[0:18]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Những người mà ngồi thiền hôm nay là chúng ta vừa tham dự một cái kỷ lục mới là ba mươi lăm ngàn người đang ngồi thiền một lúc.
[0:46]Thầy sẽ không nhớ hết mặt của những thiền sinh hôm nay, nhưng ở trên trời ghi sổ không sót một người nào nha, người nào về...
[1:00]Mai mốt mình có lỡ mình xuống mình gặp Diêm Vương, à Diêm Vương có trách mình một cái lỗi gì lúc sống mình có làm thì mình hãy nói điều này: ừm, hôm đó lễ Thành Đạo trên Thiền Tôn Phật Quang con có tham dự ngồi thiền để lập kỷ lục ba mươi lăm ngàn người ngồi. Nhờ vậy Diêm Vương cũng sẽ tha thứ tội tình nha. Dạ rồi, nếu...
[1:29]Dịp lễ Thành Đạo kỳ này, chúng ta có được vinh dự
[1:36]đón tiếp đoàn của Đức Tăng Thống bên Campuchia và các chư Sư cố vấn của ngài và các vị quan chức của chính phủ Campuchia.
[1:49]Trong đó ngài Chanh Chia là Quốc Vụ Khanh, Đại tướng Rắc-ta, có phu nhân Lady Chan Thu làm cái chức gì đó người nói tiếng, tiếng Khơ-me thầy cũng không... Bà đến dự buổi sáng rồi về mùng sáu, còn các vị còn lại sẽ dự đủ ba ngày. Tức là tới khuya mai, các vị cũng sẽ trở lại đây để dự lễ chính lễ Thành Đạo. Các vị đi rất là có lòng. Khi mà thầy sang đó thầy mời, các vị nhận lời mà xem cái chương trình ba ngày các vị quyết định dự đủ ba ngày, không sót ngày nào. Vâng.
[2:31]Hồi sáng hôm qua, sáng hôm qua lúc mà dự cái lễ,
[2:37]dự cái lễ tổng kết thì ngài Tăng Thống của Campuchia trong khi nói vài lời đạo từ, rồi mới kêu các đệ tử của, của ngài lấy cái túi đãi của ngài lên. Khi lấy cái túi đãi ngài lên, cái Đức Tăng Thống mới móc ra hết bao nhiêu tiền để dành giụm từ xưa tới giờ, mà có những cái đồng tiền mà để hồi mấy chục năm trước đó bây giờ vẫn còn là còn tờ hai ngàn đó, vẫn còn trong mà gói dây thun kỹ lưỡng lắm. Trong đó có một số tiền đô, một ngàn đô-la, rồi mấy cái tờ tiền mới thì tính ra được một ngàn đô-la, sáu triệu mấy trăm ngàn và lẻ hai ngàn. Móc sạch hết đem cho thầy. Móc sạch hết đem cho thầy, mà gỡ từng cái bao dây thun kỹ lưỡng lắm, dạ.
[3:25]Mình mới thấy cái, ngài sống rất là chất phác và cái tâm thí xả là vô cùng, đồng thời cái đạo đức từ bi rất là dồi dào, sung mãn. Cho nên ngài già yếu rồi, rất là ít nói, nhưng mà nói lời nào nó kỹ lưỡng, chín chắn cái lời đó rất là hay. Chúng ta cũng thật là hạnh phúc khi mà hôm nay ngài về dự cùng mình.
[3:54]Như sáng nay đó thì có cái lễ xuất gia của mười hai tăng ni mới thì ngài cũng chứng minh ban phúc lành cho các, các vị mới xuất gia sáng hôm nay. Buổi lễ cũng rất là cảm động. Chiều nay là buổi giao lưu, giao lưu để nói về Phật giáo Campuchia, con người, đất nước Campuchia. À là một buổi giao lưu cũng rất là xúc động vậy. Sau đó thì thầy mới mời các vị về khách sạn nghỉ, sợ ngài mệt vì ngài đã lớn tuổi lắm rồi, tám mươi bảy, tám mươi mấy tuổi rồi. Thì nhưng mà ngày mai mới nói là lễ chính vào lúc bốn giờ và các ngài nói các ngài sẽ thức dậy lúc ba giờ để di chuyển từ Vũng Tàu về đây. Tới có mặt ở đây là khoảng bốn giờ kém mười lăm để
[4:40]cùng chúng ta dự lễ chính lễ Phật Thành Đạo. Thật là cái, cái ý chí của các ngài, cái tinh thần hợp tác, thái độ làm việc của các ngài phải nói là cực kỳ cao. Cực kỳ cao mà nhiều khi chúng ta không bằng được vậy. Rõ ràng bởi vậy các ngài có cái uy đức mà bên Campuchia cái vị Tăng Thống quan trọng lắm, quan trọng lắm. Những người mà vua, cả vua Campuchia, cả những nhà lãnh đạo chính trị Campuchia đều phải hết sức vâng lời, kính nể. Đặc biệt như vậy chứ không phải là bình thường. Chúng ta cũng được hân hạnh đón tiếp Hòa thượng Thích Viên Giác là Sư Bác kính yêu của chúng ta. Thượng tọa Thích Phước Hạnh là Sư Bác kính yêu của chúng ta.
[5:26]Các vị tôn túc tăng ni nha cũng về đây dự lễ. Đặc biệt là có ba vị phó giáo sư, tiến sĩ trường Đại học Luật Hà Nội cũng về đây dự lễ.
[5:39]Thích Âm, thầy Dương, cô Nhung, cô, cô Yến nha, những người mà đã, đã dạy cho sư phụ luật nha. Sư phụ cũng thông báo sư phụ tốt nghiệp Đại học Luật rồi. Bây giờ thì ta có một chút đạo lý để nói về lễ Thành Đạo ha. À bốn giờ sáng mai á thì ta sẽ có ba cái tiếng đại hồng chung và mọi người ngồi im phăng phắc đúng vị trí của mình hôm nay. Chỉ trừ mà trước trước tượng Phật thì chỉ dành cho tăng ni thôi nha. Chỉ có tăng ni các vị sư mới ngồi, còn Phật tử của ta ngồi im phăng phắc và ngồi thiền đúng như hồi nãy mà ta được thầy phó trụ trì hướng dẫn. Rồi sau đó cứ ngồi, rồi ta sẽ nghe hướng dẫn tiếp nha, cứ ngồi.
[6:23]Mà nếu không có chuyện gì xảy ra, không ai nói gì cả thì ta ngồi luôn, ngồi luôn ngày này qua ngày kia như Phật luôn, nha. Còn... còn nếu mà có ai hướng dẫn cái gì khác thì ta sẽ làm theo, còn ta cứ ngồi, ngồi chấp nhận giống như Phật vậy đó. Phật nói: mà nếu không thành tựu Bồ Đề Đạo Quả, ta không rời khỏi chỗ này. Ngày mai bốn giờ ngày mai ta cũng sẽ bắt đầu làm là giống như Phật khi bắt đầu ngồi, nghĩa là chấp nhận sẽ ngồi mãi mãi nha. Nếu không có ai kêu, không ai hướng dẫn điều gì nữa thì chấp nhận ngồi tới chết luôn. Chịu không?
[7:03]Chúng ta tưởng niệm Đức Phật thành đạo, chúng ta biết về lịch sử thành đạo của Đức Phật thật là gian nan, vất vả và cũng hết sức là huy hoàng.
[7:18]Nhiều đệ tử của Đức Phật đắc đạo dễ hơn Đức Phật rất nhiều. Ví dụ như có vị vua Ku-li-ka-la ở một cái xứ ở phía nam của Ấn Độ vậy, ngài là một vị vua hết sức là đạo đức và yêu thích đạo lý. Cho đến một ngày vua Bình Sa mới đưa sứ giả về tặng cho ngài một cái đĩa bằng vàng, trong đó có chạm một số chữ giới thiệu về Đức Phật và giáo pháp. Vì thời đó viết chữ được xem là một điều xa xỉ, không có giấy, không có gì hết, muốn viết chữ người ta phải có thẻ tre hoặc là viết trên đất sét, hoặc là khắc trên đá. Cho nên chỉ có vua chúa và những giai cấp rất giàu sang người ta mới có cái vật liệu để viết chữ lên đó rồi truyền cho nhau và không viết được nhiều.
[8:09]Nên vua Bình Sa là mới khắc chữ vàng, khắc chữ lên cái đĩa vàng cho sứ giả đưa đi. Sứ giả đưa đến nơi, đây là cái câu chuyện rất là kỳ lạ, cái vị vua đó khi cầm cái đĩa vàng lên đọc được thì ngay tức khắc giao quyền lực lại cho triều đình: Các ngươi làm gì đó làm, các ngươi chọn ai thay thế ta thì chọn, ta xuất gia. Lên ngựa đi liền. Đó là ta không tưởng tượng nổi có một con người kỳ lạ đến như vậy. Nghĩa là cả triều đình chới với liền, nhưng mà có một số vị quan, tướng từ lâu quá yêu kính đức vua của mình, vì ngài sống hết sức là đạo đức, nhảy lên ngựa đi theo liền để bảo vệ vua, và nếu vua đi đâu đi tới đó, nếu đi vua đi vào cõi chết
[8:55]chấp nhận đi vào cõi chết với vua, cái lòng trung thành tuyệt đối. Còn một số vị phải đành ở lại và bàn bạc để chuyển giao quyền lực, đón lấy quyền lực. Ngay tức khắc ổng giao kiếm lệnh lại rồi ổng nhảy lên ngựa ổng đi luôn. Không cần ăn, không cần nhét vào... Ngựa cứ ngày đêm ngày đêm mà băng băng, mà lạ một điều là câu chuyện rất lạ, hễ gặp sông chạy trên mặt sông đi luôn, ngựa không chìm. Vì ngài có cái niềm tin, lúc mà thấy sông á, các quan tướng có người mới nói rằng là: Ồ, con sông trước mắt làm sao ta vượt qua? Ngài có cái niềm tin mãnh liệt thế này, ngài nói: Tất cả tâm hồn của ta là hướng về Thế Tôn, không cái gì có thể chìm được, cứ đi.
[9:39]Và đúng con ngựa băng băng chạy qua mặt nước đi luôn, lạ lùng như vậy. Và khi mà chạy gần tới cái xứ, cái Vương Xá thành thì Đức Phật, ngài từ Vương Xá thành ngài biến mất, ngài hiện ra bên đây bờ sông ngài đứng ngài chờ. Cái vị vua đó vượt qua sông thấy Đức Phật, tung mình nhảy xuống đất, chạy xuống quỳ lạy Đức Phật, Đức Phật nói một câu một, chứng A-la-hán liền, xuất gia luôn. Đúng thật. Là thời Đức Phật có những đệ tử đắc đạo rất là nhanh mà cái công hạnh cũng phi thường, chỉ có Đức Phật ngài tu hành rất vất vả. Vất vả ở chỗ là trước đó ngài đã chứng những cái tầng thiền rất là nhanh chóng, Và ngài thấy là cái chứng thiền,
[10:27]ngài cảm nhận được rất rõ là chứng thiền này không phải chứng Thánh. Cái chỗ này muôn đời không ai hiểu, mấy ngàn năm trôi qua rồi không ai hiểu, làm cho đạo Phật ta bị đi lệch rất nhiều vì cái chỗ này. Cái chỗ mà không ai hiểu là chứng thiền chứ không phải chứng Thánh. Đức Phật lúc đó nhận ra rất nhanh, ngài thấy mặc dù ngài chứng thiền và có thần thông đầy đủ, nhưng không phải chứng Thánh. Ngài mới từ giã các vị thầy của mình để ra đi, tự tìm con đường mà để chứng Thánh. Lúc đó ngài có thử nghiệm sáu năm yoga. Bây giờ ta dùng cái chữ khổ hạnh, chứ sự thực cho đúng nó là yoga. Ngài luyện những cái tư thế yoga không ai làm nổi.
[11:09]Bây giờ á, cái yoga của Ấn Độ được truyền đi cả thế giới với những tư thế uốn, dẻo, vân vân, và cũng tạo ra được một cái năng lực làm cho người ta khỏe hơn, trẻ hơn, chỉ chừng ấy thôi. Nhưng mà đó là bây giờ. Ngày xưa cũng những tư thế đó khó hơn thì hình như các đạo sĩ Ấn Độ có đạt được những cái năng lực phi thường hơn, nên người ta cứ truyền tụng nhau, hễ người nào mà tập luyện được những cái tư thế yoga phức tạp đó thì đắc đạo, là thánh nhân. Và Đức Phật chúng ta lúc đó cũng theo cái niềm tin đó tập thử sáu năm trời. Và trong sáu năm khổ hạnh đó, ngài thực hiện những tư thế yoga trước ngài chưa ai làm nổi, cho đến bây giờ sau ngài cũng không ai làm nổi.
[12:00]Vì sao vậy? Vì ngài có cái sức định phi thường. Ví dụ như một cái tư thế yoga mà chống ngược một tay, đưa chân lên trời đứng đó bất động, thì một cái võ sư của Trung Hoa hoặc là Việt Nam mà đắc được cái nội lực phi thường thì người ta làm được điều đó trong một tiếng đồng hồ. Ta dựng người đứng ngược lên chống một tay một thôi, nghĩa là dùng cái nội lực chịu đựng và chịu được một tiếng đồng hồ thì buông ra, là cái người đó thuộc loại là phi thường về nội công. Còn Đức Phật ta chống tay một cái đứng đó ba bốn ngày. Trước ngài không ai làm được, sau ngài không ai làm được. Nhưng sáu năm vất vả như vậy cũng không có kết quả.
[12:44]Cho đến khi Đức Phật mới quay trở lại con đường thiền. Con đường mà ngày xưa ngài mới thấy chỉ chứng thiền không thể chứng Thánh, nhưng bây giờ ngài lại quay lại con đường thiền đó vì không chứng thiền cũng không chứng Thánh. Chứng thiền thì chưa chắc chứng Thánh, nhưng nếu không chứng thiền thì cũng không thể chứng Thánh. Chúng ta nhớ cái công thức này nhá. Chúng ta nhớ giùm cái công thức này, nay thầy nói rất là kỹ. Chứng thiền thì chưa chắc chứng Thánh. Nhớ nha. Nhưng mà nếu không chứng thiền thì cũng không thể chứng Thánh. Nghĩa là sao? Nghĩa là để chứng Thánh, ta cần phải chứng thiền và thêm một số điều kiện khác nữa.
[13:36]Còn chỉ chứng thiền không thì không đủ chứng Thánh. Chứng thiền mà phải thêm một số yếu tố khác nữa. Một số yếu tố khác nữa, ví dụ như là gì? Là công đức vô tận, đạo đức vô biên. Phải có kèm hai cái điều đó. Công đức và đạo đức cộng với thiền định, ba yếu tố này mới làm cho người ta chứng Thánh quả. Vì sao vậy? Bởi vì khi chứng thiền á, tâm ta lắng vào định rất sâu, ta phá được rất nhiều triền cái, nhưng chưa chắc phá được bản năng. Cái bản năng, những cái bản năng tự nhiên về tham sống, sợ chết, ích kỷ, hơn thua, những cái bản năng đó nó cắm rất sâu trong tâm ta. Mà nếu không nhổ được những bản năng đó lên thì có nhập được thiền,
[14:31]xuất thiền rồi, ta vẫn là những phàm phu tầm thường như cũ, vẫn sống ích kỷ như cũ. Là con người đó có thể ngồi thiền đó, nhập định vài ngày đó, xuất thiền ra rồi, vẫn là con người ích kỷ. Vì cái bản năng ích kỷ chưa phá được, mà phải phá được cái bản năng ích kỷ thì ta mới đặt chân vào Thánh quả. Cái từ ích kỷ á, ngày xưa gọi là thân kiến, bây giờ ta gọi là vị kỷ. Mà cái vị kỷ là bản năng tự nhiên của tất cả chúng sinh. Chưa chứng được Thánh quả Tu-đà-hoàn, người đó có chạy đằng trời vẫn còn ích kỷ. Người đó dù có cố gắng sống tử tế, cố gắng nói cho hay, vẫn là con người ích kỷ, vì chưa phá được cái bản năng vị kỷ này.
[15:24]Nên ở đây, để chứng được Thánh quả, chúng ta phải phá những bản năng rất sâu thẳm và thành tựu những đạo đức phi thường. Ta nhớ điều này, cái dấu hiệu của một người chứng Thánh là đạo đức phi thường, còn dấu hiệu của một người chứng thiền là nhập định sâu, ngồi bất động, tâm rất an tĩnh. Cho nên tâm an tĩnh, ngồi thiền lâu, nhập định sâu chưa chắc là Thánh, vì chỉ chứng thiền thôi. Còn cái người nào mà đạo đức cho tới chỗ vô hạn thì đó mới là bậc Thánh. Vì sao vậy? Vì chứng Thánh là phá được bản năng, mà phá được bản năng thì người đó đạo đức vô hạn. Ta mới điểm lại cuộc đời của Đức Phật vậy, ngài là một người từ bé cho tới lớn không có một điểm sơ hở về đạo đức,
[16:26]không có một lỗi lầm nào cả. Chúng ta nghe nói một người mà từ bé tới lớn không có một lỗi lầm nào cả thì nói Đức Phật vậy, ta tin. Nhưng bây giờ nói không phải Đức Phật, những con người chúng ta bình thường ở đây, chúng ta nghĩ có ai người nào mà từ nhỏ tới lớn không có lỗi lầm không? Có không? Có không? Có, chứ không phải không đâu. Thầy cũng đã từng gặp những người như vậy, từ nhỏ từ bé tới lớn sống rất thanh tịnh, không lỗi lầm, rồi lớn lên đi tu luôn. Có những con người như vậy, họ cũng tu nhiều đời, cũng đạt được cái đạo đức như vậy, không lỗi lầm gì cả. Cho nên cái việc mà Đức Phật ta không lỗi lầm từ
[17:06]bé tới lớn là điều hoàn toàn thực tế, có thật. Rồi trong cái đêm mà ma vương hiện ra phá ngài, ví dụ hiện ra những cô gái, ngài vượt qua, rồi bắt đầu gây cho ngài cái sợ hãi, xem ngài có sợ mà phải nhúc nhích không bằng cách là gì? Lấy tên bắn vô người ngài, tạo ra một cái ảo giác. Bắn thì chả bắn được đâu. Nhưng mà cái ảo giác đó,
[17:34]nếu là một người mà không có kiên cường, không có sức định và không có công đức, ta sợ liền. Và hễ ta sợ thì ta rời khỏi cái đạo tràng của mình, coi như cái công trình tu tập là sụp đổ. Nhưng Đức Phật ngồi bình thản, bất động, chả làm gì, không cần khởi thần thông. Ngài không có khởi thần thông, mà những mũi tên đó gần chạm đến ngài đều biến thành những đóa hoa rơi xuống. Lúc đó ma vương mới hiện ra nói chuyện với ngài, trong đó có cái là hăm dọa dữ dội. Nhưng Đức Phật có nói câu này: "Chẳng ai làm gì được ta." "Bởi vì sao? Bởi vì ta có công đức bảo vệ." Nó nói: "Ngươi làm công đức gì?" Nói: "Trên quả đất này không có một nơi nào mà không có dấu chân của ta đến
[18:29]để làm những điều lợi ích cho chúng sinh." Chúng ta nghe sợ chưa? Sợ chưa? Nó nói: "Ai làm chứng cho ngươi?" Thổ thần hiện ra liền, nói: "Ta làm chứng cho Sa-môn Gotama. Trên mặt đất này, trên cõi đất này không có một chỗ nào mà không có dấu chân của Gotama đặt chân đến để làm những điều lợi ích cho chúng sinh." Nghe cái câu này ta thấy sợ chưa? Ta nhìn lại cuộc đời mình, đời tu của mình trong kiếp này và tưởng tượng ngược lại những kiếp trước, ta đã từng đi khắp nơi trên quả đất này để đem đến lợi ích cho chúng sinh chưa? Thấy không? Chưa, ta không dám tin điều đó. Nhưng Đức Phật làm như vậy, làm được như vậy.
[19:11]Nên cái công đức đã bảo vệ ngài, không ai phá được và nó viên mãn cái Phật quả vô tận, vô biên. Chính vì đạo đức vô biên, công đức vô biên và sức định tột cùng, ngài chứng được Chánh Đẳng Chánh Giác. Bây giờ ta chỉ nghe nói Phật đắc đạo, Phật thành đạo, Phật chứng được Chánh Đẳng Chánh Giác thì ta chỉ nghĩ là cái gì đó chắc cao siêu lắm. Cao siêu thế nào, ta không biết được, không ai biết được cả. Vì sao? Vì ta chưa chứng. Vì ta chưa chứng. Cái chữ "vì ta chưa chứng nên ta chưa hiểu", ngang cái chỗ này ta có hai khúc rẽ, đây là một ngã ba. Ta nói câu này lại. Bây giờ nói rằng Đức Phật thành đạo,
[19:59]thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác là thành cái gì? Nói: "Dạ không biết." Tại sao không biết? "Tại chưa chứng." Giống như một người mù bẩm sinh, bây giờ nói rằng à, cái hoa hồng này màu đỏ, bầu trời màu xanh, thì cái người mù nghe như vậy thì ráng thuộc thôi, thuộc à bầu trời thì màu xanh, cái hoa hồng là màu đỏ. Thuộc, ai hỏi: "Hoa hồng gì?", cái người mù sẽ nói rằng: "À, hoa hồng màu đỏ. Bầu trời màu gì?", nói: "Dạ, bầu trời màu xanh." Nhưng mà người mù đó chưa bao giờ nhìn thấy màu sắc thật sự, chỉ nghe nói lại.
[20:42]Ở đây chúng ta cũng vậy, nghe nói Đức Phật đắc đạo, cao siêu vô tận vô biên, bây giờ ai hỏi: "Hôm nay là ngày ngày gì vậy?", "Dạ, ngày Thành đạo." "Thành đạo gì?", "Dạ, Đức Phật đắc đạo cao siêu." Hết. "Cao siêu làm sao?", "Không biết." Giống như người mù, không biết bầu trời màu gì, không thấy, nhưng mà nghe nói rồi cứ lặp lại cho thuộc, chúng ta cũng vậy. Nên ở đây chúng ta có hai cái ngã rẽ. Và chúng ta chọn cái ngã rẽ nào thì nhân quả sẽ theo cuộc đời của chúng ta từ kiếp này đến kiếp khác. Nghe cẩn thận để chọn nha. Cái ngã rẽ thứ nhất, vì ta chưa thấy, ta chưa biết,
[21:31]nên ta không quan tâm đến cái sự đắc đạo của Đức Phật.
[21:39]Ta không dám nói không tin, nhưng ta không quan tâm vì ta không thấy, ta không biết. Cũng chỉ nghe nói thôi. Và nếu ta lặp lại, cũng giống như một người mù nói về cái hoa hồng màu đỏ, bầu trời màu xanh, chứ không phải chuyện của chúng ta. Nên thôi, Đức Phật đắc đạo thì là chuyện của Đức Phật. Còn ta không thấy, không chứng, không biết, nên ta không quan tâm lắm. Cái người nào đi theo cái ngã rẽ đó, đi theo suy nghĩ đó, thì có một cái loại nhân quả hình thành cho họ. Còn một cái ngã rẽ thứ hai, cũng nói rằng: ta không chứng, ta không thấy, nên ta không hiểu hết cái sự chứng ngộ của Đức Phật, nhưng ta tin.
[22:31]Ta tin như là Euclid đã đưa ra một định đề, buộc cả thế giới phải tin để thành tựu cả một khoa học vĩ đại. Ở đây cũng vậy, ta không thấy, ta không chứng, ta không thể chiêm nghiệm được cái sự đắc đạo của Đức Phật cao siêu đến mức độ nào, nhưng ta tin. Ta tin theo những gì Đức Phật đã thuật lại. Cái sự đắc đạo cao siêu đó khiến cho cả vũ trụ mênh mông vô tận nằm trong bàn tay của Người. Đức Phật sau khi đắc đạo đã thấy được vô lượng kiếp của quá khứ và có khả năng nhìn tới vô lượng kiếp ở tương lai, có thể thấy được cả vũ trụ vô tận này trùng trùng các thiên hà, các thiên hà, các thiên hà vận hành như thế nào,
[23:23]nghiệp lực của chúng sinh như thế nào, biến chuyển ra sao, các Ngài đều biết rõ. Nhưng hai cái biết rõ đó, một là biết vô lượng kiếp của mình và của chúng sinh, hai là biết sự luân chuyển của tất cả chúng sinh trong vô lượng cõi trong vũ trụ này, hai cái biết đó để trở thành một cái biết tối thượng thứ ba,
[23:47]đó là biết được bản chất của cuộc đời là đau khổ, biết được nguyên nhân của đau khổ, chứng ngộ biết được Niết bàn siêu việt thoát khổ, và biết được cái con đường Bát Chánh Đạo để đưa đến Niết bàn chứng ngộ an vui đó. Cái biết thứ ba này mới là cái biết mà mở tung cả cái cánh cửa cho thế giới, cho vũ trụ này.
[24:17]Nếu ai tin được, ai tin được điều này, dù mình chưa chứng, chưa thấy nhưng tin được rằng trong đêm Đức Phật chứng ngộ, Ngài thành tựu được Túc Mạng Minh, nhớ lại được vô lượng kiếp của mình, biết được mình đã sinh ở đâu, cha mẹ là gì, tên mình là gì, mình đã làm những hạnh nghiệp gì; và tin được rằng Đức Phật chứng được Thiên Nhãn Minh, thấy được tất cả sự lưu chuyển của chúng sinh, người này sinh qua cõi này về cõi kia đều do hạnh nghiệp của họ cả, luật nhân quả chi phối không sót bất cứ một điều nhỏ nhặt nào; và ta tin được rằng Đức Phật chứng được Lậu Tận Minh, tìm thấy được cái triết lý tối thượng của vũ trụ.
[25:03]Ta vừa nói chữ "triết lý tối thượng của vũ trụ" là như vậy, vì trên thế giới này có nhiều triết lý,
[25:12]nhưng không một triết lý nào vĩ đại bằng, cao siêu bằng Tứ Diệu Đế mà Đức Phật đã nhìn thấy trong đêm thành đạo. Tại sao Tứ Diệu Đế là chân lý vĩ đại nhất của vũ trụ này? Bởi vì điều này: bởi vì Ngài nhìn ra được bản chất của cuộc sống chúng sinh đánh đu giữa hai khái niệm khổ và vui. Tất cả chúng ta đều muốn gì?
[25:44]Đừng khổ và được vui. Tất cả mọi câu chuyện đều xoay quanh, đều đánh đu qua lại giữa khổ và vui. Ta đọc kỹ rồi sẽ thấy, ta cứ đọc kỹ tất cả mọi tôn giáo, tất cả mọi triết thuyết, mọi triết học, mọi chủ nghĩa, chỉ đều giải quyết điều này: khổ, vui mà thôi, không bao giờ thoát ra, nhưng người ta nhìn không ra. Ví dụ như có người đứng lên nói: theo tôi, tôi cho anh thoát nghèo, thì thoát nghèo có phải là thoát khổ không? Cũng là một yếu tố của thoát khổ. Hoặc có người nói: anh theo tôi, tôi cho anh hết bệnh, hết bệnh phải là hết khổ không? Cũng là một yếu tố của hết khổ. Nên bây giờ ta tìm lại đi, tất cả những tôn giáo,
[26:28]tất cả những giáo phái, tất cả những phương pháp, tất cả những triết thuyết đều dụ ta một điều: hãy theo họ để ta được một cái gì đó gọi là bớt khổ, được vui. Bản chất của nó cũng chỉ là gì? Bớt khổ, được vui, tất cả thế giới đều là như vậy, mà không ai nói thẳng được cái chữ "khổ đau" như Đức Phật đã nói. Chỉ có một mình Đức Phật nói thẳng một điều thôi: bản chất cuộc đời này là đau khổ. Và chưa có ai có thể nói được một cái điều, một cảnh giới chứng ngộ chấm dứt khổ đau. Ví dụ như bây giờ ta theo một cái ông đạo sĩ nào đó, cho ta một cái ờ theo ổng để mình được khỏe mạnh, tâm hồn thơi thới, cái đó có phải là cái hết khổ vĩnh viễn không? Không.
[27:19]Hoặc có người nào đó chỉ cho anh cách làm ăn anh thoát nghèo, thì cái thoát nghèo đó có phải là cái thoát khổ vĩnh viễn không? Không. Nhiều chuyện trên đời, thì một người nào đó, một triết thuyết nào đó, một con người nào đó, một dòng phái nào đó chỉ xử lý cho ta một cái góc rất nhỏ của đau khổ mà thôi, và không phải là một cái điều đưa ta đến một nơi thoát khổ vĩnh viễn. Chỉ có một con người, chỉ có một con người phi thường xuất hiện giữa cuộc đời này có thể đưa đến cho ta một chỗ thoát khổ vĩnh viễn, đó là Đức Phật tuyệt đối tôn kính của chúng ta.
[27:58]Nên người nào chọn cái ngã rẽ thứ hai này, chọn cái niềm tin này, ta tin rằng khi Đức Phật đắc đạo, Ngài đã đắc một cái đạo quả cao siêu, thấu tột hết mọi điều của vũ trụ này, từ ngàn xưa cho đến ngàn sau, từ một hạt bụi cho đến cả cái vũ trụ bao la này. Người nào tin được điều này, thì nhân quả đi theo người đó trong vô lượng kiếp luôn. Nhân quả gì đi theo? Nhân quả gì không biết, nhưng mà rồi người này từ từ được phước duyên cứ lớn dần, lớn dần trong cái luân hồi vô tận này, đi lên mãi, đi lên mãi. Những người đó ở đâu? Những người đó đang ở đâu? Những người mà chọn cái ngã rẽ thứ hai này, những người đó đang ở đâu?
[28:46]Những người đó đang ở Thiền Tôn Phật Quang, và những người đó đang vừa làm một cái kỷ lục: 35.000 người ngồi thiền để đón mừng Đức Phật thành đạo nha, quý vị.
[29:05]Nói thì nghe ham, nhưng, lại cũng chữ "nhưng" nữa, mấy chữ "nhưng" này dễ ghét lắm, hơn 2.500 năm qua, không còn mấy người hiểu đúng lời dạy của Đức Phật.
[29:21]Ai cũng cho rằng mình đi đúng Chánh Pháp. Chùa nào cũng nghĩ như vậy, ông thầy nào cũng nghĩ như vậy, tông phái nào cũng nghĩ như vậy. Ai cũng nghĩ như vậy, nghĩ rằng mình đây, con đường này đúng Chánh Pháp nhất. Tất cả mọi người đều nghĩ như vậy. Nhưng cái kết quả là gì? Kết quả là thực sự đạo Phật suy tàn trên khắp thế giới. Kể cả những quốc gia mà tuyên bố đạo Phật là quốc giáo, đạo Phật vẫn đang suy tàn. Đây là điều rất kỳ lạ. Thấy vậy chứ không phải vậy, chỉ còn cái vỏ. Chỉ vì sao? Chỉ vì cách Phật mấy nghìn năm, ta không hiểu hết lời Đức Phật dạy. Và ta rất đau khổ điều này, là Chánh Pháp biến mất, bị thay bằng cái thời Tượng Pháp.
[30:21]Tượng Pháp tức là gần giống á, chứ mà hết giống rồi, hết đúng rồi. Hết thời Tượng Pháp, bây giờ lọt qua thời gì? Mạt Pháp. Mạt Pháp là sắp sửa đứt luôn rồi, rất là xa. Và thầy cũng như các vị tôn túc đau khổ vì cái gọi là Mạt Pháp này, đau khổ lắm. Mình là con của Đức Phật, mình tôn kính Người tuyệt đối, mà cái nhìn Chánh Pháp của Ngài mai một dần, biến thái dần, rồi suy tàn dần,
[30:57]mình không chịu nổi. Thà là ai đâm, ai chém mình, bao nhiêu đau đớn cũng chấp nhận được, nhưng không thể chấp nhận chuyện Phật pháp suy tàn. Cho nên hồi sáng trong buổi lễ xuất gia, thầy có nói một điều thế này: nhiều người chưa được nghe thì nay thầy lặp lại.
[31:19]Trước mặt cái vị Tăng thống Campuchia và trước mặt tất cả chư tôn đức, các Phật tử, chúng ta thề tìm lại Chánh Pháp của Đức Phật, không để cho Phật pháp rơi lại vào thời Mạt Pháp nữa. Ta quyết tâm tìm lại Chánh Pháp và giữ gìn Phật pháp trường tồn vĩnh viễn. Ta thề bằng tất cả trái tim, tâm hồn, cuộc sống của mình.
[31:44]Dù vất vả cỡ nào, dù phải đánh đổi bằng cả mạng sống, cũng quyết dựng lại Chánh Pháp của Đức Phật cho đúng, đúng lời dạy của Phật, và giữ cho cái Chánh Pháp đó trường tồn vĩnh viễn.
[31:59]Có ai đồng ý không?
[32:03]Rất, rất là cảm ơn nha. Ai vỗ tay là người đó cùng với thầy phát cái lời thề này, nha. Ai vỗ tay cùng với thầy phát cái lời thề này. Rất là...
[32:18]Cái đau khổ của chúng ta là ta không hiểu được lời dạy của Đức Phật sau mấy nghìn năm. Tại sao vậy? Chỉ vì thế này: Đạo lý của Phật cao siêu quá
[32:34]mà trí tuệ của chúng ta không đủ. Cái câu trả lời đơn giản là như vậy. Chính Đức Phật khi đắc đạo, Ngài cũng bị ngần ngại chỗ này. Cái chỗ Ngài chứng ngộ nó vượt ngoài ngôn ngữ, vượt ngoài cái tâm tưởng. Bây giờ dùng phương tiện nào mà nói với chúng sinh? Chính Đức Phật cũng ngần ngại vì cái chỗ khoảng cách quá lớn. Cái chỗ quả chứng của Ngài nó mênh mông như trên bầu trời của, như trên sao Bắc Đẩu, mà tâm của chúng sinh nằm ở nơi dưới mặt đất này. Ngài, lúc đó là Ngài ngần ngại liền, khoảng cách lớn quá. Nhưng mà có một vị Phạm Thiên cũng là một vị Bồ Tát thỉnh Đức Phật thuyết pháp vậy, rồi bắt đầu từ đó Ngài chấp nhận và
[33:24]chuyển bánh xe pháp. Tuy nhiên, mấy nghìn năm qua, cái hiểu về đạo lý của Phật dạy giảm dần, giảm dần, biến dần, đổi dần và hôm nay ta rơi vào thời kỳ mạt pháp. Nhưng cái cái thời kỳ mạt pháp này, ta có cam chịu mạt pháp không ạ? Cam chịu không? Giỏi, ai la lên đó là giỏi đó, không cam chịu. Ta dứt khoát phải tìm lại thời chánh pháp. Mà muốn tìm lại thời chánh pháp, thì đầu tiên ta phải hiểu đúng lời Phật dạy, rồi bắt đầu thực hành đúng lời Phật dạy. Hiểu cho đúng lời Phật dạy và thực hành cho đúng lời Phật dạy. Bây giờ sẽ có một câu hỏi: Chúng ta là ai mà dám tự tuyên bố mình sẽ hiểu đúng lời Phật dạy nhất, phải không ạ?
[34:16]Vì mình muốn dựng lại chánh pháp thì mình phải là người hiểu đúng lời Phật dạy nhất, chính xác nhất. Mà chúng ta là ai mà dám tự tuyên bố mình hiểu đúng lời Phật dạy nhất, mà chúng ta dám thách thức cả Phật giáo khắp nơi? Như vậy có phải chúng ta ngạo mạn không? Hay là chúng ta rơi vào bệnh chủ quan một lần nữa, giống như là mọi nơi nữa? Đã có nhiều nơi cho rằng mình đã đúng với chánh pháp rồi, mà liệu ngày nay chúng ta đi đúng cái cái chủ quan đó hay không? Thì câu trả lời là: Dạ, không. Tại sao ta dám tin rằng ta sẽ đi đúng con đường của Phật dạy, ta hiểu đúng ý của Phật dạy? Chỉ một điều rất đơn giản vậy thôi.
[34:59]Chỉ vì một điều rất đơn giản: Vì tất cả chúng ta thề nguyện rằng ta tôn kính Phật tuyệt đối, chỉ vậy thôi, chỉ một điều đó thôi. Ai có thể lạy Phật với lòng tôn kính tuyệt đối thì người đó sẽ bắt đầu được cái phước rất là lạ: Từ từ hiểu đúng lại lời Phật dạy nha. Còn lễ Phật thì người ta lễ rất nhiều, nhưng mà lúc mà người ta lễ đó, mình không biết cái gì ở trong tâm á. Có người lễ cho đẹp để khoe cái dáng lễ của mình, có người lễ vì trong đang một cái nghi thức chung, người ta lạy thì mình cũng phải lạy, phải không ạ? Và có người lễ Phật vì hôm đó là buổi sám hối, rồi mình phải thôi cũng phải lạy Phật.
[35:49]Nhưng mà ít có người nào khi lễ Phật trong tâm mình trào dâng niềm tôn kính tuyệt đối. Thầy vừa dùng chữ tuyệt đối. Tôn kính Phật tuyệt đối là gì? Chỉ người nào tôn kính Phật tuyệt đối sẽ cùng nhau hiểu điều này. Khi ta tôn kính Phật tuyệt đối rồi thì trên đời này không còn gì quan trọng nữa, kể cả thân mạng của mình. Nếu chết vì Phật, ta chết liền, phải đến mức độ đó. Mà người nào có thể tôn kính Phật tuyệt đối, rồi ta sẽ thấy, ta sẽ thấy rằng ta không được những cái phước vinh quang ở cõi trời rồi giàu sang, danh vọng, không có, không có chuyện đó. Khi ta tôn kính Phật tuyệt đối rồi, ta bắt đầu ta được một cái nhân quả, được cái phước thế này:
[36:33]Bắt đầu ta hiểu những lời dạy của Đức Phật từ ngàn xưa mà đã bị che lấp,
[36:41]đã bị giải thích sai, bắt đầu ta hiểu lại, hiểu lại từ từ, từ từ hiểu lại từng chút, từng chút lại. Và khi hiểu tới đâu, ta thực hành dần dần, dần dần tới đó. Đó, cái nhân quả chỉ là vậy thôi, chứ đừng có nói rằng: "À, con tôn kính Phật tuyệt đối rồi mà sao mua vé số hoài không trúng? Con tôn kính Phật tuyệt đối rồi mà cái nhà con kêu hoài bán không ai mua?" Không phải, chị cứ hạ phân nửa giá người ta mua liền, khỏi cần tôn kính Phật tuyệt đối nha. Muốn bán nhà được nhà, không cần tôn kính Phật tuyệt đối mà chỉ cần hạ giá phân nửa hoặc còn một phần ba, người ta mua cái rẹt ngày mai người ta mua liền nha, vậy thôi.
[37:16]Còn mà tôn kính Phật tuyệt đối, nó ra một cái quả khác là những lời dạy sâu xa, bí mật trước giờ không ai hiểu hoặc hiểu sai, chính chúng ta được Phật gia hộ hiểu lại cho đúng. Và ta sẽ thực hành đúng. Khi ta thực hành đúng rồi, ta có được những lợi ích, những cái lợi ích mà người bên ngoài nhìn không thấy, chỉ có chư thiên mới nhìn thấy mà thôi.
[37:44]Mà nếu trên thế gian này, ai cũng có thể tôn kính Phật tuyệt đối rồi từ từ cùng nhau hiểu lại đúng những lời Phật dạy, ta sẽ thấy là mạt pháp
[37:59]bị thay đổi, thời chánh pháp đang đang trở lại. Thời chánh pháp đang trở lại không phải bởi vì có một Đức Phật mới xuất thế, mà thời chánh pháp đang trở lại chỉ bởi vì đang có rất nhiều chúng sinh hiểu đúng lời Phật dạy, thực hành đúng lời Phật dạy trở lại. Mà do đâu? Chỉ là do bởi vì đang có những chúng sinh biết tôn kính Phật tuyệt đối. Nên hôm nay, trước đại lễ thành đạo, vì đại lễ thành đạo thiêng liêng, trước hơn 35.000 người đang có mặt ở đây, 35.000 trái tim hướng về cái sự giác ngộ của Đức Phật, 35.000 con người đang chọn cái ngõ rẽ thứ hai, 35.000 con người đang chọn cái niềm tin tuyệt đối
[38:46]với sự giác ngộ của Đức Phật, nên ta nói vậy ta cùng hứa với nhau, cùng thề với nhau sẽ dựng lại chánh pháp của Đức Phật và giữ gìn cho chánh pháp đó trường tồn vĩnh viễn.