[0:34]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay, trong cái buổi gặp nhau nói chuyện này, chúng tôi xin trình bày cái đề tài cái tựa là: Chánh Đạo. Vì sao ta nói chuyện về chánh đạo? Bởi vì trên đời này có hai loại đạo: một là chánh đạo, hai là tà đạo. Cái chánh đạo là cái đạo đúng đắn mà nếu ta tu theo được cái chánh đạo đó thì ta sẽ làm những điều đúng, cuộc đời ta được hạnh phúc, thần thánh ở trên cao sẽ phù hộ cho ta để cuộc đời ta được nhiều cái may mắn, được phát triển, được hạnh phúc, được giàu sang, vân vân, được mọi điều tốt lành, và thậm chí sau khi ta chết đi rồi ta sẽ về một cái nơi rất là hạnh phúc, rất là an lành.
[1:31]Nên cái chánh đạo cái hay là như vậy. Còn tà đạo là gì? Tà đạo là những cái đạo mà dạy ta sai lầm, tầm bậy, làm cho ta đối xử với mọi người ác, xấu. Rồi thế là sau này ta mắc cái quả báo là cuộc đời ta không có may mắn, thần thánh không có phù hộ cho ta, đời ta gặp nhiều đau khổ, và thậm chí khi ta chết đi ta sẽ về cái nơi rất là đau khổ. Cho nên sống trên đời này ai cũng cần có một cái đạo để đi theo. Và cái quan trọng là phải tìm cho ra cái chánh đạo để đi theo, đừng bao giờ để lầm mà theo một cái tà đạo. Thường á là ta sẽ nghe nhiều người giới thiệu đạo lắm, khi đạo này khi đạo kia. Và cái quan trọng là khi cái người mà họ đi giảng đạo đó họ cũng
[2:33]xưng họ là chánh đạo, cho nên mình mình mà nghe người ta xưng người ta là cái đạo đúng đạo chánh, mình không phân biệt được. Mình tưởng ai cũng là chánh đạo, nhưng thật sự không phải vậy. Người nào cũng xưng mình là chánh đạo, nhưng mà thật sự thì miệng nói chánh đạo nhưng bên trong họ là tà đạo. Thì đây là điều mà cái người Phật tử ta phải cẩn thận, phải tinh tế để nhận ra cái gì là tà đạo, cái gì là chánh đạo, chứ còn ai cũng tự xưng mình là chánh đạo cao siêu. Quý Phật tử đồng ý không à? Đúng không? Cho nên là phải cẩn thận, phải cẩn thận. Ví dụ mình ở trong buôn làng, có một người họ tới họ truyền đạo
[3:16]thì họ cũng nói họ đạo họ là cao siêu nhất, là chân chánh nhất. Mình hỏi họ: "Phải đạo anh là chánh đạo không?" thì họ nói: "Hứ, đạo tôi là chánh đạo số một." Luôn luôn ai cũng trả lời như vậy. Mình ở trong buôn làng xa xôi hay mình ở thành phố phồn hoa đô hội mà có những người họ tới họ giới thiệu cái đạo cho mình để theo thì ai cũng nói họ là chánh đạo số một trên đời này. Và nếu mình không có bản lĩnh, không có trí tuệ, gặp ai mình cũng tin thì có lẽ một lúc nào đó mình sẽ theo lầm một cái tà đạo. Và nếu đã theo lầm một cái tà đạo rồi thì cuộc đời mình coi như rơi xuống vực thẳm, coi như chìm trong cái hố sâu, coi như vứt vào giỏ rác luôn.
[4:06]Nhưng mình không biết. Mình cứ tưởng mình là đi con đường đúng, đường hay vì mình tưởng là ờ ông đó ổng nói ổng là chánh đạo nên tôi theo ổng, nhưng đâu ngờ ông đó ổng là tà đạo. Cho nên vì vậy cái người Phật tử phải có con mắt sáng, phải có cái trái tim sáng, phải có đôi tai rất là thính. Khi nghe người ta nói, nhìn người ta làm thì cái tâm mình hiểu ra được ai là chánh đạo, ai là tà đạo. Chánh đạo là cái gì đúng, cái hay, cái sâu xa đem lại ích lợi, đem lại hạnh phúc đời này và những đời sau, trong cuộc sống này cũng như sau khi ta chết thì đó là chánh đạo. Còn cái tà đạo mới nói thì nghe hay
[4:55]nhưng mà khi ta theo cái tà đạo đó rồi, ta trở nên những con người hung hăng, dữ tợn, chia rẽ, rồi ta làm những điều sai lầm, xấu xa để đến khi ta chết, ta sống đều ở vào những nơi đau khổ. Cái quan trọng của một đời một con người là phải tìm cho được cái chánh đạo để mà đi theo. Như vậy, đạo Phật phải là chánh đạo không à? Phải không?
[5:26]Nhưng đừng tưởng ai là theo đạo Phật cũng đều là chân chánh hết. Tại sao vậy? Bởi vì giữa cái danh nghĩa bên ngoài và cái thực chất bên trong của một con người là khác nhau. Cho nên có khi cái danh nghĩa bên ngoài là tốt nhưng mà cá nhân con người đó là xấu. Ví dụ bây giờ mình nói: Nhà nước ta tốt hay xấu? Ai nói tốt giơ tay lên? Dạ. Hoan hô, xin tán thán một tràng pháo tay. Nhưng mà có phải tất cả cán bộ đều tốt không? Có không? Không. Có những người cán bộ vì động cơ cá nhân nên đôi khi đã làm những chuyện sai quấy, thậm chí nhiều khi ăn hiếp dân. Có không ạ? Có. Cho nên giữa cái danh nghĩa và thực chất của mỗi con người đôi khi khác nhau.
[6:19]Cho nên vì vậy mà ta phải hiểu cái lớn là như thế, cái nhỏ là như thế mà ta không có buồn. Ví dụ như ta biết: ờ Nhà nước ta là chính nghĩa, là chánh đạo, nhưng mà một hai cán bộ nhiều khi có những cái sai lầm, đó là cái chuyện cá nhân. Ví dụ như một cái người nào đó họ đến họ la mắng mình, họ ăn hiếp mình, vân vân thì mình biết đây là cái cá nhân con người này là tuy là người của Nhà nước nhưng mà cá nhân người này không phải chánh đạo, coi chừng người này là tà đạo cũng có. Ví dụ đạo Phật ta là chánh đạo nhưng có phải là bất cứ ông thầy tu nào cũng chân chính không? Không, có nhiều ông thầy tu cũng cũng sai lầm, cũng phạm sai lầm.
[7:04]Cho nên vì vậy ta đi theo con đường chánh đạo nhưng không phải là cá nhân nào ta cũng tin, vì còn có cái người sai, người đúng nó lẫn lộn ở trong đó rất là nhiều. Cho nên thấy họ xưng họ là chánh đạo nhưng mà cái việc làm của họ nhiều khi lại là tà đạo, cho nên ta phải sáng mắt nhìn thấy cho rõ. Hoặc là ví dụ ta thấy có một cái người họ đem vô buôn làng ta họ cho ta gạo, cho ta tiền, họ nói ngọt với ta, nói họ thương yêu ta. Như vậy phải người đó là chánh đạo không? Phải không? Chớ làm sao mới chánh đạo? Làm sao? Ai biết không? Bây giờ có một người đến cho mình tiền, cho mình gạo, nói thương mình
[7:57]thì như vậy cái việc làm đó phải là giống chánh đạo không? Rất giống, phải không? Rất giống. Tự nhiên mình đang nghèo, đang thiếu, có người tới cho mình mấy chục ký gạo, cho mình bao nhiêu tiền, rồi nói: "Thương, tôi thương bạn lắm" thì cái hành động rất giống với chánh đạo, nhưng mà coi chừng không phải chánh đạo. Cho nên ta thấy đó, trên đời giữa cái chánh và tà rất khó phân biệt. Họ cho mình gạo, cho mình tiền, họ nói thương mình nhưng sau đó họ xúi mình làm chuyện bậy thì không phải chánh đạo mà là tà đạo. Mặc dầu cái việc làm ban đầu giống như chánh đạo, lạ như vậy. Còn cái người nào mà họ cho mình tiền,
[8:39]cho mình gạo, họ nói thương mình nhưng mà sau đó thì họ hướng dẫn mình làm những điều đúng à với cái luật pháp quốc gia, làm những điều mà đúng với cái lễ giáo của ông bà ta từ ngàn xưa để lại, họ hướng dẫn ta có cái đạo đức con người để sống với xã hội này được mọi điều yên vui thì ta biết ngay người này họ là chánh đạo thiệt. Tức là hành động họ là chân chánh, cái trong tâm họ nó sáng, trong tâm họ nó chánh, cho nên là họ hướng dẫn ta sau đó làm những điều chân chính. Còn những người cái hành động ban đầu thấy như chánh nhưng mà về lâu về dài lại thành tà thì ta phải cẩn thận. Cho nên vì vậy à Phật tử ta hôm nay mình nghe cái bài chánh đạo,
[9:29]tà đạo này để ta mở mắt, mở tim mình ra, mở lòng mình ra. Không phải ai họ nói họ chánh đạo là chánh đạo hết. Miệng họ nói chánh đạo nhưng trái tim họ là tà đạo. Nhiều khi cái hành động ban đầu của họ là chánh đạo nhưng mà cái hành động lâu dài về sau lại là tà đạo. Mà nếu ta không tỉnh táo, mắt ta không sáng, tâm ta không khôn, tai ta không thính thì ta sẽ bị họ dụ vào con đường tà đạo. Mà hễ đã đi theo tà đạo rồi là ta rơi xuống vực sâu, đời mình không có lên được. Cho nên vì vậy là cái chánh cái tà là cái quan trọng trong đời của một con người, và cái chánh cái tà cũng là điều rất khó nhận ra vì ai cũng tự cho mình là chánh đạo hết.
[10:22]Mặc nhiều khi họ tử tế, nói nhân nói nghĩa với ta nhưng mà chưa chắc họ đã là chánh đạo. Cho nên vì vậy ta rất là cẩn thận. Mà nhiều khi á, cái gì nó dễ hiểu á coi chừng nó lại không phải chánh đạo. Ví dụ như thế này, hồi xưa lúc mà Đức Phật của chúng ta, Đức Phật mà ta thờ ở trong chánh điện á, Đức Phật lúc đó ngài tu hành 6 năm khổ hạnh rồi ngài ngồi dưới cái cội cây bồ đề, ngài ngồi nhập định bất động không ăn, không uống, không ngủ, không nhúc nhích suốt 49 ngày. Tức là ngồi kiết già, ngài ngồi nghiêm chỉnh vậy đó, lưng thẳng, mắt nhắm, hai tay để lên lòng như vậy, ngồi kiết già cái bàn chân lại, tréo hai bàn chân lại với
[11:14]nhau, ngài ngồi không nhúc nhích suốt 49 ngày, không đi tới, không đi lui, không mở mắt, không nói chuyện suốt 49 ngày. Lúc đó ma trên trời hiện xuống phá ngài. Đầu tiên là nó hiện ra những cô gái đẹp dụ ngài nhưng ngài không động tâm, không nhúc nhích. Sau nó hiện ra những tên cướp lấy cung lấy tên nó đánh đâm ngài nhưng ngài không nhúc nhích, tức là cung tên không xâm phạm, không đụng vô người ngài được. Là suốt 49 ngày ngài ngồi không nhúc nhích rồi ngài cuối cùng ngài đắc đạo, ngài đắc được thần thông cao siêu, hào quang chiếu sáng cả trời đất. Thì khi mà ngài đắc đạo như vậy rồi, ngài mới thấy hết tất cả trời đất, vũ trụ này là như thế nào,
[12:02]cái lòng thương yêu của ngài phủ hết tất cả chúng sinh trên cõi đời này. Nhưng mà ngài cứ ngồi yên như vậy, thì lúc đó cái ông Trời á ở trên trời đó, tức là ông Giàng á, ổng mới thấy là Phật đắc đạo rồi, hào quang chiếu sáng từ cõi đất này chiếu tuốt lên trên cõi trời. Thì ông Giàng á, ông Trời, ổng mới bay từ trên trời xuống, ổng đến trước Phật, ổng chắp tay ổng quỳ xuống. Ổng quỳ xuống ổng mới thỉnh, ổng nói rằng: "Bạch Thế Tôn..." Thì khi gặp Phật á, ông Trời ổng ổng gọi Phật là Đức Thế Tôn, tức là một đấng cực kỳ tôn quý ở trong đời này. Ông Trời ổng mới chắp tay ổng ổng thưa Phật, nói là:
[12:47]"Kính bạch Đức Thế Tôn, Thế Tôn đã đắc đạo rồi mà chúng sinh còn u mê, tăm tối, không hiểu thế nào là chánh đạo, chúng sinh còn nhiều người bị tà đạo. Con kính thỉnh Đức Thế Tôn là hãy thuyết pháp, đem chánh đạo lại cho chúng sinh để chúng sinh được sáng suốt, mở mắt, mở lòng mà đi theo con đường chánh đạo. Nhờ đi theo con đường chánh đạo này mà chúng sinh không rơi vào hầm lửa, không rơi vào cái hầm chông, không rơi vào cái nước sôi, không rơi vào đau khổ." Đức Phật mới nói thế này, Đức Phật mới nói: "Này Phạm Thiên", chữ Phạm Thiên là tên của ông Trời ở trên cao á, gọi là "Này Phạm Thiên, cái chánh đạo mà Như Lai đắc được
[13:47]rất là khó hiểu đối với chúng sinh, rất là khó hiểu." Thì đúng là như vậy, cái đạo lý cao siêu quá, không phải dễ hiểu. Thì lúc đó ông Trời ổng mới nói, ổng mới quỳ xuống ổng chắp tay ổng thưa Đức Phật, nói là: "Bạch Đức Thế Tôn, đúng là cái chánh đạo rất là khó hiểu, nhưng mà kính bạch Đức Thế Tôn, có những chúng sinh có căn cơ cao, cũng giống như là cái hoa sen đang còn nằm chìm dưới mặt nước, sắp sửa vươn lên khỏi mặt nước. Nếu Thế Tôn thuyết giảng cái chánh đạo này thì cái chúng sinh đó giống như cái hoa sen sẽ vượt lên khỏi mặt nước mà nở ra thành cái đóa hoa đẹp ngời, tỏa hương thơm ngát.
[14:36]Có những chúng sinh căn cơ thấp, giống như là cái mục sen còn nằm chìm sâu dưới sình, nhưng mà nhờ nghe chánh đạo của Thế Tôn thuyết giảng sẽ từ từ ló lên khỏi bùn sâu, vươn lên từ từ ở trong cái ao nước. Một ngày nào đó, một vài trăm năm sau, một vài ngàn năm sau cũng có thể vươn lên khỏi mặt nước để trổ thành một đóa hoa sen thơm ngát như vậy. Kính xin Đức Thế Tôn hãy vì chúng sinh mà cất lên lời thuyết pháp." Ông Trời ổng nói hay quá, ổng nói hay quá cho nên Đức Thế Tôn mỉm cười chấp nhận. Ngay giây phút mà Thế Tôn mỉm cười, đồng ý để mà thuyết pháp thì đất trời rung động. Thế là ông ông Trời ổng mừng quá, ổng mới đảnh lễ Đức Thế Tôn ba lạy,
[15:29]ổng đi quanh Đức Thế Tôn ba vòng để bày tỏ lòng tôn kính, rồi ổng biến mất liền. Biến mất, ổng trở về cõi trời và ổng tiếp tục để quan sát theo dõi Đức Phật trong suốt 45 năm sẽ đi thuyết pháp như thế nào. Và đúng như vậy, thì sau đó là 45 năm Đức Phật thuyết pháp tạo thành một cái chánh đạo mà ngày hôm nay ta gọi là Đạo Phật. Và Đạo Phật lan truyền suốt mấy nghìn năm nay, để cho ngày hôm nay có một cái chánh đạo cao siêu, đẹp đẽ mà ta được đi theo, ta được nương tựa, ta được học hỏi. Mãi mãi ta là con của Đức Phật, ta là đệ tử của Đức Phật, đi theo chánh đạo mà Phật đã soi sáng, dạy dỗ để ta trở thành người tốt.
[16:18]Đời này chết đi rồi, qua những kiếp sau ta cũng luôn luôn là một người tốt, được hưởng nhiều cái hạnh phúc của của Phật ban cho cho chúng ta. Thế tại sao là giáo pháp là khó hiểu? Khi mà ông Trời thỉnh Đức Phật thuyết pháp thì Đức Phật có nói là chánh đạo rất khó hiểu, không phải chúng sinh đều có thể hiểu được. Là vì sao vậy? Bởi vì sự thật là mọi điều rất khó hiểu. Ví dụ như hồi khi ta còn bé, ta còn nhỏ tuổi, ta thấy mưa trên trời rớt xuống, trên mây rớt xuống, ta mới hỏi ba mẹ ta, nói: "Ba ba, mẹ mẹ, mưa là nước từ đâu rớt xuống?" Thì cái người cha, người mẹ đó không biết đường trả lời, mới nói rằng:
[17:11]"Ông Trời ổng đái đó con à." Mà nước của ổng ra là ta ăn ta uống được, làm cây cối xanh tươi, tốt tươi rồi vân vân vậy đó.
[17:22]Còn người Pháp thì nói ông Trời ổng khóc, không biết ai làm ổng khổ mà ổng khóc không biết, rớt xuống. Thì ta trả lời cho nó lẹ, cho nó gọn. Rồi hỏi là tại sao mà cái nước sông, nước suối cứ chảy mãi, ở trên nguồn từ đâu mà chảy mãi? Nói: "Ông ông Trời ổng ổng nhổ nước miếng đó con, cho nước nó chảy hoài." Cứ đổ thừa ông Trời. Rồi cái có con nhỏ đi đường ngoài kia xe tông chết, cái mình hỏi: "Ủa, sao sao bị xe tông chết?" Nói: "Ông Trời ổng cho xe cán chết." Cứ đổ thừa ông Trời. Rồi cái năm nay cái cái cà phê thất mùa, hỏi: "Tại sao năm ngoái cà phê trúng mùa, năm nay cà phê thất mùa?" Nói: "Ông Trời ổng làm cho thất mùa." Cứ đổ thừa ông Trời. Có đúng không ạ?
[18:08]Cái gì ta cũng đổ thừa ông Trời. Thì bây giờ thì ông Trời đó, ổng ở trên đó ổng bị oan. Ổng làm ông Trời ổng bị oan, ổng mới đau khổ. Ổng nói: "Trời ơi, sao cái gì cũng đổ thừa tui? Tui đâu có làm. Mấy người thất cà phê mấy người cũng đổ thừa tại tui, con mấy người bị xe cán mấy người cũng đổ thừa tui, rồi mưa ngập lụt mấy người cũng đổ thừa tui, tui vô tội, trời ơi là trời!" Ổng kêu trời không thấu, là bởi vì cái gì mình cũng đổ thừa ông Trời. Nhưng mà tại sao ta cái gì cũng đổ thừa ông Trời? Tại vì dễ trả lời. Nói cái gì cũng nói đại: "Ờ, tại ông Trời", cái là xong ngay, dễ trả lời. Nhưng mà cái gì dễ trả lời là cái đó sai.
[18:51]Sai, không có đúng. Mưa từ đâu rơi xuống? Ngày hôm nay ta biết rằng là từ mây, mây mà gặp không khí lạnh nó đọng lại thành nước rơi xuống. Thế tại sao mà có nước sông chảy? Tại vì mưa rơi xuống nó thấm vào rừng, rừng nó ứa vào mạch thì mạch nó chảy và nó tập trung thành một cái nguồn, một cái dòng nó tuôn xuống đi ngang buôn ngang làng ta để cho ta tưới cây, tưới cà phê, tưới rẫy. À. Rồi bây giờ tại sao nhỏ bị xe tông cán chết? Phải cái ông tài xế ổng lái ẩu mà cứ đổ thừa ông Trời? Tại sao năm nay cà phê thất? Là tại vì thời tiết không hợp, rồi sâu rầy nó phá, sao đó phải không? Chứ không phải tại ông Trời.
[19:33]Nên ông Trời ổng tức quá ổng kêu trời ơi, cái gì cũng đổ thừa ổng. Nhưng mà mình cái gì cũng đổ thừa ông Trời nó dễ, nhưng mà cái gì dễ nói, dễ trả lời là không đúng sự thật. Bởi vì sao? Đức Phật ta nói rằng mọi chuyện trên đời do nhân quả. Mọi chuyện trên đời do do nhân quả. Cái nhân là cái hột, cái quả là cái trái. Đức Phật dạy ta cái nhân quả này nghe nó khó hiểu hơn rất nhiều, nhưng nó là chánh đạo, đó là sự thật. Nhân nào quả nấy là làm sao? Ví dụ, ta trồng ớt thì ta phải có được trái trái ớt. Ta trồng cái hạt dưa thì ta hái được trái dưa, ta trồng cái hạt cà phê thì ta hái cà phê. Cũng vậy, ta gieo xuống cuộc đời này cái hạt thương yêu
[20:23]thì đời ta ta gặp đầy cái sự thương yêu, đi đâu người ta cũng thương mình hết. Nghĩa là mình gieo cái thương yêu xuống, mình gặp ai mình cũng thương thì đi tới đâu mọi người đều thương yêu mình. Ví dụ bây giờ trong cuộc sống này mình gieo xuống cái hạt giúp đỡ thì nữa mình hái được cái trái giúp đỡ. Nghĩa là sao? Nghĩa là mình thấy ai khổ mình giúp, mình thấy nhà ai hư mình lại mình phụ sửa giùm, mình thấy ai bệnh mình phụ chữa bệnh người ta, tức là mình gieo cái hạt giống giúp đỡ xuống trên đời này thì sau này mình hái được trở lại cái trái giúp đỡ. Tức là mình đi tới đâu mình gặp bất cứ chuyện gì
[21:05]thì cũng đều có người giúp đỡ mình hết, người ta không có bỏ mình. Ví dụ hôm đó mình có cái việc gì đó mình đi lỡ đường xe mình bể bánh mà đứng trơ vơ giữa đồng ruộng không có chỗ vá xe mà bụng thì mình đói xăng thì nó cũng hết luôn, tiền trong túi mình cũng không còn. Những cái lúc như vậy thì do cái phước mình đã gieo, do ngày xưa ở trong làng trong xóm mình đã giúp đỡ nhiều người rồi, bây giờ nó trổ ra cái quả báo thì khiến tự nhiên có một cái người nào đó họ chạy ngang họ dừng lại, họ cũng chẳng quen biết mình, hỏi: "Anh sao đứng đây giữa đường, trời thì tối mưa thì bắt đầu rơi, mặt anh thì thấy đói xanh lè, mà anh đi đâu về đâu?" Này nói:
[21:48]"Tôi đi về ở Krông Búk mà bây giờ tiền tôi hết, xăng tôi cạn, bánh xe bể, giờ tôi đang đứng bơ vơ giữa đường." Nói: "Được rồi, không sao anh tôi sẽ kè anh đi về." Họ giúp cho mình, họ sửa xe sửa gì rồi họ cho mình ít tiền, họ đưa mình về tới nhà. Thì mình về mình ngạc nhiên, mình mới nói là: "Hôm nay mình xui nhưng mà lại gặp hên gặp một người giúp đỡ mình." Hỏi: "Tại sao?" Giờ mình trả lời tại sao có người giúp? Tại sao lúc mình nguy khốn, bế tắc lại có người giúp đỡ mình? Tại sao? Phải tại ông trời không? Có phải không? Chứ tại ai? Cũng không phải tại ông Phật luôn. Mà tại ai? Tại chính mình.
[22:34]Chính mình trước đây mình đã gieo xuống cái hạt giống giúp đỡ, mình hay giúp đỡ mọi người. Thì bây giờ khi mình gặp nghèo khó, nguy cấp tự nhiên sẽ có người giúp mình, tự nhiên sẽ có người giúp mình. Quý Phật tử có tin điều đó không ạ? Tin không? Phải tin điều đó để sống trên đời nha, phải tin điều đó để sống trên đời. Cho nên đừng đổ thừa mọi chuyện là tại ông trời. Ví dụ nói là nhiều khi mình gặp xui bữa đó mình bệnh quá, bữa đó mình bệnh mình nằm cái sốt mình rung hừ hừ hừ hừ, cái ai hỏi: "Anh sao vậy?" Nói: "Nay ông trời ổng bắt tôi bệnh." Thì mình nói câu đó là mình mang tội rất là nặng. Vì sao vậy? Tại ông trời ổng không không hề bắt mình bệnh. Ổng không có bắt.
[23:21]Mình nói câu đó là mình nói oan cho ông trời. Mình bệnh là tại vì
[23:28]mình bị trúng gió.
[23:32]Mà là cái nhân quả gì đó mình đã gieo, hồi xưa mình có làm cái gì sai nên bây giờ mình bệnh, chứ đừng đổ thừa ông trời mà làm oan cho ổng, tội nghiệp. Quý Phật tử có mua vé số chưa? Mà nếu mình lỡ trúng số là tại sao mình trúng? Có phải ông trời cho trúng không? Có phải không? Phải không? Không, đúng! Ai nói không là cực kỳ hoan nghênh. Cũng không phải tại ông trời cho mình trúng, mà tại cái gì? Tại cái gì cho mình trúng? Tại một cái nhân quả gì đó mình đã gieo, một cái hạt giống nào đó mình đã trồng dưới đất hồi xưa. Hồi xưa lúc có thấy ai khổ đó mình đã đem cho người ta tiền, hoặc là mình thấy ở trong làng mình có cái hố gà người ta đi qua
[24:18]lại người ta té hoài, cái bữa đó mình không đi làm rẫy nữa, mình lấy đất mình đắp cái hố đó lại cho nó bằng, cái con đường nó bằng để người ta đi qua đi lại người ta bình an không té. Nhờ có một lần mình đã làm cái điều tốt cho nên bây giờ tự nhiên mua vé số trúng. Nên cái trúng đó là nhân quả của chính mình, Phật cũng không cho mình, trời cũng không cho mình, mà đây là luật nhân quả công bằng. Ta gieo cái hạt gì ta sẽ hưởng được cái trái đó. Đó là Chánh đạo, mà Chánh đạo này rất là khó hiểu, rất là khó hiểu. Giống như tự nhiên có một lần nào đó mình thấy hai người họ gây lộn với nhau, hai người họ cứ chửi qua chửi lại thiếu điều
[25:03]họ muốn đánh nhau, mình lại mình can, mình lại: "Ơ mình là người cùng làng, cùng xóm đừng có gây gỗ, đừng đánh nhau. Mấy anh tại nãy mấy anh uống rượu, mấy anh say rồi." Mình nói đổ thừa uống rượu say cái hai ông xúm nhau mỗi ông giọng bên mình một cái, ông này giọng bên má bên đây một cái, ông kia giọng bên má bên đây một cái, cái mình nhổ ra mấy cái răng. Nhổ mấy cái răng thấy: "Ủa mình can cho nó tốt, mình muốn cho nó tốt đừng có gây gỗ nhau mà tại sao một thằng nó giọng mình một cái, mình nói nó say cái nó nó giọng mình một cái." Thì cái này là tại sao? Có phải là ông trời ổng xúi ổng giọng mình không, ổng oánh mặt mình không? Có không?
[25:39]Không. Ông trời ổng không có xúi mấy chuyện đó, mình đừng đổ thừa ông trời. Mà cái này là do nhân quả mình đã gieo. Một ngày xưa nào đó hoặc là một kiếp trước nữa hồi xưa trước khi mình đẻ ra thì mình có sống một cái kiếp trước nữa, thì trong kiếp đó cũng có một lần mình giọng ai hai cái rớt mấy cái răng ra. Cho nên kiếp này tự nhiên có người mình can người ta đừng đánh lộn mà người ta giọng mình hai cái hai bên rớt mấy cái răng ra, phải đi lên Ban Mê Thuột trồng mấy cái răng lại tốn mấy triệu đồng, chẳng phải vậy. Cho nên là cái gì nó cũng có nhân có quả, mà cái nhân quả nó từ nhiều kiếp nó kéo từ kiếp này qua kiếp kia. Là sao?
[26:21]Kiếp này qua kiếp kia là sao? Nghĩa là chúng ta hồi cha mẹ đẻ ta ra bồng trên tay, chúng ta lớn lên từ từ từ từ từ khi rồi sau này ta già ta chết là một kiếp, nhưng một kiếp không phải là hết. Mà trước cái kiếp này ta cũng đã từng có một kiếp trước ta cũng đẻ sinh ra lớn lên rồi già chết, rồi cái ta đẻ qua kiếp này. Kiếp này ta sinh ra lớn lên rồi già rồi chết, cái ta đầu thai qua kiếp khác, ta lại sinh ra lớn lên rồi già rồi chết. Cái đó đạo Phật gọi là luân hồi, tái sinh. Ta cứ tái sinh từ kiếp này qua kiếp kia mãi như thế và đó là cái luân hồi vô tận rất là rất là buồn, rất là chán. Mà ta cứ bị, thì trong cái luân hồi đó đó ta gieo nhân nào ta gặt quả đó.
[27:09]Nên đời xưa à ví dụ ta gieo cái nhân là ta yêu quý người dân tộc thì kiếp này ta sinh vào cái buôn làng dân tộc để ta sống đầm ấm với người dân tộc, ta xây dựng cái tình thương yêu với nhau. Kiếp này tái sinh qua kiếp kia rất là khó hiểu phải không? Vì Chánh đạo là khó hiểu, còn ai giảng đạo cho ta nói cái gì nó đơn giản, dễ hiểu coi chừng cái đó không phải Chánh đạo mà rất dễ rơi vào tà đạo. Cho nên là ai nói cái gì nó dễ quá ta đừng tin, mà phải ta phải hiểu Chánh đạo nó có cái gì nó khó khó xiết bao. Ừ. Cho nên ví dụ bây giờ có một người họ đem đến cho ta 50 kg gạo, cho ta một triệu đồng rồi cái họ nói họ thương ta, khoan tin đã.
[27:59]Tại cái gì sao nó dễ quá vậy? Ở đâu tự nhiên có người tới cho mình gạo, tiền nói thương mình nó dễ quá vậy? Không, không phải dễ như vậy, đời không dễ như vậy, cái Chánh đạo không dễ như vậy. Ta phải cẩn thận là sau cái đồng tiền, sau cái bao gạo đó nó còn có cái gì nữa hay không? Có cái gì nữa hay không? Cái đó cái phía sau đó mới là cái đáng sợ, mới là cái quan trọng mà ta phải hết sức là cẩn thận à như vậy. Giờ cũng vậy, giờ nếu ta trồng cái hạt giống thù ghét nó sẽ mọc lên cái cây thù ghét, nó ra mấy cái trái thù ghét. Nghĩa là sao? Nghĩa là nếu trong đời của ta ta ghét người này, ta ghét người kia thì sau này ta đi đâu cũng bị người
[28:45]khác ghét bỏ mình hết, bị người khác ghét bỏ mình. Đi đâu cũng người ta ghét mình, người ta không thương mình, người ta không giúp mình là bởi vì mình cứ nuôi cái thù, nuôi cái ghét ở trong lòng. Ví dụ như là nếu mà có cái người nào mà người Kinh ở thành phố á mà ghét người dân tộc thì cái người Kinh đó sau này mắc cái quả báo đi đâu cũng bị người ta xua đuổi, người ta ghét bỏ, vì người này đã trồng cái cây thù ghét nên sẽ phải ăn cái trái thù ghét. Như vậy ở đây có người Kinh nào ghét người dân tộc không? Giơ tay lên. Vậy ở đây ai là người Kinh mà thương người dân tộc giơ tay lên? Tất cả đều giơ tay lên, thầy xin tán thán, xin hoan hô nha.
[29:29]Như vậy nhờ thương người dân tộc nên kiếp sau ta sẽ được đầu thai làm người dân tộc, tốt. Vô cùng hoan hô.
[29:42]Rồi cũng vậy, nếu có cái người nào đó họ đến họ xúi ta, họ nói rằng: "Mình là người dân tộc, mình phải ghét người Kinh." Thì như vậy, mà nếu ta tin theo họ thì ta đã gieo cái hạt giống thù ghét xuống đất, nó sẽ mọc lên cái cây thù ghét, mai mốt ta ăn cái trái thù ghét đó, nghĩa là đời ta đi đâu cũng bị người ta ghét bỏ, người ta xua đuổi mình hết. Ở đây có ai là người dân tộc ghét người Kinh không? Không. Có ai là người dân tộc thương người Kinh không? Giơ tay lên để coi. Nếu ai là người dân tộc thương người Kinh... Hoan hô! Thầy xin hoan hô. Và như vậy, do chúng ta thương người Kinh, cho nên kiếp sau ta sẽ đầu thai làm người, làm người Kinh.
[30:25]Còn người Kinh thì đầu thai làm người dân tộc, người dân tộc đầu thai làm người Kinh. Rồi huề. Xong!
[30:36]Ví dụ như là nếu ta gieo một cái hạt giống đánh giết thì nó mọc lên cái cây đánh giết, nó ra cái trái đánh giết và ta phải ăn cái trái đánh giết đó. Nghĩa là sao? Nghĩa là nếu ta hung hăng, ta dữ tợn, ta gặp ai ta cũng đánh hoặc là tay ta cầm dao ta chém người nào, ta cầm súng ta bắn người nào, ta cầm cái trái nổ ta quăng vô trong cái chỗ người nào để giết người, thì như vậy ta đã gieo cái hạt giống đánh giết xuống. Sau này ta phải ăn cái trái đánh giết đó, nghĩa là chính ta, gia đình ta tự nhiên khiến ta sẽ bị người khác chém ta, bắn ta bù lại, trả lại cái quả báo đó. Cho nên vì vậy là cái người đệ tử Phật không bao giờ
[31:22]được gieo cái nhân đánh giết, không bao giờ mà mình cầm cái cái dao, cầm cái súng để bắn giết ai hết. Lúc nào ta cũng nói chuyện bằng pháp luật, nói chuyện với nhau bằng tình thương yêu, có cái gì không bằng lòng với nhau thì gặp nhau mà bàn, gặp nhau mà bàn. Nói: "Bây giờ bữa hổm cái con bò của tôi nó qua nhà anh, anh không biết anh làm sao không biết mà con bò từ lúc mà qua nhà anh rồi cái nó bệnh, nó chết thì [đền] cho tôi." Mình nói chuyện thôi chứ không được mà thấy con bò mình đi qua nhà anh ta về chết mình cầm dao qua nhà anh ta mình giết ta là chém người ta là không được. Không được gieo cái nhân đánh giết một cách thô bạo mà ta phải bằng lời nói thôi.
[32:07]"Bây giờ con bò tôi nó qua nhà anh nó rồi không biết anh làm cái gì hay là nó vô tình cái gì giờ nó bệnh nó chết rồi, bây giờ anh phải đền cho tôi con bò." Thì cái người kia mới đầu họ sẽ cãi, họ nói: "Tôi đâu có làm gì đâu, tự con bò anh nó bệnh nó chết chứ sao anh qua đây anh bắt đền tôi?" Thì mình nếu mà cảm thấy hai người không bằng lòng thì mình nhờ một già làng, một cái người lớn tuổi đứng ra phân xử làm chứng giùm, để xử làm sao cho công bằng thì thôi, chứ đừng bao giờ mà mình thấy con bò mình chết cái mình cầm dao cầm cây qua mình đánh người ta, là đã gieo cái nhân đánh giết, mai mốt mình đi đâu bị người ta đập,
[32:44]người ta đánh, người ta giết và đó là điều hoàn toàn không tốt tí nào, đó là đau khổ. Cho nên vì vậy mình không bao giờ cầm cái vũ khí để đánh người, để giết người. Mà tệ nhất là người nào đó họ đưa cho mình cái khẩu súng, họ nói họ chỉ mình cách bắn, họ nói mình: "Tập bắn đi, mới ban đầu bắn mấy con thú trong rừng rồi sau này đi tìm người khác mà bắn." thì đó là người cực ác. Cái người đó là người quá ác độc. Những người như vậy mình phải không giao tiếp với họ, mà nếu cần mình phải báo chính quyền liền. Tại sao có một con người nào đó ở giữa cuộc đời này mà đi gieo cái nhân đánh giết, khiến xúi người ta đánh giết nhau? Đó là người ác.
[33:28]Ta không được như vậy. Ta là đệ tử của Phật, ta không bao giờ là người đánh giết ai. Ta là công dân của nước Việt Nam, ta chỉ muốn sống trong hòa bình, trong thương yêu. Ta không bao giờ dại khờ mà gieo cái nhân đánh giết lẫn nhau làm cho đời đau khổ và làm cho chính ta sau này sẽ bị cái quả báo đau khổ. Đó là như vậy. Cũng như bây giờ, nếu ta gieo xuống cái hạt giống đoàn kết thì nó lên cái cây đoàn kết, nó ra cái trái đoàn kết và ta sẽ hưởng cái trái đoàn kết đó cả đời ta. Nghĩa là sao? Nghĩa là nếu ta thấy ai chia rẽ, người này ghét người kia, người kia ghét người nọ, ta đến ta mới nói bằng cái miệng, ta mới nói thế này.
[34:17]Ta nói rằng: "Sống trên đời đừng ghét nhau, con người phải biết thương nhau. Nghĩa là ở trong làng, cùng làng cùng xóm là phải thương nhau, mà cái người khác làng mình cũng phải thương nhau. Cả cái đất nước này phải thương nhau, phải đoàn kết với nhau, chứ đừng có ghét nhau, đừng chia rẽ với nhau." Nếu mà ta dùng cái miệng, ta kêu gọi mọi người thương yêu, đoàn kết nhau như vậy thì sau này ta hưởng cái quả phúc, ta hưởng được cái trái đoàn kết là bạn bè ta đông vui, đi đâu ta cũng gặp những người đông vui với mình, chứ không bao giờ ta sống heo hút, cô độc. Có cái ông đó, ổng có cái tật là cái miệng của ổng rất là xấu.
[35:03]Ổng đi đâu ổng cũng chia rẽ người ta. Ổng qua người này ổng nói xấu, qua người kia ổng nói xấu, ổng làm cho cả làng ổng ghét nhau, không ai chơi với ai hết. Tức là ổng gieo cái nhân chia rẽ, cô độc, mọi người ghét nhau, không ai muốn dòm mặt ai hết. Tại ổng cứ đi lại nhà này ổng xúi nhà này ghét nhà kia, ổng lại cái nhà kia ổng xúi nhà kia ghét cái nhà nọ, tức là ổng gieo cái nhân chia rẽ, thù ghét, chia rẽ hết. Và cái quả báo, một lần đó cái quả báo tới với ổng. Ổng nghe người ta rủ là đi trên thuyền ra biển chơi rất là thú vị. Ổng mua một cái vé mấy triệu đồng cái ổng lên chiếc tàu ổng đi, đi chơi một chuyến hải hành đi trên biển.
[35:50]Không ngờ cái quả báo ổng tới lúc nó trổ ra. Bão nó tới, đánh vỡ cái tàu đó. Mỗi người trôi sao thì những người khác á bão nó lắc tàu nó nghiêng á người ta bám được, cứu được. Ổng đứng trên boong tàu, bão nó thổi ổng bay luôn xuống biển luôn. Nó bay theo ổng cái phao nữa chứ không... Ổng ôm cái phao, trời gió bão tàu đi mất luôn. Ổng ngồi bập bềnh trên cái phao đó ổng trôi dạt vào trong cái hoang đảo, ổng ở một mình một. Trên cái hoang đảo nó không có bóng người, ổng phải đi nghĩa là đi tìm cái mạch nước, hứng nước mưa để uống, rồi bắt mấy con ốc mà ăn tầm bậy tầm bạ để sống qua ngày. Và sống như vậy cho tới bốn năm, ốm nhom ốm nhách gần chết rồi á
[36:35]bắt đầu mới có cái tàu đi ngang rồi ổng cầu cứu cái thả phao vô cứu ổng ra. Ổng trả cái quả báo đó bốn năm trời trong cái cô độc. Vì sao vậy? Bởi vì lúc mà ổng sống trong buôn trong làng á, ổng cứ làm cho người ta ghét nhau, chia rẽ nhau, người này ghét người kia, người kia ghét người nọ, nên ổng mắc quả báo là sống một nơi cô độc, không còn ai thương ổng hết, phải rớt vào trong cái hoang đảo để trả cái quả báo đó. Thì chúng ta cũng vậy, nếu mà chúng ta cứ xúi người này ghét người kia, kêu người Kinh ghét người dân tộc, kêu người dân tộc ghét người Kinh thì sau này ta cũng bị cái quả báo là vào trong rừng ở một mình,
[37:15]ra hoang đảo ở một mình, chung quanh mình không một bóng người nào hết. Tại vì mình đã làm cho người ta ghét nhau. Còn nếu cái miệng của ta mở ra, ta kêu người này thương người kia, kêu người kia thương người nọ, người dân tộc thương người Kinh, người Kinh thương người dân tộc thì ta có cái quả báo là ta được sự đoàn kết, đông vui. Mình đi tới đâu chung quanh mình cũng đầy ắp bạn bè, ai cũng yêu cũng quý mình, cuộc sống mình rất là vui vì chung quanh ta nhiều bạn bè tốt. Còn nếu mà ta gieo sự thù ghét, chung quanh mình không có bạn bè, không có người tốt, người thương cho mình. Như vậy, vì vậy là lúc nào ta cũng phải gieo cái hạt giống đoàn kết xuống đất
[38:02]để nó mọc lên cái cây đoàn kết, nó ra cái trái đoàn kết và cuộc đời ta được hưởng cái đoàn kết đó, chung quanh ta tràn đầy những bạn bè đông vui. Đó là chánh đạo, đó là cái chánh đạo như vậy ha. Rồi nếu ta là cha là mẹ, mình có con có cái cũng vậy, mình phải dạy cho con mình cái chánh đạo. Mình nói rằng: "Con bị cái chuyện gì xui thì con đừng có đổ thừa ông Trời tại ông Trời không có làm gì hết, mà con phải biết rằng cái chuyện xui hay hên là do nhân quả mà con đã gieo. Cho nên vì vậy, con phải gieo cái hạt giống tốt để đời con được cái quả báo tốt. Con phải xúi mọi người thương yêu nhau. Con phải giúp đỡ những người khổ trong làng trong xóm
[38:53]mình." Khi mình dạy con mình như vậy thì cuộc đời của con mình sau này nó hạnh phúc, nó sung sướng. Thế còn mình nói: "À, mình thương con mình, mình để cho con mình nhiều cái mẫu rẫy, à mình để cho con mình tiền." Sự thực mà nếu nó không có cái trồng cây lành, nó không hưởng cái trái lành, dù mình có để đất bao nhiêu nó cũng bán hết, dù mình có để tiền bao nhiêu nó đánh bài hết. Cho nên vì vậy, mình thương con là mình biết dạy cho con mình cái chánh đạo. Cái chánh đạo đó là nhân quả. Gieo cái hạt gì sẽ hưởng cái trái đó. Và phải dạy cho con mình gieo cái hạt thương yêu để nó được mọi người thương yêu, nó phải gieo cái hạt giúp
[39:39]đỡ để đi đâu nó cũng được giúp đỡ, nó phải gieo cái hạt đoàn kết để chung quanh nó mọi người bảo vệ nó, thương yêu nó tràn đầy chứ nó không có bị sống cuộc đời lẻ loi, cô độc. Cho nên vậy ta phải biết dạy con mình như vậy, đó là biết làm phúc, ta gọi gọi là làm phúc hay gọi là làm phước, tức là ta gieo cái hạt lành để ta hưởng được trái lành về về sau nha. Cho nên vì vậy, nếu có một người nào đó cho ta tiền rồi họ xúi ta đi ghét người khác, vậy ta có lấy tiền không? Nếu họ cho ta một triệu đồng, họ cho xong họ nói: "Bây giờ anh phải ghét cái người kia thì tôi cho anh một triệu đồng." Vậy mình có nhận tiền họ không?
[40:22]Nhận không? Ai không nhận giơ tay lên. Không nhận là dại.