên của hiện tại, nhờ có sự tính toán, nhờ có quyết tâm, chịu cực, chịu khó, cẩn thận từng ly từng tí mà ta thành công.
[14:09]Đây là điều không thể phủ nhận. Vì sao vậy? Vì nó chính là cái nhân mới. Chứ còn nếu sống trên đời mà nói không tính toán, không cần làm gì hết, tôi có phước rồi từ từ nó tới là một sai lầm. Vì sao vậy? Bởi vì chính sự cố gắng, nỗ lực, tính toán cũng là một cái nhân lành, một cái phước lành. Làm việc gì cẩn thận từng ly từng tí, đó chính là nhân lành. Làm việc gì tính toán chu đáo từng ly từng tí, đó chính là cái phước lành. Chớ đừng nghĩ là nói tôi không cần trí tuệ, chỉ cần phước là sai đó. Vì cái sự tính toán trí tuệ cũng là cái phước. Thầy nói ví dụ thế này. Ví dụ nói như chùa Phật Quang ta
[14:54]được Phật tử thương, mỗi khi lễ về rất đông người về dự. Như lễ Thành đạo vừa rồi tới hai mươi mấy ngàn người. Mà tại sao Phật tử thương chùa mà về đông? Có phải nói là tại thầy có phước không? Phải không? Có không? Không. Mặt dòm mặt thầy là biết không có phước, nghèo, không có gì hết. Thế mà tại sao lại lại Phật tử về đông? Tại sao? Tại vì toàn bộ chùa mình, quý thầy, quý cô, các Phật tử hết sức là cẩn thận, chu đáo trong việc tổ chức, tiếp đón, đúng không ạ? Cho nên khi Phật tử về đây thấy an lòng quá, vui quá, có có cái không khí đạo vị nhiều quá. Thấy rõ ràng cả mấy chục ngàn con người mà nề nếp phăng
[15:45]phắc, mỗi một hạng mục, mỗi một cái chương trình gì nó đều có ý nghĩa, có giáo dục, có đạo lý, nên mình sống qua hai ngày ở chùa thật là ấm lòng, thật là hạnh phúc. Rồi cái người này rủ người kia đến đông. Thì cái đó phải là cái đó là phước hay trí? Cái đó do phước hay do trí ạ? Hả? Phải nói thẳng là do trí. Tức là do mỗi người từng chút, từng người cố gắng, sắp xếp, tính toán, đúng không ạ? Lo lắng chu đáo, cẩn thận từng việc, nên khi Phật tử lên là có người tiếp đón, có người lo, có người chăm sóc, về đây dự lễ được tắm mình trong không khí đạo, hưởng cái cái cái đạo lý của Phật, tâm hồn mình thanh thoát, buông nhẹ nhàng, không cần phải lo gì nữa.
[16:33]Ăn uống gì cũng có người lo hết trơn, rất là nhẹ lòng, thì cái sự sắp xếp đó mà Phật tử cứ thích về đây đông, chứ không phải là nói tại thầy có phước, có duyên chúng sinh người ta tới đông. Bây giờ nếu nói là thầy có phước, có duyên, thầy không thèm làm gì hết trơn, ai tới thì cứ ở ngoài trời cho nắng chơi, không trải, không ghế, không ghế, không bàn, không ăn uống gì hết, người ta tới không? Tới không? Một lần một sợ trốn luôn, không bao giờ tới nữa. Nghĩa là dù mến, dù thầy có đẹp trai hơn Lý Hải hay là hơn gì gì Sơn Tùng gì cũng chả ai thèm tới nữa hết trơn á. Tới đây không ai lo, không ai chăm sóc hết, phải không?
[17:07]Nên chính vì ta có lo lắng, chăm sóc, tính toán, sắp xếp, nên nó rõ ràng là cái trí, cái sự sắp xếp khôn ngoan, cẩn thận, chu đáo, tận tụy, tận tình với nhau đó, đó là sự yêu thương, nha, đó là sự chăm lo. Lúc nào chùa cũng nghĩ tới Phật tử hết, muốn làm sao Phật tử lên đây được đạo tâm tăng trưởng, mọi điều đều được thoải mái. Chính cái tâm đó mà ráng lo, nên nó cũng là trí trong hiện tại. Mà cứ thấy lễ này làm được thì lễ sau Phật tử lại mến mà tới nữa. Cho nên Phật tử mến chùa, thương chùa đến là vì lý do đó, chứ không phải nói tại ông thầy ổng có phước quá ha. Nên có nhiều người tới đây, có nhiều thầy cũng vậy,
[17:49]ngày xưa cũng là huynh đệ với thầy cũng về đây dự mấy cái lễ rồi cứ tấm tắc. Tấm tắc: "Ủa, hồi xưa nhớ cái ông huynh đệ này của mình ổng ốm nhom ốm nhắt, ổng khô khan, mặt ổng xấu hoắc, cũng chả có gì đặc biệt. Thấy ổng chết tới nơi mà sao bây giờ mà lễ hội đông?" Rồi nói nói ổng có phước thì cũng không đúng, rồi thấy ổng người cũng tầm thường chả có gì đặc biệt. Nhưng mà tại sao lại lễ hội đông? Thì nói vì nói là phước quá khứ thì chắc cũng có hơi hơi, nhưng mà cái quan trọng là gì? Cái trí trong hiện tại. Cái sự cẩn thận tính toán, chi ly, sắp xếp, chu đáo, tổ chức đâu đó trong hiện tại nên cái yếu tố này rất là là quan trọng và không phủ nhận được.
[18:30]Nhưng bây giờ nói thế này: bây giờ nói thế này, bây giờ có người nào đó cứ lên đây học hết nghề của thầy rồi đi về chùa mình cũng tổ chức y như vậy, cũng chu đáo, cẩn thận tính toán lại, rồi Phật tử có mến không, có đến đông không? Có không? Có không? Không biết phải không? Không biết. Không biết là đông hay không mà câu trả lời là chưa chắc đông. Lý do tại sao?
[18:59]Lý do tại sao? Lý do là nhiều khi đời xưa ít duyên với chúng sinh, đây lý do quá khứ nữa đây. Đời sau xưa ít duyên với chúng sinh, nên bây giờ hết sức là cũng mong tổ chức cái lễ hội lớn, cũng cẩn thận, cũng sắp xếp, cũng tận tình, nhưng mà cũng không đông được, vì nó còn lý do cái duyên chúng sinh nữa. Nói như vậy là thầy là người có duyên chúng sinh đời xưa, đúng không ạ? Đúng không? Đúng, là vì sao vậy? Vì thầy nhớ hồi xưa thầy có làm hai việc, nên thầy có duyên chúng sinh. Một là thầy làm thầy thuốc, thầy hay đi chữa bệnh, mà không phải ngồi một chỗ, cứ đi lang thang vùng này qua vùng kia đi chữa bệnh cho người ta.
[19:43]Thứ hai là thầy làm ô sin cho người ta, ai cần cái gì cũng đi phục vụ hết, cho nên gieo được duyên lành với chúng sinh. Cái này nó lại thuộc về quá khứ nữa. Cho nên một cái sự thành công trong kiếp hiện tại này nó đòi hỏi hai yếu tố: một là cái gì? Một là... một là... trí, hai là phước. Trí là thuộc về hiện hiện tại, phước là thuộc về quá khứ. Nó phải cả hai yếu tố này, chứ không có nghiêng một cái được. Bây giờ ta sẽ đặt vấn đề thế này, là: con người trí nhiều hơn phước,
[20:28]phước thì không nhiều mà trí rất nhiều thì thành công không? Thành công không? Thành công không?
[20:42]Chúng ta có chứng kiến những người mà lúc đi học, học rất giỏi, nhưng mà đi ra đời không thành công, có không ạ? Có không? Đó, có nhiều người như vậy, lúc hồi đi nhỏ học rất giỏi. Nhưng lớn lên rồi, cái thằng mà nó học dở đó, ở trong lớp mình chuyên môn cho nó copy quay bài á, nó ra nó giàu làm đại gia, giám đốc, còn mình tới khi gặp nó: "Thôi, nghĩ tình bạn bè ngày xưa mày cho tao quay bài cho nên tao qua học kỳ này tới học kỳ kia, thôi mày tao cho mày về làm quản đốc một phân xưởng của tao." Rõ ràng kia phước lớn hơn, trong khi là hồi nhỏ rõ ràng học giỏi hơn nó, thì cái đó là cái gì? Trí nhiều hơn phước.
[21:27]Còn cái thằng kia thì phước nhiều hơn trí. À, cho nên là cái người mà trí nhiều hơn phước á, là cái người tính thì nhiều mà thành công chẳng bao nhiêu.
[21:43]Tính thì nhiều mà thành công chẳng bao nhiêu, nhớ giùm thầy cái câu này. Cái người mà trí nhiều hơn phước thì tính thì nhiều mà thành công chẳng bao nhiêu. Thầy nói chữ "tính", tức là cái người còn có thực tế đó. Còn ở đây thầy nói cái câu này còn tệ hơn nữa nè: là cái người mơ ước thì nhiều mà thành công chẳng chẳng bao nhiêu. "Tính" là còn có thực tế, còn ở đây có người chưa có thực tế, mơ ước thôi. Mà thầy dùng cái chữ mơ ước thì còn hay, bây giờ thầy dùng chữ thấp hơn: mơ mộng thì nhiều mà thành công chẳng bao nhiêu, nhớ như vậy. Vậy ở đây tất cả chúng ta có mơ mộng không? Có không? Tất cả chúng ta đều mơ mộng cả.
[22:30]Vừa mới lớn lên là là mơ mộng, chuyện gì ta cũng mơ mộng cả. Thậm chí có người mơ mộng là ngủ dậy qua đêm biến thành công chúa như trong truyện cổ tích, có cung nữ hầu hạ, có hoàng tử tới cầu hôn, có không? Như có, có nhiều người cũng nằm mộng như vậy đó chứ không phải không. Nhưng mà thành công không? Không, giờ này vẫn phải tết vẫn lẻo đẻo đi chùa làm phước, chưa thành công chúa gì cả. Kiếp sau thì không biết, kiếp này vẫn chưa. Mơ mộng nhiều, thành công không bao nhiêu. Mà cái chữ "mơ mộng" là người lãng mạn không có thực tế, bây giờ thầy nâng lên một bước: "mơ ước" nhiều thành công chẳng bao nhiêu, tức là cao.
[23:09]Bây giờ thầy nói cao hơn nữa là "tính toán" nhiều mà thành công chẳng bao nhiêu. Tính toán là bắt đầu có sắp xếp rồi đó, có thực tế đó, à có nhìn trước nhìn sau, có kiến thức thực sự trong cuộc đời này, tính toán, ngoại giao, sắp xếp, vay mượn đầu này, nhờ vả đầu kia, sắm sửa đầu nọ, tính hết rồi, nhưng mà vẫn không thành công, thì người này là loại người gì? Trí nhiều hơn phước. Trong cuộc đời hạng người này nhiều không ạ? Vô số. Vô số. Đây là thực tế của cuộc sống, vì cái trí nhiều mà phước ít quá. Cho nên cái quan trọng của cuộc sống chúng ta vẫn là cái xuất phát từ phía sau lưng ta, cái kiếp quá khứ á, là cái gì?
[23:54]Cái phước mới là cái quan trọng. Đó là lý do mà thầy hay dặn Phật tử: tu gì tu, làm ơn làm phước trước giùm thầy cái đã. Ai chê mình kệ họ, ai chê nói tu làm phước là thấp, làm phước là hữu lậu, kệ, kệ họ. Ai nói nói kệ họ, mình cứ kiên nhẫn làm phước, ha. Còn làm phước để làm cái gì thì còn đạo lý hướng dẫn ta tiếp. Ta làm phước, ta hồi hướng ha việc cao thượng, ta làm phước không chấp công thì càng ngày càng tiến lên, nhưng phải có làm phước làm vốn cái đã. Còn không làm phước thì đừng hòng tính chuyện gì thành công. Nên cái phước vẫn là cái cái nền quan trọng. Chắt mót trong từng giây, từng phút của cuộc
[24:34]sống này mà ráng làm bao nhiêu điều phước. Từng ngày trôi qua, ráng làm từng chút phước chút phước để mà tích lũy cho những đời sau. Nhớ, từ một hột cơm nhỏ, ừ từ một lời nói ân cần, tất cả đều phải biến thành phước hết để xây dựng cho cho kiếp sau. Cái đó cái phước là quan trọng. Rồi bây giờ cái hạng người mà phước nhiều hơn trí thì chuyện gì xảy ra? Hồi nãy thầy nói á, trí nhiều hơn phước thì là mơ ước nhiều, tính toán nhiều mà thành công không bao nhiêu. Bây giờ thầy đặt lại câu hỏi: người phước nhiều hơn trí thì chuyện gì xảy ra?
[25:16]Phước nhiều hơn trí thì chuyện gì xảy ra? Thì bây giờ nó ngược lại cái kia. Cái người mà trí nhiều hơn phước á, tính toán nhiều mà thành công không bao nhiêu, thì cái người mà phước nhiều hơn trí ngược lại: tính toán không bao nhiêu mà thành công rất nhiều. Ngược lại thôi, có gì đâu. Nghe vậy mình thích không ạ? Nói: "Nghe như thầy nói, thôi con không cần trí nữa, con cần phước thôi. Mai mốt con tính toán sơ sơ là thành công hết." Điều đó rất đúng, chứ không phải sai. Nên có những người mới mở mắt đẻ ra cái lọt vô cái nhà ông vua làm hoàng tử. Có tính gì không ạ? Chả tính gì cả, mở mắt cái thành công thành ông hoàng tử mất tiêu rồi.
[25:53]Cứ vậy mà sống sung sướng cho tới cái ngày tới cái ngày tới cái ngày triều đình đó bị lật đổ thì mới hết chuyện. Chứ còn cái người mà phước nhiều hơn trí á, chưa tính toán gì hết hoặc là mới tính sơ sơ thôi là thành công đã tới. Nên ta thấy có những người họ giàu kỳ lạ, chẳng hiểu tại sao, là cái người mà phước nhiều hơn trí. Nhưng mà khi mà nó không cân đối như vậy thì vẫn không phải là hay. Nghĩa là sao? Cái người mà phước nhiều hơn trí đó, họ tính toán ít mà thành công nhiều. Mà thành công nghĩa là gì? Nghĩa là trong tay họ nắm được tiền bạc, thế lực nhiều. Đúng không ạ? Thành công là gì? Tức là đạt được tiền bạc và và thế lực, gọi là thành công.
[26:45]Đúng không ạ? Mà tiền bạc và thế lực nó lọt vào trong tay mà mình không biết tính thì chuyện gì xảy ra?
[26:55]Tiền bạc vào tay mình, thế lực vào tay mình, mà mình không biết tính, thì chuyện gì xảy ra?
[27:03]Thì sẽ sử dụng tiền đó đúng hay sai? Sai. Sử dụng thế lực đó đúng hay sai? Sai. Thì chuyện gì xảy ra? Hết phước. Phước hết rất nhanh. Đó, đó là hậu quả của người mà phước nhiều hơn trí. Thành công đến rất nhanh, nhưng mà giữ không nổi. Thành công đến rất nhanh nhưng giữ không nổi. Bởi vì sao? Bởi vì giữ được cái thành công đó lệ thuộc vào trí, lệ thuộc vào sự cẩn thận, tổ chức chu đáo, tính toán, sắp xếp, đó thuộc về trí của hiện tại. Cho nên, ví dụ cái người mà họ thành công rồi cứ tưởng là thành công mãi, không chịu vun bồi trí tuệ, không học hỏi, không tăng cường kiến thức, không cẩn thận, không chịu khó,
[27:57]thì ta biết rằng chẳng bao lâu cái phước đó tan vỡ. Cho nên là ta nói: trí mà nhiều hơn phước thì tính nhiều mà thành công không bao nhiêu. Phước nhiều hơn trí thì tính không bao nhiêu nhưng mà thành công nhiều, nhưng thành công rồi thì sao? Cũng dễ đổ vỡ, thất bại trở lại, chẳng có hay ho gì đâu. Đó, cho nên trong cái cuộc sống này vậy, cái phước cái trí phải phải khéo léo mà mà cân đối hoàn thiện mãi, không bao giờ nghĩ là đủ. Ví dụ mình thành công rồi, tức là mình có phước, như vậy mình đã đủ phước chưa ạ? Đủ chưa? Chưa, như thế vẫn chưa đủ. Vẫn còn phải làm phước suốt cả cuộc cuộc đời. Mình tính toán, sắp xếp như vậy là đã đủ chưa ạ? Chưa.
[28:48]Chưa đủ. Thầy nói giống như chùa mình này thôi nè, ví dụ như mỗi khi lễ hội của chùa mình mấy chục ngàn người lên, chùa mình lo chu đáo hết, thì mình cứ nghĩ mình giỏi. Nghĩ: "À, ôi trời! Cái gì chứ lễ mấy chục ngàn người tôi lo được liền." Đó là một cái ý nghĩ chủ quan, sai lầm. Vì sao vậy? Vì là chỉ là chùa mình thôi. Giờ bước qua một cái môi trường khác, một cái công việc khác của chùa khác, ở cái phạm vi của giáo hội khác thì những cái kiến thức, những cái kỹ năng mà chùa ta có xài được một phần nhỏ, không xài hết. Nên phải tiếp tục làm sao? Bổ sung, học hỏi, trau dồi, không bao giờ được chủ quan.
[29:29]Trong cuộc sống ta cũng vậy, ví dụ người ta ta thành công ở chỗ này, đừng nghĩ ta sẽ mãi mãi thành công ở ở những chỗ khác. Lúc nào cũng phải khiêm tốn mà học hỏi mãi. Nên có người nói: "Bây giờ anh qua đây anh làm giám đốc giùm tôi chỗ này nha." Tôi thấy nói: "Ôi, anh đừng có lo, trời ơi tôi là mười năm tôi giám đốc bên kia ngon lành, qua là chớp nhoáng thôi." Nhưng mà làm sao? Bước qua làm trật bậy hết. Bởi vì cái lĩnh vực này khác, lĩnh vực kia lĩnh vực kia khác, không có phải là là lúc nào cuộc đời nó cũng suôn sẻ như vậy. Nên cái trí tuệ không bao giờ được hạn chế, được tự mãn,
[30:08]mà cứ phải trau dồi mãi, học hỏi mãi, đó là là khiêm tốn. Bây giờ thầy phân biệt, vì trong cái trí thầy nói phân biệt hai loại: một là mưu trí và hai là thủ đoạn.
[30:23]Thủ đoạn là gì? Và mưu trí là gì? Cả cái thủ đoạn và mưu trí đều giống nhau là để đối phó, tính toán là...
[30:36]chiến đấu, chiến đấu bằng kế hoạch ha. Ví dụ như việc đánh trận cũng phải có mưu trí, rồi rồi cái làm ăn, kinh doanh cũng phải có mưu trí. Và nhưng mà cái mưu trí để sắp xếp công việc đó, nó lẫn với cái thủ đoạn. Giờ ta phân biệt ra thủ đoạn là gì và mưu trí là gì. Thủ đoạn tức là ta đem cái trí tuệ ta đánh mà đánh nhầm cái nội bộ của mình á, đánh nhầm đồng đội của mình thì gọi là thủ đoạn. Mà cũng cái đó, cũng cái trí tuệ đó mà ta chiến đấu, mà chiến đấu với kẻ thù để bảo vệ đồng bào đồng đội mình thì gọi là mưu trí. Nhớ nha, cũng đều là chiến đấu cả. Bây giờ ta để đối phó, nói bây giờ, bây giờ bên kia nó ép mình,
[31:21]nó không cho mình bán cái mặt hàng này, làm cho cái công ty mình có thể bị thua lỗ, bị phá sản, nên ta phải tính toán làm sao để mà chống lại họ. Chúng ta ngoại giao đồ này, ta cầu cạnh đồ kia để ta phá cái cái cái âm mưu của của của cái thế lực bên ngoài mà giữ vững được cái công ty trong nước mình, thì đó gọi là mưu trí. Ta đối phó với bên ngoài để bảo vệ được cái công việc của ta thì gọi là mưu trí. Còn ở đây mình... cùng một cái công ty làm ăn với nhau mà lừa phá diệt người ta lên để mình nắm hết cái công ty của người ta, gọi là gì? Thủ đoạn. Hay trong trí tuệ nó cũng phân ra làm hai cái đó.
[32:01]Như vậy ở đây... cái người mà có có trí tuệ, họ dễ sử dụng mưu trí và sảy một chút xíu, thiếu lý tưởng sống, thiếu đạo đức sống thì lập tức ta làm sao trở thành thủ đoạn liền. Nghĩa là ta diệt những cái người đồng đội, đồng chí, đồng bào của mình liền. Thì thành ra gì? Thành ra điều ác. Tự nhiên đồng đạo mà hại nhau gọi là thủ đoạn, đồng đội mà hãm hại nhau gọi là thủ đoạn, đồng bào mà không thương nhau, hại nhau, diệt nhau gọi là thủ đoạn. Thế còn mưu trí là gì? Mưu trí là khi mà ta phải bảo vệ đồng đội, đồng bào, đồng đạo của mình trước cái thế lực xấu, ta phải đối phó, phải chống đỡ, thì cái đó gọi là mưu trí.
[32:51]Thì ở đây vậy, ta
[32:56]sống trên đời là để cẩn thận coi chừng cái trí tuệ của mình nó... nó biến thành thủ đoạn, cứ hại nhau, ghét nhau, giết nhau và thành tội lỗi chồng chất. Đây là điều hết sức phải cẩn thận. Chứ còn người mà có trí tuệ rồi mà không được đạo đức dẫn dắt thì từ cái mưu trí trở thành thủ đoạn liền. Nó đều là trí tuệ đó, đều là sự khôn ngoan, nhưng mà rơi vào thủ đoạn thì mình trở thành ác, ác quỷ. Dĩ nhiên cái quả báo của nó là không có sung sướng chút nào. Bây giờ trong cái nhân quả, phước có công năng tạo ra trí và trí có công năng tạo ra phước. Phước có công năng tạo ra trí là sao? Nghĩa là...
[33:47]khi ta có phước, bỗng nhiên ta có sáng kiến. Nhớ giùm. Cái sáng kiến đó gọi là trí. Mà ở đâu ra những sáng kiến đó? Xin thưa, phước. Thầy nói ví dụ thế này, thầy nói ví dụ, ví dụ thôi, cũng chưa chắc là chuyện thật. Có một ông kỹ sư, ổng a xây dựng trong cái công trình rất là lớn của quốc gia. À, thì tới ngày Tết, ổng và mọi người đều nghỉ, công trường khóa cửa lại hết. Thì ổng cũng về nhà, ổng như mọi người để chuẩn bị đón Tết, nhưng ổng ngủ không được. Ổng ngủ không được, ổng cứ thao thao thức thức, ổng lo cái gì không hiểu, chính ổng cũng không hiểu, mà mọi kỹ thuật ổng đã kiểm tra rồi, nhưng ổng cứ lo.
[34:38]Thế là ổng bật dậy, ổng rủ thêm mấy người kỹ sư nữa, ổng hứa đãi người ta chầu nhậu, cùng đi và ổng quay ngược lại công trường, ổng gọi điện thoại, ổng xin giấy phép ở cấp trên cho ổng trở lại kiểm tra. Cấp trên cũng ngỡ ngàng, nói ủa chuyện ổn hết trơn rồi, có gì đâu mà kiểm tra. Nói sao em không yên tâm, bỗng nhiên có lòng không ngủ được, đêm đặt lưng xuống không ngủ được, lo quá. Xin cho quay trở lại, mà hỏi ổng lo cái gì, căn cứ vào đâu để lo, ổng nói cũng không biết nữa. Thế là cấp trên thôi cho, cho bảo vệ mở cửa công trường đi vô. Ổng vận hành nguyên cái hệ thống máy trở lại, khởi động lại hết.
[35:13]Và nhờ các kỹ sư khoan những mũi khoan thăm dò hết những cái khối cấu kiện bê tông lại. Mà khoan tới đâu thì cái sensor nó kiểm tra cái độ cứng tới đó. Mà bê tông đã đổ mấy ngày rồi, mà sensor nó bước vào nó báo là bê tông không không đông đặc. Báo động lên liền, báo động lên cấp quốc gia liền, báo động ra tới nhà thầu quốc tế liền. Nói tại sao 2 ngày bê tông không đông đặc? Người nước ngoài người ta nói không thể có chuyện đó. Vậy yêu cầu là chuyển hết dữ liệu đi qua mạng internet cho người ta kiểm tra. Chuyển qua kiểm tra nói trong công trình này bị đặt chất nổ và cái chất nổ đang phát tán vào trong bê
[35:51]tông nên nó làm bê tông không đặt lại được. Yêu cầu tháo dỡ lên, gỡ chất nổ ra, nếu không là sập nổ hết cả toàn bộ công trình. Ổng nói ổng không biết, ổng cứ bị lo thôi. Nằm xuống là tự nhiên bị ám ảnh, bị cái gì cứ thôi thúc, thôi thúc trong tâm. Và cứ một mình cũng không làm được thì phải khởi động cả hệ thống máy móc lớn lắm nên phải kêu hết bao nhiêu kỹ sư, phải xin phép cấp trên trong khi ngày người ta đóng cửa nghỉ Tết. Thì cái cái tự nhiên bị thôi thúc đó ở đâu ra? Trước nhất là cái phước của ông. Tức là ông này là người có đức, cho nên ông là người được ơn trên, được các thần thánh ta thúc đẩy trong tâm,
[36:31]ổng phải quay trở lại kiểm tra để phát hiện. Là cái thứ nhất, ông này là người có phước, nên phước tạo ra trí, phước tạo ra cái nỗi lo, phước tạo ra cái sáng kiến. Thứ hai, tại sao ta không bị... tất nhất là những Phật tử của ta, lúc nào cũng khi cầu nguyện đều cầu nguyện cho đất nước an lành. Cứ đầu năm, mình không có cầu cá nhân mình nữa mà biết cầu gì cho thế giới hòa bình, phải không? Chúng sinh an lạc, cho đất nước mình hưng thịnh, thì bao nhiêu con người này đều thành tâm cầu nguyện nên nó ứng thành cái sự linh thiêng mầu nhiệm của thần thánh. Nên ai muốn phá hoại đất nước này, phá không được.
[37:13]Đây là sự mầu nhiệm của tâm linh. Đó, nên ta thấy là cái phước tạo ra trí, là những kẻ thù muốn phá hoại ta, nó cứ nói câu này, nó công nhận Việt Nam khôn thiệt, giỏi thiệt á, mình phá nó bao nhiêu trận là nó cứ nó cứ gỡ ra được hết. Thì cứ nói ra giỏi, nói Việt Nam giỏi, nhưng mà đâu ngờ rằng trong cái giỏi nó có cái may ở trong á. Mà cái may này cái tự nhiên phát hiện ra cái sáng kiến, tự nhiên khởi lên một cái thôi thúc. Cái đó từ đâu? Từ phước mà ra. Cho nên mới nói rằng là phước tạo ra trí, phước tạo ra trí. Nó giống như bây giờ có cái ông nông dân. Ổng nói mỗi lần ổng đi ổng cuốc cái đất một cái,
[37:53]ổng nhét cái cây lúa xuống, ông cây cuốc cái nhét cây lúa xuống, ổng cực quá và ổng nhìn bà con, ổng nói sao ai cũng là cực khổ như vậy, ổng bây giờ ổng làm cái gì cho người ta đừng có cực, ổng cứ ray rứt, ray rứt. Mày mò mất mấy năm ổng chế được cái máy vừa xạ, vừa cấy, vừa gặt cái nọ. Làm rồi bây giờ đem bán, bán bao nhiêu người mua, bán luôn cho cả nước ngoài luôn. Nó là một thành công. Nhưng mà cũng bao nhiêu người nông dân cũng cấy từng cái cây lúa xuống, nhưng mà không ai bị thôi thúc phải nghĩ ra có sáng kiến chế ra một cái máy, có mình ổng. Có mình ổng là cứ ngồi ray rứt, ray rứt rồi chế được cái máy mà thành
[38:29]công luôn, nổi tiếng luôn, báo chí đăng lên tùm lum, người ta đến đặt hàng mua rất nhiều, giờ không làm ruộng nữa, đi làm cơ khí luôn. Thì cái mà tự nhiên sáng kiến ra ở đâu ra? Do phước. Cái phước này ở đâu ra? Do lòng yêu thương con người. Thấy bao nhiêu nông dân cực khổ, không đành, cứ ray rứt, ray rứt, thành ra là cái phước, cái tâm thương người thành cái phước mà có sáng kiến. Nên ở đây ta gọi là phước mà tạo ra trí, nhớ như vậy. Tự nhiên mình có sáng kiến, đó gọi là phước tạo ra trí. Mà bao nhiêu đại gia doanh nghiệp đều thành công nhờ cái này. Giờ hỏi ông đó làm sao? Nói tại sao mà anh giỏi quá vậy?
[39:08]Tự nhiên anh đầu tư khu đất này, bây giờ đất nó lên giá, anh xây những công trình, anh bán nhà thành công quá chừng, lời cả tỷ đô, tỷ đô là sao vậy? Nói thì cứ nghĩ là tôi giỏi bởi tôi đoán trước tình hình. Sự thật chả phải giỏi mà đều là cái gì? Đều là phước mà thôi. Chính phước nó tạo nên sáng kiến. Nhớ giùm thầy điều này. Phước quá khứ tạo nên sáng kiến, vậy thôi. Bây giờ nói ngược lại, trí tạo ra phước. Ngược lại là trí tạo ra phước. Người có trí tuệ mới có nghĩ ra, mới tìm tòi, mới chịu cực chịu khổ mà làm việc thiện. Còn người ngu ở nhà ngủ cho khỏe. Chỉ có người trí mới lặn lội cực khổ làm những điều thiện cho cuộc đời này.
[39:57]Bây giờ người ta ngủ hết rồi, mình đi lặn lội coi bây giờ đường nó vắng người nè, tới giờ tối rồi vắng người, đi tìm những cái đường ổ gà mà ban ngày mình đi mình thấy, thế là mày mò rủ mấy người lại, lách những con đường đó lại để sáng mai người ta đi qua lại đỡ té, đỡ vấp, vân vân. Đó, thì ở đâu mà cứ nằm vắt chân, ế vắt tay chứ quên, nằm vắt tay mà nghĩ cái cách cái cái cái làm chuyện này chuyện kia, đó là trí tuệ. Mà khi mình đi vá đường, đi giúp người này, đi sửa điều kia, đó gọi là thành phước, gọi là trí làm thành phước. Nên phước tạo ra trí mà trí cũng tạo ra ra phước. Nhưng mà tại sao ta lại dùng cái trí tuệ của mình để ta
[40:40]làm phước, trong khi có những người dùng trí tuệ của mình để mà mưu mô, thủ đoạn, hãm hại, tranh giành. Tại sao? Tại sao ta lại dùng trí tuệ mình để đi làm việc thiện, để tu hành? Còn những người khác có trí tuệ lại dùng biến thành cái mưu mô, thủ đoạn hiểm độc. Tại sao vậy? Bởi vì ta may mắn, ta đem cái trí tuệ mình đặt ở dưới, mà ta đem cái đạo đức lương tâm đặt ở ở trên.
[41:11]Còn cái người mà không may, họ lại cho rằng trí tuệ là tất cả, là ở trên. Cái chuyện gì cũng mưu mô tính toán mà không cần đạo đức. Còn chúng ta may mắn hơn, nhờ Phật dạy, ta may mắn hơn, ta đem cái lương tâm, cái chính nghĩa, cái lý tưởng đặt lên trên, còn trí tuệ đặt ở dưới. Nên có tính chuyện gì, có mưu chuyện gì, đều là những chuyện từ thiện, những chuyện mà vị tha, lợi ích cho mọi người. Đó là ta đem trí tuệ mà tạo thành phước, nhờ có đạo lý dẫn dắt ta. Bây giờ ta nói Trí, ta đem cái trí đặt ở dưới mà đạo đức đặt lên trên. Rồi bây giờ ta đem cái phước đặt ở đâu?
[42:04]Đặt ở đâu? Ví dụ ta là người có phước, tức là ta có tiền bạc và có thế lực, thì ta dùng cái tiền bạc và thế lực đó để làm gì?
[42:16]Hồi nãy á, ta đem trí đặt ở dưới lương tâm đạo đức, để nhờ lương tâm đạo đức mà dẫn dắt cái trí tuệ ta chỉ suy nghĩ những điều làm điều gì có thiện lợi cho con người. Rồi bây giờ nếu ta là có phước, tức là ta có tiền bạc, có thế lực, thì ta đem đặt ở đâu? Ta đặt ở đâu? Cũng vậy, ta đặt cho cho lý tưởng, cho chính nghĩa, cho cho đạo đức. Ta cúng dường cái phước của ta cho chính nghĩa, cho lý tưởng, cho đạo đức, cho đạo lý, cho Phật Pháp. Ta cúng dường. Nghĩa là ta có tiền, có thế lực thì đừng khờ dại mà hưởng thụ, vì hưởng nó sẽ hết. Mà ta đem cái phước của ta có đó cúng dường lên cho cho thế giới này,
[43:11]cho đất nước này, cho Phật Pháp này, cho chính nghĩa, cho lý tưởng. Thì đó là đó là cái phước đẹp nhất trên đời và cái phước đó nó vô tận, không có hết. Còn khờ dại mà đem cái phước đó cúng cho chính mình, phục vụ cho chính mình, hưởng thụ chính mình, phước đó chẳng bao lâu sẽ tiêu tan. Còn ta đem cái phước đó ta cúng cho mọi người, cúng cho chúng sinh, cúng cho thế giới, cúng cho Phật Pháp thì phước đó biến thành vô tận, vô tận. Cho nên để có thể mà ta đem cái trí tuệ đặt dưới đạo đức, để có thể mà ta đem cái phước cúng dường cho điều cao thượng, để có thể làm được điều đó, thì ai dạy ta làm được điều đó?
[44:01]Ai dạy ta? Phật dạy ta, nha. Nhờ có Phật mà khi ta có trí tuệ thì ta chỉ mưu tính cái điều phước thiện, có lợi cho con người. Nhờ nhờ có Phật mà khi ta có phước, ta biết đem cái phước đó cúng dường cho điều cao thượng. Nhờ có Phật, cho nên ơn Phật đối với ta là vô cùng lớn lao.
[44:40]Phước cho ta sự tự do chọn lựa, và trí cho ta biết lựa cái gì cho hay.
[44:53]Phước cho ta sự tự do chọn lựa, cái này thầy nói nhiều rồi phải không ạ? Thầy nói nhiều rồi. Cho nên nói ví dụ ví dụ như cái người đó nói: Nữa lớn con học ngành gì? Cái nói: Trời ơi, nội nó thi một trường không biết đậu không mà đừng nói nó học ngành gì. Nó cầu miễn thi cho đậu được một cái nó vô làm công nhân cũng được, cao đẳng cũng được, đừng có hòng mà đại học, thì bởi vì nó phước ít quá. Nhưng có đứa nó không muốn, con muốn học gì? Nói: Dạ con con lựa cái ngành nào mà cao nhất, top nhất thì con học. Vì sao vậy? Vì nó thi cái nó đậu luôn năm trường đại học, trường nào nó thi là đậu, trường nào thi là đậu, muốn đậu là đậu.
[45:31]Vì nó học giỏi quá, đây ta cứ gọi là phước đi, phước. Rồi cũng có người nói, nói nghe nói anh sắp mua xe hơi hả, anh mua hiệu nào? Nói: Dạ đừng có hỏi vậy mắc cỡ, tại em chỉ lựa chiếc mà ai đi mười năm rồi giá không còn bao nhiêu em mới mua thôi, thì không có lựa chọn được. Tiền em có được có bao nhiêu đó thôi, tức là em để dành gom góp hôm giờ có bảy chục triệu, nên đang đi dạo hết thành phố này có ai họ có xe cũ mà xe vừa mới tông chết người đó, không dám xài nữa thì em đem xe về họ bán rẻ rề đem về em lạy em cúng em bái đã đời rồi em xài cho nó đỡ rẻ, thầy không lựa chọn được. Phước có nhiêu đó không được lựa chọn.
[46:07]Còn có người hỏi nói anh mua xe gì? Nói: Tôi tính là mua xe là Lam... đừng nghĩ Lambretta, Lamborghini nha, là Audi, hoặc là là Rolls-Royce, ví dụ vậy, là được quyền lựa chọn là vì sao vậy? Vì phước nhiều quá. Người có phước nhiều thì muốn lựa gì đó lựa, còn người không có phước tìm một đường mà đi, lựa một cái thôi cũng đã là vất vả. Nói vô cửa hàng, nói: Dạ anh lựa áo gì? Thì nói: Dạ em không có lựa, anh tìm cho em cái áo nào rẻ nhất. Nói: Nói rẻ nhất ở đây cũng là hai trăm ngàn. Nói: Anh ráng cái nào thấp hơn? Nói: Có một cái thấp là nó có bị lỗi, ai làm rách một chút xíu thì anh về anh mặc lén lén vá thì được thì cho anh hai chục ngàn.
[46:54]À mua liền cái áo hai chục ngàn vì có lỗi, không có đường lựa chọn. Còn cái người ta giàu người ta vô, coi bao nhiêu cái áo đắt tiền đem ra cho tôi coi, tức là được quyền lựa chọn. Trong cuộc sống này cũng vậy, tôi muốn xây nhà kiểu nào tôi xây, tôi được quyền lựa chọn vì tôi tiền nhiều, tức là phước nhiều. Còn ở đây nói nói: Anh muốn xây nhà kiểu nào? Nói: Trời ơi có nhà tình thương ở mừng gần chết rồi, còn muốn lựa cái gì nữa mà lựa, phải không? Không có phước, không được quyền lựa chọn, còn có phước là được quyền lựa chọn. Đó nên phước cho ta sự tự do lựa chọn, nhưng trí sẽ chỉ cho ta lựa cái gì tối ưu.
[47:31]Trí chỉ cho ta lựa cái gì tối ưu. Nói ví dụ, nói chứ nói anh hay đi chùa nào? Nói: Dạ có chùa gần em đi thôi chứ ai dám đi chùa nào, tiền đâu mà đi xa. Đó là mình không có lựa chọn. Nhưng mà có người nói đi chùa nào? Nói: Muốn đi chùa nào cũng được, vì sao? Vì có phương tiện, tới chùa nào các thầy cô đều yêu quý nên lựa đi chùa nào cũng được. Nhưng mà bây giờ đó là phước cho ta nhiều sự lựa chọn, nhưng bây giờ hỏi: Nhưng mà anh đi chùa nào? Nếu phải chọn một chùa thì anh chọn cái nào? Thì chọn chùa nào? Dạ chọn Thiền Tôn Phật Quang, chùa nghèo. Nói tại sao? Cái chùa xa, chùa nghèo đó mà đi? Nói:
[48:14]Dạ chùa nghèo chứ mà thấy mấy Phật tử dễ thương, thương nhau, ha. Tới đó thấy mọi người thương nhau không có cãi cọ, ăn thì ăn ngon,
[48:25]ai cũng cười cười giúp đỡ nhau, đó. Còn ông thầy trụ trì thì sao? Ổng xấu không có quan trọng, ổng thấy không quan trọng, nhưng mà quan trọng là Phật tử sống với nhau có cái tình nên thích đi chùa đó. Tức là cái trí thì cho ta lựa chọn, còn cái phước thì cho ta sự tự do nhiều sự lựa chọn trên cuộc đời này. Như vậy nói bây giờ nói cái người nói tu pháp môn nào? Nói: Dạ thôi giờ em ôm câu niệm Phật chớ đâu biết tu gì đâu. Ha, ôm câu niệm Phật mà còn trật lên trật xuống. Còn cái người mà có phước: Anh tu pháp môn nào? Nói: Em tu pháp nào cũng được hết trơn, tu pháp môn nào cũng nhiếp tâm được hết.
[49:01]Nói niệm Phật cũng được, trì chú cũng được, ngồi thiền cũng được, hơi thở hay cái gì cũng được hết trơn. Tu pháp nào thử cũng thấy thành công. Như vậy anh sẽ chọn cái nào? Thì đây mới là cái trí tuệ để chọn. Nói: Dạ tu pháp nào em cũng chọn được, nhưng mà em đặc biệt em thích tu thiền mà diệt trừ bản ngã.
[49:19]Nên vậy, phải nhớ vậy. Phước cho ta nhiều sự lựa chọn và trí giúp ta chọn được cái cái tối ưu. Nên ta cần cả phước và và trí trong cuộc đời của mình. Khi ta tu tập thì nhớ tu cả phước và tu cả cả trí. Nói: Thưa thầy, tu phước thì dễ hiểu rồi, là cứ đi giúp chuyện này, giúp chuyện kia, làm công quả chùa nọ, cúng dường, bố thí là nó ra phước. Nhưng mà tu trí là tu làm sao?
[49:49]Tu trí là tu làm sao? Tu trí thì chỉ có một điều: Khiêm hạ học hỏi thì hết kiếp này đến kiếp kia tự nhiên mình có trí. Mà phước cũng tạo ra sáng kiến, nhưng mà nếu chỉ một mình để tu trí không thì cứ khiêm hạ, học hỏi, tôn trọng thầy bạn thì từ từ tự nhiên mình có trí, nhớ như vậy. Còn do chính phước nó sẽ tạo ra trí, bất ngờ là những cái sáng kiến bất ngờ. Nhưng mà nói hai cái nó hỗ trợ, nhưng bây giờ nói tu phước riêng, tu trí riêng, cách tu phước riêng, cách tu trí riêng hỏi thì nói: Cách tu phước? Dạ biết rồi, cúng dường, bố thí, giúp đỡ, công quả, đó ra thì rít ra phước. Nhưng tu trí thì sao?
[50:33]Trí thì khiêm hạ, học hỏi, tôn trọng người giỏi, người tài, thì hết kiếp này tới kiếp kia tự nhiên là có trí tuệ. Mà khi cứ phước mình cứ tu, trí mình cứ tu, hai cái cứ tiến đều đều đều đều lên, thì ta gọi là gì? Phước phước trí nhị nhị nghiêm, hay là phước huệ viên mãn, mà như Đức Phật ta gọi là Lưỡng Túc Tôn, một trong những danh hiệu Đức Phật là Lưỡng Túc Tôn, cả hai điều phước và huệ đều viên mãn đầy đủ, gọi là thành Phật. Nên để đi con đường giác ngộ ta nhớ như vậy, hai cái điều phước và trí đều đầy đủ và và viên mãn, hỗ trợ cho nhau là như vậy đó nha. Nên:
[51:23]Khôn ngoan bậc nhất của con người là biết gắng công cả cuộc đời, gây tạo rất nhiều nguồn công đức, đem làm ánh sáng lúc chiều rơi. Mùa xuân hoa nở giữa lòng ta, vì có tình thương sẽ lan xa, đôi lúc khiến ta đành chịu thiệt, nhưng mà cội phúc dắt đường qua. Nam Mô Bổn Sư Thích
[51:57]Ca Mâu Ni Phật.